Espainiako geografia

Espainiako geografiak estatuaren azalera aztertzen du, batez ere orografia, hidrografia eta klimatologia.

Hego-mendebaldeko Europan kokatua dagoen Iberiar penintsula gehiengoa hartzen du, baita ere bi uhartedi (Kanariak eta Balearrak), bi hiri (Zeuta eta Melilla) eta Afrika iparraldeko hainbat uhartetxo (Chafarinak, Alhucemetako haitza, Vélez de la Gomera haitza eta Perejil uhartea).

Europako laugarren estatua luze-zabalena da Errusia, Ukraina eta Frantziaren atzetik, eta Europar Batasuneko bigarrena.

 Mugak 
Espainiako muga fisikoak hauek dira: mendebaldean Portugal eta Ozeano Atlantikoa, ekialdean Mediterraneoa, hegoaldean Gibraltarko itsasartea eta Maroko eta iparraldean Pirinioak eta Bizkaiko golkoa.

Lehorreko mugak 1.920 km. luze dira:

 Portugal ( 1.214 km.)
 Frantzia ( 623 km.)
 Andorra ( 65 km.)
 Maroko ( 15,9 km.)
 Gibraltar ( 1,2 km.)

 Orografia 


Azaleraren gehiengoa goi ordokiak hartzen du (gaztelaniaz meseta), estatuaren erdialdean kokatua eta mendilerroz inguratua. Espainia penintsularreko mendi garaiena Mulhacen da ( 3482 m.) hegoaldean kokatua Sierra Nevada mendilerroan. Estatu osoa hartzen baldin badugu kontuan, ordea, mendi garaiena Teide da ( 3718 m.), Tenerifen kokaturik dagoena. Kostaldean, iparraldean bereziki, ibarrak estuak eta laburrak dira, mendi arteko ibaiak direlako. Ordoki edo lur lauak hegoaldean daude batez ere, Guadalquivir ibaiaren inguruan.

 Espainiako mendilerroak:
 Sierra Nevada
 Kantauriar mendilerroa (Europako Mendiak) (2.648 m.)
 Cordillera Ibérica
 Sierra Morena
 Sistema Central
 Sierra de Ayllón
 Somosierra
 Sierra del Guadarrama
 Gredos
 Sierra de Béjar
 Peña de Francia
 Sierra de Gata
 Montes de Toledo
 Macizo Galaico
 Sierra de la Demanda Cebollera
 Picos de Urbión
 Moncayo (2.313 m.)
 Sierra de Albarracín
 Montañas de Cuenca
 Maestrazgo (2.024 m.)
 Sierra Madrona (1.323 m.)
 Despeñaperros
 Pirinioak :  Aneto (3.404 m.), Posets (3.375 m.), Estats (3.115 m.)
 Mendilerro Betikoa
 Cordillera Penibética 
 Cordillera Subbética
 Sierra de Grazalema
 Sierra de Cazorla
 Sierra de Segura (1.967 m.)
 Balearrak :
 Mallorca : Serra de Tramuntana ; Serras de Levant
 Kanariak :
 Tenerife : Teide (3.718 m.)
 La Palma : Roque de los Muchachos (2.456 m.)
 Kanaria Handia : Pico del Pozo de las Nieves (1.800 m.)

 Kostaldea 
Espainiako alde penintsularrak 3.167 kilometroko ertzea du. Portugalek dituen 956 gehituta, Iberiar penintsulakoak lortzen dira. Kostaldeak hiru itsasoek sortua da:

 Mediterraneo itsasoa, Espainiako ekialdean eta hego-ekialdean dagoena.
 Ozeano Atlantikoa, Espainiako mendebaldean eta hego-mendebaldean dagoena. Kostaldeak Portugalen dagoen zatia barne, 800 km ditu.
 Bizkaiko golkoa, Espainiako iparraldean dagoena. Kostaldeak, Espainian, 770 km ditu Frantziako mugatik Estaca de Baresera arte.

Kostak koskatua da oso, lurmuturrez eta badiez beteta.

Gainera, Espainiak bi uhartedi nagusi bi ditu:
 Kanariak, Afrikako uhartedi atlantikoa dena.
 Balear Uharteak, uhartedi mediterraneoa dena.
Afrikako iparraldean ere, zenbait uharte ere baditu, tartean, (Chafarinak, Alhucemetako haitza, Vélez de la Gomera haitza eta Perejil uhartea).

 Lurmuturrak 
 Higer lurmuturra (Gipuzkoa)
 Matxitxako lurmuturra (Bizkaia)
 Ajo lurmuturra (Kantabria)
 Peñas lurmuturra (Asturias)
 Ortegal lurmuturra (A Coruña)
 Touriñan lurmuturra (A Coruña)
 Fisterra lurmuturra (A Coruña)
 Gatako lurmuturra (Almería)
 Creuseko lurmuturra (Girona)
 Palos lurmuturra (Murtzia)
 Estaca de Bares (A Coruña)
 Nau lurmuturra (Valentzia)

 Golkoak 
 Cadizko golkoa
 Liongo golkoa
 Valentziako golkoa
 Bizkaiko golkoa
 Alacanteko badia
 Almeriako golkoa

 Hidrografia 
 Ibaiak 

Ibai handiek Espainia zeharkatzen dute:

 Izena  Nora  Luzeraguztira (km) Tajo  Atlantikoa  1006  Ebro  Mediterraneoa  928  Duero  Atlantikoa  850  Guadiana  Atlantikoa  744  Guadalquivir  Atlantikoa  657   Jucar  Mediterraneoa  498  Segura  Mediterraneoa  325 

 Aintzirak 
Espainiak zenbait laku inportanteak ere baditu, nahiz eta Europa mailan txikiak izan. Hona hemen nagusiak:
 Banyoles aintzira
 Sanabriako aintzira
 Mar Menor
 Neilako aintzirak
 Covadongako aintzirak

 Kanpo estekak 

*