Braga

Braga Portugalgo hirugarren hiririk populatuena da, herrialdeko ipar-mendebaldean dagoena eta Bragako Barrutiaren hiriburua dena.

2011an ia 181.474 biztanle zituen eta Bragako metropoli eremua Portugalgo hirugarren handiena da, Lisboa eta Portoren atzetik. 2012an Gazteen Europako hiriburu izendatu zuten.

 Historia 
Aintzinatik populatua izan da Bragako lurraldea. Burdin Aroan Bracari leinu zeltiarrak kastro estrategikoak eraiki zituen muinoetan eta Callaici Bracarii edo Bracarenses izena hartu zuten.

 Erromatar garaia 
Erromatarrak K.a. 136 urtean etorri ziren eta K.a. 20 urtean Bracara Augusta hiria fundatu zuten, izen tradizionalari erromatar enperadorearen izena gehitu zioten. Toki estrategikoan egonik berehala hasi zen hiriaren garapena eta III. mende bukaeran Gallaecia probintziaren hegoaldea hartzen zuen Conventus bracarensis eremuaren hiriburu administratiboa bihurtu zen.

 Erdi Aroa 
Erromatar Inperioaren gainbehera iritsi zenean sueboek konkistatu zuten hiria. 410. urtean beren Gallaecia Erresumako hiriburu bihurtu zuten. 584an bisigodoek hartu zuten Gallaecia eta Bragan apezpikua izendatu zuten.

VIII. mendean mairuek konkistatu zuten Braga eta 1040an Fernando I.a Leon eta Gaztelakoak kristauentzat berreskuratu eta 1070an berrezarri zen apezpikutza. 1093 eta 1147 artean Portugalgo Gorteek bertan izan zuten egoitza. 1107an Aita Santuak artzapezpikua ezarri zuen Bragan eta honek Iberiar penintsulako ipar-mendebalde guztia gobernatzen zuen, Portugalgo zati handienaz gain Galizia bera ere bai. Erdi Aroko hiria katedralaren inguruan eratuz joan zen.

 Aro kodernoa 
XVI. mendean kostatik eta hiri nagusietatik urruti egonda Portugalgo Aurkikuntzen Aroan Bragak ez zuen beste hiri batzuek izan zuten aberastasun aldirik izan, hala ere Diogo de Sousa apezpikuak hiria modernizatu zuen kaleak luzatuz, enparantza publikoak eraikiz eta ospitale eta eliza berriak altxatuz. XVIII. mendean beste berriztatze aro bat izan zuen Braganzako dukeek André Soares eta Carlos Amarante arkitektuak kontratatu zituztenean.

 XX. mendetik aurrera 
XX. mendean goraldiak eta beheraldiak ezagutu zituen Bragak. Nekazal eremuetatik hirirako migrazioak gertatu zirenez hiria handitu beharra izan zen eta azpiegiturak modernizatu.

 Demografia 
 Biztanleriaren bilakaera (1801 - 2011)"Instituto Nacional de Estatística" 1801  1849  1900  1930 1960 1981 1991 2001 2011 30 552 40 004 58 339 60 761 92 938 125 472 141 256 164 192 181 474

 Geografia 
Bragaren iparraldetik Cávado ibaia pasatzen da eta hegoaldean Este ibaia dago. Lurraldean muinoak eta haranak tartekatzen dira, Serra dos Picos (566m) eta Serra dos Carvalhos (479m) dira mendilerro garaienak eta udalerriko kota baxuena 20 metrotan dago.

 Banaketa administratiboa 
 Fregesiak 
 Adaúfe
 Arcos
 Arentim
 Aveleda
 Cabreiros
 Celeirós
 Cividade
 Crespos
 Cunha
 Dume
 Escudeiros
 Espinho
 Esporões
 Ferreiros
 Figueiredo
 Fradelos Fraião
 Frossos
 Gondizalves
 Gualtar
 Guisande
 Lamaçães
 Lamas
 Lomar
 Maximinos
 Mire de Tibães
 Morreira
 Navarra
 Nogueira
 Nogueiró
 Padim da Graça
 Palmeira Panoias
 Parada de Tibães
 Passos
 Pedralva
 Pousada
 Priscos
 Real
 Ruilhe
 Santa Lucrécia de Algeriz
 Santo Estêvão do Penso
 São João do Souto
 São José de São Lázaro
 São Mamede de Este
 São Paio de Merelim
 São Pedro de Este
 São Pedro de Merelim São Pedro de Oliveira
 São Vicente
 São Vicente do Penso
 São Victor
 Sé
 Semelhe
 Sequeira
 Sobreposta
 Tadim
 Tebosa
 Tenões
 Trandeiras
 Vilaça
 Vimieiro

 Ondasun nabarmenak 
 Bragako katedrala.
 Bom Jesus do Monte santutegia.
 Sameiroko Andre Mariaren santutegia.
 Bragako artzapezpikuaren jauregia.
 Bragako gaztelua.
 San Fruktuoso kapera.
 Tibães monasterioa.
 Maximinoren termak.
 Iturriak: Idoloaren iturria eta Metal uren iturria.
 Raio jauregia.
 Circo antzokia.
 Biscainhos museoa.
 Bragako irudien museoa.

 Iruditegia 

 Kirolak 
Hiriko talderik ezagunena Sporting Clube de Braga da. Futbolean bi titulu ditu, 1966ko Portugalgo kopa eta 2013ko Ligako Kopa. Ligarik irabazi ez duen arren 2010an bigarren gelditu zen. Aipagarriena ordea 2011eko UEFA Europa Leagueko finala da FC Portoren aurka 1-0 galdu zuena.

Bestalde hiriko Circuito Vasco Sameiro kartodromoa dago, 2009an Europako Txapelketa eta 2010ko Munduko Txapelketa hartu zituena.

 Hiritar ezagunak 
 Paulo Orosio (385–420), historialaria eta teologoa.
 Bragako San Martin (520–580), Bragako apezpiku ezaguna.
 Francisco Sanches (1550–1623), filosofoa eta medikua.
 Manuela Barros Ferreira (1938–2022), ikertzaile, filologo eta idazlea.

 Hiri senidetuak 







 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Webgune ofiziala