Erromintxel

Erromintxela (baita errumanzel eta erremaitzela ere «Gitano», Auñamendi Eusko Entziklopedia.) buhame edo ijito euskaldunen eta haien hizkeraren izena da. Erromintxela ez da hizkuntza, ez eta dialektoa ere: pagadolektoa da, «hizkuntza apurtua», euskara eta erromaniera batzen dituena.Unai Brea: «Hiretzat goli kherautzen dinat, erromeetako gazi mindroa», Argia, 2008-03-23.Lore Agirrezabal: «Erromintxela, euskal ijitoen hizkera», Argia, 2003-09-28. Hiztegi arloan jatorrizko erromani hizkuntzaren lexikoa gordetzen du hein handi batean, baina gramatikaren arloan erromanieraren ezaugarriak galdu eta euskararenak hartu ditu. Matras, Y. (2002). A Linguistic Introduction. Cambridge University Press.  Hortaz, erromintxelak erromanieraren hiztegia eta euskararen gramatika uztartzen ditu.

Egaxu da buhameak ez direnei deitzeko darabilten izena. Kalo kulturako ijitoei, aldiz, hankagorri deitzeko ohitura dute. Agian erromintxelen talde-sentimenduaren froga da hori.

XV. mendean Europako iparraldetik etorri eta  Lapurdiko kostaldean, Zuberoako mendi inguruetan, Nafarroa Garaian, Gipuzkoan eta Bizkaian bizirik dirauen talde etniko baten mintzaira da erromintxela.

 Hizkuntza 
Erromaniera eta euskara batzetik sortutako mintzoa da erromintxela, Euskal Herriko buhame edo ijitoek hitz egin izan dutena. Oso gutxi ikertu da: Resurreccion Maria Azkuek bere hiztegian erromintxelezko hitz gutxi batzuk  jaso bazituen ere, Josune Muñoz filologoa izan da lehena euskararen eta erromanieraren nahastura hori sakon ikertzen, eta bostehun hitz inguru biltzea lortu du.

Hizkuntzalariek diotenez, erromintxela pagodolekto edo broken spoke bat da, hau da, erromani hizkuntzaren dialekto baten eta bertako hizkuntzaren artean sortutako nahasketa. Morfologia eta gramatika euskararenak ditu, aditzak barne, eta tokian tokiko euskalkiaren ezaugarriak: bizkaitarrek bizkaierakoak, lapurtarrek lapurterakoak... Lexikoa, ordea, erabat erromintxela da, eta, horregatik, euskaldunoi ulergaitza egiten zaigu. Bere garaian, horixe zen, izan ere, erromintxelaren helburua: egaxuek, euskaldunek, ulertuko ez zuten hizkera izatea.

Euskal Herrian barna 500 erromintxel inguru omen daude. Askok badakite kaloa, gaztelania edo euskara ere, eta hiruretan hitz egiteko gai denik ere bada. Etxeberria deitura oso ohikoa da haien artean. Hegoaldean hiztun gehienak laurogei urtetik gorakoak dira, eta gazteagoek ulertu bai, baina ez dute hitz egiten. Iparraldean, oraindik ere, erromintxela eguneroko hizkuntza da hiru belaunaldiko buhame familia batzuetan.

Erromintxelari gehienbat erromintxela esaten diote erdaretan ere. Badira bakanago erabiltzen diren beste sinonimo batzuk:
 Ingelesez: Basque calo «Languages of Spain», Ethnologue. (Euskal Herriko kaloa)
 Gaztelaniaz: caló vasco  «caló vasco», Wikilingue. (Euskal Herriko kaloa)
 Frantsesez: euskado-romani  «La langue rromani en Europe», Langues d'Europe et de la Méditerranée (LEM). Nicole Lougarot, Bohémiens, Gatuzain Argitaletxea: 2009, 

 Etimologia 
«Erromintxela» hitzaren etimologia ezezaguna da guztiz, oso hitz berria delako eta hiztunek ere ez zutelako erabiltzen.Brea, Unai: «Hiretzat goli kherautzen dinat, erromeetako gazi mindroa», Argia, Donostia, 2008. Lehen, erromintxelez aritzen zirenei ijito, ungriano edo buhame deitzen zitzaien. Baliteke *errom (Rrom-en euskal egokitzapena) eta mintzaira hitzen batura izatea.

 Ikerketak 
 1862an argitaratu zen Alexandre Baudrimont ikertzailearen Vocabulaire de la langue des Bohémiens habitant les pays basques français. Bordelen, G.Gounouilhouren inprimategian.
 1885ean hasi ziren mintzaera honen ikerketak. Garai horretan, Justin Cénac-Moncautek zenbait hiztun topatu zituen Ipar Euskal Herrian.
 Victor de Rochas soziologo frantziarrak azaldu zuen, Les parias de France et d'Espagne, cagots et bohémiens liburuan (1876), Ipar Euskal Herrian bizi ziren buhameak ez zirela frantsesez aritzen, euskaraz baizik.
 Resurreccion Maria Azkueren Diccionario Vasco-Español-Francés lanean (1905) erromintxelezko hitz batzuk ageri dira. Horietako gehienek delinkuentziarekin zerikusia dute: xorkatu (lapurtu), txuri (labana), txor (lapur) eta gisa horretakoak.
 1906an Jean Baptiste Daranatzek Eskualdun Ona egunkarian hiztegi bat argitaratu zuen. Daranatz, Jean-Baptiste «Les Bohémiens du Pays Basque», Eskualdun Ona, 38. zenbakia (1906ko iraila).
 1921ean, Berraondok eta Oiarbidek azterketa sakona egin zuten. Berraondo, R.: «La euskera de los gitanos», Euskalerriaren Alde - Euskal Kulturaren aldizkaria, 1921.
 1926an Pierre Lhandek, Resurreccion Maria Azkuek hogei urte lehenago egin zuen moduan, erromintxelezko hitz batzuk eman zituen bere hiztegian.Lhande, Pierre: Dictionnaire Basque-Français et Français-Basque, Paris, 1926.
 1986an Federico Krutwigek erromintxelaren  morfologia azaldu zuen Eusko Ikaskuntzen Nazioarteko Aldizkarian argitaratutako «Los gitanos vascos» artikulu laburrean. Federico Krutwig Sagredo: «Los gitanos vascos», Eusko Ikaskuntzen Nazioarteko Aldizkaria, 31. zenbakia (1986). Online eskuragarri.

XX. mendearen bukaeran, erromintxel herriaren historiari, bizimoduari eta hizkuntzari buruzko ikerketa-proiektu bat jarri zen abian, Kale Dor Kayiko gobernuz kanpoko erakundeak bultzatuta eta Euskaltzaindiaren eta Euskal Herriko Unibertsitatearen diru-laguntzarekin. Egitasmo horren barruan, Josune Muñoz izan da hizkuntza sakonki ikertu duen lehen euskalaria, Elias Lopez de Mungia historialariaren laguntzarekin. 

Erromaniera bultzatu eta sustatzeko lan egiten duen erakundea da Kale Dor Kayiko. Bertako kideek 1990eko hamarkadan oraindino erromintxelez aritzen zenik bazela jakin zuten Alizia Stürtzeren Agotak, juduak eta ijitoak Euskal Herrian liburuaren bidez. Erakundearen helburua Nafarroa Garaian eta Ipar Euskal Herrian erromintxelak duen egoera aztertzea da.

 Hizkuntza-ezaugarriak 
Adituen iritziz, erromani hizkuntzaren eta euskararen arteko harremanetik sortua da erromintxela, kalo hizkuntza erromaniaren eta gaztelaniaren harremanetik sortua den bezala. Josune Muñoz filologoaren ustez, nahiz eta erabat frogatu gabe dagoen, erromintxelek erromanieraren kalderash dialektoa ekarri zuten, eta erromintxela kalderasharen eta euskararen nahastetik sortu bide zen. Hortaz, ez da kalotik eratorria, nahiz eta gaur egun kalozko eta euskarazko hitz batzuk ere erabiltzen dituen. Morfologia eta sintaxia euskararenak ditu. Aditzak ere euskararenak dira, eta tokian tokiko euskalkiaren ezaugarriak hartu izan ditu: Bizkaian mendebaldekoak, Lapurdin lapurterazkoak... Lexikoa, ordea, erabat erromintxela da. Josune Muñozek bostehun hitzeko hiztegia osatzea lortu du.

