Idaho

Idaho (ingelesez  ahoskatua) Ameriketako Estatu Batuetako estatu bat da, Estatu Batuetako ipar-mendebaldean kokatua. Guztira 1,3 milioi biztanle ditu estatuak. Boise da estatuko hiriburua eta baita hiririk garrantzitsuena ere. Bertan euskal jatorriko jende ugari bizi da.

 Geografia 
Mendi Harritsuen iparraldean dago. Columbia ibaiaren eta Snake ibaia haren ibaiadarraren bazterrean bizi da jende gehiena. Mendialde nagusiak: Clearwater mendiak, Salmon River mendiak eta Lost River mendiak.

 Ekonomia 
Metalak dira Idahoko ekonomiaren euskarri nagusia: kobre, zink, merkurio, urre, berun, zilar, uranio, kobalto eta antimonioa. Ekonomia jarduera garrantzizkoak dira nekazaritza eta industria ere. Azken urteetan kimika eta janari industriek garapen handia izan dute.

 Historia 
1805ean Lewis eta Clark izan ziren Idahoko lehen esploratzaileak. Urrezko meatzeak aurkitu zirenean, 1860. urte inguruan, jende asko bertaratu zen, eta hortik etorri zen garapen nagusia. Estatu Batuetako berrogeita hirugarren estatua da 1890. urteaz geroztik. Asko dira XIX. mendearen erdialdeaz gero hara joandako euskaldunak. Boise hiriburuan, batez ere, nabarmena da euskaldunen pisua.

 Hiri nagusiak 
 Boise: 202.832 biztanle**.
 Nampa: 79.249 bz**.
 Meridian: 64.642 bz**.
 Idaho Falls: 57.133 bz***.
 Pocatello: 53.932 bz*.

(*2006, **2007 eta ***2008an).

 Banaketa administratiboa 
300px|eskuinera|Idahoko konderrien mapa.
Idaho konderritan banaturik dago. 1919z geroztik, estatuak 44 konderri ditu, 1.062 eta 22.020 kilometro kuadro arteko azalera dituenak.

KonderriaHerriburuaSorreraurteaBiztanleria(2008 est.)Biztanleria%Azalera (mi.2)Azalera %AdaBoise1864380,92025.00 %1,0601.21 %AdamsCouncil19113,49900.23 %1,3701.57 %BannockPocatello189380,81205.30 %1,1471.31 %Bear LakeParis18935,79800.38 %1,0491.20 %BenewahSt. Maries19159,35200.61 %7840.90 %BinghamBlackfoot188543,90302.88 %2,1202.42 %BlaineHailey189521,73101.43 %2,6613.04 %BoiseIdaho City18647,50400.49 %1,9072.18 %BonnerSandpoint190741,16802.70 %1,9202.19 %BonnevilleIdaho Falls191199,13506.51 %1,9012.17 %BoundaryBonners Ferry191510,96200.72 %1,2781.46 %ButteArco19172,75100.18 %2,2342.55 %CamasFairfield19171,12600.07 %1,0791.23 %CanyonCaldwell1891183,93912.07 %6040.69 %CaribouSoda Springs19196,82600.45 %1,7992.06 %CassiaBurley187921,34801.40 %2,5802.95 %ClarkDubois191991000.06 %1,7652.02 %ClearwaterOrofino19118,17600.54 %2,4882.84 %CusterChallis18814,25400.28 %4,9375.64 %ElmoreMountain Home188928,99701.90 %3,1013.54 %FranklinPreston191312,45400.82 %6680.76 %FremontSt. Anthony189312,55100.82 %1,8962.17 %GemEmmett191516,51301.08 %5660.65 %GoodingGooding191314,29500.94 %7340.84 %IdahoGrangeville1861/186415,44801.01 %8,5029.71 %JeffersonRigby191323,86001.57 %1,1061.26 %JeromeJerome191920,46801.34 %6020.69 %KootenaiCoeur d'Alene1864137,47509.02 %1,3161.50 %LatahMoscow188835,90602.36 %1,0771.23 %LemhiSalmon18697,80800.51 %4,5705.22 %LewisNezperce19113,59400.24 %4800.55 %LincolnShoshone18954,50300.30 %1,2061.38 %MadisonRexburg191437,45602.46 %4730.54 %MinidokaRupert191318,64501.22 %7630.87 %Nez PerceLewiston1861/186438,97502.56 %8560.98 %OneidaMalad City18644,13000.27 %1,2021.37 %OwyheeMurphy186310,87700.71 %7,6978.79 %PayettePayette191722,96601.51 %4100.47 %PowerAmerican Falls19137,68300.50 %1,4431.65 %ShoshoneWallace1861/186412,91300.85 %2,6363.01 %TetonDriggs19158,83300.58 %4510.52 %Twin FallsTwin Falls190774,28404.87 %1,9282.20 %ValleyCascade19178,86200.58 %3,7344.27 %WashingtonWeiser187910,20600.67 %1,4741.68 %

 Idahotar ezagunak 
 Pete T. Cenarrusa (1917-), Estatu Idazkaria.
 David H. Bieter (1959-), hiriburuko alkatea.

 Ikus, gainera 
 Ameriketako Estatu Batuetako euskaldunak

 Kanpo estekak 
 Idaho estatuko webgune ofiziala
 Basque Museum & Cultural Center, Boise, ID
 Basque Associations of Boise, Idaho
 Boise Basque Center
 Txoko Ona Basque Club, Homedale, ID
 Oinkari Basque Dancers, Boise, ID


Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako estatuak