Mohs eskala

Mohs eskala gogortasunaren arabera sailkatutako hainbat mineralen zerrenda da, beste mineralen gogortasuna neurtzeko erabilia. Eskalaren oinarrizko ideia da goiko mailako materialak beheko mailakoa urra dezakeela. Friedrich Mohs mineralogoak sortu zuen 1812an, eta gogortasuna neurtzeko existitzen den neurrietako bat da. Haatik, metodoa bera zaharragoa da, Plinio Zaharrak K.a. 77. urtean idatzitako Naturalis Historia liburuan aipatu baitzuen.

 Eskalaren funtsa 
Mohsek erraz eskuratzen diren hamar mineraletan oinarritu zuen eskala. Modu naturalean existitzen den substantziarik gogorrena izanik, diamantea eskalaren goialdean dago. Mineral baten gogortasuna neurtzeko, aipatu mineralak urra dezakeen eskalako materialik gogorrena (edo minerala urratzen duen materialik bigunena) bilatzen da. Esaterako, minerala apatitoak urratzen badu, baina fluoritak ez, bere gogortasuna Mohs eskalako 4 eta 5 artean egongo da.

Mohs eskala, eskala ordinal hutsa da, alegia, mailen arteko diferentziek ez dute eredu jakinik jarraitzen. Esate baterako, korindoia (9 gogortasuna) topazioa (8 gogortasuna) baino 2 aldiz gogorragoa da, baina diamantea (10) korindoia baino ia lau aldiz gogorragoa da. Ondoko taulan Mohsen eskalako elementuak, haien formula kimikoa eta haien benetako gogortasuna adierazten dira.

 Gogortasuna Minerala Iruzkina Osaera kimikoa Gogortasun absolutua 1  Talkoa   Azazkalarekin urratzen da  Mg3Si4O10(OH)2  1 2  Igeltsua   Azazkalaren urratzen da, baina zailago  CaSO4·2H2O  2 3  Kaltzita   Kobrezko txanponekin urratzen da  CaCO3  9 4  Fluorita   Aiztoarekin urratzen da  CaF2  21 5  Apatitoa   Aiztoarekin urratzen da, baina zailago  Ca5(PO4)3(OH-,Cl-,F-)  48 6  Ortosa   Altzairuzko lixarekin urratzen da  KAlSi3O8  72 7  Kuartzoa  Beira urratzen du  SiO2  100 8  Topazioa  Aurreko guztiak urratzen ditu  Al2SiO4(OH-,F-)2  200 9  Korindoia   Zafiroak eta errubiak korindoiaren aldaerak dira  Al2O3  400 10  Diamantea   Mineralik gogorrena da  C  1.500

 Kanpo estekak 

Kategoria:Materialen zientzia
Kategoria:Mineralogia
Kategoria:Eskalak

de:Härte#Härteprüfung nach Mohs