Alkali

Kimikan, alkalia (arabieratik: Al-Qaly القلي, القالي) elementu metaliko alkalino edo lurralkalino baten gatz ioniko basikoa da. Alkalien ezaugarri nagusia da uretan disolbatzen diren konposatu basikoak (7.0 baino handiagoa den pH-dun konposatuak) direla. Askotan, alkalino izenondoa base hitzaren sinonimo gisa erabiltzen da, batez ere base disolbagarrietan hitz egitean. Izan ere, Arrhenius-ek azidoen eta baseen arteko erreakzioen inguruan zuen teoria jarraitzen zuten lehen base ezagunak alkaliak izan ziren. Brønsted-Lowry teoria sortu zenetik, alkali hitza goian aipatutako definizioaren barruan sartzen diren gatzak soilik izendatzeko erabiltzen da.

 Propietateak 
Alkalien ur-disoluzioek hainbat ezaugarri komun dauzkate:
 Disoluzio kontzentratu samarrek (10-3 M gainetik daudenek) 10etik gora dagoen pH-a daukate. Honek esan nahi du fenolftaleina gardenari arrosa kolorea ematen diotela.
 Disoluzio oso kontzentratuak substantzia kaustikoak dira (erredura kimikoak eragiten dituzte).
 Disoluzio alkalinoak irristakorrak edo xaboitsuak dira, azaleko gantz azidoen saponifikazioaren ondorioz.
 Alkaliak uretan disolbagarriak dira normalean, nahiz eta zenbait substantzia, esaterako bario karbonatoa, soilik disolbatzen diren ur-disoluzio azidoetan.

 Gatz alkalinoak 
Gatz basiko asko gatz alkalinoak dira, adibidez:

 sodio hidroxidoa ("soda kaustiko" ere deritzo)
 potasio hidroxidoa ("potasa kaustiko" ere deritzo)
 lixiba (aurrekoei deitzeko termino generikoa da)
 kaltzio karbonatoa (bere izen arrunta "karea" da)
 magnesio hidroxidoa alkali bitxia da: base ahula da (ezin da fenolftaleinaren bidez detektatu) eta uretan gaizki disolbatzen da

 Ikus, gainera 
 Baseak

 Kanpo estekak 

Kategoria:Kimika inorganikoa