Zizahori

Zizahoria (Cantharellus cibarius) Cantharellaceae familiako onddo espezie bat da. Perretxiko honek tronpeta itxura dauka, eta txapela hasieran ganbila da, baina gero leundua eta erditik hondoratua. Himenioa tolestura lodiek osatzen dute eta espora hori leun eliptikoak ditu.

Sinonimoak: Agaricus chantarellus, Merulius cantharellus, Agaricus pseudounctuosus, Cantharellus flavescens, Agaricus luteolus, Cantharellus edulis, Hyponevris cantharella, Cantharellus vulgaris, Merulius cibarius, Cantharellus luteus, Craterellus cibarius, Alectorolophoides cibarius, Chanterel chantarellus, Cantharellus carneoalbus, Cantharellus atlanticus.

 Beste izen arruntak 
Cantharellus cibarius tokiko euskarazko testuetan:Orotariko Euskal Hiztegia, Euskaltzaindia., lekaxin (lekazin); saltsa-perretxiko (txaltxa-perretxiku); San Juan perretxiko; San Juan ziza; xulxo;
urri-ziza; xixa; xixeta; ziza hori; ziza gorri.

 Etimologia 
Cantharellus, grekotik dator eta koparen txikigarria da, kopa txikia esan nahi du. Cibarius, latinetik dator, cibus-etik, janaria, elikadura, bere jangarritasun bikainagatik.

 Deskribapena 
Onddo beltzaren ondoren gehien ezagutzen den onddoa da.

Barietate asko ditu.

Latinoxanthus: Plegu-orriak gris-moreak eta kapela horia.

Amathystius: Plegu-orriak horiak ezkata moreekin.

Bicolor: Plegu-orriak horixkak eta kapela zuria.

Albidus: Dena zurixka.

Neglectus: Hori zurbila tindu berdexkekin eta oso mehea.
Umbrinus: Kolore horixka ilunekoa.

Kapela: 3 eta 4 cm. Arteko diametroa. Haragitsua, sendoa, leuna, lehenik ganbila, gero deprimitua, apur bat hondoratua, ertza kiribildua, bihurgunetsua eta gingilduna. Kolorea horia, arrautza gorringoarena edo hori laranja.
Orriak: Hori bizia, plegu formakoak, batzuk urkilatuak, eta oso dekurrenteak.
Hanka: Betea, ilegabea, orrien kolore berekoa, 3 – 7 x 0,7-2 cm-koa.

Haragia: Irmoa, zurixka edo horixka, fruta-usain atseginekoa eta zapore gozokoa.

 Sasoia eta lekua 
Udaren hasieratik udazkenera arte, batez ere hostoerorkorren basoetan, baina koniferoen artean ere irteten da.

 Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Erdialdeko Amerika, Kolonbia, Brasil, Islandia, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasia, Turkia, Israel, Siria, Liban, Himalaiako eremua, Laos, Thailandia, Mongolia, Hego Korea, Japonia, Txina, Taiwan, Papua Ginea Berria, Australia, Hegoafrika, Kongoko Errepublika Demokratikoa, Malawi, Zimbabwe, Burundi.

 Jangarritasuna 
Ona, oso bilatua bere identifikazio eta kontserbazio errazagatik, harietan sartu eta lehortu daitezke, ondoren gisatuetan garnizio gisa erabiltzeko eta erreak ere bai.

 Galeria 

 Nahasmen arriskua 
Hygrophoropsis aurantiaca-rekin nahas daiteke, baina hau laranja kolorekoa da eta bere oina meheagoa da. Beste nahaste bat, eta oraingoan arriskutsuagoa izan liteke, Clitocybe olearia-rekin da; toxikoa da, eta arazo gastrointestinal handiak eragiten ditu. Tamaina handiagoa eta benetako orriak ditu, laranja kolorekoa da, eta enbor edo sustraietan irteten da. Betik taldeka eta oinak oinarrian elkartuta.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Cantharellus
Kategoria:Onddo jangarriak
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Mexikoko onddoak
Kategoria:Erdialdeko Amerikako onddoak
Kategoria:Kolonbiako onddoak
Kategoria:Brasilgo onddoak
Kategoria:Islandiako onddoak
Kategoria:Kanarietako onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Kaukasoko onddoak
Kategoria:Turkiako onddoak
Kategoria:Israelgo onddoak
Kategoria:Siriako onddoak
Kategoria:Libanoko onddoak
Kategoria:Laosko onddoak
Kategoria:Thailandiako onddoak
Kategoria:Himalaiako eremuaren onddoak
Kategoria:Mongoliako onddoak
Kategoria:Hego Koreako onddoak
Kategoria:Japoniako onddoak
Kategoria:Txinako onddoak
Kategoria:Taiwango onddoak
Kategoria:Australiako onddoak
Kategoria:Papua Ginea Berriko onddoak
Kategoria:Malawiko onddoak
Kategoria:Burundiko onddoak
Kategoria:Zimbabweko onddoak
Kategoria:Kongoko Errepublika Demokratikoko onddoak