Berlingo Konferentzia

Berlingo Konferentzia () 1884–85 bitartean egindako nazioarteko batzarra izan zen, Afrikako europar kolonizazioa arautu zuena. Alemaniako kantziler Otto von Bismarckek antolatu zuen, Europako potentziek zituzten gatazka kolonialistak konpontzearren, eta Berlinen egin zen, 1884ko azaroaren 16tik 1885eko otsailaren 26ra. Europako hamabi estatu nagusiak (Alemania, Austria-Hungaria, Belgika, Danimarka, Espainia, Frantzia, Erresuma Batua, Italia, Herbehereak, Portugal, Errusia eta Suedia-Norvegia), Ameriketako Estatu Batuak eta Otomandar Inperioa izan ziren parte-hartzaileak.

Konferentziak hasiera formala eman zion Afrikaren banaketari, eta ezeztatu zituen afrikar gobernu autonomo gehienak; 1870eko hamarkadaren amaieran kontinentearen %10 besterik ez zegoen europarren agindupean; hogei urte geroago, Etiopia eta Liberia soilik ez zeuden Europako estatuen mende.

 Testuingurua 
1876an Afrikaren %90 baino gehiago europarren agindupean zegoen. Frantzia izan zen estaturik eraginkorrenetakoa Afrika beltza kolonizatzeko lehian. 1870ean Alsazia eta Lorrena galtzeak, orduko baturik zegoen Alemaniaren esku, behinolako grandeur hura Afrikan bilatzera behartu zuen Frantzia. Horrenbestez, 1870 amaieran Senegal ibaian gora abiatu ziren. Horrek liskarrak ekarri zituen: ingelesekin Gambian eta Sierra Leonan, Samory Turéren Wassoulou Inperioarekin egungo Ginean eta Malin, eta baita yoruben lurretan ere (Togo eta Dahomey gaur egun), britainiar gudarostearen aurka. Britainia Handiak Egiptoren aurka jo zuen erasoa 1882an, eta tentsioa nabarmendu zen ondoko okupazioaren ondorioz, baina Alemaniak Frantziaren alde esku hartu eta gero, gatazka bideratu ahal izan zuten.

Leopoldo II.a Belgikako erregea izan zen kolonizazioaren beste eragile bat; berak kontratatu zuen Henry Morton Stanley, 1877an Kongo ibaiaren arroan barna hark egindako bidaiaren ondoren. Urtebete geroago, eta belgikarren erregearen agindupean ordurako, behereko Kongon sartu zen Stanley berriro. Frantziak Pierre Savorgnan de Brazza bidali zuen 1881ean Kongo esploratzera, eta Portugalek ere beretzat erreklamatu zuen eskualdea, Kongoko Erresumarekin sinaturik zituen hitzarmenak oinarri harturik. Horiek horrela, eta Portugalen proposamenari jarraituz, 1884-85ean konferentzia bat egin zuten Europako botereek Berlinen.

 Konferentzia 
Berlingo Konferentzia 1884ko azaroaren 13an hasi zen, eta 1885eko otsailaren otsailaren 26an amaitu. Hamalau herrialdetako ordezkariek parte hartu zuten:
 Estatua  Estatuburua  Gobernuburua  Ordezkariak  20px Alemaniar Inperioa  Gilen I.a Alemaniakoa  Otto von Bismarck  Otto von Bismarck Paul von Hatzfeldt Clemens Busch Heinrich von Kusserow border|20px Austria-Hungariako Inperioa  Frantzisko Josef I.a  Gusztáv Kálnoky Imre Széchényi 20px Belgikako Erresuma  Leopoldo II.a  Auguste Beernaert  Gabriel August van der Straten-Ponthoz Auguste Lambermont 20px Danimarkako Erresuma  Kristian IX.a  Jacob Brønnum Scavenius Estrup  Emil Vind 20px Espainiako Erresuma  Alfontso XII.a  Antonio Cánovas del Castillo  Francisco Merry y Colom 20px Ameriketako Estatu Batuak  Chester Alan Arthur  Chester Alan Arthur   John A. Kasson Henry Shelton Sanford 20px Frantziako Errepublika  Jules Grévy  Jules Grévy  Alphonse de Courcel 20px Erresuma Batua  Viktoria  William Ewart Gladstone  Edward Baldwin Malet 20px Italiako Erresuma  Hunberto I.a  Giovanni Giolitti  Eduardo de Launay border|20px Herbehereetako Erresuma  Gilen III.a  Jan Heemskerk  Philipp van der Hoeven 20px Portugalgo Erresuma  Luis I.a  Fontes Pereira de Melo  Antônio José da Serra António de Serpa Pimentel 20px Errusiar Inperioa  Alexandro III.a  Michael von Reutern  Pyotr Kapnist 20px Suedia-Norvegia  Oskar II.a  Robert Themptander  Gillis Bildt 20px Otomandar Inperioa  Abdulhamid II.a  Mehmed Said Paxa  Mehmed Said Paxa

