Jan Ullrich

Jan Ullrich (Rostock, Alemania, 1973ko abenduaren 2) txirrindulari ohia da. 1996. urtean, bere lehen partaidetzan, Frantziako Tourrean bigarren amaitu zuen. 1997. urtean, Frantziako Tourra irabazi zuen, eta bost aldiz bigarren izan da, bai eta aldi banatan hirugarren eta laugarren ere. Espainiako Vueltaren garaile ere izan da, Munduko Erlojupeko txapeldun, Joko Olinpikoetako txapelduna eta txapeldunorde, eta beste hainbat garaipen ere lortu du.

2006an, Ullrichi Frantziako Tourrean parte hartzea ukatu zioten, dopina egin zuela eta. 2012ko otsailean, Kirol Arbitrajeko Auzitegiak dopin delitu baten errudun aurkitu zuen. Atzeraeraginez egotzi zuten txirrindularitza profesionaletik, 2011ko abuztuaren 22az geroztik; eta 2005eko maiatzetik lortutako emaitza guztiak bere kirol lorpenen zerrendatik kendu zizkioten. Ullrichek berak odol dopina egin zuela onartu zuen 2013an.

 Bizitza 
 Lehenengo urteak profesional mailan 
1994. urtean, Becker manager zuelarik, Walter Goodefroten Telekom taldean egin zuen debuta profesional mailan. Sizilian jokatutako munduko erlojupeko txapelketan hirugarren amaitu zuen, Chris Boardmanen atzetik.

Lehenengo 18 hilabetean ez zen nabarmendu. Hala ere, 1995ean Alemaniako erlojupeko txapelketa irabazi zuen. 21 urterekin Ullrichen nahia Frantziako Tourrean debuta egitea zen, baina Walter Goodefrotek gazteegia zela uste izan zuen. Horren ordez, Espainiako Vueltan lehiatu zen, 12. etapan erretiratuz.

 1996ko Frantziako Tourra 
Ullrichek Alemaniako talde olinpikoan parte hartzeari uko egin zion urte hartan, Frantziako Tourrean debuta egin ahal izateko. Tourreko prologoan 33 segundo galdu zituen garailearekiko, eta sailkapen nagusiko 20 lehenen artean mantendu zen 7. etapa iritsi zen arte, zeinean Miguel Indurainek ezin izan zion onenen erritmoari eutsi. Etapa hartan Ullrichek 30 segundo galdu zituen garailearekiko, eta 22 bere taldeburu Bjarne Riisekiko. Azken horrek lidergoa eskuratuko zuen 9. etapan, eta horrez geroztik Ullrichek bere taldeburuari lagundu zion garaipena lortzen. Hala ere, bigarren amaitu zuen lasterketako sailkapen orokorrean, azken erlojupekoa irabazita. Erlojupeko haren ostean, Miguel Indurain handiak Ullrichek Tourra irabaziko zuela iragarri zuen (hurrengo urtean gertatuko zen). Tour hartan Ullrichek gazteen sailkapena irabazi zuen.

 1997ko Frantziako Tourra 
250px|thumb|ezkerrera|Ullrich bere taldekide Udo Böltsekin, Vosgesesko mendilerroa zeharkatzen, 1997ko Frantziako Tourrean.
1997an Ullrichek bi garaipen lortu zituen, Frantziako Tourrean parte hartu baino lehen: Suitzako Itzuliko etapa bat eta Alemaniako Errepideko Txapelketa.

Tourreko prologoan bigarren amaitu zuen, Chris Boardman espezialistaren atzetik, oso indartsu hasten zuela erakutsiz. 9. etapan, mendia azaltzen zen lehenengoan, Laurent Brochard frantziarrak lortu zuen garaipena. Etapa hartan Ullrichek hasiera batean bere taldeburu Riisentzat egin zuen lan, baina Richard Virenquek erasoa jo zuenean Riisek ezin izan zion haren erritmoari eutsi; Ullrich atzetik abiatu zen, Marco Pantanirekin batera, eta hirurak helmugara batera heldu ziren. Hurrengo egunean, Luchon eta Arcalis Andorra arteko etapan, Ullrichek bere zuzendariari baimena eskatu zion erasoa jotzeko, eta horrela egin zuen, Pantanirekiko eta Virenquerekiko minutu bateko errenta lortu, eta maillot horia eskuratu.

