Clint Eastwood

Clinton "Clint" Eastwood, Jr. (San Frantzisko, Kalifornia, 1930eko maiatzaren 31 - ) Ameriketako Estatu Batuetako aktore, zuzendari eta film-ekoizlea da.

Aktore gisa, ezaguna da gogorraren papera egiteagatik, hala nola Dirty Harry Callahanen (Harry Zikinaren) filmetan, bai eta Sergio Leoneren spaghetti westernetan ere.

Zuzendari gisa, arrakasta handia lortu du bere drama ezkorrekin: Unforgiven, Mystic River, Million Dollar Baby eta Gran Torino filmekin, alegia.

Malpaso Productions izeneko ekoiztetxearen sortzailea ere bada.

 Ibilbide profesionala 

 Spaghetti westerna eta Sergio Leone 
Hala moduzko lanen ondoren, Clint Eastwood Hollywoodera iritsi zen 1950eko hamarkadaren erdialdean, eta Universal Pictures-en paper txikietan agertzen hasi.

1964an western bat filmatu zuen Espainian, Sergio Leoneren zuzendaritzapean: A Fistful of Dollars (Dolar eskukada baten truke). Haren arrakastak beste bi filme ekarri zituen: Per qualche dollaro in più  (1965) eta The Good, The Bad and The Ugly  (1966, Zintzoa, gaiztoa eta itsusia). Trilogia horri spaghetti western deitzen zaio, oso ezaugarri zehatzak dituzten filmak, hala nola elkarrizketa arraroak, ekintza motela, bortizkeriaren goraipamena eta estetika zakarra, guztia Ennio Morriconeren musikaz nahastuta. 1960ko hamarkadaren amaieran, Hollywoodera itzultzeko aukera izan zuen. 

 Harry zikina eta Don Siegel 
Dirty Harry filmean (1971, Harry zikina) hasiera eman zion Don Siegel zuzendariarekin izan zuen lankidetza emankorrari. Film horretan aktoreok antzeztu zuten: Client Eastwood, Andy Robinson, Harry Guardino, Reni Santoni eta John Vernon. Arrakasta galanta izan zuenez, hainbat jarraipen izan zituen: Magnum Force (1973), The Enforcer (1976), Sudden Impact (1983) eta The Dead Pool (1986). 

Beste bi film nabarmendu behar dira: Coogan's Bluff (Cooganen amarrua, 1968) eta Escape from Alcatraz  (1979, Alcatrazeko ihesa). Baina fama guztia Harry Callahan-en metodo basatiak darabiltzan polizia-inspektorearen pertsonaiarekin lortu zuen: eskubide zibilak bost axola zaizkiola dirudi. Eastwoodek bost aldiz antzeztu zuen Callahanen pertsonaia hainbat zuzendarirekin, eta Sudden Impact (1983) filmean ere ageri da.

 Zuzendaria eta ekoizlea: hasiera 
Aktoreaz gain, Eastwood zuzendari eta ekoizle bihurtzen hasi zen. 1960ko hamarkadaren amaieran bere produkzio-etxea sortu zuen, Malpaso Productions, beste arrakasta batekin estreinatuz: Hang 'Em High (1968).

Zuzendari gisa, Eastwoodek asko ikasi zuen eragin handiena izan zuten zuzendariengandik: Siegel eta Leone. 1971n hasi zen Play Misty for Me zuzentzen. 

 Trantsizioa 
Eastwood urteetan gora zihoan, eta nekatzen hasi zen gizon bortitz eta espresiorik gabearen klixea errepikatzeaz. 1970eko hamarkadaren amaieran eta 1980ko hamarkadaren hasieran, bide berriak irekitzen hasi zen, baina ahalegin batzuk ez ziren arrakastatsuak. Bronco Billyrekin (1980), komediaren mundura sartu zen, eta berriro saiatu zen Heartbreak Ridge filmaz (1986); era berean, Firefox (1982), desorientazio eta kalitate gabeziaren adibide da. Harrigarriena da, era berean, kalitate bikaineko lanak ere egin zituela, handik urte batzuetara sortu zituenen aurrerapena, Hollywoodeko zuzendari ezagunenetako bat baita, sormen-gaitasun handikoa. Kalitate-jauzi hori 1982an hasi zen Honkytonk Man lanaz, baina, batez ere Pale Rider westernaz (1985, Zaldizko zurbila): horretan, geroago Unforgiven  (1992, Barkatu gabe) filmeko ezaugarri asko agertzen hasi ziren.

