Lasa

Lasa Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Beherea lurraldean kokatuta. Baigorri-Ortzaize eskualdean dago, Donibane Garazi hiriburutik 2,5 kilometrora. Altuera 176 eta 1 247 metro artekoa da, eta 14,79 km²-ko azalera hartzen du. 2018. urtean 335 biztanle zituen.

Bertako biztanleak lasarrak dira.

 Izena 
Lasa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:

 frantsesez: Lasse ("lás" ahoskatua)

Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

 Lasa (1106)
 Satus Martinus de Lasse (1300)

 Etimologia 
Jean-Baptiste Orpustanen hitzetan, Lasa toponimo gardena da. Bere esanahia latsa ("ur ibilgua") litzateke.

 Geografia 
Lasa Beherobiko ibarran dago.

 Mugakideak 

 Ingurune naturala 
Arnegi erreka udalerritik igarotzen da, bere ibaiadar diren Pagolako erreka, Landarreta erreka eta Ontzoroneko errekarekin batera. Adartza (1 250 m) eta Munhoa (1 021 m) mendiak igotzeko ohiko abiapuntua da herria.

 Klima 

 Etxeak eta auzoak 
 Herri Barnea
 Hiribehere
 Ithola
 Mezpira
 Azkila
 Hardoia
 Zuharreta
 Lepozaditz

 Historia 
Lasako parrokia 1266. urtean da aipatua. 1333. urtean ere Mokosail leku-izenaren (frantsesezko "bon-conseil" hitzen euskarazko adaptazioa) aipamena agertzen da Orreagako enkomienda modura, zeinetan Donejakue Bidea egiten zuten erromesei ematen zitzaien ostatua.
 Demografia 
1793180018061821183118361841184618511856186118661872187618811886189118961901510574596635765767766757814678718690689672677623607600560190619111921192619311936194619541962196819751982199019992006200720122018570559521480510455442398377361317296286261287291310335

 Ekonomia 
Udalerrian Irulegiko Arnoa ekoizten da, laborantza delarik udalerriko ekonomiaren oinarria.

 Politika 

 Auzapezak 
HasieraAmaieraAuzapezaAlderdia19801995Arnaud Etchart19952007Ferrand Etchart20072008Jean Aldacourrou2008karguanMichel Idiartfalta diren datuak osatu egin behar dira

 Erakunde publikoak 
2017ko urtarrilaren 1era arte, Lasa Garazi-Baigorri herri elkargoaren kide zen. Une horretatik aurrera, sortu berria zen Euskal Hirigune Elkargoaren parte izatera pasa zen.Instituzioaren behar gorria. 2015eko urriaren 11. Argia.com 

 Euskara 
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Baigorriko ibarreko herri guztiak sailkatu zituen, mendebaldeko behe-nafarrera euskalkian, Arberoa eta Ortzaize ibarretan hitz egiten zena.Luis Luziano Bonaparte. Carte des Sept Provinces Basques, montrant la delimitation actuelle de l´euscara, et ses divisions en dialectes, sous-dialectes et varietés, 1863.

Koldo Zuazok, 2010ean, Lasak nafar-lapurtera euskalkian sailkatu zituen.Koldo Zuazo. El euskera y sus dialectos. Alberdania, 2010.

Lasatar ezagunak
 Leire Iribarne (1991-2022), abeslaria.

 Ondasun nabarmenak 
 Etxartea baserria (XVII. mendea)
 Harginaenea baserria (XVII. mendea)
 Laskorria baserria (XVIII. mendea)
 Done Martin eliza (XIX. mendea)

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Baigorri-Ortzaize
 Nafarroa Beherea

 Kanpo estekak 

Kategoria:Lasa