Joan Piarres Duvoisin

Joan Piarres Duvoisin, edo Jean Duvoisin,EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak. izengoitiz Gazteluberri (Ainhoa, Lapurdi, 1810eko maiatzaren 16a - Ziburu, Lapurdi, 1891ko urtarrilaren 30a) euskal idazlea eta itzultzailea izan zen.

 Bizitza 
Haurtzaroa Ezpeletan igaro ondoren, Larresoroko apaiztegian ikasi zuen. Diziplina gabeko ikaslea zen arren, irakurtzeko zaletasuna eta geografia, historia eta literatura ikasteko grina piztu zitzaizkion han. 20 urterekin, apaiztegia utzita bere aita bezala mugako aduanetan hasi zen, bai eta kapitain izatera iritsi ere.

Mugako aduanetako kapitaina izateaz gain, Luis Luziano Bonaparte printzeak euskararen ikerketarako hautatu zituen lankideetarik gorenetakoa zen, eta berari eskatu zion Biblia osoaren itzulpena, 1859. urtean hasi eta 1865.ean argitaratua. Era berean, euskara-frantses hiztegia egiten hasi zen, aurreko burubide bera eramanik. Hartarako, euskarazko liburu anitz irakurri behar izan zituen, eta hitzetara ez ezik, esaldietara ere zaletu zen. Irakurketa haietan, besteak beste Agustin Kardaberazen Aita San Ignacioren Egercicioen gañean afectoac liburua dago: gipuzkeratik lapurterara bihurtu eta 1856an Liburu Ederra izenburuarekin argitaratu zuen. Handik bi urtera, Laborantzazko liburua idatzi zuen, bere lanik ezagunenetakoa, Bonaparte printzeak eskaturik.

Hala ere, euskal nobelagintzari ekarritako ekarpenik garrantzitsuena Baigorriko Zazpi Liliak liburua da. 1832an bildutako ipuinekin osatutako lan hori ez zen 1884-1885 arte argitaratu. Parisen zatika ateratzen hasi zen Revue des Basses-Pyrénées et des Landes aldizkariaren lehen bi liburukietan. Ipuinez osatua bada ere, nobelatzat har daiteke, ipuinek elkarrekin duten koherentziagatik batez ere, bata bestearekin lotzeko erak liburuari batasuna ematen baitio.

1891n hil zen Ziburun, hainbat lan argitaratu gabe utzirik, adibidez, Cervantesen On Kixote, hiztegi bat, gramatika lanak, historia artikuluak eta abar.

 Duvoisin kapitainaren malura 
Ohikoa da Duvoisin kapitaina heroi handia bailitzan aurkeztea Biblia osoa itzuli zuelako, eta, halaber, Bonaparte printzea aipatzea euskal kulturaren bultzatzaile probidentzial gisa. Baina Duvoisin kapitainaren malura liburuan Kepa Altonagak usadiozko interpretazio hori eztabaidatu eta irauli egin zuen. Soka-tira gogorra izan baitzen Bonaparte printzearen eta Duvoisin kapitainaren artean. Duvoisinek literatura egin nahi zuen euskaraz, euskarari proiekzio kulturala emango zion erabilera supradialektala landu nahi zuen. Printzeak, ordea, aniztasun dialektala aztertu eta finkatu nahi zuen; are gehiago, euskalkiak eta azpieuskalkiak jasotzean, eta notarioaren begiz haien lekukotasuna gordetzean Bonapartek jarri zuen arreta hura euskararen kulturizazioaren aurkakotzat jotzen du Altonagak. 

 Lanak 
 Nobela 
 Baigorriko Zazpi Liliak (1884-1885)

 Erlijioa 
 Liburu ederra (1856).
 Bible Saindua (1865).

 Almanaka 
 Escualdun almanac edo egunari berria 1884 urtheco (1884, Baiona)

 Bestelakoak 
 Laborantzako liburua, edo, bi aita semeren solasak laborantzaren gainean (1858, Baiona)thumb|Bonaparteren euskalki-mapa

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Ipar Euskal Herriko idazleak
 Lapurdiko idazleak
 Euskal idazleak
 Duvoisin kapitainaren malura liburua

 Kanpo loturak 

 «Jean Pierre Duvoisin», Literaturaren Zubitegia.

Kategoria:Euskal idazleak
Kategoria:Nafar-lapurtera
Kategoria:Lapurdiko idazleak
Kategoria:Euskal Herriko itzultzaileak
Kategoria:XIX. mendeko idazleak
Kategoria:Ainhoarrak
Kategoria:Ezpeletarrak
Kategoria:Erromantizismoa Euskal Herrian