Bari

Bari ( ahoskatua; bertoko ,  ahoskatua; ) Italiako hego-ekialdean dagoen hiria da, izen bereko probintziaren eta Apulia (Puglia) eskualdearen hiriburua. 2004an 328.458 biztanle zituen. Itsaso Adriatikoaren kostaldean dago kokatuta.

 Historia 
Peuzetiarrek sortu zuten, eta erromatarren garaian loratu zen. Erromatarrek Ekialdearekiko merkataritza trafikoentzako zuen kokapen estrategikoa aprobetxatu zuten.

Erdi Aroan lonbardiarrek, bizantziarrek eta sarrazenoek bere jabetza izateko lehiatu zuten. IX. mendean musulmanek konkistatu zuten, eta emirerri bat ezarri zuten hirian 847-871 urteetan.MUSCA, Giosuè, L'emirato di Bari: 847-871, Dedalo, Bari, 1964; DUTOUR, Thierry (2003), La ciudad medieval. Orígenes y triunfo de la Europa urbana, Paidós, Buenos Aires, 2005, 83.. orr. ISBN 950-12-5043-1 Basilio Handia enperadore bizantziarrak Italiaren hegoaldea errekonkistaren garaian, 871. urtean Luis II.a enperadore frankoak eta Nizetas almirante greziarrak, eslaviar talde batzuen eta hiri dalmaziarren flota baten laguntzarekin, hiria konkistatu zuten. Luis II.aren eta bizantziarren arteko aliantza hautsi ondoren,HECHT, Winfried (1973), "El Renacimiento macedónico", MAIER, Franz Georg (ed.), Bizancio, Siglo XXI, Mexiko, 2000, 179. orr. ISBN 968-23-0496-2 azken hauek hiria 876an bereganatu zuten.PATLAGEAN, Evelyne (1982), "El renacimiento en el Este (mediados del siglo IX - mediados del siglo X)", FOSSIER, Robert (ed.), La Edad Media: 1. La formación del mundo medieval, 350-950, Crítica, Bartzelona, 1988, 349.. orr. ISBN 84-7423-352-6

1100 inguruan garapen handia izan zuen zentro erlijioso gisa, San Nikolasi eskainitako basilika eraiki ondoren. Gurutzadek eta Frederiko II.aren erregealdiak beste bultzada ekonomiko bat eman zioten hiriari. Behe Erdi Aroan eta Aro Modernoan, Bari |anjoutarren, Aragoiko Koroaren (geroago Monarkia Hispanikoaren) eta veneziarren mende egon zen.

1813an, hiria bere harresietatik haratago hedatzen hasi zen. Horrela, hazkunde demografiko azkarra izan zuen, 94.000 biztanle izatera iritsi baitzen 1900 inguruan eta 400.000 biztanle izatera 1970eko hamarkadan.

Bigarren Mundu Gerran, Bariko portuak bi hondamendi garrantzitsu jasan zituen. 1943ko abenduaren 2an, Luftwaffe alemaniarraren ustekabeko eraso batek portuan ainguratuta zeuden 28 ontzi aliatu hondoratu eta beste 12 matxuratu zituen. Ontzietako batek ziape-gasezko bonben kargamentu sekretu bat zeraman. Arma kimiko horrek 89 hildako eta ehunka zauritu eragin zituen. Gerraren azken asteetan, 1945eko apirilaren 9an, itsasontzi estatubatuar batek eztanda egin zuen portuan. Hedapen-uhinak 300 hildako baino gehiago eragin zituen eta gune historikoa larriki kaltetu zuen, katedrala, San Nikolas basilika eta eliza errusiarra barne.

 Ondarea 
Bariko alde zahar historikoan, Bari Vecchia delakoan:
 Bariko gaztelua: normandiarrek 1000 inguruan eraikia eta Frederiko II.ak 1233an guztiz zaharberritua.
 San Sabinoren katedral-basilika, 1170 eta 1178 artean eraikia.
 San Nikolasen basilika, 1087an sortua.
Hiriaren zabalkundean:
 Palazzo Mincuzzi, merkatal-gunea
 Palazzo della Provincia, gobernu-eraikina
 Ponte Adriatico zubia.

 Banaketa administratiboa 
 Barrutia AuzoakIPalese Macchie eta Santo Spirito-Catino-San PioIISan Paolo eta StanicIIIPicone eta PoggiofrancoIVCarbonara-Santa Rita, Ceglie del Campo eta LosetoVJapigia, Torre a Mare eta San GiorgioVICarrassi, San Pasquale eta MungivaccaVIIMadonnellaVIIILibertà eta Marconi-San Girolamo-FescaIXMurat eta San Nicola

 Klima 

 Kirolak 
 AS Bari, futbol taldea.

 Argazki galeria 

 Jaio 
 Licia Albanese, sopranoa
 Thiago Alcántara Do Nascimento, futbolaria
 Mario Nuzzolese, kazetaria
 Francesco Rossi, (1650-1725) opera konpositorea
 Giovanni Laterza, editorea
 Guido Marzulli, margolaria
 Gianrico Carofiglio, egilea
 Marco Misciagna, biola-jotzailea eta biolin-jotzailea

Herri eta hiri senidetuak
Barik honako hiri senidetuak ditu:

Banja Luka, Bosnia-Herzegovina
Batumi, Georgia
Korfu, Grezia
Durrës, Albania
Guangzhou, Txina
Kostroma, Errusia
Mar del Plata, Argentina
Monte Sant'Angelo, Italia
Palma Mallorcakoa, Espainia
Patras, Grezia
San Giovanni Rotondo, Italia
Słupsk, Polonia
Szczecin, Polonia
Sumqayit, Azerbaijan

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Hiriko webgune ofiziala