Nepala apuso

La Nepala apuso aŭ Doma apodo (Apus nipalensis) estas malgranda birdo, laŭ aspekto simila al hirundo aŭ murhirundo. Ĝi estas, tamen, tute nerilata al tiuj paseroformaj specioj, ĉar la apusoj estas en la ordo Apodoformaj. La simileco inter tiuj grupoj estas konsekvenco de konverĝa evoluo respegulante similajn vivmanierojn. Apusoj havas tre mallongajn krurojn, kiujn ili uzas nur por alkroĉiĝi al vertikalaj surfacoj. Ili neniam sidiĝas libervole sur la tero, kaj pasigas la plejparton de sia vivo en la aero, manĝante insektojn, kiujn ili kaptas per siaj bekoj. Ili eĉ trinkas, pariĝas kaj eĉ dormas dumfluge.

La genronomo devenas el la greka απους, apous, signife "sen piedoj". 

Ĝi troviĝas en Japanio, Nepalo, kaj Sudorienta Azio. Ĝi kapablas flugi longajn distancojn alterne malŝaltante hemisferojn de sia cerbo dumfluge.

Ĝi estis iam konsiderata subspecio de la Blankpuga apuso, kun la nomo Apus affinis subfurcatus.

 Aspekto 
La Nepala apuso aspektas tre simila al la Blankpuga apuso. Ĝi estas malgranda birdo, sed mezgranda apuso, kun enverguro de 12,5-14,5 cm. Ĝia korpograndeco varias de 14 ĝis 16 cm kaj pezas proksimume 20-35 g. Ĉi tiu specio havas malhelan, iomete forkoforman voston. Krom la blanka pugobendo kaj blanka gorĝomakulo, la domapuso havas nigran plumaron, pli malhelan ol la Blankpuga apuso.

 Taksonomio 
La nomo Apus nipalensis havas du partojn. Apus estas la genro de apusoj, kaj venas el grekaj vortoj por apusoj aŭ hirundoj sen piedoj. Nipalensis referencas al Nepalo.

Nuntempe oni agnoskas jenajn kvar subspeciojn de la Nepala apuso: Apus nipalensis nipalensis, Apus nipalensis subfurcatus, Apus nipalensis furcatus, kaj Apus nipalensis kuntzi.

 Habitato kaj distribuado 
La Nepala apuso estas tre aerema, kaj pasigas multon de sia vivo manĝante en la aero. La Nepala apuso ĝenerale troviĝas en Azio. Ĉiu subspecioj havas ioman diferecan distribuadon tra la kontinento.

 Apus nipalensis nipalensis el Nepalo ĝis Sudorienta Ĉinio, Japanio, kaj partoj de Sudorienta Azio.
 Apus nipalensis subfurcatus en la Malajzia Duoninsulo kaj insuloj en Sudorienta Azio.
 Apus nipalensis furcatus en Javo kaj Balio en Indonezio.
 Apus nipalensis kuntzi nur en Tajvano.

Domapusoj vivas kaj en urbaj kaj kamparaj areoj de Azio. Ili troviĝas en la montregionoj de Nepalo kaj en urboj kaj vilaĝoj en Ĉinio kaj Vjetnamio. Ĝi troviĝis en Nordameriko nur unu fojon en 2012; ĝi estis identigita kiel domapuso post DNA-sekvencado. Tamen, ĉi tiu observado estis neakceptita, ĉar la birdo estis morta kiam trovita.

 Kutimaro 
Domapusoj havas du ĉefajn nestareojn: en klifoj aŭ en urbaj areoj. Kiam ili nestas en urbaj areoj, ĉi tiu specio emas preferi sub tegmentaj elstaraĵoj de konstruaĵoj aŭ en tuneloj. Multaj nestas en klifoj sur enmaraj insuloj proksime de Vjetnamio. Domapusoj konstruas sian neston uzante sian salivon por malorde kunglui foliojn, branĉojn kaj plumojn.

 Reproduktado 
La domapuso havas unu reproduktan periodon kun, ĝenerale, du ovodemetadoj jare. La unua ovdemetado daŭras tri semajnojn. Komence de junio, ĉiuj birdidoj de la unua ovodemetado jam ekflugis. Kelkajn semajnojn poste, la dua ovodemetado eloviĝas. La lastaj birdidoj forlasas la neston meze de septembro. La grandeco de la ovodemetado povas varii, variante de unu ĝis kvin ovoj. La kovoperiodo povas daŭri de 20 ĝis 30 tagoj.

 Manĝado 
Kiel multaj hirundoj kaj apusoj, domapusoj manĝas en la aero. Ili ĉefe nutriĝas per malgrandaj organismoj, kiuj estas disigitaj tra la aero. Fekaĵanalizo malkovris, ke la dieto de dompapusoj estas preskaŭ nur el la filumo de artropodoj. Tio ĉefe inkluzivas, sed ne limiĝas al, formikoj, araneoj, moskitoj kaj muŝoj.

 Voĉo 
La Nepala apuso faras iun sonon ti-ti-ti-tititrrrrrr, inter pluraj aliaj, kiel parto de sia voĉa katalogo.

 Migrado 
Ne multe da esplorado estis farita specife pri la migrado de la Nepala apuso. Ili estis registritaj en Norda Aŭstralio kaj Barato, indikante ian movadon dum vintro.

 Referencoj 

 Swifts de Chantler kaj Driessens, 




Eksteraj ligiloj

 BirdLife Species Factsheet
 Bird Research - Nepala apuso
 Nepala apuso – eBird
 Nepala apuso – Birds of the World
 Apus nipalensis – Encyclopedia of Life
 Nepala apuso ĉe Cornell Lab of Ornithology McCaulay Library

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Ĉinio