Matthias Wesenbeck

Matthias WESENBECK estis germana juristo kaj lernando de Gabriel Mudäus, en la Universitato de Loveno. Kiel luterano, tiel li enmigris al  Germanio kaj instruis en la Universitatoj de Jena kaj Wittenberg.

Vivo
eta|maldekstre|270px|Bildo de la germana juristo Matthæus Wesenbeck.
Ekde 1545, Vezenbeko studis ĉe la Universitato de Loveno, kie li estis altirita al la studado de juro sub gvidado de Gabriel Mudäus (1500–1560), kaj akiris licencion pri juro tie en 1550. Ekde 1552, li daŭrigis siajn studojn pri la Sep Liberalaj Artoj kaj juro en Parizo. Ĉar li konvertiĝis al Protestantismo, li estis devigita forlasi sian naskiĝlandon. Kiel subtenanto de la luterana doktrino, li iris al Saksio tiam kiam la Inkvizicio en Nederlando plifortiĝis sub Filipo la 2-a.

Li revenis al Germanio kaj enskribiĝis ĉe la Universitato de Jena, en 1558, kie li estas listigita kiel publika profesoro en la registroj de la jura kaj filozofia fakultatoj. Post instruado tie, li ricevis sian doktorecon pri juro, edziĝis al la filino de kanceliero Franz Burkhard (1520-1584), kaj fariĝis dekano de la jura fakultato en 1561.

En 1569, li sukcedis al Johann Schneidewin (1519-1568) ĉe la Universitato de Wittenberg. Tie, li transprenis la klasojn pri la Kodekso la 15-an de aŭgusto, surbaze de parolado de Aemilius Papinianus (142-212). Nomumo al la Universitato de Hajdelbergo malsukcesis pro liaj postuloj. Vezenbeko ankaŭ partoprenis en la organizaj taskoj de la universitato de Jena, servante kiel vicrektoro en 1571 kaj rektoro en 1573. Li ankaŭ funkciis kiel privata kaj apelacia konsilisto por la Princo-elektisto Aŭgusto de Saksio kaj kiel kontrolisto en la balota kortumo, la Schöppenstuhl. En 1571, la imperiestro Maksimiliano konfirmis sian antikvan nobelecon kiel Nederlandano, en Prago, kune kun la libereco porti sian blazonon en Germanio.

En Wittenberg, li akiris famon per kompilado de kolekto pri siaj juraj opinioj, en 1576, kiu kreskis al ok volumoj. Li ankaŭ verkis komentaĵon pri la Pandektoj, unue publikigita en 1565 kaj daŭrigita en Wittenberg, inkluzive de la Kodekso. Ĉi tiu komentaĵo restis uzata dum preskaŭ jarcento. Pluaj verkoj aperis sub la titolo "Exempla jurisprudentiae" (1572), kolekto de paroladoj, kaj "Tractatus de feudis", kiu devenis rekte de liaj lecionoj.

Instruado
Lia signifo por jurisprudenco kuŝas sur lia komentaĵo pri la Pandektoj, en kiu li sisteme traktas la individuajn titolojn kaj samtempe establas ilian ligon kun la jura praktiko. Vezenbeko estis la ĉefa juristo de la frua "usus modernus pandectarum", kiu pledis por la plenumado de ĉiuj kontraktoj, eĉ la plej simplaj, la tiel nomataj "pacta nuda"Pacta nuda rilatas al neformalaj kontraktoj en romia juro, kiuj, per si mem, ne generis jurajn devojn aŭ agojn por sia plenumado, sed povis servi kiel defendo kontraŭ proceso (escepto). Al ĉi tiuj "nudaj paktoj" mankis la formalaĵoj necesaj por esti konsiderataj kontraktoj, male al "pacta vestita" aŭ "vestitaj paktoj", kiuj estis submetataj al jura ago kaj tial estis plenumeblaj.. Farante tion, li lannĉis la fundamenton por la hodiaŭa kontrakta teorio.

Kelkaj el la verkoj de Vezenbeko estis inkluditaj en la "Index Librorum Prohibitorum". La Inkvizicio protestis ĉefe kontraŭ liaj instruoj pri geedzeca juro, precipe pri la ebleco de eksgeedziĝo en kazoj de adulto kaj dizerto, t.e., malica familia forlaso. Vezenbeko ankaŭ permesis regeedziĝon por la parto respondeca pri la eksgeedziĝo.

