Sohüta

Sohüta ([s̺ohyta]) Zuberoako iparraldeko udalerri bat da, Pettarra eskualdekoa. 2008an 1.161 biztanle izanik, Zuberoako bigarren udalerri populatuena da, Maule-Lextarreren ondoren.

 Izena 
Euskarazko izen zaharra Soroeta zen, hau da, «soroz beteriko lekua».

Frantsesezko Chéraute haren izenakPaul Raymond: "Dictionnaire topographique Béarn-Pays Basque" itxura hauek izan ditu:
 Cheraltus (1224, Bartzelonako paperakPierre de Marca: "Histoire de Béarn"),
 Xeraute (1383, Luntzen kontratuakBearnoko notarioa zen Luntzen kontratuak - XIV. mendea - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques),
 Xerauta (1496, Ohixen kontratuakXV. mendeko Zuberoako notarioa zen Ohixen kontratuak - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques),
 Sent-Barthelemi de Chéraute (1612, Oloroeko elizbarrutiaren paperakXVII. mendea - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques).

Okzitanieraz Sherauta du izena.

 Geografia 
 Ingurune naturala 
Haranbeltzeko basoko (Sohütako basoa ere deitua) zati bat udalerriko lurretan dago.

 Hidrografia 
Udalerria honako errekek zeharkatua da:
 Auzet (Oloroeko uhaitzaren ibaiadarra) eta haren ibaiadarrak.
 Aiguette.
 Askania, eta haren ibaiadar Gaillan.
 Anbelseko erreka (Ibarleren ibaiadarra).

 Etxeak eta auzoak 
 Zelhaia
 Othegi
 Hoki
 Larrebürüa
 Xuriketa
 Latsordokia
 Eztebe
 Udola
 Etxeberrigarai
 Tontor Capou
 Mizpira
 Auzo
 Pataza
 Gaztelua
 Etxebarre
 Tourounet
 Iratzezabala
 Eliza

 Udalerri mugakideak 
Sohütak mugakide ditu Mitikile-Larrori-Mendibile iparraldean; Mitikile-Larrori-Mendibile eta Ospitalepea, ipar-ekialdean; Barkoxe, ekialdean eta hego-ekialdean; Arrokiaga, hegoaldean; Maule-Lextarre, hego-mendebaldean; Bildoze-Onizepea, mendebaldean; eta Berrogaine-Larüntze, ipar-mendebaldean.

 Historia 
Sohüta Zuberoako bizkonderriaren meneko baroierria izan zen.

 Ekonomia 
Udalerriko ekonomia laborantzan (abelazkuntza, belardiak) eta artisautzan (espartingintza) oinarrituta dago.

 Demografia 
XIX. mendearen lehen erdialdean 1.500 biztanle izatera iritsi bazen ere, ondoren 1.100 biztanleren inguruan kokatu zen populazioaren tamaina, eta neurri horretan izan da XXI. mendea arte.

 Politika 

 Agintaldia  Alkatea  Alderdia1995-2001Michel Béguerie2001-2008Pierre Dominique Aguer2008-2010Laurent Etxetto2010ean hila. Ikus Herria, 3045. zkia.2010-2014Christelle Mange2010ean Etxetto auzapezaren heriotzaren ostean kontseilariek hautatua. Ikus La République des Pyrénées. Etxebarreko Nathalie Irigoienen ostean andrazkoa den Zuberoako bigarren auzapeza.

 Azpiegiturak 
 Hezkuntza 
Sohütak ikastola bat eta lizeo bat, "Pays de la Soule"Lycée du pays de Soule izenekoa, ditu.

 Kultura 

 Euskara 
Zuberera bertako berezko euskalkia da, Pettarrako aldaera zehazki, eta gaur egun herrian ikastola eta bertso-eskola bana ditugu.

 Ondasun nabarmenak 
 Historiaurreko zenbait gotorleku daude udalerriko lurretan, Kastelgaina auzoan hain zuzen ere. 1983az geroztik, monumentu historiko izendaturik daude.
 Bela familiarena izan zen gaztelua, XVII. mendekoa.
 San Bartolome eliza Erdi Aroaren amaierakoa da, eta XIX. mendearen bukaeran handitu zuten. Kanpandorrea eta ataria berreraikiak izan ziren XX. mendearen hasieran.
 Lurdako Ama birjinaren kapera 1936an eraiki zen.

 Argazki galeria 

 Sohütar ospetsuak 
 Joan Tartas (1610-?), euskal idazlea.
 Julie Adrienne Karrikaburu (1827-1898), musikologoa, kantaria, kantu-biltzailea eta piano-jotzailea.
 Marzelin Hegiapal (1910-1996), pastoral-errejenta eta idazlea.
 Jon Mirande (1925-1972), idazlea. Parisen jaioa, ama Sohütakoa zuen.
 Maite Lephaille (1957-), kazetaria.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Joseba Aurkenerena: Sohütako maskaradak eta bühamina paregabeak

Kategoria:Sohüta