C bitamina

C bitamina, azido askorbiko izenaz ere ezaguna, gizakiak batik bat barazkien, esnearen eta fruta zitrikoen bidez lortzen duen bitamina bat da.

Oso apurkorra da, beroak, argiak eta lehortzeak suntsitzen baitute. Horregatik, kontserbek eta esne esterilizatuak ez dute.

Animalia eta landare ugarik ekoizten dute: bide anaboliko horien molekula aitzindaria glukosa da. Gizakiak, aldiz, ezin du sintetizatu, eta dietaren bitartez lortzen du.

 Bitaminaren gabezia 
Abitaminosi edo bitamina honen faltak, eskorbuto izeneko gaixotasuna eragiten du. Gainera, "askorbiko" izena, gaixotasun honetatik datorkio C bitaminari.

 Bitamina honen landare-iturri garrantzitsuak 
 Tomatea
 Limoia
 Laranja
 Lima (fruitua)
 Pomeloa
 Mandarina
 Arbeletxekoa
 Mertxika
 Azenarioa
 Piperra
 Brokolia
 Kiwia
 Kakadua
 Andere-mahats beltza
 Masusta
 Mugurdia
 Perrexila
 Guaiaba
 Mangoa
 Kergeleneko aza
 Camu camua
 Bergamota
 Litxia

 Funtzioa 
A bitamina bezala, C bitamina ere bitamina antioxidatzailea da eta erradikal askeen eraginagandik babesten du gorputza, horrela, zahartzaro goiztiarra eragotziz. Gainera, beste mineral eta bitamina batzuen absortzioa errazten du (esaterako, burdinarena), Alzheimerra eta arteriosklerosia bezalako gaixotasunetatik babesten du, hortz eta hortzoien garapenean parte hartzen du, zaurien orbaintza-prozesuan eta kolagenoaren eraketan ere, bihotzeko gaixotasunetatik babesten du... Linus Paulingek egindako aurkikuntzek C bitaminak gorputzaren immunitate-sistema indartzen zuela eta hotzeritik eta gripetik babesten zuela zioten, baina 1990etik aurrera eginiko ikerketek hori ñabartu dute. Ez du hotzeria saihesten, baina hainbat ikerketak frogatu dute C bitaminaren ohiko kontsumoak hotzeriaren iraupena eta sintomak murrizten dituela  Vitamina C MedLine Plus   Hemilä H, Chalker E (2013ko urtarrila) Vitamin C for Preventing and Treating the Common Cold The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2013 (1) CD000980 . Antza, immunitate-sistema ere indartzen du  EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (2015) Vitamin C and contribution to the normal function of the immune system: evaluation of a health claim pursuant to Article 14 of Regulation (EC) No 1924/2006 EFSA Journal. 13 (11): 4298 

 Bitamina horren eguneroko dosia 
Ez dago batere argi zein den gorputzak behar duen bitamina horren kopurua. Izan ere, gizakiak beste edozein primatek baino 50 aldiz gutxiago behar du. Hainbat erakunderen arabera, honela izango litzateke: Erresuma Batuko Food Standards Agencyk dioen eguneko 40 miligramoko kopurutik, Robert Cathcartek dioen gehienezko 200.000 miligramoko kopurua arte. Azken horrek dosia igotzen du, pertsonari beherakoa egiten zaion arte. Orduan, beherakoa eragiten ez duen gehienezko dosia gomendatzen du. Baina, berez, ohituraz 60 miligramoko dosia gomendatzen da eguneko.

 Beste erabilera batzuk 
Produktu enbasatu askoren kontserbarako gehigarri gisa ere erabiltzen da. Kasu horretan, edukiontzian E 330 jartzen du.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  C bitaminari buruzko artikulua
  Beste artikulu bat botanical-online.com-en
  artikulu bat nutrinfo.com.ar-en

Kategoria:Bitaminak
Kategoria:Azido organikoak
Kategoria:Alkoholak
Kategoria:Munduko Osasun Erakundearen funtsezko sendagaiak
Kategoria:Enediolak
Kategoria:Antidotoak