Katixa Agirre

Katixa Agirre Miguélez (Gasteiz, Araba, 1981eko urriaren 27a) euskal idazlea da. Haren lanak hainbat erdaratara itzuli dituzte.

 Ibilbidea 
Ikus-entzunezko komunikazioan doktorea da, eta EHUn alor horretako irakasle. Atzerriko hainbat unibertsitatetan ibili da ikerlari, baina egun Bilbon bizi da. 2007an argitaratu zuen bere lehen liburua, Sua falta zaigu, ipuinek osatutakoa. Zutabegilea izan da Diario de Noticias de Alava, Deia, Aizu! eta Argia argitalpenetan kolaboratzen du. 2003an Ernestina de Champourcín poesia saria irabazi zuen, eta 2005ean Emakumeak Kontari ipuin-lehiaketa. 2007an Igartza Saria jaso zuen, hasiera hartan Etxetik irten gabe izenburua izatekoa zen ipuin-liburua idazteko; emaitza 2009ko otsailean argitaratu zuen, baina Habitat izenburuarekin. Horrez gain, umeentzako hainbat liburu ere idatzi ditu, Paularen seigarren atzamarra, Ez naiz sirena bat, eta zer? eta Patzikuren problemak. 2010ean, Amaia Lapitz saila hasi zuen, gazteentzako nobela sorta bat, Amaia Lapitz abenturazalearen istorioak kontatzen dituena. Hiru ale ditu saga horrek orain arte.

2015ean bere lehenengo eleberria argitaratu zuen, Atertu Arte Itxaron (Elkar), gazteleraz Los turistas desganados (Pre-textos, 2017) bezala argitaratu zena eta gerora hainbat hizkuntzatara itzuli dena, bulgariera eta daniera barne. Eleberri honengatik 111 Akademia saria lortu zuen. 2018an etorri zen, eta Augustin Zubikarai bekari esker, bere bigarren eleberria argitaratu zuen, Amek ez dute,  arrakasta handia ekarri dion amatasunari buruzko fabula iluna. Liburua dozena bat hizkuntzetara itzuli da eta zine-adaptazio bat izan du, Mar Coll zinegile katalanak Salve Maria pelikula egin baitzuen Agirreren eleberrian oinarrituta. Pelikula Locarnoko zinemaldian estreinatu zen 2024ko abuztuan.

2022an bere azken eleberria argitaratu zuen, Berriz zentauro, etorkizuneko Paris batean kokatutako eleberri espekulatiboa. Azken eleberri hau gaztelerara, katalanera eta galegora itzuli da.

Proiektu multidisziplinarretan parte hartu izan ohi du, hala nola Kaxkaxkax ikuskizuna Maite Larburu musikariarekin batera edota Gorputzaren atzean Josu Rekalde bideoartistarekin batera.

 Aktibista 
2020an COVID-19k eragindako egoeraren aurrean Komunitatea zaindu tratu txarrak alboratuz idazkia sinatu zuen dei eginez gizarte osoari, bere instituzio eta erakunde sozial eta sindikalei komunitatearen zaintza babes zezaten, krisiaren aurrean elkartasuna indartu eta herritarrak, bereziki larriago pairatzen ari direnak, tratu txarrak jasatetik babes zitzatela eskatuz.

 Idazlanak 

 Narrazioa 
 Sua falta zaigu. (Elkar, 2007). Nerabezaroko eta gaztaroko harreman korapilatsu eta asimetrikoetan oinarritzen den zazpi kontakizun biltzen dituen bere lehenengo lana da. Ironiaz beteriko ipuinak horiek gaur egun edo lehenaldi hurbilean kokatuak daude. Haurtzaroko lagun minak, ezusteko ezkontzak, nerabezaroko istorioak edo norbaiti huts egin diogunean sumatzen dugunaren inguruko kontakizunak dira, erreferentzia interesgarriz hornitutakoak.
 Habitat. (Elkar, 2009). Idazlearen bigarren ipuin-libura da, etxebizitza ardatz duten sei ipuinez osatua. Ipuin horietan gaur egun dauden askotariko familia moten bizitzara gerturatzen gaitu. Sei ipuinetan zehar pertsonaiek hain goxoa ez den bakardadea pairatuko dute, hiritik herrira aldatzearen ustekabeak,  zintzoak ez diren eta amaitutako maitasun istoriak biziko dituzte, mudantza etsigarriak eta bisita deserosoak aguantatu beharko dituzte, eta, batzuek,dena galduko dute etxeak ordezkatzen duten ustezko independentzia horren bila.

