Bette Davis

Ruth Elizabeth "Bette" Davis (Lowell, 1908ko apirilaren 5a - Neuilly-sur-Seine, 1989ko urriaren 6a) Estatu Batuetako aktorea izan zen, bitan Oscar sariaren irabazlea.

 Bizitza 
Broadwayen aritu ostean, Hollywoodera jo zuen, non Universal Studios konpainiako hainbat filmetan agertu zen. Orduan Warner Bros. konpainiarekin sinatu zuen. Hurrengo urteetan aktore nabarmenetakoa bihurtu zen. Goraipamenak jasotzen zituen film-genero askorengatik, bai melodramengatik bai komediengatik. Haren arrakasta handiena, dena den, drama erromantikoak ziren, nahiz eta "emakumezko filmak" zirela eragozten zitzaion, Bette Davisen atsekaberako.

Kameraren aurrean indar handiko pertsonaiak jokatzeagatik ezaguna bilakatu zen. Askotan glamour gutxikoak edo gaiztokoak ziren paperak. Perfekzionista zela leporatzen zioten, eta zuzendariekin nahiz ekoizleekin izandako liskarrak prentsara ere iristen ziren. 1950eko hamarkadan haren karrera gainbehera etorri zen, nahiz eta zineman zein telebistan lanean jarraitu zuen hurrengo hamarkadetan.

Zinemako arte eta zientzien Akademiako lehendabiziko emakumezko presidentea izan zen. Hollywooden barnan errespetua eskuratu zuen. Hamaika aldiz Oscarrerako izendapena jaso zuen, eta bizitza osoko saria lortu zuen lehen emakumea izan zen.

Haren nortasun sendoak, haren estiloak eta haren une oroko zigarretak osatu dute Bette Davisen irudia. Mingaina zorrotza ere bazuen, eta kritika mingarriak ere adierazten zuen Hollywood, gainerako aktore eta bere buruaren inguruan. Azken urteetan aitortu zuen bere lehentasun bakarra zinemagintza zela, bizitza pertsonala bigarren mailan utziz. Agian arrazoi honengatik lau aldiz ezkondu zen.

Azken urteetan bularreko minbiziak jota zebilen. Frantzian hil zen Donostiatik zetorrela, Donostiako Zinemaldian ohoretu ondoren.

