Marañón

Marañón ([maɾaɲon]) Nafarroa Garaiko mendebaldeko udalerri bat da. Lizarrako merindadeko mendebaldeko muturrean kokatzen den herri honek  biztanle zituen . urteko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 84 kilometrora dago.

 Geografia 
 Ingurune naturala eta klima 
300px|thumb|Jasokundearen elizako erretaularen ikuspegia.Herria, Ega ibaiaren haraneko goiko adean kokaturik dago.

 Klima 
Marañonen bi klima ageri dira, mendialdeko eguterako klima mediterraneoa, udalerriaren ipar-mendebalde eta hegoaldean, eta klima azpiatlantiarra, gune ospeletan. Urteko batezbesteko tenperatura 9º eta 12 °C bitartekoa da, eta prezipitazioak 1.000mm eta 1.400mm bitartekoak. Urteroko egun euritsuak 80-100 inguru dira.

 Landaredia 
Marañonen 111 hektarea pagadi daude, 101 hektarea arte, eta zuhaitz askotariko beste 91 hektarea baso.

 Udalerri mugakideak 
Marañon Cabredorekin egiten du muga iparraldean, Aguilar Kodeskoarekin ekialdean, Arabako probintziarekin mendebaldean, eta Lapoblacionekin hegoaldean.

 Ekonomia 

Aguilar Kodes eta Azuelo udalerrien artean, Las Llanas de Codés izeneko gunean, Nafarroako gobernuak eraikitako "Codés Azuelo" izeneko parke eolikoa dago. Ezarritako potentzia 43,20 megawattekoa da eta parkearen jabea Acciona Energia da gaur egun.

 Demografia 

2008ko erroldaren arabera, etorkin bakarra bizi zen herrian, biztanleriaren %1,67 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

 Politika 

 Udaletxea 

 HELBIDEA: Bihotz Sakratuaren kalea, z/g

 2023-2027 legegintzaldia 

 Alkateak 

Hauek izan dira Marañongo azken alkateak:
AlkateaAgintaldi hasieraAgintaldi amaieraAlderdia Carlos Valencia Solas 1979 1983 Zentro Demokratikoaren Batasuna Pedro Maria Asensio Laño / Manuel Almiro Abascal Antoñana 1983 1987 Nafarroako Alderdi Sozialista Pedro Maria Pelaez Gomez 1987 1991 Nafarroako Alderdi Sozialista Saturnino Corres Corres 1991 1995 Nafarroako Alderdi Sozialista Roberto Abascal Antoñana 1995 1999 Nafarroako Alderdi Sozialista Jose Tamayo Valencia 1999 2003 Nafarroako Alderdi Sozialista Julio Lopez de Echazarreta Arriaga 2003 2007 Nafar Herriaren Batasuna Jesus Manuel Breton Valencia 2007 2009 a Nafarroako Alderdi Sozialista Maria Inmaculada Breton Valencia 2009 2011 Nafarroako Alderdi Sozialista Maria Inmaculada Breton Valencia 2011 2013 b Nafarroako Alderdi Sozialista Roberto Abascal Antoñana 2013 2015 Nafarroako Alderdi Sozialista Laura Corres Martin 2015 2019 Nafarroako Alderdi Sozialista Laura Corres Martin 2019 2023 Nafarroako Alderdi SozialistaLaura Corres Martin 2023 Jardunean Nafarroako Alderdi Sozialista

a 2009ko Maiatzak 16an Jesus Manuel Breton Valencia Alkatea zendu zen.

b 2013ko Irailak 12an Maria Inmaculada Breton Valencia Alkatea zendu zen.

 Azpiegiturak 

 Garraioak 
La Estellesa autobus konpainiak Aguilar Kodes eta Iruñea bitarteko autobus linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka Aguilar Kodesko norantzan eta lau zerbitzu kontrako norabidean. Linearen ibilbidea honakoa da:

 Aguilar Kodes - Cabredo - Marañon - Genevilla - Zuñiga - Antzin - Murieta - Lizarra - Villatuerta - Zirauki - Mañeru - Gares - Obanos - Legarda - Zizur Nagusia eta Iruñea

 Kultura 

 Euskara 
Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Marañon eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, ez zegoen euskaraz hitz egiten zekien herritarrik.

 Jaiak eta ospakizunak 
Marañongo herriko jaiak abuztuaren 15ean ospatzen dira Ama Birjinaren omenez.

 Ondasun nabarmenak 
 Jasokundeko Andre Mariaren eliza 
Jasokundeko Andre Mariaren eliza, estilo erromanikoko XIII. mendearen hasieran eraikitako eliza da. Egiturak Nafarroako landa-erromanikoaren berezko ezaugarriak ditu, elementu aurregotiko batzuen agerpenarekin batera. Nabea trapezoide itxurako nerbio gurutzaduradun gangaz estalita dago. XVII. mendean sakristia eta korua eraiki ziren, izardun estaldurarekin. Horrez gain, beste bi kapera gehitu zitzaizkion parrokiari, kasetoidun estaldurarekin, eta herrerotar estiloko dorrea.

Elizaren barruan, errataula nagusi gotikoa nabarmentzen da, estilo hispaniar-flandestarraren margolan eta eskulturak dituena.

 Etxeak 
Marañongo herrigunean armarridun bi etxe gordetzen dira, batak A. Maezturen armarria eta besteak Hermostarren armarria fatxadan duela.

 Baselizak 
 Kristo Santuaren baseliza, Marañongo herrigunean kokatutako tenplua.

 Marañondar ospetsuak 

 Antonio Marañón (c. 1777-1826), militarra.
 Victoriano Fernández Askartza (1870-1934), astronomoa.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

Nafarroako udalerrien zerrenda
Vianaldea
Lizarrako merindadea

 Kanpo estekak 

  Marañoni buruzko informazioa Nafarroako Gobernuaren webgunean.
 Herriaren ikuspegia Cabredoko errepidetik, Google Street View-n.

Kategoria:Marañón