Spekulativa evoluo

dekstra|eta|La verko La tempomaŝino (1895) de H. G. Wells estas vidata de iuj kiel frua ekzemplo de spekulativa evoluo kaj estis citita kiel inspiro fare de pli postaj kreintoj ene de la kampo.
Spekulativa evoluo, aŭ spekulativa biologio, aŭ zoologio  estas ĝenro de spekulativa fikcio kaj movado en arta kreivo, kiu fokusiĝas al hipotezaj scenaroj por la evoluo de vivo. Verkoj pri spekulativa biologio povas trakti diversajn aspektojn de biologio, ne limigitaj al la procezo de evolucio. Ksenobiologio priskribas tute fikciajn speciojn, kiuj evoluis sur planedo alia ol la Tero, sub la unikaj kondiĉoj de ekstertera vivejo. Aliaj fadenoj de spekulativa biologio fokusiĝas al surteraj vivoformoj, priskribante, ekzemple, alternativan evoluan historion de surtera vivo aŭ hipotezajn scenarojn por la evoluo de vivo en la estonteco. 

Spekulativa biologio ofte estas konsiderata strikta sciencfikcio ĉar ĝi baziĝas sur scienco, specife biologio. La ksenobiologia branĉo de spekulativa biologio ankaŭ turniĝas al kemio, kiam aŭtoroj provas esplori la eblecon de la apero de vivo sur kemia bazo alia ol karbono kun akvo kiel solvilo. Ekzemploj de ĉi tiu speco estas la hipotezoj pri organosilicia vivo, vivo bazita sur sulfuro, vivo bazita sur likva amoniako kiel solvilo kaj aliaj variaĵoj de alternativa biokemio.

Oni ĝenerale konsentas, ke la moderna movado pri spekulativa evolucio komenciĝis per la publikigo de la libro After Man de Dougal Dixon el 1981, kiu esploris plene realigitan estontan Teron kun kompleta ekosistemo de pli ol cent hipotezaj bestoj. La sukceso de After Man naskis plurajn "daŭrigojn" de Dixon, kiuj fokusiĝis al diversaj alternativaj kaj estontaj scenaroj. La verkoj de Dixon, kiel plej multaj similaj verkoj, kiuj venis post ili, estis kreitaj konsiderante realajn biologiajn principojn kaj celis esplori realvivajn procezojn, kiel ekzemple evolucio kaj klimata ŝanĝo, per la uzo de fikciaj ekzemploj.

 En Esperanto aperis 

 Ĉu ŝerco aŭ arto? La meritoj de spekulativa evoluo, la 1-an de aprilo 2024 en Scivolemo, scienca blogo en Esperanto.

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Astrobiologio


Kategorio:Sciencfikciaj ĝenroj
Kategorio:Ekstertera vivo
Kategorio:Spekulativa fikcio