Mintzaira ulertezina da bai euskaldunentzat bai kalo hiztunentzat. Hala ere, kaloaren erro bera duenez, zenbait hitz antzekoak dira. Hona hemen adibide batzuk:

ErromintxelaKaloErroaEsanahia euskarazdikelatudiquelardikhávikusikamatucamelarkamávmaitekurratucurrar, currelarbutjí kerávlan eginmangatumangarmangávErromintxelez, "eskatu". Kaloz, "lapurtu"txoratuchorarčorávlapurtuzuautusobarsovávlo eginankhaiacaybegiaegaxigachígažíBuhame ez den emakumeaelakri-lumialumilumniErromintxelez, "fama txarreko emakumea". Kaloz eta erromanieraz, "emagaldua"fulafulkhulkakajerojeróšeróErromintxelez, "burua". Kaloz, "aurpegia"kherquelikheretxeaoxtabenestaribénastaripepresondegipindrupinrelpunróointxauchavalčhavósemekalucalókalóbeltzaaimengemendamánge "ni(k)", agian aménge "gu (k)" (datibo)Ni(k)

 Fonologia 
Egun, ez dago hizkuntzaren deskribapen fonologikoa erakusten duen paradigmarik. Beraz, ezin da jakin zein den grafemen balio fonetiko zehatza edo euskarazko fonemekin elkarrekikotasunik duten.

 Morfologia 
Erromintxelaren ezaugarri morfologikoen adibideak:Azkue, Resurreccion Maria (1905), Diccionario Vasco-Español-Francés, Bilbo, 1984.
ErromintxelaEuskaraErroaFuntzioa, erromintxelezAdibidea-a-aEuskarazko -aAtzizki absolutiboaphiria "lapikoa"-ak-akEuskarazko -akatzizki pluralasokak "berokiak"-(a)n-(a)nEuskarazko -(a)natzizki inesiboakhertsiman "tabernan"-(a)z-(a)zEuskarazko -(a)zatzizki instrumentalajakaz "suaz"-(e)k-(e)kEuskarazko -(e)katzizki ergatiboahire dui ankhai koloek "zure bi begi beltzek"-ena-enaEuskarazko -enaatzizki superlatiboaloloena "gorriena"-(e)ko(a)-(e)ko(a)Euskarazko -(e)ko(a)atzizki leku-genitiboamuirako "bokaleko"-(e)rak-(e)rat (Ipar Euskal Herrian)Euskarazko -(e)ra(t)atzizki adlatiboatxaribelerak "ohera"-pen-penEuskarazko -penmenpekotasuna adierazteko atzizkia-ra-raEuskarazko -raatzizki adlatiboapenintinora "errekara"-tu-tuEuskarazko -tuaditzak sortzen duen atzizkiadekhatu "ikusi"-tzea-tzeaEuskarazko -tzeaaditz-izena atzizki sortzailea-tzen-t(z)enEuskarazko -t(z)engerundioaren atzizki sortzaileakherautzen "egiten"

 Aditz sorrera 
Aditz gehienak erromanierazko erroari euskarazko -tu atzizkia erantsita sortuak dira. Hona hemen adibide batzuk:
ErromintxelaEuskaraErromaniera Heinschink, Mozes & Krasa, Daniel: Romani Wort für Wort, Kauderwelsch 2004brikhindueuria izanbrišínd	burrinkatuharrapatu	(astaráv)dikelatu, dekhatuikusidikháverromitu {eŕomitu)ezkondugazinain kheautuerditugoli kherautu, goli keautukantatu(gilábav)kamatumaitatukamávkerau, keau, kherautu, keautueginkerávkurratulan eginbutjí kerávkurrautu {kuŕautu}jokutibegiratudikávletuhartzlavmahutu, mautuhilmu(da)rávmangatueskatumangávmukautubukatunajinbukatupapira-keautuidatzi(skirív, ramóv)parrautu {paŕautu}ebakipekatujanaria prestatupakávpekhautuerrepiautuedanpjavtarautu, tazautuitoteilaitujanxavtetxalitu, texalituibilitxanatujakinžanávtxiautubesteen aurretik sartutxoratu, xorkatu {s̃orkatu}lapurtučorávufalituihes eginxordo keautulapurtuzuautulo eginsováv

Erromintxelezko aditzak bat datoz tokian tokiko euskalkian aurkitzen ditugun aditz-formekin.
ErromintxelaNafar-lapurtera Laffitte, Pierre: Grammaire Basque Pour Tous, Haize Garbia, Hendaia, 1981.ajinen dukSaizar, Joxemi eta Asurmendi, Mikel: «Argota: Hitz-jario ezezagun hori», Argia, 1704. zenbakia, Donostia, 1999 (online).izanen dukdekhatu nuenikusi nuendinatdiñaterantzi nauzkonerantzi nauzkan...haizen hi...haizen hikamatu nuenmaitatu nuenletu hindudanhartu hintudannintzannintzanpekhautzen ninaerretzen nautepekhautu nintzanerre nintzenpekhautzen niagonerretzen niagontetxalitzen zanibiltzen zanzethorrenzetorrenzoazzoaz

Ezezko perpausa na/nagi (erromanieraz na/níči; euskaraz ez/ezetz) da. Euskarazko "bai" adierazteko, ua (erromanieraz va) erabiltzen da.

