Blankmentona cipselo

La Blankmentona cipselo aŭ Blankmentona apodo (Cypseloides cryptus) estas birdo el la familio de apusedoj, kiu enhavas apusojn, apusetojn, cipselojn, ktp.HBW and BirdLife International (2021) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 6. Disponebla ĉe:  Alirita la 7an de Aŭgusto, 2022 Ĝi trovigas el Meksiko suden tra plimulto de landoj de Centra Ameriko en Suda Ameriko tiom suden kiom ĝis Peruo kaj orienten ĝis Surinamo.Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. Species Lists of Birds for South American Countries and Territories.  Alirita la 24an de Julio, 2022

Taksonomio kaj sistematiko
La Blankmentona cipselo estas monotipa. Kelkaj fakuloj konsideras, ke ĝi kaj la Blankfrunta cipselo (Cypseloides storeri) formas superspecion. Aliaj konsideras ĝin tre rilataj al la Fulga cipselo (C. fumigatus) kaj al la Roĉilda cipselo (C. rothschildi) aŭ ke tiuj ĉiuj estas unusola specio.Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. A classification of the bird species of South America. American Ornithological Society.  Alirita la 24an de Julio, 2022

Aspekto
La blankmentona apuso estas ĉirkaŭ 15 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 35 g. Ambaŭ seksoj estas similaj. Ili havas malhelbrunajn kronon kaj vangojn, mallongan blankan strion super la okulo, blankan mentonon kaj malhelbrunan gorĝon. Ilia dorso kaj pugo estas nigrecbrunaj kaj la flugiloj kaj vosto iomete pli malhelaj. Iliaj subaj flankoj estas pli palaj ol la dorso kaj pugo kaj la suba flanko de la flugilo estas pli pala ol la supra flanko.Arizmendi, M. d. C., C. I. Rodríguez-Flores, C. A. Soberanes-González, G. M. Kirwan, kaj T. S. Schulenberg (2020). White-chinned Swift (Cypseloides cryptus), version 1.0. En Birds of the World (T. S. Schulenberg, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 30an de Septembro, 2022

Distribuado kaj habitato
La blankmentona apuso estas vaste sed tre ddise distribuata. Ĝia nestado estas konfirmita nur en Kostariko kaj ĉe unu loko en norda Brazilo. Ekzistas vidaj registroj en Meksiko kaj tre malmultaj konfirmitaj registroj en Belizo, Gvatemalo, Honduro, Nikaragvo kaj Panamo. Ekzistas iom pli da registroj en Kolombio, Ekvadoro, Gujano, Peruo, Surinamo kaj Venezuelo. Ĝi troviĝis kiel vaganto en Franca Gvajano kaj ekzistas almenaŭ unu vida registro en Bolivio.

La blankmentona apuso estis plejparte registrita super ĉiamverdaj montaj kaj malaltateraj arbaroj, sed ankaŭ troviĝas ĉe paŝtejoj kaj junaj sekundaraj arbaroj. Laŭ alteco ĝi varias de marnivelo ĝis 3 000 m.

Kutimaro
Migrado
Ĉu la blankmentona apuso estas loĝanta aŭ migranta ĉe iu ajn el siaj lokoj estas nekonate.

Manĝado
Kiel ĉiuj apusoj, la Blankmentona cipselo estas aera insektomanĝanto. Iliaj predoj estas Hymenoptera, Coleoptera, Diptera, Lepidoptera, Hemiptera, kaj Homoptera. Ili kutima manĝoserĉadas are, ofte kun aliaj apusoj.

Reproduktado
Plej multaj informoj pri la reproduktado de la blankmentona apuso venas el Kostariko. Tie ĝi demetas ovojn de frua majo ĝis frua junio. Ĝi konstruas neston el musko, hepatikoj kaj koto sur rokmuro proksime al aŭ malantaŭ akvofalo. Ĝi kutime estas en fendo aŭ sub malgranda elpendaĵo kaj ofte havas elpendantan vegetaĵaron. La ovodemetado estas unu ovograndeco. La kovoperiodo estas ĉirkaŭ 30 tagoj kaj elnestiĝo okazas 55 ĝis 58 tagojn post eloviĝo. Ĉe la sola brazila nestejo, la nestoj estis aktivaj en julio. La konstruado kaj lokigo de la nestoj estis similaj al tiuj en Kostariko, sed la kovodaŭro kaj tempo ĝis elnestiĝo ne estas konataj.

Voĉo
La voĉoj de la blankmentona apuso estas priskribitaj kiel "akraj ĉirpadoj kaj pli melodiaj ĉirpaj notoj; ankaŭ eksplodemaj, stakataj klakantaj notoj", kaj ili ankaŭ faras "unuopajn sekajn tik-notojn".

Statuso
La IUCN taksis la blankmentonan apuson kiel Malplej Zorgigan. Ĝi estas vaste disvastiĝinta kaj havas ĉirkaŭkalkulitan populacion de 20 000 ĝis 50 000 maturaj individuoj, kvankam oni kredas, ke ĉi-lasta malpliiĝas. Neniu tuja minaco estis identigita. "Ĉi tiu specio estas malbone konata... kaj ĝi estis trovita reproduktiĝanta nur ĉe kelkaj lokoj."

Referencoj

 Eksteraj ligiloj 

kategorio:Apusedoj
kategorio:Birdoj de Sudameriko
kategorio:Birdoj de Centra Ameriko