Toti Martinez de Lezea

Toti Martinez de Lezea (Gasteiz, Araba, 1949ko apirilaren 9a) idazlea eta itzultzailea da.  Gaztelaniaz zein euskaraz idazten du. Ingelesetiko, frantsesetiko eta alemanetiko itzulpengintzako ikasketak egin zituen. Telebistako gidoilaria eta aktorea ere bada, eta Kukubiltxo antzerki taldearen sortzaileetako bat. Larrabetzun (Bizkaia) bizi da.

Eleberri historikoa landu du bereziki, eta arlo horretan arrakasta handia lortu du Euskal Herrian. Haur literatura ere egin izan du. ETBrentzat haur eta gazteentzako saioetarako gidoiak idatzi ditu, euskaraz, baita saioak zuzendu ere.

 Bizitza eta lanak 
1978an Kukubiltxo antzerki taldearen sortzaileetako bat izan zen, eta bost urtez egin zuen lan taldean. 1980ko hamarkadan, haurrei zuzendutako bideoak eta telesailak idatzi eta errealizatu zituen. Aldi hartan bertan, Euskal Leiendak (1986) bildu eta idatzi zituen.

1992an, itzulpen lanetan murgildu zen.

1998an bere lehen eleberria idatzi zuen, arrakasta handikoa, La calle de la Judería, XV. mendeko Gasteizko judu familia baten bizitza kontatzen duena. Harrezkero, arrakasta handiko eleberri asko idatzi ditu, genero historikoaren barruan denak. Hona hemen horietako batzuk: Las torres de Sancho (1999), Nafarroako errege Antso Handiaren garaian kokatua; La Herbolera (2000), Durangoko sorgin-ehizari buruzkoa; Señor de la guerra (2001), Euskal Herriko Erdi Aroko Leinu gerrei buruzkoa; La abadesa (2002), Fernando Katolikoaren sasi alaba baten bizitza kontatzen duena; Los hijos de Ogaiz (2002), Lizarrako XIV. mendean kokatua, izurri beltzaren garaian; La voz de Lug (2003), K. a. I. mendean kokatua, asturiar eta kantabriarren arteko gerren garaian; eta La comunera (2003), XVI mendearen hasieran kokatua, Gaztelako Komunitateen aldekoen eta Espainiako koroaren arteko gerraren garaian; A la sombra del templo (2005); La cadena rota (2005); La brecha (2006), 1813ko Donostian kokatua; Placeres reales (2008); eta La flor de la argoma (Otalorea, 2008).

Gazte literatura ere landu du, genero historiko horren barruan: El mensajero del rey (2002), Antso Azkarra Nafarroako erregeak Marokora egindako bidaia kontatzen duena; La hija de la luna (2003), Zugarramurdiko sorginen epaiketari buruzkoa; Antso Nagusia: Baskoien errege handia (2003); Nur eta irlandar gnomoa (2008).

2024an L’Arratien (Erein argitaletxea) nobela kaleratu zuen, mundakarren egunerokotasuna azaltzen duen lana. Euskaraz eta gaztelaniaz argitaratu zen batera. Miren Arratibel Garmendiak egin du euskarazko itzulpena.

 Idazlanen zerrenda 

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 Zubeldia, Iñaki: «Toti Martinez de Lezea. Haurrak, gazteak eta helduak bereganatu dituen idazlea», Egan, 2016-3/4, 221-236.

 Ikus, gainera 
 Euskal Herriko erdal idazleak

 Kanpo estekak 
 Toti Martinez de Lezea idazlearen webgunea
 Sustrai COLINA: «Toti Martinez de Lezea: “Neuk egin nezakeena neuk egiten dut”», Argia, 2160. zenbakia, 2008-11-23.

Kategoria:Euskal Herriko erdal idazleak
Kategoria:Fikzio historikoko eleberrigileak
Kategoria:Gasteizko idazleak
Kategoria:Larrabetzuarrak
Kategoria:Toti Martinez de Lezea
Kategoria:Euskal Herriko itzultzaileak
Kategoria:Gaztelaniazko idazleak
Kategoria:Euskal idazleak
Kategoria:Euskal Herriko gaztelaniazko haur literaturako idazleak
Kategoria:Euskal Herriko gaztelaniazko eleberrigileak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:XXI. mendeko emakume idazleak
Kategoria:XX. mendeko Euskal Herriko idazleak
Kategoria:XXI. mendeko Euskal Herriko idazleak
Kategoria:Eleberri historikoko idazleak
Kategoria:Gazte literaturako idazleak
Kategoria:Emakume eleberrigileak