Hizkuntzetarako Europako Erreferentzia Esparru Bateratua

Hizkuntzetarako Europako Erreferentzia Esparru Bateratua: Ikaskuntza, Irakaskuntza eta Ebaluazioa Europako Kontseiluak 2001ean argitaratutako dokumentu bat da, atzerriko hizkuntza baten ikasleak ahoz eta idatziz duen ulermen eta adierazmen maila neurtzeko balio duena.

Europako Kontseiluko berrogei herrialdetako adituek —hizkuntzalaritza aplikatuaren eta pedagogiaren arloetako adituek— hamar urtez baino gehiagoz egindako lanaren emaitza da.

Erreferentzia Esparrua hizkuntza modernoen arloko profesionalentzat prestatu da. Hizkuntzen irakaskuntzaren eta ikaskuntzaren helburuei eta metodologiari buruzko gogoeta sorraraztea du helburu, bai eta curriculuma garatzeko, eta programak, azterketak eta ebaluazio-irizpideak zehazteko oinarri bateratua eskaintzea ere, hezkuntza- eta lanbide-arlo batzuetatik besteetarako igarobidea erraztearren.

Europako Erreferentzia Esparrua balio handiko tresna da irakasleak prestatzen, programak eta azterketak diseinatzen eta gida eta material didaktikoak sortzen dihardutenentzat.

 Izenaren arazoa (edo, zehazkiago, itzulpenarena) 
Europar Batasuneko hizkuntza nagusietan sortutako termino hori euskaratzean, beste hainbatetan bezala, nork bere aldetik jo du:
 Hizkuntzetarako Europako Erreferentzia Esparru Bateratua: Nafarroako Foru Erkidegoan erabiltzen duteHizkuntzetarako Europako Erreferentzia Esparru Bateratua terminoa ageri den orri bat, Nafarroako Foru Erkidegoko Euskarabidea erakundearen webgunean/2019 (Zirriborroa) FORU DEKRETUA, -aren, -(e)koa, ezartzen duena, batetik, zein tituluk eta ziurtagirik egiaztatzen duten euskararen jakite-maila, eta, bestetik, hizkuntzaren jakite-maila hori zer kasutan egonen den salbuetsita titulu eta ziurtagiri bidez egiaztatu beharretik.. Forma hori aukeratu dugu artikulu honetarako, argiena eta egokiena delako (Zehazki hiztegiak, Elhuyar hiztegiak eta Euskaltermek zehaztutako bideari jarraituz, esparru hitza erabili dute gaztelaniaz marco eta ingelesez framework deritzoten adigai berezi horretarako).
 Hizkuntzen Europako Erreferentzi Marko Bateratua: Eusko Jaurlaritzaren 64/2008 DekretuanEusko Jaurlaritzaren 64/2008 Dekretua, euskararen ezagutza egiaztatzen duten titulu eta ziurtagirien arteko baliokidetzak finkatu eta Hizkuntzen Europako Erreferentzi Marko Bateratura egokitzekoa. (Hurrengo urtean, 46/2009 Dekretuak, otsailaren 24koak, aurreko 64/2008 Dekretua aldatu zuen). eta 187/2017 Dekretuan erabilia. Forma osoa argiagoa da: Hizkuntzen ikaskuntza, irakaskuntza eta ebaluaziorako Europako Erreferentzi Marko Bateratua. Arestian azaldu dugunez, esanahi hau adierazteko, marko baino egokiagoa da esparru.
 Hizkuntzen Europako Erreferentzia-Esparru Bateratua: IVAPek, Nafarroako foru administrazioak eta Euskadiko hainbat udalek argitaratutako lanpostuen deialdietan ageri da.Hizkuntzen Europako Erreferentzia-Esparru Bateratua terminoa ageri den orri bat, IVAPen webgunean.
 Hizkuntzetarako erreferentzia-esparru komuna erabili izan da gutxi batzuetan.Adibidez, Hizkuntzetarako erreferentzia-esparru komuna terminoa ageri da Berria egunkariko iritzi artikulu honetan eta Euskadiko Eskola Kontseiluak plazaratutako testu honetan. Europako gaietarako erabili ohi den bateratuaren ordez komuna adjektiboa erabiltzearen eragozpena du, besteak beste.
 Hizkuntzetarako Europako Marko Komuna: alde batera utzia du «erreferentzia» kontzeptua.
 Europako Erreferentzi (edo Erreferentzia) Marko Bateratua: badirudi erabiliena dela. Artikulu honetan aztergai dugun dokumentua, izan ere, HABEk izenburu horrekin euskaratu eta osorik argitaratu du, dohainik eskuratzeko moduan, bere webgunean.HABE: Hizkuntzen ikaskuntza, irakaskuntza eta ebaluaziorako Europako Erreferentzi Marko Bateratua. Arestian aipatu dugunez, hobe litzateke esparru erabiltzea marko hitzaren ordez; forma laburtu horretan ez da «hizkuntzak» nozioa aipatu ere egiten; eta hitz elkarketan, erreferentzia hitzari bukaerako -a kendu zaio (onargarria da, baina gaur egungo euskara zainduko joera nagusiaren aurka doa).
 Hizkuntzetarako Erreferentzia Sistema Europarra: Wikipedian agertu zen aldaera bat, itxura batean behintzat beste inork erabili ez duena, baina Wikipediatiko kopiaz kopia mundu osoa zabaldu dena.
 Eta abar.

