Gaztelania

Gaztelania edo espainiera. Euskaltzaindiak Hiztegi Batuan izen biak onartzen ditu. Sinonimoak dira. Gaztelera hitza onartu arren, gaztelania hobesten du. () latin arruntetik datorren hizkuntza erromantzea da, indoeuropar hizkuntzen familiakoa. Iberiar taldeko kidea da eta jatorriz Gaztelakoa da, iberiar penintsulako Erdi Aroko erresuma. Amerikako landa-eremu eta eremu indigena batzuetan gaztela izena ematen zaio, lurralde berriak Gaztelako Koroan sartu eta gutxira hasi baitzen irakasten.

Mandarin txineraren ondoren, jatorrizko hiztunen kopuruak gehien hitz egiten duen bigarren hizkuntza da munduan (475 milioi gutxi gorabehera), eta ingelesa eta txinera atzerriko hizkuntza gisa erabiltzen dituen hirugarren hizkuntza. 496,6 milioi pertsona inguruk hitz egiten dute jatorrizko hizkuntza menderatzen duen lehen edo bigarren hizkuntza gisa, eta 595,9 milioira iristen da gaitasun mugatua duten hiztunak sartzen direnean, horien artean 23,7 milioi ikasle baitaude. Beraz, ingelesaren eta frantsesaren ondoren, nazioarteko komunikazioan hirugarren hizkuntzatzat har daiteke. Gaztelania munduko hirugarren hizkuntza da biztanle alfabetatuen arabera (munduan alfabetatutakoen % 5,47), eta komunikabideetan informazioa ekoizteko hirugarren hizkuntza erabiliena da, baita Interneten erabiltzaile gehien dituen hirugarren hizkuntza ere, txineraren eta ingelesaren ondoren, 364 milioi erabiltzailerekin, hau da, guztizkoaren % 7,9. Kalkuluen arabera, 2050erako 820 milioi hiztun izango ditu gaztelaniak, eta 1.200 milioi 2100. urterako.

Hizkuntza batez ere Espainian, non ezagutza nahitaezkoa den, eta Hispanoamerikan hitz egiten da, baita beste herrialde batzuetan bizi diren hispano-hiztunen komunitateetan ere, eta Ameriketako Estatu Batuetan nabarmentzen da, 40 milioi hiztun baino gehiago baititu bertan hizkuntzak. Lehenago Espainian nagusi ziren herrialde batzuetan, non gaztelania jada ez den hizkuntza nagusia, ezta ofiziala ere, oraindik ere garrantzi handia du zentzu kultural, historiko eta askotan linguistikoan, Filipinak eta Karibeko uharte batzuetan kasu. Ekuatore Ginean, non hizkuntza ofiziala den, biztanleriaren zati txiki batek bakarrik hitz egiten du ama-hizkuntza gisa.

Nazio Batuen Erakundeko sei hizkuntza ofizialetako bat da. Era berean, hizkuntza ofiziala da nazioarteko hainbat erakunde nagusitan —Europar Batasuna, Afrikako Batasuna, Amerikako Estatuen Erakundea, Iberoamerikako Estatuen Erakundea, Ipar Amerikako Merkataritza Askearen Ituna, Hego Amerikako Nazioen Batasuna, Karibeko Erkidegoa, Afrikako, Karibeko eta Ozeano Bareko Estatuak eta Antartikako Ituna, besteak beste—, eta kirol arloan —FIBA, FIFA, Atletismo Federazioen Nazioarteko Elkartea, etab—.

Espainiera, beste hizkuntza erromantze batzuk bezala, hiztun latinetik (latin arrunta), gutxi gorabehera III. mendetik aurrera, mendeetako bilakaeraren emaitza da. Erromatar Inperioaren erorketaren ondoren, Hispania erromatarraren latin arrunta, antzinako Inperioko beste probintzietan hitz egiten ziren latinaren beste aldaeretatik aldatuz eta bereiziz joan zen. Eraldaketek, bilakaera geldo baten ondoren, gaur egungo hizkuntza erromantzeak ekarri zituzten.

