Zelda Fitzgerald

Zelda Sayre FITZGERALD (naskita la 24-an de julio 1900 en Montgomery, Alabamo, kiel Zelda Sayre ; mortis la 10-an de marto 1948 en Asheville) estis usona verkistino, pentristino kaj dancistino.

 Vivo 
Zelda Fitzgerald estis konsiderata de multaj el ŝiaj samtempuloj kiel la enkorpigo de la tipa moderna knabino (), kaj estis la senduba modelo por la famaj heroinoj de la romanoj de sia edzo, la verkisto F. Scott Fitzgerald, precipe Nicole Diver en Tender Is the Night. Hemingway kulpigis ŝin pri la malkreskanta verkaro de Scott. Alkoholaĵo, malfideleco kaj amaraj riproĉoj detruis la geedzecon. Sekve de diboĉa vivo, kiu fariĝis ĉiam pli malfacila, ŝi suferis sian unuan mensan kolapson en 1930, kiu poste estis ligita al diagnozo de skizofrenio. Ŝi pasigis la lastajn jarojn de sia vivo ĉefe en psikiatriaj hospitaloj. En 1932, ŝi publikigis la aŭtobiografian romanon Save Me the Waltz. 

En 1938, post malsukcesa vojaĝo al Kubo, ŝi disiĝis de sia edzo por ĉiam, kvankam ili neniam formale divorcis. Ili ofte skribis unu al la alia ĝis lia subita morto pro koratako en decembro 1940. Ŝi ne ĉeestis la funebron de sia edzo nek la geedziĝon de sia filino.

Ŝi mortis en la aĝo de 47 jaroj en incendio ĉe la Mensa Malsanulejo Highland en Asheville, kune kun ok aliaj pacientoj. Ŝi estis ŝlosita en ĉambro atendante elektran ŝokoterapion. La tombo de la Fitzgerald-oj estas en Rockville, Marilando. Ŝia tomboŝtono enhavas la lastan linion el La Granda Gatsby.

 Heredaĵo 
Ŝi fariĝis ikono de la 1920-aj jaroj, nomita de sia edzo "la unua adoleskantino de Usono". Post la sukceso de la unua romano de sia edzo, This Side of Paradise (1920), la Fitzgerald-oj fariĝis famuloj.

Simbolo de la Ĵaza Epoko, la Muĝantaj Dudekaj, kaj la Perdita generacio, Zelda Fitzgerald spertis revigliĝon post sia morto, danke al la publikigo en 1970 de la furorlibro Zelda: Biografio de Nancy Milford. La biografio de Milford portretis ŝin kiel feminisman ikonon kaj viktimon de stiranta edzo.

En 1992, ŝi estis enkondukita en la Alabaman Virinan Halon de Famo.  Ŝia nomo inspiris la titolon de la fama videoludserio The Legend of Zelda, same kiel samnoma princino.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 "Zelda Fitzgerald", Encyclopedia of Alabama

Kategorio:Usonaj mondumuloj
Kategorio:Usonaj pentristoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj