Guadalupe (eskualdea)

Guadalupe (frantsesez Guadeloupe, // ahoskatua; antillar kreolez: Gwadloup) Frantziako itsasoz haraindiko eskualdea eta departamendua (DOM) da, Antilletako uhartedi txikia. Europar Batasunaren Eskualde Ultraperiferiko bat da. Hego Amerikako kostatik 600 km iparraldera dago eta Dominikar Errepublikaren ekialdean. Prefektura Basse-Terre hirian dago.

 Izena 
Izena Extremaduran (Espainia) dagoen Guadalupe herritik datorkio, Ama Birjina han agertu omen zelako. Guadalupek (arabieraz, Wad al luben) "ibai ezkutua" esan nahi du. Behinola, Karukera izena zuen ("Ur ederren uhartea").

 Uharteak 
 #  Uharte Bizt. (2010) Bizt. (99) Hazkunde Azalera (km²)  Dentsitate 1  Grande-Terre    %+0,43 586,68 km² 337 2  Basse-Terre    %+9,86 847,82 km² 224 3  Marie-Galante    %-7,42 158,01 km² 73 4  Terre-de-Haut    %+3,35 5,22 km² 342 5  La Désirade    %-2,53 21,42 km² 74 6  Terre-de-Bas    %-13,7 7,58 km² 144 7  Petite-Terre 0 0  1,70 km² 

 Hiri nagusiak 
 #  Hiria Bizt.(10) Bizt. (99) Hazkunde Uhartea 1  Pointe-à-Pitre     %-0,93 G-T & B-T 2  Basse-Terre    %-1,61 Basse-Terre 3  Sainte-Anne    %+18,5 Grande-Terre 4  Petit-Bourg    %+13,0 Basse-Terre 5  Le Moule    %+7,46 Grande-Terre 6  Sainte-Rose    %+14,7 Basse-Terre 7  Capesterre-Belle-Eau    %-1,26 Basse-Terre 8  Morne-à-l'Eau    %-2,50 Grande-Terre 9  Lamentin    %+18,5 Basse-Terre 10  Saint-François    %+38,8  Grande-Terre

 Historia 

Guadalupeko lehen biztanleak arawak amerindiarrak izan ziren, arrantzaz eta nekazaritzaz bizi zen herri baketsua, K.a. 330. urtean. Geroago, gaur egungo Venezuelatik iritsi ziren Karibeko indioek uhartea inbaditu eta Karukera izena eman zioten. Europarren iritziz, Guadalupe Kristobal Kolonek 1493an aurkitu zuen.

Frantziak 1635 urte inguruan kolonizatu zuen eta karibetar indioak bakandu zituen, haiek esplotatzeko saiakera antzuaren ondoren, Afrikako esklaboak eraman zituzten eta azukre-kanabera sartu, Guadalupeko baliabide ekonomiko nagusitzat. Esklabotzaren indargabetzearen ondoren, eta azukre-kanaberaren landaketak utzi ondoren, uhartearen erakargarritasuna erabili zen.

Gaur egun, Guadalupeko biztanleria amerindiar, europar, afrikar eta indiarren nahasketa da. Elkarrekin kultura kreolea sortu zuten eta lasaitasunean bizitzea proposatu zuten.

 Pertsonaia ezagunak 
 Saint-John Perse (1887-1975), olerkaria, Literaturako Nobel Sariduna
 Maryse Condé (1937-), idazle feminista.
 Marie-José Pérec (1968-), atleta, txapeldun olinpikoa.
 Laura Flessel (1971-), eskrimalaria, txapeldun olinpikoa.
 Lilian Thuram (1972-), futbolaria.
 Teddy Riner (1989-), judoka, txapeldun olinpikoa.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Guadalupeko Eskualde Kontseiluaren webgune ofiziala
 Guadalupeko Kontseilu Orokorraren webgune ofiziala


Kategoria:Britainiar kolonia eta protektoratu ohiak Amerikan
Kategoria:Ipar Amerikako kolonia ohiak
Kategoria:Antilla Txikiak
Kategoria:Suediar kolonia ohiak
Kategoria:Karibeko dependentziak