Anguiano

Anguiano Errioxako mendebaldeko udalerri bat da. 2020an, 494 biztanle zituen.

Ezaguna da trikimakoen dantzagatik; Errioxako folklore-tradizio zaharrenetakoa omen da. Uztailean eta irailean egiten da, urtero. Valvanerako monasterioa Anguianon dago. Valvanerako Andre Maria da Errioxako patroia.

 Geografia 
Najerilla ibaiaren haranean kokaturik dago 663 metrotako altueran. Harana estua da eta horma garai bertikalak ditu Anguianoko udalerrian. Kareharrizko eremua denez leizeak ere ugariak dira.

Hiru auzotan banatzen da, Mediavilla, Eras eta Cuevas. Mediavilla da handiena eta bertan daude udaletxea, San Andres eliza eta hainbat etxe noble. Eras nekazal eta abeltzain auzoa da eta bertan daude herriko lastotegiak. Azkenik Cuevas abeltzainen auzoa da San Pedro eliza dago.

 Historia 
XI. mendean aipatzen da aurreneko aldiz, Anguidano izenarekin, Naiarako foruan hain zuzen ere. 1092an Anguiano izena aipatzen da Alfontso VI.a Gaztelakoak Valvanerako monasterioari Anguianoko landa lurrak ematen dizkiola esanez.

 Biztanleriaren bilakaera 

 Ekonomia 
Abeltzaintza da jarduera ekonomiko nagusia. Herria inguratzen duten landetan abelgorriak, ardiak, ahuntzak eta zaldiak ikusten dira. Turismo zerbitzuak ere baditu, ostalaritzaz gain artisautza dendak ere ugari dira.

 Ondasun nabarmenak 

 San Andres parrokia: 1546an Juan Pérez de Solartek hasi zuen eraikuntza. Hiru habearte ditu oinplano errektangularrean. Erretaula nagusia 1672-1686 artean eraiki zuen Diego de Ichaso Eztala Urrutiak.
 San Pedro de Cuevas eliza (XV-XVI. mendeak)
 Valvanerako monasterioa (X. mendekoa): Anguianoko udalerrian dago, herritik 17 kilometrotara. 
 Dantzarien malda.

 Kultura 
 Trikimakoen dantza 
220px|thumb|Trikimakoen dantzariak maldan behera.
Anguianoko ospakizun ezagunena Trikimakoen dantza da (). 45 cm-ko pago egurrez egindako trikomakotan dabiltzan dantzariek eliza aurrean dantza egin eta maldan behera biraka jaisten dira. Uztailaren 21, 22 eta 23an izaten da bai eta iraileko azken asteburuan ere.

Badirudi elurte handiak izaten zirela Anguiano inguruan eta trikomako horiek erabiltzen zituztela alde batetik bestera joateko. Ez da ezaguna zergatik hasi ziren dantza hori egiten baina aurreneko aipamen idatzia 1603koa da.

 Kirola 
Herriko kirol taldea Club Deportivo Anguiano da.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak