Vendéeko gerra

Vendéeko gerra edo Vendéeko matxinada Frantziako Iraultzaren aldekoek eta kontrakoek elkarren kontra egin zuten gerra zibila izan zen, Frantziako Lehen Errepublikan (1793-1796) izandako barne gatazka bortitzena.

Loiraren hegoaldeko eskualde honetan ere, Frantzia osoan bezala, nekazariek beren nahigabea erakutsi zuten Iraultzaren lehenengo urratsetan, batez ere iraultzaileek Eliza Katolikoaren aurka egin ahala. Dena dela, kanpoko etsaiengandik defendatzeko 1793an burututako errekrutatze masiboak zirela kausa piztu zen matxinada Vendée eskualdean. Hastapenean, nekazarien matxinada klasikoa (irizpide politiko garbirik gabekoa) besterik ez bazen ere, geroago mugimendu kontra-iraultzaile bilakatu zen.

Gerran epe desberdinak gertatu ziren. 1795eko udaberrian bakea ere lortu zen. Hala ere, benetako amaiera 1796an baino ez zen iritsi, borroka latz, heriotza eta suntsipen ugariren ostean. 

 Sarraskia edo genozidioa 
Gracchus Babeufek Frantziako iraultzaren testuinguruan herriaren eskubideen defendatzailea Le tribun du peuple gazetatik eta Societé des égaux delakoaren liderra, Du Système de dépopulation, ou la vie et les crimes de Carrier idazlana argitartau zuen 1794an. Bertan, "despopulamendua" izendatu zuen herritar tadle baten aurkako jazarpen ankerkerraren aplikazioari buruz teorizatu zuen.

Babeufek "despopulazio-sistema" kontzeptu berri sortu zuen, Bertrand de Barèrek tribuna iraultzailetik Vendeako herriaren aurka sustatutako ankerkeriak ikusita. Tribuna horiek, besteak beste, Louis Marie Turreau eta Jean Baptiste Carrier gobernu iraultzailearen Nanteseko ordezkariaren "infernuko zutabeek" exekutatu zituzten. Azken horrek 9.000 zibilen sarraskia antolatu zuen 1793ko azaroaren erdialdetik 1794ko otsailaren amaierara. Carrierrek emakumeak eta haurrak eta erlijioso talde handi bat hil zituen Loiran hondoratuz. Beste milaka fusilatuta hil zituzten, edo abusuz, gaixotasunez, gosez eta hotzez. Bere zerbitzuengatik, Carrier Frantziako Konbentzioaren idazkari izendatu zuten eta bere izena Parisko l 'Étoileko garaipenaren arkuan grabatuta dago. Hainbat aditu modernoren ustetan, Vendéen pairatutako errepresioa genozidiotzat jo daiteke, baina eztabaida luzea egon da historialarien artean, genozidio edo sarraski moduan definitzeko.

Babeufen liburuak ez zuen ospe handirik izan, eta autorea gillotinatu egin zuten 1797an, ideia "erradikalak" defendatzeagatik.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Cutillas Victoria, Benjamín (2014) «Arrasar la Vendée! Guerra Civil y Columnas Infernales en pleno corazón de la Revolución Francesa», Panta Rei, Revista Digital de Ciencia y Didáctica de la Historia, ISSNe: 2386-8864, ISSN: 1136-246, 39 - 58. CEPOAT, Murtziako Unibertsitatea.
 «Révolution et guerre de Vendée».  Archives departamentales. Aux sources de l'histoire de l'Anjou.
 EDAP - La Guerre de Vendée - 1793-1796  Historial de la Vendée / Logis de la Chabotterie.
 Manière, Fabienne (2023-02-10) 1793-1795. Les guerres de Vendée Herodote. La média de l`Histoire

 Kanpo estekak 

 «Éléments d’une chronologie de la guerre de Vendée». Le Monde diplomatique

Kategoria:Frantziako Iraultza
Kategoria:Gerra zibilak
Kategoria:Kristauen aurkako jazarpena
Kategoria:1790eko hamarkadako gatazkak
Kategoria:Genozidioa