Otsailaren 7

Otsailaren 7a gregoriotar egutegiaren urteko hogeita hamazortzigarren eguna da. 327 egun falta dira urtea amaitzeko, 328 egun bisurteetan.

 Gertaerak 

 Euskal Herria 
 1979 – ETAk Vicente Irusta Altamira hil zuen Muxikan.
 2008 – Frantziako poliziak Jean-Noel Etxeberri "Txetx" ELAko euskal militante abertzalea eta Jacques Morio militante abertzale okzitaniarra atxilotu zituen, Baionan eta Pauen, hurrenez hurren, Laurence Le Vert eta Marie Antoinette Houyvet epaileek emandako aginduaren ondorioz.
 2008 – Nahita piztutako sute batek Segurako adingabeen egoitza kaltetu zuen.

 Mundua 
 1898 – Émile Zola epaitu zuten «J'accuse…!» artikulua idazteagatik.
 1962 – Estatu Batuek Kubaren aurkako enbargoa ezarri zuten.
 1974 – Grenadak independentzia lortu zuen.
 1990 – Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistak boterearen monopolioari uko egin zion.
 1991 – Jean-Bertrand Aristide Haitiko lehen presidente demokratiko bihurtu zen.
 1992 – Maastrichteko Ituna izenpetu zuten, Europar Batasunaren sorrera ahalbidetu zuena.
 2009 – Australiako Victoria estatuan izandako sutean 173 lagun hil ziren.

 Arte eta kultura 
 Euskal Herria 

 Mundua 
 1935 – Monopoly izeneko mahai-jokoa asmatu zuten.
 1940 – Walt Disneyren Pinotxo filma estreinatu zen.
 1946 – The Spiral Staircase ("Espiral Eskailera") filma estreinatu zen, Robert Siodmakek zuzendu eta Dorothy McGuire, George Brent eta Ethel Barrymore aktoreek antzeztu zuten.
 1964 – Beatlesak lehen aldiz iritsi ziren Estatu Batuetara.
 1980 – Cannibal Holocaust ("Holokausto Haragijalea") filma estreinatu zen, Ruggero Deodatok zuzendua, estreinatzeko unean sekulako sortuarazi zuen filma izan zelarik.
 2007 – Hannibal Rising ("Hannibalen Hazketa") filma estreinatu zen, Peter Webberek zuzendu eta Gaspard Ulliel, Gong Li, Rhys Ifans eta Dominic West aktoreek antzeztu zutelarik.

 Zientzia eta teknologia 
 Euskal Herria 
 2010 – Europar Batasuneko Zientzia eta Berrikuntza ministroen goi-bilera Donostian.

 Mundua 
 1979 – Pluton Neptunoren orbitan sartu zen, aurkitu zenetik lehen aldiz.
 1984 – Bruce McCandless II NASAko astronautak lotu gabeko lehen espazio-itzulia egin zuen Manned Maneuvering Unit erabiliz.

 Kirolak 
 Euskal Herria 

 Mundua 
 2016 – 50. Super Bowl ekitaldia: Levi's Stadium estadioan jokatutako partiduan Denver Broncos amerikar futbol taldeak Carolina Panthers taldeari 24-10 irabazi zion.

