Henriette Aire

Henriette Aire Etxebarren (Urepele, Nafarroa Beherea, 1943ko maiatzaren 22a) irakaslea eta euskal idazlea da, poeta. 1989an Egiaren egarriz poemategiaren egilea da, Maiatz literatur aldizkariaren Uhargin bildumaren barruan argitaratua. Fernando Aire Xalbador bertsolari eta idazlearen alaba da. 

Durangoko Azokan sarrera hitzaldia eman zuen lehen emakumea izan zen, 1990an.

 Bizitza 

 Familia 
Henriette Urepeleko Xalbador etxaldean jaio zen. Gurasoak urepeldarrak ziren, Xalbador bertsolaria jaiotetxekoa eta Xendariñea etxean jaiotako Leoni Etxebarren bertso-jartzailea zituen eta hiru haurride gazteagoak Mixel Aire bertsolari eta nekazaria eta Marie Helene. Aire ahizpak, Amaia, Miren eta Paxkalin Aire ilobak, abeslariak dira.

Urepeleko etxean jaio zen. 19 urterekin ezkondu zen Fernando Aire Xalbadorrekin 1943an. Lau seme-alaba izan zituzten: Henriette idazlea, Mixel artzaina, Daniel laborari eta artzaina eta Marie Helene, baita hamaika biloba ere.

Ustaritzen egin zituen ikasketak.

 Lan ibilbidea 

 Irakasle 
Bi urte eman zituen irakasle lanetan Baigorrin.

 Idazle 
Zaletasun hutsez idatzi duen idazlea da, idazle izatearen sentimendu argirik gabe, eta bere sentimendu eta inpresioak sortzen zaizkion bezala islatzen ditu paperean, Argia aldizkarian 1991n egindako elkarrizketa batean aitortu zuenez. Kortazar kritikariaren arabera, egia da, Airek aitortu duen bezala, ez duela poetikarik, baina "ez zaio sentsibilitaterik falta". Kortazarren iritziz, tradizio erromantikoaren oinordekoa da Aire, bai gaietan, bai teknikan.

Lehen olerkiak Maiatz aldizkarian argitaratu zituen. Olatz Zugastik bere zenbait olerki (Goizeko bortzetan, Kristala porroskan) kantatu izan ditu. Goizeko bortzetan olerkia Jojo eta Ramuntxok ere musikatu zuten.Maitasunez ba ote... diskoa Ekaitzaldi blogean. Imanolek (Haurraren aitaIratze okre geldiak diskoa Badok.infon.) edo Beñat Axiarik (Kaska) ere urepeldarraren olerki batzuk kantatu izan dituzte.Leitza Larrea diskoa Voyager sans billet blogean.  

 Lanak 
 Poesia 
 Egiaren egarriz (1989, Maiatz).

 Topaketak 
Airek Kultur homogeneizazioaren aurrean Euskal Herri Iparraldeko literatur kreazioa izeneko ekarpena egin zuen 1990eko Galeuzca idazleen topaketetan.Galeuzca 1990.

 Bizitza pertsonala 
Parisen bizi izan zen. Hamaika urteren buruan, senarrarengandik banandu eta Euskal Herrira etorri zen hiru semeekin. 

Zenbait poema zati:

 Aintzatespenak 

 1990an Durangoko 25. Euskal Liburu eta Disko azokako sarrera hitzaldia eman zuen. Sarrera hitzaldia eman zuen lehen emakumea izan zen.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Aire ahizpak
 Xalbador
 Maiatz

 Kanpo estekak 
 Haurraren aita da poema. Egiaren egarriz. Henriette Aire. Maiatz, Uhargi 16, 1989ko martxoa. 
 Haurraren aita da poema Imanolek abestuta. 
  Henriette Aire literaturaren zubitegian

Kategoria:Nafarroa Behereko idazleak
Kategoria:Euskal idazleak
Kategoria:Euskarazko poetak
Kategoria:Euskal Herriko poetak
Kategoria:Urepeldarrak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:XX. mendeko Euskal Herriko idazleak
Kategoria:Emakume poetak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Euskal Herriko irakasleak