Zabaltza (Etxauribar)

Zabaltza ([s̻aβalts̻a]) Nafarroa Garaiko erdialdeko udalerri bat da, Etxauribarrean kokatua, Iruñeko merindadean.  biztanle zituen . urtean. Iruñetik 16 kilometro mendebaldera dago.

Iruñeko metropoli eremuko beste hainbat herritan bezala, Iruñerriko Mankomunitatea arduratzen da zabor bilketaz, ur-horniduraz eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz.

 Geografia 
300px|thumb|Zabaltzako Arraitza herria, errepidetik ikusia.
Zabaltza honako kontzejuek osatzen dute: Arraitza, Ubani eta Zabaltza.

 Udalerri mugakideak 
Zabaltzak mugakide ditu Ziritza eta Etxauri iparraldean, Zizur Zendea ekialdean, Etxarri eta Bidaurreta mendebaldean, eta Beraskoain eta Gares hegoaldean.

 Historia 
Zabaltza udalerria XIX. mendeko erreformen ondorioz sortu zen. 1846. urtea arte Zabaltza Etxauriko ibarreko kontzeju guztiekin batera Etxauribarraren zati zen. 1846ko birmoldaketaren ostean, ibarraren batasun administratiboa hautsi zen, eta kontzejuak udalerri independente bihurtu ziren. Zabaltza eta Ubaniko kontzejuek Zabaltza udalerria osatu zuten; lehen kontzejuaren izena mantendu zen, Ubanik baino biztanle gehiago eta garrantzi handiagoa zituelako.

1938an Zabaltzak Arraitza udalerria anexionatu zuen. Udalerriaren izenak Zabaltza izaten jarraitu zuen arren, udaletxea Arraitzan kokatu zen.

 Ekonomia 

Zabaltzako Arraitza kontzejuaren mugetan, Erreniega mendilerroan, EHN enpresak eraikitako Hiriberri parke eolikoa dago. Ezarritako potentzia 19,80 megawatt da. Parkearen jabea Acciona da, gaur egun.

 Demografia 
300px|thumb|Etxe berriak eraikitzen.

1940tik aurrera, Arraitzako biztanleria ere sartu da, Zabaltzak anexionatu egin zuen eta. 2008ko erroldan jasota dagoenez, Espainiaz kanpoko etorkin bakarra bizi zen herrian, biztanleriaren % 0,50 (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren azpitik).

 Politika 

 Udaletxea 
 HELBIDEA: Kontzejuko Plaza, 1 (Arraitza kontzejua)
 Udal hauteskundeak 
Azken agintaldietan, Zabaltzako alkatea Agrupación Independiente Zabalza (AIZ) taldeko kideen artean aukeratu da. 2007an Alfredo Izko Rezusta hautatu zuten, eta taldeak udaleko bost ordezkariak lortu zituen. Boto baliogabeak bi izan ziren (emandako boto guztien % 1,63), eta boto zuriak bost izan ziren (% 4,13). Abstentzioa % 28,07 izan zen.

+Zabaltzako Udala (2007) Alderdia  Botoak  Aukeratua? Francisco Jesus Erripodas Uritz (AIZ)  73  Bai Alfredo Izko Rezusta (AIZ)  59  Bai Maria Aranzazu Arbizu Irunberri (AIZ)  50  Bai Rosa Teresa San Martin Rezusta (AIZ)  46  Bai Emilio Itzu Aizkorbe (AIZ)  38  Bai

2011ko udal hauteskundeetan ere AIZ izan zen garailea (6 zinegotzi), eta Marina Mejías Jiménez aukeratu zuten alkate. Urte horretan NaBai 2011ko zerrenda ere (zinegotzi bat) aurkeztu zen.Emaitzak, Berria egunkarian.

 Alkateak 
Hauek izan dira Zabaltzako azken alkateak:
AlkateaAgintaldi hasieraAgintaldi amaieraAlderdia 1979 1983 1983 1987 1987 1991 1991 1995 1995 1999 1999 2003 2003 2007 Alfredo Izko Rezusta 2007 2011 Agrupación Independiente Zabalza Marina Mejias Jimenez 2011 2015 Agrupación Independiente Zabalza 2015 2019 Marina Mejias Jimenez 2019 Jardunean Agrupación Independiente Zabalza

 Azpiegitura eta garraioak 
La Pamplonesa autobus konpainiak Zabaltza Iruñearekin batzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:

 Beraskoain - Arraitza - Zabaltza - Baternain - Zizur Nagusia eta Iruñea

 Euskara 
Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legean ezarrita dagoenez, Zabaltza eremu mistoko udalerria da. Beraz, hizkuntza ofizialak euskara eta gaztelania dira. 2001eko erroldan, herritarren % 12,42k zekien euskaraz.

2009ko urtarriletik, udalerriaren izen ofiziala Zabalza <> Zabaltza da (Zabaltza euskaraz, Zabalza gaztelaniaz).

 Jaiak eta ospakizunak 
Zabaltzako jai nagusia abuztuaren 15ean da, Andre Maria Jasokundearen egunean.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Nafarroa Garaiko udalerrien zerrenda
Iruñerria
Iruñeko merindadea

 Kanpo estekak 

  Zabaltzari buruzko informazioa, Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuaren webgunean.
 Zabaltzako Arraitza kontzejuaren ikuspegia, Google Street View zerbitzuan.

Kategoria:Zabaltza