Tourreko lehenengo erlojupeko nabarmenean, 12. etapan, Ullrichek 3 minutuko aldea atera zion sailkapenean bigarren zihoan Virenqueri, zeina bere aurretik abiatu zen erlojupekoan. Egun batzuk geroago, Alpe D'Huezeko etapan erasoa jo zuen Marco Pantanik, baina igotzaile italiarrak 47 segundoko aldea lortu zuen Ullrichekiko, sailkapen nagusian alemaniarrak zeukan errenta 9 minutukoa zelarik. Morzineko etapan berdin egin zuen Pantanik, eta garaipena lortu ere bai, baina Ullrichek ez zuen denbora galera handirik izan. Lasterketako azken erlojupekoan Abraham Olano euskalduna nagusitu zen, eta Ullrichek bere nagusitasuna erakutsi zuen Virenquerekiko denbora gehiago lortuta. Hurrengo egunean Tourreko garaile heldu zen Parisa, 23 urte zituelarik. Gainera, gazteen sailkapena irabazi zuen bigarren aldiz.

 1999ko Espainiako Itzulia 
1999an belaunean lesioa izan zuen, eta ezin izan zen Frantziako Tourrera joan. Horregatik, udan munduko txapelketarako entrenatzen hasi zen. Entrenamendu ona zelakoan, Espainiako Vueltara joan zen. Han, bere taldekide Erik Zabeli laguntzen aritu zen lehenengo etapetan. Gero, etapa gogor bat irabazi zuen 22 txirrindulari zihoazen talde batean. Abraham Olano, bigarren iritsita, etapa hartan lider jarri zen, eta erlojupekoan denbora gehiago atera zion Ullrichi. Pirinioetan, Olanok huts egin zuen, eta Igor Gonzalez de Galdeanok irabazi zuen etapa hartan Ullrichek aurrera egin zuen, eta lider jarri zen. Etapa hori eta 1997ko Tourrean lider jarri zen etapa oso gertu daude, Pirinioetan. Azken erlojupekoa irabazi zuen, eta horrela garaile izan zen azken sailkapen nagusian.

 2000ko Olinpiadak 
Han jokatu zituen bi espezialitateetan dominak lortu zituen. Urrezko domina errepidean, helmugara bakarrik helduta, eta zilarrezkoa erlojupekoan. Gainera, Frantziako Tourreko podiumean egon zen.

 2001 Munduko Txapelketa 
1999. urtean egin zuen bezala, 2001ean ere munduko txapelketa irabazi zuen erlojupekoan. Urte horretan, David Millar espezialistaren aurretik irabazi zuen Lisboan.

Hau guztia Frantziako Tourreko podiuma eta gero izan zen.

 2003 Frantziako Tourreko Podiuma 
Lasterketa okaragarria egin zuen eta beste behin Podiumera igo zen historiako txirrindularirik honenen arteann zegoela aldarrikatuz.

 Dopina eta erretiroa 
2006an, Ullrichi Frantziako Tourrean parte hartzea ukatu zioten, dopina egiten zuela eta. 2007ko otsailaren 26an Jan Ullrichek txirrindularitzatik erretiroa hartu zuela adierazi zuen. Izan ere, Pro Tour talde batek berak ere ez zuen Ullrich fitxatu nahi izan, UCIrekin dopina zela eta zituen arazoen eraginez.

2012ko otsailean, Kirol Arbitrajeko Auzitegiak dopin delitu baten errudun aurkitu zuen. Atzeraeraginez egotzi zuten txirrindularitza profesionaletik, 2011ko abuztuaren 22az geroztik; eta 2005eko maiatzetik lortutako emaitza guztiak bere kirol lorpenen zerrendatik kendu zizkioten.

2013ko ekainean, Ullrichek berak onartu zuen bere txirrindulari ibilbidean odol dopina egin zuela, Eufemiano Fuentes espainiar medikuak lagunduta, beste hainbat txirrindulari profesionalek bezala. Urte hartako urrian Sky Sport britainiar telebista kateari ondorengo hau adierazi zion: «Garai hartan ia denek hartzen zituzten errendimendua hobetzeko substantziak. Ez nuen besteek hartzen ez zuten ezer hartu. Nire ustez, iruzur egitea izango zen baldin horrela abantailarik lortu izan banu; baina ez zen hala izan. Aukera berdina izango nuela ziurtatu nahi nuen, besterik ez.»

