Elhuyar anaiak

Elhuyar anaiak Juan Jose eta Fausto Elhuyar Zubize anaiak izan ziren. Ezagunak dira munduan lehen aldiz wolframa bakartzea lortu zutelako, 1783an, Bergarako Mintegian Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen baitan.

 Bizitza 
Biak Logroñon jaio ziren, Juan Jose Elhuyar 1754ko ekainaren 15ean eta Fausto 1755eko urriaren 11n. Gazteak zirenean, 1772an, hasi ziren kimika eta mineralogia ikasketak egiten Parisen Hilaire-Marin Rouellekin, han zientzialari handien lanak ikusteko aukera izan zuten. Handik Freiberg, Abraham Wernerrekin ikasteko, eta Uppsalara joan ziren beren ikasketak jarraitzeko.

1781ean banandu ziren, Juan Jose Suediara joan baitzen eta Fausto, aldiz, Bergarara itzuli, hango mineralogia mintegiaren kargu egitera. 1785. urtean utzi zuen kargua, ikasleen interes murritzagatik. Bitartean, 1783an, bi anaiek wolframa bakartu zuten.

1786an Fausto Espainia Berriko Meatzaritza Zentroaren zuzendari nagusi izendatu zuten, eta bere lehen ahaleginak Mexikon, Bornen amalgamatze prozesuaren eraginkortasuna neurtzera bideratu zituen.

Faustoren lorpen handienetarikoa Espainia Berriko Meatzaritza Errege Mintegia sortzea izan zen 1792an, Freibergeko Meatzaritza Eskolako antolakuntza ereduan hartuta. 1833ko otsailaren 6an hil zen Madrilen.

Joan Jose Granada Berriko (orain, Kolonbia) meatzetan lan egitera joan zen eta Mutis-en espedizio botanikoan parte hartzeko aukera izan zuen bertan lanean ari zela. Bogotan hil zen, 1796ko irailaren 20an.

 Elhuyar-Zubize anaien abizenak 

Biografia batzuetan Elhuyar y de Zubice esaten dute, beste batzuetan Elhuyar y de Subisa, beste batzuetan Delhuyar-Zubice. 1954. urtean argitaratu zuen "Los Apellidos de los hermanos Elhuyar" artikuluan Salvador Sáenz Cenzanok honako hau idatzi zuen (berak gaztelaniaz, hemen euskaratua):

Hala ere, haien aita Juan Hazparneko semea izanda, bataiatzean Delhuyar abizenarekin aurkeztu zenez, bataiatze aktan Delhuyar abizena egokitu zitzaien anaia biei.

Sáenz Cenzanok segitzen du bere artikuluan:

 Ikus, gainera 

 Wolfram
 Bergarako Errege Mintegia
 Euskalerriaren Adiskideen Elkartea

 Erreferentziak 

 Aranberri Mendizabal, Luis Alberto (Amatiño). 1997/11/01. Elhuyar aldizkaria. Elhuyar anaiak. https://zientzia.eus/artikuluak/elhuyar-anaiak/ [ikusia: 2020-06-15]
  Enciclonet
  Minas.upm.es

 Kanpo estekak 
 Etxebeste Aduriz, Egoitz. 2013/09/01. "Elhuyar anaiak, espioi baino zientzialari hobeak". Elhuyar zientzia. https://aldizkaria.elhuyar.eus/istorioak/elhuyar-anaiak-espioi-baino-zientzialari-hobeak/ [ikusia: 2020-06-15]

Elhuyar
Elhuyar
Elhuyar
Elhuyar
Elhuyar