Tierra de Campos

Tierra de Campos Gaztela eta Leongo eskualde natural bat da. Leon, Zamora, Valladolid eta Palentzia probintzietatik zabaltzen da.

 Geografia 
Tierra de Campos eskualdeak, topografia laua du, baina, aldika-aldika, ordoki hori garaiera txikiko muino eta mendiek hausten dute. Mendi eta muino horietako batzuek, tontorrean gazteluak dituzte. Eskualde hau zeharkatzen duten ibaietako batzuk, emari gutxikoak dira, Valderaduey ibaia edo Sequillo. Beste batzuk, Carrion ibaia edo Cea emari handikoak dira. Iparraldetik hegoaldera Gaztelako Kanalak zeharkatzen du, XVIII. mendearen erdialdean hasi eta XIX. mendearen hasieran amaitu zen lan bat. Kanal hau, iparraldeko itsas portuetara garia eramateko pentsatu zen, erreka bazterretik tiratutako erreka garraio bidez, sirga izenekoa (animaliek tiratutako ontzitzarrak), bere garaiko ingeniaritza hidraulikoaren lan garrantzitsuenetako bat suposatuz. Bertako klimak, klima kontinentalaren ezaugarriak ditu, udaberri eta udazken fresko eta umelekin eta uda labur, lehor eta sargoriekin. Negua, berriz, luzea, hotza eta pixka bat umela izaten da. Klima oso lehorra izaten da toki baxuetan, baita mendebaldekoetan ere (Zamora), eta erdi umela izatera pasatzen da zenbat eta ekialderago joan (Palentzia). Eskualde hau ezberdintzen duena eta izena ematen diona, bere lurzoruen konposaketa da, gehientsuenak buztinezkoak baitira.

Gaztela-Leongo paisaiaren ohiko eredu kontsideratua dago, bere lursail handi berdeekin udaberrian eta urre kolorekoak udan. Espainiako labore toki garrantzitsuenetako bat da, Hispania erromatarrean zen bezala.

 Historia 
Bertako lehen biztanleak bakzeoak izan ziren, erromatarrek okupatu zuten, eta, ondoren, godotarrek, orduan, Godotar Zelaiak (Campi Gothorum) izena hartuz. Izen honetatik dator orain duena.

Musulmanen garaian, iparraldean zeuden kristauen eta hegoaldean zeuden musulmanen arteko mugako basamortu bat izatera pasa zen. IX. mendean, Ordoño I.a Asturiaskoa hasi zen eskualde hau birpopulatzen. Behe Erdi Aroan, Gaztela eta Leon arteko muga izan zen.

Tierra de Camposi buruzko lehen erreferentzia Alfontso X.a Jakituna erregearen kroniketan agertzen da.

Erdi Aro eta Pizkunde garaian, Gaztela eta, beraz, Espainiako aletegia izan zen, bertako lur buztintsuak, laboreak landatzeko oso egokiak baitziren. Honek eman zion ospea. Garai honetakoak dira eskualdeko herri garrantzitsuetako batzuetan ikus daitezkeen monumentu eta eraikuntza handiak. Mekanizazioa eta laboreentzako ongarritze mineralaren heltzearekin, bere garrantzi ekonomia gutxitzen joan zen, eta honi, despopulazioak jarraitu zion. Oraindik ere, gutxitzen ari da bertako biztanle kopurua.

Bere historia modernoari dagokionez, 1960 eta 1970eko hamarkadetan, Espainiako toki industrializatu eta aberatsetaranzko emigrazio handia gertatu zen. Euskadi, Bartzelona eta Madrilera batik bat. Honek, Tierra de Camposeko biztanleria asko jaitsi zuen.

 Demografia 
Alde demografikotik, 161 udalerrik osatzen dute eskualde natural hau. Udalerri guzti hauen artean, 117.400 biztanle dituzte. Udalerri gehienak, 100 eta 400 biztanle bitartekoak dira, baina badaude, udalerri batzuetan, 90 biztanle baino gutxiagoko herrixkak. Alde demografikotik, Palentzia da eskualde honetako herririk handiena, 82.000 biztanletik gora. Oso urruti geratzen da, sailkapen honetan, bigarrena, Medina de Rioseco, 5.000 biztanlerekin.

 Soziologia 
Eskualde honetako geografiak, mendeen igaroan, bertako jendearen mentalitatea moldatu du. Oraingo biztanleria, Errekonkista garaiko jendearen ondorengoa da. Honek, bertako lurren gogortasun eta produktibitate urria, paisaia zabala eta klima gogorrari erantsita, eskualde honetako jendea, orokorrean, pertsona zuhur eta soilak egiten ditu. Gaztelerazko "campesino" hitzak, hasiera batean, eskualde honetako biztanlea, ohi nekazaria, definitzen zuen.

 Ezagutza tradizionala 
Lur hauetako arkitektura eta eskulangintza tradizionala, adobean oinarrituta dago, buztinezko adreilua eguzkitan egosia. Oso ospetsuak dira euren usategiak, barra-barra aurkitzen direnak eskualde osoan zehar. Baita bertako gazteluak ere. Eskualde honetako herri askok, arkupedun enparantzak ere badituzte.

 Tokiko fauna 
Eskualde honetako labore zabaldiak, mundu mailako basoilo kontzentraziorik handiena hartzen du. Espezie hau babesteko dauden proiektu ugariak nabarmendu behar dira. Palentziako Laguna de la Navako hezeguneak, bidegurutze garrantzitsuak dira hegaztien migrazioan. Garrantzitsuak dira, baita ere, Villafafilako Aintzirak (Zamora). Ehizan ohikoak diren espezieak, erbia eta eper gorria bezala, oso ugariak eta preziatuak dira. Azken urteetan, otso iberikoaren susperraldi bat egiaztatu da. Eskualde honetatik ere badabil.

 Udalerriak 
 Abarca de Campos
 Abia de las Torres
 Aguilar de Campos
 Amayuelas de Arriba
 Ampudia
 Amusco
 Arconada (Palentzia)
 Autilla del Pino
 Autillo de Campos
 Baquerín de Campos
 Bárcena de Campos
 Becerril de Campos
 Becilla de Valderaduey
 Belmonte de Campos
 Berrueces
 Boada de Campos
 Boadilla de Rioseco
 Boadilla del Camino
 Bolaños de Campos
 Bustillo de Chaves
 Cabezón de Valderaduey
 Cabreros del Río
 Calzada de los Molinos
 Capillas
 Cardeñosa de Volpejera
 Carrión de los Condes
 Castil de Vela
 Castrillo de Villavega
 Castrobol
 Castrogonzalo
 Castromocho
 Castroponce
 Ceinos de Campos
 Cervatos de la Cueza
 Cisneros
 Cuenca de Campos
 Escobar de Campos
 Espinosa de Villagonzalo
 Fáfilas
 Fontihoyuelo
 Frechilla
 Frómista
 Fuentes de Nava
 Fuentes de Ropel
 Fuentes de Valdepero
 Gatón de Campos
 Gordoncillo
 Grajal de Campos
 Grijota
 Guaza de Campos
 Herrín de Campos
 Hurones
 Husillos
 Itero de la Vega
 Izagre
 Lantadilla
 Lomas
 Manquillos
 Marcilla de Campos
 Mayorga
 Mazariegos
 Mazuecos de Valdeginate
 Medina de Rioseco
 Melgar de Abajo
 Melgar de Arriba
 Meneses de Campos
 Monasterio de Vega
 Monzón de Campos
 Moral de la Reina
 Moratinos
 Nogal de las Huertas
 Osornillo
 Osorno la Mayor
 Palazuelo de Vedija
 Palentzia
 Paredes de Nava
 Pedraza de Campos
 Perales
 Piña de Campos
 Población de Arroyo
 Población de Campos
 Pozo de Urama
 Pozuelo de la Orden
 Quintanilla del Molar
 Requena de Campos
 Revellinos
 Revenga de Campos
 Ribas de Campos
 Riberos de la Cueza
 Roales de Campos
 Saelices de Mayorga
 Sahagun
 San Agustín del Pozo
 San Cebrián de Campos
 San Esteban del Molar
 San Mamés de Campos
 San Pedro de Latarce
 San Miguel del Valle
 San Román de la Cuba
 Santa Cecilia del Alcor
 Santas Martas
 Santervás de Campos
 Santoyo
 Támara de Campos
 Tamariz de Campos
 Tapioles
 Tordehumos
 Torremormojón
 La Unión de Campos
 Urones de Castroponce
 Valdemora
 Valderas
 Valdescorriel
 Valde-Ucieza
 Valdunquillo
 Valencia de Don Juan
 Valle del Retortillo
 Valverde-Enrique
 Vega de Ruiponce
 Vidayanes
 Villabaruz de Campos
 Villacarralón
 Villacid de Campos
 Villacidaler
 Villada (Palentzia)
 Villademor
 Villafafila
 Villafrades de Campos
 Villagarcía de Campos
 Villagómez La Nueva
 Villagragima
 Villaherreros
 Villalán de Campos
 Villalba de La Loma
 Villalcázar de Sirga
 Villalcón
 Villalobón
 Villalobos
 Villalón
 Villalón de Campos
 Villalpando
 Villamartín de Campos
 Villamoronta
 Villamuera de la Cueza
 Villamuriel de Campos
 Villanueva del Campo
 Villanueva de la Condesa
 Villanueva de los Infantes
 Villanueva del Rebollar
 Villanueva de San Mancio
 Villarmentero de Campos
 Villarramiel
 Villarrín de Campos
 Villasarracino
 Villaturde
 Villaturiel
 Villaumbrales
 Villavicencio de los Caballeros
 Villerías de Campos
 Villoldo
 Villovieco

 Kanpo estekak 
  Tierra de Camposeko Mankomunitatea
  Tierra de Camposeko Landa Garapenerako Kolektibo Elkartea
  Basoilo proiektua

Kategoria:Tierra de Campos
Kategoria:Eskualde naturalak