Erromatar zenbakera

Erromatar zenbakera edo erromatar zenbakikuntza erromatarrek garatu zuten zenbaki-sistema da. Zenbakiak idazteko hainbat letra larri erabiltzen dira. Gaur egun mendeak idazteko erabiltzen ditugu erromatar zenbakiak, eta baita, erloju analogiko askotan ere.

 Sinbologia 

Erromatarrek, zenbakiak adierazteko, ondorengo letra hauek zerabiltzaten:

 Erromatarra Hamartarra Oharra I  1 Unus V  5 Quinque. V X-aren goiko erdia da; etruskoan Λ. X  10 Decem L  50 Quinquaginta C  100 Centum-en lehen hizkia. D  500 Quingenti. D, Digammaren erdia litzateke Φ. M  1.000 De Mille. Hasiera batean Digamma letra erabiltzen zuten.

Erromatarrek ez zuten 0 zenbakia ezagutzen, eta horretxegatik ez dago zenbaki hori adieraziko duen hizkirik.

Sinbolo ezarria ez duten zenbakiek, konposatuak sortzen dituzte. Hala nola, bi (2) esateko II edo ii zerabilten. Letra aglomerazio handiegiak ez sortzeko, honako jokoa egiten zuten, lau (4) IIII edo iiii izan beharrean, IV edo iv zerabilten. Balio gutxiagoko ikur bat, balio handiagoko baten aurrean jartzean, honen kenketa balitz moduan jokatzen da. Hala nola, IX bederatzi (9) da eta XL berrogei (40).
 Erromatarra (letra larriz) Erromatarra (letra xehez) Esangura II  ii  bi III  iii  hiru IV  iv  lau VI  vi  sei VII  vii  zazpi VIII  viii  zortzi IX  ix  bederatzi XXXII  xxxii  hogeita hamabi XLV  xlv  berrogeita bost

4.000 edo balio handiagoko zenbakiak adierazteko, zenbakiaren gainean marra horizontal bat jartzen da. Horrela, zenbakiak milakoak adierazten dituela esan nahi da.

 Erromatarra Hamartarra Izendapena   5.000  bost mila   10.000  hamar mila   50.000  berrogeita hamar mila   100.000  ehun mila   500.000  bostehun mila   1.000.000  milioia

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Erromatar zenbakera