Forkvosta kotingo

La forkvosta kotingoOrnitologia taksonomio. aŭ hirundvosta kotingo () estas birdospecio el la familio de kotingedoj. Ĝi estas la ununura specio de la genro Phibalura. Ĝi havas 2 subspeciojn troviĝantajn en Sudameriko.

Taksonomio
Laŭ AviListAviList v2025, konsultita la 19-an de feb. 2026., jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

Passeriformes - paseroformaj
Cotingidae - kotingedoj
Phibalura Vieillot, LJP, 1816
Phibalura flavirostris Vieillot, LJP, 1816 - forkvosta kotingo
Phibalura flavirostris flavirostris Vieillot, LJP, 1816
Phibalura flavirostris boliviana Chapman, FM, 1930 - bolivia kotingo

La subspecio P. f. boliviana, kiu estas izolita en uesta Bolivio, antaŭe estis konsiderita kiel aparta specio, la bolivia kotingo. 

Etimologio
La scienca genra nomo Phibalura estas kunmetaĵo de 2 antikvaj grekaj vortoj, φιβαλως (fibalos = "mallarĝa") kaj οὐρά (oura = vosto), pro la longa kaj streta vosto de tiu specioBirds of the World, Swallow-tailed Cotinga..

La specia epiteto flavirostris estas kunmetaĵo de 2 latinaj vortoj, flāvus (= "flava") kaj rostris (= "rilata al beko", el "rōstrum" = beko), pro la flaveta koloro de ambaŭ seksoj de tiu specio.

Aspekto
La Forkvosta kotingo estas ĉirkaŭ 18 ĝis 20 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 43 ĝis 60 g. Ambaŭ seksoj havas malsaman plumaron, kvankam ambaŭ havas la samnoman longan dividitan voston. Plenkreskaj inoj havas makulecan nigran kaj grizan frunton, palgrizan ĝis grizbrunan kronon kun kutime kaŝita obtuze ruĝa strio en la mezo. Ilia nuko estas nigreca kun rompitaj blankaj strioj. Iliaj supraj partoj estas plejparte obtuze olivkoloraj kun helflavaj, formante skvamecan aspekton; iliaj supraj vostaj kovriloj estas plejparte olivecflavaj kun malhelaj strioj. Iliaj flugiloj estas plejparte nigrecbrunaj kun olivverda nuanco kaj plumrandoj. La supra flanko de ilia vosto estas nigrecbruna kaj ĝia malsupra flanko grizeca; la plumoj havas flavajn randojn, kies grandeco malpliiĝas de la internaj al la eksteraj. Iliaj plumoj estas makulecaj grizaj kaj nigrecaj kaj iliaj orelkovriloj varie grizaj ĝis nigrecaj kun larĝa blanka strio sub ili. Ilia gorĝo estas mezflava kun grizbrunaj makuloj. La cetero de iliaj subaj partoj estas makulecaj blankaj kaj flavaj kun brunnigraj ĝis nigraj pintoj sur la plumoj kiuj formas horizontalajn stangojn.

Plenkreskaj maskloj estas ĝenerale pli helaj kaj pli klare markitaj ol inoj. Ilia krono estas malhelblua kun plejparte kaŝita karmezina-ruĝa centro. Iliaj supraĵoj estas flavecaj ĝis kanari-flavaj kun marblua strieco. Iliaj flugiloj estas profunde bluetnigraj sen olivkolora nuanco. Ilia vosto estas nigra kun malpli da flavo ol ĉe inoj kaj ĝiaj eksteraj plumoj estas pli longaj kaj pli kurbaj. Iliaj bridoj kaj orelkovriloj estas nigrecbluaj kaj formas "maskon". Iliaj subaj partoj estas pli hele flavaj ol ĉe inoj. Ambaŭ seksoj havas profunde ruĝbrunajn irisojn kun nuda ruĝa haŭto ĉirkaŭanta la okulojn. Ilia beko estas tre mallonga kun larĝa bazo kaj estas palpajlokolora, rozkolora blanka aŭ blanka. Iliaj kruroj kaj piedoj estas kutime oranĝflavaj sed povas esti okroflavaj ĝis bluetblankaj.Kirwan, G. M., D. Snow, kaj P. Pyle (2023). Swallow-tailed Cotinga (Phibalura flavirostris), version 2.0. En Birds of the World (G. M. Kirwan kaj B. K. Keeney, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 22an de Septembro, 2025

Disvastiĝo kaj habitato
La nomiga subspecio P. f. flavirostris troviĝas en sudeosta Paragvajo kaj sudeosta Brazilo. Ĝi vivas en arbarlimoj, duonfalfoliaj arbaroj, parte arbokovritaj areoj, kaj malfermaj areoj, herbejoj, vojflankoj, kaj ĝardenoj, ĉiam kondiĉe ke estas sufiĉe da arboj, je marnivelo ĝis 2,000 m, ĉirkaŭe.

La subspecio P. f. boliviana troviĝas en uesta Bolivio kaj vivas en malfermaj duonhumidaj arbaroj, montaj savanoj, kaj arbaretoj, je 1 300–2 040 m.

Referencoj

Kategorio:Kotingedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno