Edward Young (poeto)

Edward YOUNG (naskiĝis la 3-an de julio 1683 en Upham en Hampshire ; mortis la 5-an de aprilo 1765 en Welwyn en Hertfordshire) estis angla antaŭromantika poeto plej konata pro sia verko Noktaj Pensoj, serio de filozofiaj skribaĵoj en blanka verso, reflektante lian mensstaton post pluraj funebroj. Ĝi estis unu el la plej popularaj poemoj de la 18-jarcento, influante Goethe kaj Edmund Burke, inter multaj aliaj, kaj fine de la jarcento estis ilustrita de William Blake.

Li estas konsiderata fondinto de la tombeja poezio (d:Q2423022) de la epoko de sentimentalismo (sentimentismo, d:Q754602).

 Vivo kaj verkado 
Naskita kiel filo de kleriko, Young dediĉis sin al la studado de juro en Oksfordo, finante siajn studojn per bakalaŭra grado en civila juro en 1714 kaj doktoreco en 1719. Li poste laboris kiel tutoro en diversaj aristokrataj hejmoj. 

Liaj unuaj poemoj, The Last Day (1713) kaj The Force of Religion (1714), havis neniun efikon. Inter la famaj kaj daŭraj admirantoj de Young estis la polemika Philip, unua Duko de Wharton. Young dediĉis sian tragedion Revenge al li en 1723. Inter 1725 kaj 1728, baziĝante sur siaj spertoj kun la aristokrata socio, Young verkis siajn sep satirojn, The Universal Passion, kiel individuajn verkojn, kiuj estis publikigitaj kune en 1728. 

En 1719 li iris al Londono, kie, preskaŭ kvindekjaraĝe, li eniris la pastraron kaj, per panegiro al Reĝo Georgo la 2-a, akiris postenon kiel armea pastro al la kortego en 1728. Du jarojn poste, tamen, li demisiis de ĉi tiu posteno kaj fariĝis parokestro en Wetwyn, Hertfordshire. Ĉi tiu benefico, dotita de lia kolegio, celis certigi lian enspezon en maljuneco; tamen, li verŝajne nur provizore tenis la postenon. 

La mono gajnita per liaj unuaj satiroj, publikigitaj en 1728, estis perdita de Young en la tiel nomata Sudmara Fraŭdo. La geedzeco de Young kun la vidvigita filino de la Grafo de Lichtfeld ŝajne estis tre feliĉa, sed daŭris nur dek jarojn. La mortoj de lia amata vicfilino, lia bofilo, kaj fine lia edzino instigis lin verki sian plej faman poemon, La Plendo, aŭ Noktaj Pensoj pri Vivo, Morto kaj Senmorteco (1742–1745). Ĉi tiu poemo, konsistanta el ĉirkaŭ 10 000 blankaj versoj, kun siaj dolore malhelaj kaj melankoliaj reflektoj pri morto, pasemeco kaj senmorteco — reflektoj kiuj ankaŭ servis kiel modelo por la Himnoj al la Nokto (d:Q128670) de Novalis — baldaŭ igis ĝin ŝatata libro de klera Eŭropo. Sekvante sian ekzemplon de John Milton, Young celis grandan kosmologion, kiu ampleksus la tutan ĉenon de ekzisto, inkluzive de Dio, la homaro, la socio, kaj moraleco kaj virto kiel tuto. Lia vortumo, versoj kaj retoriko estas plejparte orientitaj al klasika formo; simile, granda parto de la intelekta mondo de la poezio de Young restas ene de la klerismo-klasika tradicio. Elementoj perceptitaj kiel novaj aŭ eĉ revoluciaj, kune kun la melankolia ĝenerala etoso, inkluzivas la bildojn de Young pri nokto, tombo kaj morto, same kiel lian potencan psalmo- kaj himno-stilon, kune kun la aŭtentika esprimo de profundaj emocioj kontraŭ la fono de liaj propraj doloraj perdoj. 

La poemo Noktaj Pensoj de Young atingis eksterordinaran popularecon tra Eŭropo tiutempe, ĉefe kiel esprimo de la nuntempa sentimentala sentemo. La poemo estis tradukita en preskaŭ ĉiun eŭropan lingvon kaj trovis admirantojn eĉ en Rusio.

Kvankam Young ankoraŭ forte enradikiĝis en Novklasikismo, antaŭromantikaj elementoj jam estis klare evidentaj, precipe en la religia sentemo kaj individua konscio de Noktaj Pensoj, kiujn Young plue emfazis en siaj postaj skribaĵoj pri literaturteorio. 

Lia traktaĵo pri poetiko, Konjektoj pri Origina Komponaĵo (1759), dediĉita al Samuel Richardson, provokis same entuziasman respondon. Same kiel liaj Noktaj Pensoj estis celebrataj tra Eŭropo kiel la krepusko de nova epoko de poezio, Konjektoj pri Origina Komponaĵo estis konsiderata manifesto de frua Romantikismo. 

Young neniam superis la morton de sia amata edzino. Post kverelo kun sia filo, li rifuzis revidi lin antaŭ lia morto, sed lasis al li sian tutan riĉaĵon.

La nuna literatura scienca intereso pri la verko de Young preskaŭ tute ĉesis; tamen, pro la elstareco de liaj melankoli -meditemaj Noktaj Pensoj, li ankoraŭ ricevas lokon en la kanono de angla literaturhistorio, kvankam ĉi tiu verko malofte estas legata nuntempe. 

 Aliaj verkaĵoj 

 Busiris, King of Egypt (1719), teatraĵo
 The Revenge (1721), teatraĵo
 The Instalment (dediĉita al Siro R. Walpole, 1726)
 Cynthio (1727)
 The Brothers (1728), teatraĵo
 A Vindication of Providence... (1728), prediko
 An Apology for Punch (1729), prediko
 Imperium Pelagi, a Naval Lyrick... (1730)
 Two Epistles to Mr Pope concerning the Authors of the Age (1730)
 A Sea-Piece... (1733)
 The Foreign Address, or The Best Argument for Peace (1734)
 The Centaur not Fabulous; in Five Letters to a Friend (1755)
 An Argument... for the Truth of His [Christ's] Religion (1758), prediko preached before the king
 Conjectures on Original Composition... (Konjektoj pri Originala Kunmetaĵo, 1759), adresita al Samuel Richardson
 Resignation... (1762), poemo.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 


 Edward Young at the Bibliotheca Augustana
 Edward Young at the Eighteenth-Century Poetry Archive (ECPA)

Kategorio:Anglaj poetoj