Andoni Iraola

Andoni Iraola Sagarna (Usurbil, Gipuzkoa, 1982ko ekainaren 22a) euskal herriko futbolari ohi eta entrenatzailea da. Gaur egun, Ingalaterrako Premier Leagueko AFC Bournemouth taldea zuzentzen du. Futbolari gisa, batez ere, Athleticken jokatu zuen eta MLSko New York City F. C. taldean amaitu zuen bere ibilbidea.

 Kirol ibilbidea 

 Jokalari bezala 

 Antiguokoa 
Donostiako Antiguoko KEko beheko mailetan trebatu zen 1999an Athletic Clubera heldu zen arte, Athletic Cluben eta Donostiako klubaren arteko hitzarmenari esker. Talde gipuzkoarrean egon zen bitartean, Aritz Aduriz, Xabi Alonso edo Mikel Artetaren taldekide izan zen.

 Athletic Club 
2003an Ernesto Valverdek zuzendutako Athletic Clubeko lehen taldean sartu zen, Bilbao Athleticen bi urte eman ondoren. 2003ko abuztuaren 30ean egin zuen debuta Lehen Mailan,  F. C. Bartzelonaren aurkako partidan. Bere lehen denboraldian ligako 30 partida jokatu zituen eta bost gol sartu. Laster, Fran Yesterekin batera taldeko pasatzaile onenetako bat bihurtu zen, baita hamaikako guztietan jokalari finkoa ere. Gainera, bere ibilbideko lehen zatian gol dezente sartu zituen. 2005eko otsailaren 19an, garaipenean bigarren gola sartu zuen (0-2) Santiago Bernabeu estadioan, Real Madrilen aurka. 2006ko urtarrilaren 22an, hiruna berdindu zuen Anoetan, Realaren aurka jokatutako partidan. Une jakin batzuetan barneko gisa erabili zuten, baita 2006-2007 denboraldiko erdilari gisa ere. 2007ko urtarrilaren 28an, jaitsiera saihesteko borrokan, bi golak sartu zituen Realaren aurkako garaipenean (0-2). 2009ko urtarrilaren 4an txilenaz sartu zuen gol bat RCD Espanyolen aurka. Bere ibilbideko lehen etapa honetan Kopako eta Superkopako finala jokatu zuen 2009an.

Bere denboraldirik onenetako bat 2011-2012 denboraldia izan zen. Bertan, Markel Susaetarekin batera, maila handiko eskuin hegala osatu zuen eta Europa Ligako eta Errege Kopako finaletara iristea ahalbidetu zion Athletici. Bere jokaldirik onena San Mamesen utzi zuen, Manchester Uniteden aurka, final-zortzirenetako itzulikoan. Bertan, trebezia handiko hiru jokalari driblatu zituen, baina bere jaurtiketa ez zen gola izan. Bestalde, 2012ko martxoaren 6an, Valentziaren aurka, bere ibilbideko kanporatze bakarra jasan zuen. 2013ko irailaren 16an garaipenaren gola sartu zuen Celtaren aurka, San Mames berrian jokatutako lehen partidan. Taldean jokatu zuen azken denboraldian, Ernesto Valverde aulkitik erabiltzen hasi zitzaion, eta Oscar De Marcos izan zen ohiko titularra.

2015eko martxoaren 1ean, Iraolak 500. partida jokatu zuen Athleticekin Eibarren aurkako partidan, Ipuruan. Handik egun gutxira, omenaldia egin zioten Real Madrilen aurka San Mamesen jokatutako Ligako partida batean (Athleticek 1-0 irabazi zuen), eta Jose Angel Iribarrek elastiko oroigarri bat eman zion 500 partidengatik. Athletic Clubekin San Mamesen jokatu zuen azken partidan, 2014/15 Ligako azken jardunaldian, Vila-realen aurka (4-0), partidako bigarren gola sartzea lortu zuen minutu batzuk lehenago penalti bat jaurtitzeari uko egin ondoren. Bere azken partida Bartzelonaren aurkako Kopako finala izan zen, sei urtetan hirugarren finala, porrotarekin amaitu zuena (3-1). Jokalari gipuzkoarra klubarekin partida gehien jokatu dituen Athleticen historiako jokalarien artean dago, 510 partidarekin.

