Granda palmapuso

La Granda palmapuso  aŭ Granda palmapodo (Panyptila sanctihieronymi) estas eta apuso en la subfamilio Apodinae (Apodenoj) de la apusa familio Apodedoj (Apodidae).HBW and BirdLife International (2021) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 6. Disponebla ĉe:  Alirita la 7an de Aŭgusto, 2022 Ĝi troviĝas en Kostariko, Gvatemalo, Honduro, Meksiko, kaj Nikaragvo.

Taksonomio kaj sistematiko
La Granda palmapuso kunhavas la genron Panyptila kun la Malgranda palmapuso (P. cayennensis). Ĝi estas monotipa.

Aspekto
La granda palmapuso estas 18 ĝis 20,5 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 48 g. Ĝi havas longajn mallarĝajn flugilojn kaj longan profunde forkoforman voston. Ambaŭ seksoj estas similaj. Plenkreskuloj havas nigrajn kronon kaj supran vizaĝon kun du blankaj makuloj sur la frunto. Plejparto de ilia korpo estas bluetnigra. Ilia malsupra vizaĝo, gorĝo, kolumo, supra brusto kaj flankoj estas blankaj. Iliaj flugoplumoj havas grizecajn finojn kaj blankajn pintojn.van Dort, J. (2020). Great Swallow-tailed Swift (Panyptila sanctihieronymi), versio 1.0. En Birds of the World (T. S. Schulenberg, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 8an de Oktobro, 2022

Distribuado kaj habitato
La granda palmapuso troviĝas ekde Nayarit en okcidenta Meksiko suden tra Gvatemalo kaj Honduro ĝis norda Nikaragvo. Ekzistas ankaŭ kelkaj registroj en Kostariko. Ĝi ĝenerale loĝas en aridaj ĝis duonaridaj pejzaĝoj de altaj teroj karakterizitaj per kanjonoj kaj grandaj klifoj. Laŭ alteco ĝi tipe varias inter 1 000 kaj 2 000 m, sed foje vagas al humidaj areoj eĉ nur 600 m.

Kutimaro
Movoj
La granda palmapuso ĝenerale estas tutjara loĝanto (nemigranta) tra sia tuta teritorio, sed kelkaj vagas al Kostariko ekster la reprodukta sezono.

Manĝado
Kiel ĉiuj apusoj, la granda palmapuso estas aera insektomanĝanto. Ĝi kutime manĝas sola aŭ en malgrandaj grupoj de sia specio. Detaloj pri ĝia dieto mankas.

Reproduktado
La granda palmapuso konstruas tubforman neston ĉirkaŭ 40 ĝis 60 cm longan el semlanugo kaj plumoj feltitaj per salivo. Ĝi havas enirejon proksime al la fundo kaj la ovoj estas tenataj sur breto supre. Ĝi estas pendigita de la malsupra flanko de superpendanta roko. La grandeco de la ovodemetado estas nekonata, sed oni suspektas, ke ĝi konsistas el la samaj du aŭ tri ovoj kiel tiu de la malgranda palmapuso. Nenio alia estas konata pri ĝia reprodukta biologio.

Voĉo
Du voĉoj de la granda palmapuso estas "ploreca, subtile dusilaba tju, tju" kaj "raŭka babilado kri-kri-kri-kri-krju-krii".

Statuso
La IUCN taksis la grandan palmapuson kiel Malplej Zorgigan. Ĝi havas grandan teritorion kaj laŭtaksan populacion de inter 20 000 kaj 50 000 maturaj individuoj. Ĉi-lasta supozeble malpliiĝas. Neniu tuja minaco estis identigita. Kelkaj aŭtoroj kredas, ke ĝi estas unu el la pli maloftaj apusoj, sed ĝi ŝajnas esti ofta en almenaŭ Honduro.

 Referencoj 

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Meksiko
Kategorio:Birdoj de Centra Ameriko