Afrikaans

AfrikaansaEuskaltzaindia - Hiztegi batua germaniar hizkuntza bat da, nederlandera jatorritzat duena, Hegoafrika eta Namibian mintzatua gehienbat. Kolono herbeheretarrek Lurmutur kolonian hitz egiten zuten hizkuntzaren bilakaera da, eta denboraren poderioz, bere berezitasunak hartuz joan da, baita XX. mendean bere literatura sortu ere.

Botswana, Lesotho, Swazilandia, Zimbabwe eta Zambian ere hitz egiten da; Erresuma Batuan 300.000 hiztun inguru daude.

Geografiari dagokionez, Hegoafrikako mendebaldeko herenean gehien erabiltzen den hizkuntza da (Ipar Lurmutur probintzian populazioaren % 69ren lehen hizkuntza da; Mendebaldeko Lurmuturrekoan, % 58rena). Mugaz beste aldera, Namibiako hegoaldeko Hardap eta Karas probintzietan ere gauza bera gertatzen da, % 44 eta % 40, hurrenez hurren.

Afrikaans izena afrikar hitzaz euskaratu daiteke, eta hizkuntza hori hitz egiten duten bi komunitate daude:

1) afrikanerrak, Hegoaldeko Afrikan bizi diren europarren ondorengo zuriak, eta

2) Hegoafrikan, europar eta afrikarren nahasketen ondorioz sortu ziren mestizoak: gehienak Lurmutur Hirian bizi dira eta, mendeen joan-etorrian, nahasketa bizia izan dute (batzuek Asiatiko arbasoak dituzte, halaber). Kultura berezia sortu dute eta hizkuntza nagusia afrikaansa dute.

 Dialektoak 
Afrikaansaren barnean, dialekto hauek bereizten dira:
 Lurmutur Hiriko mendebaldekoa
 Lurmutur Hiriko ekialdekoa
 Orange ibaikoa

 Ortografia 

Afrikaans idatziak, nederlandera idazkerarekin alderatuta, eredu fonetikoagoa eta sinpleagoa erakusten du, hainbat kontsonante kendu baitira. Beste ezaugarri esanguratsu batzuk hauek dira: artikulu zehaztugabea  'n da (nederlanderaz, een); z letraren ordez, s idazten da; eta nederlanderazko ij afrikaansez y da.

 afrikaansa  nederlandera  alemana ingelesa  euskara aksie  actie  Aktion  action  ekintza baba  baby  Baby  baby  jaioberri bed  bed  Bett  bed  ohe boek  boek  Buch  book  liburu broer  broer  Bruder  brother  anaia / neba dogter  dochter  Tochter  daughter  alaba eet  eten  essen  eat  jan en  en  und  and  eta kat  kat  Katze  cat  katu lughawe  luchthaven  Flughafen  airport  aireportu maak  maken  machen  make  egin my  mijn  mein  my  nire oop  open  offen  open  ireki skool  school  Schule  school  eskola vyf  vijf  fünf  five  bost vir  voor  für  for  Norentzat adierazteko preposizioa wat  wat  was  what  zer


 Esaldi batzuk 
 Hallo! Hoe gaan dit?  Kaixo! Zer moduz?
 Baie goed, dankie.  Oso ondo, eskerrik asko.
 Praat jy Afrikaans?  Afrikaansez badakizu?
 Praat jy Engels?  Ingelesez badakizu?
 Ja.  Bai.
 Nee.  Ez.
 'n bietjie.  Pixka bat.
 Wat is jou naam?  Nola duzu izena?
 Die kinders praat Afrikaans  Umeek afrikaansez hitz egiten dute.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Nederlandera

 Kanpo estekak 

  Afrikaansa ikasteko orria
  Afrikaansaren adibidea Hizkuntzen Museoan