Hokkaido

edo ainu hizkuntzaz アィヌ・モシリ, Ainu Mosir) Japoniako lau uharte nagusien artean bigarren handiena da (83.453 km²) eta, era berean, prefektura eta eskualderik handiena. Honshū uhartearen iparraldean dago, Tsugaruko itsasarteak banatua, nahiz eta ur azpiko Seikan tunelak biak lotu. 2014ko erroldaren arabera 5.416.711 biztanle ditu. Antzina Ezo, Yezo, Yeso edo Yesso (蝦夷) esaten zitzaion.

Hiriburua Sapporo da.

 Historia 
Duela 20.000 urte populatu zen uhartea. Ainuak dira bertako biztanle autoktonoak: aintzina, Honshu uhartean ere baziren, baina japoniarren presioaren ondorioz XII. mendetik aurrera, Yessora mugatu zen beren lurraldea. 659 urtetik aurrera japoniarrek egin zituzten esplorazioak uhartera baina leku isolatua eta hotza iruditu zitzaien eta kriminal eta erbesteratu batzuk baino ez zituzten bidali bertara.

1866tik aurrera, japoniarrak finkatzen hasi ziren eta 1868a Meiji berrezarkuntzak uhartea bereganatzea erabaki zuen. Hokkaidō izena eman zion, "iparraldeko itsasorako bidea". Egun, sei milioi biztanle inguru ditu; ainuak 50.000 inguru baino ez dira.

 Geografia 
Hokkaido Japoniako iparraldeko mugan kokaturik dagoen uhartea da. Japoniako itsasoa dauka mendebaldean, Okhotskeko itsasoa ipar-ekialdean eta Ozeano Barea hego-ekiadean.

 Geografia fisikoa 
Uharte bolkanikoa da, baina sumendiez gain, lautada bolkaniko zabalak ere baditu, eta horietan daude uharteko hiri garrantzitsuenak, Sapporo, Asahikawa eta Hakodate. Sumendiak 1.000 eta 2.000 metro artekoak dira eta batzuk oraindik aktibo daude. Garaiena Asahi-dake mendia da, 2.290 metroko estratobolkana. 1993an 7'8 magnitudeko lurrikara izan zen eta horrek eragindako tsunamiak Okushiri hiria suntsitu zuen. 2003an, 8'0 magnitudeko lurrikara izan zen Hokkaidon.

Bi ibai aipagarri ere badaude: Ishikari ibaia, 268 km-rekin Japoniako hirugarrena dena, eta Teshio ibaia, 256 km-rekin, laugarrena. Japoniako itsasoan itsasoratzen dira biak. Hainbat aintzira ere badaude uhartean, handiena Saroma aintzira (Japoniako hirugarrena), eta beste batzuk: Kussharo, Shikotsu, Abashiri eta Mashū.

 Parke Nazionalak 
Sei parke nazional daude eta haietako bat Gizateriaren Ondare izendatu zuen UNESCOk. Beste bost Parke Kuasi-Nazional daude eta 11 parke natural ere bai. Horretaz gain, Ramsarko hitzarmenean hamabi eremu ere sartu dira. Horrek guztiak argi erakusten du Hokkaidoko turismo baliabide nagusia natura dela.

 Parke Nazionalak:
 Shiretoko Parke Nazionala: Gizateriaren Ondarea da.
 Daisetsuzan Parke Nazionala: Japoniako handiena da azaleraz.
 Rishiri-Rebun-Sarobetsu Parke Nazionala: Ramsarko hitzarmenean dago.
 Kushiro-Shitsugen Parke Nazionala: Japoniako hezegune zabalena. Ramsarko hitzarmenean dago.
 Akan Parke Nazionala
 Shikotsu-Tōya Parke Nazionala
 Parke Kuasi-Nazionalak:
 Abashiri Parke Kuasi-Nazionala
 Hidaka-sanmyaku Erimo Parke Kuasi-Nazionala
 Niseko-Shakotan-Otaru Kaigan Parke Kuasi-Nazionala
 Ōnuma Parke Kuasi-Nazionala
 Shokanbetsu-Teuri-Yagishiri Parke Kuasi-Nazionala

 Banaketa administratiboa 
 Azpi-prefekturak 

Azpi-prefekturaJaponierazHiriburuaHiri handienaBideaBiztanleriaZabalera (km²)Dentsitatea (/km²)Hidaka日高支庁UrakawaShinhidakaErdialdeko edota hegoaldeko Bidea81,4034,811.9616.92 Hiyama檜山支庁EsashiSetanaHegoaldeko Bidea46,9992,629.8817.87 Iburi胆振支庁MuroranTomakomaiErdialdeko edota hegoaldeko Bidea426,6273,698.00115.37 Ishikari石狩支庁SapporoSapporoErdialdeko Bidea2,310,0013,539.86652.57 Kamikawa上川支庁AsahikawaAsahikawaIparraldeko edota erdialdeko Bidea535,4569,852.1754.35 Kushiro釧路支庁KushiroKushiroEkialdeko Bidea261,8835,997.3843.67 Nemuro根室支庁NemuroNemuroEkialdeko Bidea84,0353,406.2324.67 Okhotsk(2010 arte Abashiri)網走支庁AbashiriKitamiEkialdeko edota iparraldeko Bidea324,71910,690.5530.37 Oshima渡島支庁HakodateHakodateHegoaldeko Bidea449,3713,936.32114.16 Rumoi留萌支庁RumoiRumoiIparraldeko Bidea61,4884,019.9115.30 Shiribeshi後志支庁KutchanOtaruErdialdeko Bidea250,0654,305.8258.08 Sorachi空知支庁IwamizawaIwamizawaErdialdeko edota iparraldeko Bidea365,5636,558.2255.74 Sōya宗谷支庁WakkanaiWakkanaiIparraldeko Bidea75,6654,050.7618.68 Tokachi十勝支庁ObihiroObihiroEkialdeko Bidea354,14710,831.2432.70 

 Hiri handienak 
Hauek dira Hokkaidoko hiri handienak:
 Sapporo (hiriburua, 1.904.319 biztanle)
 Asahikawa (350.511 bizt.)
 Hakodate (277.056 bizt.)
 Kushiro (182.263 bizt.)
 Tomakomai (173.761 bizt.)
 Obihiro (168.188 bizt.)
 Otaru (130.255 bizt.)
 Kitami (124.291 bizt.)

 Ekonomia 
Lehen eta hirugarren sektoreetan oinarritzen da uharteko ekonomia. Arrantza, nekazaritza, basogintza eta meatzaritzarekin batera, azken hamarkadetan turismoak indar handia hartu du eta milioika bisitari ditu, Sapporoko jaialdiak, eski estazioak eta Parke Nazional ugariek erakarrita.

 Ondasun nabarmenak 
 Parke Nazionalak 

 Beste eremu natural batzuk 

 Hiriak 

 Nazioarteko harremanak 
  (1980)
  (1980)
  (1988)
  (1998)
  (2005)
  (2006)
  (2010)

 Ikus, gainera 
 Honshu
 Shikoku
 Kyūshū
 Ryukyu

 Erreferentziak 

 Kanpo lotura 
  Hokkaidoko webgune ofiziala

 Kanpo estekak