Lome

Lome () Togoko hiriburua da.  2012an, 837.437 biztanle zituen. Gineako Golkoan dago, eta Togoko industria, merkataritza eta administrazio gune garrantzitsuena da.

1898an, Togoland Alemaniako kolonia zenean, hiriburu izendatu eta garatzen hasi zen. Lehen Mundu Gerran Frantziak eta Britainia Handiak konkistatu ondoren, 1922an Frantziaren kontrolpean geratu zen, 1960an Togok independentzia lortu zuen arte. Ordutik aurrera ere, hiriburua da. 1975ean, Europar Batasunaren eta 46 herrialde afrikarren arteko goi batzarra bertan egin zen, gai ekonomiko eta finantzieroez.

 Historia 
Lome ewe herriak sortu zuen XVIII. mendean, eta herrixka bat izan zen 1882ra arte, non merkataritza gune garrantzitsu bihurtu zen urte hartan Chico eta Octaviano Olympio anai afro-brasildarrak iritsi zirenean, A. eta F. Swanzy merkataritza konpainia britainiarra ordezkatuz. Lekua ingelesezko Bey Beach izenarekin ezagutzen zen garai hartan.

1880ko hamarkadaren erdialdetik, Togo Alemaniako Inperioko lurralde kolonialaren parte izan zen, Togolandia izenarekin, eta han, 1897an, administrazio kolonialaren egoitza Lomera eraman zuten. Hiriko alde zaharrean oraindik Alemaniako Togoko kolonia garaiko eraikinak daude, esaterako gobernadorearen jauregia edo katedral neogotikoa.

Lehen Mundu Gerraren ostean, Togo Nazioen Elkarteak hartu zuen bere gain, eta zati handi bat Frantziari esleitu zitzaion (hor geratu zen Lome) eta zati txikiago bat Britainia Handiari agintaldi gisa.

Togoko Errepublika independentea 1960an aldarrikaturik, estatu burujabe baten hiriburu bilakatu zen Lome.

1975ean, Lome izan zen Europako Ekonomia Erkidegoaren (EEE orduan, 1993tik EB) eta Afrika, Pazifikoa eta Karibeko estatuen (AKOP estatuak) arteko itun garrantzitsuenetako bat negoziatzeko lekua. Lomeko Hitzarmena esaten zaio hari ondorioz.

 Ekonomia 
Kafea, kokoak eta bestelako materialak esportatzeko Togoko gune garrantzitsuena da. Petrolio findegi bat du, eta Togo osoan Interneteko konexioak dituen leku bakarra da.

Togoko unibertsitatea eta aireportua ere berttan daude.

 Klima 

 Demografia 
 Bilakaera demografikoa 1892 1.500 biztanle 1896 2.000 biztanle 1900 3.000 biztanle 1904 4.000 biztanle 1907 6.000 biztanle 1911 8.000 biztanle 1930 15.000 biztanle 1938 18.000 biztanle 1950 33.000 biztanle 1955 43.000 biztanle 1960 85.000 biztanle 1970 186.000 biztanle 1981 375.499 biztanle 1990 450.000 biztanle 1997 573.000 biztanle 2006 737.751 biztanle

 Herri eta hiri senidetuak 
Lome ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
  Duisburg (Alemania)
  Shenzhen (Txina) (1993)友好城市, 市外办)国际友好城市一览表.)友好交流  Taipei (Taiwan) (1966)

 Lomeko auzoak 
 Ablogamé
 Bè
 Bè-Kpota
 Akodésséwa
 Togo 2000
 Segbe
 Agbalépédogan
 Agoe
 Adawlato
 Amoutiévé
 Dékon
 Forever
 Kodjoviakopé
 Noukafou
 Nyékonakpoè Oae
 Residence du Benin
 Super Tako
 Tokoin
 Hédjranawoé
 Adidogomé
 Zongo
 Kegué
 Totsi
 Agoe-Assiyéyé
 Lom'nava
 Gbényedji
 Bè-Chateau
 Assigamé
 Souza-Nétimé

 Lometar ezagunak 
 Emmanuel Adebayor, futbolaria
 Kangni Alem, idazlea
 Gnimdéwa Atakpama, kazetaria
 Christiane Akoua Ekué, idazlea
 Emmanuel Kavi, artista
 King Mensah, musikaria

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Togoko geografia
Kategoria:Herrialdeetako hiriburuak
Kategoria:Afrikako hiriburuak