 Jaiotzak 

 Euskal Herria 
 1449 – Petri Foixkoa, Nafarroako infante eta kardinala (h. 1490).
 1559 – Katalina Borboikoa, Nafarroako Erresumako infanta (h. 1604).
 1772 – Miguel Ricardo Alaba, euskal militar, politikari eta diplomatikoa (h. 1843).
 1822 – Joaquin Gaztanbide, nafar musikagilea (h. 1870).
 1844 – Cesáreo Sanz Escartín, nafar politikari karlista eta militarra (h. 1923).
 1845 – Ricardo Becerro de Bengoa, arabar ikerlari eta idazlea (h. 1902).
 1866 – Julian Ibañez Aldekoa Arano, bizkaitar margolaria (h. 1958).
 1885 – Romualdo Galdos, gipuzkoar elizgizon eta idazlea (h. 1953).
 1890 – Ricardo Oreja, euskal abokatu eta politikaria (h. 1974). 
 1894 – Juan Zabaleta, euskal idazlea eta bertsolaria (h. 1950).
 1903 – Felipe Gómez Alonso, salamancar kazetaria eta argitaratzailea, gerraondoko Nafarroa Garaiko euskaltasunaren erreferentea (h. 2003).
 1908 – Henri Grenet, Baionako alkatea eta Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Orokorreko lehendakaria, Beglan (h. 1995).
 1913 – Romualda Zuloaga, bizkaitar panderojolea (h. 1971).
 1923 – Javier Iraburu, nafar futbolaria (h. 1982).
 1927 – Joseph Camino, baxenabar idazlea, apaiza eta ohorezko euskaltzaina (h. 2015).
 1932 – Antonio Cavero, euskal belar hockey jokalaria (h. 2013).
 1934 – Juan Etxebarria Martin, bizkaitar idazlea eta itzultzailea (h. 1996).
 1948 – Joakin Resano, nafar komikilari eta margolaria.
 1955 – Mikel Bujanda, gipuzkoar kazetaria, Euskalerria irratiaren sortzaile eta zuzendaria.
 1956 – Aitor Etxarte, gipuzkoar pedagogoa eta euskaltzalea (h. 2020).
 1958 – Kontxi Bilbao, bizkaitar politikaria.
 1967 –
 Carlos García Adanero, UPNko nafar politikaria, Talavera de la Reinan.
 Carlos Martínez Ugarte, arabar futbolari ohia.
 1970 – Karlos Barrutia, bizkaitar futbolari ohia eta futbol entrenatzailea.
 1972 – Eneritz Artetxe, bizkaitar aktorea.
 1973 – Olatz González, bizkaitar antropologoa, EHUko irakaslea.
 1974 – Joseba Arregi, gipuzkoar futbolari ohia.
 1980 – Ivan Velasco, gipuzkoar txirrindularia.
 1981 – Éva Bisséni, lapurtar judoka.
 1986 – Gaizka Bergara, euskal herritar futbolaria.
 1990 – Oumar Diaby, lapurtar futbolaria.
 1992 – Marco Sangalli, gipuzkoar futbolaria.
 1997 – Eugeni Alzibar, gipuzkoar youtuberra, Moskun.
 2002 - Antton Fruiz, bizkaitar futbolaria.

 2008 – Igor Oyono, bizkaitar futbolaria.

