Vanikora apuseto

La Vanikora apuseto, Unukolora salangano aŭ Vanikora salangano (Aerodramus vanikorensis) estas malgranda apuso de la genro Aerodramus kaj unu el 25 specioj de la genro. Ĝi estas gregema, mezgranda apuseto kun nur iome forkoforma vosto. La koloro estas malhelgrizbruna, pli malhela sur la supraj partoj kun iom pli palaj subaj partoj, precipe sur mentono kaj gorĝo. Ĉi tiu specio estas disvastigita de Filipinoj tra Wallacea, Nov-Gvineo kaj Melanezio. Ĝi manĝas fluginsektojn ĉefe en malaltaj arbaroj kaj malfermaj areoj. Ĝi nestas en kavernoj kie ĝi uzas sian senton de eĥolokigo, malofta ĉe birdoj, por navigi.

Taksonomio
La Vanikoran apuseton formale priskribis en 1832 la francaj natursciencistoj Jean Quoy kaj Joseph Gaimard el specimeno kolektita sur la insulo Vanikoro en Salomonoj. Ili stampis la duvortan nomon Hirundo vanikorensis. Por dato vidu:  A scan of the Plate 12 is available here 

Tiu  ĉi apuseto estas nun metita en la genron Aerodramus, kiun enkondukis en 1906 Harry C. Oberholser.

Oni agnoskis jenajn dek du subspeciojn:
 A. v. aenigma (Riley, 1918) – norda, centra, sudorienta Sulaveso, Banggai kaj Sula-insuloj (oriente de Sulaveso)
 A. v. heinrichi (Stresemann, 1932) – suda Sulaveso
 A. v. moluccarum (Stresemann, 1914) – centraj, sudaj Molukoj
 A. v. waigeuensis (Stresemann & Paludan, 1932) – nordaj Molukoj kaj Raja Ampat (nordokcidenta Nov-Gvineo)
 A. v. steini (Stresemann & Paludan, 1932) – Numfor kaj Biak (insuloj de Golfo Sarera, nordokcidenta Nov-Gvineo)
 A. v. yorki (Mathews, 1916) – Aru Insuloj (sudokcidento de Nov-Gvineo), Japen (insuloj de Golfo Sarera, nordokcidenta Nov-Gvineo) kaj Nov-Gvineo
 A. v. tagulae (Mayr, 1937) – insuloj D'Entrecasteaux, Ludovik-Insularo, Trobriand-insularo kaj Woodlark (oriento de sudorienta Nov-Gvineo)
 A. v. coultasi (Mayr, 1937) – Insuloj Admiralitato kaj St Matthias (nordokcidentaj, centraj nordaj Bismarkoj)
 A. v. pallens (Salomonsen, 1983) – Lavongai, Nov-Irlando kaj Djaul kaj Nov-Britio (orientaj Bismarkoj)
 A. v. lihirensis (Mayr, 1937) – insuloj nordoriente de Nov-Irlando (nordorientaj Bismarkoj)
 A. v. lugubris (Salomonsen, 1983) – Buka ĝis Insulo Rennell kaj Makira (Salomonoj escepte Tetepare)
 A. v. vanikorensis (Quoy & Gaimard, 1832) – Temotu (=Santakruzaj insuloj, sudorientaj Salomonoj) kaj Vanuatu

Aspekto
La Vanikora apuseto estas sociema, mezgranda apuseto kun nur iomete forkoforma vosto. Ĝi estas ĉirkaŭ 13 cm longa kun enverguro averaĝa de ĉirkaŭ 27 cm. Ĝi pezas ĉirkaŭ 11 gramojn. La koloro estas malhelgrizbruna, pli malhela sur la supraj partoj kun pli palaj subaj partoj, precipe sur mentono kaj gorĝo. Ĝi similas al, kaj plej verŝajne konfuzeblas kun, la blankpuga apuseto aŭ hirundapuseto.

Distribuado kaj habitato
Tiu ĉi specio estas disvastigita el Filipinoj tra Wallacea, Nov-Gvineo kaj Melanezio. Ĝi estis registrita kiel rara vaganto en Aŭstralio, el Kabjorka Duoninsulo kaj insuloj de la Toresa Markolo.

La Vanikora apuseto manĝas super malaltaj arbaroj kaj malfermaj areoj. Ĝi ripozas en kavernoj kaj dolinoj, plejparte en kalkoŝtonaj areoj. La kavernoj povas esti eĉ nur 10 m longaj, sed kutime estas multe pli grandaj. Iafoje oni uzas homfaritajn tunelojn aŭ strukturojn.

Kutimaro
Manĝado
Ĉi tiu specio manĝas fluginsektojn, precipe formikojn.

Reproduktado
Tiu ĉi specio nestas kolonie en kavernoj, kie ĝi uzas eĥolokigon por navigi. La nesto estas malprofunda taso el muska materialo kaj salivo, kutime alkroĉita al vertikala surfaco de kaverna muro en la tute malluma zono. En Gvamo, Neckeropsis lepiniana estas uzata kiel nesta materialo, kaj en Havajo, hepatiko (Herberta spp.) estas uzata. Unu aŭ du blankaj ovoj formas la ovodemeton. La kovoperiodo estas almenaŭ de dek du tagoj, kaj la idoj povas bezoni tridek kvin tagojn por elnestiĝo.

Statuso
La Vanikora apuseto havas tre grandan teritorion kaj ili estas loke oftaj kaj en iuj lokoj abundaj ene de tiu teritorio. La populacio ne estis kvantigita sed oni kredas, ke ĝi estas stabila. La birdoj ne alfrontas apartajn minacojn, kaj rezulte, la IUCN listigis ĝin kiel "Malplej Zorgigan".

 Referencoj 

 Chantler kaj Driessens, Swifts 
 Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World, 2a eld., Pica Press, East Sussex.
 Beehler, Bruce M.; & Finch, Brian W. (1985). Species Checklist of the Birds of New Guinea. RAOU Monograph No.1. Royal Australasian Ornithologists Union: Melbourne. 
 Beehler, Bruce M.; Pratt, Thane K.; & Zimmerman, Dale A. (1986). Birds of New Guinea. Wau Ecology Handbook No.9. Princeton University Press. 
 Coates, Brian J. (1985). The Birds of Papua New Guinea. Volume 1: Non-Passerines. Dover Publications: Alderley, Queensland. 
 Higgins, P.J. (ed). (1999). Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic Birds. Volume 4: Parrots to Dollarbird. Oxford University Press: Melbourne. 

Eksteraj ligiloj

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo