Urdazuri

Urdazuri Euskal Herriko ibaia da, Nafarroa Garaia eta Lapurdi zeharkatzen dituena. Urdazubin eratzen da, Orabideko eta Ikatzateko errekak elkartuta, eta Donibane Lohizuneko badian itsasoratzen da, Donibane Lohizune eta Ziburu artean, 45 kilometroko ibilbidea eginda (31 km Lapurdin, eta 14 km Nafarroan). Senpere, Ainhoa eta Azkaine zeharkatzen ditu.

 Izena 
Beste ibai anitzek bezala, izen desberdinak hartzen ditu ibilbidean zehar. Goialdeari Orabideko erreka deitzen zaio. Urdazubin Ikatzateko errekarekin elkartzen denetik Dantxarineraino, berriz, Ugarana da. Handik behera, Urdazuri, Sarrakaria eta Uhertsi deitua da.

 Geografia 
 Ibaiadarrak 
 Lapitxuri
 Opalazioko erreka, Ainhoan
 Lizuniagako erreka, Saratik datorrena
 Amezpetuko erreka

 Udalerriak 
Ibaiak udalerri hauek zeharkatzen ditu.
 Urdazubi
 Ainhoa
 Senpere
 Azkaine
 Ziburu
 Donibane Lohizune

 Hidrometria 
Urdazuriren emaria 1989-2026 bitartean neurtu da Senperen. Ibaiak 138 kilometro koadroko eremua drainatua du gune horretan, arro osoaren % 49. Urteko batez besteko emaria 4,74 m³ segundoko da. Emari handiena abenduan du (7,65 m³/s), eta txikiena abuztuan (1,56 m³/s).

Urdazuriren batez besteko emariak (m³/s), Senperen neurtuakDatuak: 1989 eta 2026 artean

Urdazuriren bazterreko herriek askotan pairatu dituzte uholdeek eragindako kalteak. XX. mendeko uholderik handienetako bat 1983ko abuztuaren 26an gertatu zen. Senpereko estazio hidrometrikoan 105 m³ segundoko emaria neurtu zen, eta ondorio latzak ekarri zituen: bortz lagunek bizia galdu zuten eta kalteak zazpi milioi euro ingurukoak izan ziren.

Uholdeak izateko arriskua murrizteko, Dantxariaren eta Senpereko Amotzeren artean Luberriako presa eraiki zen 2008an. 22 metroko garaiera eta 6 milioi metro kubikoko edukiera ditu, eta lanek 12 milioi euroko kostua izan zuten.

 Natura 2000 
Natura 2000 sareko bi gune daude Urdazuri ibaiaren arroan:
 Orabideko erreka eta Arxuriko zohikaztegia (ES2200015) Nafarroa Garaian.
 Urdazuri (FR7200785) Lapurdin.

 Ikus, gainera 
 Ugaranako gudua

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Lapurdiko ibaiak
Kategoria:Nafarroa Garaiko ibaiak
Kategoria:Urdazubiko geografia
Kategoria:Ainhoako geografia (Lapurdi)
Kategoria:Senpereko geografia
Kategoria:Azkaineko geografia
Kategoria:Ziburuko geografia
Kategoria:Donibane Lohizuneko geografia
Kategoria:Natura 2000 Euskal Herrian
Kategoria:Euskal Herriko natura eremuak