Busturialdea

BusturialdeaEuskaltzaindiaren Euskal Onomastika Datutegian Busturialdea (-a) izenarekin ageri da. —ofizialki, Busturialdea-Urdaibai— Bizkaiko iparraldean eta erdialdean dagoen eskualdea da, Bermeo eta Gernika udalerri nagusiak dituena.

Urdaibai eremu naturalarekin bat egiten du geografikoki. Bizkaiko lurraldearen % 12,7 hartzen du eta eginkizun garrantzitsua bete izan du Bizkaiaren dinamizazioa eta antolamenduan, Gernikako Arbola bertan kokatzen baita.

 Mugakideak 
Busturialdeak mugakide hauek ditu: iparraldean, Kantauri itsasoa; mendebaldean, Mungialdea; hegoaldean, Durangaldea; eta ekialdean, Lea-Artibai.

 Herriak 
Honako herri hauek eta 2011ko biztanleria biltzen ditu:

HerriaBiztanleriaLurraldea km²Alderdi politikoa (2019)20pxAjangiz4507,35EH Bildu20pxArratzu38710,34EAJ20pxBermeo17.15934,12EH Bildu20pxBusturia1.71719,63EAJ20pxEa88414,17EH Bildu20pxElantxobe3931,85EH Bildu20pxEreño24910,67EAJ20pxErrigoiti53216,42EAJ20pxForua9787,94EAJ20pxGautegiz Arteaga89513,57EAJ20pxGernika-Lumo16.8638,47Guztiontzako Herria20pxIbarrangelu65215,56Armendu20pxKortezubi44511,91EAJ20pxMendata36822,39EAJ20pxMorga42717,6EAJ20pxMundaka1.9294,15EH Bildu20pxMurueta3115,45EAJ20pxMuxika1.45750,02EH Bildu20pxNabarniz23211,75EH Bildu20pxSukarrieta3602,3Independenteak

 Inguru naturala 
Urdaibai biosferako natura erreserba Busturialdean dago, Bizkaiko kostaldean. Natura erreserbaren ardatza Oka ibaiak sortutako Gernikako itsasadarra da.

Sollube (686 m) da eskualdeko mendirik altuena.

 Euskara 
Busturialdean euskal hiztunen kopuru esanguratsua dago. Izan ere, UEMAko kidea da Bermeo, mankomunitatearen herririk handienetakoa. Bai eta Ajangiz, Arratzu, Busturia eta Muxika herriak ere.

Eskualdeko bertako hizkera mendebaleko euskararen aldaera bat da. Euskaldunen kopurua nahiko altua da eta Bermeo herrigune garrantzitsuan esate baterako, euskaldunen kopurua % 73koa da, nahiz eta erabilera % 36koa izan (2012).

 Hedabideak 

 Telebistak 
 "Oizmendi Telebista"
 Egunkariak 
 "Busturialdeko Hitza" bertako egunkaria.
 Aldizkariak 
 "Aldaba Aldizkaria"
 "Bagabiz Aldizkaria"
 "Akatz Aldizkaria"
 "Busturi Berri Aldizkaria"
 "Berrien Berri Aldizkaria"

 Irratiak 
 "Itsuki irratia"
 "Onda Vasca irratia"

 Argazki galeria 

 Pertsonaia ezagunak 
 Kepa Enbeita "Urretxindorra" (1878-1942), bertsolari muxikarra.
 Rafael Iriondo (1918-), futbolaria eta entrenatzaile gernikarra.
 Luis Villasante (1920-2000), apaiz eta euskaltzain gernikarra.
 Nestor Basterretxea (1924-), margolari, eskultore eta zinegile bermeotarra.
 Bitoriano Gandiaga (1928-2001), fraide eta idazle mendatarra.
 Jon Lopategi (1934-), bertsolari muxikarra.
 Manuel Leginetxe (1941-), kazetari eta idazle arratzuarra.
 Joan Mari Torrealdai (1942-2020), idazlea eta Euskaldunon Egunkaria-ren bultzatzailea.
 Edorta Jimenez (1953-), idazle mundakarra.
 Antonio Karmona Herrera (1968-), futbolari bermeotarra.
 David Seco (1973), ziklo-kroslari busturiarra.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Bizkaiko eskualdeen zerrenda

 Kanpo estekak 
  Busturialdea-Urdaibai
  Busturialdeko Hitza
  Busturialdeko esakerak