Akre (neurria)

Akrea (/ˈeɪkər/ AY-kər) Britainiar inperioko eta Estatu Batuetako ohiko sistemetan erabiltzen den lur eremuko unitate bat da. Furlong batek (66 x 660 oin) osatzen duen kate baten azalera gisa definitu ohi da, zeina zehazki den 10 kate karratu, milia karratu baten , 4840 yarda karratu edo 43.560 oin karratu, eta gutxi gorabehera 4047 m m2, edo hektarea baten % 40. 1959ko yarda eta liberaren nazioarteko akordioaren arabera, akre bat, zehazki, 4046,8564224 metro koadrotzat har daiteke. Akrea, batzuetan, ac laburtzen da, baina, normalean, «akre» hitzez deskribatzen daNational Institute of Standards and Technology (n.d.) General Tables of Units of Measurement. ..

Tradizionalki, Erdi Aroan, akrea asmatu zen gizon batek egun batean zortzi idi erabiliz golda zezakeen lur-eremua.

Akreak legezko neurria izaten jarraitzen du Estatu Batuetan. Bai nazioarteko akrea, bai AEBren inkestaren akrea erabiltzen dira, baina aldea milioiko lau partetan (ppm) bakarrik dago. Akrearen erabilera ohikoena da lur zatiak neurtzea.

Akrea herrialde finkatu eta Commonwealtheko antzinako nazio askotan erabiltzen da, ohituraz. Gutxi batzuetan, estatutu neurri gisa jarraitzen du, baina ez 2010etik Erresuma Batuan, eta, hamarkadatan, ezta Australian, Zeelanda Berrian eta Hegoafrikan ere. Estatutuetako neurri bat ez den leku askotan, merkataritzarako erabilera zilegi da oraindik informazio osagarri gisa ematen bada eta lurrak erregistratzeko erabiltzen ez bada.

Deskribapena
Akre bat  (0,0015625) milia karratua da, 4840 yarda karratuak, 43.560 oin karratu, edo gutxi gorabehera 4047 metro koadro (0.4047 hektarea) (ikus beherago). Akrearen aldaera moderno guztiek 4840 yarda karratu badituzte ere, badira yarda baten definizio desberdinak ere; beraz, akre baten tamaina zehatza oinarri duen yarda partikularraren araberakoa da. Hasiera batean, akre bat ulertzen zen berrogei rod (660 oin edo 1 furlong) luze eta lau pertxa (66 oin) zabal zen lur-zerrenda bat; hori uler zitekeen idi-uztarri batek egun batean golda lezakeen lur-kantitatearen hurbilketa gisa ere (furlong bat ildo luze bat da). Akre bat duen karratu bat 69,57 yarda da, gutxi gorabehera, edo 208 oin eta 9 hazbete (63,61 metro) aldeko. Neurri-unitate gisa, akre batek ez du aurrezarritako formarik; 43.560 oin koadroko edozein eremu akre bat da.

AEBko akre unitatea
1959ko yarda eta libra nazioarteko akordioan, Estatu Batuek eta Commonwealtheko Nazioetako bost herrialdeek nazioarteko yarda definitu zuten zehazki 0,9144 metro gisa. AEBko agintariek erabaki zuten, definizio findua, nazio mailan, gainerako alderdi guztietan aplikatuko zen arren, AEBko oin unitatea (eta, beraz, akre unitatea) «berregokitzea desiragarria eta komenigarria den unera arte» jarraituko zuela. Ondorioz, «nazioarteko akrea» zehazki 4.046,8564224 metro koadro gisa kalkula daiteke, baina ez du inolako nazioarteko hitzarmenetan oinarririk.

Nazioarteko hektarea zein AEBko akre unitateak  mila karratu edo 4840 metro karratu dituzte, baina yardaren definizio desberdinak erabiltzen dira, beraz, akre baten tamaina zehatza oinarritzen den yardaren araberakoa da. AEBko akre unitatea  4046,872 metro koadro ingurukoa da; bere balio zehatza ( m2) oinarritzen da 1 metro = 39,37 hazbete zehatz-mehatz definitutako hazbete batean, 1893ko Mendenhall Aginduak ezarritakoaren arabera* . Estatu Batuetako topografoek erabiltzen dituzte nazioarteko oinak zein oin unitateak, eta, ondorioz, bi akre motakNational Geodetic Survey, (January 1991), Policy of the National Geodetic Survey Concerning Units of Measure for the State Plane Coordinate System of 1983..

AEBko akre unitatea eta nazioarteko akrearen (0,016 metro karratu, 160 zentimetro karratu edo 24,8 hazbete karratu) arteko aldea A4 orri baten edo AEBko gutun baten tamainaren laurdena baino ez denez, normalean,ez da garrantzitsua zein aztertzen ari den. Eremuak oso gutxitan neurtzen dira zehaztasun nahikoarekin definizio desberdinak hautematekoMinimum Standard Detail Requirements For ALTA/NSPS Land Title Surveys. Federick, MD: American Congress on Surveying and Mapping. 2021. [The stated maximum allowable "precision" (page 2) is 2 cm and 50 parts per million. An instrument consistently measuring 2 cm short would measure the area of a one international acre square, 63.614907 m on a side, as 4044.3 square metres, 2.6 square metres less than the true value, a far greater discrepancy than the difference between the international and survey acres.].

2019ko urrian, AEBko «National Geodestic Survey»k eta «National Institute of Standards and Technology»k AEBko oin, milia eta akre-unitateen «aldi baterako» jarraipenarekin amaitzeko asmo bateratua iragarri zuten (1959ko erabakiak baimentzen zuen moduan),  2022ko amaieratik aurrerako ondorioekin.

Akre espainiarra
Puerto Ricoko «cuerda» (0,39 ha; 0,97 akre), batzuetan, «acre espainiarra» deitzen zaio kontinenteko Estatu BatuetanUnits: C: cuerda. Russ Rowlett. The University of North Carolina at Chapel Hill..

Erabilera
Akrea gaur egungo eta antzinako Commonwealtheko herrialde askotan erabiltzen da ohituraz, eta, gutxi batzuetan, estatutu neurri gisa jarraitzen du. Horien artean daude: Antigua eta Barbuda, Samoa Estatubatuarra, Bahamak, Belize, Birjina britainiar uharteak,, Kanada, Kaiman uharteak, Dominika, Falklandak, Grenada, Ghana, Guam, Ipar Marianak, Jamaika, Montserrat, Samoa, Santa Luzia, Santa Helena, Saint Kitts eta Nevis, Saint Vincent eta Grenadinak, Turkak eta Caicoak, Erresuma Batua, Estatu Batuak eta Birjina Uharte Estatubatuarrak.

Erreferentziak

 Kanpo estekak 
Akrea beste unitate batzuetan bihurtzea

Kategoria:Azalera unitateak
Kategoria:Neurri-unitate anglosaxoiak
Kategoria:Prospekzioak
Kategoria:Unitate inperialak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako unitate tradizionalak