Orendain

Orendain Gipuzkoako ekialdeko landa-udalerri euskaldun bat da, Tolosaldekoa. UEMA mankomunitateko kide da. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen.

 Etimologia 
Amaierako -ain horrek jabetza adierazten du, eta aurrekoa pertsona baten izena izango litzateke, ziurrenik Aurentius. Hau da, Aurentiusen lurrak esan nahiko luke Orendainek.

 Geografia 
 Mugak 

 Auzoak 
Herrigunea eta Astizaldea auzo nagusiak dira, Baldanalde eta Egileor auzuneak ere aipagarriak dira.

 Ingurune naturala 
Ekialdean Amezketa eta mendebaldean Ibiur errekak muga naturalak dira.

 Historia 
1374an Tolosarekin lotuta egon zen, inguruko beste herri batzuen moduan, eta lotura hori 1615 arte mantendu zuten. Gutxi geroago "Aizpuruako Batasuna" osatu zuen Alegia eta Ikaztegietarekin batera hasieran, eta Altzorekin ere azkenean. Batasunak XIX. mendea arte iraun zen.

Azkenik, 1967an Baliarrain eta Ikaztegietarekin Iruerrieta udalerria sortu zuen, baina 1988an gaur egungo egitura hartu zuen.

 Azpiegiturak 

 Haur-eskola
 Liburutegia

 Demografia 
1967tik 1988ra ez zen udalerri independente izan. XX. mendeko lehen erdian populazioa mantendu bazuen ere, bigarren erdian etengabe galdu zituen biztanleak, garai haietan landa eremutik industriaguneetara gertatu zen migrazioen ondorioz. XXI. mendeko lehen hamarkadan buelta eman zitzaion egoerari eta biztanleak irabazten hasi zen. 2019an zituen 202 biztanleetatik, %17,33k 65 urte edo gehiago zituen, eta atzerrian jaiotakoak %9,41 ziren.

 Euskara 
Orendainen hitz egiten den euskara gipuzkeraren aldaera bat da, erdiguneko gipuzkeran kokatzen den Tolosaldeko euskara hain zuzen. Datuen arabera, herrian euskalduna da biztanleriaren %87.88, eta euskararen erabilera %71.5 da.

Eustaten arabera, 2016an herritarren %88,66 euskalduna zen.

 Ekonomia 
2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak: Lehen sektorea, BEGaren %18. Bigarren sektorea, BEGaren %12,6. Hirugarren sektorea %61,3. Eta eraikuntza %8,1.

 Politika 
 2011ko udal hauteskundeak 
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Orendaingo alkatea Bilduko Gorka Egia Arregi izan zen.

 2015eko udal hauteskundeak 
2015eko udal hauteskundeetan EH Bilduk 82 boto lortu zituen. Gorka Egia (EH Bildu) izendatu zuten berriro alkate.

 2019ko udal hauteskundeak 
2019ko udal hauteskundeetan EH Bilduk 83 boto lortu zituen. Migel Angel Arsuaga (EH Bildu) izendatu zuten alkate.

 2023ko udal hauteskundeak 
2023ko udal hauteskundeetan EH Bilduk 105 boto lortu zituen. Beste alderdirik ez zuen botorik lortu.thumb|1940ko argazkia. Andra Mariaren eliza ikusten da.

 Alkateak 
Hauek izan dira Orendaingo azken alkateak:
AlkateaAgintaldi hasieraAgintaldi amaieraAlderdia 1988 a 1991 1991 1995 Herri Batasuna 1995 1999 Independenteak 1999 2003 Euskal Herritarrok 2003 2007 Kudeaketa batzordea 2007 2011 Independenteak Gorka Egia Arregi 2011 2015 Bildu Gorka Egia Arregi 2015 2019 Euskal Herria Bildu Migel Angel Arsuaga Azurmendi 2019 Jardunean Euskal Herria Bildu
a 1988. urtean Orendain, Baliarrain eta Ikaztegieta udalerri bihurtu ziren, aurreko Iruerrieta udalerriaren desegitearen ondorioz.

 Ondasun nabarmenak 
 Andra Mariren parrokia-eliza.
 San Sebastianen baseliza.
 Udaletxea (neoklasikoa).
 Eltxo-elkartea

 Ikus, gainera 
 Orendain (Girgillao)
 Baliarrain
 Ikaztegieta
 Iruerrieta

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Tolosaldeako Ataria: Orendaingo eta eskualdeko albisteak.

Kategoria:Orendain (Gipuzkoa)