XV. mendea

XV. mendea 1401. urtetik 1500. urtera bitarteko aldia da (bi urte horiek barne).

 Gertaerak 
 Afrika 
 Etiopiarren eta Jerusalemen arteko harremana, etiopiar kristautasunari Mendebaldearekin kontaktua ahalbidetu zuena.
 Darfur eta Kordofan erresumen sorrera.

 Amerika 
 Europarren eta amerikarren arteko lehen kontaktua Antilletan (Leif Ericson izan ezik): Kristobal Kolonen hiru bidaiak
 1440-69: Moctezuma I.aren eskutik, Aztekak Erdialdeko Amerikako zibilizazio boteretsuena bilakatu zen.
 Maien eta tolteken inperioa 1500ean amaitu zen.
 1438: Pachacutik Inka Inperioa sortu zuen.

 Asia 
 Hangul Korear alfabetoaren sorrera.
 1403: Yongle enperadoreak Txinako hiriburua Nankinetik Pekinera mugitu zuen.
 Timuridoen Pizkundea izan zen Herat eta Samarkanda hirien inguruan,artean Shah Rukh, Baysunghur I.a, Ulugh Beg eta Husayn Bayqara-ri esker.
 Islama ekialderantz hedatu zen: Javan mende hasieran, gero Kalimantanen, Sulu uharteetan eta Moluketan mende amaieran.

 Europa 
Mendebaldeko kulturan, Erdi Arotik Pizkundera igarotze garaia. Italian Quattrocento garaia.
 1402: Gaztelak Kanariak konkistatu zituen.
 1453: Konstantinopolis erori zen otomandarren agintepean eta berarekin batera Bizantziar Inperioa.
 1478: Errege-erregina katolikoek Espainiar Inkisizioaa sortu zuten.
 1492: Boabdilek Granada galdu zuen, al-Andalusen bukaera ekarri zuena.
 1494: Espainiak eta Portugalek Tordesillasko Ituna sinatu zuten, zeinekin Europaz kanpoko mundua banatzea erabaki zuten.
 Jehan Lagadeuc bretoiak lehen hiztegi bretoiera-frantsesa-latina hirueleduna sortu zuen, Catholicon izenekoa (1464), bretoierazko eta frantsesezko lehen hiztegiak.

 Pertsona nabarmenak 

 Jeanne d'Arc (1412 - 1431)
 Kristobal Kolon (1451-1506)
 Elisabet Gaztelako eta Fernando Aragoikoa, Errege-erregina katolikoak
 Vasco da Gama
 Filippo Brunelleschi
 Leonardo da Vinci
 Zheng He
 Mehmet II.a
 Jan Hus

 Kanpo estekak 

Kategoria:XV. mendea