Atetz

Atetz ([atets̻]) Nafarroa Garaiko udalerria da, Iruñeko merindadekoa. Iruñetik 19 kilometrora dago. 26,40 kilometro koadroko eremua du eta  biztanle zituen ko erroldaren arabera.

Iruñerriko Mankomunitatea arduratzen da zabor bilketa, ur-hornidura eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz, Iruñeko metropoli eremuko beste hainbat herritan bezala.

 Geografia 
 Inguru naturala eta kokapena 
Atetz Iruñeko merindadearen iparraldean dago. Ultzamarekin du muga iparraldean, Imotzekin mendebaldean, Txulapainekin hegoaldean, eta Odietarekin ekialdean.

 Klima eta landaredia 
Klima azpiatlantiar motakoa da, baina ohikoa baino hezeagoa (1.600mm baino euri gehiago batzen da urte batean, batez beste). Tenperaturak 8 eta 10 gradu bitartekoak dira, uda epelak eta neguak hotzak. Urteko egun euritsuak 120-140 dira.

Udalerriko jatorrizko zuhaitzak haritzak eta pagoak ziren. Haritzak herrigunean eta behealdeko ibarretan zeuden, eta gunerik menditsuenetan, pagoak. Gizakiaren eragina dela eta, asko gutxitu zen zuhaitz horien azalera, eta gaur egun, ugariagoak dira birlandaturiko pinu lariziarrak (Pinus nigra) eta alertzeak.

 Herriak 
Udalerria sei herrik osatzen dute: Aroztegi, Beuntza, Beratsain, Eguarats, Eritze eta Zigandak, eta 5 etxalde ere ditu: Amalain (1857ko errolda arte udala izan zuena), Beuntzalarrea, Egillor, Hiriberri eta Labaso.

 Demografia 

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko bederatzi etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %3,67 (Nafarroa Garaiko batezbestekoaren azpitik).

 Politika 
 Udal hauteskundeak 
2007an Hemengoak herri ekimeneko Miren Egozkue Goldaratz atera zen Atezko alkate lau zinegotzirekin. Atezko Herriak zinegotzi bakarra lortu zuen. 4 boto zuri izan ziren (botoen %2,25). Abstentzioa %24,26koa izan zen.

+Atezko Udala (2007) Alderdia  Botoak  Aukeratua? Miren Egozkue Goldaratz (Hemengoak)  92  Bai Jose Miguel Lopez Lista (Hemengoak)  89  Bai Jose Aginaga Aldaregia (Hemengoak)  88  Bai Gurutze Santxo Gaskue (Atezko Herria)  83  Bai Maria Carmen Ziganda Ibarrola (Hemengoak)  79  Bai

2011n hiru zerrenda aurkeztu ziren eta egoera aldatu egin zen: Atezko Herriak 4 zinegotzi, Hemengoak zerrendak bakarra eta Agrupación Independiente Valle de Atez izenekoak bat ere ez.

 Alkateen zerrenda 
 2007-2011  Miren Egozkue Goldaratz  Hemengoak 2011-2015  Francisco Javier Nuin Ibero  Atezko Herria 2015-2019  Ezequiel Martin Muxika  EH Bildu

 Udaletxea 
 HELBIDEA: San Migel Kalea, 1 (Eritze kontzejua)

 Euskara 
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Atetz eremu mistoko udalerria zen. 2017ko ekainaren 22an Nafarroako Parlamentuak eremu euskaldunera pasatzea erabaki zuen, udal horren eskaerari jarraituz. Horren ondorioz, herria eremu mistotik eremu euskaldunera pasatu zen.

Atetzeko euskara Erdiguneko Nafarreraren parte da, zehatzago, Ultzamako euskara da bertan hitz egiten den euskara.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Nafarroako udalerrien zerrenda

 Bibliografia 
 Jose Maria Jimeno Jurio (zuzendaria), Nafarroako toponimia eta mapagintza. L, Iruñea, 1998. 

 Kanpo estekak 

  Atezi buruzko informazioa Nafarroako gobernuaren webgunean.
 San Migel kalearen ikuspegia Google Street View-n.