Alduate

AlduateEuskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia. Urraulbeiti ibarreko leku bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.

 biztanle zituen.

Bertako biztanleak alduatarrak dira.

 Izena 
Alduate toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

 Aldunate (1000)
 Aldunat (1068)
 Altunate (1093)
 Altunat (1101)
 Altunet (1102)
 Aldunat (1268)
 Aldunat (1366)
 Aldunate (1534)
 Aldunate (1829)
 Aldunate (1990)
 Alduate (2005)

 Geografia 
Alduate Urraulbeiti ibarran dago.

 Inguru naturala eta kokapena 
Urraulbeiti Zangozako merindadeko herria da eta Nafarroako hiriburutik 36 kilometrora dago. Udaletxea Artiedan dago. Erliebe txikiko ibarra da. Lautada bat osatzen du, Longida, Erromantzatua eta Urraulgoiti ibarretatik jarraitzen duena, nahiz eta azken kasu horretan Ugarrongo arroilak eten egiten duen.

 Klima 
Urraulbeitiko klima azpimediterraneoa da, eta urteko batez besteko tenperatura 12,5 °C ingurukoa da. Urteroko egun euritsuak 100 inguru dira, eta jausitako prezipitazioa 850mm-koa.

Basoa nahiko urria da, eta zuhaitz gehienak pinuak dira, Austriatik birlandaturiko zuhaitzak. Horrez gain, ameztiak eta zumeak ageri dira ibarreko gunerik lehor eta eguzkitsuenetan.

 Estazio meteorologikoak 
Urraulbeitin dagoen Artieda kontzejuan, itsasoaren mailatik 456 metrora, Nafarroako Gobernuak 1954an jarritako estazio meteorologikoa dago.

 Historia 
Lehen aldiz dokumentatutako hiribildua, Antso IV.a Gartzeitz Semeno Gartzeitzi eman zionean 1068an, eta honek, handik gutxira, Leireko monasterioari eman zion, XII. mendean oraindik ere berea zena. 1849an lehen mailako 300 labore lapurtu zituen, 500 bigarren mailakoak eta 1 100 hirugarren mailakoak.

 Demografia 
 biztanle zituen Alduatek.20002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202066781213121212111516161615151517182117

 Kultura 
 Euskara 

Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Urraulbeiti atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.Luis Luziano Bonaparte. Carte des Sept Provinces Basques, montrant la delimitation actuelle de l´euscara, et ses divisions en dialectes, sous-dialectes et varietés, 1863.

Koldo Zuazok, 2010ean, Urraulbeiti ez-euskal-eremuan sailkatu zen.Koldo Zuazo. El euskera y sus dialectos. Alberdania, 2010.

Udalerri honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak du. Horregatik sailkatzen da pirinioaurrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Urrozko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.

 Ondasun nabarmenak 
 San Fakundo eliza, XII. mendeko kristiau eliza.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Urraulbeiti
 Pirinioaurrea
 Zangozako merindadea
 Nafarroa Garaia

 Kanpo estekak 

Kategoria:Urraulbeitiko lekuak