 Izenak 
Gehienetan, erromanierazko erroari euskarazko atzizkiak erantsita eratzen dira.
ErromintxelaEuskaraErromanieraangiIzagirre, Koldo: Agirre zaharraren kartzelaldi berriak, Elkar, 1999, -5ezti(avdžin)ankhaibegi(jakh)asiniabotila(fláša)balitxotxerrikibaló ("txerri" eta euskal atzizkia)barki, barkuardibakróbarkitxu, barkotiñuarkumebakro "ardia", eta euskarazko -txu txikigarriabasta, basteeskuvas(t)bato, batuaitadadblikutxerribalikanó masbluiakpoliziak(policájcur)budaratevudárburrinkatzeaharrapatzedantzaridantzari(euskarazko erroa)dibeziegundjesdutaargiudútegaxi  buhamea ez dena (emakumea)gažíegaxo, ogaxo, egaxubuhamea ez dena (gizona)gažóelakri, ellakriaMitxelena, Koldo Orotariko Euskal Hiztegia, Euskaltzaindia, Bilbo, 1992.neska(til)raklíelakri-lumiaemagaldueramaiteerama(i)teeratsa, erhatsa, erhatza  ahate(goca)erromi {eŕomi), errumi  1 senar 2 ezkontzaMitxelena, Koldo: Orotariko Euskal Hiztegia, Euskaltzaindia, Bilbo, 1992.romerromitiemazteromníerromniemazte, emakumeromníerromitzeaezkontza(bjáv)erromitzeko {eŕomitzeko), erromitzekoaeraztun(angruští)fulakakakhulfutralopatsgataatorgadgazinhaurgiltiziniagiltza(čája)goanizaldi(grast)	goialukainkagojgolikantagilígrasnia, gasnia, grasmiñaMitxelena, Koldo: Orotariko Euskal Hiztegia, Euskaltzaindia, Bilbo, 1995., grazaldigras(t)guru, gurru {guŕu}idigurúvgurunibehigurumnigurutiñotxahalgurúv (eta euskarazko txikigarria -tiño)haizehaize(euskarazko erroa)jak, jaka, zaka, akasujagjakesgazta(királ)jeraMitxelena, Koldo Diccionario General Vasco - Orotariko Euskal Hiztegia X Jad-Kop Euskaltzaindia, Bilbao (1997)asto(esa)jeroburušerójerokotxapelajuibengaltzak(kálca)kalaberaburu(šeró)kalleria {kaĺeria}zilarreriakalo, kalukafe(káfa)kalo-kastaijito-kastarokamatzemaitzatze< kamávkangei, kangeyelizakangeríkanioilokhajníkaxtazurkaštkaxtain parruntzeko {paŕuntzeko}aizkorakher, khe, kere, khere, kereaetxekherkereko-egaxia {kereko-egas̃ia}etxeko andrekereko-egaxoa {kereko-egas̃oa}, kereko-ogaxoaetxeko jaunaker-barnagaztelu(koštola)ker, qerasto(esa)kero, keruburušerókhertsimatabernakiala, kilakogaztakirálkilalohaize hotzakirkilababarruna(fusúj)konitza, koanitssaskikóžnicalaiajaunalajai, olajai, lakaia  apaiz(rašáj)laphail, lakhaiaapaiz(rašáj)latziagaulonagatzalonmahutzea, mautziahiltzeamu(da)ráv eta euskarazko -tzea atzizkiamalabanagantzu(thuló mas)mandroogimanrómangatziaeskemangáv eta euskarazko -tzea atzizkiamarrun {maŕun)senarmas, maz, mazaharagimasmegazinhaurmilleka {miĺeka}artomilotaogi(manró)milotare-pekautzekolabeMimakaroAma Birjinamiruniemakumemitxai, {mits̃ai}alabačhajmol, molaardomolmullon {muĺon}, mullu {muĺu}mandoñandro, gnandroarraultzanróoxtaben, oxtaban {os̃taban}kartzelaastaripepaba, phabana, pabanasagarphabájpaba-molasagardopanin, panina, pañiaurpajípanineko, paninekoapitxerpaninekoain burrinkatzeko {buŕinkatzeko}sareapaninbaru, panin baruaibai, itsaso(derjáv, márja)panintino, panin tiñua, penintinoerreka(len)pangualarrepanizuaartopapin, papinaantzarpapinpapirapaperpapíripindru, pindrua, pindro, prindohankapunrópindrotakoagaltzakkálcapiri, pirialapikopiríporaurdailaperpotozidiruzorroprindotakogaltzerdipinró sokaberokisumiazopazumíthazautziaitotzetaslaráv  eta euskarazko -tzea atzizkiatekadi, tekarihatz(naj)ternugaztetxai {ts̃ai}čhajtxajaaza(šax)txarabelarčartxaripen, txaribelohe(vodro)txau, xausemečhavótxiautziaeraso?, eta euskarazko -tzea atzizkiatxipaizen(aláv)txiautuijitotxohi, txokigonatxohipenhutsalezko lapurretatxor, txora {ts̃ora}lapurčortxuriaiztočhuríxordo, txorda {ts̃orda}lapurretačoripéxukel {s̃ukel}, txukel, txukela {ts̃ukela}txakuržukélxukelen-fula {s̃ukelen-fula}, txukelen fulazakur-putzaxukel-tino keautzaletxakur emeazuautzeko, zuautzekoaestalkizitzaia, txitxai {ts̃its̃ai}katuzume, sumezopazumízungulu, sungulutabako(duháno)zut, zuta, xut, txuta, txuta {ts̃uta}esnethud

 Zenbakiak 
Hona hemen erromintxelezko zenbakien zerrenda
ErromintxelaEuskaraErromanierajek, jeka, ekabatjékduibidújtrinhirutrínhigahiru(trín)pantxebostpanž

 Adjektibo eta adberbioak 
Erromintxelezko adjektiboak eta adberbioak erromanierazko errotik ekarriak izan ohi dira:
ErromintxelaEuskaraErromanierabaro, baruhandibaróbokaligosebokhbuterasko, anitzbutdibiloerotuadilinodibilotuaerotua< dilinogabegabe(euskal erroa)etaeta(euskal erroa)gerozgeroz(euskal erroa)hautsihautsi(euskal erroa)kalubeltzkalókaxkanizikoitz	kilalohotzšilalólatxo, latxuonlačhólondosamurnazaro, lazaroerinasvalópalianondoanparnogarbiparnó telianbeheantélatiñutxikicignóupregain(ean), goraopré

 Izenordainak 
Erromintxelezko izenordainak bi hizkuntzetatik —euskaratik eta erromanieratik— datoz:
ErromintxelaEuskaraErromanieraaimengenimánge "ni", agian aménge "gu" (datiboak)eneene(euskal erroa)harekinharekin(euskal erroa)harihari(euskal erroa)hartanhartan(euskal erroa)heureheure(euskal erroa)hihi(euskal erroa)hirehire(euskal erroa)hiretzathiretzat(euskal erroa)mindroanireamiróneureneure(euskal erroa)nini(euskal erroa)

 Adibideak 
Lerroarteko bertsioa duten adibideak:

 khereko ogaxoa
 khere-ko ogaxo-a
 etxeko	jauna

 hiretzat goli kherautzen dinat
 hire-tzat goli kerau-tzen d-i-na-t
 hiretzat abesten dinat

Beste adibide batzuk:
 Erromintxelez: kuti zarrak upre!
 Euskaraz: gora begira ezak!

 Erromintxelez: xaua, goli keau zak, mol buterrago ajinen duk
 Euskaraz: mutila, kanta ezak, ardo gehiago izanen duk

 Erromintxelez: txaia, brastando keau zak!
 Euskaraz: mutila, azkar korrika egizak!

 Erromintxelez: txipa nola duzu?
 Euskaraz: nola duzu izena?