 Filmografia 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):
UrteaFilmaZuzendariaEkoizleaIzenburuak (es,fr)1931SeedJohn M. StahlUniversal Pictures1931The Bad SisterHobart HenleyUniversal Pictures1931Waterloo BridgeJames WhaleUniversal Pictures1931Way Back HomeWilliam A. SeiterRKO Pictures193220,000 Years in Sing SingMichael CurtizFirst National 1932The Man Who Played GodJohn G. AdolfiWarner Bros. 1932The Dark HorseAlfred Edward GreenWarner Bros.1932So Big!William Augustus WellmanWarner Bros.1932Three on a MatchMervyn LeRoyWarner Bros. 1932The MenaceRoy William NeillColumbia Pictures1932The Rich Are Always with UsAlfred Edward GreenFirst National1932Hell's HouseHoward Higgin -- 1932The Cabin in the CottonMichael CurtizFirst National 1933Parachute JumperAlfred Edward GreenWarner Bros. 1933Bureau of Missing PersonsRoy Del Ruth -- 1933Ex-LadyRobert FloreyVitaphone1933The Working ManJohn G. AdolfiWarner Bros. 1934Jimmy the GentMichael CurtizWarner Bros.1934The Big ShakedownJohn Francis DillonFirst National1934Fashions of 1934William DieterleFirst National 1934Fog Over FriscoWilliam DieterleFirst National1934Of Human BondageJohn CromwellRKO Pictures 1934HousewifeAlfred Edward GreenWarner Bros. 1935Special AgentWilliam KeighleyWarner Bros.1935BordertownArchie Mayo -- 1935Front Page WomanMichael CurtizWarner Bros. 1935DangerousAlfred Edward GreenWarner Bros. 1935The Girl from 10th AvenueAlfred Edward Green -- 1936The Golden ArrowAlfred Edward GreenFirst National1936Satan Met a LadyWilliam DieterleWarner Bros.1936The Petrified ForestArchie MayoWarner Bros. 1937Kid GalahadMichael CurtizWarner Bros. 1937Marked WomanLloyd BaconWarner Bros. 1937It's Love I'm AfterArchie MayoFirst National 1937That Certain WomanEdmund GouldingFirst National 1938JezebelWilliam WylerWarner Bros. 1938The SistersAnatole LitvakWarner Bros.1939Dark VictoryEdmund GouldingWarner Bros. 1939The Old MaidEdmund GouldingWarner Bros. 1939The Private Lives of Elizabeth and EssexMichael CurtizWarner Bros. 1939Land of LibertyCecil B. DeMille --1939JuarezWilliam DieterleFirst National1940The LetterWilliam WylerWarner Bros. 1940All This, and Heaven TooAnatole LitvakWarner Bros. 1941The Bride Came C.O.D.William KeighleyWarner Bros. 1941The Little FoxesWilliam WylerRKO Pictures 1941Shining VictoryIrving Rapper --1941The Great LieEdmund GouldingWarner Bros. 1942Now, VoyagerIrving RapperWarner Bros. 1942The Man Who Came to DinnerWilliam KeighleyWarner Bros. 1942In This Our LifeJohn HustonWarner Bros. 1943Thank Your Lucky StarsDavid ButlerWarner Bros. Pictures1943Watch on the RhineHerman ShumlinWarner Bros. Pictures1943Show Business at WarLouis de Rochemont --1943Old AcquaintanceVincent ShermanWarner Bros.1944Mr. SkeffingtonVincent ShermanWarner Bros. Pictures 1944Hollywood CanteenDelmer DavesWarner Bros.1945The Corn Is GreenIrving RapperWarner Bros. 1946A Stolen LifeCurtis Bernhardt --1946DeceptionIrving RapperWarner Bros. 1948June BrideBretaigne Windust -- 1948Winter MeetingBretaigne Windust -- 1949Beyond the ForestKing VidorWarner Bros.1950All About EveJoseph L. Mankiewicz20th Century Studios 1951Another Man's PoisonIrving Rapper --1951Payment on DemandCurtis BernhardtRKO Pictures1952The StarStuart Heisler -- 1952Phone Call from a StrangerJean Negulesco -- 1955The Virgin QueenHenry Koster20th Century Studios 1956Storm CenterDaniel TaradashJulian Blaustein productions1956The Catered AffairRichard BrooksMetro-Goldwyn-Mayer 1959John Paul JonesJohn Farrow -- 1959The ScapegoatRobert Hamer -- 1961Pocketful of MiraclesFrank Capra --1962What Ever Happened to Baby Jane?Robert AldrichSeven Arts Productions1963The Empty CanvasDamiano Damiani -- 1964Dead RingerPaul HenreidWarner Bros. 1964Where Love Has GoneEdward DmytrykEmbassy Pictures 1964Hush...Hush, Sweet CharlotteRobert Aldrich20th Century Studios 1965The NannySeth HoltHammer Film Productions 1965The Love GoddessesSaul J. TurellParamount Pictures1968The AnniversaryRoy Ward Baker --1970Connecting RoomsFranklin GollingsHemdale films1971Bunny O'HareGerd Oswald --1972Madame SinDavid Greene --1972The Scientific CardplayerLuigi ComenciniTitanus 1972The Judge and Jake WylerDavid Lowell Rich --1973Scream, Pretty PeggyGordon Hessler --1976Burnt OfferingsDan CurtisMetro-Goldwyn-Mayer 1978Death on the NileJohn GuillerminParamount Pictures 1978The Children of SanchezHall Bartlett --1978Return from Witch MountainJohn HoughWalt Disney Pictures 1979Strangers: The Story of a Mother and DaughterMilton Katselas --1980White MamaJackie Cooper --1980SkywardRon Howard --1980The Watcher in the WoodsJohn HoughThe Walt Disney Company1981Family ReunionFielder Cook --1982Dead Men Don't Wear PlaidCarl ReinerUniversal Pictures 1982A Piano for Mrs. CiminoGeorge Schaefer -- 1983Right of WayGeorge Schaefer --1984Terror in the AislesAndrew J. Kuehn --1986As Summers DieJean-Claude Tramont --1987The Whales of AugustLindsay Anderson -- 1988The Making of a Legend: Gone with the WindDavid Hinton --1989Wicked StepmotherLarry Cohen -- 1999All About My MotherPedro AlmodóvarEl Deseo 2007P.S. I Love YouRichard LaGraveneseAlcon Entertainment2011VitoJeffrey Schwarz --2014El último adiós de Bette Davis --Turner Classic Movies
 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Massachusettsarrak
Kategoria:Emakumezko aktore onenaren Oscar sariaren irabazleak
Kategoria:Donostia Sariaren irabazleak (Zinemaldia)
Kategoria:Galestar estatubatuarrak
Kategoria:Bularreko minbiziaren ondorioz hildakoak
Kategoria:Kennedy Sarien irabazleak
Kategoria:Cannesko Zinemaldiko emakumezko interpretazio onenaren saridunak
Kategoria:Volpi Kopa emakumezko interpretazio onenari
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako emakume aktoreak