Onomastika

Onomastika izen bereziak edo propioak aztertzen dituen hiztegigintza edo lexikografiaren atala da, eta izen propioen multzoa. Honako hiru atal hauetan banatzen da:

 antroponimia, pertsona izenak (antroponimoak) aztertzen dituena;
 toponimia, leku izenak (toponimoak) aztertzen dituena;
 bionimia, izaki bizidunen izenak aztertzen dituena.

Toponimia, gainera, beste zientzia batzuetan ere aztertzen da batzuetan; hala nola historia, geografia, mitologia, literatura, eta abar.

2016an Onomastika Elkartea eratu zen Euskal Herrian, Ricardo Zierbide, Ander Ros, Josemari Sestorain eta besteren ekimenaz.

 Onomastika-glosategia 

 Antroponimia: pertsona-izenak 
Antroponimia pertsona-izenak aztertzen dituen zientzia-alorra da.
 cognomen : Erromatar batzuek zeramaten izengoitia,
 etnonimo : herri baten edo etnia baten izena,
 jentilizio : leku bateko biztanleei edo herritarrei ematen zaien izena,
 hagionimo : santu-izena,
 matronimo : familia-izena, amagandik jasoa,
 patronimo : familia-izena, aitagandik jasoa,
 pseudonimo : pertsona baten ezizena.
 teonimo: jainko edo jainkosa baten izena.

 Toponimia: leku-izenak 

 koronimo : eskualde-izena,
 hagiotoponimo : leku-izena, santu-izen batetik jasoa,
 hidronimo : ur-masa baten izena (ibaiak, aintzirak, itsasoak...),
 mikrotoponimo : leku-izena, maila lokalean,
 oronimo : mendi-izena,
 odonimo : kale-izena,
 patronimiko: pertsona izen batetik eratorria, —ia beti aitaren izanetik eratorria―, jatorria adierazten duen deitura edo izena,
 toponimo: leku-izena, oro har.

 Termino generikoak 

Termino hauek izen arruntei edota izen bereziei dagozkie.

 akronimo: hitz-multzo baten laburpena, ahoskatzeko modukoa,
 alonimo: beste izen bat (batez ere egile batena edo lan batena),
 antonimo : beste baten aurkako esanahia duen hitza,
 diminutibo: txikigarria, beste hitz batetik eratorritako terminoa, txikitasun, goxotasun edo ahultasun ideia erantsiz,
 eponimo: pertsona-izen batetik hartutako leku- edo gauza-izena,
 exonimo: kanpoko izena, beste hizkuntza batetik hartutako pertsona- edo leku-izena, grafia egokituz,
 homonimo: izen berekoa,
 hiperonimo: objektu jakin bat baino kategoria zabalagoko izena,
 hipokoristiko: izen baten aldaera familiar edo maitekorra,
 hiponimo: objektu jakin bat baino kategoria murritzagoko izena,
 meronimo: zati baten izena,
 metonimia: gauzak beste izen batez izendatzea, esanahiaren desplazamenduaren bitartez,
 paronimo: antzeko izenak,
 sigla: hitz multzo baten inizialekin osatutako izena,
 sinonimo: beste hitz baten esanahi bera edo bertsua duen terminoa.

 Ikus, gainera 

 Euskal Wikiatlasa
 Mapamundi
 Euskal Onomatikaren Datutegia
 Euskal Herriko onomastika.

 Kanpo estekak 

 Euskal Onomastikaren Datutegiaren kontsulta on line, «EODA - Bilaketa - EODA» www.euskaltzaindia.eus
 EIMAren Onomastika lana.
 EIMAren "Izen zerrendak".
 Euskal Autonomia Erkidegoko toponimia Euskadi.eus



Kategoria:Greziar jatorriko hitzak