Emilia-Romagna

Emilia-Romagna (emiliano-romagnoloz: Emégglia-Rumâgna) Italiako eskualdea da, erresumaren ipar-ekialdean, Po ibaiaren, Apenino mendien eta Itsaso Adriatikoaren artean dagoena. 22.452,78 km²ko eremua du eta 2015ean 4.446.811 biztanle zituen.

Hiri nagusiak Bolonia (hiriburua), Ferrara, Forlì, Imola, Modena, Parma, Piacenza, Ravena, Reggio nell'Emilia eta Rimini dira.

 Historia 
Aemiliako herrialdea (Via Aemilia izeneko galtzadak zeharkatzen zuen) erromatarrek sortu zuten K.a. IV. mendean, Alpeez haranztiko Galiako partean eta Liguriako probintziaren ekialdean.

 Geografia 
Iparraldean Lombardia eta Veneto, hegoaldean Markak eta Toscana, ekialdean itsaso Adriatikoa eta mendebaldean Piemonte eta Liguria eskualde mugakide ditu.

 Banaketa administratiboa 
Emilia-Romagna 8 probintzia eta metropoli-hiri batean banaturik dago.

350px

ProbintziaEremua (km²)Biztanleria (2015-08-31)Dentsitatea (hab/km²) Boloniako metropoli-hiria 3.702 1.004.965 271,5 Ferrara 2.632 352.085 133,8 Forlì-Cesena 2.377 394.953 166,2 Modena 2.689 701.453 260,9 Parma 3.449 446.461 129,4 Piacenza 2.589 287.194 110,9 Ravenna 1.858 391.567 210,7 Reggio Emilia 2.293 532.734 232,3 Rimini 863 335.399 388,6

 Ekonomia 
Emilia-Romagnako zabaldia oso emankorra da, Italiako nekazaritza produkzioaren %14 ematen du (garia, barazkiak, fruituak, erremolatxa, arroza eta kalamua. Behi azienda). Metanoa eta petrolioa (Cortemaggiore). Janari eta tresneria industria dago (Bolonia, Ferrara, Modena).

 Ondarea 
thumbt|220px|Ferrarako Castello Estense.
Emilia-Romagnako lurraldeak Erdi Aroko monumentu ugari ditu. Arkitektura eta eskulturako molde erromanikoak XII. mende hasieratik zabaldu ziren Emiliako hirietara, Modenako katedrala (1099) abiapuntu harturik. Boloniak, bestalde, XIII. mendearen erdialdeko eraikuntza gotikoak ditu (Santo Domingoko eta San Frantziskoko elizak). XV. mendetik aurrera, eskualdeko arkitekturak eraikuntza zibil ikusgarriak plazaratu zituen (Ferrara hiria, Parma eta Boloniako jauregiak).

Bertako margolariek ospe handia jaso zuten XIV. mendetik aurrera. Horietan garrantzitsuena Parmako Il Correggio, Errenazimentuaren garaiko pintorea izan zen.

 Biografiak 
 Il Correggio (1489-1534), margolaria.
 Giuseppe Verdi (1813-1901), musikagilea.
 Giovannino Guareschi (1908-1968), idazlea.
 Hugo Pratt (1927-1995), idazlea.
 Luciano Pavarotti (1935-2007), tenorea.
 Marco Pantani (1970-2004), txirrindularia.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Webgune ofiziala, regione.emilia-romagna.it