Armentia

Armentia, Gasteizko udalerria osatzen duten herrietariko bat da. 

 Izena 
Armentia izena latinezko antroponimo batetik omen dator, Arventius antroponimotik.

Donemiliagako goldean, 1025. urtean datatutako dokumentuan, Armentei aldaera aipatzen da.

 Historia 
Erromatar garaian eta Erdi Aroan Armentia bidegurutze garrantzitsua izan zen. Alde batetik, handik igarotzen zen Done Jakue bidea (kontuan izan Armentiako basilika Euskal Herriko lehen katedrala izan zela). Bestalde, Ab Asturica Burdigalam erromatar galtzada Mariturritik igarotzen zen.

Armentiako tenplua apezpiku egoitza izan zen XI. mendean. Gero, hegoaldeko lurrak musulmanen eskuetatik kristauen agintera igaro zirenean, apezpiku egoitza Kalagorrira aldatu zen.


 Demografia 

 San Prudentzio basilika 
Armentiako basilika edo San Prudentziorena XII. mendean eraiki zuten, estilo erromanikoan, VIII. mendeko tenplu baten hondakinen gainean. 1776an zorigaiztoko eraberritze bat jasan zuen, eta bere egituraren atal bat desagertu egin zen. 1964an berriz eraberritu zuten. Erdi Aroko artearen adibide nagusietako bat da eta Euskal Herriko monumentu izendatu dute.

Elizaren oina gurutze latinoa da. Burualdean zein haren besoak gurutzatzen den tokian dituen gangetan ebanjelisten lau eskultura daude. Elizako kapitelak landareekin, animaliekin, eta zaldun eta zentauroen arteko guduen irudiekin apaindurik daude. Oraindik ere jatorrizko portadaren hondarrak geratzen dira. Tinpanoek eta baxuerliebeek Euskal Herrian den erromanikoko eskultura multzo onenetakoa osatzen dutehttp://www.vitoria-gasteiz.org/anilloWeb/eu/html/1/28.shtml.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Armentiari buruzko informazioa Gasteizko Eraztun Berdeko webgunean
 Armentiako indusketei buruzko artikulua ARGIA astekarian
 Bisita birtuala

Kategoria:Armentia
Kategoria:Gasteizko kontzejuak
Kategoria:Donemiliagako goldean aipatuak