Lakuntza

Lakuntza ([lakunts̻a]) Nafarroa Garaiko ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Iruñeko merindadekoa. Iruñetik 36 kilometro mendebaldera dago eta  biztanle zituen . urtean. 

 Geografia 
300px|thumb|Beriain mendia, Lakuntzatik ikusia.
Lakuntza Sakanako autobiak zeharkatzen du. Herriko gunerik altuenak hauek dira: Zopolar, Arangun, Arranz, Urrizmendi eta Beriain mendia.

Lakuntzak Arruazurekin egiten du muga ekialdean, eta Arbizurekin mendebalde eta hegoaldean.

 Ekonomia 
Garai batean, nekazaritza, abeltzaintza eta zurgintza ziren Lakuntzako ekonomiaren oinarriak. Herriko lur gehienetan ortuak eta animalien bazkarako larreak zeuden. Landatzen ziren barazkien artean, patata, artoa, eta zerealak zeuden; zurgintzarako zuhaitzen artean, berriz, pagoa eta haritza ziren nagusi.

1849. urtearen inguruan, behiak, ardiak, zaldiak eta zerriak hazten ziren Lakuntzan. Urteek aurrera egin zuten heinean, ordea, nekazaritzak garrantzia galdu eta industrializazio prozesuaren lehen eraginak heldu ziren Lakuntzara. Gaur egun, herritar gehienek herriko industrietan egiten dute lan, zurgintza eta metalezko gai eraldatuen inguruko lantegietan.

 Demografia 
Lakuntzako biztanleria aski egonkor mantendu zen XX. mendearen lehen erdialdean, 150 lagunen inguruan. 1960eko hamarkadatik aurrera, 20 urtez, hazkunde esanguratsua izan zuen eta 1.000 biztanle izatera iritsi zen. Beste 40 urtez nahiko egonkor izan zen populazioa, eta XXI. mendearen lehen hamarkadan beste hazkunde aldi bat izan zuen, 2011n 1.246 biztanle izatera iritsiz.

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 62 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren % 5,49 (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren azpitik).

 Politika 
 Udal hauteskundeak 
2007ko udal hauteskundeetan Jose Ramon Garin Lizarraga hautatu zuten Lakuntzako alkate, Eusko Abertzale Ekintzaren izenean. Udaleko bederatzi zinegotzietatik sei lortu zituen EAEk, gehiengo osoa. Baliogabeko botoak sei izan ziren (emandako guztien %0,80) eta boto zuriak hogei (botoen %2,68). Abstentzioa %18,06koa izan zen.

2011n bi zerrenda aurkeztu ziren; Bilduk berea erretiratu zuenBildu indartsu, Guaixe. eta Lakuntzaileok espainiar epaitegiek legez kanpo utzi zuten.Bilduren zerrendez gain, 18 hautesle elkarte inpugnatu ditu Fiskaltzak, Berria. Hortaz, Garinek segitu zuen alkate.Arbizu y Lakuntza, sin alcalde, Diario de Navarra.

2015eko udal hauteskundeetan Euskal Herria Bilduk botoen %78,30 (451 boto) eta zinegotzi guztiak (9) eskuratu zituen.

2019ko udal hauteskundeetan Euskal Herria Bilduk botoen %82,6 (470 boto) eta zinegotzi guztiak (9) eskuratu zituen.

2015etik Patxi Xabier Razkin Sagastibeltza da Lakuntzako alkatea.
Lakuntzako udalbatza  2019ZinegotziakBoto kopuruaEuskal Herria Bildu*9 / 9470 (% 82,60)Datuen iturria:

 Alkateen zerrenda 
 2007-2011  Jose Ramon Garin Lizarraga  Eusko Abertzale Ekintza 2011-2015  Jose Ramon Garin Lizarraga  2015-2019Patxi Xabier Razkin SagastibeltzaEH Bildu2019-2023Patxi Xabier Razkin SagastibeltzaEH Bildu2023-Oihane Uribeetxebarria GarmendiaEH Bildu

 Udaletxea 
 HELBIDEA: Herriko Plaza, 1

 Azpiegitura eta garraioak 
La Burundesa autobus konpainiaren Sakanako herriak lotzen dituen Gasteiz-Iruñea lineak geltokia dauka herrian. Guztira hiru zerbitzu izaten dira norabide bakoitzean. Linearen ibilbidea honakoa da:

 Gasteiz - Ilarratza - Argomaiz - Agurain - Munain - San Roman - Ibarguren - Andoin - Olatzagutia - Ziordia - Altsasu - Urdiain - Iturmendi - Bakaiku - Etxarri Aranatz - Arbizu - Lakuntza - Arruazu - Uharte Arakil - Irañeta - Ihabar - Hiriberri - Etxarren - Irurtzun - Eritze - Saratsa - Añezkar - Berriobeiti eta Iruñea

 Jaiak eta ospakizunak 
Lakuntzak honako egunetan ospatzen ditu bere jaiak:

 Sansebastianak: urtarrilaren 20an.
 Lakuntzako festak: abuztuko hirugarren astean.
 Bestaberri: Gorpuzti edo Corpus egunean.

 Ondarea 
 Gaizkileen pikota
 Salbatore eliza
 San Anton Abadea baseliza
 San Sebastian baseliza
 Arkitektura zibila

 Lakuntzar ospetsuak 

 Blas Alegria (1883-1947), idazlea.
 Miguel Ángel Alegría (1933-2018), pilotaria.
 Mikel Arregi Marin (1947-1979), politikaria.
 Javier Gartziandia (1965-), txirrindularia.
 Anabel Arraiza (1975-), aktore, kazetari eta musikaria.
 Oihane Uribeetxebarria Garmendia (1979-), kultura teknikaria eta politikaria.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Lakuntzako udalaren webgunea.
  Lakuntzari buruzko informazioa, Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuaren webgunean.]
 Lakuntzako Abla kalea Google Street View-n.

Kategoria:Lakuntza