Bertsolari Txapelketa Nagusia

eskuinera|thumb|300px|1936ko Bertsolari Txapelketa Nagusiko bertsolariak. Erdi-erdian, Txirrita irabazlea.
eskuinera|thumb|300px|Xabier Amuriza, 1980ko eta 1982ko txapelduna.
eskuinera|thumb|300px|Amets Arzallus, 2013ko txapelduna.
eskuinera|thumb|300px|2005 eta 2017 arteko finalak Bilbao Exhibition Centren jokatu ziren, Barakaldon.
Bertsolari Txapelketa Nagusia Euskal Herri osoko bertsolarien artean egiten den txapelketa da. Gaur egun lau urtetik jokatzen da eta 2022koaz geroztik, egungo txapelduna Maialen Lujanbio da.

 Antolaketa 
 Antolatzaileak 
Euskaltzaleak kultur-taldeak, Euzko Gaztediren laguntzaz, antolatu zituen bi lehenak, 1935ean eta 1936an. Gero, Espainiako Gerra Zibilaren eta haren osteko errepresioaldi gogorraren etena gertatu zen. Euskaltzaindiak hartu zuen antolatzeko ardura handik urte batzuetara, 1960an, 1962an, 1965ean eta 1967an. Hurrengoak, hamahiru urteko etena eginda, 1980an eta 1982an egingo ziren, eta Xabier Amurizak irabazi zituen biak. Bizkaitarra izan arren, euskara batuan abestu zuen, orduko moldea hautsiz, eta geroztik nagusi den bertsokera modernoaren oinarriak ezarri zituen. 1986tik aurrera, Euskal Herriko Bertsozale Elkarteak antolatzen du txapelketa, lau urtean behin.Igor SUSAETA: «Batzuentzat zena denentzat da», Berria, 2013-12-13.

 Izena 
Hasierako bi edizioetan, 1935an eta 1936an, txapelketaren izena "Bertsolari Guduak" izan zen, Aitzolek proposatutako izena. 1960ko hamarkadan "Txapelketa" izendapena erabiltzen hasi ziren.

 Finalaren egoitzak 
Lehenengo ekitaldiak Donostiako antzokietan antolatu ziren. 1960. hamarkadan Anoeta pilotalekuan jokatu ziren finalak eta 1986tik aurrera Anoeta Belodromoa finkatu zen. 2005ean apustu handia egin zen bertsolaritzaren eremu tradizionaletik atera eta Barakaldoko Bilbao Exhibition Centren finala jokatzeko. Arrakastatsua izan zen erabat eta hurrengo ekitaldiak ere bertan jokatu ziren. 2021ean ezin izan zen txapelketarik jokatu COVID-19 pandemiaren erruz eta 2022ko udazkenean jokatu zen. Finala jokatzeko egoitza ere aldatu zen, Iruñeko Nafarroa Arena eraikinean jokatu baitzen lehenengoz.

 Finalaren egoitza (Hiria)  Ekitaldiak  Urteak Anoeta Belodromoa (Donostia) 5  1986, 1989, 1993, 1997, 2001 Bilbao Exhibition Centre (Barakaldo) 4  2005, 2009, 2013, 2017 Anoeta pilotalekua (Donostia) 3  1962, 1965, 1967 Victoria Eugenia Antzokia (Donostia) 2  1936, 1960 Karmelo Balda pilotalekua (Donostia) 2  1980, 1982 Poxpolin Antzokia (Donostia) 1  1935 Nafarroa Arena (Iruñea) 1  2022

 Txapelketa Nagusiaren irabazleak 

  Urtea  Txapelduna BTN-1935  Inazio Eizmendi Manterola "Basarri" BTN-1936  Jose Manuel Lujanbio Retegi "Txirrita" BTN-1960  Inazio Eizmendi Manterola "Basarri" BTN-1962  Manuel Olaizola Urbieta "Uztapide" BTN-1965  Manuel Olaizola Urbieta "Uztapide" BTN-1967  Manuel Olaizola Urbieta "Uztapide" BTN-1980  Xabier Amuriza Sarrionandia BTN-1982  Xabier Amuriza Sarrionandia BTN-1986  Sebastian Lizaso Iraola BTN-1989  Jon Lopategi Lauzirika BTN-1993  Andoni Egaña Makazaga BTN-1997  Andoni Egaña Makazaga BTN-2001  Andoni Egaña Makazaga BTN-2005  Andoni Egaña Makazaga BTN-2009  Maialen Lujanbio Zugasti BTN-2013  Amets Arzallus Antia BTN-2017  Maialen Lujanbio Zugasti BTN-2022  Maialen Lujanbio Zugasti BTN-2026  

 Datuak 
 Txapelak 
 Bertsolaria  Txapelak  Urteak Andoni Egaña 4  1993, 1997, 2001, 2005 Manuel Olaizola "Uztapide" 3  1962, 1965, 1967 Maialen Lujanbio 3  2009, 2017, 2022 Inazio Eizmendi "Basarri" 2  1935, 1960 Xabier Amuriza 2  1980, 1982 Jose Manuel Lujanbio "Txirrita" 1  1936 Sebastian Lizaso 1  1986 Jon Lopategi 1  1989 Amets Arzallus 1  2013

 Parte hartzeak finalean 
 Bertsolaria  Parte hartzeak  Urteak Andoni Egaña 7  1986, 1989, 1993, 1997, 2001, 2005, 2009 Maialen Lujanbio 7  1997, 2001, 2005, 2009, 2013, 2017, 2022 Jon Lopategi 6  1962, 1965, 1967, 1982, 1986, 1989 Unai Iturriaga 6  1993, 1997, 2001, 2005, 2009, 2013 Aitor Mendiluze 6  2001, 2005, 2009, 2013, 2017, 2022 Sustrai Colina 6  2001, 2005, 2009, 2013, 2017, 2022 Manuel Olaizola "Uztapide" 5  1936, 1960, 1962, 1965, 1967 Jon Enbeita 5  1980, 1982, 1986, 1989, 1993 Sebastian Lizaso 5  1982, 1986, 1989, 1993, 1997 Amets Arzallus 5  2005, 2009, 2013, 2017, 2022 Fernando Aire "Xalbador" 4  1960, 1962, 1965, 1967 Mattin Treku "Mattin" 4  1960, 1962, 1965, 1967 Jon Azpillaga 4  1960, 1962, 1980, 1982 Jon Maia 4  1997, 2001, 2005, 2009 Igor Elortza 4  2001, 2005, 2013, 2017

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Bertsolari Txapelketa Nagusia Bertsozale Elkarteak sortutako webgune ofiziala
 Bersolaris. Poetas populares vascos Pio Caro Barojak egindako 1967ko txapelketari buruzko dokumentala

Kategoria:Bertsolari Txapelketa Nagusiak