Irredentismo

IrredentismoEuskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002] terminoak bi zentzu ditu, osagarriak izan daitezkeenak:

 Nazio edo estatu baten lurraldea ondoko herrialde baten lurraldeekin handitu nahi denean, lurralde horiek nazio beraren parte jotzen direlako.

 Lurralde bat, bere jatorri nazionala dela eta, berea ez den estatu batekin bat egin nahi duenean. Kasu hauetan "jatorrizko aberrira" itzuli nahi dela esan ohi da, eta mota honetako mugimenduak nazionalista bezala definitu ohi dira.

Hitz hau jatorri italiarrekoa da, estatu honen aldetik Austria-Hungariako Inperioren esku zeuden lurralde italiarrak izendatzeko Italia irredenta erabiltzen hasi baitziren.

 Irredentismoari lotutako aferak 
Irredentismoarekin lotutako gatazka nagusiez hitz egiterakoan ondoko hauek aipatu ohi dira. Batzuk estatuen aldetiko zabalpen aldarrikapenak dira; beste batzuk, aldiz, mugimendu nazionalisten proiektuak. Askotan, biak nahasi izan dira historian zehar.

 Estatuen aldarrikapen irredentistak 
220px|eskuinera|thumb|Txinako Errepublikaren (Taiwan) aldarrikapen irredentista ugariak azaltzen dituen mapa.
 Argentinaren Malvina uharteen aldarrikapena
 Espainiaren Gibraltar kokalekuaren aldarrikapena
 Lehenengo Mundu Gerran, Alemaniak Alsazia eta Lorena aldarrikatu zituen, beste lurralde batzuen artean
 Sionismoak Palestina historikoko lurraldeak aldarrikatzen ditu Israelgo estatuarentzat
 Serbiaren aldarrikapenak Bosnia-Herzegovina eta Kroaziako hainbat lurraldeetan
 Indiaren Akhand Bharat delakoaren aldarrikapena, Afganistan, Pakistan, Nepal, Bhutan, Sri Lanka eta Bangladesh Indiako zati gisa aldarrikatuz
 Pakistanen aldetik Kaxmir indiarraren aldarrikapena
 Finlandiaren aldarrikapenak egun Errusiarenak diren hainbat lurraldeetan (Ekialdeko Karelia)
 Portugalen aldetik Olivenza edo Olivença (Extremadura) herriaren aldarrikapena Espainiari
 "Somalia Handia"-ren aldarrikapena Somalian
 Maroko Handiaren aldarrikapena

 Bestelako aldarrikapen irredentistak 
 Italiako Trentino-Adige Garaia eskualdeko alde alemaniar hiztunetan (Südtirol) Austriarekin bat egiteko egindako ahaleginak
 Galiziako nazionalismoaren sektore batzuetan Portugalekin bat egiteko eginiko aldarrikapenak, gaur egun guztiz minoritarioak.
 Galizia irredenta
 Ipar Irlandako sektore nazionalisten nahia Eirerekin bat egiteko

 Ikus, gainera 

 Nazionalismoa
 Italia Handia

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 


Kategoria:Nazioarteko harremanen teoria
Kategoria:Pannazionalismoa