Aras

Aras ([aɾas̺] ofizialki; batzuetan Hiru Aras [iɾu aɾas̺] edo Tres Aras [tres aɾas̺] formetarekin ere bai) Nafarroa Garaiko mendebaldeko udalerri bat da. Lizarrako merindadeko mendebaldeko muturrean kokatzen den herri honek  biztanle zituen . urteko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 88 kilometrora dago.

 Geografia 
 Ingurune naturala eta klima 

 Klima 
Arasek Ebro ibaiko depresiogunearen berezko klima mediterraneo-kontinentala dauka. Neguak hotzak, udak beroak, aldaketa termiko handiak, eta euriak nahiko eskasak eta irregularrak izaten dira (batez ere udaberrian eta udazkenean egiten du euria).

 Udalerri mugakideak 
Arasek Azuelorekin eta Aguilar Kodeskoarekin egiten du muga iparraldean, Bargotarekin ekialdean, eta Vianarekin mendebaldean eta hegoaldean. 

 Historia 
1850eko hamarkadara arte Arasek Armañantzasekin udalerri bakarra osatu zuen.

 Ekonomia 

Aguilar Kodes eta Azuelo udalerrien artean, Las Llanas de Codés izeneko gunean, Nafarroako gobernuak eraikitako "Codés Azuelo" izeneko parke eolikoa dago. Instalaturiko potentzia 43,20 megawatteko da eta parkearen jabea Acciona Energia da gaur egun.

 Demografia 

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko bederatzi etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %4,62 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

 Politika 

 Udaletxea 

Arasko udaletxeko idazkaria, Aguilar Kodeskoa, Cabredo, Genevilla, Lapoblacion eta Marañongo idazkari ere bada.

 HELBIDEA: Konstituzio Plaza, 13

 2023-2027 legegintzaldia 

 Alkateak 

Hauek izan dira Arasko azken alkateak:
AlkateaAgintaldi hasieraAgintaldi amaieraAlderdia Maximino Perez Jubera 1979 1983 Agrupacion de Electores San Juan Juan Jose Los Arcos Murguiondo 1983 1987 Agrupacion de Electores San Isidro de Aras Javier Murguiondo Los Arcos 1987 1991 Nafarroako Alderdi Sozialista Javier Murguiondo Los Arcos 1991 1995 Nafarroako Alderdi Sozialista Javier Murguiondo Los Arcos 1995 1999 Nafarroako Alderdi Sozialista Jesus Jubera Rubio 1999 2003 Nafarroako Demokraten Elkargunea Jose Manuel Saenz Quintero 2003 2007 Agrupacion Independiente de Aras Francisco Javier Murguiondo Marquinez 2007 2011 Nafarroako Alderdi Sozialista Francisco Javier Murguiondo Marquinez 2011 2015 Nafarroako Alderdi Sozialista Francisco Javier Murguiondo Marquinez 2015 2019 Nafarroako Alderdi Sozialista Jesus Carlos Fernandez Rubio 2019 2023 Agrupacion Independiente Tres Aras Jesus Carlos Fernandez Rubio 2023 Jardunean Agrupacion Independiente Tres Aras

 Azpiegiturak 

 Zerbitzuak 
Aras "Kodes Mendizerrako Zerbitzuen Mankomunitateko" kidea da. Erakundeak Aguilar Kodeskoan du egoitza nagusia.

 Kultura 

 Jaiak eta ospakizunak 
Arasko herriko jaiak Gurutze Santuaren omenez ospatzen dira irailaren 14aren inguruan. Horrez gain, gainontzeko ospakizunen artean herriko patroi diren San Sebastianen eguna urtarrilaren 20an, San Isidro Nekazariaren eguna eta San Rokeren ospakizuna nabarmentzen dira.

 Ondasun nabarmenak 
Arasko Andre Mariaren eliza Erdi Aroko jatorria duen eraikina da, baina gaur egungo itxura XVI. mendean eginiko zaharberritze baten ondorioa da. Portada errenazentista eta erretaula nagusia daude ikusgai, erretaula 1594an egin zen estilo erromanistan eta Ama Birjinaren bizitzako atalak irudikatzen ditu. Horrez gain, elizaren barruan, San Sebastian, San Roke, Jesusen Bihotza eta Sortzez Garbiaren irudiak gordetzen dira.

Baselizen artean, Kristo Santuaren baseliza XVII. mendean egina eta San Isidro Nekazariaren baseliza nabarmentzen dira. Horrez gain, hegoaldean, Sortako San Joanen komentuaren arrastoak daude: eraikina 1440an eraiki zen eta mende batzuk geroago, XVII. mendean, Bertan behera utzi zuten han bizi ziren abadeek.

 Arastar ezagunak 

 Vicente de Santa María (1742-1806), misiolari frantziskotarra.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Nafarroako udalerrien zerrenda
Vianaldea
Lizarrako merindadea

 Kanpo estekak 

  Arasi buruzko informazioa Nafarroako Gobernuaren webgunean.
 Arasko Kale Nagusia Google Street View-n ikusia.

Kategoria:Aras