 Gaztelania edo espainierari buruzko eztabaida 
Euskaraz gaztelania zein espainiera onartzen dira, eta berdina gertatzen da gaztelaniaz. Hala ere, bata ala bestea erabiltzea eztabaidagarria da, eta herrialde bakoitzean jarrera ezberdina da. Lurralde jakin batekin identifika daitekeen hizkuntza baten izendapenarekin lotutako eztabaida asko bezala (espainiera Espainiarekin, eta gaztelania Gaztelarekin, hizkuntza sortzen den eremua), arrazoi ideologiko eta historikoak nahasten dira, baina baita ere nazioartean identifikatzea eta ekoizpenak hizkuntza horretan kokatzea erraztearen aldeko argudioa (adibidez, sare informatikoetan). Eztabaida hizkuntzaren kanpokoa da. Hizkuntzaren ikuspegitik, ezin da justifikatu izendapen baten edo bestearen aldeko lehentasunik.

Araugintza- edo preskripzio-eremuan, hizkuntza estandarraren kodifikazioari dagokionez (Real Academia Española eta Asociación de Academias de la Lengua Española) arlo hispano-hiztuneko hizkuntza-politikako erakunde nagusiek ezarritako araudiaren arabera, «gaztelania» eta «espainiera» hitzak sinonimoak dira, nahiz eta Diccionario panhispánico de dudas izenekoak, izaera arauemailea duen erakunde horren beraren lana, honako hau adierazten duen: «Espainiera terminoa gomendagarriagoa da, anbiguotasunik ez duelako, gaur egun laurehun milioi pertsona inguruk hitz egiten duten hizkuntzari erreferentzia egiten baitio modu unibokoan. Era berean, nazioartean erabiltzen den izena da (Spanish, espagnol, Spanisch, spagnolo, etab. )». Halaber, Real Academia Españolak eta Asociación de Academias de la Lengua Españolak argitaratutako hiztegi arauemaileak Diccionario de la lengua española du izena.

Zenbait autorek hitz bat edo bestea nahiago izan dute, hala nola Andrés Bello hizkuntzalari venezuelarrak (Gramática de la lengua castellana lan nagusia) edo Gregorio Mayans valentziarrak (1737an Orígenes de la lengua española liburuan honako hau idatzi zuen):

Bestalde, 1978ko Espainiako Konstituzioak, hirugarren artikuluan, «gaztelania» izen espezifikoa erabiltzen du hizkuntzarako, eta beste «hizkuntza espainiarretatik» bereizten du, hala nola euskara, aragoiera, katalana, galiziera, asturiera edo aranera.

Filologoei dagokienez, zenbait egilek justifikatzen dute termino bat edo bestea lehentasunez erabiltzea, jatorria eta bilakaera historikoa oinarri hartuta, eta modu desberdinetan interpretatuta.

 Historia 
 Sorrera 
Gaztelaniaren historia Erromatar Inperioko latin arruntarekin hasten da, zehazki Hispaniako erdialdeko eremuan. Mendebaldeko Erromatar Inperioa erori ondoren, latin kultuaren eragina gutxituz joan zen jende arruntarengan. Orduko latin mintzatua hispaniar erromantzeen jatorria izan zen, espainieraren jatorrian dagoena. VIII. mendean, musulmanek Iberiar penintsula konkistatu zutenean, ondo bereizitako bi eremu sortu ziren. Al-Andalusen, erromantze-dialektoak hitz egiten ziren mozarabiar terminoarekin, agintean zegoen gutxiengoaren hizkuntzez gain (arabiera eta berberera). Al-Andaluseko arabieraren eta gaztelaniaren arteko hitzen eragina nabarmena da. Bien bitartean, musulmanen nagusitasuna hasi eta urte gutxira, erresuma kristauak sortzen diren eremuan, eboluzio dibergenteak jarraitzen du, eta bertan hainbat modalitate erromantze sortzen dira: katalana, nafar-aragoiarra, gaztelarra, astur-leonera eta galiziar-portugaldarra.

Mendearen amaieratik aurrera hasi zen hizkuntza-asimilazio edo -berdintze prozesu bat, batez ere iberiar penintsulako erdialdeko dialekto erromanikoen artean: astur-leonera, gaztelania eta nafar-aragoiera, baina baita gainerakoen artean ere. Prozesu horren ondorioz, hizkuntza komuna eratuko da, gaztelania. Gero eta filologo gehiagok defendatzen dute teoria hori (Ridruejo, Penny, Tuten, Fernandez-Ordóñez). Toledoko mozarabiarraren garrantzia ere nabarmendu da, bertan hasi baitzen gaztelania idatzia normalizatzen. Hala ere, beste filologo batzuek gaztelaniaren nagusitasunaren aldeko Pidalen teoria defendatzen jarraitzen dute espainieraren eraketan eta gaztelaniaratze-prozesu baten ondorioz penintsulako gainerako lurraldeetan zabaltzen.

Gaztelerazko dialekto erromanikoa, gaztelaniaren aitzindarietako bat, Gaztelako Erdi Aroko konderrietan (Kantabriako hegoaldea eta Burgosko iparraldea) sortu zela uste da, eta euskararen eragina eta eragin bisigotikoa izan ditzake. Gazteleraren antzeko ezaugarriak eta hitzak dituzten testurik zaharrenak latinez idatzitako eta Valpuestako Kartularioak izenez ezagutzen diren dokumentuak dira, Valpuestako (Burgos) Santa Maria elizan gordeta daudenak. Testu horiek dokumentuen kopiak osatzen dituzte, eta horietako batzuk hasiera-hasieratik idatziak dira, esaterako, IX. mendean. Bertan jasotako hitzak latinaren zuzentasunetik urrun daude, hizkera bizi baten eraginez. 

X. mende amaierako edo XI. mende hasierako Donemiliagako glosak, Errioxako Donemiliaga Kukulako Yusoko monasterioan kontserbatuak, Ramon Menendez Pidalek espainieraren lekukotasunik zaharrentzat hartu zituen. Hala ere, geroagoko teoria batzuek diote dokumentu horiek nafar-aragoiera erromantzeari dagozkiola, ez gaztelaniazko erromantzeari. Testu horretan ere aurkitu ziren euskarazko hitzik zaharrenak.

 Hedapena 
Alfontso X.a Gaztelakoak Cantigas de Santa Maria lana idatzi zuen, galaikoportugesez. Honek atea ireki zion latina ez zen beste hizkuntza baten erabilera literarioari, baita gorte ilustratuan ere. Gaztelania penintsulan zehar hedatu zen Behe Erdi Aroan, garai horretan erresuma kristauak etengabe hedatzen ari zirelako, beranduago Errekonkista deiturikoan. Leongo eta Galiziako erresumak Gaztelako Fernando III.arekin Gaztelako Koroan sartzeak eta 1410ean Fernando I.a Aragoikoarekin Aragoiko Koroan Gaztelako dinastia bat sartzeak eragin nabarmena izan zuen. Penintsulako azken batasuna Errege Katolikoekin eman zen, eta areagotu egin zuten erresumako dialektoen arteko asimilazioa eta hizkuntza-nibelazioa.

Gaztelaniaz inprimatutako lehen liburua 1472 inguruan argitaratu zen, Sinodal de Aguilafuente. XV. mendean, Espainiako hizkuntza arrunta Iberiar penintsularen zati handi batean sartu zen. 1492an, Antonio de Nebrija sevillarrak Grammatica castellana argitaratu zuen Salamancan, espainieraren gramatikari buruzko lehen tratatua, eta Europako hizkuntza moderno baten moldean argitaratutako lehena. Nebrijarenak dira, halaber, lehen "Gaztelaniazko ortografia-arauak", 1517an Alcalá de Henaresen inprimatuak, non ortografia ahoskeraren eta idazketaren arteko erlazio biuniboko gisa postulatzen duen.

Kalkuluen arabera, XVI. mendearen erdialdean espainiarren % 80k espainolez hitz egiten zuten. Garai hartan, kontsonanteen egokitzapena hasita zegoen, eta horrek sistema fonemikoaren murrizketa ekarri zuen, sonoritate-ezaugarria galtzearen ondorioz, sei kontsonante sibilanteetatik bizpahiru kontsonante bakarrik izatera igaro baitzen barietatearen arabera.

Amerikaren kolonizazioak, XVI. mendean hasitakoak, espainiera amerikar kontinente gehienera hedatu zuen, nahuatl edo kitxua bezalako jatorrizko hizkuntzen hiztegia aberastu zuten maileguak hartuz. Hizkuntza horietan ere eragin nabarmena izan zuen. Independentzia lortu ondoren, estatu amerikar berriek hizkuntza bateratzeko prozesuak hasi zituzten, eta espainiar hizkuntza kontinente osoan zehar hedatzen amaitu zuten, Kaliforniatik Suaren Lurralderaino.

