Bob Marley

Robert "Bob" Nesta Marley (Nine Mile, Jamaika, 1945eko otsailaren 6a - Miami, Ameriketako Estatu Batuak, 1981eko maiatzaren 11) kantaria eta konpositorea izan zen. The Wailers (1964–1974) eta Bob Marley & The Wailers (1974–1981) ska, rocksteady eta reggae taldeetako kantari, gitarra-jotzaile eta konpositore nagusia izan zen. Oraindik ere, reggae musikari ezagunena da, baita errespetatuena ere, jamaikar musika eta rastafari mugimendua mundu guztian zehar ezagutarazi baitzituen.

Haren kanta ezagunenak I Shot the Sheriff, No Woman, No Cry, Could You Be Loved, Stir It Up, Jamming, Redemption Song eta One Love dira; The Wailers-ekin batera, Three Little Birds, baita hil ondoko Buffalo Soldier eta Iron Lion Zion. Legend (1984), bera hil eta hiru urtera argitaratutako abesti bilduma gehien saldutako reggae albuma da, AEBetan platino diskoa hamar aldiz eta mundu guztian 20 milioi kopia salduta.

 Biografia 
Bob Marley Nime Milesen (Rhoden Hall, Saint Ann) jaio zen, Jamaika iparraldeko herrixka batean, Nesta Robert Marley izenarekin. Cedella Booker, 18 urteko jamaikar neskaren eta Norval Marley, 50 urteko britaniar armadako kapitain zuri baten semea zen. Aita ez zen semeaz arduratu. 1950ko hamarkada bukaeran, Bob eta ama Kingston-era joan ziren bizitzera. Nekazariak hiri honetara joan ohi ziren beren egoera ekonomikoa hobetzeko asmoz. Zoritxarrez, gehienentzat euren etorkizuna auzo txiroetan zegoen.

Robert Nesta Marley gazteak bebop eta jazz aire berriak Trenchtownen ezagutu zituen. Hori haren lehen eragin musikala izan arren, honako hau aitortu zuen: "Me couldn't understand it,", hau da, "Ez nintzen ulertzeko gai". Hala ere, 1960. urtean, arratsaldero Joe Higgs-ek antolatutako musika saioetan parte hartzen hasi zen.

Kingston-en soldatzaile moduan lan egiten zuen bitartean, Bobek bere lehen musika taldea sortu zuen: The Rubeboys. 1963. urtetik aurrera The Wailing Wailers izena hartuko zuten, Neville O'Riley Livingstone (Bunny Wailer) eta Peter Tosh-ekin batera. Elkarrekin jotzen hasi ziren Ray Charles, Fats Domino, Brook Benton eta Curtis Mayfield-en eraginpean. Urte horretan lehenengo reagge diskoa kaleratu zuten. Jamaikako zerrendetan lehen postua lortuko zuten.

1966. urtean, Bob Marley Rita Anderson-ekin ezkondu zen eta Estatu Batuetara joan zen amarekin bizitzera, hura bere senar berriarekin han bizi zelako. Uhartera itzuli zenean, dagoeneko onartua zuen rastafari erlijioan gehiago sinesten hasi zen, 1966. urteko apirilaren 23an Hailee Selassie (Ras Tafari Makkonen) Etiopiako erregeak Jamaikara bidaia egin zuenean, gizon haren ustezko "jainkotasuna"-ren lekuko izan ondoren. Bere izpirituaren egoera berria kantu berrietan islatu zen.

Bunny eta Peter lagunekin batera talde berri bat sortzen du: The Wailers. Kantuetan ageri zen espiritualismoa zela eta, arazoak izan zituzten ordezkari bat bilatzeko. 70. hamarkadaren hasieran, Lee Perry-rekin bat egiten dute. Ekoizle horrek taldearen lana goitik behera irauli zuen eta haren lan hoberenak ekoitzi, hala nola Soul Rebel, Small Axe, 400 Years, eta abar.

1972. urte bukaeran taldeak euren lehen diskoa argitaratzen dute, Catch a Fire. Arrakasta handia izan zuen, eta honek Inglaterra eta Estatu Batuetatik bira bat egitera daramatza. 1973. urean beste disko berri bat ateratzen dute, Burnin, kantu zaharren bertsioekin.

Bunny-k eta Peter-rek taldea utzi zuten eta bakarkako lanetan hasi. Marcia Griffitsh emazte berriak eta Judy Mowatt-ek ordezkatu zituzten: taldeak Bob Marley & The Wailers izena hartu zuen. 1975. urtean Natty Dread argitaratuz zuten eta beste disko bat zuzeneko kantuekin: Live!.

1976. urtean Rastaman Vibration argitaratu zuen. Disko horrek zerrendetan emaitza onak izan zituen eta taldearen hoberenetakotzat hartu zen. Bere kantek gai asko lantzen zituzten: maitasuna, kritika soziala etab. iraultza politiko eta espirituala aldarrikatzen da.

1976. urteko abenduaren 5ean, Bob kontzertu bat ematera zihoan Kingston-en, bakea eta hiritarren eskubideak aldarrikatzeko. Baina ezezagun batzuk, kontzertua baino lehenago, tiro batez zauritu zuten besoan. Atentatu haren ondoren, Bob Marleyk Jamaica utzi zuen, eta Londresa joan zen. Estatu Batuetan, Europan eta Afrikan zehar kontzertu ugari eman zituen.