Familio
Vezenbeko estis la dekdua el dek tri infanoj, el kiuj la dek du infanoj portis la nomojn de la apostoloj, laŭ la eniro en la Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Tamen, la Universala Leksikono de Zedler oni deklaras, ke Vezenbeko mem havis dek tri infanojn, kaj la filoj portis la nomojn de la dek du apostoloj. Lia filo kaj nepo kun la samaj nomoj ankaŭ estis juristoj. Lia filo loĝis en Zerbst, en 1590 kaj fariĝis la unua jura profesoro, en Altdorf, apud Nurenbergo, en 1592. La nepo, naskita en 1600, estis brandenburga ŝtatisto. La vidvino de Vezenbeko (m. 1605) translokiĝis al Zerbst en 1602, ĉar ŝi estis tro ĉikanita pro siaj inklinoj al la reformita kredo. Ŝia filino, Katharina Vezenbeko, edziniĝis al Laurentius Biedermann (1551-1606), advokato kaj kanceliero en Zerbst. Lia filo, Victorin Wesenbeck (d. marto 1621 en Torgau), estis edziĝinta al Judit, la filino de la Torgau-sindikulo Balthasar Sommer.Ĉi-artikolo estis tradukita el la germana samnoma Vikipedio.

Verkoj

 Praesidente Matthaeo Wesenbecio, ... Professore In Academia Witebergensi Publico, 1572
 Matthaei Wesenbecii prolegomena iurisprudentiae, 1584
 Tractatus de feudis, 1584
 Matthaei Wesenbecii quaestiones de studio iuris instituendo, 1585
 Exempla jurisprudentiae, 1585
 Matthaei Wesenbecii ... in Pandectas I. Civilis commentarii olim Paratitla dicti Cum indice gemino, 1589
 Tractatus Et Responsa, quae vulgo Consilia Iuris Appellantur, 1601
 Matthaei Wesembecii Iurisconsulti De actionibus et interdictis commentarius, 1602
 Tractatuum et responsorum, 1611
 Perioche fevdalis, vniversam feudorum materiam compendio complexa, 1647
 Commentarii in pandectas juris civilis et codicem Justinianeum olim dicti paratitla, 1649
 Observata Theoretico-Practica, 1675

Vidu ankaŭ

 Sebastian Brant (1457-1521) germana juristo
 Christian Beyer (1482-1535) germana kanceliero kaj juristo
 Frederiko la 2-a la Saĝa (1482-1556) Princo-elektisto de la Palatino
 Friedrich Myconius (1490-1546) germana teologo
 Gabriel Mudäus (1500-1560) flandra juristo
 Karlo la 5-a (1500-1558)
 Franz Burchart (1503-1560) germana akademiulo kaj politikisto
 Johannes Oporinus (1507-1568) svisa humanisto, libristo kaj eldonisto
 Heinrich Schneidewein (1510-1580) germana juristo kaj rektoro en la Universitato de Jena
 Johann Stigel (1515-1562) germana poeto kaj retorikisto
 Johann Schneidewein (1519-1568) germana juristo, adopta filo kaj disĉiplo de Marteno Lutero
 Johann Schneidewin (1519-1568) germana juristo
 François Baudouin (1520-1573) franca juristo
 Jacques Cujas (1522-1590) franca juristo kaj humanisto
 Viktorin Strigel (1524-1569) germana teologo
 Hugo Donellus (1527-1591) franca juristo kaj humanisto
 Christoph von Ehem (1528-1592) germana juristo
 Jacob Reyvaert (1535-1568) flandra juristo kaj humanisto
 Virgil Pingitzer (1541-1619) germano-aŭstra juristo
 Dionysius Gothofredus (1549-1622) germana juristo
 Polykarp Leyser la Maljuna (1552-1610) germana luterana teologo kaj profesoro pri teologio en la Universitato de Wittenberg
 Gregor Schönfeld la Maljuna (1559-1628) germana reformista teologo
 Reiner Bachoff von Echt (1575-1640) germana juristo
 Christian Thomasius (1655-1728) germana filozofo kaj juristo
 Roderich von Stintzing (1825-1883) germana juristo kaj historiisto pri juro

 Referencoj 

Kategorio:Naskiĝintoj en 1531
Kategorio:Mortintoj en 1586
Kategorio:Naskiĝintoj en la 16-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 16-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Kategorio:Naskiĝintoj la 25-an de oktobro
Kategorio:Mortintoj en Germanio
Kategorio:Mortintoj la 5-an de junio
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj latinistoj