Sorginaren Txabola

Sorginaren Txabola Arabako Elvillar herrian kokaturik dagoen trikuharria da. Álvaro de Gortazarrek eta Carlos Saenz de Tejadak aurkitu zuten 1935ean. 1936an Jose Migel Barandiaranek induskatu zuen; eta 1974an, Juan Maria Apellanizek.

Bederatzi harlauzez eta estalkia eratzen duen lauzaz osatua dago. Hiru harlauza handik estalkia egiten duen harlauzari eusten diote. Pasabidea bost harlauzez osatua dago. Trikuharria aurkitu zutenean estalkiz egiten duen lauza hirutan zegoen hautsita.

 Indusketaren historia 
Estalkia konpondu ondoren, ustez bere jatorrizkoa den tokira igo zuten berriz. Harrien azpian ehortzitako pertsonak gutxienez 39 dira eta tresna batzuk ere aurkitu dira: harrizko bi mailu, aizkora bat, buztinezko ontziak...

2010 eta 2014 artean, Arabako Foru Aldundiaren eskariz, UPV-EHUko Javier Fernandez Eraso eta Jose Antonio Mujika Alustiza irakasleek indusi eta ikertu zuten.

Gaur egun, trikuharrian aurkitutako giza aztarnak nahiz tresnak Arabako Arkeologia Museoan daude, horietako batzuk erakusgai daudela. Nabarmena da Sorginen Txabolako kanpai formako ontzia, kanpai-formako ontzien kultura adierazgarri dena.

 Ezaugarriak 
Korridore motako trikuharria, tamaina oso handia duena. Hilobi-ganbera (4 m x 3,80 m, eta 2,70 m garai) hareharrizko bederatzi lauzaz osaturik dago, oinplano poligonala du, eta beste lauza batek egiten du estalkiarena. 

Korridorearen oinplanoa angeluzuzena da eta bost lauza ditu, 1,10 m zabal eta 1,50 garai den pasabidea eratzen dutenak. Zeharkako lauza batek bitan banatzen du korridorea. Trikuharriaren gauzarik bereizgarriena da korridoreko ostostatoen eta ganberako ortostatoen artean dagoen garaieraren aldea. Estaltzeko tumulua zati batean kontserbatzen da bakarrik.

 Monumentu kalifikatua 
2011ko uztailaren 26ko, 183/2011 dekretuan, Arabako Lurralde Historikoko behe-lurretako trikuharriak monumentu-multzo kategoriako kultura-ondasun gisa sailkatu zirenEuskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria, 152 zk. 2011-08-11.

Arabako Lurralde Historikoko behe-lurretako trikuharrien monumentu-multzoa hemen daude: Arabako Lautadan, Arabako Errioxan gehienbat, Lantaronen eta Kuartangon. Egitura, kronologia eta material aldetik Iberiar Penintsulako mesetako antzeko beste batzuekin izan dezake loturarik. Monumentu-multzoan sartzen diren trikuharriak hauek dira: Sorginaren Txabola eta El Encinal (Elvillar); Lazaya, San Martin, Alto de la Huesera eta Los Llanos (Guardia); El Sotillo (Leza/Guardia); La Mina eta La Lastra (Lantaron); Sorginetxe (Agurain); Aizkomendi (Donemiliaga); San Sebastian Hegoa, San Sebastian Iparra, Gurpide Hegoa eta Gurpide Iparra (Kuartango) eta El Montecillo (Villabuena Araba).

 Herri kulturan 
Abuztuan, herriko festen aurretik, akelarrea ospatzen da trikuharriaren inguruan.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Euskal Herriko historiaurrea

 Kanpo estekak 
 Arabako trikuharriak
 Trikuharriak Euskal Herrian
 Aralarko trikuharrien ibilbidea
 Eusko Jaurlaritza: "Chabola de la Hechicera trikuharria". Euskal Kultura Ondarea osatzen duten elementuen inguruko informaziorako eta geolokalizaziorako sarbidea. Eusko Jaurlaritza.

Kategoria:Arabako trikuharriak
Kategoria:Elvillar
Kategoria:Kalkolitoko aztarnategi arkeologikoak
Kategoria:Brontze Aroko aztarnategi arkeologikoak
Kategoria:Arabako Kultura Ondasunak