Jungaa manako

La jungaa manakoOrnitologia taksonomio. () estas unutipa birdospecio el la familio de pipredoj. Ĝi troviĝas en Sudameriko.

Taksonomio
Laŭ AviListAviList v2025, konsultita la 5-an de feb. 2026., jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

Passeriformes - paseroformaj
Pipridae - pipredoj
Chiroxiphia Cabanis, JL, 1847
Chiroxiphia boliviana Allen, JA, 1889 - jungaa manako

La jungaa manako origine estis konsiderata kiel subspecio de la bludorsa manako (Chiroxiphia pareola), sed post studo publikigita en 1987 kaj kiu notis diferencojn laŭ morfologio, kanto kaj pariĝado, tiu specio estis suprenigita al la rango de specio.

Etimologio
La scienca genra nomo Chiroxiphia estas kunmetaĵo de la antikvaj grekaj χείρ (kejr = "mano") kaj ξιφίας (ksifias = "spadoforma"), ĉar tiuj pipredoj havas pintajn unarangajn flugilplumojnBirds of the World, Yungas Manakin..

La specia epiteto boliviana estas la latinigo de Bolivio, kiu respondas al la ĉefa parto de la arealo de tiu specio.

Aspekto
La Jungaa manako estas 12 ĝis 13 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 14 ĝis 22 g. La specio estas sekse dimorfa, kvankam ambaŭ seksoj havas mallongan plumtufon sur la antaŭa krono. Plenkreskaj maskloj havas malgrandan malhelruĝan makulon en la centro de sia krono kaj palbluan dorson. La cetero de ilia plumaro estas nigra. Plenkreskaj inoj havas olivecverdajn suprajn partojn kun pli brunaj flugilkovriloj kaj flugilplumoj. Iliaj subaj partoj estas pli palverdaj, kiuj fariĝas eĉ pli palaj sur la malsupra ventro kaj subvostaj kovriloj. Ambaŭ seksoj havas brunajn, grizbrunajn aŭ ruĝecbrunajn irisojn, nigran aŭ nigrecan bekon, kaj tre variajn purpurbrunajn ĝis palflavecajn kremkolorajn krurojn kaj piedojn. Schulenberg, T. S. kaj G. M. Kirwan (2020). Yungas Manakin (Chiroxiphia boliviana), version 1.0. En Birds of the World (T. S. Schulenberg, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 9an de Oktobro, 2025 

Disvastiĝo kaj habitato
La jungaa manako troviĝas sur la eostaj deklivoj de la Andoj en Peruo, Bolivio kaj norda Argentino. Ĝi vivas en la humidaj montarbaroj de la Jungaoj.

Referencoj

Kategorio:Pipredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko