Ali Khamenei

Ali Khamenei Aiatola Handia (   Āyatollāh Sayyid `Alī Ḥoseynī Khāmene'ī, (Maxhad, Iran, 1939ko apirilaren 19a - Teheran, 2026ko otsailaren 28a) Irango Agintari Gorena izan zen 1989tik hil zen arte eta Irango presidente izan zen 1981tik 1989ra.

 Biografia 

Familia islamiar xiita batean jaio zen, eta ikasketa politiko eta erlijiosoak egin zituen; Ruhola Khomeini izan zuen, besteren artean, irakasle. 1963an Mugimendu Islamiar Xiitaren kide egin zen. 1968-1978 bitartean, Mohammad Reza Pahlaviren diktadura erorarazteko lan egin izanagatik askotan atxilotu eta torturatu zuten. Alderdi Errepublikano Islamiarraren sortzaileetako bat izan zen (1978). 1977an hayatoleslam maila iritsirik bere ikasketa erlijiosoak amaitu zituen, eta Khomeinik Iraultza Batzordearen kide izateko aukeratu zuen. Batzorde horrek zuzendu zuen monarkia desagertu eta iraultzaren ondoren sortu zen erregimenera bitarteko prozesua. Teherango Unibertsitateko iman gisa ostiraletako otoitza zuzenduz egin zen ospetsu, eta populismo islamiar xiitaren teorialari nagusia izan da.

Khameneiren ikasle eta jarraitzaileek hartu zuten 1979an Amerikako Estatu Batuetako (AEB) enbaxada Teheranen eta esku-hartze zuzena izan zuen Abolhassan Banisadr lehen presidente errepublikanoa bere kargutik eraisteko. 1981eko hauteskundeetan Irango Errepublika Islamiarraren lehendakari aukeratu zuten, eta 1989an, Ruhola Khomeini hil eta ordu gutxitara haren kargu politiko-erlijiosoa betetzeko izendatu zuten, Irango iraultza islamiarraren gidaritzapean.

 Hilketa 
AEB, Israel eta beste estatu batzuek aliantzan Iranen kontra 2026ko otsailean abiatutako gerran, bere etxearen aire-eraso baten ondorioz, otsailaren 28ko goizaldean hil zuten. Erasoan gutxienez goi mailako beste zazpi ofizial hil zituzten, horien artean, Irango Defentsa ministro Aziz Nasirzadeh eta Guardia Iraultzaileko komandante Mohammed Pakpur.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Ikusi gainera 

 Irango Iraultza

 Kanpo estekak 

  The office of the Supreme Leader
  The office of Ayatollah Khamenei
  News site of the Institute for Preserving and Publishing Works by Ayatollah Khamenei
  BBC News' profile on Ayatollah Ali Khamenei
  Ali Khamenei: The real power in Iran

Kategoria:Irango lehendakariak
Kategoria:Aiatolahak
Kategoria:Irango xiiak
Kategoria:Irango Iraultzako biografiak
Kategoria:2026ko hilketak