Dario Fo

Dario Fo (Sangiano, Varese, Lombardia, Italia, 1926ko martxoaren 24a - Milan, 2016ko urriaren 13a) italierazko idazlea eta antzerkigilea izan zen.

 Bizitza 
Lehen antzerki-lan satirikoak kabaret eta areto txikietarako egin zituen. Fanca Rame antzezlearekin ezkondu eta 1959an, Campagnia Dario Fo-Franca Rame taldea eratu zuten. Italiako telebistan egindako ikuskizunek eta antzerki-lan umoretsuek fama handia ekarri zioten bikoteari; politika gai nagusia zuten, zorroztasun handiz aztertuta. 1968an Nuova Scena talde berria sortu zuten, Alderdi Komunistarekin harremanak zituena; 1970ean, La Comune antzerki-taldea sortu eta parkeetan, eskoletan eta leku publikoetan antzerki-emanaldiak eskaini zituzten. Lan nagusien artean: Morte accidentale di un anarchico ("Anarkista baten ustekabeko heriotza") eta Non si paga, non si paga! ("Ez da ordaintzen, ez da ordaintzen!"), Clacson, trombette e pernacchi ("Izuaren aurpegia", Xabier Mendiguren Bereziartuk euskarara itzulia).

XX. mendeko antzezle komiko hoberenetako bat izan zen, eta antzerki-idazle oparo eta bikainenetako bat. Politika-gaiak erabili zituen batez ere, umore eta ironia handiaz. 1997an Literaturako Nobel saria eskuratu zuen.

 Idazlanak 
 Gli arcangeli non giocano a flipper (1959)
 Aveva due pistole dagli occhi bianchi e neri (1960)
 Isabella, tre caravelle e un cacciaballe (1963)
 Settimo ruba un po' meno (1964)
 La signora è da buttare (1967)
 Mistero buffo (1969)
 Morte accidentale di un anarchico (1970)
 Tutti uniti, tutti insieme, ma scusa quello non è il padrone? (1971)
 Il Fanfani rapito (1973)
 Non si paga, non si paga! (1974)
 Coppia aperta, quasi spalancata (1983)
 Il papa e la strega (1989)
 Johan Padan a la descoverta delle Americhe (1991)
 Il diavolo con le zinne (1997)
 Marino libero, Marino è innocente (1998)
 L'anomalo Bicefalo (2003).
 C'è un re pazzo in Danimarca (2015).

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Italierazko literatura

 Kanpo estekak 
 Egilearen webgune ofiziala

Kategoria:Italierazko idazleak
Kategoria:Italiako idazleak
Kategoria:Italiako antzerkigileak
Kategoria:Literaturako Nobel Saridunak
Kategoria:'Patafisika
Kategoria:Italiako ateoak