Kuxtar hizkuntzak

Kuxtar hizkuntzak afro-asiar hizkuntza familiaren adarretako bat dira. Gehienbat Afrikako Adarrean mintzatzen dira (Somalia, Eritrea, Djibuti eta Etiopia), bai eta Niloko haranean (Sudan eta Egipto) eta Afrikako Aintzira Handietako alde batzuetan ere (Tanzania eta Kenya). Izena Antzinako Egiptoko hegoaldean zegoen Kuxeko Erresumatik datorkie.

Hizkuntza talde horretan, oromoerak ditu hiztun gehien (35 milioi lagun): ondoren, somaliera (28 milioi) eta sidamoa (3 milioi) datoz. Beste bi kuxtar hizkuntzak dituzte milioi batetik gora hiztunː afarrera (1,5 milioi) eta bedawia (1,2 milioi). Somaliera Somaliako hizkuntza ofizialetako bat da; horrenbestez, estatu burujabe batean estatus ofiziala duen kuxtar hizkuntza bakarra da. Somaliera eta afarrera, bestalde, Djibutiko hizkuntza nazionaltzat onartutako hizkuntzetako bi dira.

Banaketa geografikoaren araberako ondoko taldekatzea erabili ohi da gaur egun, Joseph Greenbergen sailkapena oinarri:

 Erdialdeko kuxtar hizkuntzak (batzuetan agaw hizkuntzak ere deritzenak)
 Xamtanga hizkuntza (Etiopia)
 Bilen hizkuntza (Eritrea)
 Awngi hizkuntza (Etiopia)
 Kunfal hizkuntza (Etiopia)
 Qimant hizkuntza (Etiopia)

 Sortaldeko kuxtar hizkuntzak.
 Boon hizkuntza (Somalia)
 Dullay hizkuntzak (Etiopia)
 Bussa hizkuntza
 Gawwada hizkuntza
 Tsamai hizkuntza
 Herri Garaietakoak (Etiopia)
 Alaba hizkuntza
 Burji hizkuntza
 Gedeo hizkuntza
 Hadiyya hizkuntza
 Kambaata hizkuntza
 Libido hizkuntza
 Sidamo hizkuntza
 Diraxa hizkuntza (Etiopia)
 Konso hizkuntza (Etiopia)
 Oromo
 Borana-Arsi-Guji hizkuntza (Etiopia)
 Orma hizkuntza (Kenya)
 Sanye hizkuntza (Kenya)
 Garreh-Ajuran hizkuntza (Kenya)
 Oromoera (Etiopia)
 Boni hizkuntza (Kenya)
 Rendille hizkuntza (Kenya)
 Afarrera (Etiopia)
 Saho hizkuntza (Eritrea)
 Somaliakoak
 Dabarre hizkuntza
 Garre hizkuntza
 Jiiddu hizkuntza
 Somaliera
 Tunni hizkuntza
 Maay hizkuntza
 Arbore hizkuntza (Etiopia)
 Baiso hizkuntza (Etiopia)
 Daasanach hizkuntza (Etiopia)
 El Molo hizkuntza (Kenya)
 Yaaku hizkuntza (Kenya)

 Iparraldeko kuxtar hizkuntzak
 Bedawi hizkuntza edo beja hizkuntza (Sudan), hizkuntzalari anitzek kuxtar taldetik at utzi dutena

 Hegoaldeko kuxtar hizkuntzak
 Aasáx hizkuntza (Tanzania)
 Burunge hizkuntza (Tanzania)
 Dahalo hizkuntza (Kenya)
 Gorowa (Tanzania)
 Iraqw hizkuntza (Tanzania)
 Alagwa hizkuntza (Tanzania)
 Kw'adza hizkuntza (Tanzania)

 Kanpo estekak 
  Kuxtar hizkuntzen zuhaitza, Ethnologue webgunean.

*
Kategoria:Afro-asiar hizkuntzak