Ĉapmana pinglovostulo

La Ĉapmana pinglovostulo aŭ apuso de Chapman, Chaetura chapmani, estas eta birdo de la familio de Apusedoj, kiu enhavas ankaŭ la apusojn, apusetojn, salanganojn, ktp.HBW and BirdLife International (2021) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Versio 6. Disponebla ĉe:  Alirita la 7an de Aŭgusto, 2022 Ĝi troviĝas en Bolivio, Brazilo, Kolombio, Franca Gujano, Gujano, Panamo, Peruo, Surinamo, Trinidado, Venezuelo, kaj eble Ekvadoro.Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. Species Lists of Birds for South American Countries and Territories.  Alirita la 24an de Julio, 2022

Taksonomio kaj sistematiko
La apuso de Chapman havas du subspeciojn, la nomigan C. c. chapmani kaj C. c. viridipennis. Dum tempo fine de la 20-a jarcento viridipennis estis traktata kiel aparta specio, la "amazonia" aŭ "Matogrosa" apuso, sed la taksonomiaj sistemoj baldaŭ revenis al la antaŭa du-subspecia modelo. Antaŭ longe, la apuso de Chapman, la kamentuba apuso (C. pelagica) kaj la apuso de Vaux (C. vauxi) estis traktataj kiel ununura specio.Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. A classification of the bird species of South America. American Ornithological Society.  Airita la 24an de Julio, 2022Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, S. M. Billerman, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2021. The eBird/Clements checklist of Birds of the World: v2021. Elŝutita el  Alirita la 25an de Aŭgusto, 2021Chantler, P., G. M. Kirwan, kaj P. F. D. Boesman (2021). Chapman's Swift (Chaetura chapmani), version 1.0. En Birds of the World (S. M. Billerman, B. K. Keeney, P. G. Rodewald, kaj T. S. Schulenberg, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  alirita la 6an de Oktobro, 2022

Ambaŭ nomo kaj la ordinara kaj la specia epiteto honoras al "tiu fama fakulo pri Neotropisaj birdoj, Frank M. Chapman".

Aspekto
La apuso de Chapman estas 13 ĝis 14 cm longa kaj pezas 20,75 ĝis 28 g. Ĝi havas elstaran kapon, mallongan kvadratan voston, kaj flugilojn, kiuj ŝvelas meze kaj iom hokiĝas fine. Ambaŭ seksoj estas similaj. La nomiga subspecio havas brile nigrajn suprajn partojn kun malhelgriza pugo kaj supravostaj kovriloj. Ĝiaj subaj partoj estas tute malhelbrunaj. La subspecio C. c. viridipennis estas iom pli granda ol la nomiga; ĝi havas esence la saman plumaron sed preskaŭ neniun kontraston inter la griza pugo kaj nigra dorso.

Distribuado kaj habitato
La nomiga subspecio de la apuso de Chapman troviĝas en Panamo, okcidenta kaj norda Kolombio, kaj nordokcidenta Venezuelo; aparte de tio en orienta Venezuelo, la Gujanoj, kaj nordorienta Brazilo; kaj ankaŭ sur Trinidado. C. c. viridipennis troviĝas en orienta Peruo, orienta Bolivio, kaj okcidenta amazonia Brazilo. Nedokumentitaj vidaj registroj en Ekvadoro igas la Sudamerikan Klasifikadan Komitaton de la Usona Ornitologia Societo listigi ĝin kiel hipotezan en tiu lando.

La apuso de Chapman ĉefe loĝas en tropikaj ĉiamverdaj arbaroj de malaltaj teroj, sekundaraj arbaroj kaj sekundaraj veprejoj. Ĝi estis registrita manĝanta super marbordaj marĉoj kaj mangrovoj. En Kolombio ĝi varias en alteco de marnivelo ĝis 1 600 m, en norda Venezuelo ĝis 600 m, en suda Venezuelo ĝis 200 m, kaj en amazonia Brazilo ĝis ĉirkaŭ 800 m.

Kutimaro
Migrado
La nomiga subspecio de la apuso de Chapman estas tutjara loĝanto (nemigranta) tra ambaŭ partoj de sia teritorio. C. c. viridipennis forlasas Bolivion kaj partojn de Peruo kaj okcidenta Brazilo post la reprodukta sezono kaj ŝajne moviĝas pli orienten en Brazilo.

Manĝado
Kiel ĉiuj apusoj, ankaŭ la apuso de Chapman estas aera insektomanĝanto. Ĝi ofte manĝas kun aliaj specioj de apusoj, sed ankaŭ en grupoj nur de sia specio.

Reproduktado
La nomiga subspecio de la apuso de Chapman nestas en la pluvsezono de malfrua printempo ĝis frua aŭtuno. C. c. viridipennis ŝajne nestas en la aŭstrala somero. Tre malmultaj nestoj estas konataj; ili estas duontasformaj alkroĉitaj al vertikala surfaco, ofte homfarita kiel ekzemple kamentubo. Oni supozas, ke ĝi ankaŭ nestas en kavaj arboj. La ovodemetado estas de du aŭ tri ovoj kaj la kovoperiodo estas de 17 ĝis 18 tagoj.

Voĉo
La ĉefa krio de la apuso de Chapman estas "longa serio de stridaj unuopaj notoj...'cip..cip..cip..cip.cip.cip..cip..cip..cip...cip...cip...', kun malofte pepadaj triloj." Ĝi ankaŭ faras "ripetajn pli mallongajn 'cip' kriojn."

Statuso
La IUCN taksis la apuson de Chapman kiel Malplej Zorgigan. Ĝi havas tre grandan teritorion kaj laŭtaksan populacion de almenaŭ 50 000 maturaj individuoj, kvankam ĉi-lasta supozeble malpliiĝas. Neniu tuja minaco estis identigita. Ĝi estas "unu el [la] plej maloftaj sudamerikaj apusoj kun malmultaj specimenoj aŭ observaĵoj... precizaj limoj de [ĝia] reprodukta teritorio [ne] estas bone konataj."

Referencoj 

 Swifts de Chantler kaj Driessens, ISBN 1-873403-83-6

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Kategorio:Birdoj de Peruo
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Sudameriko