Esan bezala, terminoaren alderdi guztiei begiratuta, artikulu honetako izenburukoa hobetsi dugu: Hizkuntzetarako Europako Erreferentzia Esparru Bateratua. Izan ere, aukera horien guztien artean argiena eta egokiena da, zehaztu ditugun arrazoiengatik.

 Tresna didaktikoak 
Hizkuntzetarako Erreferentzia Sistema Europarra definitzerakoan, ikasleen profilak deskribatzerakoan komunikazio gaitasun maila jakin batzuk aipatzen ziren, hurrengo atalean ikusiko den legez; halaber, ikasleen hizkuntza-biografia, ikasleen hizkuntza-pasaportea eta dossierra bezalako tresnak, Hizkuntzen Portfolio Europarra edo Nire lehen portfolioa, 3-7 urteNire lehen portfolioa, 3-7 urte dokumentuetan deskribatuak.

 Mailak 
Hizkuntzetarako Europako Erreferentzia Esparru Bateratuan (HEEEB), hainbat komunikatzeko gaitasun irizpidetzat hartuta, sei jakintza maila bereizten dira:

 A1: Sarrera maila.

 A2: Maila ertaina.

 B1: Atari maila.

 B2: Maila aurreratua.

 C1: Maila autonomoa.

 C2: Maila garaiena.

HEEEB dokumentuaren HABEren itzulpena 248 orrialdeko PDF fitxategi batean ikus daiteke. Hizkuntzen irakaskuntzan ezinbesteko erreferentzia bihurtu dira, esate baterako, 34-37. orrialdeetako taulak.

A1, A2, B1, B2, C1, C2 maila bakoitzak zer adierazten duen ikusteko, maila bakoitzari dagokion komunikatzeko gaitasun maila zein den ikusteko, HEEEB itzulpenaren 253-263 orrialdetako eranskinetara jo daiteke.

 Ebaluazioaz. Nola neurtu komunikatzean erakusten den hizkuntza-maila 
Hizkuntzetarako Europako Erreferentzia Esparru Bateratuak 9. kapitulua eta eranskinak eskaintzen dizkio komunikazio gaitasunaren ebaluazioari. Auto-ebaluazio errubrika xinple batzuk ere eskaintzen dira (ikus HEEEB 46-49. orr.). Dokumentuak argi erakusten du komunikazio gaitasunaren dimentsio guztiak ebaluatu behar direla: ahozkoaren ulermena, idatzizkoaren ulermena, hitz egiteko ahalmena eta idazteko trebezia neurtzeko.

Hizkuntza-maila jakin bat izateko, komunikazioaren dimentsio guztietan gutxieneko komunikazio gaitasuna erakutsi behar da, eta HEEEB horrek hori neurtzeko hainbat errubrika erakusten ditu. Erreferentzia Esparru bateratuak honako kategoria hauek erabiltzen ditu (ikus HEEEB 201. or.) komunikazio-jarduerei dagokienez:
  Elkarreragina (bat-batekoa, txanda laburrak)   Ekoizpena (prestatua, txanda luzeak)Ahozkoak Elkarrizketa, lagunarteko eztabaida, helburuan oinarritutako elkarlana. Espezialitate akademikoaren deskribapena.IdatzizkoakEspezialitate akademikoaren txostena edo deskribapena.

