Eiheralarre

Eiheralarre (goi-nafarreraz: Ihalar) Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Beherea lurraldean kokatuta. Garazi eskualdean dago, Donibane Garazi hiriburutik 3,7 kilometrora. Altuera 177 eta 1 417 metro artekoa da, eta 30,30 km²-ko azalera hartzen du. 2018. urtean 294 biztanle zituen.

Eiheralarreko erretorea izan zen Bernart Etxepare euskal idazlea hainbat urtetan.

Bertako biztanleak eiheralartarrak dira.

 Izena 
Eiheralarre edo Ihalar beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:

 frantsesez: Saint-Michel ("san mixel" ahoskatua)
 okzitanieraz, gaskoieraz: Sent Miquèu ("sent mikéu" ahoskatua)
 aragoieraz: Sant Miguel lo Viello ("sant migel lo biello" ahoskatua)
 gaztelaniaz: San Miguel Pie de Puerto ("san migél pie de puerto" ahoskatua)

Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

  Villa sanctis michaelis (1140)
 Saint-Michel-Pied-de-Port (1140)
 Sant miguel lo vieyl (1350)
  Sancti Michaelis veteris (1545)
  San-Miguel-el-Viejo en Ultra Puertos (1500)
 Sant-Miguel (1513)
  Nive-Montagne (1792)
  Saint-Michel-en-Cize (1975)Don Jose Yanguas Miranda jaunek argitaratu izenak
  Saint-Michel-d'Orisson (1975)

 Geografia 
Eiheralarre Beherobiko ibarran dago.

 Mugakideak 

 Ingurune naturala 
Beherobia ibaiak udalerritik igarotzen da.

 Auzoak 
 Eliza
 Behizaro
 Herri
 Mendiola
 Harxuri
 Château-Pignon
 Oriun
 Honto

 Demografia 

Oharra: 2005eko biztanleria, INSEEk emaniko behin-behineko datua da.

 Politika 

 Ingurumen-politika 
2020ko Herriko Etxeko hauteskundeetan, gehiengoa lortu zuen zerrendak Biziren metamorfosi ekologikoaren aldeko Ituna sinatu zuen, azken honekin sinatzaileek mugikortasunaren, elikaduraren, etxebizitzaren, energiaren eta tokiko eta zirkularra den ekonomiaren arloko trantsizioaren alde jarduteko engaiamendua hartzen dute. 2021eko jarraipen-txostenaren ondotik, Herriko Etxeari 4tik 0,2ko metamorfosi puntuazioa eman zitzaion eta 2023ko kargualdi-erdiko txostenean, puntuazioa 4tik 0,4koa  izan zen.

 Ondasun nabarmenak 
Done Bikendi eliza eta garai napoleonikoetako gotorleku bat dira udalerriko monumentu nagusiak.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Eiheralarre