Rufino Iraola

Rufino Iraola Garmendia (Zaldibia, Gipuzkoa, 1945eko azaroaren 16a - 2019ko ekainaren 18a) euskal idazle, kazetari eta bertsozalea izan zen.

 Bizitza 
Zaldibiako Olegi baserrian jaioa, Arantzazun eta Beasaingo La Salletarretan egin zituen hasierako ikasketak. Gero, maisu ikasketak egin zituen.Iraola, Rufino. Nañarriri Begira. Oiartzun: Sendoa, 2003. Ikus liburuaren azal-hegalean dagoen azalpena..
Zumarragako Esteban Orbegozo enpresan egin zuen lan, doitzaile; eta ondoren, Muebles Yany eta CAF enpresetan, bulegari. 1983tik aurrera euskara irakasle aritu zen Urretxun, Zarautzen eta Lasarte-Orian. Azken horretan, zuzendari ere bai.

Bertsozale porrokatua zen, bertsoak idazten zein bertsoei buruzko iruzkinak egiten ekarpen handia egin zuen. Bertso jarriekin irabazi zituen sarien zerrendan daude: Lazkao Txiki, Orixe , Xalbador, Zapirain Anaiak eta Lekuona sariak, besteak beste. Artikuluak eta iruzkinak, berriz, El Diario Vasco egunkarian eta Bertsolari aldizkarian argitaratu zituen batez ere, baina baita Euskaldunon Egunkaria, Hemen, Goierritarra, Txintxarri, HABE eta bestetan ere. Bere blog pertsonalean aurkitu daitezke haietako asko.

Epaimahaikide lanetan ere aritu zen hainbat bertso txapelketatan. 1986ko eta 1989ko Euskal Herriko Txapelketetan, esaterako.

Ibilbide literarioa 1994an hasi zuen, Irun Hiria ipuin lehiaketa irabazi baitzuen, Dena dago zatitxo baten baitan liburuarekin.

2001ean, Hire magalean argitaratu zuen. Liburu horretan, senar-emaztegai izandako fraide baten eta moja baten arteko harremana kontatzen da, haiek elkarri idatzitako gutunen bidez.

Bertsolaritzari buruz, Artxanberriren ziriak, Patxi Errotaren ugaritasuna, Jainkoaren ateraldiak liburua argitaratu zuen (Sendoa, 1999), Ñañarriri begira (2003), eta 2009an Patxi Iraola anaiaren Naizen apurra biografia liburua apailatzen ere aritu zen. Rufinok idatziak dira, orobat, Zaldiarangoak (2000) narrazio sorta, Biziaren bisutsak (2000) artikulu bilduma eta Abaraskak aforismo liburua (2000). Franz Kafkaren Metamorfosia itzulpena ere egin zuen.

 Lanak 
 Narrazioa 
 Dena dago zatitxo baten baitan (1994, Kutxa)
 Zaldiarangoak (2000, Hiria)
 Hire magalean (2001, Alberdania)
 Artikuluak 
 Biziaren bisutsak (2000, Hiria)
 Bertsoa 
 Artxanberriren ziriak, Patxi Errotaren ugaritasuna, Jainkoaren ateraldiak (1999, Sendoa)
 Ñañarriri begira (2003, Sendoa)
 Aforismoak 
 Abaraskak (2000, Hiria)

 Itzulpenak 

 Metamorfosia (2000, Hiria)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Rufino Iraolaren bloga
  Rufino Iraola literaturaren zubitegian
  Rufino Iraola Bertsolaritzaren datu-basean

Kategoria:Zaldibiako idazleak
Kategoria:Gipuzkoako bertsolariak
Kategoria:Euskal Herriko itzultzaileak