Biriatu

Biriatu Lapurdiko hego-mendebaldeko udalerria da, Lapurdi Itsasegian kokaturik dagoena.

 Geografia 
Bidasoa ibaia herriaren ezkerraldetik igarotzen da.

 Udalerri mugakideak 
Mugak ditu Euskal Herriko beste bi administraziorekin: EAErekin (Irun) eta Nafarroa Garaiarekin (Bera). Izatez, Biriatuk ondorengo udalerriekin du muga:

 Urruña, ipar eta ekialdean.
 Irun (Gipuzkoa), mendebaldean.
 Bera, (Nafarroa Garaia) hegoaldean.

 Auzoak 
Auzo nagusiak Biriatu, Garlatz eta Erramuntegia dira.

 Anderea
 Apuntenea
 Arruntz
 Arrupea
 Azkope
 Bizkartzu
 Erramuntegia
 Errekaldea
 Errondoenea
 Faalegi 
 Garlatz Gaztainaldea
 Goietxea
 Ihiztoki
 Ikapide
 Kaminoberri
 Lizarlan
 Lumaberde
 Mandale
 Martingoiti 
 Ondibar
 Osinko Lepoa Osinko Zelaia
 Petrikobaita
 Pitara
 Baionette-ko Gotorlekua
 Louis XIV Gotorlekua
 Eperren aitza
 Sagardixar
 Xoldokogaina 

 Mendiak 
 Arranoko Harria (475 m.)
 Fagalegi (464 m.)
 Kalbariomendi (276 m.)
 Lumaberde (246 m.)
 Manddale (573 m.)
 Osingo zelaia (392 m.)
 Xoldokogaina (486 m.)
 Zigorriaga (549 m.)

 Historia 

1305. urtean Biriatu Zubernoako prior etxearen mende zegoen.

Aro Modernoan Urruñaren esku gelditu zen Biriatu 1603. urtera arte. Lapurdiko biltzarrean ez zuen behin ere auzapezik izan Urruña herriaren mende izan zelako.
1836. urtean Biriatu udalerri bihurtu zen.

 Ekonomia 
Langile gehienak inguruko herrietako industrietara joan ohi dira. Bertako ekonomia jarduera nagusia nekazaritza da.

 Demografia 
1880ko hamarkadan 550 biztanle inguruko populazioa zuen Biriatuk. Hurrengo hamarkadetan beheranzko joera txikia izan zuen biztanleriak, baina XX. mendearen erdialdetik aurrera hazkunde esanguratsua izan zuen. XXI. mendearen hasieran 1.000 biztanleen maila gainditu zuen.

 Politika 
 Agintaldia  Auzapeza  Alderdia1891-1904  Pierre Larroulet   1904-1908  Bernard Ilhardoy  1908-1912  Raymond Berroa  1912-1930  Bernard Ilhardoy  1931-1945  Jean Hiribarren  1945-1947  Christophe Haramboure   1948-1954  Jean Hiribarren  1955-1971  Joseph Halzuet   1971-1989  Ignace Belloquy  1989- 	   Michel Hiriart  DVD 	

 Euskara 
Biriatuko euskara nafar-lapurteran kokatzen da, zehatzago esanda, sartaldeko azpieuskalkiari dagokion Kostatar euskara da bertakoa. 2010ean, herritarren % 8,55 zen euskaldunak. Euskara nafarra eta erdialdekoa bezala, nafar-lapurtarra ere bereizgarri gutxikoa da. Egiturari dagokionez, gaur egun batasun eta berdintasun handiko agertzen zaigu, baina hori, gehienbat, azken hamarkadotako bilakaeraren ondorioa da. Lapurdiko eta Nafarroa Behereko euskararen arteko aldea txikia dela esan daiteke, eta horregatik multzo berean biltzen ditu Koldo Zuazok. Multzo honen azpian bi azpieuskalki bereiz daitezke: Sartaldekoa (itsasbazterrean hasi eta Ahetze, Senpere eta Ainhoa bitartekoa hartzen duena) eta Sortaldekoa (Nafarroa Behere osoa eta Lapurdiko ekialdea hartzen duena, zehatzago, Aturrialdeko eta Hazparneko eskualdeak). Azpieuskalki horien artean bada, dena dela, tarteko eremu bat, Uztaritze inguruko hizkerek osatzen dutena. Halakoetan gertatu ohi denez, bateko eta besteko berrikuntzak jaso ditu alderdi horrek, baina, aldiz, ez dauka bertan sortutako bereizgarri askorik. Azpieuskalki bi horietaz gainera, nortasun beteko hizkera bi egon dira, eta gaur egun ere oraindik nola edo hala badira: Amikuztarra (Nafarroa Behereko gainerako hizkeretatik zerbait bereizita eta Zuberoakotik gertu egon da) eta Kostatarra (Lapurdiko itsasbazterrean mintzatu da eta eskualde horretako bizilagunek hartu-eman estua eduki dute Gipuzkoako eta Nafarroako auzoekin).

 Ondasun nabarmenak 
 Biriatuko herriko etxea
 Biriatuko pilotalekua
 Biriatuko pilotaleku zaharra
 San Martin eliza

 Argazki galeria 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Biriatuko Udalaren webgunea
 Joseba Aurkenerena: Begiraleak Biriatun dantzari 

Kategoria:Biriatu