 New York City F.C. 
Martxoaren amaieran, Iraolak uko egin zion Athleticek aurkeztu zion berritze-eskaintzari, eta klubean jarraituko ez zuela berretsi zuen, bere asmoa Estatu Batuetara joatea baitzen, MLSn jokatzera. Horrela, David Villa edo Aitor Karanka zuri-gorri ohiaren ereduari jarraitu zion. Amerikako bere ibilbidean defentsa-erdilari gisa jardun zuen, maila handiko zelai erdia osatuz Andrea Pirlo eta Frank Lampardekin batera. 
Azkenik, 2016ko azaroaren 17an, New Yorkeko taldearekin 40 partida jokatu ondoren, zelaietatik erretiratuko zela iragarri zuen.

 Entrenatzaile bezala 
Entrenatzaile bezala Antiguoko KE taldearen jubenil taldean hasi zuen bere ibilbidea 2017-18 denboraldirako.

 AEK Larnaka 
2018ko maiatzean AEK Larnacaren kargu hartu zuen, Ander Murillo taldekide ohiaren presentziari esker, bi denboraldiko kontratua sinatuz. Bere lehen partidetan taldea UEFA Europa League 2018-19 multzoen faserako sailkatzea lortu zuen, bere historian bigarren aldiz, argi eta garbi gainditu baitzituen Dundalk (4-0), Sturm Graz (7-0) eta AS Trenque (4-1) taldeen aurreko kanporaketak. Irailaren 29an bere lehen titulua lortu zuen Zipreko Superkopako finaleko penaltietan APOELi irabazita.

2019ko urtarrilaren 14an, emaitza-bolada txar baten ondoren, bere postutik kendu zuten. 

 CD Mirandes 
2019ko uztailaren 10ean sinatu zuen CD Mirandeseko entrenatzaile berria, Bigarren Mailara igo berria. Talde gorritxoarekin, Errege Kopako finalerdietara iristea lortu zuen bere historian bigarren aldiz. Vigoko Celtako Lehen Mailako hiru klub kanporatu zituen (2-1), Sevilla FC (3-1) final-zortzirenetan eta Villareal CF (4-2) final-laurdenetan, Realak finalerdietan kanporatu zuen arte 3-1eko globalagatik. Uztailaren 21ean jakinarazi zuen ez zuela talde gorritxoan jarraituko, hamaikagarren postuan 56 punturekin amaitu ondoren.

 Rayo Vallecano 
2020ko abuztuaren 6an baieztatu zen Rayo Vallecanoko entrenatzaile berria izango zela. 2021eko ekainaren 20an Lehen Mailara igotzea lortu zuen, Gironaren aurka play offean gora egin ondoren (global 2-3).

2022ko otsailaren 2an, Madrilgo taldea Errege Kopako finalerdietan sartu zuen 40 urte ondoren, baina Betisen aurka galdu zuen.

2022ko maiatzaren 19an Rayon denboraldi bat gehiago jarraituko zuela baieztatu zen, nahiz eta Bigarren Itzulia apur bat eskasa izan Lehen Itzulian eta Errege Kopan lortutako lorpenen ondorioz .

 AFC Bournemouth 
2023ko ekainaren 19an, Rayo Vallecanorekin zuen kontratua amaitu ondoren, Premier Leagueko AFC Bournemouth taldearekin sinatu zuen hurrengo bi denboraldietarako, taldea Ingalaterrako futbolaren maila gorenean mantentzeko helburuarekin. Lehen denboraldian, Bournemouthen puntuen errekorra lortu zuen, eta honek beste urtebetez berritu zuen, 2026ra arte. 

