Zubizuri

Zubizuri Bilbo udalerriko oinezkoen zubi bat da, Bilboko itsasadarra zeharkatzen duena, ipar-ekialdetik Gazteleku eta hego-mendebaldetik Uribitarte auzoak elkarlotuz.1997ko maiatzaren 30ean zabaldu zen.

 Izena 
Izena zubiaren kolore zuritik datorkio.

 Eraikuntza 
Lana 1990an hasi eta 1997ko maiatzaren 30ean inauguratu zuten.Great Buildings Online: Campo Volantin Footbridge

 Ezaugarriak 
Zubia, Santiago Calatrava arkitekto valentziarrak diseinatua, 75 metro luze eta 4 metro zabal da, eta Gaztelekuko Campo Volantin pasealekua eta Uribitarteko Uribitarte pasealekuak elkarlotzen ditu, Isozaki Atearen parean.

Calatravaren estilo berezia jarraitzen du, bela untzi batean oinarriturik.Jodidio, Philip "Santiago Calatrava", Benedikt Taschen Verlag GmbH, 1998. . photographs, p152-154 Egitura hormigoi eta altzairuzkoa da, eta zorua kristalezkoa.Broer: Campo Volantin Footbridge Sarbide moduan bi plataforma ditu, alde bakoitzera bana, eskailera eta aldapaz hornituta. Hasieran arkitektoak zoru hori gardena izatea nahi izan zuen, baina azkenean kristal opakoa erabili zuten. Neguko goiz hotz batzuetan zubia itxi beharra izaten zen, kristala izoztu eta bertatik igarotzea arriskutsua zelako. Arazoa ekiditeko, Bilboko Udalak alfonbra ez-labaingarria instalatu behar izan zuen, gaur egun arte bere lekuan mantentzen dena.

 Kritikak 
 Arkitektoen ikuspuntua 
Zubia zabaldu zutenetik, aditu askok Zubizuri Bilbo berriaren ikurtzat hartu dute, turismoentzako erakargarria delako. Alexander Tzonis arkitektura irakasleakTzonis, Alexander, "Calatrava Bridges", Thames & Hudson, 2005,  Honela dio:
"Zubiaren bihurgune-eraikuntzaren adimen, bizkortasun eta originaltasunek egunerokotasuna eta hiriko gainbehera aurre egiten dute, itxaropena eta garai hoberenak imajinatzeko mezua ekarriz."

Hala ere, badaude beste ikuspuntu ezberdina duten beste adituak, tartean Matthew Wells zubi ingeniariak:Wells, Matthew, "30 Bridges", Laurence King Publishing, 2002, 
"Tamalez, altzairuzko egitura arina eta hegalhorma-bularra arteko kulunka behartuta dago, eskulturazko jostailu baten moduan, eta zorua ukitzen du deseroso."

 Irekiera eta geroko historia 
Zubia baliagarrigabetzat hartu da zabaldu zutenetik: kristalezko zorua famatua bihurtu da hirian, Bilboko klima hezean irristatzea erraza delakoEl Correo: Entre losetas y y arquitectos 'estrellas'.

Jatorrizko diseinuak ezkerraldetik Uribitarte kaiarekin lotura du, erabilgarriagoa den Mazarredo zeharkalearekin baino. Hori dela eta, Bilboko Udalak hasieran aldamioak jartzea erabaki zuten, baina Calatrava protesta egin ondoren kendu zituzten.

2006an, Udalak Arata Isozakiri zubitik Isozaki Atea eraikin berrira doan pasabide berria eraikitzeko baimena eman zion. Calatravak 2007an Bilboko udala eraman zuen auzitara, kalte moralak sortu ziotelakoanEl Correo: Calatrava lleva a los tribunales su guerra con Isozaki por los puentes de UribitarteEl Correo: «Tenían que habernos encargado la prolongación de la pasarela».
Bilboko alkatea den Iñaki Azkunak, zinegotziek lagunduta, jabearen eskubideak diseinatzailearenak gailentzen zirela erantzun zion, baita kristalezko zoruaren egoera hiriarentzat garestia leporatu ere (Antonio Basagoiti oposizioaren zinegotziak urtero 6.000 euroko gastua zela esan zuen; Udalak, berriz, 10 urtetan 250.000 eurokoaEl Correo: La reparación de las losetas ha costado 250.000 euros).

Legegizonek eta herriko arkitektoek alkatearekin bat egin zuten, erreformek Calatravaren eskubideetan ondorioak ez zutelakoanEl Correo: Juristas dicen que la propiedad intelectual se limita «al diseño» de las obras arquitectónicas.

2007ko azaroaren epaiak, nahiz eta diseinatzailearen alde egin, Isozakiren pasabidea mantendu zuenEl Correo: El juez prima a los peatones en el puente de Calatrava. Calatravak gora jo eta 2009ko martxoan, Auzitegiak 30.000 euro eman zion CalatravariEl País: Bilbao, condenado a indemnizar a Calatrava por 'alterar su obra'.

 Argazki galeria 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Bilboko itsasadarra
 Bilboko itsasadarreko zubiak
 Uribitarte
 Gazteleku
 Santiago Calatrava

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bilboko zubiak
Kategoria:Oinzubiak
Kategoria:Uribitarte pasealekua
Kategoria:Campo de Volantín pasealekua
Kategoria:Uribitarteko eraikinak
Kategoria:Gaztelekuko eraikinak
Kategoria:Santiago Calatravaren eraikinak
Kategoria:1997ko zubiak
Kategoria:Arku-zubiak
Kategoria:Tirante-zubiak