Gvama apuseto

La Gvama apuseto aŭ Mariana salangano (Aerodramus bartschi) estas malgranda apuso de la genro Aerodramus kaj unu el 25 specioj de la genro.

Taksonomio
Ĝi estis iam kunigita kun la Karolina apuseto (Aerodramus inquietus).

Aspekto
Tiu ĉi apuseto estas ĉirkaŭ 11 centimetrojn longa kun malhelgrizbruna kapo kaj supraj partoj. Ĝia gorĝo kaj supra brusto estas grizblankaj, kun la cetero de la subaj partoj pli malhelgrizaj. La vosto havas malprofundan forkon kaj al la plumaro mankas brilo.

Distribuado kaj habitato
La apuseto troviĝas en Gvamo same kiel en Saipano kaj Agiĥano en la Nord-Marianoj, kaj estas loke formortinta sur Rota kaj Tinian. Ĝi ankaŭ estis sukcese enkondukita en Oahu en la Havajaj Insuloj en la fruaj 1960-aj jaroj, kvankam la populacio tie restas malgranda. Ĝiaj naturaj vivejoj estas tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, mangrovarbaroj kaj herbejoj.

Kutimaro
En sia natura teritorio, tiu ĉi apuseto konstruas malprofundajn nestojn alte sur la internaj muroj kaj plafonoj de kalkoŝtonaj kavernoj, inkluzive de lokoj en zonoj de kompleta mallumo, en kolonioj de kelkaj ĝis pluraj centoj da birdoj. Ununura ovo konsistigas ovodemeton, sed la birdoj povas reproduktiĝi pli ol unufoje jare. La apusetoj elsendas pepajn kaj ĉirpajn sonojn same kiel la eĥolokigajn klakojn uzatajn por navigi ene de la nestaj kaj ripozejaj kavernoj. Plej multaj birdoj en kolonio forlasas sian kavernon ĉe tagiĝo por manĝi, revenante ĉe sunsubiro por ripozi. Ili estas aeraj manĝantoj, kiuj kaptas malgrandajn insektojn dumfluge super arbaro kaj alia vegetaĵaro.

Statuso kaj konservado
La Gvama apuseto estas konsiderata Vundebla specio post esti listigita kiel Endanĝerigita en 2016. La populacio sur Gvamo malkreskis pro predado fare de brunaj arboserpentoj kaj la uzo de agrikulturaj pesticidoj, kvankam oni kredas, ke ĝi poste pliiĝis al ĉirkaŭ 900 individuoj en 2006. La populacio sur Saipano estis taksita en 2005 je ĉirkaŭ 5400 individuoj, kvankam ĉi tiu populacio estas en danĝero se la bruna arboserpento establiĝos sur la insulo. La ĉirkaŭkalkulita grandeco de la Aguiguan-populacio estas ĉirkaŭ 400. La ununura konata reprodukta kolonio sur Oahu estis taksita en 1997 je minimumo de 17 reproduktantaj paroj. Proponitaj konservadaj decidoj estas daŭra populacia monitorado kaj limigo de kavernaj ĝenoj, la prevento de la establado de brunaj arboserpentoj en la Nord-Marianaj Insuloj, kontrolo de enkondukitaj ŝlimŝmiraĵaj vespoj kaj blatoj kie ili difektas nestojn, kaj la reenkondukon de birdoj al Rota, de kie ili estis formortigitaj en la 1970-aj jaroj.

 Referencoj 

 Chantler kaj Driessens, Swifts 
 Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World, 2a eld., Pica Press, East Sussex.

Eksteraj ligiloj

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio