Argentina folitranĉulo

La argentina folitranĉuloOrnitologia taksonomio. () estas birdospecio el la familio de kotingedoj. Ĝi havas du subspeciojn troviĝantajn en Sudameriko.

Taksonomio
Laŭ AviListAviList v2025, konsultita la 20-an de feb. 2026., jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

Passeriformes - paseroformaj
Cotingidae - kotingedoj
Phytotoma Molina, GI, 1782 - folitranĉulo
Phytotoma rutila Vieillot, LJP, 1818 - argentina folitranĉulo
Phytotoma rutila angustirostris d'Orbigny, ACVMD; de Lafresnaye, NFAA, 1837
Phytotoma rutila rutila Vieillot, LJP, 1818

Etimologio
La scienca genra nomo Phytotoma estas kunmetaĵo de 2 antikvaj grekaj vortoj, φυτόν (futon = "planto") kaj τομός (tomos = "kiu tranĉas", el τέμνω = "tranĉi"), aludante la mallongan kaj dentetan bekon de tiu genro, uzitan por tranĉi vegetaĵojnBirds of the World, White-tipped Plantcutter..

La specia epiteto rutila estas latina vorto signifanta "arde ruĝa", pro la rufa koloro de la antaŭaj kaj subaj partoj de la masklo de tiu specio.

Aspekto
La Argentina folitranĉulo estas 18 ĝis 19.5 cm longa kaj pezas 30 ĝis 57 g. Ambaŭ seksoj havas malsaman plumaron. Plenkreskaj maskloj de la nomiga subspecio havas ruĝbrunan frunton, malhelgrizan kronon kaj vangojn, kaj mallongan kreston. La griza havas maldensajn pli malhelajn striojn. Ankaŭ iliaj supraj partoj estas malhelgrizaj kun maldensaj pli malhelaj strioj. Iliaj flugiloj estas malhelnigrecaj kun blankaj pintoj sur la kovriloj, kiuj montriĝas kiel du flugilstrioj. Ilia vosto estas malhelnigreca kun larĝaj blankaj pintoj sur ĉiuj krom la centra paro da plumoj. Ilia mentono, gorĝo kaj subaj partoj estas plejparte ruĝbrunaj kun grizbrunaj flankoj. Plenkreskaj inoj havas plejparte nigrecbrunan kapon kaj supran partojn. Ilia kapo havas blankajn striojn kaj ilia dorso havas flavbrunajn grizajn striojn. Iliaj flugiloj estas plejparte nigrecbrunaj. La kovriloj de la flugiloj havas maldikajn blankajn pintojn, kiuj formas flugilstriojn, kaj iliaj triarangaj plumoj havas palajn randojn. Ilia vosto estas nigrecbruna kun blankaj randoj sur la eksteraj retoj de la eksteraj plumoj. Ilia gorĝo kaj subaj partoj estas flavbrunaj ĝis okrecaj kun dikaj nigrecbrunaj strioj. Maskloj de la subspecio P. r. angustirostris havas pli larĝajn blankajn pintojn sur la vosto kaj ambaŭ seksoj havas pli dikan bekon ol la nomiga, sed alie estas samaj kiel ĝi. Ambaŭ seksoj de ambaŭ subspecioj havas palflavajn ĝis avelbrunajn irisojn, fortikan konusan malhelgrizan ĝis nigrecan bekon, kaj malhelgrizajn krurojn kaj piedojn. Ilia beko havas malgrandajn segildentojn sur siaj tranĉrandoj.Walther, B. (2020). White-tipped Plantcutter (Phytotoma rutila), version 1.0. En Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 28an de Aŭgusto 28, 2025

Disvastiĝo kaj habitato
La argentina folitranĉulo troviĝas en centra kaj suda Bolivio kaj Argentino. La nomiga subspecio ankaŭ vintras en Paragvajo kaj uesta kaj suda Urugvajo. Ĝi vivas en ĉakaj arbaretoj kaj arbarlimoj, ankaŭ en riverbordaj arbustaroj, pampoj, aridaj ebenaĵoj kaj montaj veprejoj, ĝardenoj, fruktoĝardenoj, agrikulturaj teroj en duonaridaj regionoj, je marnivelo ĝis 1800 m en plejparto de la teritorio, 600–3600 m en Andoj.

Referencoj

Kategorio:Kotingedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno