Henan

Henan edo Honan (河南 txinera sinplifikatuz; euskaraz: «ibaiaren hegoaldea») Txinako Herri Errepublikako probintzia da. 167.000 kilometro koadroko azalera dauka eta 2004ko erroldaren arabera 98.690.000 biztanle bizi ziren bertan (Txinako eskualderik jendetsuena da).

Zhengzhou du hiriburu.

 Inguru naturala eta kokapena 
Ia 100 milioi biztanlerekin, Henan, Txinako Herri Errepublikako probintziarik jendetsuenetakoa da Guangdongekin batera. Erroldatu gabeko biztanleria kontutan hartuta, Guangdongek biztanle gehiago dauzka, izan ere, Perla ibaiaren deltan nekazal guneetatik etorritako ehundaka mila langile bizi dira, nahiz eta erroldaturik ez dauden.

Probintziaren mugakideak honakoak dira: Hebei probintzia iparraldean, Shandong probintzia ipar-ekialdean, Anhui probintzia hego-ekialdean, Hubei hegoaldean, Shaanxi mendebaldean, eta Shanxi ipar-mendebaldean.

 Geografia 
Yangzi eta Ibai Horiaren ibai arroen arteko pasabidea da.

Henan probintzia laua da ekialdean, eta menditsua mendebalde eta hegoaldeko muturrean. Ekialde eta erdialdea Txina Iparreko lautadaren zati dira. Ipar-mendebaldean Taihang mendilerroaren zati bat probintzian barneratzen da. Mendebaldean, Qinling mendiak daude iparraldetik hegoalderako norabidean probintzia zerhakatuz, eta hegoaldean Dabie mendiek Henan eta Hubei probintzien arteko muga markatzen dute.

Ibai Horia iparraldetik igarotzen da, probintzian Sanmenxia babesgunetik barneratu, eta Luoyang zeharkatu ondoren, gizakiak egindako ubide sarean hedatzen da.

 Klima 
Henan probintziak klima kontinentala dauka, eta prezipitazio gehienak uda garaian ematen dira. Urtarrileko batez-besteko tenperatura 0 gradukoa da eta uztailekoa 27 eta 28 gradu artekoa.

Mendebala, bereziki, ez da hotza.

 Banaketa administratiboa 
Henan probintzia hamazazpi prefektura mailako hirik eta zuzenean kontrolaturiko azpiprefekturako hiria Jiyuan (济源市 Jǐyuán Shì) izenekoa.

Probintzia osatzen duten prefektura hiriak honakoak dira:

 Mapa # Izena Txinera sinplifikatuz Pinyineraz Mota450px1Zhengzhou郑州市Zhèngzhōu ShìPrefektura mailako hiria2Anyang安阳市Ānyáng ShìPrefektura mailako hiria3Hebi鹤壁市Hèbì ShìPrefektura mailako hiria4Jiaozuo焦作市Jiāozuò ShìPrefektura mailako hiria5Kaifeng开封市Kāifēng ShìPrefektura mailako hiria6Luohe漯河市Luòhé ShìPrefektura mailako hiria7Luoyang洛阳市Luòyáng ShìPrefektura mailako hiria8Nanyang南阳市Nányáng ShìPrefektura mailako hiria9Pingdingshan平顶山市Píngdǐngshān ShìPrefektura mailako hiria10Puyang濮阳市Púyáng ShìPrefektura mailako hiria11Sanmenxia三门峡市Sānménxiá ShìPrefektura mailako hiria12Shangqiu新乡市Shāngqiū ShìPrefektura mailako hiria13Xinxiang商丘市Xīnxiāng ShìPrefektura mailako hiria14Xinyang信阳市Xìnyáng ShìPrefektura mailako hiria15Xuchang许昌市Xǔchāng ShìPrefektura mailako hiria16Zhoukou周口市Zhōukǒu ShìPrefektura mailako hiria17Zhumadian驻马店市Zhùmǎdiàn ShìPrefektura mailako hiria18Jiyuan济源市Jǐyuán ShìAzpiprefektura mailako hiria

 Politika 
Henan probintziako gobernadorea Guo Gengmao (郭庚茂) da. Txinako Alderdi Komunistak probintzian duen ordezkaria Xu Guangchun (徐光春) da.

 Ekonomia 
Ekialdea ondo ureztatua eta emankorra da (neguko garia, kotoia, kakahuetea, soja, tabakoa, kaolina).

Horrez gain, Henanek arroza, zeta eta sesamoa ere ematen ditu.

Meak: ikatza eta burdina. Industriagune nagusiak: Luoyang (kimika, makinaria, nekazaritzatik eratorritako produktuak); Zhengzhou (oihalgintza, mekanika).

 Garraioa 
Ontziz ibiltzeko ubide ugari ditu, eta Zhengzhoun gurutzagunea duten bi burdinbide daude.

 Aireportuak 
 Kokapen Hiria NAZE NAGE Aireportuaren izena HENAN Anyang ZHAY AYN Anyang Aireportua Luoyang ZHLY LYA Luoyang Aireportua Nanyang ZHNY NNY Nanyang Aireportua Zhengzhou ZHCC CGO Zhengzhou Xinzheng Nazioarteko Aireportua

 Kanpo estekak 

  Henango gobernuaren webgunea.

 Erreferentziak 

Kategoria:Txinako probintziak
Kategoria:Henan