 Gaztelania Aro Modernotik aurrera 
XVII. eta XVIII. mendeetan zehar hainbat eta hainbat argitalpen publiko eta pribatu sortu ziren gaztelaniaz. Lehenengoa Madrilen argitaratu zen 1661ean, Julián Paredesen (Gazeta nueva) eskutik, eta Salamancan, Leonen, Granadan, Sevilla eta Zaragozan hainbat argitalpenek jarraitu zioten. Lurralde elebidunetan ere hasi ziren argitaratzen aldizkako argitalpenak gaztelaniaz. Lehenengoa 1792an izan zen, Diario de Barcelonan, Kataluniako gaztelaniazko lehen egunkaria ere izan zena. Ondoren, El Correo de Gerona (1795), Diario de Gerona (1807) eta, are lehenago, Palma de Mallorca (1778), Vigo edo Bilbo bezalako hiri elebidunetan. Amerikan, gaztelania irakaskuntzako hizkuntza normala izatera igaro zen, hizkuntza indigenetan oinarritutako hizkuntza orokorren kaltetan. Kalkuluen arabera, Espainiako Amerikako biztanleen herenak ezagutzen zuen espainiera 1810. urtearen inguruan.

Espainierak aldaera ugari izan zituen beti, eta horiek, latindar enbor nagusia errespetatzen badute ere, ahoskera eta hiztegi desberdintasunak dituzte, beste edozein hizkuntzarekin gertatzen den bezala. Horri herri natiboetako hizkuntzekiko kontaktua gehitu behar zaio, hala nola aimara, chibcha, guarani, mapudungun, maya, nahuatl, kitxua, taino eta tagalo hizkuntzekiko kontaktua, hizkuntzaren lexikoari ekarpenak egin baitzizkioten, ez bakarrik bere eragin-eremuetan, baita zenbait kasutan lexiko globalean ere. Gaur egun beste hainbat hizkuntzekin harreman estuan dago, bai botere harremanen bidez (euskara, katalana, aimara, kitxua, galiziera...) bai nahasketen bidez (euskañol, portuñol, spanglish...). Hainbat hizkuntza gaztelaniatik eratorritakoak dira, adibidez ladinoa (judu-espainiera), chavacanoa edo papiamentoa. 

 Gaztelaniaren lurralde eremua 

#HerrialdeakBiztanleriaGaztelania hiztunak ama-hizkuntza gisaGaztelania hiztunakBiztanleriaErref.%HiztunakGaztelania hizkuntza ofiziala den herrialdeetan, zifra hau aurreko zutabeko ehunekoa aplikatuz kalkulatzen da. Hizkuntza ofiziala ez den herrialdeetan, jatorrizko herrialdean hizkuntza ofiziala duten migratzaileak kalkulatu diras.%HiztunnatiboakGaztelania ofizial den herrialdeetako hiztun kopurua (lerro ilunagoak), aurreko zutabeko ehunekoak apliaktuz kalkulatu dira.2012ko Eurobarometroa erabilita.%Demografía de la lengua española, 28. orGuztira(gaitasun mugatua duten hiztunak barne)1 Mexiko93.8cia.gov96.899.2%93,8ak gaztelania du ama hizkuntza,5,4a elebiduna da jatorrizko beste hizkuntza batekin, eta 0,8 elebakarra da bertako beste hizkuntza batean. (cia.gov).2010eko biztanleria indigena elebakarra: 1.096.512 (estadistica.inmujeres.gob.mx). 384.230 migratzaile daude zeinentzat gaztelania ez den lehen hizkuntza, baina ezagutzaren bat izango dutela kalkulatzen da (ethnologue.com, Demografía de la lengua española, 28-34 or)2  Ameriketako Estatu Batuak13.2 5 urtetik gorako espainiar-hiztunak 2021ean. U.S. Census Bureau 2021 American Community Survey. , American Community Survey.5 urtetik gorako biztanleria gaztelania etxean darabilena 2021ean: LanguaGe spoken at home: 2021 American Community Survey en: American Community Survey. 13.2Populazio hispanoa 2021ean 62.529.064 zen (). Horietatik 82k gaztelania ondo hitz egiten zuen Centro Hispano Pew-ren 2011ko inkestaren arabera. pewhispanic.org Bestetik, 2,8 milioi ez-hispanok gaztelania erabiltzen dute etxean. pewhispanic.org. Gainera, zentsuan agertzen ez diren beste 7,7 milioi migratzaile ez-dokumentatu daude, eta hizkuntza ezagutzen duten baina etxean erabiltzen ez duten ez-hispanoak.17 56,25 milioi L1 eta L2 hiztun .3 Kolonbiawww.dane.gov.co (2023ko estimazioa)99510.495 pertsona daude beste hizkuntza indigean batean aritzen direnak. Nagusiena Wayuu hizkuntza da, 122.000 hiztunekin: www.lenguasdecolombia.gov.co 99.54 Espainia2022ko estimazioaren arabera. INE.92985 Argentina2023ko estimazioa.96.741.7 milioi hiztun ama hizkuntza gisa 2015ean (Ethnologue) 43,1 milioi biztanleko urte horretan (Proyecciones del censo argentino INDEC)98.199.46 VenezuelaVenezuelako zentsoa: 2020ko INEren proiekzioa.96.329.1 milioi hiztun 2014ean Ethnologueren arabera . 2014ko biztanleria: 30.206.307 1.098.244 pertsona daude beste ama hizkuntza baten dutenak. Nagusia Wayuu hizkuntza da, 199.000 hiztunekin. Atzerriko hizkuntza nagusiak txinera (400.000), portugesa (254.000) eta arabiera (110.000) dira.97.398.87 Peru2022ko estimazioa (140. or).82.9cia.gov.86.68 TxileINE de Chile. 2022ko proiekzioa. 95.9281.600 pertsona daude beste hizkuntza bat hitz egiten dutena. Nagusia Mapudungun da (250.000): Ethnologue95.999.39 EkuadorEkuadorreko biztanleriaren erlojuaren estimazioa93www.cia.gov95.898.110 Guatemala2021eko zentsuaren estimazioa69.9cia.gov78.386.411 KubaONE a 31/12/202099.899.812 BoliviaINE Bolivia (2022) 60.7www.cia.gov8387.913 Dominikar Errepublika[https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fwww.one.gob.do%2Fmedia%2Fc2bh3ckv%2Fcuadro-estimaciones-y-proyecciones-poblaci%25C3%25B3n-total-por-a%25C3%25B1o-seg%25C3%25BAn-sexo-edad-2000-2030.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK ONEren 2022ko estimazioa97.6Ethnologue (2011)97.6 98.614 Honduras2022ko INEren estimazioa (Instituto Nacional de Estadística (Honduras)).97.8Beste 207.750 biztanlek beste ama hizkuntza bat hitz egiten dute, batez ere Garifuna (98.100): Ethnologue98.715 Frantzia2021eko urtarrilaren 1ean0.715 urtetik gorako Frantziako biztanleen %1, 2012an 47.756.439 zena. 279.988 migratzaile espainiar dade Frantzian INEren arabera, gainera, 29.983 kolonbiar, 15.857 txiletar, 14.253 argentinar, 13.851 mexikar, 12.862 perutar, 6.977 venezuelar, 5.262 kubatar eta 4.533 ekuatoriara (datosmacro 2019)2.89.916 Paraguai2022ko estimazioa61.5www.cia.gov68.288.52012ko datu ofizialen arabera, %7,93 guarani elebakarra zen. Atzerriko biztanleen eta beste hizkuntza batzuen hiztuank kenduta, %90 inguru da gaztelaniako hiztuna Paraguain.17 Nikaragua95.3www.cia.gov490.124 pertsonek beste hizkuntza bat hitz egiten dute, bereziki miskitoa (154.000): Ethnologue97.118 El Salvador96.8Ethnologueren estimazioa 2014an99.719 BrasilIBGEren biztanleria erlojua0.20.22.820 Italia2021eko estimazioa0.8542.858 migratzailek dute gaztelania hizkuntza nagusi gisa, horietatik %94,6 ama hizkuntza gisa (Pág 7)1.79.421 Costa Rica2022ko INEren estimazioa . Instituto Nacional de Estadística y Censos.98.385.418 pertsonek beste ama hizkuntza bat dute Ethnologue99.322 Panama2020ko estimazio ofiziala85.7501.043 pertsona daude beste hizkuntza bat hitz egiten dutenak ama hizkuntza gisa. Ethnologue91.923 Uruguai95.5150.200 pertsona daue beste ama hizkuntza bat dutenak Ethnologue98.424 Puerto RicoCensus Bureau 202094.29925 Erresuma Batua2020ko zentsoaren estimazioa.0.3Herrialdean 253.003 migratzaile daude gaztelania hizkuntza nagusia den herrialdeetatik, eta horietatik %9,6 hiztun natiboak dira (Pág 7), (datosmacro, 2019).0.84.626 Filipinak8501Filipinetan 5.815 migratzaile daude batez ere gaztelania hitz egiten den herrialdeetakoak, eta horietatik %94,6ak natiboki hitz egiten du (5.501; Pág 7): 4.476 espainiar (2020) + 377 mexikar (Gobierno de México) + 473 ekuatoriar + 152 argentinar + 128 kolonbiar + 114 peruar + 95 txiletar (datosmacro, 2019)3.000 bat filipinar daude ama hizkuntzatzat gaztelania dutenak0.4Demografía de la lengua española (p.33). Francisco Navarrok eta Jaime Oterok 2007an egindako zenbatespenak 439.000 pertsona aurkitu zituen "natiboki dominatzen duen taldea" gisa.(realinstitutoelcano.org )2.741816773 gaztelania + 1200000 kreoleren bat (Chavacano, Cavite, Basilan, Cotabato): Antonio Quilis “La lengua española en Filipinas”, 1996 pág. 54 cervantesvirtual.com,
mepsyd.es (p.249), Isaac Donoso, 2008: elpais.com, mepsyd.es (p.23), spanish-differences.com , aresprensa.com ./ R. W. Thompsonek kalkulatzen du 2.900.000 hiztun daudela bere liburuan "Pluricentric languages: differing norms in different nations" 45. orrialdea, sispain.org./ Instituto Cervantesen arabera 2 milioi hiztun baino gehiago daude, eta Chavacano hitz egiten dutenak barne hartuta, 3 milioi inguru (elcastellano.org ).
Gaztelania hizkuntza ofizial izan zen 1973 arte, eta 1987 arte hezkuntza publikoan irakatsi zen. Gloria Macapagal Arroyok Espainiako gobernuari eskatu zion gaztelania curriculumean berriro sartzeko laguntza.2012ko Instituto Cervantesen txostenaren arabera (eldiae.es ), 3.017.265 gaztelania-hiztun daude, horietatik 439.000 natibo baten gisa, 2.557.773 modu mugatuan eta 20.492 ikasle.27 Alemania2020ko Alemaniako zentsuaren estimazioa0.4317.833 migratzaile daude gaztelania hizkuntza nagusia den herrialderen batekoak, eta horietatik %94,6k hitz egiten du (cervantes.es, pág 7), guztira 300.670 hiztun.0.83.128 Maroko0.03INE, 20200.034.68(Ammadi, 2002) arabera, 4 eta 7 milioi hiztun artean daude (El español en el contexto Sociolingüístico marroquí: Evolución y perspectivas)Marokoko populazioaren %21,9 inguruk euskara daki, 2005eko inkesta baten arabera (realinstitutoelcano.org , afapredesa.org ). Garai horretan Marokoko populazioa 29.680.069 biztanle ziren. (hcp.ma).29 Ekuatore Ginea2021eko zentsoaren kalkulua13.7INE 20207487.7cvc.cervantes.es30 Errumania2019ko zentsoaren kalkulua: /www.insse.ro 0.94.731 KanadaZentsoaren erlojua1.6Censo de Canadá de 2016: www.statcan.gc.ca1.92.532 Portugal0.442.338 migratzaile daude batez ere gaztelania hitz egiten den herrialdeetakoak. Lehen erabilitako portzentaiak aplikatu dira.3.17.933 HerbehereakZentsoaren erlojua0.587.448 migratzaile batez ere gaztelania nagusia den herrialdeetakoak, horietatik %94,6 gaztelaniako hiztunak. 0.83.934 Boli KostaEstimación oficial para 01/07/2019  2.235 Australia28/01/2020 Census QuickStats0.50.51.936 SuediaCenso del 30/11/20190.882.742 migratzaile gaztelania nagusia den herrialdeetakoak, horietatik %94,6 gaztelaniako hiztun (p.7)14.537 BelgikaEstimación del censo a 1/11/20190.6108.183 migratzaile daude gaztelania hizkuntza nagusia den herrialderen batekoa, horietatik %94,6 gaztelania dakiena. (pág 7): 0.83.938 BeninEstimación del censo para 01/07/2019  3.539 PoloniaEstimación del censo para 01/07/201931733.354 migratzaile daude gaztelania hizkuntza nagusia den herrialderen batekoa, horietatik %94,6 gaztelania dakiena. (pág 7)0.80.840 AustriaEstimación del censo para 01/10/20190.221.480 migratzaile daude gaztelania hizkuntza nagusia den herrialderen batekoa, horietatik %94,6 gaztelania dakiena. (pág 7)0.83.241 BelizeEstimación del censo para 01/07/202152.1 Belizeko biztanleen %52,1 gaztelaniaz modu argian hitz egiteko gai da: cervantes.es52.162.8Gaztelania ondo dakien %52,1 eta ezagutza duen %11 batuta. celade.cepal.org42 AljeriaEstimación del censo para 01/07/2019782850 migratzaile espainiar zeuden 2021ean. %92k gaztelania du ama hizkuntza gisa.0.4Tindufeko saharaui errefuxiatuen eremuan dauden 150.000-200.000 inguruk gaztelania dakite. El refuerzo del español llega a los saharauis con una escuela en los campos de Tinduf 0.543 SuizaEstimación del censo para 1 de enero de 30/09/20192.3Bevölkerung  208048 emigrantes de países de predominante habla hispana en Suiza, de los que el 94.6 habla español (pág 7): 127011 españoles (INE, 2021) + 10393 peruanos + 12394 colombianos + 11194 dominicanos + 9193 argentinos + 8039 chilenos + 6851 mexicanos + 5241 ecuatorianos + 4137 venezolanos + 3544 bolivianos + 3379 cubanos + 1769 uruguayos + 1057 guatemaltecos + 1057 paraguayos + 2789 otros (datosmacro, 2019).2.32.544 Senegal  1.345 CamerúnEstimación del censo para 01/07/20191377(en francés) Pág. 113-115 de la Tableau 20: Immigrants au Cameroun, en 2007.  en: Migration au Cameroun Profil National 2009. Consultado el 13-09-2012.13770.846 DinamarcaEstimación del censo a 1/10/20190.3Hay 17085 inmigrantes de países de predominante habla hispana en Dinamarca, de los que el 94.6 habla español nativo (Pág 7): 4913 españoles (2019) + 3750 colombianos + 1848 chilenos + 1403 argentinos + 1327 mexicanos + 1268 peruanos + 809 venezolanos + 683 ecuatorianos + 554 cubanos + 530 bolivianos (datosmacro, 2017).0.83.147 IsraelEstimación oficial para 2019115000 hablantes nativos de judeo-español (eprints.ucm.es), más 80000 inmigrantes iberoamericanos, principalmente de Argentina (cervantes.es)11.9Pág 34 y 35 del estudio Demografía de la Lengua española, pág. 3548 JapónCenso oficial japonés par 1 de enero de 20200.1100229 residentes peruanos en 2012 (Emigración peruana), 3893 residentes argentinos (Emigración argentina), 1803 residentes mexicanos (Emigración mexicana) y 2165 residentes españoles (según el INE a 1/1/2016)0.10.149 Gabónwww.state.gov. Estimación de la población para 1/6/2019  7.750 IrlandaEstimación oficial del 20195325Inmigrantes españoles según el censo INE, en el 2013.2.92.951 Antillas Neerlandesas( Bonaire y  Curazao)Antillas Neerlandesas55.3Pág. 31 del estudio:Demografía de la Lengua española52 FinlandiaEstimación oficial de 1/1/20200.164746.844 emigrantes de países de predominante habla hispana en Finlandia, de los que el 94.6 habla español (pág 7): 2405 españoles (2019) + 1286 colombianos + 928 mexicanos + 625 peruanos + 472 argentinos+ 564 chilenos + 564 cubanos (datosmacro, 2017).0.164742.453 BulgariaEstimación del censo para 31/12/2018 1.91.954 NoruegaEstimación del censo noruego para 1/10/2019.0.5Hay 26516 inmigrantes de países de predominante habla hispana en Noruega, de los que el 94.6 habla español nativo (Pág 7): 6116 españoles (2019) + 7140 chilenos + 6131 colombianos + 1599 peruanos + 1319 mexicanos + 1168 argentinos + 1148 venezolanos + 1039 cubanos + 856 dominicanos (datosmacro, 2017).0.52.155 Rusia5872Hay 6207 inmigrantes de países de predominante habla hispana en Rusia, de los que el 94.6 (5872) habla español nativo (Pág 7): 2400 españoles (INE, 2021) + 2226 cubanos + 276 peruanos + 251 argentinos + 240 ecuatorianos + 205 colombianos + 203 mexicanos + 120 uruguayos + 106 chilenos + 97 venezolanos + 83 bolivianos (datosmacro, 2019).58720.0656 República ChecaEstimación oficial para 30/09/20192495Hay 2637 inmigrantes de países de predominante habla hispana en República Checa, de los que el 94.6 habla español nativo (Pág 7): 1520 españoles (2019) + 397 cubanos + 262 mexicanos + 165 colombianos + 182 peruanos + 111 argentinos (datosmacro, 2017).24950.857 GreciaEstimación del censo para 2019 0.858 HungríaEstimación oficial para 1/1/2011: portal.ksh.hu 0.959 ArubaEstimación del censo para 201912.267.1Página 327460 ChinaReloj poblacional del censoHay 19508 emigrantes de países de predominante habla hispana en China, de los que el 94.6 (18454) habla español (cervantes.es, pág 7): 5297 españoles (INE 2020) + 14211 peruanos (datosmacro, 2019)61 Trinidad y Tobagocso.gov.tt (2010)400041005.262 Guam (de EE.UU.)1201120137.263 Nueva ZelandaReloj poblacional: [archive.stats.govt.nz/tools_and_services/population_clock.aspx
]0.40.41.264 EsloveniaEstimación del censo del 1/07/2019 1.71.765 AndorraEstimaciones para 2016 43.265.365.366 Indiaindiastat.com1000862 españoles residentes en la India en 2019 según el INE100067 Emiratos Árabes UnidosEstimación del censo para 2018Hay 50000 inmigrantes de países de predominante habla hispana en EAU, de los que el 94.6 habla español nativo (Pág 7). Hay 5577 españoles según el INE en (2019).68 EslovaquiaEstimación del censo para 31/03/2019  0.869Gibraltar (del R.U.)Datos oficiales a 1/7/2010: gibraltar.gov.gi  77.3www.um.es - 5.2. Datos descriptivos de los usos de español e inglés, Gráfico 2 - (una encuesta a estudiantes revela que el 77.3 habla con su madre solamente español, o más español, o igual español que inglés) 77.3 100elcastellano.org  (el español es utilizado prácticamente por la totalidad de la población).70 LituaniaReloj poblacional: db1.stat.gov.lt (estimación para el 2013)   1.0171 LuxemburgoEstimación del censo para 201916062Hay 6408 inmigrantes de países de predominante habla hispana en Luxmburgo, de los que el 94.6 habla español nativo (Pág 7): 6166 españoles (2019) + 104 peruanos + 61 chilenos + 40 argentinos + 37 dominicanos (datosmacro, 2017).1.38098472 Sahara OccidentalEstimación de la ONU para 2019  Periodistas en español: El español en Marruecos y el Sáhara según el Instituto Cervantes.73 TurquíaEstimación del censo para 202052355552 emigrantes de países de predominante habla hispana en Turquía, de los que el 94.6 habla español (pág 7): 4897 españoles (2019) + 180 mexicanos + 165 argentinos + 310 Otros (datosmacro, 2017).523574  Islas Vírgenes2010.census.gov 15,78Censo 2000 Population and Housing Profile: 2000, Geography: U.S. Virgin Islands Islas Vírgenes Estadounidenses en PDF.15,7815,7875 LetoniaEstimación del censo para el 01/01/2020  0.776 ChipreEstimación del censo para 2019  1.577 EstoniaEstimación del censo para 01/01/2020 .  0.7945778 Madagascar  820079 JamaicaEstimación para 2019800080008000(Dentro del estudio: valor económico del español)80 MoldaviaPopulația Moldovei din 2019  609981 Túnez  490482 NamibiaEstimación del censo para 01/07/2019 3870«El español en Namibia, 2005.» Instituto Cervantes.396983 Egiptoreloj poblacional .49043500El español en cifras, 2005. en: Instituto Cervantes. Consultado el 19-08-2012. 84 MaltaEstimación del censo para 01/07/2019  335485 Islas Malvinas (del R.U.)227Language other than English spoken at Home (Excluding temporary residents and visitors Falkland Islands Census Statistics 2006. En PDF.22722786 Ciudad del Vaticano91s.d.s.d.Total(Total población mundial)Population Clocks  en: U.S. Census al 12-09-2012.6.2426515910 hablantes en 2012 (ethnologue) de 7097500000 personas en el mundo en 2012 (ONU ), es el 66.57.2517824310 de hablantes en 2012 (ethnologue) de 7097500000 personas en el mundo en 2012 (ONU ), es el 7.3.Más de 500 millones de hablantes (la-moncloa.es , cervantes.es, fundeu.es)


 Hiztegi laburra 

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Gaztelaniazko literatura
 Euskal Herriko hizkuntzak
 Espainiar kreolerak
 Txamorro (hizkuntza)

 Kanpo estekak 

  Espainiako Errege Akademiaren webgunea