Koreera

Koreera (koreeraz: 한국어/韓國語 hangugo (hegoaldean), 조선말/朝鮮말 tsosonmal (iparraldean)) Korean (Ipar nahiz Hego Korean) eta Txinako Yanbian herrialde autonomo mugakidean mintzatzen den hizkuntza bakartua da; hala ere, haren dialekto batzuk hizkuntzatzat hartzen dira, haien arteko ezberdintasunak direla eta.

Gutxi gorabehera, 78 milioi lagunek hitz egiten dute. Mila urtez, hanja izeneko txinatar karaktereak erabiliz idatzi zen, XV. mendean hangul izeneko idazkera garatu zen arte, baina, XX.  mendera arte, Sejong Handiaren aginduz, ez zen orokor bihurtu, aristokratek hanja nahiao baitzuten.

Koreera hizkuntza eranskaria da morfologian eta subjektu-objektu-aditz (SOA) motakoa joskeran.

Iparraldeko eta hegoaldeko koreeraren aldaerak ez datoz batː iparraldeko koreerak askoz mailegu gutxiago ditu, adibidez. 

Koreatik kanpo, hizkuntza gutxitu gisa aitortzen da Txinako zenbait tokitan, konkretuki Jilin-en eta zehazki Yanbian prefekturan eta Changbai konderrian. Sakhalingo korearrek ere hitz egiten dute Sakhalingo zenbait tokitan, Japoniaren iparraldean dagoen Errusiako uhartean, eta Koryo-saram herriak Erdialdeko Asiako zenbait tokitan. Hizkuntzak ahaide desagertu batzuk ditu, eta horiek —Jeju uharteko Jeju hizkuntzarekin (Jejuan) eta koreeraz berarekin batera— korear hizkuntza familia trinkoa osatzen dute. Hala ere, jejuanera eta koreera ez dira elkarren artean ulergarriak. Koreeraren aberri linguistikoa gaur egungo Mantxurian dagoela iradokitzen da. Hizkuntzaren jatorria den gizartearen hierarkiak eragin handia du hizkuntzan, egoera jakin baten formalitatea adierazten duten hizkera mailen eta ohorezko tituluen sistema bat sortuz.

Koreera modernoa koreerazko alfabetoan idazten da (한글; Hangeul Hego Korean, 조선글; Chosŏn'gŭl Ipar Korean), XV. mendean helburu horretarako garatutako alfabeto sistema bat, nahiz eta XX. mendearen erdialdera arte ez zen idazkera nagusi bihurtu (Hanja eta idazkera mistoa izan ziren ordura arte idazkera nagusiak). Idazkerak oinarrizko 24 letra (jamo) eta oinarrizko letra horietatik eratutako 27 letra konplexu erabiltzen ditu.

Koreera hizkuntza (atzerriko hizkuntza gisa) ikasteko interesa aliantza luzeek, ​​parte-hartze militarrak eta diplomaziak sortu dute, hala nola Bigarren Mundu Gerra eta Koreako gerra amaitu zirenetik Hego Korea eta Estatu Batuen arteko eta Txina eta Ipar Korea artean emandakoak. Beste hizkuntzekin batera, hala nola txinera eta arabiera, Estatu Batuetako Defentsa Sailak koreera ingeles hiztunentzat zailtasun maila gorenean sailkatzen du.
 Izena 
1945. urtearen aurretik, hizkuntzak tsosonmal (조선말, 朝鮮말) edo tsosono (조선어, 朝鮮語) izena zuen; gaur egun, izen bera erabiltzen segitzen dute Ipar Korean, baina Hego Korean hangugo (한국어, 韓國語) edo hangunmal (한국말, 韓國말) izenak onartzen dira (sarritan kugo (국어, 國語 –«hizkuntza ofiziala»– esaten da). Herrialde bietan, urimal (우리말, «gure hizkuntza») izena ere erabiltzen da.
 Ahaidegoa 
Hizkuntzalari gehienek hizkuntza bakartutzat daukate koreera, baina gutxi batzuek altaitar hizkuntzen taldean sartzen dute. 

Japonieraren eta koreeraren arteko balizko ahaidetasunaz ohartu zen lehen hizkuntzalaria Ogura Shinpei izan zen.

 Dialektoak 
230px|ezkerrera|thumb|Koreeraren dialektoak
Hego Koreako hizkuntza estandarraren oinarria Seulgo dialektoan datza, eta Ipar Koreakoa, berriz, Piongiangoan. Bi horiez gain, korear penintsulako eskualde bakoitzak berea du; beste lurraldeetan ere, hainbat dialekto garatu ziren, adibidez, Txinako korearrena.

