Gauza

thumb
GauzaMetauten EODAn.Sarritan Ganuza ere deitua. (Ganuza, gazteleraz) Metautengo kontzejua da. Euskal Herriko herri bat da, Nafarroako Metauten udalerrian, Lokiz mendilerroaren oinean eta Zologorri. Amildegiaren bi ertzetan.

2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 63 biztanle ditu.

 Toponimoa 
Toponimoa jatorri ezezagunekoa da. Euskal -tza atzizkia izan lezake, "ugaritasuna" esan nahi duena. Dokumentu zaharretan honela aipatzen da: Ganuça (atal. 1100, 1268, 1312, 1350, 1366, 1532, 1591, NEN); Ganuza (1280, NEN); Gaunuça, Guanuça (atal. 1280, XIV mendea NEN)

 Auzoak 
 Jauregi kalea
 Morterupe kalea
 Zologorri kalea

 Demografia eta biztanleria 
 Gauzako biztanleria 1852  2000  2001  2002  2003  2004  2005  2006  2007 150  66  65  65  61  60  61  66  63

 Artea 
 Santa Eulalia parrokia 

Hasiera batean, hegoaldeko horman gezileiho batek dirauen tenplu erromaniko bat egonen zen. Gaur egungo eraikuntza gotikoa da, XIII. mendekoa, zistertar estiloan inspiraturik, Allin haraneko beste eliza batzuk bezala. Oinplano angeluzuzena du, burualde zuzenekoa. Kanpoaldean, altuera desberdineko horma-bularrek hormak eusten dituzte. Atearen arku zorrotza, hegoaldeko horman dagoena, iltze-buruez osaturiko arkibolta batez apaindurik dago. Arkuaren giltzarrian, zizelkaturik dagoen aurpegi bat ageri da. Eskuinaldean, leihate gotiko bat dago. Alboetan, kapitelez erremataturiko zutabetxoak ditu.

XVI. mendean eraikina eraldatu zuten obra garrantzitsuak eginez, hala nola sakristia, gurutze-gangak, habeartearen handitzea eta bi erretaula erromanista jarri ziren, horietako bat Pedro Imbertok egina.

1973an, iparraldeko horman altxatzen den kanpai-horma eraiki zen. Tenpluaren kanpoaldean dagoen metalezko eskailera zakar batek bertara sartzeko aukera ematen du.

 Lokizko Done Jakue Basilika 

Gotikoa da, XIII. mendekoa. Harlanduxkaz eraikirik, gurutze-gangaz estalirik dago, habeartearen oinaldeko tartean izan ezik, kanoi zorrotzekoa baita. Eskualdeko 25 herritakoa da.

 Ekonomia 
Hiru landetxe ditu: Gauza landetxea, Sardegi landetxea eta Zologorri etxea.

 Natura 
Gauzatik hainbat mendi-ibilaldi abiatzen dira, esate baterako Portu Zaharra eta Portu Berria (Zologorriko sakana), biak Lokiz mendilerrora igaten direnak. Bien artean, Lokizko ebakiduraren oinean, San Prudentzio Begirako sarbidea dago, Allin haranera begira dagoen haitzuloa; hegaztiak hazten diren garaian kobazulora sartzea debekaturik dago.

 Argazkiak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Ganuza-Aramendia-Artabia-Basaula. Argazki bilduma (LKontratua90,  2022-05-29) 

Kategoria:Metautengo kontzejuak