Eurasia

Eurasia Lurreko eremu kontinental handiena da, Europa eta Asia osoa hartzen dituena. Batez ere iparraldeko eta ekialdeko hemisferioetan, Britainiar Uharteetatik eta Iberiar Penintsulatik mendebaldera zabaltzen da, eta Japoniako artxipelagoraino ekialdean. Ozeano Atlantikoak eta Afrikak (mendebaldean), Ozeano Bareak (ekialdean), Ozeano Artikoak (iparraldean) eta Afrikak, Mediterraneo itsasoak eta Indiako Ozeanoak (hegoaldean) inguratzen dute masa kontinentala. Europa eta Asiaren arteko banaketa, bi kontinente bezala, eraikuntza sozial historikoa da, muga asko lurraren gainean baitaude; hala, munduko leku batzuetan, Eurasia da Lurreko sei, bost edo lau kontinenteetako handiena. Geologian, Eurasia askotan megabloe zurrun bakartzat hartzen da. Hala ere, Eurasiaren zurruntasuna datu paleomagnetikoetatik abiatuta zalantzagarria da.

Eurasiak 55.000.000 km2 inguru hartzen ditu, edo Lurreko azalera osoaren % 36,2 inguru; eta munduko herrialde handienaren, Errusiaren, etxea da. Lur-masak 5 mila milioi pertsona baino gehiago ditu, hau da, giza populazioaren % 70 inguru. Gizakiak lehen aldiz ezarri ziren Eurasian duela 60.000 eta 125.000 urte bitartean. Irla garrantzitsu batzuk, hala nola Britainia Handia, Islandia, Irlanda eta Sri Lanka, Japonia, Filipinak eta Indonesiako gehiengoa, sarritan Eurasiako herri-definizioan sartzen dira, inguruko lurretik bereizita egon arren.

Geografo batzuen arabera, Eurasia kontinente bakarra da.. Europa eta Asia kontinente ezberdin gisa kontzeptuak antzina-antzinakoak dira, eta haien mugak geologikoki arbitrarioak dira eta historian zehar noizbehinka aldatu izan dira. Eurasia Afrikarekin lotuta dago Suezko Kanalean, eta Eurasia, batzuetan, Afrikarekin konbinatzen da, Afro-Eurasia izeneko Lurraren masa handiena egiteko. Lurreko masa handia eta latitude-desberdintasunak direla eta, Eurasiak klima mota guztiak erakusten ditu Köppen sailkapenaren pean, tenperatura bero eta hotzeko, prezipitazio handiko eta txikiko eta hainbat ekosistema-mota barne.

 Geologia 
Eurasia orain dela 375-325 milioi urte inguru sortu zen, Siberia, Kazakhstania eta Baltika kontinenteak batu zirenean, ondoren Laurentiarekin talka eginez (gaur egungo Ipar Amerika), Euramerika osatzeko. Txinako kratoiek Siberiaren hegoaldearekin egin zuten talka. 

 Historia 
Eurasiaren historia kontinente-eremu baten historia kolektiboa da, hainbat kostaldeko eskualde periferiko dituena: Ekialde Ertaina, Hegoaldeko Asia, Ekialdeko Asia, Hego-ekialdeko Asia eta Mendebaldeko Europa, Asia Erdialdeko eta Ekialdeko Europa estepa euroasiarreko barne-masak elkartuta. Beharbada, Estepako Ibilbidearen merkataritzatik abiatuta, Zetaren Bide primitiboa, historiaren ikuspegi euroasiarrak lotura genetiko, kultural eta linguistikoak ezarri nahi ditu antzinako kultura euroasiarren artean. Eremu honetan interesik handiena hizkuntza protoindoeuroparraren hiztunen ustezko jatorrian eta Erdialdeko Eurasiako gurdi-gerran datza.

 Geopolitika 
Jatorrian, “Eurasia” nozio geografikoa da: alde horretatik, kontinenterik handiena besterik ez da; Europako eta Asiako lurreko masa konbinatua. Hala ere, geopolitikoki, hitzak zenbait esanahi ditu, interes geopolitiko espezifikoak islatuz. Eurasia kontzeptu geopolitiko garrantzitsuenetako bat da, eta leku nabarmena du Halford Mackinderren ideiei buruzko iruzkinetan. Zbigniew Brzezinskik Eurasian ikusi zuen bezala.

Errusiako "eurasianismoa", hasiera batean, Errusia inperialaren lur-eremuari zegokion, gutxi gorabehera, 1914an, Ekialdeko Europako zatiak barne. Errusiaren interes geopolitiko nagusietako bat integrazio gero eta estuagoa da “Eurasia” osatzen duten herrialdeekin. Kontzeptu hori, gainera, Alexander Dugin autorearen eskatologia komunistarekin integratzen da, hedapenean "espazio handi baten autosufizientzia"ren printzipio gidari gisa.

Eurasia terminoak ospe geopolitikoa irabazi zuen hiru George Orwellen 1984 eleberriko hiru super-estatuetako baten gisa, non etengabeko zaintza eta propaganda elementu estrategikoak baitira eraikuntza metapolitiko horiek boterea kontrolatu eta erabiltzeko erabiltzen baitituzte.
eskuinera|thumb|Merkatu bakarra Europako eta Sobietar Ondoko herrialdeetan; Europako Esparru Ekonomikoa eta Esparru Ekonomiko Komuna

 Eskualdeko erakundeak eta aliantzak 
Eurasia osoan merkatu bakar batzuk sortu dira, hala nola Eurasiako ekonomia-eremua, Europako merkatu bakarra, ASEANen Ekonomia Erkidegoa eta Golkoko Lankidetza Kontseilua. Eurasia osoan integratzen saiatzen diren nazioarteko hainbat erakunde eta ekimen ere badaude, besteak beste:

 Asia-Europa bilera 

 Bi urtean behin, 1996az geroztik, Asiako eta Europako herrialde gehienen bilera antolatzen da, hala nola Asia eta Europa arteko Bilera (ASEM).

 Estatu Independenteen Erkidegoa 

 Sobietar Batasuna desegin ondoren sortutako Eurasiako 10 errepublika post-sobietikoren elkarte politiko eta ekonomikoa da Estatu Independenteen Erkidegoa. 239.796.010 biztanle ditu gutxi gorabehera. EIEk ekonomia, politika eta militar arloetako lankidetza sustatzen du, eta zenbait eskumen ditu merkataritza, finantzak, legedia eta segurtasuna koordinatzeko. Gainera, EIEko sei kidek bat egin dute Segurtasun Kolektiboaren Itunaren Antolakuntzarekin, 1992an sortutako gobernu arteko aliantza militarrarekin.


 Eurasiar Batasuna 

 Europar Batasunaren antzeko kontzeptuarekin, Eurasiako Batasun Ekonomikoa 2015erako ezarritako batasun ekonomikoa da, Errusia, Armenia, Belarus, Kazakhstan, Kirguistanek sortua, eta Moldova, Uzbekistan eta Kuba kide behatzaileak barne. Moskun, Errusian eta Minsken (Belarus) du egoitza. Kideen arteko integrazio ekonomikoa sustatzen ari da, eta, teorikoki, Europako edo Asiako edozein herrialde barneratzeko prest dago.

 Errusia - EB eremu komunak 

 Errusia - EBko Lau Gune Komun Ekimena Europar Batasunaren eta Errusiaren arteko akordio bateratua da, Errusia eta EB gehiago integratzeko, merkataritzarako eta inbertsiorako oztopoak kentzeko eta erreformak eta lehiakortasuna sustatzeko. 2010ean, Vladimir Putin Errusiako lehen ministroak ekonomia-eremu komuna, merkataritza libreko eremua edo integrazio ekonomiko aurreratuagoa eskatu zituen, Lisboatik Vladivostokeraino. Hala ere, ez zen aurrerapen esanguratsurik lortu, eta proiektua atzeratu egin zen Errusiaren eta EBren arteko harremanak hondatu ondoren, Errusiaren eta Ukrainaren arteko gerraren ondoren, 2014. urtean.

 Shanghaiko Lankidetza Erakundea 

 Shanghaiko Lankidetza Erakundea aliantza politikoa, ekonomikoa eta Eurasiako segurtasunekoa da, eta 2001eko ekainaren 15ean sortu zen Shanghain (Txina). Estaldura geografikoari eta biztanleriari dagokionez, munduko eskualde-antolamendu handiena da, eta Eurasiako kontinentearen hiru bostenak eta giza populazioaren ia erdia hartzen ditu.

 Terminoaren erabilera 

 Europan/Asian banaketaren historia 
Antzinatean, greziarrek Europa (Europa feniziar mitologiko printzesaren izena daramana) eta Asia, jatorriz Afrika ere barnebiltzen zuena (Asiatik eratorria, Greziako mitologiako emakume bat) "lur" bereizi gisa sailkatzen zituzten.Early Modern Europe, 1450-1789 By Merry E. Wiesner-Hanks, University Merry E Wiesner-Hanks Bi eskualdeen arteko banalerroa non egin eztabaidatzen ari dira oraindik. Kuma-Manitx Sakonuneak edo Kaukasoko mendiek hego-ekialdeko muga osatzen badute, Elbrus mendia Europaren zati izango litzateke azken kasu horretan, eta Europako mendirik altuena izango litzateke (eta ez Mont Blanc). Onartuena, seguruenik, Philip Johan von Strahlenberg-ek XVIII. mendean definitutako muga da. Egeo, Dardaneloak, Marmarako itsasoa, Bosforoa, Itsaso Beltza, Kuma–Manytx sakonunea, Kaspiar itsasoa, Ural ibaia eta Ural mendiak ezarri zituen muga gisa.  Hala ere, definizio horren zati bat behintzat kritikatu egin dute geografo analitiko moderno askok, hala nola Halford Mackinderrek, balio gutxi ikusi baitzuten Ural mendietan kontinenteen arteko muga gisa.

 Geografia 
Erabilera modernoan, "Eurasiar" terminoa demonimo bat da, eta, eskuarki, "Eurasiarekin lotua" edo "Eurasiako jatorrizko edo biztanleko" esan nahi du.American Heritage Dictionary Asiako eta Europako jatorri konbinatuko pertsonak deskribatzeko ere erabiltzen da.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Superkontinenteak
Kategoria:Eurasia
Kategoria:Kontinenteak