Paŭrako

Paŭrako (Nyctidromus albicollis, laŭ kio ankaŭ Blankakola kaprimulgo) estas specio de kaprimulgoj en la kaprimulga familio Kaprimulgedoj, unu el du birdospecioj en la genro Nyctidromus. Ili reproduktiĝas en la subtropikaj kaj tropikaj regionoj de Ameriko, kaj escepte la plej nordaj birdoj ili estas tre loĝantaj (nemigrantaj) la tutan jaron.

Taksonomio
La Paŭrakon formale priskribis en 1789 la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin en sia revizita kaj etendigita eldono de la verko de Carl Linnaeus nome Systema Naturae. Li metis ĝin kun ĉiuj aliaj kaprimulgoj en la genron Caprimulgus kaj stampis la duvortan nomon Caprimulgus albicollis. Gmelin bazis sian priskribon sur la "white-throated goatsucker" kiun estis priskribinta en 1783 la angla ornitologo John Latham en sia A General Synopsis of Birds. Latham ekzamenis konservitan specimenon en Londono, kiu supozeble estis veninta el Kajeno, Franca Gujano. 

La paŭrako estas nun metita kun la Antonia kaprimulgo en la genron Nyctidromus, kiun enkondukis en 1838 la angla ornitologo John Gould. La genronomo kombinas la grekan nukti- kun la signifo "nokta" aŭ "nokt-" kun -dromos kun la signifo "-kurulo". La specia epiteto albicollis kombinas la Latinan albus kun la signifo "blanka" kun la novlatina "-collis" kun la signifo "-kola".

La ordinara nomo "paŭrako" eble estas onomatopea el la la ĝemanta krio de la birdo.

Oni agnoskis jenajn ses subspeciojn:
 N. a. insularis Nelson, 1898 – insulo Tres Marías (ĉe okcidenta Meksiko)
 N. a. merrilli Sennett, 1888 – suda Teksaso (Usono) kaj nordorienta Meksiko
 N. a. yucatanensis Nelson, 1901 – okcidenta, orienta Meksiko (inklude Jukatana Duoninsulo) ĝis centra Gvatemalo
 N. a. gilvus Bangs, 1902 – centra, orienta Panamo kaj norda Kolombio
 N. a. albicollis (Gmelin, JF, 1789) – suda Gvatemalo ĝis nordokcidenta Peruo; orienta Kolombio, nordokcidenta Peruo kaj Venezuelo tra Gujanoj kaj Brazilo
 N. a. derbyanus Gould, 1838 – Bolivio, centra, suda Brazilo, Paragvajo kaj nordorienta Argentino

Aspekto
Tiu ĉi mezgranda kaprimulgo estas 22–28 cm longa kaj havas du kolorajn morfojn, la plumaro estas diverskolora grizbruna aŭ ruĝbruna. Ĝi estas longvosta kaj havas larĝajn rondajn flugilojn. La sablokoloraj "okulringo" kaj "vizaĝa strio" kontrastas kun la ruĝecaj flankoj de la vizaĝo.

La plenkreska maskla paŭrako havas blankan bendon proksime al la flugilpintoj, kaj la eksteraj vostoplumoj estas plejparte blankaj. La flugilbendo de la femalo estas pli mallarĝa kaj la blanko en la ekstera vosto estas pli limigita. Ekzistas sep subspecioj de la paŭrako, kiuj diferencas laŭ grandeco kaj grizeco.

La kanto de la maskla paŭrako estas tre varia, sed inkluzivas fajfan ŭiu ŭiu mallaŭtan puk-puk kaj ŭip elsendita dum la pariĝa flugado dum ĝi flugetas ĉirkaŭ la ino. Ŝia krio estas rapida sinsekvo de ŭip-sonoj.

Distribuado kaj ekologio
La reprodukta teritorio de la paŭrako etendiĝas de suda Teksaso ĝis la malsupra regiono de la rivero Paraná. Plej multaj populacioj estas tutjaraj loĝantoj, kvankam la usonaj reproduktuloj (N. a. merrilli) povas travintri en orienta Meksiko.

Ĉe la suda fino de sia teritorio, la subspecio N. a. derbyanus etendiĝas de centra kaj suda Brazilo ĝis la apudaj partoj de Bolivio, kaj tra Paragvajo ĝis norda Argentino kaj Urugvajo. Eĉ la plej sudaj birdoj ŝajnas esti nemigrantaj, sed ĉe la limo de sia teritorio la specio estas nur malofte distribuita. Ekzemple, ĝi ne estas registrita kiel reproduktiĝanta en la provinco Entre Ríos (Argentino) kaj ĝi estas malofta en Rio Grande do Sul (Brazilo); pri ĝia ĉeesto en Urugvajo same malmulte estas konata, krom ke populacio de iom grando troviĝas laŭlonge de la rivero Yaguarón en la regiono Cuchilla de Mangrullo.

Ĝi troviĝas en malfermaj arbaroj/herbejoj, sed ankaŭ en veprejoj kaj kultivejoj. Ĉi tiu specio havas longajn krurojn (laŭ la normoj de kaprimulgoj) kun nudaj tarsoj, kaj estas pli surtera ol la plej multaj el siaj parencoj. Se ĝenata, ĝi foje kuras anstataŭ flugi, kaj ĝi ofte ripozas sur vojoj kaj padoj. Ĝenerale, ĝi preferas miksitan vivejon, kiu ofertas dense vegetaĵarajn kaŝejojn - ideale arbaron - por la tago, same kiel malferman pejzaĝon - eble eĉ riverojn aŭ malsekejojn - por ĉasi nokte. La paŭrako estas noktula, kiel aliaj kaprimulgoj, kaj komencas flugi ĉe krepusko. Kiel siaj parencoj, ĝi manĝas insektojn kaptitajn dumfluge, kutime per muŝkaptado de malalta ripozejo, sed ankaŭ per manĝoserĉado sur malferma tero.

Neniu nesto estas farita; la du longformaj kaj elipsaj rozkoloraj ovoj estas demetitaj sur la nudan grundon aŭ folirubon. Iafoje nur unu ovo estas demetita.

Ne tutmonde minacata, ĝi estas konsiderata Specio Malplej Zorgiga fare de la IUCN. Estante adaptema specio, kiu bone toleros homan ĝenadon de la vivejo, la paŭrako fakte profitis de limigita senarbarigo. Arbohakado kreas areojn de malalta kaj sekundara kresko, en kiuj la birdoj kapablas ĉasi pli efike. Tamen, ĝi kompreneble forlasos dense konstruitajn aŭ klare disigitajn lokojn, kaj, krome, ĝi estas tre vundebla al predado fare de sovaĝiĝintaj hundoj kaj katoj, malaperante de areoj kie ĉi tiuj damaĝbestoj abundas.

 Referencoj 

Eksteraj ligiloj

Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Centra Ameriko