Gabiria

Gabiria Gipuzkoako hego-erdialdean, Goierriko eskualdean dagoen udalerri txiki bat da. 14,88 km² ditu, eta  biztanle zituen . urtean.

 Geografia 
 Mugakideak 
Gabiriak mugakide ditu iparraldean Zumarraga eta Ezkio-Itsaso, hegoaldean Mutiloa, ekialdean Ormaiztegi eta berriro Ezkio-Itsaso, eta mendebaldean Legazpi.

 Inguru naturala 
Eztanda ibaiak herria zeharkatzen du, Oriaren ibaiadarra dena. Bestalde, Aizeleku (812 m), Trapalata (634 m), Pagoeder eta Murgil mendiek inguratzen dute.

Eremu naturalaren %66 basoek estaltzen dute eta %32, aldiz, belardiek.

 Zerbitzuak 

 Kirola 

 Pilotalekua

 Kultura 

 Kultur etxea eta liburutegia

 Historia 
Herriaren lehenengo aipamen idatzia XIV. mendekoa da, "Santa María de Alkain" izenarekin, eta garai hartan, dirudienez, Segurarekin harremanetan egon zen, eta bi mende geroago Areriako Alkate Gorenaren menpe egongo zen.

Filipe IV.a Espainiakoa erregeak hiribildu izendatu zuen 1661ean, Areriatik bereiziz. Horren ondoren bi urte joan ziren eta Zumarraga eta Ezkiogarekin "Argisanoko Santa Krutzeko Batasuna" osatu zuen, 1766 arte.

XIX. mendean herrian bainuetxe bat egon zen, garai hartan gabiriarrak 1.000tik gora ziren. Hortik aurrera, ordea, biztanleria jaitsiz joan da ia etengabe gaur egun arte. Izan ere, nekazaritza eta abeltzaintza jarduera tradizionalak izan dira Gabirian, eta industria, betiere maila txikikoa, bakan sortu dute azken hamarkadotan.

 Ekonomia 
2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak: Lehen sektorea BEGaren %6,6,. Bigarren sektorea %35,4. Hirugarren sektorea %49,1. Eraikuntza %8,8.

 Demografia 
2019an herriak 506 biztanle zituen. Horietatik %20,36k 65 urte edo gehiago zituen. Eta atzerrian jaiotakoak %3,95 ziren.

 Politika 

 2019ko udal hauteskundeak 
2019ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: Independenteek (Gabiria Hautesle Elkartea) 245 boto. PSE-EEk 6 boto. Oier Oiarbide Murua izendatu zuten alkate.

 2023-2027 legegintzaldia 

 Alkateak 

Hauek izan dira Gabiriako azken alkateak:

AlkateaAgintaldi hasieraAgintaldi amaieraAlderdia Andres Goya Telleria 1979 1983 Euzko Alderdi Jeltzalea 1983 1984 a Euzko Alderdi Jeltzalea 1984 1987 Euzko Alderdi Jeltzalea 1987 1991 Eusko Alkartasuna 1991 1995 Eusko Alkartasuna 1995 1999 Eusko Alkartasuna 1999 2003 Gabiria Hautesle Elkartea 2003 2007 Gabiria Hautesle Elkartea 2007 2011 Gabiria Hautesle Elkartea 2011 2015 Auzo Artea Iñaki Mirena Etxezarreta Egiguren 2015 2019 Gabiria Hautesle Elkartea Oier Oiarbide Murua 2019 Jardunean Gabiria Hautesle Elkartea

 Euskara 

Gabiriako euskalkia Goierriko hizkera da, gipuzkeraren hego-mendebaldeko aldaera bat. 2016an herritarren %90,8 euskalduna zen.

 Ondarea 
 Brinkola-Zegamako Estazio Megalitikoa
Andra Mariaren eliza
Santa Marina baseliza
Alegia auzoko urkabea. XV-XVI. mendeetakoa.

 Gabiriar ospetsuak 
 Valentin Larrea (1876-1970), piano-jotzaile eta musikaria.
 Margarita Telleria (1905-2009), luzaroenik bizi izan diren euskal herritarretako bat.
 Julian Alustiza "Aztiri" (1913-2005), idazle eta elizgizona.
 Euxebio Igartzabal (1944-), bertsolaria.
 Iñaki Murua (1956-), bertsolaria.
 Mikel Aizpuru (1963-), historialaria.
 Andoni Aizpuru (1964-), kazetaria eta telebistako aurkezlea.
 Ainhoa Aizpuru (1970-), politikaria.
 Eneritz Gorrotxategi (1985-), kazetaria.
 Aratz Igartzabal "Potto" (1996-), bertsolaria.

 Argazki galeria 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Gabiriako Hitza

 Gabiriako Udalaren webgunea

Kategoria:Gabiria