Wisconsin

Wisconsin Ameriketako Estatu Batuetako estatua da, Estatu Batuetako ipar-erdialdean dagoena. Estatuko hiririk handiena Milwaukee da, eta, hiriburua, Madison. Wisconsinek 5,5 milioi biztanle ditu guztira.

 Hiri nagusiak 


 Milwaukee
 Madison
 Green Bay
 Eau Claire
 Racine

 Orografia eta klima 

Bost eskualde bereizten dira: Iparraldeko goi-ordokia, Superior aintziraren inguruko behe-ordokiak, Erdialdeko ordokia, Mendebaleko goi-ordokia eta hego-ekialdeko mendialdeak eta behe ordokiak. Wisconsingo iparraldea aintziraz betea da. Basoek lurralde guztiaren azaleraren % 45 hartzen dute eta iparraldeko goi-ordokia eta erdialdeko ordokia erabat estaltzen dute.

Misisipi ibaiak estatu hau zeharkatzen du, Minnesotatik etorrita.

Klima zorrotza da iparraldean (-9 °C neguan) baina hegoaldera egin ahala epeltzen da. 800 mm euri ur egiten du urtean batez beste. Lurrak antzuak dira iparraldean eta emankorrak hegoaldean.

 Mugak 

Iparraldean, Superior aintzira eta Michigango penintsula; ekialdean, Michigan aintzira; hegoaldean, Illinois estatua; mendebalean Minnesota eta Iowa estatuak.

 Biztanleak 

Alemaniar jatorrikoek osatzen dute etnia nagusia eta poloniarrak, eskandinabiarrak eta ingelesak datoz ondoren. Beltzak gero eta gutxiago dira eta, egun, % 4 baizik ez dira. 30.000 indiar bizi dira, gehienak Menomineen eta Milwaukeen. Biztanleen % 70 lurraldeko % 20ko eremuan bizi da.

 Ekonomia 


Estatu Batuetako nekazaritza eremu garrantzitsuenetakoa da Wisconsin: azukre erremolatxa, artoa, patata, garia, garagarra, tabakoa. Abere hazkuntza (behi eta zerri azienda) ere oso garrantzitsua da eta, egun, Estatu Batuetako lehen esne ekoizlea da. Baso oparoek, halaber, Estatu Batuetako lehen zur eta paper-ore ekoizle bihurtzen dute. Turismoa eta Milwakee hirian den industria (janari industria, metalurgia, nekazaritzarako makineria, tresneria elektrikoa eta mekanikoa, zurgintza) dira ekonomia jarduera nagusiak.

 Historia 

Jean Nicolet frantses esploratzailea izan zen bertaratu zen lehen europarra (1634) eta 1717an eraiki zen han lehen herrigunea. Frantsesen mende egon zen lurraldea 1763. urtean ingelesen esku geratu zen arte. 1848. urtean Estatu Batuetako 30. estatu bihurtu zen.

 Wisconsindar ospetsuak 
 Frank Lloyd Wright (1867-1959), arkitektoa.
 Spencer Tracy (1900-1967), aktorea.
 Orson Welles (1915-1985), aktorea eta zinema zuzendaria.
 Gene Wilder (1933-), aktorea, gidoilaria eta zuzendaria.
 Tony Shalhoub (1953), aktorea.
 Willem Dafoe (1955), aktorea.

 Ikus, gainera 
 Amerikako Laku Handiak

 Kanpo estekak 
  Wisconsingo estatuaren webgune ofiziala

 Erreferentziak 

Kategoria:Wisconsin
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako estatuak