 Hizkuntzaaren jakintzen maila: tituluen arteko baliokidetasunak 
Hizkuntzen ebaluazio kontuetan 2020. urtean ebaluazio prozesuak hobetzeko eta eguneratzeko ahalegina egin zen. (Ikus:  Consejo de Europa (2020), Marco común europeo de referencia para las lenguas: aprendizaje, enseñanza, evaluación. (Volumen complementario). Servicio de publicaciones del Consejo de Europa: Estrasburgo. www.coe.int/lang-cefr. )
erdian|500px|thumb|Hizkuntzetarako Europako Erreferentzia Esparru bateratua - Ebaluazio eskala.
 Hizkuntza A1 A2 B1 B2 C1 C2AlemanaStart Deutsch 1Start Deutsch 2Zertifikat Deutsch (ZD)Test DaF o Zertifikat Deutsch für den Beruf ZDfBZentrale Mittelstufen Prüfung (ZMP) o Test DaFZentrale Oberstufen Prüfung (ZOP); Kleines Deutsches Sprachdiplom (KDS)KatalanaCertificat de nivell bàsic de catalàCertificat de nivell elemental de catalàCertificat de nivell intermedi de catalàCertificat de nivell suficiència de catalàCertificat de nivell superior de catalàDanieraPrøve i Dansk 1Prøve i Dansk 2Prøve i Dansk 3StudieprøvenGaztelaniaDiploma de Español. Nivel "Acceso".Diploma de Español. Nivel "Plataforma".Diploma de Español. Nivel "Umbral".Diploma de Español. Nivel "Avanzado".Diploma de Español. Nivel "Dominio Operativo Eficaz".Diploma de Español. Nivel "Maestría".Instituto Cervantes. Tipos de diplomas DELE.Euskara297/2010 Dekretua. EHHA 219 zk.2010eko azaroak 15. https://web.archive.org/web/20130814121357/http://www.hezkuntza.ejgv.euskadi.net/r43-heo/eu/contenidos/informacion/dic6/eu_2046/adjuntos/matricula_2011/libre/baliokidetzak_2009_e.pdf A1 A2HE 1 - IVAP-HAEE
Lehenengo maila - HABE

