Espainiako Vuelta

Espainiako Vuelta (gaztelaniaz eta ofizialki: Vuelta a España,  ahoskatua) Frantziako Tourrra eta Italiako Giroarekin batera itzuli handi bat da. Txirrindulariak hiru astez lehiatzen dira irailean, Espainiako txoko gehienetan, baita Andorran ere.

 Historia 

Espainiako Vuelta 1935. urtean ospatu zen, lehenengo aldiz. Lehenengo ekitaldi honetan, 50 lasterkari lehiatu ziren 3411 km-ko ibilbidea egiteko, 14 etapatan, bataz beste 240 km baino gehiago egiteko bakoitzean. Tourra eta Giroaren arrakasta ikusita, Informaciones egunkari espainiarrak itzuli handi bat antolatzea erabaki zuen, Espainian. 1937. urtean, Espainiako Gerra Zibila dela eta, ez zen itzulia ospatu. Ezta 1938, 1939 eta 1940. urteetan ere. Bigarren Mundu Gerra dela eta, 1943 eta 1944ko ekitaldiak ere ez ziren ospatu. 1945. urtean, Ya egunkariak antolatu zuen lasterketa eta hala izan zen 1949ra arte. 1955an, El Correo egunkariak antolakuntzaren ardura hartu zuen arte, ez zen berriro ospatu. 1955an, Bilbotik hasi eta Bilbon amaitu zen, hurrengo bi ekitaldiak bezala. Handik aurrera, urtero ospatu da. Momentu horretatik aurrera, Vuelta apirila eta maiatza artean egin da, eta atzerriko partaidetza handiagoa eta garrantzitsuagoa izan du.

Urte haietan, Bilbon amaitzen zen normalean, baina Donostian eta Madrilen ere amaitu ziren ekitaldi batzuk.

1963. urtean, Jacques Anquetil handiak Vuelta irabazi zuen eta historiako lehena izan zen Italiako Giroa, Frantziako Tourra eta Espainiako Vuelta irabazten.

1979. urtean, Unipublic antolatu zuen Espainiako Vuelta eta orain arte horrela izan da. Urte guztietan ia, Madrilen amaitu da Unipublic-en ardurapean.

1990 urtera arte udaberrian ospatzen zen, baina geroztik Irailean ospatzen da. Vueltako azkenengo etapa, eta beraz itzuli osoaren amaiera, Madrilen egiten da, Paseo de la Castellana etorbidean.

1999 urtean Vueltak lehenengo aldiz igo zuen Angliru mendatea Asturiasen, Europan aurki daitekeen mendi porturik gogorrenetakoa.

Sailkapen orokorreko liderraren elastikoak hainbat kolore izan du historian zehar, 2010etik aurrera elastiko gorri bat izanik. Beste sailkapen txikiagoek, mendiko sariak bezala, ez dute kolore finko bat eta noizbehinka aldatu egiten dira.

UrteakElastikoaren kolorea 1935-1936  25px 1941  25px 1942  25px 1945  25px 1946-1948  25px 1950  25px 1955-1976  25px 1977  25px 1978-1998  25px 1999-2009  25px 2010-  25px

Garaipen gehien dituzten txirrindulariak Roberto Heras espainiarra eta Primož Roglič esloveniarra dira, launa garaipenekin. 79 ekitalditik (2024), espainiarrek 32 alditan irabazi dute Vuelta.

 Palmaresa 

 2005eko Vueltako irabazlea Roberto Heras izan bazen ere dopin kontuengatik hasiera batean garaipena kendu zitzaion eta bigarren egin zuen Denis Mentxov bihurtu zen garaile. Eztabaida luze baten ondoren Roberto Herasi itzuli zaio.

 Garaipenak 
 Txirrindularia  Garaipenak  Urteak  Roberto Heras 4  2000, 2003, 2004, 2005  Tony Rominger 3  1992, 1993, 1994  Alberto Contador 3  2008, 2012, 2014  Primoz Roglic 3  2019, 2020, 2021  Gustaaf Deloor 2  1935, 1936  Julián Berrendero 2  1941, 1942  José Manuel Fuente 2  1972, 1974  Bernard Hinault 2  1978, 1983  Pedro Delgado 2  1985, 1989  Alex Zülle 2  1996, 1997

 Gainontzeko sailkapenak 
 Mendiko sailkapena 
 Txirrindularia  Garaipenak  Urteak  José Luis Laguía 5  1981, 1982, 1983, 1985, 1986  José María Jiménez 4  1997, 1998, 1999, 2001  David Moncoutié 4  2008, 2009, 2010, 2011  Emilio Rodríguez 3  1946, 1947, 1950  Antonio Karmany 3  1960, 1961, 1962  Julio Jiménez 3  1963, 1964, 1965  Andrés Oliva 3  1975, 1976, 1978

 Puntukako sailkapena
 Txirrindularia  Garaipenak  Urteak  Sean Kelly 4  1980, 1985, 1986, 1988  Laurent Jalabert 4  1994, 1995, 1996, 1997  Erik Zabel 3  2002, 2003, 2004  Alejandro Valverde 3  2012, 2013, 2015  Rik Van Looy 2  1959, 1985  Jan Janssen 2  1967, 1968  Uwe Raab 2  1990, 1991  Kaden Groves 2  2023, 2024


 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Frantziako Tour
 Italiako Giro
 UCI ProTour

 Kanpo estekak 

  Espainiako Vueltaren Webgune Ofiziala