Bilboko Renfe Aldiriak

Bilboko Renfe Aldiriak Euskal Herriko Bizkaia eta Araba lurraldetan dagoen aldiriko tren sarea da. Sarea lau lineak osatzen dute, guztira geltoki bakarra partekatzen dituzte Bilbon.

Aldiriko trena 1989. urtean inauguratu zen , eta linetarekin, egungoaren antzeko egoeran. 2023ko uztailaren 17an  linea sarean integratu zen.22/2012 Errege Lege Dekretua

Renfe Aldiriak marka komertzialpean jarduten du, Espainia hiri nagusietako garraiobide guztiak biltzen dituen Renfe Operadoraren barruan.

 Historia 
1980an, "Trenbide Aldirien Plana" onartu zen, Renfe Aldiriaken lehen 12 sareak garatzeko, horien artean Bilbo dagoelarik. 1989an, Javier Bustunduy RENFEko "aldiriko" unitate operatiboko lehen zuzendari bihurtu zen, sare horien sorrera sustatuz. Asmoa zen egungo trenbide-zerbitzuak birmoldatzea eta hiri handien inguruan beste zerbitzu berri batzuk sortzea, metropoli-garraio erakargarri eta moderno bat sortuz. Beste helburu bat zen herritarrek autoa etxean uztea eta, horren ordez, trenez joatea. Izan ere, lehen uste zen trenak erdiguneraino baino ez zirela iritsi behar, eta asmoa zen erabiltzaileek "nahierara" aukeratu ahal izatea trenetik jaitsiko ziren tokia, haien helmugaren arabera, eta beste garraiobide batzuk hartu ahal izatea, hala nola metroa.

Orduan, hiru linea inauguratu ziren: ,  eta linea. Linea horrek, zehazki, Bilbo–Abando Indalecio Prieto eta Urduña geltokiak arteko ibilbidea egiten zuen.

 Trenbidearen Hegoaldeko Saihesbidea 

1999 urtera arte, eta lineen helmuga, Santurtzi eta Muskizetik abiatuta hurrenez hurren, Bilbo–Naxa geltokia izan zen. Bilboko erdigunean ibiltzen ziren trenek, Olabeagako geltokia pasatu ondoren, gaur egungo Abandoibarra gunea zeharkatzen zuten, eta itsasadarrari jarraituz, Bilbo–Parke/Guggenheim geltokian geldialdia egiten zuten. Handik Uribitarte eta Erripa kaiak igaro eta Naxako geltokira heltzen ziren. Aldiz, linearen zerbitzuek Abandoko geltokia zuten helmugatzat.

Aurreikusi bezala, Bilbo–Naxa geltokia, Abandotik metro gutxira dagoena, desegin egin zuten, baina ez Bilbo–Parke/Guggenheim geltokia, besteak beste Guggenheim Museotik gertu zerbitzua ematen jarraitu zuena. Horregatik, linea berri bat sortu zen, linea, Olabeaga eta Bilbo–Parke/Guggenheim arteko anezka gisa jarduten zuena, lehen eta lineek egiten zuten ibilbide berari jarraituz, baina amaierara iritsi gabe.

Urte gutxi pasata, 2003an, linea itxi zen, Bilboko tranbiaren luzapenari pausu emanez.

 Geltoki berriak irekitzea 
2004an Santimamiko geltoki intermodala eraiki zuten eta linetako ibilbidean, trenbidea Bilboko metroa, Bilboko tranbia eta Bilbao Intermodalekin lotzen dituena.

2005eko urtarrilaren 25ean la Peñako geralekua inauguratu zen lineko ibilbidean, Bilbo–Abando Indalecio Prieto eta Ollargan geltokien artean. Geltokia, mendi-mazela baten gainean dago. Geltokia eraikitzeko lanek eremua berrurbanizatzea ere ekarri zuten, baita geltokiaren ondoan plaza berri bat jartzea ere. Gainera, paisaia berroneratzeko hainbat lan egin dira.Bilboko la Peñako tren geltokia inauguratu dute, 4 minututan - tranbia.org

2008ko abenduaren 18an Miribillako geltokia inauguratu zen lineko ibilbidean, Bilbo–Abando Indalecio Prieto eta la Peña geltokien artean. Igogailu handi batzuek Bilboko auzo berria RENFEk operatutako aldiriko sarearekin lotzea ahalbidetzen dute, geltokia Abandoko terminalarekin bi minututan inguratuz.

2009ko azaroaren 19an Amurrio–Iparraldeko geralekua inauguratu zen lineko ibilbidean, Salbio eta Amurrioko geltokien artean. Alkinar eta San Jose auzoen artean dago.

2009an Desertu–Barakaldo geltokia eta Arrontegi zubiaren arteko trenbidearen estalketa-lanei amaiera eman zitzaion.

2010eko urtarrilaren 25ean inauguratu zen Basurto–Ospitalea geltokia, linearen ibilbidean eta Basurtuko Unibertsitate Ospitalearen inguruan.

 Feveko linea 
2013ko urtarrilaren 1ean, Ferrocarriles de Via Estrecha enpresa desagertu egin zen Renfe Operadora eta Administrador de Infraestructuras Ferroviarias konpainietan sartzeko. Horrela, lineak Renfe Feve markaren eta bigarrenaren azpiegituraren esku geratu ziren. Horrela, linea Bilboko Renfe Aldiriak sarean sartu zen, Renfe enpresaren menpe, geroago  bihurtuta.

 Sarea 
Sareak lau linea ditu, guztira 22 udalerri, 63 geltoki eta 100,5 kilometro egiten dituzte.LineaIbilbideaInaugurazioaLuzera (km)GeltokiakAzken luzapenaIbilgailuak Bilbo–Abando ↔ Santurtzi198913,6142004Renfe 446 Bilbo–Abando ↔ Muskiz198921,1182021Renfe 446 Bilbo–Abando ↔ Urduña198940,2222009Renfe 446 Bilbo–Concordia ↔ Galtzara1890
(Renfen 2013)33,5202009Renfe 3600, ,  eta lineek Renfe Aldiriak irudiaren azpian funtzionatzen dute, baina lineak 2023ra Renfe Feve markaren azpian zegoen.

 Geltokiak 

Dauden 65 geltokiak hurbileko erreferentzia herri edo auzo baten izena jasotzen dute. Hala, Arrigorriaga udalerrian ondoan dagoen geltokiak Arrigorriaga du izena, eta Zorrotza auzoan dagoen tokian dagoenak, Zorrotza.

 Ustiapena 
Sarea Renfe Operadorak ustiatzen du ADIFek kudeatutako trenbide eta geltokietan.

 Maiztasunak 
Pasatzeko maiztasunak trena hartzen den linearen, egunaren eta egunaren araberakoak dira.
+Astelehendik OstiraleraLarunbatakIgandeak05:0006:0009:0013:0016:0018:0021:0023:0005:3007:3023:0005:3007:3023:0030'20'30'20'30'20'30'60'30'60'30'
+Astelehendik OstiraleraLarunbatakIgandeak05:0006:0009:0013:0016:0018:0021:0023:0005:3007:3023:0005:3007:3023:0030'20'30'20'30'20'30'60'30'60'30'
+Astelehendik OstiraleraLarunbatakIgandeak05:0006:0007:0009:0012:3020:3023:0004:0006:0023:0004:0006:0023:00Bilbotik Laudiora30'15'10'15'10'15'60'30'60'30'Laudiotik Urduñara30'15'30'15'30'60'60'
+Astelehendik OstiraleraLarunbatakIgandeak06:3009:3011:3015:3017:3023:0007:0022:0007:0022:0030'60'30'60'30'60'60'

 Flota 
Sarean 16 ibilgailuk egiten dute lan guztira.
EraikitzaileaEreduaZenbakiaUrteaLuzera (m)Garaiera (m)EdukieraAteakLineakCAFRenfe 44612198975,934,1857599CAFRenfe 36004201035,004,185902

 Tarifak 
Sareak tarifa propioak ditu, , ,  eta lineei aplikatzekoak.
+2025eko Bilboko Renfe Aldirietako tarifakTxartela1 gune2 gune3 gune4 gune5 guneJoango txartela1,80 €1,95 €2,05 €2,60 €3,35 €BARIK edo Credirenfe1,06 €1,41 €1,56 €1,92 €2,46 €Hileko abonamendu mugatua32,40 €35,20 €39,60 €57,10 €67,55 €Hileko abonamendu mugagabea49,10 €53,30 €55,65 €65,30 €74,40 €Deskontuak:
 haurrak (12 urtetik beherakoak, plaza bete gabe) – doan
 taldeak (10 pertsona baino gehiago, ibilbide bera) – 30% (joan) / 40% (joan-etorri)
 Dorada Txartela – 40%
 Familia ugaria – 20% (kategoria orokorra) / 50% (kategoria berezia)

