Elkoatz

ElkoatzEuskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia. (eguesibarreraz: Elukatze) Urraulgoiti ibarreko leku bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.

 biztanle zituen.

Bertako biztanleak elkoaztarrak (eguesibarreraz: elukastarrak) dira.

 Izena 
Elkoatz toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

 Elcoaz (1237)
 Elcoatz (1268)
 Alcoaz (1366)
 Elcuaz (1534)
 Elcoaz (1802)
 Elkoatz (1990)

 Geografia 
Elkoatz Urraulgoiti ibarran dago.

 Inguru naturala eta kokapena 
Urraulgoiti Zangozako merindadeko herria da eta Nafarroako hiriburutik 56 kilometrora dago. Udaletxea Irurozkin dago. Erliebe handiko ibarra  da, Ugarron bezalako arroilek nabarmenduta, lurraldeko gainerako lekuetatik isolatzen baitute. Ibarraren erdialdea nekazaritzakoa da, baina zenbat eta iparralderago edo ekialderago, orduan eta lur gutxiago dago erabilgarri. Azkenik, gainerako udalerriekin muga egiten duten eremuak menditsuak dira.

 Klima 
Erlieberaren desberdintasunak direla eta, Urraulgoitin bi klima desberdintzen dira, batetik hegoaldeko klima azpimediterraniarra, eta bestetik iparraldeko klima azpiozeanikoa. Iparraldean izaten diren prezipitazio ugariagoak direla eta (batez beste 1 400 mm edo gehiago urtero), pagadi ugari daude. Bien bitartean, hegoaldean, urtero 900 mm jausten direlarik, pinu basatia da espezierik ohikoena. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 12 gradu bitartekoa da.

Zuhaitzen artean espezierik ugariena birlandaturiko (Austriatik ekarri zituzten XVIII. mendearen amaieran) pinu lariziarrak dira, guztira 591 hektarea hartuz.

 Estazio meteorologikoak 
Urraulgoitin dagoen Eparotz lekuan, itsasoaren mailatik 565 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974an jarritako estazio meteorologikoa dago.

 Historia 
Orreagako Santa Mariak zenbait lursail zituen bere amaieran XV. mendearen amaieran. XIX. mendearen lehen erdiko toki-administrazioaren erreformara arte, Urraulgoiti ibarreko diputatuak eta bertako bizilagunen artean aukeratutako errejidoreak zeuden Elkoatzen agintean. 1847an eskola eta irin-errota bat zituen; bertako biztanle batzuek pago-egurra lantzen zuten oholak egiteko; bideak bertakoak ziren, malkartsuak eta egoera txarrean zeuden. Agoiztik eta Irunberritik jasotzen zen posta. XX. mendearen hasieran, landa-kutxa bat sortu zen hemen.

 Demografia 
 biztanle zituen Elkoatzek.200020012002200320042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020888998888778767776555

 Kultura 
 Euskara 

Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Urraulgoiti atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.Luis Luziano Bonaparte. Carte des Sept Provinces Basques, montrant la delimitation actuelle de l´euscara, et ses divisions en dialectes, sous-dialectes et varietés, 1863.

Koldo Zuazok, 2010ean, Urraulgoiti ez-euskal-eremuan sailkatu zen.Koldo Zuazo. El euskera y sus dialectos. Alberdania, 2010.

Udalerri honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak du. Horregatik sailkatzen da eguesibarrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Urrozko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.

 Ondasun nabarmenak 
 San Pedro eliza, Erdi Aroko kristiau eliza.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Urraulgoiti
 Pirinioaurrea
 Zangozako merindadea
 Nafarroa Garaia

 Kanpo estekak 

Kategoria:Urraulgoitiko lekuak