Kapitalista

Kapitalista ekonomian ohikoa den terminoa da, zeinaren lana eztabaida politiko eta sozialera hedatu zen. Aberastasuna ekoizteko bitartekoen jabe edo kontrolatzen duen agente ekonomikoa izendatzen du. 

Kapitalista, beraz, inbertitzailea da (adibidez, arrisku kapitalista arrisku-kapitalean inbertitzen duena da).

Jatorrizko zentzu honetan kapitalista izateak ez du zertan esan nahi kapitalismoa deritzon sistema ekonomiko eta sozialaren aldekoa izatea; geroago kapitalista, berriz, merkatu askearen ideologiaren defendatzailea izendatzen duen epiteto gisa erabili da. Erabilera hori langile mugimenduak asmo peioratibo batekin egin zuen lehenik eta gero —bereziki 1989an Berlingo harresia erori zenetik eta 1991n Sobietar Batasuna desagertu zenetik— harro hartu zuten bere aldekoek, adibidez, misioan. Forbes aldizkariaren adierazpena.

Bestalde, zaila da enpresariaren figura zehaztea, ez baita zertan kapitalaren jabeekin bat etorri behar —baina enpresa baten jabeari maileguan eman izana edo bazkide kapitalistak enpresa bat eratu, kasu honetan akziodunek, beren akzioen araberako etekinetan parte hartzen dute, eta enpresa exekutiboek zuzentzen dute—, eta horrek aldea dakar haietako bakoitzak jasotzen duen ordainsarietan (kapitalaren interesak, etekina enpresaburu indibidualarentzat, akziodunentzako dibidenduak, sozietateetako zuzendarien funtzio exekutiboa ordaintzeko modu oso desberdinak, etab.), baita horren justifikazioa ere ( arriskua, aldi baterako monopolioa edo abantaila lehiakorraz gozatzea –eskasiaren boterea–, enpresa-sormena sustatu beharra, etab. ). Tim Harford El economista camuflado (2006); La lógica oculta de la vida (2008).

 Kontzeptuaren historia 
/kapitalist terminoa ekonomian erabiltzen du XVI. mendearen erdialdean Wolffgang Schweicker-ek. 

Capitalist hitzaren lehen erabilera —ingelesez— Arthur Young-i zor zaiola dirudi 1792ko Travels during the years 1787, 1788, and 1789, undertaken more particularly with a view of ascertaining the cultivation, wealth, resources, and national prosperity of the kingdom of France Oxford English Dictionary liburuan non termino horrek erreferentzia egiten zion kapitalaren jabe zenari .

1817ko On the Principles of Political Economy and Taxation liburuan, David Ricardok jabe pribatuen klase menperatzailea kapitalista gisa deskribatzen du.

Marxismoan hitzak ekoizpen baliabideen jabe den pertsona adierazten du. Bizitza mantentzeko, ez du zertan lan egiteko gaitasuna saldu behar —proletarioak bezala—. Kapitalistak ekoizpen baliabideen jabe gisa duen posizio pribilegiatuaz aprobetxatzen du proletalgoa ustiatzeko.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Josephson, Matthew, "The Money Lords; the great finance capitalists, 1925-1950", New York, Weybright eta Talley, 1972.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Kapitalismoa