 Erromintxelez: masak eta barkitxuak panguan daoz
 Euskaraz: ardiak eta arkumeak larrean daude

 Erromintxelez: nire kera zurearen palian dao, hemendik obetoao dikatuko duzu
 Euskaraz: nire etxea zurearen ondoan dago, hemendik hobeto ikusiko duzu

 Hizkuntzaren egoera 
Hego Euskal Herrian egun 500 erromintxel hiztun inguru daude, hau da, erroldatutako 21.000 erromanien % 2 ; Ipar Euskal Herrian, berriz, bostehunen bat. Baina gutxiago dira erraz aritzen direnak. Hego Euskal Herriko hiztun gehienak 80 urtetik gorakoak dira eta batzuek gaztelaniaz, euskaraz eta kaloz ere erraz egiten dute. Adin ertainekoak elebidun pasiboak izan ohi dira. Gazteak, berriz, euskaraz edo gaztelaniaz baino ez dira mintzo. Ipar Euskal Herrian, aldiz, belaunaldi arteko transmisioak segitzen du oraindik ere.

Badirudi euskal jatorriko buhameen artean erromintxel-hiztunen portzentajea aipatutakoa baino handiagoa dela, XX. mendeko industrializazioan kalo hiztun askok migratu baitzuen Hego Euskal Herrira.Eusko Jaurlaritza: Plan Vasco para la promoción integral y participación social del pueblo gitano (2005)

 Historia 
Erromintxela sortu zuten buhameak XV. mendean Europako iparraldetik Euskal Herrira migratutako kalderash hiztunak ziren. Muñozen eta Lopez de Mungiaren ustetan, euskararen eta erromanieraren arteko antzekotasun morfologikoak eta fonologikoak asko erraztu zuen buhameen mintzairak euskararen morfologia hartzea.

Taldea laster integratu zen Euskal Herrian, tokian tokiko euskalkiak erabiliz, euskal herritar emakumeen eskubideak bereganatuz, eta bertsolaritzan eta pilotan ere arituz. Agian, Europan jasandako jazarpenetik ihes egitearren erabaki zuten askok Euskal Herrian geratzea. Nafarroa Garaian, XVI. mendean, hauek izan ziren aipaturiko lehendabiziko abizenak: Bustamante, Hernández, Aragonés, Zamora, Malla, Heredia, Cortés, Campo, Ribera, Iturbide, Gaiferos, García, Navarro, Moyno edo Moreno... Baina hurrengo mendeetan Barrutia, Etxeberria edo Agirretarrak agertu ziren. Hala ere, Euskal Herrian ere jasan zuten jazarpena. Adibidez, 1549an Tuteran bildutako Nafarroako Gorteek erresuman sartzea galarazi zieten ehun zigorradaren mehatxupean. Bi urte geroago, Iruñean bildu eta zigorra zehaztu zuten: 14 eta 60 urte artekoak izan behar zuten. 1602an Nafarroako Gorteek lege berri bat atera zuten «erromes» guztiak atxilotzeko eta sei urteko galera zigorra ezartzeko.

XVIII. mendean, jarrera aldatu eta buhameak gizarteratzea izan zen helburu berria. Adibidez, Nafarroako Gorteek 1780-1781 artean ateratako 23. Legeak dei egiten zien agintariei «haientzako kokaleku eta lanbide eta bizimodu onestak» bila zitzaten.

Erromintxelek beren burua buhametzat hartzen badute ere, kalo ijitoetatik bereizi izan dira eta xangogorri edo hankagorri izenak erabili izan dituzte haiei deitzeko.

 Erromintxela euskal literaturan 
Euskal idazle batzuek erromintxela erabili izan dute sorkuntza literarioan. Jon Mirandek Poemak 1950-1966 antologian jasotako Kama-goli poema esate baterako, Mirande, Jon Poemak 1950-1966 Erein, Donostia (1984) online Mikel Markezek Kantu erotikoak diskorako musikatu zuena. Koldo Izagirreren Metxa esaten dioten Agirretar baten ibili herrenak eta Agirre Zaharraren kartzelaldi berriak eleberrietan, pertsonaia batzuek erromintxelezko hitzak erabiltzen dituzte.

 Ikus, gainera 
 Buhameak
 Kaskarotak
 Euskal Herriko hizkuntzak
 Euskaldunak
 Euskalkiak

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Kale dor Kayiko elkartea
  Erromintxelaren azterketa soziolinguistikoa
  El Paisen argitaratutako artikulua.
  Josune Muñozi elkarrizketa Bilbo Hiriako Berbaz irratsaioan
  Lore Agirrezabalen errepotajea Argian.
 Erromintxela: Senderos y Raíces - Khupido Media dokumentala

*
Kategoria:Ijitoen hizkuntzak
Kategoria:Euskal Herriko hizkuntzak