Australiako aborigen

Australiako aborigenak Ozeaniako herrialde hartako jatorrizko jendea da, gaur egun gutxiengoa osatzen duena, kanpoaldetik bertaratutako beste komunitate etniko batzuekin batera.

 Historia 
Lehenengo biztanleak uhartera iritsi ziren orain dela 40.000-70.000 urte.

1788an britainiarrak lurraldea kolonizatzen hasi ziren, eta urte hori baino lehen 315.000-750.000 pertsona han bizi zirela uste dute adituek. Europarrek eramandako gaixotasunek eta bortizkeriazko ekintzek populazio hori murriztu zuten urteen joan-etorrian. XX. mendeko hasieran, adibidez, 150.000 aborigen baino ez ziren bizi.

2008ko otsailaren 13an Kevin Rudd lehen ministroak Legebiltzarraren izenean ofizialki barkamena eskatu zien aborigenei Stolen Generations ("Belaunaldi lapurtuak") direlakoengatik: 1869tik 1969 arte Gobernuak eta Elizak euren gurasoei lapurtutako ume aborigen edo mestizoak dira, ez argitutako arrazoiengatik egindakoa.

 Bizilekuak 
2006ko erroldaren arabera, Australian 455.031 aborigen bizi ziren, biztanle guztien % 2-3, alegia. Gehienak, Hegoaldeko Gales Berrian (138.505) eta Queenslanden (127.578) bizi dira.

Beste lurralde batzuetan hauxe da urte hartako populazioa: Mendebaldeko Australia (58.711), Iparraldeko Lurraldea (53.662), Victoria (30.141), Hegoaldeko Australia (25.557), Tasmania (16.767) eta Australiako Hiriburuaren Lurraldea (3.873).

Bestela, populazio aborigenik handiena duen hiriburua Darwin da.

 Hizkuntzak 
Aborigenek ehunka hizkuntza erabiltzen dituzte, horietako asko desagertu badira ere. Bi multzo handitan sailkatzen dira: alde batetik Pama-Nyungan hizkuntzak (gehienak) eta bestetik, Pama-Nyungan ez direnak.

 Musika 

Didgeridoo ziur aski jatorrizko musika tresnarik ezagunena da munduan zehar, zurezko haize instrumentua dena.

 Pertsonaia ezagunak 
 David Gulpilil (1953-), aktore eta dantzaria
 Cathy Freeman (1973-), atleta.

 Kanpo estekak 
  "National Indigenous Times" egunkaria
  Aborigenen artea
  Kontaktua 1964: Australiako azken «basatien» galera Erreportajea Argia astekarian (2011-05-29)

Kategoria:Australiako aborigenak