Dialektoek bestelakotasunak dituzte fonetika eta lexikoan, eta, batzuetan, bestelakotasunak oso esanguratsuak dira: horren ondorioz, hainbat hizkuntzalarik dialekto batzuk (Jeju uhartekoa, adibidez) hizkuntzatzat hartzen dituzte. 

Historia
Koreera modernoa tarteko koreeratik dator, eta hau, aldi berean, antzinako koreeratik, zeina protokorear hizkuntzatik datorren, eta hizkuntza horrek, oro har, bere jatorrizko hizkuntza-sorrera Mantxurian duela iradokitzen da. Whitmanek (2012) iradokitzen du protokorearrak, jadanik Korea iparraldean zeudenak, Koreako penintsularen hegoaldera hedatu zirela K.a. 300 inguruan, eta Mumun japoniar nekazarien ondorengoekin batera bizi izan zirela (edo asimilatu egin zituztela). Biek ala biek eragina izan zuten elkarrengan, eta geroagoko sortzaile-efektu batek bi hizkuntza-familien barne-aniztasuna gutxitu zuen.

Bi gobernu independente ezarri zirenetik, iparralde eta hegoalde arteko desberdintasunak garatu dira koreera estandarrean, ahoskeran eta aukeratutako hiztegian izandako aldaerak barne. Ipar eta Hego Korearen artean gatazka politiko sendoa egon ohi den arren, hizkuntza desberdintasun horiei dagokienez, hizkuntza-aldaera handiagoak erakusten dituzte herrialde bakoitzeko eskualdeetako dialektoek Ipar eta Hego Koreako estandarren artean aurkitzen direnak baino. Hala ere, dialekto horiek, neurri handi batean, elkar ulergarriak izaten jarraitzen dute.

 Idazketa-sistemak 
Txinako hizkuntza, txinatar karaktereekin idatzia eta sino-xeniko ahoskerekin irakurtzen zena, Korean, lehen aldiz, K.a. I. mendean sartu zen, eta idazkera formalaren eta gobernuaren bitartekoa XIX. mendearen amaierara arte izan zen. Korear jakintsuek, beren hizkuntza idazteko, txinatar karaktereak (koreeraz Hanja izenez ezagutzen direnak) egokitu zituzten idu, hyangchal, gugyeol eta gakpil izeneko idazkerak sortuz. Sistema horiek astunak ziren korear eta txinatar hizkuntzen arteko funtsezko desberdintasunengatik, eta txinera klasikoan hezitakoentzat bakarrik ziren erabilgarriak. Biztanleriaren gehiengoa analfabetoa zen.

XV. mendean, Sejong Handia erregeak berak idazkera sistema alfabetiko bat garatu zuen –gaur egun, Hangul izenez ezagutzen dena– jende xehearen artean alfabetatzea sustatzeko. Hunminjeongeum dokumentuan aurkeztua, eonmun (lagunarteko idazkera) deitu zitzaion, eta azkar zabaldu zen nazio osoan Koreako alfabetatzea handitzeko.

Korear alfabetoa yangban aristokraziak gaitzetsi egin zuen; ikasteko errazegia zelako gutxietsi zuten. Hala ere, klase xehearen artean, asko erabili zen, eta klase xeheak gozatzen zituen eleberri ezagunak inprimatzeko erabili zen. Txineraz idatzitako dokumentu ofizialak jende gutxik ulertzen zituenez, Koreako erregeek, jada XVI. menderako, batzuetan, ohar publikoak Hangulez idatzita argitaratzen zituzten Koreako klase guztientzat, nekazari hezigabeak eta esklaboak barne. XVII. menderako, yangbanek, dagoeneko, hangul letrak trukatzen zituzten esklaboekin, eta horrek iradokitzen du hangul alfabetatze tasa altua zegoela Joseonen garaian.

XIX. mendean, Koreako nazionalismoaren hazkundearen testuinguruan, 1894ko Kabo erreformak Konfuzioren azterketak indargabetu zituen, eta gobernuaren dokumentuak, txinera literarioaren ordez, hangul hizkuntzan argitaratuko zirela agindu zuen. Egunkari batzuk hangul hizkuntzan argitaratzen ziren, baina beste argitalpen batzuek Koreako idazkera mistoa erabiltzen zuten, hanja erabiliz txinera-korear hiztegiarentzat eta hangul beste elementu batzuetarako. 1949an, Ipar Koreak hanja indargabetu zuen idazkeran, baina eskoletan irakasten jarraitzen dute. Hego Korean, haren erabilera, batez ere, egunkarietarako, artikulu akademikoetarako eta desanbiguaziorako gordeta dago. Gaur egun, hanja ez da asko erabiltzen eguneroko bizitzan, baina, oraindik ere, garrantzitsua da ikasketa historiko eta linguistikoetarako.

 Idazketa 
Herrialde bietako koreerak XV. mendean garatutako hangul izeneko idazketa darabil. Lehenago, hanja izeneko idazketa erabiltzen zen, hau da, txinatar karaktereak. Egun, Ipar Korean hangul erabiltzen da bakarrik, eta Hego Korean, berriz, idazketa biak. Herrialde bietan, ez da Hangul bera. 

Latindar alfabetoan oinarritutako idazketa bat sortzen ere ahalegindu ziren, baina ez da inoiz erabiltzen. 

XV. - XX. mendeetan, nahastutako idazketa, egungo japonieraren idazketaren antzekoa, erabiltzen zen: hitzen erroak hanjaren bidez idazten ziren, eta beste zatiak, gramatikoki aldatzen direnak, hangularen bidez idazten ziren.

 Hizkuntzaren egitura eta ezaugarriak 

 Fonetika 

 Kontsonanteak 
Hainbat kontsonantek asperenketa dute ([tɕʰ], adibidez), eta oso garrantzitsua da hitzen esanahiak alda ditzakeelako. 
EzpainkariakAurremihikariakSabaikariakAho-gingilezkoakEztarrikoakSudurkariakㅁ /m/ㄴ /n/ㅇ /ŋ/Leherkariak eta afrikariakSinpleakㅂ /p/ㄷ /t/ㅈ /tɕ/ㄱ /k/Tentsiodunakㅃ /p͈/ㄸ /t͈/ㅉ /t͈ɕ/ㄲ /k͈/Asperenkariakㅍ /pʰ/ㅌ /tʰ/ㅊ /tɕʰ/ㅋ /kʰ/IgurzkariakSinpleakㅅ /s/ㅎ /h/Tentsiodunakㅆ /s͈/Leunakㄹ /l/

 Bokalak 
Berezkoak/i/ ㅣ,  /e/ ㅔ,  /ɛ/ ㅐ,  /a/ ㅏ,  /o/ ㅗ,  /u/ ㅜ,  /ʌ/ ㅓ,  /ɯ/ ㅡ,  /ø/ ㅚ,  
/y/ ㅟDiptongoak/je/ ㅖ,  /jɛ/ ㅒ,  /ja/ ㅑ,  /wi/ ㅟ,  /we/ ㅞ,  /wɛ/ ㅙ,  /wa/ ㅘ,  /ɰi/ ㅢ,  /jo/ ㅛ,  /ju/ ㅠ,  /jə/ ㅕ,  /wə/ ㅝ

 Morfologia 

 Izenak 
Koreerazko izenek kasuak eta numeroa (singularra eta plurala) dituzte, baina gutxitan bereizten dira; ez dute artikulurik, ez eta generorik ere. 

Hurrengo taulan, hitz bat kontsonante batekin amaitzen denean atzizkiaren lehenengo aldaera erabiltzen da, eta, hitz bat bokal batekin amaitzen denean, bigarrena erabiltzen da (begirunea adierazten duen aldaera parentesien artean dago): 
HangulAhoskeraKasuakGaldera(k)AdibideaEuskaraz은 / 는eun / neunNominatibo nagusiaNor(k)? Zer(k)?나는 갑니다
Naneun gabnida(Ni) Banoa이 / 가 (께서)i / ga (kkeseo)NominatiboaNor(k)? Zer(k)?눈이 옵니다
Nuni obnidaElurra ari du을 / 를eul / leulAkusatiboaZer? Nor?그 학생은 라틴어를 공부합니다.
Geu hagsaengeun latineoleul baeundaIkasleak latina ikasten du을 / 를eul / leulAkusatiboaNora?여행을 가다
Yeohaengeul gadaBidaiatzera noa의i / eGenitiboaZerena? Norena?내 친구의 안경
Nae chinguui angyeongNire lagunaren betaurrekoak에eDatiboaNora?병원에 가세요?
Byeongwone gaseyo?Erietxera al zoaz?에еDatiboaNoiz?다섯시에 박교수님과 만나요
Daseossie Baggyosunimgwa mannayoBostetan Park irakaslea ikustera joango naiz에еInesiboaNon?우리 집은 아남동에 있다
Uli jibeun Anamdonge issdaGure etxea Anamdongen dago에еAdlatiboaNora?어제 미국에 편지를 보냈다
Eoje Miguge pyeonjileul bonaessdaAtzo Amerikara eskutitza bidali nuen에게, 한테 (께)ege, hathe (kke)Pertsonen datiboaNori? Norentzat?친구에게 편지를 씁니다
Chinguege pyeonjileul sseubnidaNire lagunari eskutitza idatzi에서eseoInesiboa Non?나는 여행사에서 일합니다
Naneun yeohaengsaeseo ilhabnidaBidai agentzian lan egiten dut에서eseoLekuzko genitiboaNongo?어느 나라에서 왔어요?
Eoneu nalaeseo wasseoyo?Zein herrialdetakoa zara?에게서, 한테서egeseo, hantheseoPertsonen ablatiboaNorengandik?나는 어머니에게서 그 말을 들었어요
Naneun eomeoniegeseo geu maleul deuleosseoyoNeure amarengandik entzun nuen hori / Neure amari entzun nion hori으로 / 로eulo / loInstrumentalaNola? Zeren bidez?나는 한자를 볼펜으로 씁니다
Naneun hanjaleul bolpeneulo sseubnidaHanja ikurrak bolalumaz idazten ditut으로 / 로eulo / loMuga-adlatiboaNoraino?그 버스는 종로구로 가지 않아요
Geu beoseuneun Jonglogulo gaji anhayoAutobus hau ez doa Jongloguraino으로 / 로eulo / lo«Gisa» adieraztekoaZer / nor gisa?김 선생님은 선교사로 러시아에 왔습니다
Gim seonsaengnimeun seongyosalo Leosiae wassseubnidaGim irakaslea Errusiara misiolari (gisa) etorri zen과, 하고 / 와gwa, hago / waKomitatiboaZerekin? Norekin?시장에서 생선과 채소를 샀어요
Sijangeseo saengseongwa chaesoleul sasseoyoAzokan barazkiak arrainekin erosi ditut아 / 야a / jaBokatiboaDeikia기민아, 이리 와!
Gimina, ili wa!Gimin (, aizu), etor zaitez hona!
 Aditzak 
Koreerazko aditzek atzizki ugari har ditzakete; adibidez, 야 하다 ja handa atzizkia hartzen duenean, «behar izan» esanahia gehitzen zaio aditzari: 학생은 열심히 공부해야 한다 (Hakzeng-yn yolsimi kongbuhe-ja handa) «Ikasleak gogor ikasi behar du».

Atzizki guztiak aditzen bi formetako bati gehitzen zaizkio:

 Lehenengoa 다 (ta, da) zatia baztertuz sortzen da: 먹다 (mokta) → 먹 (mok);
 Bigarrena erroko azken bokalaren arabera sortzen da.

 Denborak 
Koreerazko aditzek lau denbora dituzte; ez dute konjugaziorik:

 Orainaldi-etorkizuna: aditzak ez du atzizkirik behar (baina begirunea adierazten duen atzizkia erants daiteke, hala ere): 우리는 다음 주말에 제주도에 여행을 갈 것이다 (Uri-nyn taym tsumar-e Tsetxodo-e joheng-yl kal kosida) «Datorren asteburuan, Jeju uhartera egingo dugu bidaia»:
 Etorkizun bakuna, 겠 (ket) atzizkiaren bidez osatzen dena, lehenengo eta bigarren pertsonekin (hau da, «ni, gu, hi, zu, zuek» izenordainekin) erabiltzen da bakarrik, eta «zerbait egin nahi / asmoa izan» esanahia du: 다음 학기부터 나는 일본어를 배우기 시작하겠다 (Taym hakki-butho na-nyn ilbono-ryl peugi sitxakhagetta) «Datorren seihilekotik aurrera, japoniera ikasten hasteko asmoa dut»;
 Etorkizun konplexua, nahitaezko (saihestu ezin den) etorkizuneko ekintza bat adierazten duena; partizipioari, 것 (kot) eta 이다 (ida) atzizkiak gehitzen zaizkio denbora hori osatzeko: 삼 주일 후에 그들은 결혼할 것이다 (Zam tsuil khu-e kydyryn kjorhonhal kosida) «Hiru aste barru ezkonduko dira»;
 Lehenaldia, 았 (at), 었 (ot) eta 였 (jot) atzizkien bidez osatzen dena;
 Dirauen (oraindik amaitu ez den) orainaldia, 고 (ko) eta 있다 aditzaren (itta, «izan») bidez osatzen dena: 나는 지금 서울에 살고 있다 (Na-nyn tsigym Sour-e zalgo itta) «Seulen bizi naiz orain (oraindik)».

