Ĉang Jadi

Ĉang Jadi (simpligite ĉine: 张雅笛; pinjine: zhāng yǎ dí, Ĉangŝao, Hunana Provinco, Ĉinio en 2003) estas tibeta rajta aktivulo hana el Ĉangŝao, Hunano, Ĉinio. Ĉanga retnomo kaj plumonomo estas Tara Freesoul (esperantigite «Tarao liberanima»), kaj ŝia tibeta nomo estas Ŭangco (Tibete: དབང་མཚོ).Palden. "Young Chinese Woman with Avowed Affection for Tibetans Arrested and Disappeared". Tibet Times Eng. 2025-09-25.བོད་ཀྱི་དུས་བབ།. "བོད་མིར་དགའ་ཞེན་ཆེ་བའི་རྒྱ་རིགས་བུད་མེད་ཅི". བོད་ཀྱི་དུས་བབ།. 2025-09-23 Ĉang iam estis redaktorino de socia reteja grupo Chinese Youth Stand for Tibet (mallongige CYST, esperantigite «Ĉina Junularo Staras por Tibeto»).

Ĉang flue parolas la ĉinan, la francan, la tibetan kaj la anglan."22-year-old student advocate for Tibet held incommunicado in China for 49 days". Phayul. 2025-09-19.

La 30-an de julio 2025, Ĉang malaperis dum ŝi vizitis sian familion en Ĉinio. Poste oni konfirmis, ke ŝi estis detenita pro suspekto de «incito al separismo» fare de la Ŝtata Sekureca Buroo en Ĉangŝao.staff, R. F. A.. "A Chinese international student and activist goes missing during a trip home". Radio Free Asia. 2025-09-18.Lau, Jessie. "'She didn't realise how dangerous it was': London-bound student held in China over Tibet support". The Guardian. ISSN 0261-3077. 2025-09-30

 Biografio 
Ĉang Jadi naskiĝis en Ĉangŝao, Hunana Provinco, Ĉinio en 2003."FREE TARA 释放张雅笛". www.freetara.info. Komence ŝi konvertiĝis al hana budhismo, kaj poste ekstudis tibetan budhismon dum sia mezlernejo en Ĉinio.HUMAN RIGHTS IN CHINA. "'I Am a Brave Person'—Zhang Yadi: From Political Depression to the Path of Freedom and Truth". Human Rights in China. 2025-09-23. En septembro 2022, ŝi ekstudis komercan bakalaŭron ĉe HEC Parizo kaj transloĝiĝis al Francio.Aaron Sarin. "Chinese Student Zhang Yadi Detained for Tibet Advocacy". Quillette. 2025-11-02.

Post alveno en Francio, Ĉang malkaŝe kritikis homrajtajn misuzojn inkluzive de la problemoj en Ĉinio, kiujn mongoloj, tibetanoj kaj ujguroj alfrontas. 

Fine de novembro 2022, Ĉang partoprenis blankpaperan proteston kontraŭ la ĉina nula kovima politiko en Parizo. En marto 2024, Ĉang demetis florojn ĉe la memorloko de la murdita rusa disidento Aleksej Navalnij en Parizo.

Dum sia restado en Francio, Ĉang renkontis tibetanan rifuĝinton Norsang Jarphel (སྐལ་བཟང་ཡར་འཕེལ), kiu jam akiris francan civitanecon. Ili eniris civilan partnerecon.

Printempe de 2024, Ĉang aliĝis al Chinese Youth Stand for Tibet kaj poste funkciis kiel redaktorino de la retejo de la grupo. Ŝi publikigis plurajn artikolojn por la retejo sub la pseŭdonimo Tara Freesoul.Simon Leplâtre. "Zhang Yadi, Chinese student in France and pro-Tibet activist, arrested in China". Le Monde. 2025-09-24.

Ĉang ricevis magistran stipendion de Lernejo de Orientaj kaj Afrikaj Studoj kaj origine devis komenci sian studon en septembro 2025.

 Aresto 2025 
La 5-an de julio 2025, Ĉang Jadi revenis al urbo Ĉangŝa por viziti sian familion. La 30-an de julio, ŝi malaperis en Ŝangrilao, Junano Provinco. Laŭ CYST, Ĉang eble estis kaptita pro suspekto de «endanĝerigo de nacia sekureco» fare de la ŝtata sekureco de Ĉangŝao. Oni kredas, ke Ĉang estis malliberigita en arestcentro en Ĉangŝao pro suspekto de «incito al separismo».

La 16-an de septembro 2025, eminenta ĉina homrajtadvokato Ĝjang Tjenjong vojaĝis al Ĉangŝao por doni jurhelpon al la patrino de Ĉang kaj poste estis forprenita al la policejo fare de tri neidentigitaj viroj.

 Vidu ankaŭ 

 Aŭtonoma Regiono Tibeto
 Tibeta ribelo
 Tibeta budhismo

 Referencoj 

Kategorio:Ĉinaj disidentoj