Arripodas

ArripodasEuskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia. (eguesibarreraz: Ripodase) Urraulbeiti ibarreko kontzeju bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.

 biztanle zituen.

Bertako biztanleak arripodastarrak (eguesibarreraz: ripodasearrak) dira.

 Izena 
Arripodas edo Ripodase toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

 Arripodas (1108)
 Arripodas (1117)
 Ripodas (1257)
 Ripodas (1366)
 Ripodas (1534)
 Ripodas (1800)
 Arripodas (1989)

 Ezaugarriak 

 Armarria 
Arripodaseko armarria Urraulbeitiko armarria da. Armarri honek honako blasoi hau du:

 Geografia 
Arripodas Urraulbeiti ibarrean dago.

 Inguru naturala eta kokapena 
Urraulbeiti Zangozako merindadeko herria da eta Nafarroako hiriburutik 36 kilometrora dago. Udaletxea Artiedan dago. Erliebe txikiko ibarra da. Lautada bat osatzen du, Longida, Erromantzatua eta Urraulgoiti ibarretatik jarraitzen duena, nahiz eta azken kasu horretan Ugarrongo arroilak eten egiten duen.

 Klima 
Urraulbeitiko klima azpimediterraneoa (Trantzizio klima) da, eta urteko batez besteko tenperatura 12,5 °C ingurukoa da. Urteroko egun euritsuak 100 inguru dira, eta jausitako prezipitazioa 850mm-koa.

Basoa nahiko urria da, eta zuhaitz gehienak pinuak dira, Austriatik birlandaturiko zuhaitzak. Horrez gain, ameztiak eta zumeak ageri dira ibarreko gunerik lehor eta eguzkitsuenetan.

 Estazio meteorologikoak 
Urraulbeitin dagoen Artieda kontzejuan, itsasoaren mailatik 456 metrora, Nafarroako Gobernuak 1954an jarritako estazio meteorologikoa dago.

 Historia 
Leireko monasterioak lursail batzuk izan zituen bere barruan. Bertako bizilagunek, erdia 1366an eta seigarrena 1427an, azken data horretan 8 kahitzeko gariaren urteko papar bat zor zioten koroari. Herri zitala desagertuta, Karlos Beaumontekoak 1453an jaso zituen erregeen lursailak, 3 gari-kahitzeren betiko erroldagatik; aurrerago, Leonor printzesak 1476an eman zion herria Karlos Artiedakoari.

 Demografia 
 biztanle zituen Arripodasek.200020012002200320042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020292626231921191919212020192018171817171619

 Politika 
Arripodaseko kontzejua kontzejuburuak osatzen dute. Egungo kontzejuburua Alberto Iriarte Equisoain da.

 Kontzejua 
Arripodaseko kontzejua kontzejuburuak osatzen dute, demokratikoki hautatua. Kontzejuburua Alberto Iriarte Equisoain da.

 Kontzejuburuak 
2011tik, Arripodasek kontzejuburu bat izan du:KontzejuburuAgintaldi hasieraAgintaldi amaieraJose Miguel Garcia Iriarte20112015Francisco Jose Iriarte Equisoain20152019Alberto Iriarte Equisoain2019jardunean

 Kultura 
 Euskara 

Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Urraulbeiti atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.Luis Luziano Bonaparte. Carte des Sept Provinces Basques, montrant la delimitation actuelle de l´euscara, et ses divisions en dialectes, sous-dialectes et varietés, 1863.

Koldo Zuazok, 2010ean, Urraulbeiti ez-euskal-eremuan sailkatu zen.Koldo Zuazo. El euskera y sus dialectos. Alberdania, 2010.

Udalerri honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak du. Horregatik sailkatzen da eguesibarrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Urrozko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.

 Ondasun nabarmenak 
 Andre Mariaren Jasokundearen eliza, Erdi Aroko kristau eliza. Barruan, Nafarroako gotikoko bataiarri ederrenetako bat dauka.
 Arripodaseko jauregia, Erdi Aroko jauregia.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Urraulbeiti
 Pirinioaurrea
 Zangozako merindadea
 Nafarroa Garaia

 Kanpo estekak 

Kategoria:Urraulbeitiko kontzejuak