Lapoblación

Lapoblación Nafarroa Garaiko mendebaldeko udalerri bat da, Lizarrako merindadeko mendebaldeko muturrean kokatua. Bi herrik osatua dago, Meanok eta Lapoblacionek, alegia.  biztanle zituen . urteko erroldaren arabera.

 Izena 
Euskaltzaindiak 1979an argitaratutako herri izendegian, Meanuri proposatu zen herriaren euskal izentzat. Euskaltzaindiak 1990ean argitara emandako izendegian, berriz, izen hori alde batera utziz, «Ez du euskal ordain ezagunik» oharra paratu zioten. 2007an, azkenik, toponimia sakonago aztertuta Euskaltzaindiak Nafarroa Garaiko udalerrien izenak arautu zituenean, Lapoblación ([lapoβlaθion]) izan zen euskara baturako onartutako forma bakarra, ez baitago euskaraz tradizioa duen beste izenik.Euskaltzaindiko Onomastika batzordea: «Nafarroako Udal Izendegia, 155. araua», Plazaberri, 72. zenbakia, 2009.

 Geografia 
 Ingurune naturala eta klima 
Lapoblacion itsasoaren mailatik 884 metrora dago, Kantabriako mendilerrotik gertu. Castillo de Lapoblación mendiaren hegoaldeko magalean dago.

 Udalerri mugakideak 
Lapoblacionek mugakide ditu mendebaldean Arabako Bernedo eta Kripan, hegoaldean Arabako Ekora, iparraldean Marañón, eta ekialdean Arabako Oion.

 Kontzejuak 
Udalerria bi kontzejuk osatzen dute, Lapoblacionek (herriburua) eta Meanok, alegia. Biztanle gehienak Meanon bizi dira gaur egun.

 Historia 
300px|thumb|Lapoblaciongo elizaren ikuspegia.
Lapoblación igarobide natural baten ondoan dago, Bernedoko mendatearen ondoan (La Horca eta Aldea izenez ere ezaguna). Mendatea, Gazteluko Haitza eta Lapoblaciongo Haitzaren ("Lehoi Loti" izenez ere deitua) artetik igarotzen da. Mendate hau ezinbestekoa zen, Kantabriako mendilerroa igaro, eta Arabar Errioxa eta Mendialdeko Araba elkartzeko. Historiaurreko hainbat aztarna arkeologiko aurkitu dira udalerrian, batez ere, silex eta keramika arrastoak. Arrasto horiek frogatutakoaren arabera, Lapoblaciongo lehenbiziko biztanleak Burdin Arokoak izan ziren. Herriak Erromatar Inperio garaian ere garrantzia izan zuen.

Herriari buruzko lehen dokumentu idatzia XII. mendekoa da. 1105 eta 1109 urteetako dokumentu batean Ponicastroko San Andres Apostoluaren monasterioa aipatzen da, Punicastroko Gazteluari loturik. Historialari batzuen ustez, gaztelu hori Lapoblacionen zegoen, Gazteluaren Haitzaren tontorrean. Dena den, beste historialari batzuen iritziz, Ponicastroko gaztelua Torralba del Rion ere egon zitekeen.

Hamarkada batzuk geroago, Marañongo hiribilduaren foruetan aipatzen da Lapoblacion, herri horren udalerri mugakide izanik. XII. mendeko dokumentua den arren, ez da ezagutzen zein izan zen idazteko data zehatza, litekeena da 1121 eta 1134 urteen artean idatzi izana. Marañongo foruak Alfontso Borrokalariak erregeak eman zituen.

 Ekonomia 

Aguilar Kodes eta Azuelo udalerrien artean, Las Llanas de Codés izeneko gunean, Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak eraikitako "Codés Azuelo" izeneko parke eolikoa dago. Instalaturiko potentzia 43,20 megawatteko da eta parkearen jabea Acciona Energia da gaur egun.

 Demografia 

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko lau etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %2,52a (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren azpitik).

 Kontzejuak 
 Kontzejua Biztanleria (2006)            Lapoblación  40Meano 120

 Politika 

 Udaletxea 

 HELBIDEA: Foruen Plaza z/g (Meano kontzejua)

 2023-2027 legegintzaldia 

 Alkateak 

Hauek izan dira Lapoblaciongo azken alkateak:
AlkateaAgintaldi hasieraAgintaldi amaieraAlderdia Saturnino Domaica Lopez 1979 1983 Zentro Demokratikoaren Batasuna Enrique Perez Fernandez 1983 1987 Agrupacion Electoral Independiente Meano Angel Antia De Vicente 1987 1991 Solidaridad Luis Portillo Alegria 1991 1995 Agrupacion Independiente Meano Luis Portillo Alegria 1995 1999 Agrupacion Independiente Meano Valeriano Portillo Perez de Viñaspre 1999 2003 Nafar Herriaren Batasuna Eduardo Remirez Ocio 2003 2007 Agrupacion Independiente Lapoblacion-Meano Javier Martinez Fernandez de las Heras 2007 2011 Agrupacion Independiente Lapoblacion-Meano Javier Martinez Fernandez de las Heras 2011 2015 Agrupacion Independiente Lapoblacion-Meano Javier Oria Domaica 2015 2019 Agrupacion Independiente Jovenes Meano Ernesto Apiñaniz Remirez 2019 2023 Agrupacion Independiente Lapoblacion-Meano Ernesto Apiñaniz Remirez 2023 Jardunean Agrupacion Independiente El Castillo

 Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio udalerri honi:

 Kultura 

 Euskara 
Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legeari jarraituz, Lapoblación eremu ez-euskalduneko udalerria da. Horregatik, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldan, herritarren % 5,82k zekien euskaraz hitz egiten.

 Jaiak eta ospakizunak 
Herriak abuztuaren 15ean eta abuztuaren 16an ospatzen ditu jaiak Ama Birjinaren eta San Rokeren omenez.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

Nafarroako udalerrien zerrenda
Vianaldea
Lizarrako merindadea

 Kanpo estekak 

Herriaren erdigunearen ikuspegia Google Street View-n.
 Lapoblacioni buruzko informazioa Nafarroako gobernuaren webgunean.

Kategoria:Lapoblación