Obertura

Obertura orkestra osoarentzat idatziriko musikalan bat da. Hitzak, "irekiera" esan nahi du. Bi motatako oberturak daude:

 Musikalan luzeago bateko oberturak, edo antzerki oberturak: Operakoak, balletekoak, oratoriokoak... Musikalan hortan gertatuko denaren giroa sortzen du. XVI. mendean dute euren sorrera.
 Kontzertu obertura edo obertura sinfonikoak: Hauek, geroago agertu ziren, XVIII. mendearen bigarren erdialde inguruan. Sonata forma dute eta sinfonia baten lehenengo mugimenduan agertzen da. Geroago, sinfonietatik atera, eta musikalan independete gisa agertzen hasi ziren.

 Historia 
Hasiera batean, hiru zatik osatzen zuten obertura bizia-motela tenpoak tartektuz. Ondoren, aldaketa batzuk egin ziren eta mugimendu kopurua igo zen (Jean Philippe Rameau, Christophe Willibald Gluck). XVII. mendean Jean Baptiste Lully) konposatzaile frantziarra, obertura frantsesaren aitzindari izan zen eta Alessandro Scarlatti obertura italiarrarena.

 Obertura ospetsuak 
 Kontzertukoak (musikalan independenteak) 
 1812 Obertura, Piotr Ilitx Txaikovski
 Obertura Mi txikian, Franz Schubert
 Obertura op. 21, Felix Mendelssohn (Uda gau bateko ametsa lanean erabilia)

 Opera edo musika antzerkilanetakoak 
 Rosamunda, Franz Schubert
 Figaroren Ezkontzak, Wolfgang Amadeus Mozart
 Sevillako Bizargina, Gioacchino Rossini
 Gilen Tell opera, Gioacchino Rossini
 Ehiztari Furtiboa, Carl Maria von Weber
 Tannhäuser Richard Wagner
 Halabeharraren indarra, Giuseppe Verdi
 Mika lapurra, Gioacchino Rossini
 Nabucco'', Giuseppe Verdi

 Kanpo estekak 

Kategoria:Musika formak