Zarrabete

Soinuari dagokionez, zanfoñaren soinua oso bereizgarria da, eta tonu leun eta melodikoetatik soinu latz eta erritmikoagoetara alda daiteke, jotzeko moduaren arabera. Are gehiago, zarrabetea etengabeko soinu bat sor dezakeen instrumentu bakarretako bat da, hau da, beste melodia batzuk jotzen diren bitartean nota konstante bat jo dezake.


 JATORRIA 
Zarrabetea Ekialde Ertaineko arkudun hari-instrumentuetatik abiatuta garatu zen. Bere lehenengo bertsioa, "organistrum" bezala ezagutzen zena, handiagoa zen eta bi pertsona behar zituen jotzeko. Denborarekin, instrumentua txikiagoa eta erabilgarriagoa bihurtu zen, eta pertsona bakar batek ukitu ahal izan zuen.Frantziako antzinako modeloa, XVIII. mendekoa.

Europako hainbat tokitan jo izan da tradizionalki, bai eta Euskal Herrian ere. Zarrabetea aldaera asko ditu Europako hainbat eskualdetan. Adibidez, Frantzian "vielle à roue" esaten zaio eta Hungarian "tekerque lant" . Lehenengo aipamenak IX. mendekoak dira, Erdi Aroan, musika sakroarekin lotutakoak. Geurean, tresna agertzen den azkeneko testuak XVIII. eta XIX. mendekoak dira. Garai horietan, zarrabetea "itsuen instrumentua" bezala ezagutzen zen, musikari itsu askok jotzen baitzuten dirua lortzeko. Haren diseinuak teklak ikusi beharrik gabe ukitzeko aukera ematen zuen, eta, ondorioz, ikusmen-desgaitasuna zuten pertsonentzat posible zen tresna hau erabiltzea.

Gaur egun, musika tradizionalan erabiltzen da oraindik, genero moderno batzuetan ere erabiltzen da, hala nola folkean eta rockean hala ere ez da ohikoa.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Euskal musika tradizionala

 Kanpo estekak 

 Zarrabetearen web gunea

 Bibliografia 
 "Soinutresnak euskal herri musikan" (Juan Mari Beltran, "Egin" biblioteka, 1996).

Kategoria:Hari instrumentuak
Kategoria:Euskal Herriko musika tresnak