Amduateko Liburua

Amduateko Liburuak (jmj dwꜣt, "Beste mundu batean dagoena") Ra eguzki jainkoak Duatetik, beste mundutik, bere eguzki txalupan egiten duen bidaia deskribatzen du, gaueko hamabi orduetan zehar, arrisku mota anitz garaituz, eta goizeko lehen argiarekin, Khepri gisa, bere berpiztea. Kamera Ezkutuko Liburua izenaz ere ezagutu zen.

Errege hilobietan heriotzaz harandiko esistentziari buruzko testuetatik, Egiptoko Inperio Berrian erabili ziren hiru konposaketa erlijiosoetatik antzinakoena izan zen, eta haren ezagutzak hildakoari akh edo izpiritu bihurtuta berpizteko aukera ematen zion, jarraitu beharreko bidearen xehetasunak deskribatzen baititu, baita ofrenda eta erritu batzuk ere. Bi bertsio daude: bata, testuekin bakarrik eta bestea, testu eta marrazkiekin, XVIII. dinastia eta XIX. dinastiako errege hilobietan irudikatutakoak, antzinakoena, Tutmosis I.aren hilobian (KV38), eta osoena Tutmosis III.arenean (KV34), gaztelaniara itzuli duena Espainiako Arkeologia Museo Nazionalak. Bertsiorik hoberena Seti I.aren hilobian dago (KV17), osatu gabeko eskena eta testuak dauden arren.

 Deskribapena 
Liburuak Rak Duateko lurralde ilunetatik bere gaueko txalupan bidaiatzen duen hamabi orduak ezartzen ditu, bere momia hamabigarrenean utzi eta berpizteko. Ordu bakoitzak hiru zati ditu: 

 erdikoak, Ra eta bere segizioa irudikatzen ditu, Upuat (bide irekitzailea), Sia (Kontzeptua) Hu (Agindua) eta beste hainbat, 
 goikoak, 
 eta behekoak, azken biotan ibaiaren ertzak euren biztanleekin agertzen dira.

Liburuan irudikatutako jainkoen istorioaren bertsioa heliopolistarra da, Heliopoliseko apaizek idatzitakoa, eta Ra jainkoaren sorreraren nagusitasuna berresten duena, haren Khepri forma propioa sortzen duena, haren txalupako jainkoak, haren agerpenaren irudi bezala, gainontzeko jainkoak (Eneada) eta gizateria, behin eta berriz isladatzen den bezala: Duateko jainkoak (behe mundukoak, alegia) gauero berpizten dira haren ahotsa entzun eta deitzen dutenean. Aurretik existitzen zen amildegiak —hortik jainko handia bere kabuz sortu zen— uneoro mehatxatzen du, baita haren izakiak ere, jainkoek akabatzen dituztenak.

 Beste liburuekiko ezberdintasunak 
 Txalupa ez da bera ordu guztietan
 Ez du leize edo aterik zeharkatzen
 Ez dago uneoro Mehen sugeak babestua
 Ez zaio hainbeste nagusitasunik ematen Osirisen epaiketari
 Jainko eta hildako gutxiago agertzen da

 Amduateko Liburuarekin apaindutako hilobiak 
XVIII. dinastia

 Tutmosis I.a KV38 hilobia: kopiarik antzinakoena
 Hatshepsut KV20 hilobia
 Tutmosis III.a KV34 hilobia: kopia osoa
 Amenofis II.a KV35 hilobia: kopia osoa
 Amenofis III.a WV22 hilobia: kopia osoa, hezetasunagatik galdu egin den arren
 Tutankamon KV62 hilobia: 1. ordua baino ez
 Aÿ KV23 hilobia: 1. ordua baino ez

XIX. dinastia

 Seti I.a KV17 hilobia: bertsiorik hoberena. Lehen 11 orduak agertzen dira
 Setnajt KV14 hilobia: 6., 7., 8. eta 9. orduak
 Ramses II.a KV7 hilobia: 1., 2., 4., 5., 6., 7., 8. eta 12. orduak
 Merenptah KV8 hilobia: 3., 4., 5., 10. eta 11. orduak
 Seti II.a KV15 hilobia: 2., 3., 4. eta 5. orduak
 Siptah KV47 hilobia: ez dago osorik

XX. dinastia

 Ramses III.a KV11 hilobia: 4. eta 5. orduak
 Ramses VI.a KV9 hilobia, jatorriz Ramses V.arentzat: Lehen 11 orduak
 Ramses IX.a KV6 hilobia: 2., 3. eta 4. orduak

 Kanpo estekak 

Kategoria:Egiptoko mitologia
Kategoria:Antzinako Egipto
Kategoria:Antzinako Egiptoko literatura