Forkovosta palmapuso

La Forkovosta palmapuso  aŭ Forkovosta palmapodo (Tachornis squamata) aŭ Forkovosta apuso estas apuso en la subfamilio Apodinae (Apodenoj) de la apusa familio Apodedoj (Apodidae). Ĝi troviĝas el Kolombio kaj Venezuelo suden tra Sudameriko, escepte en la Suda Konuso; ankaŭ en Trinidado kaj Tobago.HBW and BirdLife International (2021) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 6. Disponebla ĉe:  Alirita la 7an de Aŭgusto, 2022

Taksonomio kaj sistematiko
La Forkovosta palmapuso estis iam metita en la genron Reinardam kiu poste estis enmetita en Tachornis.Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. A classification of the bird species of South America. American Ornithological Society.  Alirita la 24an de Julio, 2022 Ĝi havas du subspeciojn, nome la nomiga T. s. squamata kaj T. s. semota.

Malgraŭ la simileco en nomoj, ĝi estas en diferenca genro disde la malnovmondaj Cypsiurus nome Afrika, Madagaskara, kaj Azia palmapusoj.

Aspekto
La forkovosta palmapuso estas ĉirkaŭ 13 cm longa kaj pezas 9 ĝis 13.6 g. Ĝi havas longajn mallarĝajn flugilojn kaj longan profunde forkoforman voston. Ambaŭ seksoj estas similaj. Plenkreskuloj de la nomiga subspecio T. s. squamata havas nigrecbrunajn suprajn partojn kun iometa verdeca brilo kaj palgrizaj randoj sur la plumoj; la pugo estas iomete pli pala. Iliaj vangoj estas grizbrunaj kaj la gorĝo tre palbrunblanka kun malhela makuleco. La cetero de iliaj subaj partoj estas palaj kun helbruna makuleco, kiu estas plej maldensa en la centro de la ventro. Iliaj subvostaj kovriloj estas nigrecbrunaj kun palaj randoj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas flavbrunan nuancon sur la kapo kaj flavbrunajn randojn sur la plumoj de siaj supraj partoj.Cooper, S. (2020). Fork-tailed Palm-Swift (Tachornis squamata), version 1.0. In Birds of the World (T. S. Schulenberg, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 7an de Oktobro, 2022

Subspecio T. s. semota estas ĝenerale pli malhela ol la nomiga. Ĝi havas pli nigrajn suprajn partojn kun malpli da grizo sur la randoj de la plumoj. Ĝiaj subaj plumoj estas pli malhelaj kun tre malmultaj palaj randoj kaj la subvostaj kovriloj estas brile verdecnigraj.

Distribuado kaj habitato
La nomiga subspecio de forkovosta palmapuso troviĝas en la Amazona baseno ekde norda Bolivio, orienta Peruo, kaj orienta Ekvadoro tra orienta Kolombio kaj nordokcidenta Brazilo ĝis suda kaj orienta Venezuelo. T. s. semota troviĝas en Trinidado, Tobago kaj en Gujanoj kaj norda centra, nordorienta, kaj orienta Brazilo.

La forkovosta palmapuso troviĝas en diversaj pejzaĝoj, kiuj havas komune la ĉeeston de palmarboj, precipe moriĉe-palmoj. Ili inkluzivas humidajn kaj malsekajn savanojn, palmajn marĉojn, riverbordajn arbarojn kaj urbajn areojn. Ĝi estas specio de malaltaj teroj, kun maksimuma konata alteco de ĉirkaŭ 1 000 m.

Kutimaro
Movoj
La forkvosta palmapuso estas tutjara loĝanto (nemigrata) tra sia tuta teritorio.

Manĝado
Kiel ĉiuj apusoj, ankaŭ la forkovosta palmapuso estas aera insektomanĝanto. Ĝi kutime manĝas en malgrandaj grupoj de ĝis 10 el sia specio. Ĝia dieto estas tre varia; oni raportis, ke ĝi manĝas insektojn de almenaŭ naŭ ordoj. Unu studo, tamen, trovis, ke en unu areo preskaŭ ĝia tuta dieto estis formikoj kaj termitoj, kio sugestas, ke ĝia dieto varias geografie aŭ laŭsezone.

Reproduktado
La reprodukta sezono de la forkovosta palmapuso varias geografie, ekzemple inter aprilo kaj junio en Trinidado kaj de septembro ĝis novembro en centra Brazilo. Ĝi nestas nur en palmarboj, plej ofte en palmoj de la specio Mauritia flexuosa, kvankam ankaŭ en aliaj specioj, inkluzive de enkondukitaj. La nesto estas "malorda, longforma plum-bulo" ligita per salivo kaj havanta malsupran enirejon; ĝi pendas de pendanta morta palmofolio. La apuso kolektas plumojn tirante ilin de birdoj dumfluge; plej multaj estas prenitaj de kolomboj kaj papagoj, kvankam birdoj de almenaŭ 21 familioj estis celitaj. La ovodemetado estas tri ovoj; ili estas kovataj dum ĉirkaŭ 21 tagoj.

Voĉo
La flugvokoj de la forkovosta palmapuso estas priskribitaj kiel "trilanta trrrrriiii", "zumanta d-z-z-z-z-z", kaj "maldika zumo, bzzzzzzz bzz bzzzzzz".

Statuso
La IUCN taksis la forkovostan palmapuson kiel Malplej Zorgigan. Ĝi havas tre grandan teritorion, kaj kvankam ĝia populacio ne estas konata, oni kredas, ke ĝi estas stabila. Neniu tuja minaco estis identigita. "Ĉi tiu apuso adaptiĝas al vivo ĉirkaŭ homaj loĝejoj, kaj la plantado de ornamaj palmoj provizas nestejojn por ĉi tiuj birdoj."

 Referencoj 

Eksteraj ligiloj
Fotaro de Forkovosta palmapuso VIREO
Photo-High Res; Artikolo flickr.com

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Peruo
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Kategorio:Birdoj de Sudameriko