Krakovia

Krakovia (polonieraz Kraków) hegoaldeko Poloniako hiria da, Polonia Txikiko voivoderriko hiriburua. Vistula ibaiaren ertzean dago eta industria gune garrantzitsua da. 2010ean 756.183 biztanle zituen2010eko biztanleri datuak, Główny Urząd Statystyczny, stat.gov.pl, eta herrialdeko bigarren hiririk handiena zen..

Administrazio eta merkataritza hiri garrantzitsua da eta Nowa-Huta izeneko hirira bildu da bertako industria (burdingintza). Arte, kultura eta unibertsitate gune munta guztiz handikoa da Erdi Aroko garaietatik. Gune historikoa Gizateriaren ondare izendaturik dago.

 Geografia 
 Klima 

 Historia 
Poloniako lehen hiri kristaua izan zen Krakovia eta XI. mendean sortu zen apezpikutegia. Hainbat alditan bipildu zuten mongoliarrek 1241. urtetik aurrera eta Poloniako hiriburua eta erregeen egoitza hiria izan zen 1320-1595. urteetan. Kasimiro III.ak sortu zuen 1364an unibertsitatea. Arte eta kultura hiri handia izan zen XVII. mendea arte, baina gainbehera jo zuen Varsovia Poloniako hiriburu egin ondoan (1596).

Suediarren inbasioek (1656 eta 1702-1709) larriagotu zuten egoera eta jendez hustu zen hiria XVIII. mendearen hasieran. Krakovian mamitu zen Tadeusz Kosciuszkok gidaturiko matxinada (1794) eta Austriako Inperioaren barnean geratu zen hiria 1795ean, Poloniaren hirugarren banaketaren ondoren. Varsoviako dukerriko hiri 1809-1815. urteetan eta errepublika erdi-autonomoa izan zen 1815-1846 bitartean. Ondoren, Austriako inperioaren barnean egon zen Galitziarekin batera 1919 arte. Naziek hartu zuten hiria 1939an eta bertan egon zen alemaniarren Poloniako agintaritza nagusia. Sobietar gudarosteak askatu zuen hiria 1945ean.

 Demografia 
Biztanleriaren garapena 1791 urtetik

 Ondarea 

Aipagarri dira Wawel gaztelua, XV. mendeko gotorlekua, harresiak, Rynek Clowny plaza eta bertako eraikinak: Ama Birjinaren eliza (XIII-XIV. m.), Udaletxe zaharra (XVI. m.) eta Bandera aretoa, Pizkundearen garaikoa.

 Krakoviar ezagunak 
 Stefan Banach
 Jan Długosz
 Robert Gadocha
 Stanisław Lem
 Jan Matejko
 Czesław Miłosz
 Edward Ochab
 Jan Rokita
 Jerzy Stuhr
 Wisława Szymborska
 Grzegorz Turnau
 Andrzej Wajda
 Stanisław Wyspiański

 Hiri senidetuak 
Krakovia ondorengo hiriekin senidetuta dago:

 , (1993)
 <, 
 , (2005)
 , (1989)
 , (1993)
 , Peru
 , (1995)
 ,(2004)
 ,(1992)
 ,(1991)
 , (1990)
 , (1997)
 , ,(1998)
 ,(1993)
 ,(1995)
 ,(1995)
 ,(1991)
 ,(1995)
 ,(2003)
 ,
 ,(1991)
 ,(1992) , (1998)
 , 
 , (1973)
 , 
 , (2006)
 , (2009)
 , (2002)
 , (1990)
 ,
 , 
 , (1975)
 , 
 ,(1975)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Krakovia Online


Kategoria:Holokaustoaren guneak Polonian
Kategoria:Gizateriaren Ondarea Polonian