Apeninoak

Apeninoak edo Apenino mendiak ( edo ; ) Italiako mendilerro luzea da, penintsula haren ardatz nagusia osatzen duena. 1.200 kilometroko luzera du iparraldetik hegoaldera, ekialdeko itsasertzaren parean, hasi Liguriatik eta Calabriaraino. Mendilerro meharra da, gunerik gorenean ehunka kilometro zabal izateraino, eta inguru gorabeheratsua da oso. Corno Grande (2.912 metro) da gailur nagusia.

 Geografia 
Hiru zati bereizten dira Apeninoetan:
 Iparraldeko Apeninoak, Liguria, Toscana, Emilia eta Romagna eskualdeetan hedatuak. Ipar-mendebaldean Alpeekin loturik daude. Buztinak eta hareharriak dira nagusi. Garaierari dagokionez, ozta-ozta iristen dira 2.000 metroraino (Monte Cimone, 2.165 metro), eta askotariko paisaia motak ageri ditu. Erdialdean, Po ibaiaren arroa inguratzen dute. 
 Erdialdeko Apeninoak, Abruzzo eta Umbria eskualdeetan. Kareharrizko mendigunea, 2.500-2.900 metro bitartekoa gailurrak dituena. Bertan daude Gran Sassoko Corno Grande (2.912 metro), Apeninoetako gailurrik gorena, eta Calderone glaziarra, Europako hegoaldekoena. 
 Hegoaldeko Apeninoak, Campania, Molise, Apulia, Basilicata eta Calabrian. Oso mendialde heterogeneoa da, Siziliako iparraldeko mendietan jarraipena duena.

 Gailurrik gorenak 
IzenaGaraieraCorno Grande 2.912 mVelino mendia 2.486 mVettore mendia 2.476 mPizzo di Sevo 2.419 mTerminillo mendia 2.217 mSibilla mendia 2.173 mMiletto mendia  2.050 mMaggio mendia1.853 mCatria mendia 1.701 mPennino mendia 1.560 mNerone mendia  1.525 m

 Historia 
Bigarren Mundu Gerran, alemaniarrek Apeninoak defentsarako harresi gisa (Linea Gótica) erabili zituzten. 1944ko irailean aliatuek eraso egin zuten, arrakasta handirik lortu gabe.

Ilargian ere badaude Apeninoak, Mare Imbriumen ondoan. Bertan ilargiratu zen Apollo 15a.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak