Larraine

Larraine ([laraiɲe]) Zuberoako hego-mendebaldeko udalerri bat da, Basabürüa eskualdekoa.

 Geografia 
 Ingurune naturala 
Udalerria bera oso menditsua da, Orhi (2.022m), Belozkarre (1.173m), Salhagaina (1.053m), Barazea (1.893m) mendiak udalerri honen lurraldean daudelarik besteak beste. Zuberoako udalerririk zabalena ere bada bere 126,8 km²-ekin. Bertan daude baita, Holtzarteko arroil famatuak.

Üthürzehetako lepoak herria Otsagabiarekin (Nafarroa) lotzen du.

 Udalerri mugakideak 
Iparraldean Altzai-Altzabeheti-Zunharreta, Lakarri-Arhane-Sarrikotagaine eta Etxebarre dira udalerri mugakideak, ekialdean Ligi-Atherei eta Santa Grazi, mendebaldean Lekunberri eta Mendibe Nafarroa Behereko udalerriak eta hegoaldean, Izaba, Uztarroze eta Otsagabia, Nafarroa Garaian.

ezkerrera|thumb|250px|Aitona bat eta ume bat palan jokatzen Larraineko pilotalekuan

 Etxeak eta Auzoak 
 Ekhibegia
 Ekhialtea-Xipi-Pettarra
 Inhurritz
 Buruzieta
 Herri
 Zarzaia
 Urartea
 Belhaudi-Irati

 Historia 

Historiaurreko aztarnak topatu dira udalerrian eta 1178ko agirietan irakur daitekeen moduan Sauveladeko monasterioak jaso zuen udalerriaren prioretza, Larraineko jaunaren eskutik. Done Jakue bidea egiten ari ziren erromesentzat ospitale bat ere izan zen Erdi Aroan.

 Ekonomia 
Laborantza, basogintza, artzaintza eta turismoaren inguruko zerbitzuak dira udalerriko ekonomia jarduera nagusiak.

 Demografia 

 Politika 
 Alkateak 
 Alkatea Agintaldia Marcel Accoceberry  1983-2008 Sébastien Uthurriague  2008-2014 Jean-Marc Bengochea  2014-2020 Jean-Dominique Iriart  2020-2026

 Azpiegiturak 

 Hezkuntza 
Udalerriak eskola publiko bat du, ama-eskolako eta lehen hezkuntzako ikasketak eskaintzen dituena. Ama-eskola mailan, 2022-2023 ikasturtetik aurrera, ikasleek euskaraz ikasten dute, murgiltze ereduan. Lehen hezkuntzako ikasleek eredu elebidunean ikasten dute.

 Garraioa 
2021etik aurrera Txik Txak autobus sareko 60. lineak zerbitzua ematen dio udalerriari uztailean eta abuztuan, astelehenetik igandera. Linea honek bi geltoki ditu Larrainen: Holtzarteko aparkalekua (Logibar auzoa) eta Aduana zaharra. 
Horrez gain, udalerriko biztanleek Txik Txakeko eskaera bidezko garraioa erabili ahal dute urtean zehar, astelehen, asteazken eta larunbatetan, Atharratze-Sorholüzera, Maule-Lextarrera edo Mendikotara joateko.

 Kultura 

 Euskara 
Larrainen Basabürüako euskara da nagusi, zuberotar euskalkiaren aldaera.

 Maskaradak 
Herriak antolatutako azken maskaradak 1997an eta 2010ean izan dira.

 Pastoralak 
1991an, larraintarrek Xalbador pastorala prestatu zuten (Roger Idiartek idatzia). 2011an Johañe Bordaxarren Telesforo Monzon pastorala antolatu zuten.

 Kirola 
Betzüla trofeoaren esku huskako pilota txapelketaren erdi-finalak eta finalak herriko trinketean jokatzen dira.

2015etik 2019ra Xibero Trail mendi lasterketa antolatzen zen udalerriaren.

Larra Larrau bizikleta proba Larrainetik pasatzen da.

2007ko Frantziako Tourreko 16. etapa, uztailaren 25ean egindakoa eta Orthezetik Aubisquera zihoana, Larrainetik igaro zuen.

 Ondasun nabarmenak 
 San Joan bataiatzailearen eliza. Monumentu historiko izendatu zuten 2003an. Bere zatirik zaharrenak XII. mendekoak dira. Barruan dauden hiru objektu ere monumentu historiko bezala klasifikatuta daude: XVI. mendeko prozesioetarako gurutze bat, XVII. mendeko aldare-tabernakulua eta XVI. mendeko Ama Birjina eta umearen zurezko estatua bat.
 San Jüsefeko ermita, 1656an Larraineko fraideek eraikia. 1250 metrotako altueran dago. Donejakue bidea egiten zuten erromesen aterpea ere izaten zen.
 Holtzarteko zubia, 1920an eraikitako zubi esekia.
 Iparraldeko 43. paraleloaren eta Greenwichetik mendebaldera dagoen 1. meridianoaren arteko mozketa-puntua udalerriaren lurretan dago.

 Argazki galeria 

 Larraintar ospetsuak 
 Jean-Baptiste Borthiri (1889-1974) idazle eta koblakaria.
 Marie Clémence Richard (1830-1915) Luis Luziano Bonaparte printzearen emazte eta laguntzailea.
 Louis Ligetx (1901-1940), idazlea eta koblakaria.
 Robert Larrandaburu (1955-), alpinista, mendizalea eta mendi gidaria.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Udalaren webgune ofiziala

Kategoria:Larraine