Errioxa (eskualde geografikoa)

Errioxa Iberiar penintsulako iparraldeko eskualde historiko eta geografikoa da, Ebro ibaiaren arrokoa. Tirón ibaiaren ekialdean eta Alhama ibaiaren mendebaldean dauden haran guztiak hartzen ditu, Toloño edo Kantabria mendilerroaren hegoaldeko lurraldeekin batera.

Erdi Aroan, eremu euskalduna zen, eta gaur egun Ebro ibaiaren iparraldean dagoen zatia Euskal Herriaren zati da. Historiari dagokionez, Nafarroako lurraldeari lotuta egon da beti, lehenik eta behin Iruñeko Erresuma zenean, eta Erdi Aroaren amaieran Ebroren iparraldeko zatiak Nafarroako Sonsierra osatzen zuenean. Aro honetan, hainbat erakunde politiko eta elizako Errioxako entitate ezberdinak egon ziren. Hauek ziren Errioxako merindadea, Errioxako korrejimendua eta Errioxako artziprestazgoa. XVIII. mendearen amaieran, Fuenmayoren Errioxako Errege Gizarte Ekonomikoa sortu zen. Aipatutako elkarteak, XIX. mendearen hasieran, Errioxaren instituzionalizazio politikoa eskatu hasi zen probintzia gisa. Hau 1822. urtean lortu zen, nahiz eta Logroñoko probintziaren izenarekin izan. Probintzia hau kendu eta gero berriro ezarri zen 1833. urtean, nahiz eta lurralde txiki batzuk moztuta izan.

Gaur egun, lau entitate politikotan banatzen da, hedadura handienetik txikienera: Errioxako Autonomia Erkidegoa, Arabako Lurralde Historikoa (Arabako Errioxa), Burgosko probintzia (Burgosko Errioxa) eta Nafarroako Foru Komunitatea (Meanuri).

 Udalerri nagusiak 
Hiri nagusiak hauek ditugu:
 Logroño: 144.935 bizt. (INE 2007)
 Calahorra: 23.768
 Arnedo: 14.082
 Haro: 11.463
 Alfaro: 9.576
 Najera: 8.073
 Lardero: 7.378
 Santo Domingo de la Calzada: 6.537
 Villamediana de Iregua: 5.535

Bost mila biztanletik behera:
 Autol: 4.039
 Pradejón: 3.770
 Oion: 3.554
 Rincón de Soto: 3.544
 Oion: 3.405
 Fuenmayor: 3.071
 Cervera del Río Alhama: 2.922
 Albelda de Iregua: 2.702
 Aldeanueva de Ebro: 2.725
 Navarrete: 2.722
 Alberite: 2.451
 Cenicero: 2.176
 Ezkarai: 2.038
 Bastida: 1.557
 Guardia: 1.546

 Errioxako ardoak 


Errioxako ardoak Iberiar penintsulako hoberenetarikoak ditugu, oso ezagunak mundu osoan.

Eskualde osoak 57.000 hektareako mahastiak ditu, urtero 250 milioi litro ardo ekoizten dituztenak, %85 beltza motakoa.

 Errioxar ezagunak 
 Felix Maria Samaniego (1745-1801), idazlea.
 Gaspar Llamazares (1957-), politikaria.
 Augusto Ibañez "Titin III" (1957-), pilotaria.
 Miguel Capellan (1970-), pilotaria.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Errioxako ardoaren kontseiluaren webgune ofiziala

Kategoria:Errioxa
Kategoria:Araba