 Bidaiariak 

Linea19981999200020012002200320042005200620079 900 00012 930 00013 280 00013 480 00011 030 00010 140 00010 800 00010 100 0008 670 0007 810 0003 230 0004 590 0005 680 0005 050 0005 100 0005 130 0003 980 0003 690 0003 690 0003 230 0008 340 0007 670 0008 470 0008 100 0008 210 0008 130 0007 220 0008 720 0008 720 0007 690 0002 000 0002 000 0001 870 0001 840 0001 900 0001 840 0001 900 0001 810 0001 870 0001 810 000GUZTIRA27 470 00027 190 00029 300 00028 470 00026 240 00025 240 00023 900 00024 320 00022 950 00020 540 000Linea20082009201020112012201320142015201620177 640 0006 770 0003 600 0002 930 0002 590 0002 400 0002 260 0002 270 0002 310 0002 590 0003 100 0003 090 0002 910 0002 890 0002 940 0002 960 0002 560 0002 600 0002 620 0002 930 0007 380 0006 260 0005 420 0005 460 0004 580 0003 960 0004 080 0004 210 0004 080 0004 550 0001 540 0001 370 0001 380 0001 340 0001 270 0001 170 0001 100 0001 040 000970 000850 000GUZTIRA19 660 00017 490 00013 310 00012 260 00011 380 00010 490 00010 000 00010 120 0009 980 00010 920 000Linea2018201920202 650 0002 690 000 -3 160 0003 210 000 -4 620 0004 670 000 -890 000850 000563 000GUZTIRA11 320 00011 420 0006 349 000

1990ko hamarkadaren amaierara arte beherako joera eman zen Renfeko Aldirien trenetan.

1999tik 2001era, ordea, igoera nabaria gertatu zen Trenbidearen Hegoaldeko Saihesbidea ireki zelako, Bilbo erdigunean geltoki berriak martxan jartzearekin batera. Hala, hiru urtetan 7 milioi bidaiari irabazi ziren. Urte horietan, gainera, trenen maiztasunak handitu ziren, 4 minuturo tren bat zegoela.

2002an Bilboko metroaren linea martxan jarri zen, eta horrekin batera tren bidaiari kopuruaren beherakada. Bestalde, 2001ean Creditrans garraio-txartel bakarra jaio zen Bizkaiko Garraio Partzuergoaren eskutik, Bizkaiko garraio publikoko eragile nagusiek, Renfeko Aldiriak salbu, txartel berria onartzen hasi zutela. Bere aldetik, Renfe ez zen 2010era arte Creditrans sarean sartu. Ordutik eta azken aldian trenaren erabilpena urtez urte jeitsiz joan da, batez ere lineako bidaiarien galeraren ondorioz, tartean metroaren luzapenek bidaiariak metrora bideratu dituztela.

Bereziki aipagarriak dira 2004, 2007 eta 2010 urteetako beherakadak. 2004an 3 milioi bidaiari galdu ziren, aurreko urteko azaroan C-4 linea itxi zen eta. 2007an ia 3 milioi lagun galdu zituen sareak, urte horretan metroa Abatxolo eta Portugaletera heldu zela. 2010ean trenak 4 milioi bidaiari baino gehiago galdu zituen, 2009ko bigarren seihilekoan metroaren Peñota eta Santurtziko geltokiak inauguratu ziren bitartean.

Beherakada urtez urte mantendu da, eta 2013an Renfeko Aldiriak lehen aldiz 10 milioi bidaiari baino gutxiago garraiatu zituen. Hala, hamar urtetan bidaiarien erdia baino gehiago galdu dira.

2015ean igoera txiki bat jazo zen sarean, 200.000 bidaiari ingurukoa, linean izandako bidaiari igoeragatik batik bat. Hurrengo urtean igoera horren ia erdia berriro ere galdu zen.

2020an, COVID-19 pandemiaren ondorioz, bidaiari kopurua 11 420 000 bidaiaritik (2019) 6 349 000 bidaiarira (2020) jaitsi zen.

 Irudiak 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Renfe Aldiriak
 Bilboko aldirien sarea

 Kanpo estekak 
Bilboko Renfe Aldirietako webgunea
Bizkaiako Garraio Partzuergoko webgunea

Kategoria:Bilboko Renfe Aldiriak