Gipuzkoa (boua)

Gipuzkoa —hasieran Mistral izena zuen— Eusko Itsas Gudarostearen boua zen.

1936ko urrian, Agirre lehendakariak Pasaiako PYSBEren lau bakailao-ontzi hartzeko agindua eman zion, II. Errepublikako Eusko Jaurlaritzako Oroagindua. Itsasontziak errekisatu ditzan, Arrantza Zuzendari nagusiari eskubidea emanez tartean Mistral izenekoa. Errepublikako guda-ontziteriak Mistrali brankan 101,6 mm-ko kanoia eta zubian metrailadore bi jarri zizkion. 1936ko abenduan, Mistral bakailao-ontziari Gipuzkoa birbataiatu zuten. Gero, 1937ko urtarril-otsailetan, Gipuzkoa bouari popan 101,6 mm-ko kanoia jarri zioten.

Itsasontziak 64 metroko luzera eta 10,50 metroko zabalera zuen eta 11 korapiloko abiadura ere har zezakeen.

Gipuzkoa bouak Eusko Itsas Gudarostean zela zenbait kapitain izan zituen:
 Manuel Galdos (1936ko urritik-1937ko ekainera)
 Eugenio Martínez (1937ko ekainan)
 Policarpo Bilbao (1937ko ekainetik-1937ko abuztura)
 Andrés Corsino (1937ko abuztutik-1937ko azarora).

Gipuzkoak Eusko Itsas Gudarostearen lehendabiziko borrokan hartu zuen parte: Euzkal Erria bouarekin batera 1936ko azaroaren 15ean Velasco destruktore frankista eraso zuten. Euskaldunek Velasco jo zuten eta zauritu bat eta matxura batzuk izan zituen; frankistek Mistrali jo ere egin zion eta zauritu bi izan zituen.

1937 urteko martxoaren 5ean, Matxitxakoko itsas batailan hartu zuen parte: Galea lurmuturrako kanoien irismenera Canarias egotea zuen estrategia, ia lortu ere, baina Gipuzkoa su bola bat bezala Altsumendi atoi-ontziak lagunduta porturatu zen Bilboko portura.

1937ko maiatzean, Ciscar destruktoreak, Gipuzkoa bouak eta Bizkaya bouak Bermeo bonbardatu zuten, Eusko Gudarosteak herri hura berreskuratzearren egindako saiakera laguntzeko.

Eusko Itsas Gudarostearen zerbitzuan izan ondoren, boua Errepublikako guda-ontzidiaren eskuetan bukatu zuen.

Omenaldia
Donostiako portuan bada eskultura bat Gipuzkoa boua omentzeko eraikia. 2,70 metro luze eta 40 zentimetro zabal ditu ontziaren erreplikak eta 2025ko apirilan inauguratu zen.

 Erreferentziak 

 Kanpo Loturak 
  Datu teknikoak

 Kanpo estekak 

Kategoria:Eusko Itsas Gudarosteko ontziak
Kategoria:Euskal Herriko arrantza-ontziak