Osteritz

OsteritzEuskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia. Esteribar udalerriko leku bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Iruñerria eskualdeko Ibarrak azpieskualdean.

 biztanle zituen.

Bertako biztanleak osteriztarrak dira.

 Izena 
Osteritz toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

 Ostariç (1049)
 Osteriç (1071)
 Ozteritz (1278)
 Osteriz (1280)
 Ostariz (1280)
 Ozteriz (1366)
 Osteriz (1428)
 Osteriz (1800)
 Osteritz (1989)

 Geografia 
Osteritz Esteriberran dago.

 Ingurune naturala eta klima 
Esteribarko udalerriaren azalera handia dela eta, klima alde handiak daude Esteribar iparraldearen eta hegoaldearen artean. Hala, udalerria klima kontinentalaren eta klima atlantikoaren mugan kokatzen da. Ezaugarri kontinental mediterraneoak ekialdean nabarmentzen dira, eta ezaugarri atlantikoak, berriz, mendebaldean. Urteko batez besteko tenperatura 8 °C eta 12 °C bitartekoa da, eta prezipitazioak 1 000 eta 1 600 mm bitartekoak. Urteroko egun euritsuak 120 - 140 inguru izaten dira.

Pagoak eta pinu basatiek udalerriaren basoen %68 hartzen dute. Horrez gain, haritzak eta gaztainondoak daude ibarreko gunerik lauenetan. Birlandatutako basoen azalera 128 hektareakoa da, eta batez ere pinu beltz austriarra erabiliz egin zen XIX. mendetik aurrera. Pagoak ugariagoak dira udalerriaren iparraldeko gune menditsuenetan.

 Estazio meteorologikoak 
Esteribarren dagoen Eugi kontzejuan, itsasoaren mailatik 617 metrora, Nafarroako Gobernuak 1968an jarritako estazio meteorologikoa dago. Gainera, 1975ean, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Irotz lekuan, itsasoaren mailatik 479 metrora. Bestalde, 1995ean, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Zubiri kontzejuan, itsasoaren mailatik 526 metrora. Zubiriko estazioa da Osteritzerako balio egokienak ematen dituena, hurbilen dagoena baita.

 Historia 
Erregeen jaurerriaren antzinako lekua, 1280an urtean 64 sos eta erdi eta 16 kahitze eta erdi garagar eta olo zor zituena. Garai hartan "dekania" bat izan zuen Landazabalgo Andre Mariaren monasterioak (Mezkiritzen kokatuta), Antso Gartzeitz IV.ak Fortun Arabakoa apezpikuari emandakoa (1071), hura hil ondoren Leireko abadiaren domeinura itzul zedin.

 Demografia 
 biztanle zituen Osteritzek.200020012002200320042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020181821212117181412121115111012121114121214

 Kultura 

 Euskara 
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Esteribarko herri guztiak sailkatu zituen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinio ibarretik Erroibar eta Artzibar ibarrekin hitz egiten zena.Luis Luziano Bonaparte. Carte des Sept Provinces Basques, montrant la delimitation actuelle de l´euscara, et ses divisions en dialectes, sous-dialectes et varietés, 1863.

Koldo Zuazok, 2010ean, Esteriberrak nafarrera euskalkian sailkatu zituen.Koldo Zuazo. El euskera y sus dialectos. Alberdania, 2010.

Osteritzeko azpieuskalkia esteribarrera da, eta, zehazki, Erdiesteribartar aldaera. 2007ko udazkenean, euskaldun behintzat gabeak baziren ibarran.Euskaltzaindia. Hegoaldeko goi-nafarrera. Esteribarrera.

 Euskararen Foru Legea 
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legeari jarraituz, Esteribar eremu euskalduneko udalerria da. 2001eko erroldan, herritarren % 25ek zekien euskaraz.

1986tik geroztik, Esteribar udalerriaren izen ofiziala Esteribar da.

 Jaiak 
 Natibitateko jaiak: irailaren lehen asteburuan

 Ondasun nabarmenak 
 Errosarioko Ama Birjina eliza, Erdi Aroko kristiau eliza zaharra.
 Osteritzeko jauregia, Erdi Aroko jauregia.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Esteribar
 Ibarrak (Iruñerria)
 Zangozako merindadea
 Nafarroa Garaia

 Kanpo estekak 
 Esteribarko Udalako webgune ofiziala

Kategoria:Esteribarko lekuak