Veneto

Veneto (italieraz: Veneto, venezieraz: Vèneto, friulieraz: Venit, ladinoz: Veneto) Italiako eskualdea da, herrialdearen ipar-ekialdean dagoena. 18.399 km²ko azalera du eta 2011n 4.957.082 biztanle zituenBilancio demografico Anno 2011 (dati provvisori). Regione: Veneto Demo.istat.it (269,4 biztanle/km²). Hiriburua eta hiri nagusia Venezia da.

Historikoki garrantzi handia izan zuen Veneziako Errepublikaren garaietan, VII. mendetik XVIII. mendera arte.

 Geografia 
Iparraldean Trentino-Adige Garaiarekin du muga, ipar-ekialdean Austriarekin, ekialdean Friuli-Venezia Giulia eskualdea eta Itsaso Adriatikoarekin, hegoaldean Emilia-Romagnarekin eta mendebaldean Lombardiarekin.

Iparraldea menditsua da oso. Gardako aintziraren eta Karniako Alpeen artean Dolomitak daude. Gailurrak Marmolada (3.342 m) eta Tre Cime di Lavaredo (2.999 m) dira. Hegoaldea ordoki emankorra da, Veneziaraino hedatzen dena. Ibairik garrantzitsuenak Po, Adige, Brenta, Piave eta Livenza dira.

 Probintziak 
Administratiboki, Veneto zortzi probintziatan banaturik dago.
ProbintziaAzalera (km²)Biztanleak (2011)DentsitateaUdalerriakHiriburua Belluno, BL 3.678 212.984 57,9 69 Belluno Padova, PD 2.141 939.131 438,6 104 Padova Rovigo, RO 1.789 248.049 138,6 50 Rovigo Treviso, TV 2.477 891.597 359,9 95 Treviso Venezia, VE 2.463 866.259 351,7 44 Venezia Verona, VR 3.121 925.290 296,5 98 Verona Vicenza, VI 2.722 873.772 321 121 Vicenza

 Udalerri nagusiak 
Ord.UdalerriaBiztanleak(2011)Azalera(km²)Dentsitatea(hab./km²)Garaiera(m)Probintzia 1. Venezia 270.589 414,57 653,6 1 VE 2. Verona 264.161 206,63 1.278,6 59 VR 3. Padova 214.099 92,85 2.305,8 12 PD 4. Vicenza 115.655 80,54 1436 39 VI 5. Treviso 83.504 55,50 1.504,6 15 TV 6. Rovigo 53.390 108,55 491,8 6 RO 7. Chioggia 50.600 185,20 273,2 2 VE 8. Bassano del Grappa 43.716 46,79 934,3 129 VI 9. San Donà di Piave 41.917 78,73 532,4 3 VE 10. Schio 39.688 67,04 592 200 VI

 Ekonomia 
Laborantza (artoa, garia, garagarra, azukre erremolatxa, mahatsa, fruitu arbolak) eta industria (janari industria, ehungintza, altzairugintza, papergintza, azukre findegiak, ontziolak) ekonomiaren oinarriak dira. Portu nagusiak Veneziakoa eta Chioggiakoa dira.

 Venetoar ezagunak 
 Marco Polo, veneziar esploratzaile eta merkataria.
 Giacomo Casanova, veneziar abenturazalea.
 Carlo Goldoni, XVIII. mendeko veneziar antzerkigilea.
 Giorgione, margolaria.
 Andrea Mantegna, Pizkundeko margolaria.
 Giovanni Bellini, Pizkundeko margolaria.
 Giambattista Tiepolo, XVII. mendeko margolaria.
 Tiziano Vecellio, XVI. mendeko margolaria.
 Canaletto, XVII. mendeko margolaria.
 Andrea Palladio, Pizkundeko arkitektoa.
 Paolo Veronese, veronar margolaria.
 Antonio Vivaldi, Barrokoko musikagile, biolin-jotzaile eta konposatzailea.
 Luciano Benetton, enpresaburua.
 Giovanni Rana, enpresaburua.

 Ikus, gainera 
 Ladinia
 Padania
 Veneziera

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

  Webgune ofiziala

Kategoria:Veneto