Filipe Oihanburu

Filipe Oihanburu  (frantsezko idazkeran Philippe Oyhamburu) (Argelès-Gazost, Pirinio Atlantikoak, Frantzia, 1921eko ekainaren 26a - Biarritz, 2023ko abenduaren 19a) euskal herritar koreografoa eta idazlea izan zen. Olaeta eta Etorki dantza-taldeen zuzendaria izan zen.

 Biografia 
Hiru urte zituela familia Montevideora joan zen bizitzera eta han zortzi urte eman zituen.1930ean Parisera joan ziren eta han lehen ikasketak egin zituen. Oporrak Hendaian pasatzen zituen. 1939an, Miarritzera jo zuen, Bigarren Mundu Gerraren hasieran. Euskara ikasten hasi eta Ipar Euskal Herriko mugimendu abertzalean sartu zen garai hartan. Naziengandik ihesi ibili zen 1942-1944 urteetan, eta Parisen ondu zituen Dantza eta Musika ikasketak. Miarritzera itzuli zen 1944an, eta Olaeta ballet taldearen gidaritza hartu zuen berehala. 1945ean "Oldarra" izena hartu zuen taldeak, eta koreografia, musika eta dantza-ikuskari ugari eskaini zuen talde harekin ondoko zortzi urteetan.

Eusko Ikaskuntzako idazkari izan zen 1948-1951 urteetan, eta 1953an Etorki kantu- eta dantza-talde profesionala sortu zuen. Emanaldi asko eskaini du ordudanik Etorki taldeak mundu osoan zehar. Idazle gisa, liburuak ditu idatziak dantzaz, euskal deiturez eta politikaz: ideologia-arazoak (La revanche de Bakounine ou de l´anarchisme à l´autogestion, "Bakuninen ordaina edo anarkismotik autogestiora", 1976), Euskal Herriko politika (L´irréductible phénomène basque, "Euskaldunen arazo menderaezina", 1980) eta, oro har, euskal kulturako gaiak (1981, La danse basque, "Euskal Herriko dantza").

Frantziako eta Ipar Euskal Herriko irratietan ere lan egin du, frantsesez eta euskaraz. Euskal musika, dantza eta kultura sustatzen jarraitzeaz gain, 2001. urtean Diálogo con mi diario - Un joven independentista vasco en el París de la ocupación liburua argitaratu zuen. Alemaniarrentzat lan ez egiteagatik, Euskal Herritik Paris okupatura ihes egin zuen garaian idatzitako egunkariaren hainbat pasarte berreskuratu zituen liburu horretan. Oraindik orain, berriz, Oihanbururen beraren biografia ondu du Eneko Bidegainek Bidegileak bilduman.

 Errekonozimenduak 


 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 Oskar Alegria: "Filipe Oihanbururi elkarrizketa", Jakin, 218.zk. 2017ko urtarrila-otsaila, 11-94 or. https://web.archive.org/web/20170322203906/http://www.jakin.eus/aldizkaria/artikulua/filipe-oihanbururi-elkarrizketa/4079

 Ikus, gainera 
 Gene Yurre
Jojo Bidart
Mixel Theret
Edu Muruamendiaraz
Jon Maya
Maite Zabala
Sabin Egiguren

 Kanpo estekak 
 «BIZI NAIZENO dokumentalaren estreinaldia» kanaldude.eus
 "Aintzindariak ginen" Filipe Oihanbururi elkarrizketa, Euskal  Kultur Erakundea Xabaltx eta Sébastien Husté (2008-03-13)
 «"Euskal kulturaren lekuko" elkarrizketak EKL-1 -EKL-1 - Philippe Oyhamburu», Mintzoak - Ipar Euskal Herriko ahozko memoriaren ataria www.mintzoak.eus
 Filipe Oihanbururen argazkiak. Sebastien Husté - Euskal Kultur Erakundea
 "Galtzerdi berdeak" - Oskar Alegriaren filma, "SOKA, euskal dantzaren urratsetan" erakusketaren karietara egina (2015)
 Pantxoa Etchegoin EKE-ko zuzendari ohiak idatzi omenezko testua, Philippe Oyhambururen 100. urtemuga kari (PDF)

 Filipe Oihanbururi elkarrizketa Berria egunkarian. 2016ko ekainaren 12a
 Filipe Oihanbururi elkarrizketa Argia aldizkarian
 Filipe Oihanbururi elkarrizketa Euskonews aldizkarian

Kategoria:Ipar Euskal Herriko politikariak
Kategoria:Lapurdiko idazleak
Kategoria:Lapurdiko dantzariak
Kategoria:1921eko jaiotzak
Kategoria:Euskal Herriko anarkistak
Kategoria:Eusko Ikaskuntzako kideak
Kategoria:Euskal Herriko ehun urtedunak