Agustin Zarrantz

Agustin Zarrantz Bermejo, (Iraizotz, Nafarroa Garaia, 1897ko urtarrilaren 31 – Lekaroz, Nafarroa Garaia, 1980ko apirilaren 5a), erlijio izenez Aita Polikarpo Iraizozkoa, idazlea, itzultzailea, hizkuntzalaria eta Erromatar Eliza Katolikoko apaiza izan zen. 

Euskaraz eta gaztelaniaz idatzi zuen, eta Policarpo de Iraizoz eta Irisarri ezizenez sinatzen zuen. Euskaltzain, latinista eta Anaia Txiki Kaputxinoen Ordenako idazkari nagusi gisa egindako lanagatik eta euskara batuaren aitzindari izategatik nabarmendu zen. Zeruko Argia, Irugarrengo Prantziskotarra, Euzko Gogoa, Euskera, Yakintza eta Olerti aldizkarietan argitaratu zituen lan aipagarrienak.

 Bizitza 
Hamar urte zituela hil zitzaion aita. Horren ondorioz, Altsasuko kaputxinoen seminarioan sartu zen, eta han jaso zuen Polikarpo Iraizoizkoa erlijio izena. Altsasun, Zangozan, Hondarribian eta Iruñean egin zituen eliz ikasketak. 1913an botoak eman, eta 1916an betiko lanbidea hartu zuen. Iruñean egin zen apaiz, 1921ean. Ikasketetan euskara berreskuratu zuen, eta alemana autodidaktikoki ikasi. 1922–1923 bitartean Filologia Erromanikoa ikasi zuen Zürichen (Suitza), Euskaltzaindiaren bekari esker, eta hizkuntzalaritza modernoarekin harreman zuzena izan zuen. 

Iruñera itzulita, apostolutza egin zuen, eta Irugarrengo Frantzizkotarra eta Zeruko Argia aldizkarietan euskaraz idazten hasi zen. 1930ean, Lekarozera bidali zuten, eta latina, grekoa eta alemana irakatsi zituen ikastetxean, 1949. urtea arte. 1930ean argitaratu zuen bere obra ezagunetako bat, Yesu Kristo gure Yaunaren Bizia, eta euskaltzain urgazle izendatu zuten. Garai hartan asko idatzi zuen: 1933. urtean, Zeruko Argia aldizkarian 21 lan argitaratu zituen, eta 1936 arte poesia eta testu liturgikoen itzulpen ugari egin zituen.

1949an Erromara joan zen, Kaputxinoen Kuria Nagusira: lehenik Kaputxinoen Ordenako idazkariorde (1949–1952) eta gero idazkari nagusi (1952–1970). Latinista eta zuzentzaile lanetan, hamar mila orrialde baino gehiago berrikusi zituen (liburu liturgikoak, santuen kausak, etab.). Aita Donostiarekin eta Aita Jorge de Riezurekin lan egin zuen Musika Lanak (12 liburuki) edizioan, eta 1968an euskaltzain oso izendatu zuten.

1972an, Erromatik Lekarozera itzulita, hegoaldeko goi-nafarrera ikertzen jarraitu zuen, eta hainbat aldizkaritan argitaratu zuen. Bere azken urteetan filologiako ikerlanetan aritu zen, eta 1976an XVIII. mendeko hainbat bertso aztertzen aritu zen.

1980ko apirilaren 5ean hil zen.

 Omenaldiak 
1997an omenaldia egin zioten Iraizozen. Ekarpen nagusi bi egin zituen: euskara batuaren garapenean izan zuen eragin handia, batetik; eta euskarazko sonetoen kalitatea, Koldo Mitxelenak goratua, bestetik.

 Lanak 
Obra nagusiak hauek izan ziren:

 Euskaraz 
 Urte guziko igande ta jai-egunetako Ebangelioak (1933) - euskaraz egindako lan liturgikoa.
 Yesu Kristo gure Yaunaren bizia (1934) - Lau ebanjelioen itzulpena eta testu erlijiosoa euskaraz.
 Etxahun Euskaldunaren deitorea (1935) - euskarazko lana.
 Lapurren menpean (1935, Aita Soloetaren Mi Cautiverio bajo el Dragón Rojo liburuaren itzulpena).
 Gurutze bidea; Arimaren zuzenbidea (1952) - euskarazko lana.
 David'en Eresiak, Urteko Igandeetako Omiliak (1954), Los ideales de San Francisco de Asís (1926, Felderen liburua alemanetik itzulia) - euskaraz omiliak.

 Gaztelaniaz / Beste hizkuntzetan 
 Los ideales de San Francisco de Asís (1926, Iruñea).
 Jesús de Nazaret (1949).
 El Caballero de Cristo Francisco de Asís (1949, Felderena)
 Crítica de Asia sobre el cristianismo del Occidente (1950, Thomas Ohmena).

 Bilduma eta bildutako lanak (berrargitaratuak) 
 Hitz neurtuzko lanak (1997, Nafarroako Gobernua)
 Hitz lauzko lanak. I. (1927-1949) (1999, Nafarroako Gobernua)
 Hitz lauzko lanak. II. (2000, Nafarroako Gobernua)

Iraizozek egin zuen hamalaudun andana bat Egan aldizkarian argitaratu zena.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Agustin Zarrantz literaturaren zubitegian Zubitegia.armiarma.eus
 Goldaraz Lizaso, Jesus Bidegileak bilduma: Aita Polikarpo Iraizozkoa
 Aita Polikarpo Iraizoz, euskaltzaindia.net

Kategoria:Nafarroa Garaiko idazleak
Kategoria:Euskaltzainak
Kategoria:Euskal idazleak
Kategoria:Nafarroako apaizak
Kategoria:Euskal Herriko kaputxinoak
Kategoria:Ultzamarrak
Kategoria:Euskararen sustatzaileak