Strivosta manako

La strivosta manakoOrnitologia taksonomio. () estas birdospecio el la familio de pipredoj. Ĝi havas 5 subspeciojn troviĝantajn en Sudameriko.

Taksonomio
Laŭ AviListAviList v2025, konsultita la 9-an de feb. 2026., jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

Passeriformes - paseroformaj
Pipridae - pipredoj
Pipra Linnaeus, C, 1764 - pipro, manako
Pipra fasciicauda Hellmayr, CE, 1906 - strivosta manako
Pipra fasciicauda calamae Hellmayr, CE, 1910
Pipra fasciicauda saturata Zimmer, JT, 1936
Pipra fasciicauda purusiana Snethlage, HMMEE, 1907
Pipra fasciicauda fasciicauda Hellmayr, CE, 1906
Pipra fasciicauda scarlatina Hellmayr, CE, 1915

Etimologio
La scienca genra nomo Pipra venas el la antikva greka πίπρα (pipra) indikanta etan birdon menciitan de Aristotelo kaj aliaj aŭtoroj, sed neniam ĝuste identigitanBirds of the World, Band-tailed Manakin..

La specia epiteto fasciicauda estas kunmetaĵo el latino fascĭa (= "bendo") kaj cauda (= "vosto"), pro la blanka strio ĉe la vostobazo de la masklo.

Aspekto
La strivosta manako estas 10 ĝis 11 cm longa kaj pezas 11,5 ĝis 19 g. La specio estas sekse dimorfa. Plenkreskaj maskloj de la nomiga subspecio P. f. fasciicauda havas flavajn vizaĝon kaj gorĝon; la cetero de iliaj kapo, nuko kaj supra mantelo estas ruĝaj. La cetero de iliaj supraj partoj, flugiloj kaj vosto estas plejparte nigraj. Ili havas blankan bazon de la vosto kaj blankan makulon sur la internaj retoj de la flugilplumoj, kiu montriĝas kiel strio dumfluge. La ruĝo de la nuko etendiĝas sur la bruston kun iom da flava miksita, kaj la cetero de iliaj subaj partoj estas helkremflavaj. Ili havas blankajn aŭ blankecajn irisojn. 

Plenkreskaj inoj havas plejparte obtuze olivecverdajn kapon, suprajn partojn, flugilojn kaj voston. Iliaj vizaĝo kaj brusto havas flavan nuancon; iliaj malsupra brusto kaj ventro estas grizecaj, plej helaj sur la ventro. Ili havas palgrizajn aŭ magentajn ĝis blankecajn irisojn. Ambaŭ seksoj havas nigrecan bekon kun iom da palgriza koloro sur la mandiblo, malbrile ruĝecajn krurojn, kaj fulgogrizajn piedojn. Nematuraj maskloj havas brunan aŭ grizan irison sed alie similas al plenkreskaj inoj. La aliaj subspecioj malmulte diferencas de la nomiga. P. f. calamae havas iomete pli da ruĝo sur sia brusto, P. f. scarlatina eĉ pli kaj pli profunde ruĝan, kaj P. f. saturata preskaŭ tute ruĝan bruston kaj supran ventron. Snow, D. (2020). Band-tailed Manakin (Pipra fasciicauda), version 1.0. En Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 5an de Oktobro, 2025 

La maturiĝanta plumaro estas olivecverda ĝenerale, kun klaraj plumŝanĝaj limoj en la pli grandaj kovriloj. Junaj plumoj estas obtuze verdaj kun iom da flava nuanco. Novaj, pli grandaj kovriloj estas pli hele verda nuanco, kun pli densaj barbaĵoj kiuj elstaras 2-3 mm preter la malnovaj plumoj. La koloro de la irisoj varias de rozeca ĝis blanka, kaj la supra mandiblo de la beko aspektas griza kun pala bazo, dum la malsupra mandiblo de la beko plejparte konsistas el pala nuanco. Sampaio, Larissa; Ferraz, Dnilson Oliveira; da Costa, Ana Carolina Moreira; Aleixo, Alexandre; Cerqueira, Pablo Vieira; Araripe, Juliana; do Rêgo, Péricles Sena (2020-04-01). "Analyses of plumage coloration and genetic variation confirm the hybridization of Pipra fasciicauda and Pipra aureola in the Brazilian Amazon basin". Journal of Ornithology. 161 (2): 503–508. doi:10.1007/s10336-020-01744-1. hdl:10138/324747. ISSN 2193-7206. 

Disvastiĝo kaj habitato
La strivosta manako troviĝas en eosta Peruo, Bolivio, sudeosta Paragvajo kaj centra Brazilo. Ĝi vivas en varzeaj arbaroj kaj galeriaj arbaroj.

Referencoj

Kategorio:Pipredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko