Arabako Bertsolari Txapelketa

270px|eskuinera|thumb|2019ko Arabako Bertsolari Txapelketako oholtza.
270px|eskuinera|thumb|2020ko Koadrila artekoa Aramaioko Izenbakuek taldeak irabazi zuen.
270px|eskuinera|thumb|2021eko Binakako txapelketaren finala, Legution.
Arabako Bertsolari Txapelketa bertsolaritzaren arloan herrialde honetan antolatutako ekimen garrantzitsuena da. Asier Otamendi da txapel gehien jantzi izan duen bertsolaria.

 Historia 

 Arabako bertsolari txapelketen ibilbidea 
Arabako Bertsozale Elkartea 1993an sortu bazen ere lehenagokoak dira arabarren arteko bertsolari txapelketak, Gasteizko eta Aiarako bertso-eskolak (Arabako zaharrenak) sortu zirenekoak hain zuzen ere. Horien eskutik probintzia mailako lehen Txapelketa Nagusia antolatu zuten 1984an. 

Geroago, 1987tik 2000ra "Araba-Bizkaiko txapelketa" burutu zuten, bertsolari bizkaitarrekin elkarlanean. 1990etik 2001era paraleloki "Prudentzio Deuna-Estibalizko Ama" bertso sariketa antolatu zen, tarte hartan Araba mailako sari nagusia izan dena. Araba-Bizkaia txapelketan irabazle guztiak bizkaitarrak izan ziren eta ondorioz Prudentzio Deuna Txapelketaren irabazleak kontsideratzen dira urte haietako Arabako txapeldun. 

Araba-Bizkaiko txapelketak ematen zuen Bertsolari Txapelketa Nagusian aritzeko txartela, eta arabarrek txapelketa nagusian haien presentzia segurtatzeko 2002tik aurrera urtero Arabako Bertsolari Txapelketa bera abiatu zuten. Negu partean jokatzen da eta finala Gasteizen izaten da beti, Principal antzokian normalean, martxoaren amaieran edo apirilaren hasieran. 2009tik aurrera bi urtean behin jokatzen da.

 Bestelakoak: kuadrilla artekoak eta binakakoa 
2010etik aurrera bi urtean behin "Arabako Bertso Kuadrila Arteko Txapelketa" jokatzen da. Txapelketaren urterokotasunak sortua zuen errutinari aurre egin eta bertsolari, gai jartzaile eta epaile harrobia handitzeko helburuaz. Lehenengo bi ekitaldiak arrakastatsuak izan ziren. 2014an eta 2016an lehiakortasuna ekidin nahian ez zen txapelketa gisa antolatu eta beraz urte horietako irabazlerik ez dago. 2018an berriz ekin zioten lehiaketa formatuari eta ordutik aurrera hiru talderen arteko finalak jokatu dira. 

2021eko bakarkako txapelketarako sailkapen fasea burutu ondoren COVID-19 pandemiak eragindako murrizketek txapelketaren martxa egokia oztopatuko zutelakoan formato berri bat inprobisatu zen, binakako txapelketa. 2022ko negurako planteatu zen bakarkako txapelketa berria eta hau ere udaberrira atzeratu behar izan zen.

 Txapelketak 
 1984ko Arabako Txapelketa 
 Edizioa  Urtea  Txapelduna  Txapeldun ordea I  1984  Juan Isasi "Txinotxu"  Txerren Ormaetxea

 Araba-Bizkaiko Bertsolari Txapelketa (1987-1998) 
 Edizioa  Urtea  Txapelduna  Txapeldun ordea I  1987  Jon Lopategi  Xabier Amuriza II  1990  Jon Enbeita  Unai Iturriaga III  1992  Jon Enbeita  Unai Iturriaga IV  1994  Unai Iturriaga  Aritz Lopategi V  1996  Unai Iturriaga  Aritz Lopategi VI  1998  Igor Elortza  Unai Iturriaga

 1996an Asier Otamendi finalean sartu zen eta seigarren egin zuen.

 Prudentzio Deuna Bertso Saria (1990-2001) 
 Edizioa  Urtea  Txapelduna  Txapeldun ordea I  1990  Abel Enbeita  Juanjo Respaldiza II  1991  Pedro Bizkarguenaga  Jesus Angel Santa Kruz III  1992  Rikardo Gonzalez de Durana  Serapio Lopez IV  1993  Zigor Enbeita  Daniel Castaño V  1994  Zigor Enbeita  Oihane Perea VI  1995  Rikardo Gonzalez de Durana  Asier Otamendi VII  1996  Asier Iriondo  Asier Otamendi VIII  1997  Asier Otamendi  Asier Iriondo IX  1998  Asier Otamendi  Oihane Perea X  1999  Asier Otamendi  Oihane Perea XI  2000  Asier Otamendi  Oihane Perea XII  2001  Asier Otamendi  Ruben Santxez

 Arabako Bertsolari Txapelketa (2002-egun) 
 Edizioa  Urtea  Txapelduna  Txapeldun ordea II  2002  Asier Otamendi  Manex Agirre III  2003 Zigor Enbeita Oihane Perea IV  2004  Asier Otamendi  Oihane Perea V  2005  Asier Otamendi  Oihane Perea VI  2006  Zigor Enbeita  Oihane Perea VII  2007  Oihane Perea Iñaki Viñaspre VIII  2008  Asier Otamendi Manex Agirre IX  2009  Oihane Perea Asier Otamendi  2010¹  Aramaio Gasteiz (Kakiturri-Ehari) X  2011  Manex Agirre Asier Otamendi  2012¹  Agurain (Sorginetxe) Aiaraldea (Altubekeoak) XI  2013  Oihane Perea Manex Agirre  2014¹ Irabazlerik gabe. XII  2015  Manex Agirre Iñaki Viñaspre  2016¹ Irabazlerik gabe. XIII  2017  Oihane Perea Asier Otamendi  2018¹  Aramaio(Ibabeko Bertaren bilobak) Erreralekor Birizik!Txandrio XIV  2019  Iñaki Viñaspre Manex Agirre  2020¹  Aramaio (Izenbakuek) Sumendiola bete potoKonde basoko iluek  2021²  Manex Agirre eta Martin Abarrategi XV  2022  Peru Abarrategi  Manex Agirre  2023¹  Gasteiz (Katuko muinoak) ErrexalaIzena pentsau bida XVI  2024  Aroa Arrizubieta  Manex Agirre  2025¹  Gasteiz (Pinto Pintto) Arlobiko bardoak XVII  2026   
 ¹ Arabako Koadrila arteko txapelketak. 2014 eta 2016ko ekitaldiak ez ziren lehiaketa erara planteatu, horregatik ez dago irabazlerik. 2018tik aurrera hiruko finalak izan ziren.
 ² Arabako Binakako Txapelketa.

 Txapelak 
Txapelketa guztiak kontutan hartuta (Arabako txapelketa + Prudentzio Deuna sariketa) honako hau da garaipenen taula:
 Bertsolaria  Txapelak  Urteak Asier Otamendi 9  1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2004, 2005, 2008 Zigor Enbeita  4  1993, 1994, 2003, 2006 Oihane Perea 4  2007, 2009, 2013, 2017 Rikardo Gonzalez de Durana 2  1992, 1995 Manex Agirre 2  2011, 2015 Juan Isasi "Txinotxu"  1  1984 Abel Enbeita  1  1990 Pedro Bizkarguenaga 1  1991 Asier Iriondo 1  1996 Iñaki Viñaspre 1  2019 Peru Abarrategi 1  2022 Aroa Arrizubieta 1  2024

 Finaleko parte hartzeak (2002- ) 
Arabako Txapelketaren aro berriko (2002-tik aurrera) finalistak. Manex Agirrek 2024 arteko final guztiak jokatu ditu eta Oihane Pereak oholtzetatik erretiratu arteko guztiak.
 Bertsolaria  Txapelak  Urteak Manex Agirre 15  2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2013, 2015, 2017, 2019, 2022, 2024 Oihane Perea 14  2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2013, 2015, 2017, 2019, 2022 Iñaki Viñaspre 13  2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2013, 2015, 2017, 2019, 2022, 2024 Asier Otamendi 12  2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2013, 2017, 2024 Juan Mari Juaristi 7  2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2009 Zigor Enbeita  7  2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2011, 2015 Ruben Santxez  5  2002, 2003, 2004, 2013, 2015 Xabi Igoa  4  2015, 2017, 2019, 2022 Peru Abarrategi 3  2019, 2022, 2024 Rikardo Gonzalez de Durana 2  2002, 2009 Aroa Arrizubieta 2  2019, 2024 Paula Amilburu 2  2022, 2024 Andere Arriolabengoa 1  2008 Ander Solozabal 1  2011 Jagoba Apaolaza 1  2013 Serapio Lopez 1  2017

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Aurkezpena Bertsozale Elkartearen webgunean

Kategoria:Arabako kultura
Kategoria:Arabako Bertsolari Txapelketak