 Clint Eastwood klasiko bihurtuta 
Unforgiven film horrekin lau Oscar Sari irabazi zituen: Film onenaren Oscar Saria, Zuzendari onenaren Oscar Saria (Clint Eastwood), Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Gene Hackman) eta Muntatze onenaren Oscar Saria (Joel Cox). Gainera, Gizonezko aktore onenaren Oscar Sariaren (Clint Eastwood) izendapena ere jaso zuen, nahiz eta azkenean saria Al Pacinok Scent of a Woman (Emakumearen esentzia) filmeko antzezpenarengatik irabazi.

Western krepuskularra da, eta Eastwoodek gogoeta egiten du urteen joanaz, ordura arte zahartutzat jotzen zen genero baten -westernaren- arteko paralelismoa sortuz. Unforgiven narrazio-teknika prodijio bat da, klasizismo ukaezinaz blaitua, eta John Ford edo Anthony Mann-en maila berean kokatzen du Eastwood. Handik aurrera, Eastwoodek maisulanak eta film komertzialagoak konbinatzen ditu. Lehenen artean, ezohikoak, sentikorrak izateagatik, The Bridges of Madison County (1995, Madisongo zubiak) eta Midnight in the Garden of Good and Evil (1997, Gauerdia ongiaren eta gaizkiaren lorategian).

Space Cowboys (2000),  Mystic River (2003) eta Million Dolar Baby (2004) filmekin zuzendari onenaren eta film onenaren Oscar saria irabazi zuen berriro, Eastwoodek bere burua gainditu zuen behin eta berriro, eta ondare oso zabala utzi du.

2006an, kritikak oso txalotutako bi film estreinatu zituen: Flags of Our Fathers eta Letters from Iwo Jima, Bigarren Mundu Gerran Iwo Jimako Gudua Ozeano Barean kontatzen dutenak. Lehenak estatubatuar bertsioa eskaintzen du eta bigarrenak, berriz, japoniarra. 2009. urtean estreinatu zen Gran Torino filmeko zuzendari, produktore eta interprete-lanetan aritu zen. Bizitzari eta heriotzari buruzko hausnarketa egiten du, kritika soziala, umorea eta dramatismoa oinarri hartuta. Aktore baten heldutasun-lagina da Gran Torino, eta etengabe eboluzionatzen ari dela erakusten du.

Maggie Johnsonekin ezkondu zen, eta maitasun-harremanak izan ditu Sondra Locke eta Frances Fisher aktoreekin, besteak beste, Bronco Billy eta Unforgiven filmetan lankide izan zituenak. Gaur egun Come Ruiz aktorearekin ezkonduta dago, Blood Work (2002, Odol lana) filmeko erreportariarekin.

