Oranĝkrona manako

La oranĝkrona manakoOrnitologia taksonomio. () estas unutipa birdospecio el la familio de pipredoj. Ĝi troviĝas en norduesta Sudameriko.

Taksonomio
Laŭ AviListAviList v2025, konsultita la 8-an de feb. 2026., jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

Passeriformes - paseroformaj
Pipridae - pipredoj
Heterocercus Sclater, PL, 1862
Heterocercus aurantiivertex Sclater, PL; Salvin, O, 1880 - oranĝkrona manako

Etimologio
La scienca genra nomo Heterocercus estas kunmetaĵo de 2 antikvaj grekaj vortoj, ἕτερος (heteros = "malsama"), kaj κέρκος (kerkos = "vosto"), ĉar ambaŭ seksoj de la genro havas gradigitan voston kun la plej eksteraj vostoplumoj pli mallongaj kaj pli mallarĝaj (estante proksimume la duono de la longo kaj larĝo de la centraj vostoplumoj). Krome, la tigoj de la vostoplumoj estas strange flexeblajBirds of the World, Orange-crowned Manakin..

La specia epiteto aurantiivertex estas latina kunmetaĵo de aurantius (= "oranĝkolora") kaj vertex (= verto), pro la oranĝa kronmakulo (ofte kaŝita) de la masklo.

Aspekto
La oranĝkrona manako estas ĉirkaŭ 14 cm longa kaj pezas 21 ĝis 22 g. La specio estas sekse dimorfa. Plenkreskaj maskloj havas plejparte grizecan oliveckoloran kapon kun ofte kaŝita oranĝkolora strio sur la krono kaj grizecan blankan gorĝon. La gorĝoplumoj estas longaj kaj silkecaj. Iliaj supraj partoj kaj flankoj estas senbrile oliveckoloraj. Iliaj subaj partoj estas senbrile cinamflavaj. Plenkreskaj inoj ne havas oranĝkoloran koloron sur sia krono. Ili estas alie similaj al maskloj, sed ilia plumaro estas ĝenerale pli senbrila kun pli palaj subaj partoj. Ambaŭ seksoj havas malhelbrunajn irisojn, longan mallarĝan malhelan bekon, kaj malhelajn krurojn kaj piedojn. Nematuruloj de ambaŭ seksoj similas al plenkreskaj inoj.Snow, D. (2020). Orange-crowned Manakin (Heterocercus aurantiivertex), version 1.0. En Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 16an de Oktobro, 2025

Disvastiĝo kaj habitato
La oranĝkrona manako troviĝas en eosta Ekvadoro, nordeosta Peruo kaj plej uesta amazonia Brazilo. Ĝi vivas en humidaj varzeaj arbaroj kaj arbaretoj, ĉefe en nigrakvaj riveroj, ĝis 300 m.

Referencoj

Kategorio:Pipredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko