Torre Pacheco

Torre Pacheco ( ahoskatua), Torre-Pacheco ere deitua, Murtziako Erkidegoko udalerria da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 29.187 biztanle ditu.

Herria Itsaso Txikiaren eskualdean dago, Murtziako Erkidegoaren ekialdean, eta erkidegoko hiriburutik 10 kilometrora.

 Historia 
Udalerrian, Homo neanderthalensis espezieko banakoak Behe Paleolitoan zeudela erakusten duten ebidentzia paleontologikoak daude. Hondarrak Las Palomas leizean daude, eta Europan neandertalak aztertzeko garrantzi handiko aztarnategitzat jotzen da. 120tik gora hezur aurkitu dira, K.a. 15.000tik K.a. 35.000ra artekoak, eta gutxienez bederatzi gizabanako desberdini dagozkie.

Erromatarren garaian, marmola ateratzen zuten Cabezo Gordoko harrobietatik, Carthago Novan erabiltzeko. Egungo udalerrian izan ziren beste jarduera ekonomiko batzuk nekazaritza eta abeltzaintzakoak izan ziren. Lurralde honetako lurren emankortasunak nekazaritza eta abeltzaintza bultzatzen zituen. Garai honetan ez dago udalerrian herririk zegoenik, baina erromatar villak ohikoak ziren.

1243an, garai hartan infantea zen Alfontso X.a Jakitunak lurraldea Gaztelako Koroan integratu zuen, Alcarazeko Tratatuari jarraiki. Itun horren bidez sortu ziren Torre-Pachecori buruzko lehen iturri historikoak.

Behe Erdi Aroan lur-jabeen familiak bertaratzen hasi ziren, eta haien abizenek zenbait herritako toponimoak sortu zituzten. Saavedrak Galiziatik zetozen (1330), Arrada Nafarroatik (1374) eta Pacheco Portugaletik (1472). 1478ko azaroaren 7an, Murtziako kontzejuak dohaintza-gutun bat bidali zion Petri Pachecori, Torre Pachecoren sortzaileari. Berak eraikitako kortijo eta dorrea izan ziren gaur egungo hiribilduaren jatorria. Honek, gainera, fundatzailearen abizena hartu zuen izentzat. Familia horiek lurrak erosi zituzten eta laborantza-etxeak eraiki zituzten nekazaritza eta abeltzaintzako jarduerak kontrolatzeko. Eraikin horien inguruan baserri txikiak sortzen ziren landaren erdian. Haien babes bakarra, gaztelu eta mendiekiko urruntasuna zela eta, defentsa-dorreak ziren. Biztanle gutxi eta anitzekin komunikatzeko balio zuten, eta, batez ere, XIII. eta XVIII. mendeen artean biztanleria mehatxatu zuten berbereen erasoaldietatik babesteko.

XVI-XVIII. mendeetan Balsicas, Roldán, Dolores eta Lo Ferro bezalako herriak sortu ziren. Azken izen hori Murtzian finkatutako genoar familia batetik dator, eskualde horretan lurrak erosi zituena. XVII. mendean ermita batzuk eraiki zituzten eta hauetako batzuk San Cayetano eta Dolores bezalako herriei izena eman zieten. 1603an Torre-Pachecoko parrokia sortu zen.

1266tik Murtziako udalerriaren barruan dago, eta Cartagena udalerriarekin muga egiten duen Albujóngo arrabolak sortuz. 1836an banandu, eta Torre-Pacheco parrokia sortu zen.

1900. urtean 8549 pertsona bizi ziren udalerrian. Urte horietan, zerealak, almendrondoa, mahatsondoa eta olibondoak lehorreko laborantzan bakarrik bizi ziren. 1979an, Tajo-Segura isuraldatzeko lanen amaierak lurralde horretako paisaia eta ekonomia aldatu zituen neurri handi batean. Lehorreko milaka hektarea ureztatu zituzten. 

1983an, Los Alcázares udalerria sortu zenean, izen bereko alkate-eliza zaharrean, Torre-Pachecok Itsaso Txikirako irteera galdu zuen.

Gaur egun, teknologia modernoak eta atzerriko eskulan ugariak Torre Pacheco eta bere eskualdeko motor ekonomiko bihurtu dute nekazaritza industriala. Orburu, letxuga, brokoli, sandia eta meloi laboreak nabarmentzen dira, besteak beste.

2025eko udan, kaleko istilu bortitzak izan ziren ultraeskuindar eta magrebat immigranteen artean.

 Lurralde antolaketa 

+Biztanleria guneakEntitateaBiztanleria (2021)https://econet.carm.es/inicio/-/crem/sicrem/PU_TorrePachecoCifras/P8016/sec8.htmlTorre-Pacheco (udalerria)37 299Torre-Pacheco (herria)18 608Roldán7154Balsicas3292Dolores de Pacheco2354Los Olmos-Hoyamorena1608San Cayetano1323El Jimenado1262Hortichuela679Los Meroños400El Albardinal286Santa Rosalía182Los Camachos152

 Demografia 

 Jaiak eta ospakizunak 
 Nuestra Señora del Rosario

 Herri eta hiri senidetuak 


 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Torre Pachecoko udalaren webgunea.