 Filmografia 

 Zuzendari gisa 
Taula honetan ikus daitezke zuzendutako filma bakoitzaren bi aktore, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):
UrteaFilmaAktoreakEkoizleaIzenburuak (es,fr)1971Play Misty for MeClint Eastwood, Jessica WalterMalpaso ProductionsThe Beguiled: The StorytellerDon Siegel --1973BreezyWilliam Holden, Kay LenzMalpaso ProductionsHigh Plains DrifterClint Eastwood, Verna BloomMalpaso Productions1975The Eiger SanctionGeorge Kennedy, Jack CassidyUniversal Pictures1976The Outlaw Josey WalesChief Dan George, Sondra LockeMalpaso Productions1977The GauntletClint Eastwood, Sondra LockeMalpaso Productions 1980Bronco BillyClint Eastwood, Sondra LockeWarner Bros.1982FirefoxClint Eastwood, Freddie JonesMalpaso ProductionsHonkytonk ManKyle Eastwood, Barry CorbinMalpaso Productions1983Sudden ImpactClint Eastwood, Sondra LockeWarner Bros.1984TightropeClint Eastwood, Geneviève BujoldWarner Bros.1985Pale RiderMichael Moriarty, Carrie SnodgressMalpaso Productions 1986Heartbreak RidgeMarsha Mason, Everett McGillMalpaso Productions1988BirdForest Whitaker, Diane VenoraMalpaso Productions1990The RookieClint Eastwood, Charlie SheenWarner Bros.White Hunter Black HeartClint Eastwood, Jeff FaheyWarner Bros. 1992UnforgivenGene Hackman, Morgan FreemanMalpaso Productions1993A Perfect WorldKevin Costner, Laura DernMalpaso Productions 1995The Bridges of Madison CountyClint Eastwood, Meryl StreepWarner Bros. 1997Midnight in the Garden of Good and EvilKevin Spacey, John CusackMalpaso Productions Absolute PowerClint Eastwood, Gene HackmanCastle Rock Entertainment 1999True CrimeClint Eastwood, Isaiah WashingtonWarner Bros. 2000Space CowboysClint Eastwood, Tommy Lee JonesWarner Bros.2002Blood WorkClint Eastwood, Jeff DanielsMalpaso Productions 2003Piano BluesMarcia Ball, Dave BrubeckBBCMystic RiverSean Penn, Tim RobbinsVillage Roadshow Pictures2004Million Dollar BabyHilary Swank, Clint EastwoodLakeshore Village Entertainment2006Flags of Our FathersRyan Phillippe, Jesse BradfordDreamWorks2006Letters from Iwo JimaKen Watanabe, Kazunari NinomiyaDreamWorks 2008Gran TorinoBee Vang, Ahney HerWarner Bros.ChangelingAngelina Jolie, John MalkovichImagine Entertainment2009InvictusMorgan Freeman, Matt DamonWarner Bros.2010HereafterMatt Damon, Cécile de FranceThe Kennedy/Marshall Company 2011J. EdgarArmie Hammer, Naomi WattsImagine Entertainment2014American SniperBradley Cooper, Sienna MillerWarner Bros.Jersey BoysJohn Lloyd Young, Erich BergenGK Films2016SullyTom Hanks, Laura LinneyWarner Bros.2018The MuleClint Eastwood, Bradley Cooper --The 15:17 to ParisSpencer Stone, Anthony SadlerMalpaso Productions2020Richard JewellSam Rockwell, Paul Walter Hauser --2021Cry MachoDwight Yoakam, Fernanda UrrejolaMalpaso Productions2024Juror #2Nicholas Hoult, Toni ColletteWarner Bros., Malpaso Productions 
 Aktore gisa 
UrteaFilmaZuzendariaEkoizleaIzenburuak (es,fr)1955TarantulaJack ArnoldUniversal Pictures Lady Godiva of CoventryArthur LubinUniversal Pictures Francis in the NavyArthur LubinUniversal PicturesRevenge of the CreatureJack ArnoldUniversal Pictures1956Away All BoatsJoseph PevneyUniversal Pictures The First Traveling SalesladyArthur LubinRKO Pictures Never Say GoodbyeJerry HopperUniversal PicturesStar in the DustCharles F. HaasUniversal Pictures 1957Escapade in JapanArthur LubinRKO Pictures 1958Ambush at Cimarron PassJodie Copelan --Lafayette EscadrilleWilliam Augustus WellmanWarner Bros.1964A Fistful of DollarsSergio LeoneConstantin Film 1965For a Few Dollars MoreSergio LeoneConstantin Film 1966The Good, the Bad and the UglySergio LeoneConstantin Film 1967The WitchesMauro BologniniDino De Laurentiis Cinematografica 1968Where Eagles DareBrian G. Hutton --Coogan's BluffDon SiegelMalpaso ProductionsHang 'Em HighTed PostMalpaso Productions1969Paint Your WagonJoshua LoganMalpaso Productions 1970Kelly's HeroesBrian G. HuttonAvala FilmTwo Mules for Sister SaraDon SiegelMalpaso Productions1971The BeguiledDon SiegelMalpaso ProductionsPlay Misty for MeClint EastwoodMalpaso ProductionsDirty HarryDon SiegelMalpaso Productions 1972Joe KiddJohn Sturges --1973Magnum ForceTed PostMalpaso ProductionsHigh Plains DrifterClint EastwoodMalpaso ProductionsBreezyClint EastwoodMalpaso Productions1974Thunderbolt and LightfootMichael CiminoMalpaso Productions1975The Eiger SanctionClint EastwoodUniversal Pictures1976The EnforcerJames FargoWarner Bros.The Outlaw Josey WalesClint EastwoodMalpaso Productions1977The GauntletClint EastwoodMalpaso Productions 1978Every Which Way but LooseJames FargoMalpaso Productions1979Escape from AlcatrazDon SiegelParamount Pictures1980Bronco BillyClint EastwoodWarner Bros.Any Which Way You CanBuddy Van HornWarner Bros.1982Honkytonk ManClint EastwoodMalpaso ProductionsFirefoxClint EastwoodMalpaso Productions1983Sudden ImpactClint EastwoodWarner Bros.1984City HeatRichard BenjaminMalpaso ProductionsTightropeRichard TuggleWarner Bros.Terror in the AislesAndrew J. Kuehn --1985Pale RiderClint EastwoodMalpaso Productions 1986Heartbreak RidgeClint EastwoodMalpaso Productions1988The Dead PoolBuddy Van HornWarner Bros.1989Pink CadillacBuddy Van Horn --1990The RookieClint EastwoodWarner Bros.White Hunter Black HeartClint EastwoodWarner Bros. 1991Here's Looking at You, Warner Bros.Robert Guenette --1992UnforgivenClint EastwoodMalpaso Productions 1993A Perfect WorldClint EastwoodMalpaso Productions In the Line of FireWolfgang PetersenCastle Rock Entertainment 1994A Century of CinemaCaroline Thomas --1995A Personal Journey with Martin Scorsese Through American MoviesMartin ScorseseBritish Film Institute One Hundred and One NightsAgnès Varda -- The Bridges of Madison CountyClint EastwoodWarner Bros. CasperBrad SilberlingAmblin Entertainment1997Absolute PowerClint EastwoodCastle Rock Entertainment 1998Junket WhoreDebbie Melnyk --1999True CrimeClint EastwoodWarner Bros. 2000Space CowboysClint EastwoodWarner Bros.2002Blood WorkClint EastwoodMalpaso Productions 2003A Decade Under the InfluenceTed Demme --Piano BluesClint EastwoodBBC2004Words in Progress -- --2004Million Dollar BabyClint EastwoodLakeshore Village Entertainment2007Mr. Warmth: The Don Rickles ProjectJohn Landis --2008Gran TorinoClint EastwoodWarner Bros.2009Reel InjunNeil DiamondNational Film Board of Canada2012Casting ByTom Donahue --Trouble with the CurveRobert LorenzMalpaso Productions Halftime in AmericaDavid Gordon Green --2013MiliusZak Charles Knutson --2015Tab Hunter ConfidentialJeffrey Schwarz --2017Sad Hill UnearthedGuillermo de Oliveira --2018The MuleClint Eastwood --2021Cry MachoClint EastwoodMalpaso Productions

 Oscar sariak 
+Eastwooden izendapenak eta garaipenak, guztira. UrteaFilmaOscar sarietanBAFTA sariakGolden Globe SariakIzendatuaIrabazleaIzendatuaIrabazleaIzendatuaIrabazlea1971Play Misty for Me11973Breezy31976The Outlaw Josey Wales11986Heartbreak Ridge11988Bird112311992Unforgiven9461421995The Bridges of Madison County122000Space Cowboys12003Mystic River624522004Million Dollar Baby74522006Flags of Our Fathers21Letters from Iwo Jima41112008Changeling382Gran Torino12009Invictus232010Hereafter12011J. Edgar12014American Sniper6122016Sully12019Richard Jewell11Total4113221338

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Clint Eastwood zuzendari, ekoizle eta aktorearen IMDBko fitxa irakurgai 


Kategoria:Libertarioak
Kategoria:Sanfrantziskotarrak (Kalifornia)
Kategoria:Anglo-estatubatuarrak
Kategoria:Irlandar estatubatuarrak
Kategoria:Eskoziar estatubatuarrak
Kategoria:Herbeherear estatubatuarrak
Kategoria:Kennedy Sarien irabazleak
Kategoria:Zuzendari onenaren Urrezko Globo saridunak
Kategoria:Ohorezko Legioko komandanteak
Kategoria:Urrezko Leohia ibilbideari
Kategoria:Kaliforniako musikariak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako Artearen dominadunak
Kategoria:Egunsentiko Ordena jaso dutenak, 3. klasea
Kategoria:Kaliforniako aktoreak
Kategoria:Oscar saria irabazi duten zinema zuzendariak