Mendaza

Mendaza ([menðas̻a]) Nafarroako udalerria da, Lizarrako merindadea kokatua. Berrotza ibarrean iparralderen dagoen udala da. Izan ere, Berrotza udalerria XIX. mendean hainbat udaletan banatu zen, eta haietako bat, Mendaza.

Honako herriek osatzen dute: Asarta, Acedo, Mendaza (herriburua) eta Ubago. Estenblo baserria eta Granada jaurerria ere udalerri honetan daude. Behin betiko fusioa baino lehen, 1842ko erroldan, egungo lurraldeak lau udalerritan banatuta ageri ziren: Asarta eta Kabrega, Acedo eta Granada, Ubago eta Mendaza bera.

31.8 kilometro koadrokoa da.

 Geografia 
 Ingurune naturala eta klima 

 Kokapena 
Mendaza Lizarrako merindadearen mendebaldeko muturrean dago, Arabako mugatik gertu, eta Nafarroako hiriburutik 68 kilometrora. Herria NA-129 errepidearen ertz batean dago, Acedo eta Mues bitartean, Kodesko mendilerroaren ekialdeko muturrean kokatuta.

 Klima 
Mendazako klima mediterraneo epela da, urteko batez besteko tenperaturak 8 eta 12 gradu artekoak, eta prezipitazioak 600 eta 1.200mm bitartekoak dira. Urteroko egun euritsuak 80 izaten dira herrigunean, eta 120 edo gehiago udalerriko gunerik menditsuenetan.

 Landaredia 
Herriaren inguruan jatorrizko 1457 hektarea arte geratzen dira, gizakiaren eragina dela eta, asko degradatu da euren itxura.

 "Hiru Hanka" artea 
Nafarroako naturako monumentua, Quercus Ilex motako arte espeziea da, barrualdea hutsik dauka, eta hiru oinarriren gainean eusten da. Zuhaitzak 1.200 urte inguru dituela uste da, sekula aurkitutako arterik zaharrenetakoa.

 Udalerri mugakideak 
Mugakideak hauek dira: Lana (iparraldean); Antzin, Piedramillera eta Sorlada (ekialdean); Mues eta Desoio (hegoaldean); eta Mirafuentes, Nazar eta Zuñiga (mendebaldean).

 Ekonomia 

 Zerbitzuak 
Antzin-Ameskoako Zerbitzu Sozialen Mankomunitatea, zaborra biltzeaz, ura hornitzeaz eta osasun zerbitzuaz arduratzen da Mendazan eta eskualdeko beste hainbat herritan.

 Demografia 

 Politika 

 Udaletxea 
Mendazako udaleko idazkaria Zuñigako idazkari ere bada.

 HELBIDEA: Arriba kalea, 1

 Udal hauteskundeak 
Azken urteetan Mendazako alkateak Nafarroako Herriaren Batasuneko kideak izan dira. 2007an Javier Ángel López de Dicastillo Sanz aukeratu zuten; alderdiak lau zinegotzi lortu zituen, eta hortaz, gehiengo osoa udalean. Baliogabeko botoak zortzi izan ziren (emandako guztien %3,94) eta boto zuriak hamasei (%8,21). Abstentzioa %32,11koa izan zen.

+Mendazako Udala (2007) Alderdia  Botoak  Zinegotziak UPN  102  4 Agrupación Electoral Independiente  77  3

2011ko udal hauteskundeetan alderdi bereko Jesús Gambra aukeratu zuten alkate; aurkeztutako zerrenda bakarra UPNkoa (108 boto eta 7 zinegotziak) izan zen.

 Alkateak 
Hauek izan dira Mendazako azken alkateak:
AlkateaAgintaldi hasieraAgintaldi amaieraAlderdia Pedro Jesus Alecha Berruete 1979 1983 Agrupacion de Electores de Mendaza Antonio Martinez Martinez 1983 1987 Agrupacion Electoral San Valentin Jose Aramendia Carlos 1987 1991 Agrupacion Electoral Independiente de Mendaza Jose Aramendia Carlos 1991 1995 Nafar Herriaren Batasuna Jose Aramendia Carlos 1995 1999 Nafar Herriaren Batasuna Jose Aramendia Carlos 1999 2002 a Nafar Herriaren Batasuna Javier Angel Lopez de Dicastillo Sainz 2002 2003 Nafar Herriaren Batasuna Javier Angel Lopez de Dicastillo Sainz 2003 2007 Nafar Herriaren Batasuna Javier Angel Lopez de Dicastillo Sainz 2007 2011 Nafar Herriaren Batasuna Jesus Gambra Zubiria 2011 2015 Nafar Herriaren Batasuna Javier Senosiain Paternain 2015 2019 Nafar Herriaren Batasuna Javier Senosiain Paternain 2019 2023 Agrupacion Electoral La Berrueza Javier Senosiain Paternain 2023 Jardunean Agrupacion Electoral La Berrueza
a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

 Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio udalerri honi:

 Kultura 

 Euskara 
Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Mendaza eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %6,43k zekien euskaraz hitz egiten.

 Santa Coloma murrua 
Santa Coloma baseliza burdin aroko murru baten gainean eraiki zen.  Bertan hainbat zeramika aztarna aurkitzen dira, hain zuzen ere zeramika grafitatuak izenekoak.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Nafarroako udalerrien zerrenda
Lizarraldea
Lizarrako merindadea

 Bibliografia 
 Jose Maria Jimeno Jurio (zuzendaria), Nafarroako toponimia eta mapagintza. XXI, Iruñea, 1994. 

 Kanpo estekak 

  Mendazako udalaren webgunea.
 Herriaren urrutiko ikuspegia NA-139 errepidetik Google Street View-n.
  Mendazari buruzko informazioa Nafarroako gobernuaren webgunean.
 Berrotza._La_Berrueza._Una_mirada_peculiar_al_Valle.pdf

Kategoria:Mendaza