Ĉokoa manako

La ĉokoa manakoOrnitologia taksonomio. () estas birdospecio el la familio de pipredoj. Ĝi havas 2 subspeciojn troviĝantajn en plej eosta Centrameriko kaj norduesta Sudameriko.

Taksonomio
Laŭ AviListAviList v2025, konsultita la 6-an de feb. 2026., jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

Passeriformes - paseroformaj
Pipridae - pipredoj
Cryptopipo Ohlson, JI; Fjeldså, J; Ericson, PGP, 2013
Cryptopipo litae (Hellmayr, CE, 1906) - ĉokoa manako
Cryptopipo litae suffusa (Griscom, L, 1932)
Cryptopipo litae litae (Sclater, PL, 1888)

Antaŭ 2023, tiu specio estis konsiderata kiel subspecio de la verda manako (Cryptopipo holochlora).

Etimologio
La scienca genra nomo Cryptopipo estas kunmetaĵo de 2 antikvaj grekaj vortoj, κρυπτός (kruptos = "kaŝita") kaj πιπώ (pipo) kiu estas sinonimo de πίπρα (pipra = "eta birdo") per kiu estis konstruita la nomo de la familio pipredoj. Tiu nomo aludas kaj la plej diskretan aspekton kaj konduton de la tipa specio (la verda manako) kaj la fakton ke ĝiaj veraj rilatoj ĝis nun estis obskuraj pro la manko de molekulaj datumojBirds of the World, Choco Manakin..

La specia epiteto litae estas la latinigo de "Lita", urbo en norda Ekvadoro kie estis kolektita la holotipo.

Aspekto
La Ĉokoa manako estas 11 ĝis 13 cm longa kaj pezas 15 ĝis 21 g. Ambaŭ seksoj estas similaj.Kirwan, G. M., J. del Hoyo, D. Snow, N. Collar, kaj A. J. Spencer (2022). Choco Manakin (Cryptopipo litae), versio 1.0. En Birds of the World (S. M. Billerman, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 14an de Oktobro, 2025 Plenkreskuloj de la nomiga subspecio havas pal-olivecajn verdajn kapon, suprajn partojn kaj centrajn vostoplumojn. Hellmayr, C. E. (1906). "Critical notes on the types of little-known species of neotropical birds, Part I". Novitates Zoologicae: A Journal of Zoology in Connection with the Tring Museum. XIII. Zoological Museum: 325–326. Alirita la 14an de Oktobro, 2025.  Iliaj flugiloj kaj eksteraj vostoplumoj estas malhelverdaj aŭ brunecaj kun muskoverdaj eksteraj randoj. Iliaj gorĝo, brusto, flankoj kaj subvostaj kovriloj estas olivecverdaj kaj ilia mentono kaj centra ventro estas pal-flavecaj. Ili havas brunajn ĝis malhelbrunajn irisojn kun pala ringo ĉirkaŭ la okulo, nigran supran makzelon, malhelgrizan mandiblon, kaj tre variajn krurojn kaj piedojn kun nuancoj de griza ĝis nigreca aŭ bruna. Subspecio C. l. suffusa estas "tre multe pli malhela entute" ol la nomiga kun pli brilflava ventro.

Disvastiĝo kaj habitato
La ĉokoa manako troviĝas en la plej eosta Panamo, en uesta Kolombio (precipe en la eponima departemento Ĉokoo) kaj norda Ekvadoro. Ĝi vivas en la densa subkreskaĵaro kaj la malalta meza etaĝo de humidaj arbaroj en ebenaĵoj kaj antaŭmontetoj.

Referencoj

Kategorio:Pipredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Centra Ameriko