Ruĝeta ermitkolibro

La Ruĝeta ermitkolibro (Phaethornis ruber, laŭ kio ankaŭ Ruĝeca ermitkolibro) estas malgranda specio de kolibroj en la familio Trokiledoj. Ĝi vivas en norda Sudameriko, nome en Brazilo, Kolombio, Ekvadoro, Peruo, Bolivio, Gujanoj kaj Venezuelo.

Taksonomio kaj sistematiko
En 1743 la angla naturaciencisto George Edwards inkluzivis bildon kaj priskribon de la ruĝeta ermitkolibro en sia verko A Natural History of Uncommon Birds (Natura Historio de Neoftaj Birdoj). Li uzis la anglalingvan nomon "The little brown huming-bird" (La malgranda bruna kolibro). Edwards bazigis sian akvaforton sur specimeno posedata de la Duko de Richmond, kiu estis kolektita en Surinamo. Kiam en 1758 la sveda natursciencisto Carl Linnaeus ĝisdatigis sian Systema Naturae por la deka eldono, li lokis la ruĝetan ermitkolibron kun la kolibroj en la genron Trochilus. Linnaeus inkluzivis mallongan priskribon, kreis la binomon Trochilus ruber, kaj citis la laboron de Edwards. 

La specia epiteto ruber estas latina vorto signifanta "ruĝa". La tipa loko estas Surinamo. La ​​ruĝeta ermitkolibro nun estas lokita en la genron Phaethornis, kiun enkondukis en 1827 William Swainson. La ruĝeta ermitkolibro foje estis konsiderata samspecia kun la Blankbrova ermitkolibro (P. stuarti)..Hinkelmann, C., G. M. Kirwan, kaj P. F. D. Boesman (2020). Reddish Hermit (Phaethornis ruber), version 1.0. En Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 28an de Novembro, 2021

Oni agnoskis jenajn kvar subspeciojn:

 P. r. episcopus Gould, 1857
 P. r. ruber (Linnaeus, 1758)
 P. r. nigricinctus Lawrence, 1858
 P. r. longipennis Berlepsch & Stolzmann, 1902

Oni notis ioman introgresio inter la nomiga P. r. ruber kaj P. r. longipennis. P. r. episcopus kaj P. r. nigricinctus povus fakte esti aparta specio, sed mankas datumojn kiuj konfirmu tiun hipotezon. La populacio de P. r. ruber en sudorienta Brazilo estis proponita kiel aparta subspecio P. r. pygmaeus, sed ĝia ŝajnaj diferencoj estas en la gamo de variado en la cetero de ruber.

260px|thumbnail|left

Aspekto
La Ruĝeta ermitkolibro estas 8 ĝis 9 cm longa kaj pezas 1,8 ĝis 3 g. Ĉiuj subspecioj estas ĝenerale malhelverdaj kaj ruĝbrunaj sur la supraj partoj kaj cinamo-ruĝbrunaj sur la subaj partoj. Maskloj havas nigran bendon sur la brusto kaj la vostoplumoj havas mallarĝajn blankajn aŭ ruĝecajn pintojn. Inoj havas pli helajn subpartojn ol maskloj. P. r. episcopus estas proksimume samgranda kiel la nomiga birdo sed havas oranĝ-ruĝbrunajn anstataŭ cinamo-ruĝbrunajn subpartojn kaj blankajn pintojn ĉe la vosto. P. r. nigricinctus estas la plej malgranda subspecio; ĝi havas la plej ruĝbrunajn subpartojn. P. r. longipennis estas la plej granda subspecio. Ĝi havas blankecan mentonon kaj ĝiaj centraj vostoplumoj havas ruĝecbrunajn pintojn.

Distribuo kaj habitato
La subspecioj de Ruĝeta ermitkolibro distribuiĝas jene:

 P. r. episcopus, centra kaj orienta Venezuelo, Gujano, kaj ŝtato Roraima de nordorienta Brazilo.
 P. r. ruber, Surinamo kaj Franca Gujano tra Brazilo tiom sude kiom ĝis norda Paranao kaj en la okcidento ĝis sudorienta Peruo kaj norda Bolivio.
 P. r. nigricinctus, orienta kaj suda Kolombio kaj plej sudokcidenta Venezuelo suden tra orienta Ekvadoro ĝis nordorienta Peruo kaj nordokcidenta Brazilo.
 P. r. longipennis, sudorienta Peruo el Pasko ĝis norda Kusko.

Kutimaro
Movoj
Oni supozas, ke la Ruĝeta ermitkolibro estas sidlokema (nemigranta).

Manĝado
La Ruĝeta ermitkolibro estas "kapto-linia" manĝanto kiel aliaj ermitkolibroj, vizitante cirkviton de multaj specioj de florplantoj por akiri nektaron. Ĝi ankaŭ konsumas malgrandajn artikulojn. Nektarŝtelo per trapikado de la bazo de floro estis regule observita en sudorienta Brazilo.

Reproduktado
La reprodukta sezono de la Ruĝeta ermitkolibro varias tra ĝia vasta teritorio; ĝenerale en la nordo ĝi estas de majo ĝis oktobro kaj en la sudo de oktobro ĝis februaro. La nesto estas konusforma taso farita el plantfibroj, muskoj, likenoj, alia plantmaterialo kaj araneaĵoj. Ĝi estas fiksita sub pendanta folio. La ovodemetado estas de du ovoj kaj la ino sole kovas ilin.

Voĉo
La kanto de la Ruĝeta ermitkolibro estas "altatona frazo ripetata senĉese kun klaraj paŭzoj inter frazoj... egale interspacigitaj, iomete descendantaj, unuopaj notoj sekvataj de kelkaj akcelantaj descendaj notoj, ekz. 'ci...ci...ci...ci.ci.ci.cici'." Ĝi ofte kantas dum longaj periodoj ĉe masklarejoj. Ĝi havas "longajn ĝemantajn vokojn" faritajn dum ŝvebado kaj flugvokon "stip!".

Statuso
La IUCN taksis la Ruĝetan ermitkolibron kiel Malplej Zorgigan, kvankam ĝia populacio estas nekonata kaj oni kredas, ke ĝi malpliiĝas. Ĝi havas tre grandan teritorion, estas konsiderata "loke ofta ĝis abunda", kaj troviĝas en pluraj protektitaj areoj.

 Referencoj 

 del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). Handbook of the Birds of the World. Volume 5: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
 Restall, R., C. Rodner, & M. Lentino (2006). Birds of Northern South America. Christopher Helm, London.  (vol. 1),  (vol. 2).




Eksteraj ligiloj

Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Peruo
Kategorio:Birdoj de Bolivio