Emil Cioran

Emil Cioran —abizenaren ahoskera: — (Rășinari, Sibiu, Errumania, 1911ko apirilaren 8a - Paris 1995eko ekainaren 20a), Frantzian Émile Michel Cioran izen-abizenez ezaguna, idazle eta filosofoa izan zen. Obra gehienak frantsesez idatzi zituen.

 Ibilbidea 
1933an, beka bat jaso zuen Berlingo Unibertsitatean, non Johann Gottlieb Fichte, Hegel, Edmund Husserl, Immanuel Kant, Georg Simmel, Schopenhauer eta Nietzsche egileen lanak ikasi baitzituen. Berlinen erregimen naziaren politikez interesatu zen. Vreme egunkariak zutabe bat eman zion, nazismoaren gaia jorratzeko (non Cioranek aitortu zuen ez zegoela bere garaian politikaririk Hitler baino sinpatikoagoa eta miresgarriagoa, bere ustez), Labana Luzeen Gauari onesten zuela adierazi zuen.

Cioranen lehen liburua, Pe culmile disperírii (hitzez hitz, «Etsipenaren gainean»), Errumanian argitaratu zen 1934an. Batzordearen Saria eta Idazle Gazteen Saria eman zizkioten inoiz argitaratu gabeko idazle gazte batek idatzitako liburu onenetako bati. Dena dela, Cioranek gero ezezko biribila eman zion sariari, hau adierazita: «Oso gaizki idatzitako liburua da, batere estilorik gabea».

Jarraian, Eldarnioen liburua (1935), Errumaniaren eraldaketa (1936) eta Malkoak eta santuak (1937) ere argitaratu ziren Errumanian. Malkoak eta santuak liburuak oso harrera txarra izan zuen, eta argitaratu ondoren, Cioranen amak idatzi zion liburua atzera botatzeko eskatzeko.

Cioran sekula taldeko kide izan ez bazen ere, Errumanian hasi zen Burdinazko Guardiak planteatutako ideiez arduratzen. Eskuin muturreko erakundea zen, eta haren ideologia nazionalistaren alde egin zuen Bigarren Mundu Gerraren lehen urteak arte, nahiz eta ustez haien metodo bortitzak gaitzetsi. Cioranek faxismoa salatu zuen, eta 1970ean adierazi zuen: «Nire gaztaroko erokeriarik okerrena izan zen. Gaixotasun batek sendatzen banau, hura izango da.»

Cioranek gogor berraztertu zuen Errumaniaren eraldaketa bere bigarren edizioan, 1990eko hamarkadan kaleratua, pasarte asko ezabatut, estremista edo «harroputza eta ergela» zela uste baitzuen. Liburuak, bere jatorrizko forman, totalitarismoarenganako begikotasuna adierazten zuen. Cioranek bere garaian idatzitako hainbat artikulutan ere agertzen zen ikuspegia, «urbanizazioa eta industrializazioa goranzko herri baten bi obsesio» gisa ezartzea helburu zuena.

 Lanak 
 Errumanieraz 

 Pe culmile disperării 1934
 Cartea amăgirilor 1936
 Schimbarea la faţă a României 1936
 Lacrimi şi Sfinţi 1937
 Îndreptar pătimaş 1991

 Frantsesez 

 Mon pays/Ţara mea (elebiduna) 1996
 Précis de décomposition 1949
 Syllogismes de l'amertume 1952
 La tentation d'exister 1956
 Histoire et utopie 1960
 La chute dans le temps 1964
 Le mauvais démiurge 1969
 De l'inconvénient d'être né 1973
 Écartelèment 1979
 Exercices d'admiration 1986
 Aveux et anathèmes 1987
 Cahiers 1997

 Ikus, gainera 
 Frantsesezko literatura

 Kanpo estekak 

  "Planet Cioran" Webgune ofiziala

Kategoria:Sibiu konderriko jendea
Kategoria:Frantsesezko idazleak
Kategoria:Errumaniako saiakeragileak
Kategoria:Gizon filosofoak
Kategoria:XX. mendeko filosofoak
Kategoria:Aforismoegileak
Kategoria:Desertoreak
Kategoria:Agnostikoak
Kategoria:Aberrigabeak
Kategoria:Montparnasse hilerrian lurperatutakoak
Kategoria:Parisen hildakoak
Kategoria:Gogamenaren filosofoak