Bere errendimendu onak 2024/2025 denboraldian jarraitu zuen, Premierren 'Urtarrileko Entrenatzaile' saria eskuratuz.

 Selekzioa 

 Euskal Selekzioa 
Bederatzi lagunarteko partida jokatu zituen Euskadiko selekzioarekin 2003 eta 2013 artean.

 Espainiako Selekzioa 
2003ko azaroaren 19an, 21 urtez azpiko internazional gisa jokatu zuen partida bakarra, Suediaren aurka.

Iraolak 2008ko abuztuaren 20an egin zuen debuta Espainiako selekzioarekin, Vicente Del Bosque entrenatzailearekin, Espainiako hautatzaile gisa jokatu zuen lehen partidan, Danimarkaren aurkako lagunarteko partida batean. 2008ko urriaren 11n jokatu zuen lehen partida ofiziala La Rojarekin, Estoniaren aurka, Sergio Ramosen ordez 53. minutuan. Ez zuten berriro deitu 2009ko urrira arte, han jokatu baitzuen titular gisa lehen partida Bosniaren aurka (2-5). Hurrengo deialdiak 2009ko azarokoak dira, hiru deialdi jarraian 2011ko martxotik abuztura eta azkena 2012ko otsailean. 

Pubalgia batengatik ezin izan zuten, espainiak irabazitako, 2012ko Eurokoparako deitu. 

 Estatistikak 
2024ko Urtarrilak 20an eguneratua. Datu ofizialak.
TaldeaMailaDenboraldiaLigaKopaChampions LeagueUEFABesteakDeneraJPGJPGJPGJPGJPGJPGBaskonia3.2000/01354 - - - - - - - -354 Denera 35 4 -  -  -  -  -  -  -  -  35 4Bilbao Athletic 2.B 2001/02385 - - - - - ---385 2.B 2002/034110-- - - - - - -4110Denera 79 15 -  -  -  -  -  -  -  - 79 15Athletic 1. 2003/0430510 - - - - - -315 1. 2004/0534471 - - 8 1--496 1. 2005/0638340 - - - - 0 0423 1. 2006/07355 2 0-- - - - -375 1. 2007/0836151 - - - - - -412 1. 2008/0933680 - - - - - -416 1. 2009/1037220 - -11020522 1. 2010/1137440 - - - - - -414 1. 2011/12 35 1 9 0 - -150 - -591 1. 2012/13 35 0 1 0 - -71 - -431 1. 2013/14 34 1 6 0 - - - - - -401 1. 2014/152217 0 3 021 - -342Denera 4063356 2 3 0 433 2  0 51038New York CityMLS201590-- - - - - - -90MLS201631000 - - - - - -310 Denera40000------400Ibilbide osoan 5605256 2 3 0 433 2  0 66456

 Tituluak 

 Entrenatzaile moduan 
Premier Leagueko entrenatzailerik onena Urtarrileko hilabetean (2025)

 Txapelketa nazionalak 
TituluaTaldeaHerrialdeaUrteaChipreko superkopaAEK Larnaca Chipre2018

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Fitxa - www.athletic-club.eus

Kategoria:Usurbildarrak
Kategoria:Gipuzkoako gizon futbolariak
Kategoria:Euskal Herriko selekzioan jokatutako futbolariak
Kategoria:Antiguoko Kirol Elkarteko futbolariak
Kategoria:Athleticeko futbolariak 2000ko hamarkadan
Kategoria:Athleticeko futbolariak 2010eko hamarkadan
Kategoria:Bilbao Athleticeko futbolariak
Kategoria:Baskonia Futbol Klubeko jokalariak
Kategoria:Euskal Herriko futbol entrenatzaileak
Kategoria:La Ligako jokalariak
Kategoria:Espainiako gizonezkoen futbol selekzioko jokalariak
Kategoria:Futboleko atzelariak