Zenbat Gara

Zenbat Gara elkartea Bilbon sortu zuten 1990eko hamarkada hasieran Abando auzoan, hiri honetan euskal hiztunen komunitatea sendotzeko asmoarekin. Nagusiki Bilboko Gabriel Aresti euskaltegiko irakasle talde batek bultzatu zuen hasieratik egitasmoa.

Abando auzoan, erdigunean bete-betean, bertako Done Bikendi parrokiarekin epe luzeko alokairu kontratua negoziatu zuten, eta horrela 1975an ordura arteko San Vicente zinema Bilboko Kafe Antzokia bihurtu zen, eta alboko eraikina, parrokiari lotutako eskola izandakoa, Zenbat Gararen eraikin nagusi.
Egun, Zenbat Gara hamaika ekimen eta elkartek osatzen dute. Zazpi pisuko eraikinean, labirintoan legez banatzen dira Kafe Antzokia, Bilbo Hiria irratia, Kurkuluxeta gazteei begirako aisialdi eskaintzako taldea, Erroa argitaletxea eta Gazteola gazteen aisialdi taldea. Eta, zelan ez, Gabriel Aresti euskaltegia. Berau izan baitzen Zenbat Gararen ernamuina, lehen pausoa, 1995eko hori baino bi hamarkada lehenago. 1978an ireki zituen ateak Gabriel Aresti euskaltegiak, Bilboko Kale Nagusian. Izena ez du badaezpadakoa, ondo pentsatuta aukeratu zioten. Gabriel Aresti ez baitzen euskalduna jaiotzaz, gerora euskaldundu zen; eta bere obra guztia euskaraz egitea erabaki zuen. Euskara ikasi eta herriari eskaini zion.

 Izaera 
 Ekolinguistika 
Hastapenetan, Bizi+Hitza Fundazioa sortu zuten, Jose Maria Sanchez Carrion "Txepetx"en teoria ekolinguistikoekin bat eginez. "Un futuro para nuestro pasado" (1987) liburua eta "Euskara Bilbon" (1991) azterketa soziolinguistikoa abiapuntuak izan ziren eta, urte batzuk geroago, Jon Sarasuak "Biziaren hizkuntzaz. Txepetxekin solasean" (1997) argitaratu zuen.

Aurrerago, Juan Carlos Etxegoien "Xamar"ek segitu du ildo honexetatik. Bere argitalpenen artean, azpimarratzekoa da "Orekan: Herri eta Hizkuntzen ekologiaz" liburua (Pamiela, 2001), non jasotzen ditu ekolinguistika planteamendu hauek.

Bestela, Jose Angel Irigaray idazlea eta kulturgilea izan da planteamendu hauen guztien bideratzailea elkarterako.

 Unibertsaltasuna 
Bizkaiko hiriburuan sortu arren, elkarteak hasieratik ez dio tokian tokiko ezaugarriari bakarrik eutsi, baizik eta unibertsaltasunari ere bai, "hemen eta munduan" filosofiari jarraituz. Izan ere, munduko beste hizkuntza gutxituen eta herri txikien testigantzaren berri ematen ahalegintzen dira.

Halaber, nabarmentzekoa da elkartea alderdi politikoen eraginetik kanpo mantentzen saiatu dela beti. Euskararen mundua erakargarri egin eta, hizkuntza irakasteaz gain, euskaraz egunerokotasunean komunikatzeko uneak eta guneak sortuz Bilbon euskaraz bizitzea posible egitea du helburu euskara elkarteen Topaguneko kide den elkarte honek.

 Izena 
Pentsa daiteke elkartearen izena hautatu zutenek Benito Lertxundiren abesti zahar bati erreferentzia egiten ziotela, Ez Dok Amairu garaietako, "Zenbat gera?" abestiari.

 Gabriel Aresti euskaltegia 
Gabriel Aresti euskaltegia 1978an sortu zen, Bilboko Kale Nagusiko 24. zenbakian. 1986tik aurrera kooperatiba bihurtu eta bertako irakasleak eskolez kanpoko ekintzak antolatzen hasi zen, Bilbo hiriburu nagusiki erdaldunean, klase akademikoez gain, ikasleek harremanak euskaraz era natural batean egin ahal izateko aukerak behar zituztela konturatuta. Jose Maria Sanchez Carrion "Txepetx"en planteamendu soziolinguistikoek oinarri teorikoa eman zieten euskaltegiko irakasleen ordura arteko gogoetei. Txepetxek elkar elikatzen zuten hiru faktore aipatzen zituen, pertsona batek hizkuntza ikasteko: motibazioa, ezagutza eta erabilera. Horregatik, aurrerantzean, eskolak emateaz gain, euskara erakargarri egin eta erabiltzeko uneak eta guneak sortzeari ekin zion euskaltegiko irakasle talde batek, Zenbat Gara elkartea eratuta. Gaur egun Euskal Herriko euskaltegirik handiena da Gabriel Aresti, ikasle kopuruari dagokionez, urte osoan denetara 2000 ikasle inguru matrikulatzen baitira bertan. Kale Nagusiko egoitza mantendu da, baina egungo egoitza nagusia eta bulegoa Done Bikendi kaleko 2. zenbakian dago, Kafe Antzokia dagoen eraikin berean.

