Ekstrasensulo

Ekstrasensulo, mediumisto aŭ (meta)psikiisto estas persono, kiu asertas havi ekstersensajn perceptajn kapablojn. Ne ekzistas science konfirmitaj kazoj de tiaj homoj.

 Priskribo 
Tiaj homoj kutime asertas uzi povojn bazitajn sur parapsikologio, kiel ekzemple ekstersensa percepto (ESP), por identigi informojn kaŝitajn de la normalaj sensoj, precipe implikante telepation aŭ klarvidon; aŭ kiuj plenumas agojn ŝajne neklarigeblajn per naturaj leĝoj, kiel ekzemple psikokinezo aŭ teleporto. Kvankam multaj homoj kredas je metapsikiaj kapabloj, la scienca konsento estas, ke ne ekzistas pruvo pri la ekzisto de tiaj povoj, kaj oni priskribas la praktikon kiel pseŭdosciencon.

Mediumistoj uzas teatraĵon kaj iluziismon, uzante teknikojn de prestidigito (magiaj trukoj), t.n. malvarma legado (d:Q93717) kaj varma legado (d:Q2607648) por krei la aspekton de posedo de supernaturaj kapabloj. Teknikoj de malvarma legado implikas la uzon de flatado, neklaraj kaj ambiguaj deklaroj pri persono, kaj subtilan transiron al alia temo kiam la mediumo rimarkas, ke la aŭskultanto ne respondas.

Homoj, kiuj asertas esti mediumoj, ofte uzas tiajn asertojn por generi enspezon. La plej ofta metodo de tia agado estas provizi diversajn "servojn" al la publiko (diagnozi malsanojn, "serĉi" malaperintojn, antaŭdiri la estontecon, ktp.). Tiajn agadojn ofte malfacilas distingi de tiuj de homoj, kiuj reklamas sin kiel magiistoj aŭ sorĉistoj. En iuj kazoj, tiaj individuoj estas trovitaj kulpaj pri fraŭdo.

La kialoj, kial homoj vicas por konsultoj kun mediumoj, povas varii. Ili ofte reduktiĝas al du ĉefaj:

 Duboj dum farado de gravaj decidoj, kiuj povas ŝanĝi la vivon de homo, ĉu temas pri edziĝo aŭ komencado de entrepreno;
 Manko de kompreno pri la kialoj de tio, kio okazas, ekzemple: kial la edzo foriris al sia amantino kaj kiel reakiri lin.

Mediumaj povoj estas asertitaj fare de mediumaj detektivoj kaj en praktikoj kiel metapsikia arkeologio kaj eĉ metapsikia kirurgio.

Alia maniero por homoj, kiuj asertas esti mediumoj, gajni enspezon estas per publikaj aperoj (ekzemplo estas Wolf Messing) kaj televidaj aperoj (kiel ekzemple en Bitva extrasensov, Batalo de Ekstrasensuloj, d:Q4919182). Iafoje, tiaj aperoj utiligas konatan sciencan fenomenon nomatan ideomotoriko.

Kelkaj famaj mediumoj inkluzivas Edgar Cayce, Ingo Swann, Peter Hurkos, Janet Lee, Miss Cleo, John Edward, Sylvia Browne kaj Tyler Henry.

Ekzistas organizaĵoj dediĉitaj al malkonfirmo de mediumoj. Ekzemple, iluziisto James Randi, fama malkonfirmisto de paranormalaj fenomenoj kaj pseŭdosciencaj teorioj, fondis edukan fondaĵon en sia nomo, ofertante milionon da usonaj dolaroj al ĉiu, kiu montras mediumajn kapablojn sub strikte rigoraj eksperimentaj kondiĉoj. Malgraŭ jaroj da alvokoj kaj dekoj da ĉiumonataj provoj, neniu ankoraŭ ricevis la kompenson.

 En kulturo 
Metapsikiistoj foje aperas en sciencfikcio kaj fantazifikcio. Ekzemploj de fikcio prezentanta rolulojn kun metapsikiaj povoj inkluzivas la franĉizon Star Wars, kiu prezentas "Forto-sentemajn" estaĵojn, kiuj povas vidi en la estontecon kaj movi objektojn telekineze, kune kun Dungeons & Dragons kaj kelkaj verkoj de Stephen King, inter multaj aliaj.

Flimoj inkluzivas la jenajn:

 En la filmo "Family Plot" de Alfred Hitchcock el 1976, Barbara Harris ludas falsan mediuminon, kiu malkovras supernaturajn povojn proksime al la fino de la filmo.
 En la filmo "The Sixth Sense" (1999), la infanaktoro Haley Joel Osment ludas mediumon, kiu povas vidi la spiritojn de la mortintoj.
 En la filmo "Ghost" el 1990, Whoopi Goldberg ludas ĉarlatanan mediumon, kiu malkovras, ke ŝi havas verajn povojn kaj kapablas komuniki kun la mortinta Sam (Patrick Swayze).
 La libroserio " Odd Thomas " de la usona aŭtoro Dean Koontz rakontas la historion de juna usonano nomita Odd, kiu vidas la spiritojn de la mortintoj kaj tiel solvas diversajn detektivajn misterojn.

 Referencoj 

Kategorio:Paranormala terminologio
Kategorio:Supernaturo
Kategorio:Parapsikologio
*