Gauna

Gauna, edo Gaona (zaharkitua) Arabako lautadako herri bat da, Iruraitz-Gauna udalerrikoa. 1966an Iruraizekin bat egin arte, berezko udalerria osatzen zuen, Erentxun ere barnean hartzen zuena.

 Historia 
1025. urteko Donemiliagako goldean Iruraiz aldeko toponimoen artean Garonna toponimoa aipatzen da. 

Geroago Garaona (1138) /  Garona (1257) / Gaonna / Gaunna / Gauna aldaerak askotan dokumentatuko dira.

Batzuek Garona edo Garaona izeneko herri hustu batez idatzi egin dute, toponimoa gaurko Gaunarekin lotu gabe.

XV. mendean Gauna familiaren dorretxea egon zen baina Diego Martínez de Álava komuneroak eraitsi zuen.

 Demografia 

 Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

 Hizkuntza 
Hizkuntza nagusia gaztelania da. XIX. mendearen hasieran galdu zen euskara.

 Ondarea 
 San Esteban parrokia eliza gotikoa
 San Bitor ermita: Itxogana mendiaren oinean dago eta XVII mendean berriztu zuten.

 Jaiak 
 Herriko jaiak uztailean izaten dira eta "El Chofi" pertsonaia ateratzen da.
 San Bitor ermitan ekainaren 12an erromeria egiten da. Arabako kirolarien patroia da.

 Oharrak  

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

 Kanpo estekak 

  «Gauna ezagutzen» Euskonews Gaztea astekaria.
  «Gauna», Iruraitz-Gaunako Udalaren webgunea.

ezkerrera|280px|thumb|Gaunako enparantza.

Kategoria:Arabako herriak
Kategoria:Arabako lehengo udalerriak
Kategoria:Iruraiz-Gauna
Kategoria:Donemiliagako goldean aipatuak