 Kirol lorpenak 
1993
 Errepideko Munduko Txapelketetan Urrezko Domina 15px 20px
 Munduko kopako txapelduna
 Boheme-ko Tourra
 Australiako Tourra

1994
 Munduko Txapelketako Erlojupeko proban Brontzezko Domina15px    
 Basse-ko tourrean etapa garaipena
 3 etapa garaipen Hegoafrikako Tourrean

1995
 Alemaniako Erlojupeko Txapelduna 15px
 Friburgoko klasikoa
 211. UCIren sailkapen nagusian

1996         
 Etapa bat Frantziako Tourran
 Coca-Cola klasikoa
 Regio-Tour eta etapa 1
 41. UCIren sailkapen nagusian

1997
 Etapa 1 Suitzako Tourrean
 Alemaniako txapelduna rutan 15px
 Frantziako Tourra eta 2 etapa
 Boxmeerko criteriuma
 LUK copa (Alemania) 
 Hew klasikoa
 Gouden Pijl (Belgika)
 Schwerineko criteriuma
 2. UCIren sailkapen nagusian

1998
 3 etapa Frantziako Tourran
 Sparkasseneko Giroa
 Hannover Night
 Berlineko itzulia
 Nurenbergeko itzulia
 12. UCIren sailkapen nagusian
 3. Gaztela eta Leongo Itzulian

1999
 Espainiako Vuelta eta 2 etapa
 Munduko Txapelketako Erlojupeko proban Urrezko Domina 15px20px
 9. UCIren sailkapen nagusian2000
 Freiburger Natc
 Nacht von Hannover
 Agostoni Kopa
 Urrezko Domina 2000ko Sidneyko Joko Olinpikoetan Errepideko txirrindularitzako proban. 15px
 Zilarrezko Domina 2000ko Sidneyko Joko Olinpikoetan erlojupeko proban.
 6. UCIren sailkapen nagusian

2001
 Munduko Txapelketako Erlojupeko proban Urrezko Domina 15px20px
 Alemaniako txapelduna Errepideko txirrindularitzako proban. 15px
 3. Acht van Chaamen
 5. UCIren sailkapen nagusian

2002
 Ez zuen garaipenik lortu.
 1225. UCIren sailkapen nagusian

2003
 Frantziako Tourra: etapa bat.
 Koloniako Itzulia
 Hanburgoko Itzulia
 15. UCIren sailkapen nagusian

2004
 Suitzako Itzulia
 Agostoni Kopa
 15. UCIren sailkapen nagusian

2005
2005eko maiatzaz geroztik lortutako garaipenak kendu zizkioten, dopina egin zuela eta.

 Kriterium Mayrhofen
 4. UCIren sailkapen nagusian

2006
2005eko maiatzaz geroztik lortutako garaipenak kendu zizkioten, dopina egin zuela eta.

 Etapa bat Italiako Giroan
 Suitzako Tourra

 Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 

Itzuli Handia199419951996199719981999200020012002200320042005200620px|link=General classification in the Giro d'Italia|alt=Pink jersey Italiako Giroa———————52————UT20px|link=General classification in the Frantziako Tour|alt=Yellow jersey Frantziako Tourra——212—22—243*—20px|link=General classification in the Espainiako Vuelta|alt=Red jersey Espainiako Vuelta—UT———1UT——————20px Munduko Txapelketa —————8—13—————20px Munduko Erlojupeko Tx3————1—1—————

+Legenda—Ez zuen parte hartuDSKDeskalifikatuaUTUtzi3*Ondoren kendua

 Bideo bilduma 
 Jan Ullrichen erasoak
 Garaipen urtea
 Erlojupekoa
 Ullrich eta Lance Armstrong-en arteko lehia

 Erreferentziak 

 Kanpo loturak 

  Jan Ullrichen webgune ofiziala
   Jan Ullrichen bizikleten koadroak

Kategoria:Alemaniako txirrindulariak
Kategoria:Frantziako Tourraren irabazleak
Kategoria:Espainiako Vueltaren irabazleak
Kategoria:2000ko Udako Olinpiar Jokoetako dominadunak
Kategoria:Olinpiar Jokoetako dominadunak txirrindularitzan
Kategoria:2000ko Udako Olinpiar Jokoetako txirrindulariak
Kategoria:Alemaniako urrezko dominadun olinpikoak
Kategoria:Rostocktarrak
Kategoria:Alemaniako zilarrezko dominadun olinpikoak