Klaudio Ptolomeo

Klaudio Ptolomeo (; ; Ptolemais Hermiu, Egipto, 100 inguru - Kanope, Egipto, 170 inguru Ptolomeo Britannica entziklopedian)  egiptoar jatorriko eta kultura helenistikoan hazitako geografo, astronomo eta matematikari greziarra izan zen.

Lurra irudikatzeko proiekzio konikoaren aitzindaritzat jotzen da.

 Bizitza eta obra 

Alexandrian bizi izan zen ia bizi osoan. Jakintza-alor asko landu zituenː astronomia, matematika, optika, geografia eta musika, besteak beste.

Bere garaiko ezagutzak eta ideiak hainbat obratan bildu zituen. Haren lan nagusia Mathematike syntaxis da  ('Matematika-sistema'), arabiarrek zabaldu zutenean Almagesto deitua. Liburu horretan teoria astronomiko bat asmatu zuen zeruko argizagien higidurari buruz; Ptolomeok uste zuen Lurra zela unibertsoaren erdigunea eta haren inguruan ibiltzen zirela biraka Ilargia, Eguzkia, planetak eta izarrak.

Greziarrek, musulamen parte bat eta bizantziarrek ontzat hartu zuten Ptolomeoren sistema eta, azken horien bidez, Europara sartu eta Erdi Aroa arte iraun zuen, harik eta XVI. mendean Kopernikok eta Keplerrek teoria heliozentrikoa frogatu zuten arte.

Horretaz gainera, Ptolomeok optikako obra bat idatzi zuen eta astrolabio bat asmatu zuen, angeluak neurtzeko.

Bere garaiko geografo handiena izan zen. Zazpi liburukitako geografia-obra mardul bat idatzi zuen Geographike hyphegesis. Lehenengoan, mapak egiteko arauak eta argibideak eman zituen, eta, besteetan, mapak egin zituen, eta hiri jakin batzuen latitudeak eta luzerak zehaztu. Mapa batzuetan, Pirinioetako eta Euskal Herriko (Baskonia) hainbat toki aipatu eta hiri batzuen kokalekuen berri eman zuen.

Halaber, kalkulu batzuk egin zituen Lurraren zirkunferentzia neurtzeko. Hark ateratako emaitza, ordea, benetakoa baino laburxeagoa geratu zen.

Erdi Aroan idazlan hura geografiaren oinarritzat hartzen zen. Obra hartan Asia gehiegi luzatzen zen ekialdera eta, akats horrek nahasturik, antza denez, Kristobal Kolonek Asian zegoela uste izan zuen Karibeko kostaldeak ikusi zituenean.
erdian|thumb|250x250px|Ptolomeo vs. Koperniko

Klaudio Ptolomeok bere Almagesto eta Geografia lanen bidez egindako ekarpenak greziar ondarea antzinako Kartografiaren garapenaren gailurtat ahrtzen da. Jendea bizi zen lurraren (oikoumene) irudikapen kartografikoko tekniketan izan zituen jarraibideek eragin luzea izan zuten Islamean (VIII-XII mendeak) eta Kristautasunean. Almagestoaren arabierazko itzulpena Bagdadeko kalifaren gortean al-Ma 'mún (ca. 830) Bagdadeko gorteko kartografia arabiarrari eta al-Idrisi geografo andaluziarrari (1154) partzialki baino ez zien eragin; gainerako eskola kartografiko arabiarrek, berriz, beste eredu batzuei jarraitzen zieten. 

Kristau munduan, Ptolomeoren obra osoa Bizantziok jaso zuen lehenik, eta handik Florentziara eta Mendebaldeko Europako gainerako herrialdeetara igorri zen XIV. mendearen amaieratik aurrera. XV. mendean, Pizkundean, Ptolomeoren kartografia ugariagoa izan zen, lehenik elite aristokratikoak eskatutako luxuzko eskuzko edizioekin eta gero, 1482tik aurrera, inprimategiaren bidez.

 Idazlanak 
 Geografia (Ptolomeo)

 Erreferentziak 

 Kanpo-loturak 
 Tetrabiblos astrologi-tratatua

Kategoria:Geografoak
Kategoria:Antzinako Greziako astronomoak
Kategoria:Astrologoak
Kategoria:100eko jaiotzak
Kategoria:170eko heriotzak
Kategoria:Antzinako Greziako matematikariak
Kategoria:II. mendeko matematikariak
Kategoria:II. mendea Afrikan
Kategoria:Erromatar Inperioko biografiak