 Substantibazioa 
Koreerazko aditzak izen bihur daitezke; horri «substantibazioa» deritzo hizkuntzalaritzan. Hori 기 (ki, gi) atzizkia lehenengo aditzen formari gehituz sortzen da: 하다 (hada) «egin» — 하기 (hagi) «egite». Substantibazioa esaldi bereziak sortzeko erabiltzen da; adibidez, 기 + 로 하다 (ki-ro + hada (hau da, + aditz bat) esaldiak «zerbait egitea erabaki» esanahia du: 내일은 기민씨 생일이에요. 그래서 같이 저녁 먹기로 했어요 (Neir-yn Kimin-zzi zengir-iejo. Kyrezo kathi tsonjok mokkiro hezzojo) «Kiminak urtebetetzea du bihar; beraz, elkarrekin bazkaltzea erabaki dugu».

 Izenondoak 
Koreerazko izenondoek bi forma ezberdin dituzte. Lehenak aditzen ezaugarri guztiak ditu, eta bigarrena, berriz, euskarazko izenondoen antzekoa da. 

Lehen formako izenondoek 다 (ta, da) atzizkia dute, hau da, aditzen adierazle nagusia: 예쁘다 (jeppyda) «eder».

Bigarrena lehenaldiko partizipioa gisa sortzen da: 예쁘다 (jeppyda) → 예쁜 (jeppyn).

 Partizipioak 
Koreerazko partizipioak orainaldi, lehenaldi eta etorkizunean ager daitezke. 
DenboraAtzizkiakAdibideaTranskripzioaEuskarazKontsonante baten ondorenBokal baten ondorenEtorkizuna을 (yl)ㄹ (yl)저녁에 먹을 음식을 준비하겠어요Tsonog-e mogyl ymsig-yl tsunbihagezzojo«Arratsean jango dudan janaria prestatuko dut»Orainaldia은 (yl)는 (nyn)저기 가는 분이 이 선생입니다Tsogi kanyn pun-i I zonzeng-imnida«Hor doan gizona Li jauna da»Lehenaldia -yn atzizkiazn은 (yn)ㄴ (n)어제 쓴 편지를 우체국에 가서 부쳤어요Otxe zzyn phjontxy-ryl utshegug-e kazo putshjozzojo«Atzo idazitako eskutitza bidali dut posta-bulegoan»Lehenaldia -ton atzizkiaz던 (ton)이 음악은 내가 자주 듣던 것입니다I ymag-yn ne-ga tsatxu tytton kosimnida«Hau sarri  entzuten nuen musika da»

 Zenbakiak 
Koreerak hitz jatorrak ditu zenbakiak adierazteko, baita txineratik hartutako zenbakiak ere. Kopuru handiak txinerazko zenbakiak erabiliz zenbatzen dira. Orduak emateko, koreerazko zenbakiak erabiltzen dira, eta, minutuak esatean, berriz, txinerazkoak.

 1–99 zenbakiak jatorrak dira:
1하나hana10열jol2둘tul20스물zymul3셋zet30서른zoryn4넷net40마흔mahyn5다섯tazot50쉰zvin6여섯jozot60예순jezun7일곱ilgop70일흔yrhyn8여덟jodol80여든jodyn9아홉ahop90아흔ahyn
Ehun eta mila adierazteko hitz jatorrak —온 (on) eta 즈믄 (tsymyn)— ez dira egun erabiltzen. 

 Txineratik hartutako zenbakiak:
1일il10십sip2이i20이십isip3삼zam30삼십zamsip4사za100백pek5오o200이백ibek6육juk1.000천tshon7칠tshil10.000만man8팔lhal100.000십만sipman9구ku100 milioi억ok
123.456.789 zenbakia (ehun eta hogeita hiru miloi laurehun eta berrogeita hamasei mila zazpiehun eta laurogeita bederatzi), adibidez, 1.2345.6789 idazten da koreeraz. 

 Zenbaki ordinalak 
Koreerazko zenbaki ordinalak horrela osatzen dira:
JatorrakTxinerazkoakArauaAdibideaSalbuespenaArauaAdibideaZenbaki bat + 째 (ччэ)스물째 (zymultstse) «hogeigarren»첫째 (tshotstse) «lehenengo, lehen»제 (tse) + zenbaki bat제오 (tseo) «bosgarren»

 Zenbatzeko erabiltzen diren hitzak 
Zenbakiez gain, txineratik eratorritako hitz horiek ere beharrezkoak dira zenbatzeko. Adibidez, «bost katu» esateko zenbakia eta 마리 hitza behar dira: 고양이 다섯 마리 (kojanji tazot mari).

Honako hauek dira: 

 개 (ke, «gauza»): erabiliena da,
 번 (pon, «aldi»): gertaerak zenbatzeko,
 세 (ze, «urte»): adinaren berri emateko,
 갑 (kap, «fardel»),
 명 (mjong, «gizaki, gizon»); zaram hitza, esanahi bera duena, zenbatzeko hitzik gabe erabil daiteke,
 마리 (mari): abereak zenbatzeko,
 권 (kvon, «liburu»),
 자루 (tsaru): bolalumak eta lapitzak zenbatzeko,
 잔 (tsan): katiluetarako,
 채 (tshe, «etxe»),
 병 (pjong, «botila»),
 그릇 (kyryt): janariaren zatiak (jatetxe batean, adibidez) zenbatzeko,
 켤레 (khjolle, «bikote»): bikoteetan dauden gauzakiak (oinetakoak, adibidez) zenbatzeko,
 장 (tsang, «paper orrialde»),
 시간 (sigan): denborarako.

 Izenordainak 
+Pertsonak adierazten dituzten koreerazko izenordainakSingularraPluralaBakunakBegirunea adierazten dutenak«Herabeak»«Erdeinuzkoak»BakunakBegirunea adierazten dutenak«Herabeak»Lehenengo persona (ni, gu)나 na저 tso우리 uri저희 tsohiBigarren pertsona (zu, hi, zuek)너 no당신 tangsin
선생님 zonzengnim자네 tsane너희 nohi
너희들 nohidyl당신들 tangsindyl

 Bigarren pertsonari (pertsonei) hitz egiteko 
«Hi» — 너 (no), lagunartean bakarrik erabiltzeko;

 begirunea adierazteko:
 Emakume bati — 아줌마 (atxumma);
 Gizon bati — 아저씨 (atxossi);
 Neska bati — 아가씨 (agassi);
 Gizakiaren izena + 씨 (ssi) edo gizakiaren lanpostua + 님 (nim);
 Gizakiaren deitura + 선생 (zonzeng, «jaun») + 님 (ним).

Ezkontideek elkar 당신 (tangsin) hitzaz deitzen dute. 

«Jaunak» — 여러분 (jorobun).

 Lexikoa 
Herrialde bietako hizkuntzaren lexikoa ez da bera. Hitz batzuk Ipar edo Hego Korean bakarrik erabiltzen dira. 

Maileguei dagokionez, gaur egungo koreeraren lexikoaren % 60, gutxi gorabehera, txineratik hartutako hitzak dira: adibidez, 시간 [ɕʰiɡa̠n] «denbora, ordu», hanjaz: 時間 = 時 («denbora») + 間 («tarte»). Horri, Sino-Korean words deritzo ingelesez. Ipar Korean, errusieratiko mailegu gehiago daude, eta Hego Korean, aldiz, ingelesetikoak bereziki; oro har, Ipar Koreako hizkuntzan mailegu gutxiago daude.

 Hizketaren estiloak 
Koreerak hizketa-estilo ezberdinak ditu, egoeraren arabera erabiltzekoak; horregatik hitzek ohiko eta begirunezko aldaerak dituzte: 
OhikoakBegiruneazkoakHangulezGutxi gorabeherako ahoskeraEuskarazHangulezGutxi gorabeherako ahoskera있다itta«izan»계시다kesida먹다mokta«jan»잡수시다tsapzusida주다tsuda«eman»드리다tyrida자다tsada«lo egin»주무시다tsumusida죽다tsukta«hil (aditza)»돌아가시다toragasida집tsip«etxe»댁tek아버지abotxi«aita»아버님abonim

 Erreferentziak 

Hainbat irakurketa


















  In 3 volumes.






  Unpublished Harvard University PhD dissertation.


 Kanpo estekak 


Kategoria:Ipar Koreako kultura
Kategoria:Hego Koreako kultura
Kategoria:Koreako hizkuntzak
Kategoria:Japoniako hizkuntzak
Kategoria:Txinako hizkuntzak
Kategoria:Hizkuntza eranskariak