Alonsotegi

Alonsotegi (azentua hirugarren silaban)  Bizkaiko erdialdeko udalerri bat da, Enkarterri eskualdekoa. 21 kilometro koadro ditu, eta . urtean  biztanle zituen. Enkarterrietako sarreran dagoelarik (Bilbora 5,1km), eskualde horretako gainerako herrien antzeko biztanleria kopurua du.

 Historia 
Historian zehar, Arrigorriaga eta Barakaldo udalerrien zati izan da, harik eta 1991. urtean independentzia lortu zuen arte. Lau zatitan banatu daiteke bere historia:

 XV. edo XVI. mende hasierara arte, Alonsotegi Arrigorriaga udalerriaren barnean zegoen.
 XVI. mendean, elizate independentetzat eratu zen, 1888. urtera arte.
 1888. urteko azaroaren 13tik 1990ko abenduaren 31ra arte, Barakaldok izan zuen anexionatuta. 1980ko urtarrilaren 20ean, Aldana tabernako atentatua jazo zen, eta GAE espainiar talde terroristak lehergailuz 4 lagun hil eta 20 zauritu zituen.
 Azkenik, 1991ko urtarrilaren 1ean lortu zuen berriz desanexioa, ordura arte beti barakaldar izandako Irauregi eta Zamundi auzuneekin herri independentea eratuz.

 Demografia 
1991. urtera arte, Alonsotegi Barakaldoko udalerrian sartuta egon zen.

 Politika 

Azken urteetan, Alonsotegin hiru epaiketa prozesu judizial garrantzitsu ireki dira, oposizioko EH Bildu alderdiak egindako ikerketari eta ondorengo salaketei esker. Ondorioz, Alonsotegiko azken lau alkateetatik hiru (Jose Luis Erezuma, Gabino Martínez de Arenaza eta Aitor Santisteban) epaiketa prozesuetan sartu dira fondo publikoak bidegabe erabiltzeagatik, zerga-iruzurrengatik eta influentzia-trafikoengatik beste kausa batzuekin batera.

2019ko maiatzaren 26ko hauteskundeetan, horregatik guztiagatik, alonsotegiarrek aldaketa nabaria egin zuten euren botoetan. Alonsotegi herri independente bihurtu zenetik gaur egun arte (1991-2019) lehen indarra izandako EAJ bigarren indar izatera igaro zen.

2023ko maiatzaren 28ko hauteskundeetan, aldaketa gauzatu zen Alonsotegin. Izan ere, Euskal Herria Bilduk bozken gehiengoa lortu zuen. Oraingo honetan 7 zinegotzi lortu zituen, EAJk 4 lortuta.

 2019ko udal hauteskundeak 
AlderdiakUdal-hauteskundeak·2019ko maiatzaren 26a2015ko maiatzaren 24a·BozakZinegotziakBozakZinegotziakEuskal Herria Bildu (EH Bildu)745 (% 44,74)5/11557 (% 36,29)4/11Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ-PNV)682 (% 40,96)5/11770 (% 50,16)6/11Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE/PSOE)204 (% 12,25)1/11170 (% 11,07)1/11Alderdi Popularra (PP)34 (% 2,04)0/1138 (% 2,48)0/11Boto zuriak28 (% 1,65)-57 (% 3,42)-Abstentzioa597 (% 25,63)-655 (% 28,21)-Boto-emaileak1.732 (% 74,37)-1.667 (%71,79)-
Lodiz: Hautagaitza irabazlea.       /        Alderdien ordena: Boz kopuruaren arabera        /        Datuak: Euskadi.net 

 2019ko hauteskundeen emaitzak, aurrekoekin alderatuta 
AlderdiakUdal-hauteskundeakBatzar Nagusietarako hauteskundeakKongresu eta senaturako hauteskundeakEuropako parlamenturako hauteskundeak·2019ko maiatzaren 26a2015ko maiatzaren 24a2019ko maiatzaren 26a2015ko maiatzaren 24a2019ko apirilaren 28a2016ko ekainaren 26a2019ko maiatzaren 26a2014ko maiatzaren 25aEuskal Herria Bildu (EH Bildu)745 (%44,74)557 (%36,29)532 (%31,42)456 (%28,88)338 (%18,51)260 (%15,62)472 (%27,75)306 (%24,02)Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ-PNV)682 (%40,96)770 (% 50,16)772 (% 45,60)769 (% 48,70) 756 (% 41,40)581 (% 34,89)744 (%43,74)628 (% 49,29)Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE/PSOE)204 (% 12,25)170 (%11,07)188 (%11,10)149 (%9,44)285 (%15,61)195 (%11,71)222 (%13,05)123 (%9,65)Alderdi Popularra (PP)34 (%2,04)38 (%2,48)44 (%2,60)43 (%2,72)52 (%2,85)84 (%5,05)34 (%2,00)40 (%3,14)Elkarrekin Podemos  - -139 (%8,21)115 (%7,28)303 (%16,59)473 (%28,41)166 (%9,76)99 (%7,77)Herritarrak - Herritarron Alderdia (C's) - -7 (%0,41)19 (%1,20)34 (%1,86)50 (%3,00)25 (%1,47)8 (%0,63)Beste batzuk - -3 (%0,18)26 (%1,65)22 (%1,20)15 (%0,90)28 (%1,65)67 (%5,26)Vox - -8 (%0,47)2 (%0,13)36 (%1,97)7 (%0,42)10 (%0,59)3 (%0,24)
Lodiz: Hautagaitza irabazlea.       /        Alderdien ordena: Boz kopuruaren arabera        /        Datuak: Euskadi.net 

 Geografia 
Alonsotegiko hiriguneaz gain, aipatzekoak dira Arbuio eta Irauregi auzoak. 

 Ingurune naturala 

Alonsotegiko herriaren %93,79a eremu naturala izanik asko dira bertan egin daitezkeen mendi ibilbideak. Kadagua ibaiaren ondoan kokatuta dago Pagasarri eta Ganekogorta mendien pean. Goraipatzekoak dira Pagasarri mendira bidean dauden elurzuloak (Ganeta eta Pagasondon kokatuak), hauek XVII.mendean erabiltzen ziren elurra biltegiratzeko. Elurra lurrean eraikitako zuloetan trinkotzen zen izotz bihurtzeko eta ondoren salmentan jartzeko, elikagaien kontserbarako erabiltzen zen gehienbat . 

Udalerri hau deigarria da orografia aldetik, izan ere bere punturik baxuena 50 metroan dago eta altuena Ganekogorta mendia da ia 1.000 metroko garaieran. Orografia horretatik zehar bi ibilbide egin daitezke interesguneak ikusi ahal izateko, PR-BI 100 "Meategi eta korten ibilbidea" eta PR-BI 101 "Haitz Zurien ibilbidea" biak behar bezala markatuta.  

 Udalerri mugakideak 
Barakaldo iparraldean.
Bilbo ipar-ekialdean.
Arrigorriaga ekialdean.
Gueñes hego-mendebaldean.
Arrankudiaga hegoaldean.

 Auzoak 
Arbuio
Azordoiaga
Irauregi
Pertxeta
Zamundi

 Ondasun nabarmenak 

 Erlijio ondarea 
Deigarria da herri txiki honek daukan ermita kopurua. XV.mendeko San Antolin baseliza herrian nabarmentzen da, hura baita ondare artistiko eta historiko garrantzitsuena . San Martin baseliza (Somo auzoan), Santa Kiteria baseliza (Zamundi auzoan), Gidako Ama Birjina eliza (Arbuio auzoan) eta San Bartolome eliza (Lasao kalean) XX.mendean zehar eraiki ziren, gehienak nahiko soilak. Euren artean San Bartolome eliza goraipatu daiteke estilo neogotikoaren ezaugarriak baititu.

 Zerbitzuak 
Alonsotegik ez dauka zerbitzu askorik, baina euren artean udal frontoia eta alonsotegiko eskola nabarmendu daitezke. Horrez gain, herriko gazteek Lokomotorra Gaztetxea sortu zuten orain dela urte batzuk. 

 Argazki galeria 

 Garraioak 
 Trena 
Udalerrian Renfe Feve eragilearen Irauregiko geltokia dago.

 Autobusa 
Bizkaibus hiri-arteko autobus zerbitzuaren hurrengo lineak udalerritik pasatzen dira:

 Alonsotegiar ospetsuak 
Andoni Goikoetxea (1956-), futbolari ohia eta entrenatzailea.
 Iñigo Urkullu (1961-), Eusko Jaurlaritzako lehendakaria eta EAJko politikaria.
 Jesus Maria Hurtado Arrieta (1930-2012), futbolaria. 
 Jose Ramon Alexanko (1956-), futbolari ohia eta entrenatzailea.
 Marcelino Bilbao (1920-2014), Mauthausen kontzentrazio esparru nazitik bizirik ateratakoa

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Bizkaiko udalerrien zerrenda

 Kanpo estekak 
 Alonsotegiko udalaren webgunea.