Melitón Manzanas

Melitón Manzanas González (Donostia, Gipuzkoa, 1909ko ekainaren 9a - Irun, Gipuzkoa, 1968ko abuztuaren 2a) Espainiako Brigada Politiko-sozialaren —Francoren polizia politikoaren— Donostiako buru izan zen urte askoan. 

Diktadura frankistaren errepresioaren agente nabarmenetako bat izan zen bere heriotza arte. Alde horretatik, Erregimenak zabaldutako izua gutxik bezala hezurmamitu zuen Gipuzkoan, bereziki torturatzaile gisa nabarmenduz. Bera izan zen ETAk aldez aurretik prestatuta hildako lehen pertsona eta, arrazoi horri helduz, hainbat oroitarritan omendua izan zen, «terrorismoaren biktima» gisa.

 Gipuzkoako errepresioaren beso 
Bigarren Mundu Gerran, Gipuzkoako Irunen jarri zioten lanpostua, bertan disidentzia politikoaren jazarpen lanetarako eskuak libre utzirik. Gestapoaren kolaboratzailea izan zen bitarte horretan, eta frankismoaren Gipuzkoako errepresioa hezurmamitu zuelako egin zen ezagun, bereziki atxilotu politiko ugari torturatzeagatik.«Hablan las víctimas de Melitón Manzanas» El País, 2001-01-28.«El Gobierno condecora al policía torturador Melitón Manzanas por ser víctima de ETA», El Mundo, 2001-01-20.«España: no deben tolerarse las recompensas a torturadores», Amnesty International, 2001-01-30.

ETAk Irungo haren etxeko eskaileretan hil zuen 1968ko abuztuaren 2an. Euskal herritar askok atseginez ikusi zuten hilketa hori. Atxilotuak Burgosko Prozesuan epaitu zituzten. Espainiako gobernuak Meritu Zibilaren Urrezko Domina esleitu zion 2001ean.

 Akademia Errariaren deuseztapena 
Francoren diktadura garaian unibertsitate publikoa debekatuta zegoenez,  Akademia Erraria (gaztelaniaz "Academia Errante") 1956tik 1964ra Gipuzkoan eratutako herri-unibertsitatearen ekimena izan zen. Angel Cruz Jakak antolatuta eta euskal kulturaz aritzeko, hainbat intelektual biltzen ziren bertan, hala nola Koldo Mitxelena, Jorge Oteiza, Julio Caro Baroja, etab.

Melitón Manzanas komisarioak Angel Cruz Jakari, Zumárragako errekadistari, mehatxu egin zion, egiten zituen bidalketetan propaganda ilegala zuten paketeak sartzen zituelakoan, eta Akademiaren jarduerak eteten ez baziren espetxeratzeko froga gisa erabiltzearekin. Era horretan, kultur jarduera garrantzitsu horri bukaera eman zitzaion. 

 Torturatu zituenak 
Zerrenda osoa, ezaguna ez izateaz gainera, luzeegia litzateke, baina ondorengo hauek dira Melitón Manzanasek torturatuetako ospetsuenak:Isabel CAÑEDO VEGA: «Recurso contencioso administrativo en el caso de Melitón Manzanas».


 Jaso dituen sariak 
Espainiako Gobernuak sari ugari eman dizkio; azkena, Espainiako merezimendu zibilaren domina, 2001ean, José María Aznar Espainiako gobernuburu zela. Erregimen frankistak, berriz, Manzanas zoriontzeko jendaurreko 50 ekitaldi egin zituen, eta ohore domina berezia ere eman zion: Espainiako polizia merezimenduaren gurutzea, 1964an. Ordurako, Euskadin diktadura frankistaren errepresioa zuzentzen zuen, Donostiako Brigada Politiko-sozialaren buru gisa.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Donostiarrak
Kategoria:Euskal Herriko frankistak
Kategoria:Espainiako torturatzaileak
Kategoria:ETAk hildakoak
Kategoria:Espainiako Gerra Zibileko militarrak
Kategoria:Kontrainsurjentzia-buruak Euskal Herrian
Kategoria:Nazien kolaboratzaileak Espainian
Kategoria:Guardia zibilak
Kategoria:Antisemitismoa Espainian
Kategoria:Espainiako poliziak
Kategoria:Irunen hildakoak