Lareki

LarekiEuskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia. Urraulgoiti udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.

1970n jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Urraulgoitiko Udalara pasa ziren.

Bertako biztanleak larekitarrak ziren.

 Izena 
Lareki toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

 Larechi (1102)
 Larequi (1196)
 Larequi (1366)
 Larequi (1534)
 Larequi (1829)
 Lareki (1974)

 Geografia 
Lareki Urraulgoiti ibarran dago.

 Inguru naturala eta kokapena 
Urraulgoiti Zangozako merindadeko herria da eta Nafarroako hiriburutik 56 kilometrora dago. Udaletxea Irurozkin dago. Erliebe handiko ibarra  da, Ugarron bezalako arroilek nabarmenduta, lurraldeko gainerako lekuetatik isolatzen baitute. Ibarraren erdialdea nekazaritzakoa da, baina zenbat eta iparralderago edo ekialderago, orduan eta lur gutxiago dago erabilgarri. Azkenik, gainerako udalerriekin muga egiten duten eremuak menditsuak dira.

 Klima 
Erlieberaren desberdintasunak direla eta, Urraulgoitin bi klima desberdintzen dira, batetik hegoaldeko klima azpimediterraniarra, eta bestetik iparraldeko klima azpiozeanikoa. Iparraldean izaten diren prezipitazio ugariagoak direla eta (batez beste 1 400 mm edo gehiago urtero), pagadi ugari daude. Bien bitartean, hegoaldean, urtero 900 mm jausten direlarik, pinu basatia da espezierik ohikoena. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 12 gradu bitartekoa da.

Zuhaitzen artean espezierik ugariena birlandaturiko (Austriatik ekarri zituzten XVIII. mendearen amaieran) pinu lariziarrak dira, guztira 591 hektarea hartuz.

 Estazio meteorologikoak 
Urraulgoitin dagoen Eparotz, itsasoaren mailatik 565 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974an jarritako estazio meteorologikoa dago.

 Historia 
XII. mendearen hasierako abizen lokatibo gisa ageri da. Bertako nekazariek, 1427an, Orreagako Santa Mariari 3 kahitzeko urteko petxa, 3 gari-lapurreta eta kahitze eta erdi olo-lapurreta zor zizkioten, Leireko San Salbatzaileari gari-kahitze bat eta olo-kahitze bat eta Koroari bi gari-lapurreta baino ez.

1835-1845eko udal erreformak arte, ibarreko diputatuak eta herriko erregidorea zeuden Larekin, etxeen artean txandaka izendatua izan zena (zazpi 1802an; bederatzi 1847an). Azken egun horretan, apaiza auzokoak hornitzen ari zen, eta posta Agoitzetik iristen zen.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Urraulgoiti
 Pirinioaurrea
 Zangozako merindadea
 Nafarroa Garaia

 Kanpo estekak 

Kategoria:Urraulgoitiko herri hutsuak