Desoio

Desoio ([des̺o.io]) Nafarroako udalerria da. Lizarrako merindadeko herri honek  biztanle zituen . urteko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 75 kilometrora dago.

 Geografia 
 Inguru naturala eta kokapena 
Herria, Nafarroa mendebaldean kokatzen da, NA-7200 errepidean, Santsol-Esprontzeda norabidean.

Desoiok Mendaza eta Mirafuentesekin egiten du muga iparraldean, Muesekin ekialdean, Esprontzedarekin mendebaldean, eta Armañantzas, Torres del Rio eta Santsolekin hegoaldean.

 Klima eta landaredia 
Desoioko klima mediterraniar kontinentala da, urteko batez-besteko tenperatura 11 eta 12 graduren artekoa da, eta urteroko prezipitazioak 500mm eta 800mm ingurukoak. Urtean zehar 80 eta 100 egun euritsu izaten dira.

Jatorrizko landareditik ez da ezer geratzen. Zuhaitz bakarrak, laborantza lur moduan erabilitakoez gain, ibaiaren ertzean hazten diren pinu eta makalak dira. Dena den, zuhaitz hauek hamar hektarea baino gutxiago hartzen dute.

 Demografia 

2008ko erroldaren arabera, ez da etorkinik bizi Desoion.

 Politika 

 Udaletxea 
 HELBIDEA: Kale Nagusia, 3
 Udal hauteskundeak 
2003an bezala, Desoioko alkatea UPN alderdiko Luis Mendiano Mendiano aukeratu zuten 2007ko udal hauteskundeetan, botorik gehien atera zuena izan ez bazen ere. UPNk lau zinegotzi lortu zituen eta Agrupación Electoral San Pedro Melgar delakoak bakarra. Zurizko botoak 3 izan ziren botoen %3,16.

+Desoioko Udala (2007) Alderdia  Botoak  Aukeratua? Fernando García Lantz (UPN)  62  Bai Juana Dolores López García (UPN)  59  Bai Luis Mendiano Mendiano (UPN)  59  Bai Angel Ortigosa Nicolas (UPN)  58  Bai Begoña Beramendi Egilatz (San Pedro Melgar)  33  Bai Victorino Alvarez de Eulate Mendiluze (San Pedro Melgar)  30  Ez
2011n emaitza bertsua eman zen: UPNk 4 zinegotzi (eta Mendianok alkatetza), San Pedro Melgarrek bakarra; biek boto gutxiago jaso zuten errolda ere beheraka ari den herrixka honetanEmaitzak Berrian..

 Alkateak 
Hauek izan dira Desoioko azken alkateak:
AlkateaAgintaldi hasieraAgintaldi amaieraAlderdia Adolfo Alvarez Garcia 1979 1983 Agrupacion Electoral Independiente Pedro Javier Bayano Azcona 1983 1987 Independenteak Joaquin Perez Lanz 1987 1991 Agrupacion Electoral Loyola Victorino Alvarez de Eulate Mendiluce 1991 1995 Agrupacion de Electores San Pedro Melgar Victorino Alvarez de Eulate Mendiluce 1995 1996 a Agrupacion Independiente San Pedro Melgar Luis Miguel Alvarez Yaniz 1996 1999 Agrupacion Independiente San Pedro Melgar Adolfo Alvarez Garcia 1999 2000 b Nafar Herriaren Batasuna Felix Merino Iturriaga 2000 2003 Nafar Herriaren Batasuna Luis Mendiano Mendiano 2003 2007 Nafar Herriaren Batasuna Luis Mendiano Mendiano 2007 2011 Nafar Herriaren Batasuna Luis Mendiano Mendiano 2011 2015 Nafar Herriaren Batasuna Asier Mancisidor Guerrero 2015 2019 Agrupacion de Amigos de Desojo Francisco Javier Perez Lanz 2019 2023 Desojo Adelante Sergio Alvarez Alvarez 2023 Jardunean Nafarroako Alderdi Sozialista

a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

b Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

 Euskara 
Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Desoio eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %3,97k zekien euskaraz hitz egiten.

 Zerbitzuak 
Desoio, "Jurramendi Mankomunitateko" eta "Urantziako Zerbitzu Sozialen Mankomunitateko" kidea da.

 Ondasun nabarmenak 
Desoio muino txiki baten gainean eraikitako herrixka da, kale nagusi baten inguruan auzoko etxe eta kaleak eratuz. Herriko gunerik altuenean Andre Mariaren eliza dago, estilo gotiko berantiarrean eraikia XVI. mendean. Elizaren oinarria gurutze forma tipikoa dauka. Sarrera eta dorrea XVIII. mendean eraiki ziren.

Etxeen eraikuntzari dagokionez, forma sinpleko etxeak nagusi dira, nahiz eta eraikuntza batzuek euren fatxadak XVII. mende eta XVIII. mendeko blasoiez edertzen dituzten. Herriaren sarreran, Erdi Aroan gaizkileei zigorra emateko erabiltzen zuten lekua mantentzen da oraindik.

 Desoioar ospetsuak 

 Juana Francisca Perez de Labeaga (1864-1936), moja.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Nafarroako udalerrien zerrenda
Vianaldea
Lizarrako merindadea

 Kanpo estekak 

Donejakue bidea Desoion.
 Desoiori buruzko informazioa Nafarroako gobernuaren webgunean.
 Desoiori buruzko informazioa Turismo Navarra webgunean.
Desoioko Txantrea bidea Google Street View-n.



Kategoria:Desoio