 Kafe Antzokia 
Kafe Antzokia elkartearen etxe nagusia da hasieratik, San Bizente elizaren zinema izandakoan kokatutakoa, Abando auzoan.

Gaur egun Euskal Herriko kultur erreferente nagusietakoa da, kontzertuak, antzezlanak, hitzaldiak eta bestelako emankizunak eskaintzen dituena. Euren eredua Bilbotik kanpo ere zabaldu dira, Ondarroako Kafe Antzokia lehenik eta geroago eragina edukiz beste elkarte batzuetan, Elgetako eta Durangoko Kafe Antzokietan adibidez.

Erreferentzial bihurtu da beste hizkuntza gutxituen komunitate batzuentzat ere.

 Bilbo Hiria Irratia 
Bilbo Hiria Irratia katea Bilbo Handiko eskualdean euskaraz emititzen duen garrantzitsuena da. Zenbat Gara elkarteak sortu zuen 1997an. Harrigarria bada ere, 28 urte geroago, 2025ean artean ez zuen lizentziarik. Horrela Bilbon euskara hutsean aritzen den irrati bakarra alegala da. Eta ondorioz, irrati bati dagokion diru-laguntzarik ez du; laguntza horiek ematen dizkiete gaztelaniazko kateei, saio bat euskaraz egiteagatik.

 Algara konpartsa 
Algara konpartsak Bilboko Aste Nagusian txosna paratzeaz gain, urtean zehar beste jai batzuetan ere parte hartzen du, beti ere euskal kulturaren ingurukoak. 1994an sortu zuten konpartsen esparrua Areatza da, baina Algara Abandoko estazio alboan egoten da, itsasadarretik beste aldean. Arrazoia politikoa da: "ez gaitezen itxi hor, zabal dezagun euskara. Zenbat eta lurralde gehiago hartu, hobe".

 Argitalpenak 
Badira zenbait urte sortzen ari ziren irakaskuntza eredurako ikasmaterialak argitaratzeari ekin ziotela. Berriketan zein Berbetan izenburupean ugari dira ikasle zein irakasleentzat landu dituzten liburuak, lehen urratsetik hasi eta EGAraino. Baina Gara argitaletxearen zeregina ez da horretara murriztu, euskalduntze prozesuaren urrats ezberdinei egokitutako irakur liburu mailakatuak ere kaleratu baitira.

Horrez gain, pentsamendu eta dibulgazio alorreko lanak ere argitaratu dituzte. Horra hor, adibide gisa, Jon Sarasuak idatzitakoa: "Txepetxekin solasean, Biziaren hizkuntzaz" (Bilbo, 1997) edo Zenbat Gara aldizkaria.

2011ko abenduan Atoan argitaletxea aurkeztu zuen Zenbat Garak, "Euskara errazean" bildumako lau liburu plazaratuz. Goiburuak dioen moduan, bilduma horretako liburuak euskara errazean daude idatzita, euskara ikasten ari direnei zuzenduta. 2012an, hala ere, Erroa argitaletxea izena hartu zuen, hori baitzen hasierako asmoa.

2012an, Xamar idazlearen "Euskara jendea: Gure hizkuntzaren historia, gure historiaren hizkuntza" liburuan oinarritutako Euskara Jendea dokumentalaren ekoizpenean kolaboratu du Ibaizabal Telebista izeneko web telebistarekin.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Ondarroako Kafe Antzokia 
 Elgetako Kafe Antzokia
 Durangoko Kafe Antzokietan 

 Kanpo estekak 
  Zenbat Gararen webgunea
  Gabriel Aresti euskaltegiaren webgunea
  Bakaikuko etxearen webgunea
 Algara konpartsaren webgunea
  Kafe Antzokiaren webgunea
   Bilbo Hiria irratiaren webgunea
 Kurkuluxetan umegunearen webgunea
 Erroa argitaletxearen webgunea
 Gazteola ekimenaren webgunea
 Gabriel Aresti kultura elkartearen webgunea

Kategoria:Zenbat Gara