B1HE 2 - IVAP-HAEE
Bigarren maila - HABE

B2Euskararen Gaitasun Agiria (EGA)
HE 3 - IVAP-HAEE
Hirugarren maila - HABE

C1HE 4 - IVAP-HAEE
Laugarren maila - HABE

C2SuomieraSuomen kieli perustaso 1Suomen kieli perustaso 2-3; keskitaso 3Suomen kieli; keskitaso 4-5; ylintaso 5Suomen kieli; ylintaso 6Suomen kieli; ylintaso 7-8FrantsesaDiplôme d'Études en Langue Française (DELF A1)Diplôme d'Études en Langue Française (DELF A2)Diplôme d'Études en Langue Française (DELF B1)Diplôme d'Études en Langue Française (DELF B2)Diplôme Approfondi de Langue Française (DALF C1)Diplôme Approfondi de Langue Française (DALF C2)GalizieraCertificado de lingua galega (Celga) 1Celga 2Celga 3Celga 4Celga 5GrezieraPistopiitikó Elinomátias I (Πιστοποιητικό Ελληνομάθειας Α') Spiros Papageorgiou: Standardizing The Certificate of Attainment in Greek on the Common European Framework of Reference [grekoko gaitasun agiria Hizkuntzetarako Europako Erreferentzia Esparru Bateratuaren arabera estandarizatzen], Centre for the Greek Language.Pistopiitikó Elinomátias II (Πιστοποιητικό Ελληνομάθειας Β')Pistopiitikó Elinomátias III (Πιστοποιητικό Ελληνομάθειας Γ')Pistopiitikó Elinomátias IV (Πιστοποιητικό Ελληνομάθειας Δ')IngelesaESOL 1-2; Trinity Grades 1,2; Ascentis Anglia ESOL Preliminary LevelKey English Test (KET); Young Learners; BULATS 1; ESOL 3-4; Trinity Grades 3,4; Ascentis Anglia ESOL Elementary LevelPreliminary English Test (PET); BEC 1; BULATS 2; ESOL 5-6; Trinity Grades 5,6; Ascentis Anglia ESOL Intermediate LevelFirst Certificate in English (FCE); BEC 2; BULATS 3; ESOL 7-9; Trinity Grades 7,8,9; Ascentis Anglia ESOL Advanced LevelCertificate in Advanced English (CAE); BEC 3; BULATS 3; ESOL 10-11; Trinity Grades 10,11; Ascentis Anglia Proficiency LevelCertificate of Proficiency in English (CPE); BULATS 5; ESOL 12; Trinity Grades 12; Ascentis Anglia Masters LevelItalieraDiploma Elementare di Lingua Italiana (DELI)Certificato di Conoscenza della Lingua Italiana Livello 1 (CELI 1)Diploma Intermedio di Lingua Italiana (DILI); Certificato di Conoscenza della Lingua Italiana Livello 2 (CELI 2)Diploma Avanzado di Lingua Italiana (DALI); Certificato di Conoscenza della Lingua Italiana Livello 3 (CELI 3)Diploma Commerciale di Lingua Italiana (DALC); Certificato di Conoscenza della Lingua Italiana Livello 4 (CELI 4)Certificato di Conoscenza della Lingua Italiana Livello 5 (CELI 5)LuxenburgeraZertifikat Lëtzebuergesch als Friemsprooch (ZLaF)Éischten Diplom Lëtzebuergesch als Friemsprooch (1DLaF) Zweten Diplom Lëtzebuergesch als Friemsprooch (2DLaF)Ieweschten Diplom LëtzebuergeschNederlanderaProfiel Toeristische en Informele Taalvaardigheid (PTIT)Profiel Maatschappelijke Taalvaardigheid (PMT)Staatsexamen Nederlands als Tweede Taal Examen I (NT2-I); Profiel Professionele Taalvaardigheid (PPT)Staatsexamen Nederlands als Tweede Taal Examen II (NT2-II); Profiel Academische Taalvaardigheid (PAT)NorvegieraSpråkprøven i norsk for voksne innvandrereTest i norsk for fremmed- språklige Høyere nivåPortugesaCertificado Inicial de Português Língua Estrangeira (CIPLE) Diploma Elementar de Português Língua Estrangeira (DEPLE)Diploma Intermédio de Português Língua Estrangeira (DIPLE)Diploma Avançado de Português Língua Estrangeira (DAPLE)Diploma Universitário de Português Língua Estrangeira (DUPLE)ErrusieraTest of Russian as a Foreign Language (TORFL/ТРКИ B) Basico/BazoviyTest of Russian as a Foreign Language (TORFL/ТРКИ I) Primero/PerviyTest of Russian as a Foreign Language (TORFL/ТРКИ II) Segundo/VtoroyTest of Russian as a Foreign Language (TORFL/ТРКИ III) Tercero/TretiiTest of Russian as a Foreign Language (TORFL/ТРКИ IV) Cuarto/ChetvertiySuedieraSfi-provetTest in Swedish for University Studies (TISUS)ValentzieraCertificat de coneixements orals de valenciàCertificat elemental de coneixements de valenciàCertificat mijtà de coneixements de valenciàCertificat superior de coneixements de valenciàJaponieraN5 (lehen 4-kyû)N4 (lehen 3-kyû)N3N2 (lehen 2-kyû)N1 (lehen 1-kyû)
 ALTE maila HEEEB maila Goethe Institutua  Alliance Française erakundearen azterketak Cambridgeko Unibertsitateko ESOL azterketak UNIcert (hainbat hizkuntza) 5 C2 Zentrale Oberstufenprüfung, kleines Dt. Sprachdiplom Diplôme de Hautes Études Françaises CPE UNIcert IV 4 C1 Zentrale Mittelstufenprüfung, Prüfung Wirtschaftsdeutsch  Diplôme Supérieur d’Études Françaises Modernes CAE UNIcert III 3 B2 Zertifikat Deutsch Plus, Zertifikat Deutsch für den Beruf  Diplôme de Langue Française FCE UNIcert II 2 B1 Zertifikat Deutsch  Certificat d’Études de Français Pratique II PET UNIcert I 1 A2 Start Deutsch 2 Certificat d’Études de Français Pratique I KET - Maila baxuena A1 Start Deutsch 1   - -

 Ingelesezko gaitasun maila adierazten duten zenbait titulu: 
A1 Movers (YLE Movers),
A2 Flyers (YLE Flyers),
A2 Key for Schools (KET),
A2 Key (KET),
B1 Preliminary for Schools (PET),
B1 Preliminary (PET),
B1 Business Preliminary (BEC Preliminary),
B2 First for Schools (FCE),
B2 First (FCE),
B2 Business Vantage (BEC Vantage),
C1 Advanced (CAE),
C1 Business Higher (BEC Higher),
C2 Proficiency'' (CPE),

 Euskararen ezagutza egiaztagirien arteko baliokidetzak HEEEBri egokituak 
EAEn, dekretu batzuen bidez zehaztu egin ziren euskararen ezagutza aitortzen zuten hainbat titulu eta agiri.

EAEko 2023ko Hezkuntza legeak, Hizkuntzen Europako Erreferentzia Esparru Bateratuko terminologia erabiliz, honelako helburuak ezarri zituen:

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Ahozko hizkuntza.
 Euskarazko agirien baliokidetza.
 Ebaluazio.
 Gaitasun.
 Idazlan.
 Ikuspegi komunikatibo.
 Komunikazio.
 Komunikazio gaitasun.

 Kanpo estekak 
  Hizkuntzen Europako Erreferentzia Marko Bateratua: ikaskuntza, irakaskuntza, ebaluazioa - Liburu osagarria. 2022. HABE. 
 EAEko Hezkuntza Saila. Hizkuntzen Programazioak. (Hizkuntzetarako Europako Erreferentzia Esparru Bateratu honen arabera mailakatuta).
 Hizkuntzen ikaskuntza, irakaskuntza eta ebaluaziorako Europako Erreferentzi Marko Bateratua, HABEk argitaratua.
 Euskara tituluen baliokidetza. HABE.
  Consejo de Europa (2020), Marco común europeo de referencia para las lenguas: aprendizaje, enseñanza, evaluación. (Volumen complementario). Servicio de publicaciones del Consejo de Europa: Estrasburgo. www.coe.int/lang-cefr.
  Aurreko bera beste URL helbide batean: Consejo de Europa (2020), Marco común europeo de referencia para las lenguas: aprendizaje, enseñanza, evaluación. (Volumen complementario). (<<Common European Framework of Reference for Languages: learning, teaching, assessment – Companion volume); euskarazko aurkezpen laburra Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren Liburu Osagarria Oraindik euskarara itzuli gabe.  
 Hizkuntzen Portfolio Europarra; Hizkuntzen Portfolio Europarra.
 Zer da Hizkuntzen Portfolio Europarra?
  Webgune ofiziala
  Jatorrizko dokumentua, 2018. urteko edizioa: Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment Companion Volume With New Descriptors
 EAEko 46/2009 DEKRETUA, otsailaren 24koa. Honen bidez, araubide bereziko hizkuntza-ikasketen mailetako- oinarrizkoa, tartekoa, aurreratua eta gaitasun maila-curriculuma ezartzen da eta ikasketa horiek Euskal Autonomi Erkidegoan jartzen dira.
 EAEko 297/2010 DEKRETUA, azaroaren 9koa, euskararen jakite-maila egiaztatzen duten tituluak eta ziurtagiriak baliokidetu, eta Hizkuntzen Europako Erreferentzi Marko Bateratuko mailekin parekatzeko dena.
 EAEko 47/2012 DEKRETUA, apirilaren 16koa, euskaraz egindako ikasketa ofizialak aintzat hartzeko eta euskara-maila hizkuntza-tituluen eta ziurtagirien bidez egiaztatzetik salbuesteko dena.
 EAEko 187/2017 DEKRETUA, uztailaren 4koa, euskararen jakite-maila egiaztatzen duten tituluak eta ziurtagiriak baliokidetu, eta Hizkuntzen Europako Erreferentzi Marko Bateratuko mailekin parekatzeko dekretua aldatzen duena.
 /2019 Nafarroako FORU DEKRETUAaren Zirriborroa , -aren, -(e)koa, ezartzen duena, batetik, zein tituluk eta ziurtagirik egiaztatzen duten euskararen jakite-maila, eta, bestetik, hizkuntzaren jakite-maila hori zer kasutan egonen den salbuetsita titulu eta ziurtagiri bidez egiaztatu beharretik.

Kategoria:Hezkuntza
Kategoria:Hizkuntzak
Kategoria:Hizkuntzen irakaskuntza
Kategoria:Ebaluazio tresnak
Kategoria:Hezkuntza ebaluazioa
Kategoria:Ebaluazioa