 Mundua 
 1102 – Matilde Ingalaterrakoa, Germaniar inperioko enperatriza eta Ingalaterrako anderea (h. 1167).
 1478 – Thomas More, ingeles idazle, filosofo, estatugizon eta humanista (h. 1535).
 1655 – Jean-François Regnard, frantziar dramaturgoa (h. 1709).
 1693 – Ana Errusiakoa, Errusiako enperatriza (h. 1740).
 1741 – Johann Heinrich Füssli, suitzar margolari, diseinatzaile, grabatzaile eta idazlea (h. 1825).
 1771 – Adélaïde-Isabelle-Jeanne Vivien Deschampsy, frantziar idazlea (h. 1840).
 1786 – Adolphe Quételet, belgikar estatistikari, matematiko, astronomo eta naturalista, demografiaren aitzindaria (h. 1874).
 1804 – John Deere, estatubatuar asmatzailea eta Deere & Company enpresaren sortzailea (h. 1886).
 1809 – Frederik Paludan-Müller, daniar poeta (h. 1876).
 1812 – Charles Dickens, ingeles idazlea (h. 1870).
 1824 – William Huggins, ingeles astronomoa (h. 1910).
 1839 – Nicolaas Pierson, Herbehereetako lehen ministroa (h. 1909).
 1842 – Alexandre Ribot, Frantziako lehen ministroa (h. 1923).
 1867 – Laura Ingalls Wilder, estatubatuar idazlea (h. 1957).
 1870 – Alfred Adler, austriar sendagile eta psikologoa (h. 1937).
 1877 – Godfrey Harold Hardy, britainiar matematikaria (h. 1947).
 1878 – Ossip Gabrilovitx, errusian jaiotako pianista eta orkestra-zuzendaria (h. 1936).
 1884 –
 Joseph Alexander Gray, australiar fisikaria (h. 1966).
 José Fernández Zabala, espainiar alpinista, idazle, argitaratzaile eta liburu saltzailea (h. 1923).
 1885 –
 Sinclair Lewis, estatubatuar idazlea, 1930eko Literaturako Nobel saria (h. 1951).
 Hugo Sperrle, alemaniar militarra (h. 1953).
 1886 – María A. Cortelezzi, argentinar marrazketa teknikoaren eta kartografiaren aitzindaria (h. 1957)
 1889 –
 Belle Adair, estatubatuar aktorea (h. 1926).
 Claudia Muzio, italiar soprano lirikoa (h. 1936).
 1896 – Thomas Holenstein, Suitzako Konfederazioko presidentea (h. 1962).
 1897 – Zakir Husain, Indiako 3. presidentea (h. 1969).
 1905 –
 Paul Nizan, frantziar filosofo eta saiakeragilea (h. 1940).
 Ulf von Euler, suediar fisiologo eta farmakologoa, 1970eko Medikuntzako Nobel Saria (h. 1983).
 1906 –
 Oleg Antonov, sobietar hegazkin diseinatzailea, Antonov hegazkinen eraikitzaile nagusia (h. 1984).
 Pu Yi, Azken Enperadorea, Txinako nahiz Qing dinastiako azken enperadorea (h. 1967).
 1907 – Erna Beilhardt, kontzentrazio-esparru bateko zaintzailea, Alemaniako Gurutze Gorriko kidea Bigarren Mundu Gerraren azken urtean (h. 1999).
 1909 – Helder Câmara, Faveletako gotzaina, brasildar erlijio-gizona (h. 1999).
 1909 -- Anna Świrszczyńska, poloniar poeta (h. 1984)
 1913 – Ramon Mercader, PSUC alderdiko kataluniar militantea, Troski hil zuelako ezaguna (h. 1978).
 1915 – Georges-André Chevallaz, Suitzako Konfederazioko presidentea (h. 2002).
 1916 – Alba Mujica, argentinar aktorea (h. 1983)
 1918 – Ruth Sager, estatubatuar genetista (h. 1997).
 1919 – Desmond Doss, AEBko Ohore domina eskuratu zuen lehen kontzientzia eragozlea (h. 2006).
 1925 – Angel Bassols Batalla, mexikar itzultzaile, narratzaile eta saiakera-egilea (h. 2012).
 1926 –
 Neal Cassady, estatubatuar idazlea (h. 1968).
 Estanislao Esteban Karlic, argentinar kardinala (h. 2025).
 Mark Taimanov, errusiar-ukrainar xakelaria (h. 2016).
 1927 – Juliette Gréco, frantziar kantautore eta aktorea (h. 2020).
 1932 – Alfred Worden, estatubatuar astronauta eta ingeniaria, Apollo 15 misioan aginte-moduluaren pilotua (h. 2020).
 1934 – Eddie Fenech Adami, Maltako presidentea.
 1935 – Publio Cordón, GRAPOk bahitu eta bahiketan zehar hildako espainiar enpresaburua (h. 1995).
 1939 – Francisco Mendes, Ginea Bissauko lehen ministroa (h. 1978).
 1940 –
 Toshihide Maskawa, japoniar fisikaria, 2008ko Fisikako Nobel Saria (h. 2021).
 Tony Tan, Singapurreko presidentea.
 1941 – Carlos Ferrero, Peruko lehen ministroa (h. 2025).
 1944 – Witi Ihimaera, ingelesezko idazle maoria.
 1945 –
 Gerald Davies, galestar errugbilari ohia.
 Julio María Elías Montoya, espainiar frantzizkotarra.
 1946 – Pete Postlethwaite, ingeles aktorea (h. 2011).
 1948 – María del Carmen Pallares Méndez, galiziar historialaria, irakaslea, idazlea eta poeta, Erdi Aroko Historiako lehen emakume katedraduna Espainian.
 1949 –
 Vida Akoto Bamfo, Ghanako Gorte Goreneko epailea.
 Alan Lancaster, ingeles abeslari eta baxu-jotzailea, Status Quo taldeko kidea (h. 2021).
 1951 – Noemí Zaritzky, argentinar ingeniari kimikoa, elikagaien ingeniaritzan eta hondakin-uren tratamenduan espezializatua.
 1955 – Miguel Ferrer, estatubatuar aktorea (h. 2017).
 1956 – Zinaida Greceanîi, moldaviar politikaria eta lehen ministroa.
 1958 – 
 Raphy Manjaly, indiar artzapezpiku katolikoa.
 Kevin Schon, estatubatuar aktore eta umorista.
 1959 –
 Sammy Lee, ingeles futbolari ohia eta entrenatzailea.
 Bo Van Spilbeeck, flandriar kazetaria.
 1960 – James Spader, estatubatuar aktorea.
 1962 –
 David Bryan, estatubatuar musikari eta abestigilea, Bon Jovi taldeko piano-jolea.
 Eddie Izzard, britainiar aktore eta umorista.
 1965 – Chris Rock, estatubatuar umorista eta aktorea.
 1966 –
 Ryue Nishizawa, japoniar arkitektoa.
 Kristin Otto, alemaniar igerilaria.
 1967 – Nicolae Ciucă, Errumaniako lehen ministroa.
 1968 – Porntip Nakhirunkanok, thailandiar filantropoa, modeloa, Miss Unibertso 1988.
 1969 – Fernando Cáceres, argentinar futbolari ohia.
 1972 – Delia Grigore, emakume ijito idazle, filologo, akademiko eta ijitoen eskubideen aldeko aktibista.
 1973 – Irina Björklund, finlandiar aktorea eta abeslaria.
 1974 – Steve Nash, kanadiar saskibaloi jokalari ohia.
 1975 –
 Rémi Gaillard, frantziar umorista.
 Kim Jung Gi, hegokorear manhwa komikigilea (h. 2022).
 1976 – Daisuke Oku, japoniar futbolaria (h. 2014).
 1977 –
 Tsuneyasu Miyamoto, japoniar futbolari ohia.
 Mariusz Pudzianowski, bost aldiz Munduko Gizonik Indartsuena tituluaren irabazlea.
 1978 – Ashton Kutcher, estatubatuar modelo eta aktorea.
 1979 – Tawakkol Karman, yemendar kazetari, politikari eta ekintzailea, 2011ko Bakearen Nobel Saria.
 1982 – Esther Vaquero, espainiar kazetaria eta aurkezlea.
 1983 – Eva Riccobono, italiar modelo, aktore, ekoizle eta aurkezlea.
 1987 –
 Monika Brodka, poloniar punk rock abeslaria.
 Kerli Kõiv, estoniar abeslari eta abesti-idazlea.
 1988 – Masta Quba, mexikar rap abeslaria eta aktibista.
 1989 - Yasmina Alcaraz Moreno, kataluniar saskibaloi arbitroa.
 1990 –
 Anna Abreu, finlandiar abeslaria.
 Esther Guerrero, kataluniar distantzia erdiko atleta.
 Dalilah Muhammad, estatubatuar atleta, 400 metro hesietan aditua.
 Jonathan Rousselle, frantziar saskibaloi jokalaria.
 2003 - Alice D'Amato, italiar gimnasta artistikoa.

 Heriotzak 

 Euskal Herria 
 1929 – Petra Lekuona, bere ondarea utzi zuen Oiartzungo adineko herritarrak babesteko  (j. 1848).
 1935 – Ramon Bikuña, bizkaitar politikari eta enpresaburua (j. 1886).
 1939 – Domingo Rey d'Harcourt, nafar militarra, Gerra Zibilean matxinoen aldekoa, Pont de Molinsen fusilatua (j. 1885).
 1954 – Estanislao Segurola, bizkaitar arkitektoa (j. 1891).
 1958 – Jules Moulier, Oxobi, euskal idazlea (j. 1888).
 1996 – Bernard Delhom, 110 urte eta 265 egun bizi izandako behenafarra, hil zenean momentuko euskal herritarrik nagusiena (j. 1885).
 2009 – Gonzalo Goikoetxea, nafar kazetaria eta zinema gidoigilea, Madrilen (j. 1952).
 2010 – Carmen Mendiguren, Maistra euskaltzalea (j.1913)
 2013 – Jan Piarre Soudre, Ixtilarte-Larreko, lapurtar bertsolaria (j. 1924).
 2019 – Jon Lopategi, Baltza, bizkaitar bertsolaria eta bertsolaritza irakaslea (j. 1934).
 2024 – José Luis Maiztegi, gipuzkoar futbolaria (j. 1939).

 Mundua 
 590 – Pelagio II.a, aita santua (j. 520).
 1520 – Alfonsina Orsini, noblea, Firenzeko Errepublikako erregeordea (j. 1472)
 1560 – Baccio Bandinelli, italiar eskultore eta margolari manierista (j. 1493).
 1601 – Martin Garzes, Maltako Ordenako 53. Printze eta Maisu Handia (j. 1526).
 1603 – Gulbadan Begum, Mogol Inperioko idazlea, poeta eta printzesa (j. 1523)
 1692 – Fernando de Valenzuela, espainiar politikaria (j. 1636).
 1736 – Stephen Gray, ingeles fisikaria (j. 1666).
 1799 – Qianlong, Txinako enperadorea (j. 1711).
 1801 – Daniel Chodowiecki, alemaniar margolari eta grabatzailea (j. 1726).
 1823 – Ann Ward Radcliffe, ingeles idazlea (j. 1764).
 1837 – Gustavo IV.a Adolfo Suediakoa, Suediako erregea (j. 1778).
 1839 – Prosper Ménière, frantziar medikua (j. 1799).
 1848 – Christen Købke, Danimarkako Urrezko Aroko daniar margolaria (j. 1810).
 1862 – Francisco Martínez de la Rosa, espainiar politikari eta idazlea (j. 1787).
 1864 – Vuk Stefanović Karadžić, serbierazko idazlea eta folklore-biltzailea (j. 1787).
 1869 – Eufrosyne Abrahamson, suediar sopranoa (j. 1836).
 1871 – Heinrich Steinweg, Alemanian jaiotako Estatu Batuetako piano-egilea (j. 1797).
 1873 – Sheridan Le Fanu, misteriozko ipuin eta eleberri idazle irlandarra (j. 1814).
 1878 – Pio IX.a, aita santua (j. 1792).
 1888 – Aurore von Haxthausen, suediar idazlea, musikagilea, piano-jotzailea eta Luisa erreginaren konpainia-dama (j. 1830).
 1901 – Ana Betancourt, kubatar abertzalea eta emakumeen eskubideen bultzatzailea (j. 1832).
 1903 – James Glaisher, ingeles meteorologialari, aeronauta eta astronomoa (j. 1809).
 1915 – Louisa Emily Dobrée, frantziar-irlandar idazlea (j. 1852).
 1920 – Alexander Koltxak, errusiar ozeanografo, itsas armadako almirante eta politikaria (j. 1874).
 1931 – Tommaso Tittoni, Italiako lehen ministroa (j. 1855).
 1937 – Elihu Root, estatubatuar legegizona eta politikaria (j. 1845).
 1939 – Manuel Garnica, espainiar futbolari eta abokatua (j. 1891).
 1942 – Ivan Bilibin, errusiar ilustratzaile eta antzeztokien diseinatzailea (j. 1876).
 1944 – Robert Ezra Park, estatubatuar hiri-soziologoa (j. 1864).
 1956 – Isabelle Vengerova, errusiar-estatubatuar piano jotzailea eta irakaslea (j. 1877)
 1959 – Daniel François Malan, Hegoafrikako lehen ministroa (j. 1874).
 1960 – Igor Kurtxatov, sobietar fisikari nuklearra, "sobietar bonba atomikoaren aita" (j. 1903).
 1963 – Learco Guerra, giza tren makina, italiar txirrindularia (j. 1902).
 1964 – Sofoklis Venizelos, Greziako lehen ministroa (j. 1894).
 1965 – Viola Desmond, kanadiar arraza beltzeko emakume enpresaburua, Kanadako historiako arraza diskriminazio gorabehera entzutetsuenetakoa (j. 1914).
 1968 – Ivy Kellerman Reed, estatubatuar hizkuntzalari, idazle eta itzultzaile esperantista (j. 1877).
 1977 – Paulino Gómez Sáiz, PSOEko espainiar politikaria (j. 1889).
 1979 – Josef Mengele, Heriotzaren aingerua, alemaniar gerra kriminal nazia (j. 1911).
 1991 – Sonia Fuchs, txiletar aktorea, ekoizlea, exekutiboa (j. 1932)
 1994 – Witold Lutosławski, poloniar musikagilea, Poloniako XX. mendeko musikagile handientzat hartua (j. 1913).
 1997 – Carlos Gurméndez, uruguaiar jatorriko espainiar filosofoa (j. 1917).
 1999 – Hussein I.a Jordaniakoa, Jordaniako erregea (j. 1935).
 2001 – King Moody, estatubatuar aktorea (j. 1929).
 2003 – Augusto Monterroso, hondurar-guatemalar idazlea (j. 1921).
 2007 – Alan MacDiarmid, zeelandaberritar-estatubatuar kimikaria, 2000ko Kimikako Nobel Saria, (j. 1927).
 2008 –
 Fra' Andrew Bertie, Maltako Ordenako Printze eta Maisu Nagusia (j. 1929).
 Alberto Bustamante Belaúnde, Peruko lehen ministroa (j. 1950).
 2010 –
 Franco Ballerini, italiar txirrindularia, rally batean parte hartzen ari zenean (j. 1964).
 André Kolingba, Afrika Erdiko Errepublikako presidentea (j. 1936).
 2011 – Helenita Vargas, kolonbiar abeslaria (j. 1934).
 2012 – Carmen Salinas Alfonso de Villagómez, espainiar legelaria (j. 1916).
 2013 – Jürgen Untermann, alemaniar hizkuntzalari, filologo eta epigrafista (j. 1928).
 2014 – Claire Duhamel, frantziar aktorea (j. 1925).
 2015 – Marshall Rosenberg, estatubatuar psikologoa, bitartekaria, baketzailea, autorea eta irakaslea (j. 1934).
 2017 – Tzvetan Todorov, bulgariar-frantziar hizkuntzalaria eta literaturaren teorialaria (j. 1939).
 2018 – Jill Messick, estatubatuar zinema ekoizlea (j. 1967).
 2019 –
 Albert Finney, britainiar aktorea (j. 1936).
 Jan Olszewski, Poloniako lehen ministroa (j. 1930).
 2021 –
 José Ramón Ónega, galiziar abokatu, idazle eta politikaria, Bizkaiko gobernadore zibila (j. 1939).
 Giuseppe Rotunno, italiar argazki-zuzendaria (j. 1923).
 2022 – Douglas Trumbull, estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle eta gidoilaria, efektu berezien aitzindarietako bat (j. 1942).
 2023 – Friedel Lutz, alemaniar futbolaria (j. 1939).
 2024 – Diana Carnero, ekuadortar politikaria (j. 1995).
 2025 – Tony Roberts, estatubatuar aktorea (j. 1939).
 2026 – 
 Jeane Freeman, eskoziar enpresaburu eta politikaria (j. 1953).
 Nora Uribe, venezuelar politikaria, ministroa eta enbaxadorea (j. 1938)

 Jaiak eta urteurrenak 
 Seaska egutegiko izendegia: Sunahi eta Kaiet/Kadet.

 Kanpo estekak 

Otsailaren 6 | Urteko egutegi | Otsailaren 8
Kategoria:Urteko egunak