 Eleberria 
 Atertu arte itxaron. (Elkar, 2015).
 Amek ez dute (Elkar, 2018). 2016ko Zubikarai beka.
 Berriz zentauro (Elkar, 2022).
 Barne zerbitzuak (Elkar, 2025).

 Haur eta gazte literatura 

 Paularen seigarren atzamarra. (Elkar, 2007).
 Ez naiz sirena bat, eta zer?. (Elkar, 2009).
 Patzikuren problemak. (Elkar, 2010).
 Amaia Lapitz eta erregina gorriaren hilobia. (Elkar, 2010).
 Amaia Lapitz eta Didoren ermandade sekretua. (Elkar, 2013).
 Amaia Lapitz eta Festoseko diskoa (Elkar, 2021)

 Itzulpenak 

 Los turistas desganados. (Pre-Textos, 2017). Atertu arte itxaron eleberriaren berak egindako itzulpena.

 Ikerketa 
Zinema eta literatura ikertu ditu bereziki.
 Telezailak: nork esan zuen telebistak tontotu egiten duela? (Txalaparta, 2011). ISBN: 978-84-15313-01-4
  Disfrutando/sufriendo Mad Men: historia de un estudio de audiencia transnacional

 Tesia 
  Lolita: mito y representación en el cine de Hollywood (EHU, 2010). Vladimir Nabokoven Lolita lanari zinemara egindako egokitzapenak aztertu zituen lan horretan.

 Aldizkarietako artikuluak 
 «Katixa Agirre: ipuinetan, beharbada, esperimentatu daiteke gehiago. Nobela batean, berriz, ez». Egileak: Yurre Ugarte eta Katixa Agirre.

  «El nuevo Hollywood y la posmodernidad: entre la subversión y el neoconservadurismo».  Oihenart: cuadernos de lengua y literatura, ISSN 1137-4454, Nº. 27, 2012, págs. 201-233.
  «Whenever a man takes you to lunch around here': Tracing post-feminist sensibility in Mad Men», Catalan journal of communication & cultural studies, ISSN 1757-1898, Vol. 4, Nº. 2, 2012, págs. 155-170
  «Lolita airada: girl power y venganza en Hard Candy (David Slade, 2005)»
  «Lolita de Vladimir Nabokov: Historia de una obsesión (fílmica)». Álabe: Revista de Investigación sobre Lectura y Escritura, ISSN-e 2171-9624, nº. 1, 2010, pág. 8.
 «Femme fatale edo fille fatale?».
 «Ongi etorri Hollywoodera, Lolita».

 Blogak 
Onanismo onirikoa, Etiope bat Martitzen eta Gauez eta Azpikeriaz blogekin hasi ondoren, bere azken bloga Habitat berria izan zen

 Sariak 
 Ernestina de Champourcín poesia saria (2003)
 Emakumeak Kontari ipuin-lehiaketa (2005)
 Igartza saria (2007), Habitat liburuagatik
 Gabriel Aresti Ipuin Lehiaketa (2015), Hesperia, California ipuinagatik
 111 Akademia saria (2015), Atertu arte itxaron eleberriagatik
 Agustin Zubikarai beka (2016), Amek ez dute eleberri proiektuagatik

 Bibliografia 
 Iraitz : «Euskal narratiba XXI. mendean: emakumeak idazle», Oihenart: cuadernos de lengua y literatura (27): 201–233, 2012, .
  Itxaro : «La intimidad, esa bomba», 452 °F: Revista de Teoría de la Literatura y Literatura Comparada (9): 42–55, 2013, .

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Kanpo estekak 
 Katixa Agirre "Literaturaren Zubitegia"n
 "Habitat berria" bloga
 Elkarrizketa Argian
 Elkarrizketa: Barne zerbitzuak Berria, 2025.11.08

Kategoria:Gasteizko idazleak
Kategoria:Emakume blogariak
Kategoria:Euskal idazleak
Kategoria:Euskal Herriko Unibertsitateko irakasleak
Kategoria:XXI. mendeko emakume idazleak
Kategoria:XXI. mendeko Euskal Herriko idazleak
Kategoria:Euskal Herriko kazetariak
Kategoria:Emakume kazetariak
Kategoria:XXI. mendeko kazetariak