Gasteiz-Foronda aireportua

Gasteiz-Foronda aireportua — ofizialki Gasteizko aireportua / Aeropuerto de Vitoria — (IATA: VIT, NAZE: LEVT) Euskal Herriko aireportu bat da, Gasteiz udalerriaren iparraldean kokatua, Andetxako eta Forondako herrixken artean. Gasteizko hirigunetik zortzi kilometro iparraldera dago, Altube eta Gasteiz lotzen dituen N-622 autobiaren mendebaldean. 390 hektarea ditu hartuta, 2001eko Aireportuaren Plan Gidariaren arabera.

 Historia 
1970eko hamarkadaren amaieran, Espainiako trantsizioarekin, Eusko Jaurlaritza eratu berriak Gasteiz aukeratu zuen Euskal Autonomia Erkidegoko hiriburu. Horrekin batera, hainbat eraikin ofizial eta azpiegitura ezarri ziren Gasteizen.

Azpiegitura horietako bat aireportua izan zen, 1980ko otsailaren 16an inauguratua. Garai hartan Bilboko aireportuak bizi zuen gehiegizko merkataritza gaien trafikoa arindu nahian, Gasteizko aireportua Euskal Herriko merkantzia trafikoan aireportu nagusia bilakatu zen. Forondako aireportua eraikitzeko, Otatza herria eraitsi zuten 1979ko azaroan, aireko nabigazioaren segurtasuna bermatzearren. 

1993. urtetik aurrera, nagusigo posizio hori areagotu egin zen, nazioarteko garraio enpresa batzuk aireportuan ezarri baitziren: DHL, esaterako. Euskal Herrian, merkataritza gaien trafikoan Forondakoa aireporturik garrantzitsuena den arren, bidaiarien hegaldietan Bilbokoa da nagusi, erabat; Gasteizko aireportuak oso bidaiari gutxi zerabiltzan. Horretaz oharturik, 2004an Arabako Foru Aldundiak kostu baxuko hegazkin konpainiak erakartzeko dirulaguntzak onartu zituen. Horrela, urtebete geroago Irlandako Ryanair hegazkin konpainia Gasteizko aireportuan ezarri zen, Gasteiz eta Londres bitarteko hasierako hegaldi batekin.

Ryanairren etorrerak aireportuaren bidaiari trafikoa hirukoiztu zuen, eta 2020ko hamarkadaren lehen erdian 100.000 bidaiarik erabiltzen zuten aireportua urtero. Horrez gain, Arabako Foru Aldundiak Gasteizko autobus geltokiaren eta aireportuaren arteko autobus zerbitzua ezarri zuen, bidaiariak aireportura hurbiltzeko.

2005ean, Euskal Herrian hegazkinez garraiatutako merkantziaren % 90a Forondatik pasatu zen.

2014ko azaroaren 24an, EAEko Jaurlaritzak, Arabako Aldundiak, Gasteizko Udalak eta Arabako Merkataritza Ganberak bat egin zuten aireportua berpiztearen aldeko adierazpenarekin.«Foronda suspertzea eskatu dute Jaurlaritzak eta Arabako erakundeek», Orain.eus, 2014-11-24

 Hegaldiak 
Opor garaian eskainitako charter hegaldiez gain, gaur egun hegaldi erregular hauek dabiltza Forondan:

 Estatistikak 

 Urtea  Bidaiariak  Urtea  Bidaiariak 2001  129.102  2009  39.933 2002  98.962  2010  42.073 2003  102.328  2011  28.164 2004  95.094  2012  24.389 2005  91.594  2013  6.912 2006  173.605  2014  7.073 2007  173.878  2015  11.182 2008  67.818  2016  36.716

Udan eta San Prudentzio jaietan charter hegaldiak jartzen dira. Eusko Jaurlaritza New Yorkerako hegaldi zuzenak jartzeko lanean aritu zen, baina azkenean ez zen lortu.

2012ko urriaren 29an, Helitt Líneas Aereas airelineak Gasteiz eta Bartzelona arteko hegaldiak hasi zituen. Bi hilabete eta erdi geroago, ordea, 2013ko urtarrilaren 13an, bertan behera geratu ziren, eta hiru urtez ez zen hegaldi erregularrik eskaini Forondatik.

 Hegaldiak bidaiarien arabera 
+ Bidaiari gehien izandako hegaldiak (2012 / 2011)PostuaHiria2011n2012anAldaketaAirelineak 1 20px Bartzelona, Espainia1.6835.649%235,65 Helitt Líneas Aereas 2 20px Bukarest-Otopeni, Errumania03.439 CharterBilboko Athletic Klubak UEFA Europa Leagueko finala Errumaniara ikustera joandako zaletuak garraiatzeko jarritako charter hegaldiak. 3 20px Madril, Espainia5.0493.384%32,98 Charter 4 20px Manchester, Erresuma Batua12.948%294700 CharterBilboko Athletic Klubak Manchester United taldearen aurka jokatutako UEFA Europa Leagueko partidua ikustera joandako zaletuak garraiatzeko jarritako charter hegaldiak. 5 20px Palma, Espainia1701.981%1065,29 Charter

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Euskal Herriko aireportuak
 Otatza

 Kanpo estekak 

  Gasteizko aireportua AENAren webgunean.  

Kategoria:Gasteizko garraioa
Kategoria:Euskal Herriko aireportuak
Kategoria:Foronda
Kategoria:Ipar-mendebaldeko Nekazaritza Eremuko eraikinak (Gasteiz)
Kategoria:Arabako garraioa
Kategoria:1980an sortutako aireportuak