Trireĝa kuko

La trireĝa kuko estas kulinara preparo tradicie konsumita post la festo de Kristnasko, en la landoj de kristana tradicio. Temas nuntempe de kuko ellaborita al bazo de pasto foliumita kaj de migdaloj (en franĝipana preparo), kaj konsumita en la duono nordo de Francio, en Belgio, en Svislando, en Luksemburgio, en Kebekio, en Akadio kaj en Libano.

Ĝi estas gustumita okaze de Epifanio, kristana festo kiu okazigas la viziton de la Tri Reĝoj al la infano Jesuo, raportita en la Evangelio laŭ Mateo (Mt #2, #1-#12). Laŭ la landoj, tiu festo estas okazigita la 6a de janua aŭ la unua dimanĉo de januaro. 

De pagana deveno, la trireĝa kuko, kiuj superis lian religian signifon en la moderna mondo, estas de nun la okazo sin retrovi en familio aŭ inter amikoj. Tiu tradicio nun okazas eĉ en urbodomoj, en laborlokoj, dum kunsidoj.

 Historio 

 Deveno 
La roma historiisto Tacite skribas ke ludo konsistis en loti la reĝeco dum la festoj dediĉitaj al la dio Saturno: la Saturnofesto estis roma festo disvolviĝante la semajnon de la vintra soltico  (estas inter la fino de decembro kaj la komenco de januaro), dum kiuj la Romaj nomiĝis sklavon kiel « reĝo de tago », dum bankedo (en la komenco aŭ fine de la Saturnofesto, laŭ la malsamaj epokoj de antikva Romo ). La fabo de Epifanio povus havi  ĝian devenon de tiu praktiko, : en antikva Grekio la voĉdonoj plenumis sin je la rimedo de blanka aŭ nigra fabo

 La eltondado de la trireĝa kuko kaj disdono 
De roma deveno , la tradicio kondiĉas ke la plej juna ĉeestanto glitas sin sub la tablon kaj indikas la justan distribuon de la partoj inter la gastoj anoncante iliajn nomojn kiam parto estas tranĉita, ekster lia kampo de vido, per senkulpa mano.

Se la fabo estas malkovrita dum detranĉado, la senkulpa mano demandas al la gastoj  sin turni, kaj li remetas la fabon en la franĝipano de hazarda parto. La gastoj revenas kaj turnas la kuko tiel ke neniu povas scii la lokon de fabo.

La eltondado devas esti farita de  justa maniero por ke ĉiu gasto havu egalan ŝancon por trovi la fabon. La uzo indikas dividi la trireĝa kuko en tiel da partoj kiom de gastoj, plus unu. En la mezepoko, tiu lasta, nomita « parto de la Bona Dio », « parto de la Virgulino » aŭ « parto de la malriĉa » estas destinita al la unua malriĉa kiu prezentos sin al la loĝejo,,. Tiu kutimo trairis la jarcentojn kaj  ankoraŭ  en iuj hejmoj

 Malkovro de la trireĝa-fabo 
Tiu kiu malkovras la fabon en lia parto de kuko estas proklamita reĝo aŭ reĝino de la tago.

 La krono 
La persono kiu trovis la fabon ricevas kronon en kartono, en papero orita aŭ en ŝtofo orita. Oni povas doni la kronon al la reĝo aŭ al la reĝino de sia elekto inter la gastoj. Ne estas postulite porti la kronon la tuta resto de la okazigo.

Kategorio:Bakaĵoj
Kategorio:Ligoj al bibliotekoj
Kategorio:Komuneja kategorio kun loka ligilo sama kiel en Vikidatumoj