Hurrengo urtean Exodus (1977) diskoa argitaratuko du, Inglaterran arrakasta handia izango zuena. Urte horretan ere Kaya argitaratuko du, arrakasta berri bat, maitasunari eta marihuanari buruzko kantuez osatua. Babylon By Bus (1978) diskoa atera zuen Europa eta Afrikatik egindako bira baten ondorioz. Gero Afrika bisitatu zuen eta Survival diskoa atera zuen, afrikarren omenez.

1980. urtean, hauteskunde kanpaina bortitza zenean Jamaican, Michael Manley eta Edward Seaga aurkarien artean tregoa bat lortu zuen. Uprising argitaratu zuen (1980, izugarrizko arrakasta izan zuena, besta bira europar bat ekarri ziona. Bira hau amaitu zenean, Bob larri gaixotu zen, minbiziak jota. Pentsatzen da Londresen futbolean jokatzen hankako atzamar batean egin zuen zauri baten ondorioz etorri zitzaiola gaixotasuna; hau jendeak pentsatzen zuena zen, egia izan ez arren, minbizia ez delako sortzen horrelako zauri batetik. 1978. urtean medikuek oina mozteko esaten zioten, baina ukatu egin zuen, badirudi bere ideia rastafariengatik.

1981. urteko maiatzaren 11an, hil zen Miamiko ospital batean 36 urte zituela, Meritoaren Ordena Jamaikarra delakoa jaso ondoren, bere kontribuzio kulturalari esker. Bere gorpua bere jaioterrira eraman zuten, Nine Milera, mausoleo baten atseden hartzen duelarik. Nesta Robert Marleyk hileta ederra jaso zuen herriko jendeari esker. Hileta horretara, Jamaikako lehenengo ministroa eta beste munduko jende ospetsu asko joan zen.

 Datu Bitxiak 
Bob Marley-k kontzertu baten aurretik, Superman, Iron Man, Spiderman, Hulk, Batman eta horrelako istorioak irakurtzen zituen.

 Liburuak 

 Mintegi Irazusta, Josetxo: Junto a los ríos de Babilonia: Biografía de Bob Marley. Ediciones Vosa, S.L. 

 Diskoak 

 Album-a  Banda Urtea  Diskografika The Wailing Wailers The Wailers 1966 Studio One The Best of the Wailers The Wailers 1970 Beverley's Soul Rebels  The Wailers 1970 Upsetter/Trojan Soul Revolution The Wailers 1971 Upsetter/Trojan Soul Revolution Part II The Wailers 1971 Upsetter/Trojan African Herbsman  The Wailers 1973 Upsetter/Trojan Catch a Fire  The Wailers 1973 Island/Tuff Gong Burnin'  The Wailers 1973 Island/Tuff Gong Rasta Revolution Bob Marley & The Wailers 1974 Upsetter/Trojan Natty Dread  Bob Marley & The Wailers 1974 Island/Tuff Gong Rastaman Vibration  Bob Marley & The Wailers 1976 Island/Tuff Gong Exodus  Bob Marley & The Wailers 1977 Island/Tuff Gong Kaya Bob Marley & The Wailers 1978 Island/Tuff Gong Survival  Bob Marley & The Wailers 1979 Island/Tuff Gong Uprising Bob Marley & The Wailers 1980 Island/Tuff Gong Confrontation (Hil ondorengo diska) Bob Marley & The Wailers 1983 Island/Tuff Gong

 Zuzeneko diskak 

 Album-a  Urtea  Diskografika Live! 1975  Island/Tuff Gong Babylon by Bus 1978 Island/Tuff Gong Talkin' Blues (1973an grabatua)  1991 Island/Tuff Gong Live at the Roxy (1976an grabatua) 2003 Island/Tuff Gong

 Errekopilazioak 

 Album-a  Kaleratze-urtea  Diskografika Interviews  1981 Island/Tuff Gong Legend 1984 Island/Tuff Gong Rebel Music  1986 Island/Tuff Gong Songs of Freedom  1992 Island/Tuff Gong Natural Mystic: The Legend Lives On 1995 Island/Tuff Gong Bob Marley: Reggae Legend 1999 St. Clair  One Love: The Very Best of Bob Marley & The Wailers  2001 Island/Tuff Gong Bob Marley and The Wailers: Trenchtown Rock (Anthology '69 - '78)  2002 Trojan Records Gold  2005 Island/Tuff Gong Africa Unite: The Singles Collection  2005 Island/Tuff Gong "Bob Marley and The Wailers. Universal Clasic" 2004 Universal

 Errekonozimenduak 

 2014an Joseba Sarrionandia poetak Alegrantziaren aldeko konjura abestian Bob Marley aipatzen zuen Gose taldearen Gosariak diskoan

 Erreferentziak 

 Bibliografia 



 Kanpo loturak 

 Webgune ofiziala
 Bob Marley fundazioa
 Bob Marley Rolling Stone aldizkarian
 Diskografia

Kategoria:Ingelesezko abeslariak
Kategoria:Reggae abeslariak
Kategoria:Jamaikako abeslariak
Kategoria:Jamaikako musikariak
Kategoria:1970eko hamarkadako abeslariak
Kategoria:1980ko hamarkadako abeslariak
Kategoria:Kristautuak
Kategoria:Minbiziak hildakoak
Kategoria:Bob Marley
Kategoria:Jamaikako kristauak
Kategoria:Erromatar Eliza Katolikoko kide ohiak
Kategoria:Miamin hildakoak