Blanka dimanĉo

Blanka dimanĉo (, laŭvorte "dimanĉo en blankaj [...vestaĵoj]"),greke ekde la antikva epoko nomata Κυριακή του Θωμά, [Kiriaki' tou Θoma'], "dimanĉo de Tomaso" (pri la aludo al tiu sanktulo vidu la ortodoksan freskon maldekstre) estas la dimanĉo post pasko kaj tial la dua dimanĉo de la tielnomata "paska tempo", la periodo inter la kristanaj festotagoj pasko kaj pentekosto.En la anglalingva tradicio, tamen, la tradukita termino "Whitsunday" havas malsaman signifon, nome Pentekoston. Kun la blanka dimanĉo, la liturgia "paska oktavo" finiĝas - jen la ok tagoj ekde la paska dimanĉo ĝis la blanka dimanĉo, kiuj, laŭ la katolika liturgio, ĉiuj estas celebrataj kiel solenaĵoj. La dato dependas laŭ la dato de paska dimanĉo kaj tial estas varia; la plej frua ebla dato por Blanka dimanĉo estas la 29-a de marto, kaj la plej malfrua estas la 2-a de majo.

 Nomo 
eta|maldekstra|225ra|
La ekzakta origino de la nomo "Blanka dimanĉo" estas necerta. Ĝi verŝajne rilatas al la blankaj baptoroboj portataj en la frua kristana eklezio de tiuj baptitaj en la Paska nokto dum diservoj en la ok festaj tagoj post Pasko. Ili forigis ĉi tiujn robojn en la lasta tago de la Paska Oktavo, kiu tial nomiĝis "Dies Dominica post alba", "dimanĉo post la blankaj roboj"; kelkfoje, la forigo okazis jam la sabaton post Pasko ("Sabbatum in albis") - en la katolika Roma Meslibro de 1970, la dimanĉo nomiĝas simple "Dominica secunda paschae", "Dua dimanĉo de Pasko". 

En centra Eŭropo, aparte en germanlingvaj regionoj, la tago je nomo  , "Blanka dimanĉo", estas celebrata aparte ofte kiel la tradicia tago de la Unua komunio, per kiu kristanaj infanoj kutime naŭjaraj aktive ekpaŝas al membreco de la kristana socio, samkiel la unuaj kristanoj vestitaj en blankaj roboj, ekde nun ricevante la komunion kaj simbole kunfestantaj manĝon de pano kaj vino en la liturgia kunfestado.

Tiu tradicio validas kaj por katolikoj kaj por luteranoj - simbole la festo enhavas la enkondukan kanton "Kiel novnaskitaj infanoj" (: la  enkonduka kanto reprenas la motivon de la simbola "renaskiĝo" de unuopa kristano per sia bapto. Tiuj ritoj transportas tre solenan etoson, sed ĉar nuntempe aparte la naŭjaraj novaj membroj estas en fokuso, la festo tamen iĝas laŭ etoso afabla, neformale ĝoja kaj simpatiema.

 En Esperanto aperis 
Salvatore Quasimodo (1901-1986): poemo «Amen por la blanka dimanĉo»;
En: «Enlumas min senlimo · itala poezio de la dudeka jarcento» / eldonis Carlo Minnaja; paĝoj 157 - 170

 Notoj 

Kategorio:Kristana liturgio