Biskutata cipselo

La Biskutata cipselo aŭ Brazila apodo, Streptoprocne biscutata, estas birdo el la familio de apusedoj, kiu enhavas apusojn, apusetojn, cipselojn, ktp. Ĝi estas unu el la specioj de la genro Streptoprocne en la subfamilio Cypseloidinae (Cipseloidenoj). HBW and BirdLife International (2021) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 6. Disponebla ĉe:  Alirita la 7an de Aŭgusto, 2022 Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, kaj eble Paragvajo.Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, G. Del-Rio, A. Jaramillo, D. F. Lane, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 28a de Septembro 2023. Species Lists of Birds for South American Countries and Territories.  Alirita la 20an de Oktobro, 2023

Taksonomio kaj sistematiko
La Biskutata cipselo havas du subspeciojn, nome la nomiga S. b. biscutata kaj S. b. seridoensis.

Aspekto
La Biskutata cipselo estas ĉirkaŭ 22 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 115 g. Ĝi havas preskaŭ kvadratan voston kaj ambaŭ seksoj havas la saman plumaron. Plenkreskuloj de la nomiga subspecio havas fulgobrunan kapon, kiu estas pli hela sur la frunto, mentono kaj ĉirkaŭ la okuloj. Ilia korpo estas fulgonigre bruna krom larĝa blanka bendo trans la brusto kaj mallarĝa blanka bendo sur la nuko kaj iom sur la flankoj de la kolo; la bendoj ne renkontiĝas. La flugil- kaj vostoplumoj estas nigrecaj sur siaj eksteraj retoj kaj palgrizbrunaj sur la internaj. Junuloj similas al plenkreskuloj kun la aldono de grizecaj blankaj randoj al la ventroplumoj kaj la vostopintoj. Subspecio S. b. seridoensis havas esence la saman plumaron kiel la nomiga, sed estas pli malgranda.Bowe, A. (2020). Biscutate Swift (Streptoprocne biscutata), version 1.0. En Birds of the World (T. S. Schulenberg, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 4an de Oktobro, 2022

Distribuado kaj habitato
La nomiga subspecio de la Biskutata cipselo troviĝas ekde Minas Gerais en sudorienta Brazilo ĝis la provinco Misiones en Argentino; almenaŭ unu registro estis konfirmita ankaŭ en Bolivio. Registro de vidaĵo en Paragvajo instigas la Sudamerikan Klasifik-Komitaton de la Usona Ornitologia Societo etikedi ĝin kiel hipoteza en tiu lando. S. b. seridoensis troviĝas pli norde en Brazilo, sed ĝia plena arealo ne estas konata. Ĝi estis dokumentita ekde Piaŭio kaj Rio Grande do Norte suden almenaŭ ĝis Bahio.

Kutimaro
Migrado
La Biskutata cipselo estas tutjara loĝanto en suda Brazilo. Ĝi troviĝas en la fora nordo de sia teritorio nur dum la aŭstralaj vintraj monatoj de februaro ĝis oktobro, kaj la reprodukta teritorio de ĉi tiu populacio ne estas konata. Ĝi loĝas en diversaj pejzaĝoj, inkluzive de montaj kaj ĉiamverdaj arbaroj de malaltaj teroj, moderklimataj arbaroj, tropikaj foliarbaroj, kaj pli malfermaj vivejoj kiel veprejoj.

Manĝado
Kiel ĉiuj apusoj, ankaŭ la Biskutata cipselo estas aera insektomanĝanto. Ĝi manĝadas plejparte en unuspeciaj grupoj sed foje kun blankakolaj apusoj (S. zonaris). Detaloj pri ĝia dieto mankas, sed oni supozas, ke ĝi similas al tiu de aliaj de sia genro; insektoj de multaj ordoj estas ilia predo.

Reproduktado
La Biskutata cipselo reproduktiĝas kolonie en kavernoj. Ĝi konstruas neston el likenoj, briofitoj, alia plantmaterialo kaj grundo sur kornico aŭ algluiĝante al vertikala muro. La ovodemetado estas de unu ĝis kvar ovoj. Ambaŭ gepatroj kovas la ovojn kaj zorgas pri la idoj. La kovoperiodo estas de ĉirkaŭ 24 tagoj kaj elnestiĝo okazas ĉirkaŭ 33 tagojn post eloviĝo.

Voĉo
La ĉefa voĉo de la Biskutata cipselo estas priskribita kiel "ĉi ĉi ĉi ĉi ĉi ĉi..." aŭ "ŭip-ŭip-ŭip".

Statuso
La IUCN taksis la Biskutatan cipselon kiel Malplej Zorgigan. Ĝi havas grandan teritorion, sed ĝia populacio estas nekonata kaj supozeble malpliiĝas. Neniu tujaj minaco estis identigita. "Neniuj rektaj efikoj de homa agado sur la Biskutatan cipselon estis dokumentitaj", sed kolizioj kun dratoj, bioakumuliĝo de pesticidoj kaj ŝanĝoj en insektaj populacioj pro klimata ŝanĝo estas eblaj minacoj.

Referencoj

 Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000): Swifts : a guide to the swifts and treeswifts of the world. Pica Press, Mountfield, East Sussex. ISBN 1-873403-83-6

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo