Italiako Giroa

Italiako Giroa (italieraz eta ofizialki: Giro d'Italia,  ahoskatua), askotan Giroa bezala soilik ezagutua, Italiako txirrindularitza lasterketa garrantzitsuena da. 1909. urtean izan zuen lehen ekitaldia eta Luigi Ganna Italiarrak irabazi zuen.

Itzuli handien sailean sailkatuta dago eta Maiatzean ospatzen da, hiru astez Italiako txoko guztiak zeharkatuz.

 Historia 

Italiako Giroa Frantziako Tourrarekin inspiratu zen, eta lasterketa frantsesa L'Auto egunkariak antolatzen bazuen, Italiako Giroa La Gazzetta dello Sport egunkaria hasi zen antolakuntza lanetan. Historiako aurreneko Giroa Milanen hasi zen, zortzi etapa ziren eta 2448 km guztira. Irabazlea Luigi Ganna izan zen.

 Maillotak 

Frantziako Tourrean ez bezala, sailkapen orokorreko liderrak Maglia Rosa ("Maillot Arrosa") janzten du, 1931z geroztik, kolore hori baitzen La Gazzetta dello Sport egunkariko orrietakoa. Mendiko erregeak Maglia Azzurra ("Maillot Urdina") eramaten du. Sailkapeneko gazterik onenak Maglia Bianca ("Maillot Zuria") eraman ohi du, eta sprintetako sailkapeneko liderrak, Maglia Ciclaminoa ("Maillot Morea"). Italiako Giroak Intergiro delako sailkapena ere bazuen, baina 2006an egin zen azken edizioa, gaur egungo mendiko erregearen maillota ezagutzen den bezala utziz, ordura arte intergiroak baitzuen maillot urdina eta mendikoa Maglia Verde ("Maillot Berdea) baitzen.

 Palmaresa 
2022ko edizioa barne kontuan hartuta, garaipen bat baino gehiago lortu dituzten txirrindulariak hauexek dira:

 Txirrindularia  Garaipenak  Urteak  Alfredo Binda 5  1925, 1927, 1928, 1929, 1933  Fausto Coppi 5  1940, 1947, 1949, 1952, 1953  Eddy Merckx 5  1968, 1970, 1972, 1973, 1974  Costante Girardengo 3  1919, 1923, 1926  Gino Bartali 3  1936, 1937, 1946  Fiorenzo Magni 3  1948, 1951, 1955  Felice Gimondi 3  1967, 1969, 1976  Bernard Hinault 3  1980, 1982, 1985  Carlo Galetti 2  1910, 1911  Giovanni Brunero 2  1921, 1922  Giovanni Valetti 2  1938, 1939  Charly Gaul 2  1956, 1959  Franco Balmamion 2  1962, 1963  Jacques Anquetil 2  1960, 1964  Giuseppe Saronni 2  1979, 1983  Miguel Indurain 2  1992, 1993  Ivan Gotti 2  1997, 1999  Gilberto Simoni 2  2001, 2003  Paolo Savoldelli 2  2002, 2005  Ivan Basso 2  2006, 2010  Alberto Contador 2  2008, 2015  Vincenzo Nibali 2  2013, 2016

 Edizio guztiak 

 1912ko Italiako Giroa taldeka jokatu zen. Atala talde garailea Carlo Galetti, Giovanni Michelotto eta Eberardo Pavesik osatua zegoen.

 Gainontzeko sailkapenak 
 Mendiko sailkapena 
 Txirrindularia  Garaipenak  Urteak  Gino Bartali 7  1935, 1936, 1937, 1939, 1940, 1946, 1947  José Manuel Fuente 4  1971, 1972, 1973, 1974  Fausto Coppi 3  1948, 1949, 1954  Franco Bitossi 3  1964, 1965, 1966  Claudio Bortolotto 3  1979, 1980, 1981  Claudio Chiappucci 3  1990, 1992, 1993

 Erregulartasunaren saria 
 Txirrindularia  Garaipenak  Urteak  Francesco Moser 4  1976, 1977, 1978, 1982  Giuseppe Saronni 4  1979, 1980, 1981, 1983  Roger De Vlaeminck 3  1972, 1974, 1975  Johan van der Velde 3  1985, 1987, 1988  Mario Cipollini 3  1992, 1997, 2002

 Ikus, gainera 
 Emakumezkoen Italiako Giroa
 Giro Next Gen
 Frantziako Tourra
 Espainiako Vuelta
 UCI ProTour

 Kanpo estekak