Dura

Dura (azentua bigarren silaban) Arabako herria da, Arratzua-Ubarrundia udalerriko burua (fusioa baino lehen, Arratzu udalerri zaharrean zegoen). Izen ofiziala Durana du. 541 metroko garaieran dago, Zuia-Gorbeialdeko eskualdean. 324 biztanle ditu (2006).

 Geografia 
Gasteizko erdialdetik 6,5 kilometrotara dago, iparralderantz. Zadorra ibaiaren ezker urertzean dago kokatuta, Arabako Lautadako parte delarik. A-1 eta A-240 autobiak herriaren ingurutik igarotzen dira.

 Historia 
Dura lehen aldiz 1025. urteko dokumentu batean (Donemiliagako goldean) dator aipaturik, Durana, nahiz eta bere jatorria askoz lehenagokoa izan daitekeen. Durana aldaera agertzen da latinez eta erromantzez idatzitako dokumentazioan baina Dura- aldaera oraindik ere bizirik aurkitu zen XXI. mendeko onomastika ikerketetan.Elena Martínez de Madina Salazar, Toponimia de Vitoria III. / Gasteizko toponimia III: Ubarrundia de Vitoria. (2010).

 Etimologia 
Toponimoaren etimologia antroponimo erromatar batetik datorrela pentsatzen da  Durus: *(uilla), hau da Durus delako baten jabegoa, etxea, borda edo antzeko zerbait. Durana horretatik euskarazko ohiko bilakaera proposatu da, sudurkari ahularen galera: *Durãɦ̃ã > Dura.
1521ean gudu garrantzitsu baten eszenatoki izan zen, non arabar komuneroak garaituak izan ziren.

 Demografia 

 Ekonomia 
Durako jarduera ekonomiko tradizionala zerealaren nekazaritza da. Hala ere, biztanleriaren gehiengoak zerbitzu sektorean lan egiten du, Gasteizen hurbiltasunagatik, non herritar askok lan egiten duten, eta Durak udalerriko zerbitzu gehienak batzen dituelako (ikastola, anbulatorioa, e.a.). Gainera, merkataritza eta ostalaritza jardueraren bat ere badago.

 Ondasun nabarmenak 
 San Esteban protomartiriaren parrokia: Estilo erromanikoko eraikin garrantzitsua, XIII. mendekoa. Nabarmentzekoa da elizaren ataria, oso ondo kontserbatu baita.

 Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

 Jaiak 
Herriko jaiak abenduaren 26an ospatzen dira, San Estebanen omenez. Urtarrilean Durako Txirrindulari Taldeak nazioarteko ziklo-kros proba bat antolatzen du.

 Durar ezagunak 
 Eusebio Vélez (1935 - ), txirrindularia.

Ikusi, gainera
 Anglo-Vasco-Navarro trenbidea

 Argazki galeria 

 Bibliografia 
 Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

 Kanpo estekak 

 Done Eztebe Lehen Martiriaren eliza - Bisita birtuala

Kategoria:Arabako herriak
Kategoria:Donemiliagako goldean aipatuak
Kategoria:Arratzua-Ubarrundia