Aita Mari

Jose Maria Zubia Zigaran, ezagunagoa Aita Mari izengoitiaz, (Zumaia, Gipuzkoa, 1809ko martxoaren 15a - Donostia, 1866ko urtarrilaren 9a) marinela izan zen. Hainbat marinel eta arrantzale bizirik atera zituen itsasotik, enbata zenean.Aita Mari Bageranet gunean. Haren izena darama itsas salbamenduko itsasontzi batek.

 Bizitza 
Jose Maria Zubia itsasgizona, arrantzale xumeen semea, Zumaian jaio zen 1809ko martxoaren 15ean, aita Antonio Ignacio Zubia Etxabe eta ama Francisca Zigaran Manterola zituela, biak zumaiarrak, Antonioren gurasoak bezala; amarenak, ordea, itziartarrakDonostiako Elizbarrutiko Artxibo Historikoa: Zumaia, Bataioak 3 (F122r, 4) ziren. Donostian bizi izan zen. Txalupako patroi umila, baxurako arrantzale gisa urte batzuk igaro ondoren, Ameriketarako itsasbidea egiten zuten merkantzia-ontzietan ere aritu zen 1830etik aurrera.

Baxurako arrantza, askotan, merkantzia ontzietan lan egitera iristeko nahitaezko lehen urratsa zen. Merkantzia ontzietan soldata seguruagoa zen, eta lan baldintzak ez ziren hain gogorrak.

Garai hartako arrantzaren arazorik handiena arrantzatutakoaren kontserbazioa zen. Horretarako, gatza, ozpina, limoia eta elurra erabiltzen zituzten, baina garraioak asko garestitzen zuen produktua.

Aita Mari boluntario aurkeztu zen Donostiako Marina komandantearen aurrean, beste bederatzi gizonekin batera, hondoratu berri zen San Jose txalupako marinelei laguntzeko. Garaiko aktore famatu batek, Teodora Lamadridek, errepresentazio bat eskaini zuen kaltetuen alde eta salbatzaileen ohorez. Errepresentazioaren ondoren, Aita Mari tauletara igo zen aktoreari lore-koroa emateko, baina Lamadridek itzuli egin zion, txalo artean, saria Aita Marik merezi zuela erantzunda.

Baporezko itsasontzia asmatuta zegoen arren, arrantzaleek belazko edo arraunezko txalupak erabiltzen zituzten arrantzarako.


1866ko urtarrilaren 9an hil zen, galernak ustekabean harrapatutako Getariko bi txalupa, Elkano 1 eta Elkano 2, salbatzen saiatzen ari zela, olatuek irentsita. Denak hil ziren (38 arrantzale), zoritxarreko egun hartan. Donostiako portuan eta Zumaiakoan eskultura bana ditu.Zumalakarregi Museoaren webgunearen artikulua, CC-BY-SA lizentziapean argitaratuta

Aita Mariren salbamendu ekintzek oihartzun handia izan zuten. Gaur egun, Europako estatuek kolonizatu zituzten Afrikako herrialdeetatik Europara heldu nahian dabiltzan migratzaileen erreskate lanetan Mediterraneoan dabilen ontzi batek haren izena du. Honako bertso hauek daude Donostiako kaian, Aita Mariren omenezko eskulturaren azpian:

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
  Javier Carballo Berazadi & Xabier Alberdi Lonbide: Jose Maria Zubia, MARI. 2017. Zumaiako udala. 2017ko urrian argitaratua.

 Ikus, gainera 
 Aita Mariren monumentua
 Aita Mari itsasontzia

Kategoria:Zumaiarrak
Kategoria:Gipuzkoako itsaslariak
Kategoria:Arrantzaleak
Kategoria:Donostian hildakoak