Lurralde kolonialak banatzeko eta aitortzeko modua arautzea zen konferentziaren helburua. Bilkura luzeak egin ondoan, erabaki sail bat hartu zuten estatuek, edo haien izenean organismoek, geografia elkarteek, merkataritzakoek edo erlijio ordenek, burutu beharko zituzten jarduera kolonizatzaileak gobernatzearren.

 Akordioak 
1885eko otsailaren 26ko Akta Nagusiak jaso zituen akordioak:

Hitzarmen horren arabera, lurralde baten jabetza izateko haren okupazio eraginkorra lortu behar zen lehenik: kostalde bat okupatzen zenean, hari zegokion barnealdea edo hinterland ere kolonizatu behar zen, eta ondoren gainerako estatuak jakinaren gainean jarri beharra zegoen. Ondorioz, estatuek lasterketa bati ekin zioten, ahalik eta lur gehien konkistatzearren.

Kongo eta Niger ibaien arroak nazioarteko nabigazio eskualdetzat hartu zituzten; era horretan, kontinentearen barrualdea ustiatzea ahalbidetu zuten. Kongo Garaiko Ikerketa Batzordea-ren esku utzi zen Kongo ibaiaren arroko 2 milioi kilometro koadroko eremua (egungo Kongoko Errepublika Demokratikoa). Kongoko Estatu Burujabea izena hartu zuen lurralde hori Leopoldo II.aren jabetza pribatua izan zen 1908 arte.

 Ondorioak 

Afrikako banaketa 1913an.
Berlingo Konferentziaren bitartez, pax colonial izeneko garai historikoaren oinarriak ezarrita geratu ziren eta hala iraun zuten Lehen Mundu Gerra hasi bitartean.
 Britainiar Inperioak bere menpeko lurraldeak sendetsi zituen, eta beste batzuk eskuratu. Ondorioz, koloniak eduki zituen Afrikako mendebaldean (Nigeria, Sierra Leona eta abar); ekialdean (Egipto, Sudan, Kenya); eta hegoaldean (Hegoafrika, Rhodesia eta abar).
 Frantziak ere lur gehiago lortu eta lehengoak atxiki zituen: Magreb osoa, Sahara (Libia eta Egipto izan ezik), Sahelgo herri gehienak, Gabon, Kongo Frantsesa eta Madagaskar.
 Alemaniak Togo, Kamerun, Namibia eta Tanzania (Ekialdeko Afrika Alemana) eskuratu zituen.
 Belgikak Kongo bereganatu zuen: Leopoldo II.aren jabetza gisa 1908 arte, eta kolonia moduan (Kongo Belgikarra) handik aurrera.
 Portugalek Mozambike eta Angola atxiki zituen.
 Espainiak Mendebaldeko Sahara eta Ekuatore Ginea eskuratu zituen.
 Italiak Libia, Eritrea eta Somalia lortu zituen.
 Etiopia eta Liberia geratu ziren Afrikako estatu independente bakartzat.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Biltzar diplomatikoak
Kategoria:Berlingo historia
Kategoria:Afrikako Kolonizazioa
Kategoria:1884
Kategoria:1885
Kategoria:Konferentzia diplomatikoak Alemanian