Jutsi

JutsiEuskaltzaindia Nafarroa Behereko ekialdeko udalerri bat da, Oztibarre eskualdekoa.

 Toponimia 
Toponimoak honako forma izan ditu:
 Judsue, XIII. mendekoa, Duchesne bildumaren CXIV. liburukia, 47. orrialdeaCollection Duchesne, volumes 99 à 114, renfermant les papier d'Oihenart, ancienne bibliothèque impériale - Bibliothèque nationale de France)
 Jutsue (1472, Bastidaxarreko notarioa, 2. alea, 21. orrialdeaNotaires de Labastide-Villefranche - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques)
 JutsiaPierre Lhande, Dictionnaire basque-français, 1926, XIX. mendekoa, (Paul Raymondek YutsiaidatziaPaul Raymond, Dictionnaire topographique Béarn-Pays basque)

Frantsesez eta ofizialki Juxue ( ahoskatua) diote.

 Geografia 
 Ingurune naturala 
Biduze ibaia udalerritik igarotzen da, bere ibaiadarra den Babatzeko errekarekin batera. Azken honen adarrak diren beste bi erreka ere igarotzen dira Jutsitik: Negeluako erreka eta Etxebarneko erreka.

 Udalerri mugakideak 
 Arhantsusi eta Izura-Azme iparraldean
 Pagola ekialdean
 Larzabale-Arroze-Zibitze mendebaldean
 Donaixti-Ibarre hegoaldean

 Etxeak eta Auzoak 
 Hirigain
 Landaoihan
 Mehalzu
 Jutsi-Erbina
 Zotzarbe

 Ekonomia 
Laborantza eta basogintza dira udalerriko ekonomiaren oinarriak.

 Demografia 
1350eko zerga-erroldan, Jutsik 27 su zituen (5,5 pertsona inguru etxe bakoitzeko). Zenbaki hori 13ra emendatzen da 1412-1413ko erroldan, Karlos III.a Nafarroakoaren aginduz egina.Ricardo Cierbide, Censos de población de la Baja Navarra, Max Niemeyer Verlag, Tübingen, 1993 Beherakada handi hori orokorra zen garai hartan Izurri Beltzaren ondorioz eskualdea asko despopulatu baitzen.

«Gaur egungo Nafarroako erresuman portuez haraindi dauden gizon eta armen» izeneko 1551ko erroldak hazkunde handia erakutsi zuen:Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques, E 575, transcrit par Louis Baratchart dans Les amis de la vieille Navarre, 1995eko urtarrila, 44-54. orr. Jutsik 61 su zituen.

Hona hemen datu modernoak:

 Kultura 
 Lehen Hezkuntzako eskola bat ere badago herrian.
 Ezker paret motako frontoi bat inauguratu zen 2010eko apirilean, erabilera anitzeko gela batekin bateraUrtebete eta erdi lehenago amaituta zegoen. Iturria: La Semaine du Pays Basque, 867. alea.. Oztibartarrak pilota elkarteak erabiltzen du.

 Elkarteak 
 Jutsin egoitza duen Euskal Argentina elkarteak, Argentinako euskal diasporarentzat egiten du lanElkartea EKEren webgunean..
 "Jutsi elgarrekin" herri-kirol taldeaTaldearen webgunea..

 Jaiak eta ospakizunak 
Herriko jaiak, ekainak 29aren (San Petri eguna) hurrengo igandean ospatzen dira.

 Ondasun nabarmenak 
 Aztarnategi protohistoriko bat dago udalerrian, Gazteluzarre; 361 mko muino batean dago,Arhantsusirekiko muganFrantziako Kultura Ministerioa, Merimée datu basea - Aztarnategi protohistorikoari buruzko oharra.
 Donaazia eta Larramendia etxe fortifikatuak XIV. mendekoak diraFrantziako Kultura Ministerioa, Merimée datu basea - Donaazia etxeari buruzko oharraFrantziako Kultura Ministerioa, Merimée datu basea - Larramendia etxeari buruzko oharra.
 Herriko San Petri eliza Erdi Aroko amaierakoa daFrantziako Kultura Ministerioa, Merimée datu basea - San Petri elizari buruzko oharra.
 XVIII eta XIX. mendeetako udalerriko etxe guztiak Frantziako Kultura Ministerioak ditu inbentariaturik Frantziako Kultura Ministerioa, Merimée datu basea - XVIII eta XIX mendeetako etxeei buruzko oharra.

 Jutsiar ospetsuak 
 Bertrand Santa Grazikoa (Arbide leinukoa), hasieran ezkutari, 1396an zaldun eta 1397 eta 1407 artean Donibane Garaziko gazteluzaina. Garia hartan Ingalaterran enbaxadore aritu zen Karlos III.a Nafarroakoaren izenean.. Osabaren partetik 1393an Izurako Latsaga gaztelua jarauntsi zuen..
 Ainara Agerre Lako (2001 -), Pagolako maskaradako kauter taldearen burua.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak