Antzin

Antzin ([ants̻in]) Nafarroako udalerria da.  biztanle zituenko erroldaren arabera. Bi herrik osatzen dute udalerri: Antzinek eta Mendilibarrik.

 Geografia 
 Inguru naturala eta kokapena 
Herria Nafarroako hiriburutik 60 kilometrora dago, Lizarrako merindadearen mendebaldean. NA-132A errepideak zeharkatzen du Murieta-Acedoko norabidean.

Antzinek Murietarekin egiten du muga ekialdean, Mendazarekin mendebaldean, Lokizgo mendizerrarekin iparraldean, eta Legaria eta Piedramillerarekin hegoaldean.

 Klima eta landaredia 
Antzinek klima mediterraneoa eta azpimediterraneoaren arteko trantsiziozko klima du. Uda garaian bi hil lehor izaten dira, eta prezipitazioak udaberri eta udazkenean pilatzen diren arren, urteko batez besteko prezipitazioak ez dira klima mediterraniarrean bezain urriak, 700-800mm ingurukoak baitira. Batez besteko tenperatura 10 eta 12 gradu artekoa da.

Nekazaritzaren eragina dela eta, jatorrizko basoen azalera ia guztia galdu da gaur egun.

 Estazio meteorologikoa 
Herrigunearen kanpoaldean, Valdegako lur ureztagarrietatik gertu, eta itsasoaren mailatik 469 metrora, Nafarroako gobernuak jarritako estazio meteorologikoa dago.Nafarroako Meteorologi Agentziaren webgunea.

 Historia 
Datuak urriak dira. XIII. mendean Antzin Berruezako eskualdeko herrietako bat zen, baina XIV. mendean Ega haranari gehitu zitzaion. Erdi Arotik XIX. mendera arte jaurerri izan zen, eta 1846ean independentzia eskuratu zuen, udaletxe propioa lortuta.

1132an Alfontso Borrokalariak antzindarrei lezda kendu zien, esportazioentzat izan ezik ().

Pascual Madozek Diccionario Geográfico-Estadístico-Histórico (1845-1850) hiztegian honela dio:
Antzingo Udalaren webgunea

XIX. mendearen erdialdean eginiko erreforma administratiboan, Mendilibarri izeneko kontzejua ere Antzini batu zitzaion. Erdi Aroko dokumentuetan Mendiriberri eta Mendiliberr izenekin ere aipatzen da. Mendilibarri, Antzinen moduan, Ega haraneko udalerri izan zen XIX. mendera arte.

 Demografia 

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 59 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren % 16,39 (Nafarroako batez bestekoaren gainetik).

 Politika 
 Udal hauteskundeak 
Antzingo alkatea Agrupacion Independiente Iraldea (AII) herri ekimeneko Javier Ibañez Iriarte atera zen 2007ko udal hauteskundeetan. Udaleko zazpi zinegotziak lortu zituen taldeak, eta hortaz gehiengo absolutua udalean. Baliogabeko botoak 13 izan ziren (emandako guztien % 7,60) eta boto zuriak 13 izan ziren (botoen % 8,23). Abstentzioa % 36,67koa izan zen.

+Antzingo Udala (2007) Alderdia  Botoak  Zinegotziak Iraldea  145  7

2011n aurkezten bakarra izan zen Agrupacion Independiente Lazagorri zerrendako Javier Dallo Diaz de Cerio aukeratu zuten alkate.

 Udaletxea 
 HELBIDEA: Geltokiaren kalea, 21

 Alkateak 

Hauek izan dira Antzingo azken alkateak:

 Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaieraAlderdia Carmelo Lacalle Lopez 1979 1983 Zentro Demokratikoaren Batasuna Salvador C. Lacalle Lopez 1983 1987 Independenteak Jose Antonio Martinez Dallo 1988 a 1991 Kudeaketa batzordea Maria Lourdes Ibañez Sanz 1991 1995 Agrupacion Independiente de Ancin Luis Javier San Felix Cambra 1995 1999 Kudeaketa batzordea Jon Iriberri Berrosteguieta 1999 2003 Agrupacion Fuente del Encino Los Verdes Javier Ibañez Iriarte 2003 2007 Candidatura Independiente Iraldea Javier Ibañez IriarteLan kontuengatik Iriartek alkatetza utzi eta Francisco javier Lizarraga taldekideari pasatu zion kargua. Ikus Diario de Noticias. 2007 2008 b Candidatura Independiente Iraldea Francisco Javier Lizarraga Mansoa 2009 2011 Candidatura Independiente Iraldea Javier Dallo Diaz de Zerio 2011 2015 Agrupacion Independiente Lazagorri Javier Dallo Diaz de Zerio 2015 2017 c Agrupacion Independiente Lazagorri Isaac Corres Lopez 2017 2019 Agrupacion Independiente Lazagorri Isaac Corres Lopez 2019 2023 Agrupacion Independiente Lazagorri Maria Lourdes Ibañez Sanz 2023 Jardunean Agrupacion Independiente Lazagorri
a 1987an ezin izan zen Kudeaketa batzorde bat antolatu.

b Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

c Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

 Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio:

Gainera, La Estellesa eta Pinedo autobus konpainiek Lizarra eta Iruñearako autobus zerbitzua eskaintzen dute. La Estellesa autobus konpainiak, esaterako, Aguilar Kodes eta Iruñea bitarteko autobus linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu ditu Aguilar Kodesko norantzan eta lau kontrako norabidean. Ibilbidea honakoa da:

 Aguilar Kodes - Cabredo - Marañon - Genevilla - Zuñiga - Antzin - Murieta - Lizarra - Villatuerta - Zirauki - Mañeru - Gares - Obanos - Legarda - Zizur Nagusia eta Iruñea

 Azpiegiturak 
 Goi-tentsio dorreak 
2003an Espainiako elektrizitate-kudeatzaile publiko Red Eléctricak Castejón eta Gasteiz artean 400.000 volteko goi-tentsio linea bat eraikitzeko proiektua proposatu zuen. Proiektu horren arabera, 46 metroko goi-tentsio dorreak eraiki behar ziren, Lizarraldeko hainbat udalerri zeharkatuzhttp://sites.google.com/site/nolineadealtatension/Home/RATplanoAldizk.pdf?attredirects=0. 2008an proiektuaren aurkako talde bat sortu zen, eta 2010eko urtarrilaren 31n proiektuaren inguruko bozketa antolatu zen Arabako bost herri eta Nafarroako hogei herritan. Ezezko botoak % 98,9 izan zirenhttp://www.elcorreo.com/vizcaya/20100201/alava/votantes-rechaza-linea-alta-20100201.html El Correo Español egunkariaren webgunea.

 Kirolak 
Antzinek kiroldegia, frontoi estalia eta irekia, futbol zelaia eta udal igerilekuak ditu.

 Hezkuntza 
 San Fausto Ikastetxe publikoa

 Euskara 
Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Antzin eremu ezeuskalduneko udalerria zen, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania zen. 2001eko erroldaren arabera, herritarren % 3,14k zekien euskaraz hitz egiten.

2009ko urtarriletik Antzingo udalerriaren izen ofiziala Ancin <> Antzin daNafarroako gobernuak 2009ko Urtarrilaren 19an kaleratutako dekretua..

2017ko ekainaren 22an Nafarroako Parlamentuak eremu mistora pasatzea erabaki zuen, beste 43 udalekin batean.

 Jaiak eta ospakizunak 
Antzingo jaiak uztaileko azken larunbataren inguruan ospatzen dira, Karmengo Amaren omenez. Handik bi hilera, urriaren 13an, "jai-txikiak" ospatzen dira, eta azkenik azaroaren 30ean, Mendilibarriko San Andresen omenezko ospakizuna.

 Zerbitzuak 
Antzin-Ameskoako Zerbitzu Sozialen Mankomunitatea zaborra biltzeaz, urez hornitzeaz eta bestelako zerbitzuez arduratzen da, Antzinen eta eskualdeko beste hainbat herritan.

 Ondasun nabarmenak 
 San Fausto eliza 
ezkerrera|thumb|San Fausto eliza

Antzingo San Fausto eliza estilo gotiko-pizkundetarrekoa da. XVI. mendean eraiki eta XVIII. mendean handitu zen, sakristia eta elizaren goikaldea zaharberrituz. Lau zatitan banaturiko nabe bakarra du. Erretaula nagusia, estilo neo-gotikokoa, jatorrizko erretaula erromanista ordezkatzeko egin zuen Troasko Juan lizarrarak.

Eliza barruan Erdi Aroko bataiarri bat dago.

 San Roman baseliza eta tren geltokia 
Estilo modernoko eraikin txiki eta karratua da. Antzina hondatutako baseliza baten arrastoen gainean eraiki zen eta barruan Karmengo Ama Birjinaren irudia eta San Romanen margolana daude. Baselizaren ondoan, XIX. mendearen amaieran eraikitako burdinbidearen geltokia dago. Anglo-Vasco-Navarro trenbidea bertan behera geratu zenetik, geltokia udalaren eraikintzat erabiltzen da.

Bigarren mailakoa izan arren, geltokiak dorre karratuaren itxura du. Beheko solairuan biltegia, bulegoak eta txarteldegia zeuden, eta goiko solairuetan, etxebizitzak. Tomas Urbinak 1925ean eraiki zuen eta lanek 58.842 pezetako kostua izan zuten.

 Zubia 

Antzingo udalerrian 1870eko lau arkuko harlangaitzezko harrizko zubi bat dago, ondorengo hamarkadetan porlanezko egituraz berriztutakoa.

 Herri senidetuak 
  - 2012ko maiatzaren 26an sinatu zen senidetzeko akordioa Antzingo Txondorraren III. egunean. Akordioa garai batean bi herriek ikazkintzarekin izan zuten harremana dela eta sinatu zen.http://www.diariodenavarra.es/noticias/navarra/tierra_estella_valdizarbe/2012/05/29/ancin_goizueta_recordaron_pasado_comun_carboneros_81790_1006.html

 Antzindar ezagunak 

 Primitivo Iriberri (XX. mendea), txirrindularia.

 Ikus, gainera 
 Nafarroako udalerrien zerrenda

 Bibliografia 
 Jose Maria Jimeno Jurio (zuzendaria), Nafarroako toponimia eta mapagintza. XXIV, Iruñea, 1995. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

  Antzingo udalaren webgunea.
  Antzingo udalari buruzko informazioa Nafarroako gobernuaren webgunean.
 Lizarra-Gasteiz errepidea Antzin parean Google Street View-n.

  Antzin  20px Antzin | Mendilibarri