Monte Perdido

Monte Perdido edo Mont Perdito mendia (;  edo punta de Treserols; ; punta de Treserols izan ezik, guztien esanahia «mendi galdua» da) Erdialdeko Pirinioetako hirugarren gailurrik garaiena da, 3.355 metrorekin. Mont Perdito Aragoin dago, Tres Serols mendigunean, Cilindro (3.328 m) eta Pico Añisclo (3.254 m) mendiekin batera.

Ordesako haranean, Sobrarbeko eskualdean, Huescako probintzian (Aragoi, Espainia) kokaturiko mendi hau Europan dagoen karekizko mendigune garaiena da. Monte Perditoko mendigunearen bi aldeak (bai Espainiakoa, eta bai Frantziakoa) babesturiko eremuak dira: Espainiako aldea Ordesa eta Perdidoko parke nazionalean dago; eta Frantziakoa, Pirinioetako Parke Nazionalean. Bi estatu horien arteko muga Monte Perditoren tontorretik hiru bat kilometro iparraldera dago.

Lehen igoera erregistratuta 1802an izan zen, Louis Ramond de Carbonnières geologo eta botaniko alsaziarraren eskutik. Mendigunea 1997an sartu zuen Ordesa-Vignemaleko biosfera erreserbaren barruan. Halaber, urte hartatik gizateriaren ondare izendatua da.

Mendizaleen artean, oso gailur ezaguna da, bai gailur nahiko erraza delako elurrik gabe, eta bai igotzeko zeharkatu behar diren haranen ikusgarritasunarengatik. Hala ere, La Escupidera izeneko kanala dela eta, Pirinioetako puntu beltzetako bat da, hainbat mendizale hantxe hil direnez.

Leku ikonikoen artean "Cola de caballo" izeneko ur-jauzia, "Faxa d'as flores" zerrenda eta "Gradas de Soaso" (ibaian egindako mailak) aipatzekoak dira. 

 Igotzeko bideak 
 Ordesatik (bide arrunta), Broto edo Torlako udalerrietatik.
 Serradetseko aterpetik (Brèche de Roland), Gavarnie udalerritik.Refuge de la Brèche de Roland-eko webgunea
 Tucarroyako aterpetik, mugan kokatutakoa, Bielsa udalerrian.Refugio de Tucarroya.
 Gorizeko aterpetik.Refugio de Goriz-eko webgunea.
 Eskailerak.
 Iparreko paretatik.

 Monte Perdidoko Glaziarra 

Monte Perdidoko ipar aldean kokatzen da Pirinioetako azken glaziarretako bat. Bi mailatan banaturik dago eta 2.700 eta 3.200 metrotako garaieran kokatzen da.

Pirinioetako beste glaziarrak bezala, desagertzeko bidean dago, glaziarraren bolumen eta azalera urtez urte murriztuz doaz eta."Glaziarrak agurtzen" (Perdido) dokumentala on-line ikus-entzuteko. "Primeran" plataforman.

Fauna eta flora
Bertako faunaren barruan, hegaztien artean arrano beltzak, ugatzak, sai zuriak, sai arreak eta miru gorriak ditugu. Ugaztunen artean, sarrioak, marmotak eta basurdeak oso ugariak dira.

Florari dagokionez, pagoak, izei zuriak, pinu gorriak eta ametz ilaundunak topatuko ditugu 800-1.700 metroko altueran. Gorago, 2.000 metroraino, mendi-pinuak. Oihanoean, ezpela oso ohikoa da.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Ordesa eta Perdidoko Parke Nazionala
 Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

 Kanpo estekak 
  Monte Perdido Mundu Ondarearen webgunea
  Pirinio-Monte Perdidoko fitxa UNESCOko webgunean
  "Mendikat" webgunean fitxa.

Kategoria:Pirinioetako 3000ko gailurrak
Kategoria:Aragoiko Pirinioetako mendiak
Kategoria:Sobrarbe
Kategoria:Gizateriaren Ondarea Espainian
Kategoria:Gizateriaren Ondarea Frantzian