Ikerketa Nuklearrerako Europako Kontseilua

Ikerketa Nuklearrerako Europako Kontseilua edo CERNEuskalterm: [Laburtzapenak Hiztegia] [2009] () munduko partikulen fisika laborategi handiena da.

 Historia 
1954ko irailaren 29an 12 herrialde europarrek Biltzarra sortu zuten, egun nazioarteko zientzialarien lankidetza eredua eta ikerketa gune garrantzitsuenetariko bat dena. Kontseiluak 20 estatu kide ditu, finantza eta antolakuntzaz arduratzen dutenak. Gainera beste 28 herrialdek zientzialariak bidaltzen dituzte han lan egiteko. 28 herrialde hauetatik zortzik begiztatzaile kategoria dute Biltzarraren batzarretan.

CERNen lehendabiziko arrakasta zientifikoa 1984an gertatu zen, urte hartan Carlo Rubbiak eta Simon van der Meerrek Fisikako Nobel Saria lortu zuten W eta Z bosoiak aurkitzeagatik. 1992an Georges Charpakek sari bera jaso zuen.

 Jardunbidea 
CERN Suitza eta Frantzia arteko mugan dago, Genevatik gertu. Zenbait partikula-azeleratzaile ditu:
 LEP (Large Electron-Positron Collider).
 LHC (Large Hadron Collider), munduko partikula-azeleratzaile handiena dena 27 kilometroko diametroa duelako.

CERN oinarrizko fisikaz ez ezik beste zientzietaz ere arduratzen da. Adibidez, 1990ean, Tim Berners-Lee eta Robert Cailliauk www sistema asmatu zuten; CERNLIB matematikazko liburutegia asmatu zuten; iman supereroaleak hobetu zituzten, eta abar.

 Kideak 
 Estatu kideak: Alemania, Austria, Belgika, Bulgaria, Danimarka, Erresuma Batua, Eslovakia, Espainia, Finlandia, Frantzia, Grezia, Herbehereak, Hungaria, Italia, Norvegia, Polonia, Portugal, Suedia, Suitza eta Txekiar Errepublika.
 Begiztatzaileak: Europako Batzordea, India, Israel, Japonia, Errusia, Turkia, UNESCO eta Ameriketako Estatu Batuak.
 Laguntzaileak: Aljeria, Argentina, Armenia, Australia, Azerbaijan, Bielorrusia, Brasil, Errumania, Eslovenia, Estonia, Georgia, Hegoafrika, Hego Korea, Islandia, Iran, Irlanda, Kanada, Kolonbia, Kroazia, Mexiko, Maroko, Pakistan, Peru, Serbia, Taiwan, Txina, Ukraina eta Zipre.

 Helbidea 
Helbide bi hauek ditu:
 European Organization for Nuclear Research
CERN CH-1211 Genève 23
Switzerland 

 Organisation Européenne pour la Recherche Nucléaire
F-01631 CERN Cedex
France

 Bitxikeriak 
Dan Brown idazlearen "Angels & Demons" eleberriak CERNen du hasiera.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Webgune ofiziala
  CERNari buruzko artikulua Berria egunkarian

Kategoria:Partikulen fisika
Kategoria:Europar Batasuna
Kategoria:Genevako eraikinak
Kategoria:Ikerketa tenikoaren eta zientikoaren Asturiasko Printzesa saridunak
Kategoria:Fisika ikertegiak
Kategoria:Partikulen fisikako azpiegiturak
Kategoria:Fisikako ikerketa institutuak