Arbel

Arbela metamorfismo gradu baxuko harri metamorfiko bat da. Pikor tamaina txikia du eta jatorrian tupa edo errautsez osatutako materialen metamorfismoaz sortu da. Arroka foliatua, baina foliazio horrek ez du zertan hasierako sedimentazio estratifikazioarekin bat egin behar. Kolore askotarikoa da: grisa da ohikoena (gris argitik ia beltzeraino), baina badira moreak, berdeak edo urdin argiak ere.

 Mineralogia 
Mineral nagusiak kuartzo, moskovita eta illita dira eta, normalki, biotita, klorita, hematite eta pirita agertzen dira. Batzuetan apatito, grafito, kaolin, magnetita, turmalina, feldespatoak eta zirkoia azaltzen dira.

 Erabilpenak 
Arbela oso erabilia da eraikuntzan, batez ere teilatua egiteko; izan ere, urarentzako iragazgaitza izateaz gain, azal lauak elurra irristatzea ahalbidetzen du. Horregatik, oso ohikoa izaten da mendialdeko eraikinetako teilatuetan ikustea.

XVIII. mendeaz geroztik, arbela ikasgelako arbela egiteko ere erabiltzen da, kleraz erraz idazten baita bertan.

 Ekoizpena 
Espainia da munduko ekoizle handiena. 2000. urteko datuek mundu osoko arbelaren % 90 Espainiako harrobietatik ateratzen dela adierazten dute. XIX. eta XX. mendeetan, Galesek, Alemaniak eta Frantziak ekoizpen handia izan zuten, baina geroztik agortuz joan dira, eta Espainiako arbelak hartu zuen ia merkatu osoa.

Espainiaren mendebaldean ateratzen da arbela, bereziki León, Ourense, Zamora eta Badajoz probintzietako harrobietan. Bierzo eskualdeko Cupa Pizarras enpresa munduko liderra izan da 2014. eta 2015. urteetan.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Arroka metamorfikoak
Kategoria:Arkitektura
Kategoria:Materialak
Kategoria:Eraikuntzako materialak
Kategoria:Harria
Kategoria:Mineral industrialak