Lintzoain

LintzoainEuskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia. Erroibarreko kontzeju bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaian kokatuta, Pirinioak eskualdean.

Pirinioak eskualdeko eskualdeburua eta Erroibarko ibarburua da.  biztanle zituen.

Bertako biztanleak lintzoaindarrak dira.

 Izena 
Lintzoain toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

 Linçoayn (1245)
 Liçoayn (1267)
 Linçoan (1268)
 Linçoanh (1278)
 Liçasoayn (1280)
 Linzoain (1534)
 Linçoain (1649)
 Linzuain (1693)
 Luicoain (1829)

 Etimologia 
Mikel Belaskoren arabera, Lintzoain izena herria norbaiten jabetzakoa izatetik dator. Pertsona hark Li(n)zo izena, edo antzeko zerbait, izango zuen, eta -ain amaiera erantsi zitzaion (jabetza adierazten duen atzizkia).

Benito Urtasunen arabera, erromes atzerritarrek, XIII. mendean, Lintzoain Mauburguet deitu zuten, 'hiri txarra' esan nahi duena, Orreagako Burguaren (egungo Auritz) aurka.

Julio Caro Barojaren arabera, zalantza handiz bada ere, Li(n)zo pertsona-izena Linteus erromatar izenaren garapenetik sortua izan daiteke.

Arturo Kanpionen arabera, Lintzoain izena linzur euskal ahotsekin lotuta dago, 'uretako parajea' esan nahi duena, eta linzu, goroldioa, berdexka esan nahi duena. "azuazalaren gaina" jatorriarekin ere lotzen du.

 Ezaugarriak 

 Armarria 
Lintzoaingo armarriak honako blasoi hau du:

Armarria herriaren inguruko Goitiko Alorra izeneko parajetik dator. Mendixka txiki bat da, landaretza txikia duena, batez ere zuhaixkak. Muinoaren goialdean hiru zuhaitz daude, herriko armarrirako erabili direnak. Gaur egun, hiru zuhaitz horietatik beste hiru sortu dira; beraz, gaur egun sei zuhaitz daude, eta ez hiru.

 Geografia 
Lintzoain Erroibarrean dago.

 Ingurune naturala eta klima 
Erroibarraren azalera handia dela eta, bi klima ezberdin daudeː iparraldeko klima azpiatlantiarra, pagadi ugariekin eta urte osoko prezipitazioekin; eta hegoaldeko klima azpimediterraneoa, basa pinuekin eta uda garaiko bi hilabete idorrekin. Urteko batez besteko prezipitazioak 1 200 mm dira hegoaldean, eta 2 000 mm ibarraren iparraldean. Batez besteko tenperatura 7 eta 10 gradu bitartekoa da.

Urteroko egun euritsuak 120 izaten dira ibarraren hegoaldean eta 140-150 egun iparraldean. Gunerik menditsuenetan egun euritsuak 150 baino gehiago izan daitezke.

 Estazio meteorologikoak 
Erroibarrean dagoen Aurizperri kontzejuan, itsasoaren mailatik 871 metrora, Nafarroako Gobernuak 1972an jarritako estazio meteorologikoa dago.  Gainera, 1975an beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Erro kontzejuan, itsasoaren mailatik 672 metrora. Erroko estazioa da Lintzoainerako balio egokienak ematen dituena, hurbilago baitago.

 Hirigintza 
 Auzoak 
Herriak 2 auzo ditu:Erroibarko Udala. Lintzoaingo planoa

 Gaineko auzoa
 Peko auzoa

 Kaleak 
Herriak 2 kale ditu:

 Done Saturdi karrika
 Frantziako errepidea

 Etxeak 
Herriak 40 etxe ditu:

 Historia 
Jaurerriaren antzinako lekua, 1280an, urtean 191 soldatako petxu bat zor zuela esan ohi dut.

XIX. mendearen lehen erdira arte, Erroibarko alkateak gobernatzen zuen, berari zegokion jurisdikzio zibila, nahiz eta ekonomikoa bailarako bertako diputatuena eta herriko erregidoreena zen, txandaka auzotarren artean izendatzen zirenak (hogei 1847an). Egun hartan, Bizkarreta eskolara joaten ziren haurrek tokiko bideak baino ez zituzten, eta Auritzetik eramaten eta ekartzen zuten posta. XX. mendearen hasieran landa kutxa bat eratu zen.

 Demografia 
 biztanle zituen Lintzoainek.200020012002200320042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020585448484749535358656865646363636567646567

 Garraioa 
Autobuses Artieda autobus konpainiak Erroibar Iruñekin batzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:

 Jaurrieta - Abaurregaina - Abaurrepea - Garaioa - Aribe - Garralda - Orreaga - Auritz - Aurizberri - Mezkiritz - Lintzoain - Erro - Zubiri - Larrasoaña - Idoi - Zuriain - Antxoritz - Zabaldika - Olloki - Uharte - Atarrabia - Burlata eta Iruñea

 Politika 
Lintzoaingo kontzejua kontzejuburuak osatzen dute. Egungo kontzejuburua Jesus Francisco Urbelz Inda da.

 Kontzejua 
Lintzoaingo kontzejua kontzejuburuak osatzen dute, demokratikoki hautatua. Kontzejuburua Jesus Francisco Urbelz Inda da.

 Kontzejuburuak 
2011tik, Lintzoainek 2 kontzejuburu izan ditu:KontzejuburuAgintaldi hasieraAgintaldi amaieraVicente Torrea Larramendi20112015Jesus Francisco Urbelz Inda20152019Jesus Francisco Urbelz Inda2019jardunean

 Kultura 
 Euskara 
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Erroibarko herri guztiak sailkatu zituen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinio ibarretik Esteribar eta Artzibar ibarrekin hitz egiten zena.Luis Luziano Bonaparte. Carte des Sept Provinces Basques, montrant la delimitation actuelle de l´euscara, et ses divisions en dialectes, sous-dialectes et varietés, 1863.

Koldo Zuazok, 2010ean, Erroiberrak nafarrera euskalkian sailkatu zituen.Koldo Zuazo. El euskera y sus dialectos. Alberdania, 2010.

Lintzoaingo azpieuskalkia erroibarrera da, eta, zehazki, Lintzoaingo aldaera. 2007ko udazkenean, euskaldun bakarra behintzat baziren, 50 urtetik gorakoa.Euskaltzaindia. Hegoaldeko goi-nafarrera. Erroibarrera.

 Euskararen Foru Legea 

Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legeari jarraituz, Erroibar eremu euskalduneko udalerria da. 2001eko erroldan, herritarren % 24,01ek zekien euskaraz.

 Jaiak 
 Done Saturdiko jaiak: irailaren lehen asteburuan

 Ondasun nabarmenak 

 Done Saturdiko eliza, XIII. mendeko kristiau eliza

 Lintzoaindar ospetsuak 

 Javier Etxeberria (1811-1911), Iruñeko konpartsako txuntxuneroa.

 Irudiak 

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Erroibar
 Pirinioak
 Zangozako merindadea
 Nafarroa Garaia

 Kanpo estekak 
 Erroibarko Udalako webgune ofiziala

Kategoria:Erroibarko kontzejuak