Esnotz

EsnotzEuskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia. (erroibarreraz: Esnots) Erroibar ibarreko kontzeju bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioak eskualdean.

 biztanle zituen.

Bertako biztanleak esnoztarrak dira.

 Izena 
Esnotz edo Esnots toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

 Esnotx (1245)
 Esnox (1245)
 Esnots (1245)
 Esnoch (1270)
 Esnos (1274)
 Esnotts (1343)
 Esnoz (1587)
 Eznoz (1607)
 Esnotz (1976)

 Geografia 
Esnotz Erroiberran dago.

 Ingurune naturala eta klima 
Erroiberraren azalera handia dela eta bi klima ezberdin daude, iparraldeko klima azpiatlantiarra, pagadi ugari eta urte osoko prezipitazioekin, eta hegoaldeko klima azpimediterraneoa, basa pinuekin eta uda garaiko bi hilabete idorrekin. Urteko batez besteko prezipitazioak 1 200 mm dira hegoaldean, eta 2 000 mm ibarraren iparraldean. Batez besteko tenperatura 7 eta 10 gradu bitartekoa da.

Urteroko egun euritsuak 120 izaten dira ibarraren hegoaldean eta 140-150 egun iparraldean. Gunerik menditsuenetan egun euritsuak 150 baino gehiago izan daitezke.

 Estazio meteorologikoak 
Erroiberran dagoen Aurizperri kontzejuan, itsasoaren mailatik 871 metrora, Nafarroako Gobernuak 1972an jarritako estazio meteorologikoa dago.  Gainera, 1975an, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Erro kontzejuan, itsasoaren mailatik 672 metrora. Erroko estazioa da Esnotzerako balio egokienak ematen dituena, hurbilen dagoena baita.

 Hirigintza 

 Kaleak 
Herriak kale bakarra ditu:Erroibarko Udala. Esnotzeko planoa

 Done Martie karrika

 Etxeak 
Herriak 28 etxe ditu:

 Historia 
Jaurerriaren hiribildu zaharra, 1280an urtean 134 soldata gehi 42 garagar eta olozko petxu zor zituena. Orreagako Santa Mariak, truke bidez (1358), tokian bertan "jauregi" bat erosi zuen.

1835-1845eko erreformetara arte gobernatu zuten Erroibareko alkateak, Erroko bizkondeek izendatzen zutena jurisdikzio zibilari zegokionez, eta, ekonomiari zegokionez, haraneko diputatuek eta herriko erregidoreek. Azken hauek herriko etxeen artean txandakatuz izendatzen ziren. 1847an eskola zuen eta bere maisuak 960 erreal jasotzen zituen; Auritzetik posta jasotzen zuen astean bitan eta bide guztiak egoera txarrean zeuden.

 Demografia 
 biztanle zituen Esnotzek.200020012002200320042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020343433353836373938353433323334353333333434

 Politika 
Esnotzeko kontzejua kontzejuburuak osatzen dute. Egungo kontzejuburua Jose Maria Erro Bidaurreta da.

 Kontzejua 
Esnotzeko kontzejua kontzejuburuak osatzen dute, demokratikoki hautatua. Kontzejuburua Jose Maria Erro Bidaurreta da.

 Kontzejuburuak 
2011tik, Esnotzek 2 kontzejuburu izan ditu:KontzejuburuAgintaldi hasieraAgintaldi amaieraFrancisco Javier Etxamendi Zalba20112015Jose Maria Erro Bidaurreta20152019Jose Maria Erro Bidaurreta2019jardunean

 Kultura 
 Euskara 
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Erroibarko herri guztiak sailkatu zituen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinio ibarretik Esteribar eta Artzibar ibarrekin hitz egiten zena.Luis Luziano Bonaparte. Carte des Sept Provinces Basques, montrant la delimitation actuelle de l´euscara, et ses divisions en dialectes, sous-dialectes et varietés, 1863.

Koldo Zuazok, 2010ean, Erroiberrak nafarrera euskalkian sailkatu zituen.Koldo Zuazo. El euskera y sus dialectos. Alberdania, 2010.

Esnotzeko azpieuskalkia erroibarrera da, eta, zehazki, Hegoerroibartar aldaera.Euskaltzaindia. Hegoaldeko goi-nafarrera. Erroibarrera.

 Euskararen Foru Legea 

Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legeari jarraituz, Erroibar eremu euskalduneko udalerria da. 2001eko erroldan, herritarren % 24,01ek zekien euskaraz.

 Jaiak 
 Done Martieko jaiak: irailaren azken asteburuan

 Ondasun nabarmenak 
 Done Martieko eliza, XVII. mendeko kristiau eliza.
 Done Martieko baseliza, urte ezezaguneko kristiau abadia.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Erroibar
 Pirinioak
 Zangozako merindadea
 Nafarroa Garaia

 Kanpo estekak 
 Erroibarko Udalako webgune ofiziala

Kategoria:Erroibarko kontzejuak