Valparaíso

Valparaíso Txileko erdialdeko komuna eta hiria da, izen bereko eskualdean dagoena, Hego Ozeano Barearen kostaldean. Txileko seigarren hiririk handiena da, ia 265.000 biztanlerekin (2002). Dena den, metropoli-barrutiak 800.000 biztanle hartzen dituenez, herrialdeko bigarren handiena da, Santiago ondoren. Barrutiak Viña del Mar udalerri turistikoa barne hartzen du. Hiriburutik 120 km-ra dago, ipar-mendebalderantz.

 Historia 
 1536an Espainiatik iritsi zen Diego de Almagro. Valparaíso izena hartu zuen lekuak Cuencako probintziako Valparaíso de Arriba herria dela eta.
 1848tik 1914 arte, "urrezko garai kulturala" bizi izan zuen hiriak, Europatik hainbat etorkin hara bizitzera joan ostean.
 1908an Salvador Allende bertan jaio zen.
 1915ean Augusto Pinochet bertan jaio zen.
 1928an "Pontificia Universidad Católica de Valparaíso" unibertsitatea fundatu zen.
 2003an UNESCOk Munduko Ondare Historikotzat jo zuen.
 2005ean Metroa zabaldu zuten.

 Klima 

 Biografiak 
 Salvador Allende (1908-1973), politikaria.
 Augusto Pinochet (1915-2006), militar eta agintaria.

 Unibertsitateak 
 Universidad Técnica Federico Santa María
 Pontificia Universidad Católica de Valparaíso
 Universidad Adolfo Ibáñez
 Universidad de Valparaíso
 Universidad de Playa Ancha

 Hedabideak 
"El Mercurio" hiriko egunkari nagusia da.

 Herri eta hiri senidetuak 
Valparaiso ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
  Badalona (Katalunia)
  Bartzelona (Katalunia)
  Bat Yam (Israel)
  Busan (Hego Korea)  Callao (Peru)
  Córdoba (Argentina)
  Guanajuato (Mexiko)
  Guandong (Txina)  Long Beach (Kalifornia) (Ameriketako Estatu Batuak)
  Malaka Hiria (Malaysia)
  Novorossiysk (Errusia)
  Odesa (Ukraina)  Oviedo (Espainia)
  Rosario (Argentina)
  Santa Fe (Espainia)  Salvador de Bahia (Brasil)
  San Frantzisko (Kalifornia) (Ameriketako Estatu Batuak)
  Shanghai (Txina)

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Kanpo estekak 
  Valparaisoko webgune ofiziala
  "El Mercurio" egunkaria

Kategoria:Txileko komunak