Aherbelste

Aherbelste erromatar garaiko Akitaniako jainko bat da. Luishon aldean azaldu dira hari buruzko inskripzioak, bai eta Commingesko Larbousten ere: AHERBELSTE DEO.

Garona Garaian, Saint-Gaudensetik gertu, Aherbelste jainkoari eskainitako inskripzioa:

AHERBEL- / STE DEO / SENIUS E(T) / HANNA / PROCUL(I FILIA)

Itzulpena: «Aherbelste jainkoari, Senius eta Hanna-k, Proculus(-en alabak).»

Gaur egun Okziatiako Tolosako Saint-Raymond museoan gordetzen da.

 Etimologia 
M. Luchaireren iritziz, Aherbelste izenak Arbeltz esan nahi du; Bernardo Estornesen aburuz, ordea, Akerbeltz da, euskal mitologiako pertsonaia:

Aher («aker») + belst+e («beltz»)

Koldo Mitxelenak eta Gorrotxategik zalantzak adierazi dituzte akerbeltz etimologia horren aurrean, baina erabat baztertu gabe.

Aditu batzuen ustez, Fidel Fita i Colomer kasu, Oiartzun aldean aurkitu izan den Aebelteso emakume-izena Aherbelste izenetik eratorria izan daiteke. «Inscripciones romanas inéditas de Añavieja y Oyarzun», Cervantesvirtual.com.

Hitz amaierako E hori beste inskripziotan agertzen da, eta baliteke datiboa (Nori/Norentzat) adieraztea.

 Katalogoetan 
Epigrafia katalogo erabilienetan, kode hauek eman zaizkio:

CIL 13, 00174 = CAGCarte archéologique de la Gaule. (Galiako karta arkeologikoa)-31-02, 113 or. = CAG-31-02, 178 or. = CAG-31-02, 235 or = EDCS-IDEpigraphik-Datenbank  Clauss / Slaby (online datu basea): EDCS-10400328

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
  Jose Migel Barandiaran: José Miguel de Barandiarán, obras completas. La Gran Enciclopedia Vasca, Bilbo, 1976.
  Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco, Historia General de Euskal Herria. Auñamendi, Zarautz, 1978.
  Olivier de Marliave: Pequeño diccionario de mitologia vasca y pirenaica. Alejandria, Bartzelona, 1995.
 K. Larrañaga Elorza: Euskal Herria Antzinatean. Materiale eta Agiriak, UNED-Bergara, 1988, 316 or., 180 zenbakia.
 Julien Sacazeren lanak:
  Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique. Extrait de la Revue de Comminges (Saint-Gaudens), 28 p., 1885.
  Inscriptions antiques des Pyrénées. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576 p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena fakzimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
  Inscriptions antiques du Couserans. Tolosa, 28 p., 1892. Berrargitalpena faksimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Euskal mitologiaren jainko-jainkosak
Kategoria:Antzinako euskal-akitaniarren erlijioa