Addis Abeba

Addis Abeba (, «lore berria») Etiopiako hiriburua eta hiri nagusia da, politika, industria eta merkataritzako arloetan. Aldi berean hiria eta estatua da, hiri enkartatua baita. 2007an 2.738.248 biztanle zituen. Hirian 80 hizkuntza baino gehiago hitz egiten dira. Afrikar Batasunaren hiriburua da.

 Geografia 
 Klima 
Addis Abebak klima tropikal leuna du (15°C) garaiera dela-eta (2.300 m). Urteko prezipitazioak 1.150 mm dira.

 Historia 
Hiria 1887an sortu zuen Menelik II.a enperadoreak, ur termalak aurkitutako toki batean, eta horregatik eman zioten Addis Abeba izena, Lore Berria. 1889an hiriburu bihurtu zuten. Hazkundea guztiz kaotikoa izan zen, eta 1917an Djiboutira egin zen trenarekin asko areagotu zen hazkunde demografikoa. 1936tik 1941era bitartean, italiarrek hiria okupatu zuten, eta euren kolonien hiriburu bihurtu.

1960ko eta 1970eko hamarkadetan hiriburuko biztanleen kopurua bikoiztu zen, eta hainbat industria ezarri. 1963an Afrikako hogeita hamar herrialdetako estatu buruen bilera egin zen bertan, geroztik Afrikar Batasuna dena sortu zuena.

 Ikustekoak 
Addis Abeba Etiopiako industria eta ekonomia gunerik handiena izateaz gain, bizitza kultural oso anitza duen hiria. Erdialdiean De Gaulle Piazzan eta inguruko kaleetan, italiarren okupazio-garaiko eta lehenagoko garaietako eraikinak ikusten ahal dira, gehienak nahiko hondatuta daude, Taitu hotela izan ezik, herrialdeko hotelik zaharrena baita, bertan ikus baitaiteke eraikinaren eta barruko dekoratuaren edertasuna.

Merkato izeneko merkatua ere ikusgarria da, herrialdeko eta Afrikako merkaturik handiena da. Ez da aire zabaleko merkatu tipiko bat, kale arte bat baizik, dendaz betetako auzo handi bat.

Etiopiako biztanle gehienak kristauak izanik, hirian eliza ugari dago. Aipagarrienak honako hauek dira: Bet Georgis Katedrala, zeinak estilo neoklasikoaren azpian eliza oktogonal tradizional bat duen; eta ondoan museo kristau bat dago, non herrialdeko eliza guztietan ohikoak diren objektu erlijiosoak ikus daitezkeen, hala nola gurutzeak, bastoiak edo eguzkitako zeremonialak. Siddist Selassie katedrala enperadoreen eta errege familiaren gorpuzkiak dauden lekua da, baita Haile Selassie I.arenak ere. Bere sabaia Ageñehu Enredaren pinturekin apainduta dago. Azkenik, Medhane Alem Katedrala Afrikako bigarren handiena da.

Hiria inguratzen duten mendiek Entoto muinoa osatzen dute, nondik Addis Abebako bista ikusgarriak ikus daitezkeen 3.000 metrotik gorako altueratik. Entoto inguruan merkatu tradizionalak ere aurki daitezke.

Hirian dauden museoen artean, nabarmentzekoak dira, besteak beste: museo Arkeologiko Nazionala eta Museo Etnografikoa, non herrialdean dauden etnia ezberdinen kulturatik ibilbide bat egin daitekeen.

 Banaketa administratiboa 
Hiriburua hamar barrutitan (Kifle ketema) eta 99 auzoatan (kebelé) banaturik dago. Hona hemen barrutiak:
 Arada
 Kirkos
 Gullele
 Kolfe Keranyo
 Akaki-Kality
 Nefas Silk-Lafto
 Lideta
 Bole
 Addis Ketema
 Yeka

 Herri eta hiri senidetuak 
  Beersheba, Israel, 2004 
  Netanya, Israel, 2004
  Beijing, Txina, 2006
  Chuncheon, Hego Korea
  Leipzig, Alemania, 2004
  San Francisco, Estatu Batuak
  Tel Aviv, Israel
  Chongqing, Txina
  Johannesburg, Hego Afrika, 2002
  Bangkok, Thailandia, 2005  Habana, Kuba, 2003
  Londres, Erresuma Batua
  Erroma, Italia 2000
  Kairo, Egipto
  Dubai, Arabiar Emirerri Batuak
  New Delhi, India, 2004
  São Paulo, Brasil 2010
  Istanbul, Turkia
  Jeddah, Saudi Arabia

 Addisabebar ezagunak 
 Dinaw Mengestu, (1978) idazlea
 Nikos Papatakis, (1918) greziar zinema zuzendaria
 Meseret Defar, (1983) atleta
 Liya Kebede, (1978) supermodeloa
 Mahmoud Ahmed, abeslaria
 Tilahun Gessesse, abeslaria
 Amsale Aberra, diseinatzailea
 Asrat Woldeyes, medikua
 Ermias Sahle Selassie, noblea
 Haile Gebrselassie, atleta
 Sheikh Mohammed Al Amoudi, enpresaria
 Robel Teklemariam, eskiatzailea
 Ruth Negga, irlandar aktorea
 Timnit Gebru, (1983) adimen artifizialeko ikerlaria

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Addis Abeba hiriko webgune ofiziala

Kategoria:Etiopiako hiriak
Kategoria:Herrialdeetako hiriburuak
Kategoria:Afrikako hiriburuak
Kategoria:Etiopiako eskualdeak
Kategoria:Addis Abeba