Ehari

Ehari (ofizialki Ehari / Ali) Gasteizko udalerria osatzen duten herrietariko bat da. 519 metroko garaieran kokatuta dago, Otoetara joateko bidearen ertzean. Herria iparraldetik inguratzen duen kalearen beste aldean Gasteizko Sansomendi auzoa. Beraz, Eharik aspaldi galdu zuen bere izaera landatarra.

 Toponimia 
 Echari, X. mendea (Landazuri II, 23)
 Ehari, 1025 (Donemiliagako goldea, 180)
 Eari 11.., (HCV, 206)
 Ehari, 1135 (CDMR II, 108)
 Healy, 1258 (MP, 168 y 170)
 Ehali, 1266 (Landazuri III, 354)
 Ali, 1296 (PRA)
 Ehali, s. XIII (TA)
 Ali, 1770 (Landazuri I, 104)
 Hali, 1774 (MP, 43)

 Historia 
Historiako lehen aipamena 1025ean dago Donemiliaga Kukulan idatzitako dokumentu batean. Orduan, herriaren izena Ehari zen. Ondorengo mendeetan izenak hainbat gorabehera izan zituen, Ehaly, Healy, Ehali eta Ali.

Ehari Gasteizko udalerrian integraturik geratu zen 1258an, inguruko beste hainbat herrixka bezala. Historiako beste aldi batzuetan ere berezko udalerria izan du; hala ere, 1877ko erroldan udalerri independente gisa desagertu zela adierazten da, eta geroztik beti Gasteizen pean egon da.

 Demografia 

 Kultura 

 Ondare materialak 
San Millan elizak dorre nabarmena du, XVIII. mendekoa. Erretaula nagusiaren lehenengo atalean, Andre Maria Sortzez Garbia dago eta haren ondoan San Petri eta San Pauloren eskulturak daude. Bigarrenean, San Millan eta, haren ondoan, San Joan Bataiatzailea y San Josef.

Herri erdian, Iturri-Berri plaza ondoan, gurutze bat dago, XVI. mendekoa. Erdi Arotik Ehari/Ali eta Armentiako bidea zen Erromatar galtzada zaharraren trazadura. Errenazimentuko errodamenduagatik, XVI. ala XVII. mendekoa izan daiteke.Beste gutrutze bat dago, XVIII. mendokoa ziurrenik (Arabako beste adibide batzuk kontuan izanda), nesken eskola eta andereñoaren etxea zen eraikinaren lorategian kokatuta dago. Gaur egun Kakiturri Elkartea dago eskola-ohian.

Bolatokia dago herri erdian, gaur egun airea zabalean, haurrentzako parke batekin eta lorategi batekin batera.

Iturria mantentzen da. 15 metroko horma batean, iturri ondoan, mural bat egin dute Ehariko bi emakumeren omenez.

 Ondare immaterialak 
Zaindariaren jaiak azaroaren 12an ospatzen dira. San Millan da patroia. Kanta berezia du: "Viva Millán nuestro patrono". Kakiturri da Ali/Eharin jaioen ezizena,​ eta kakiturri eguna ekainaren azken larunbatean ospatzen da.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Ehari-Gobeu

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ehari-Gobeu
Kategoria:Gasteizko herriak
Kategoria:Arabako lehengo udalerriak
Kategoria:Gasteizko kontzejuak
Kategoria:Donemiliagako goldean aipatuak