Sklavoribelo

Sklavoribelo estas armita ribelo farita de sklavoj kiel rimedo por batali por sia libereco. Ribeloj de sklavoj okazis en preskaŭ ĉiuj socioj kiuj praktikas aŭ iam praktikis sklavecon. Deziro je libereco kaj la revo pri sukcesa ribelo ofte estas la plej grava temo en kantoj, arto kaj kulturo inter la sklavigita loĝantaro. Tiuj eventoj tamen ofte estas perforte kontraŭstaritaj kaj subpremitaj de sklavposedantoj.

Antikva Sparto havis specialan tipon de servuto nomatan helotoj, kiuj ofte estis malbone traktataj, kio instigis ilin ribeli. Laŭ Herodoto (IX, 28–29), la helotoj estis sepoble pli multaj ol la spartanoj. Ĉiun aŭtunon, laŭ Plutarko (Vivo de Likurgo, 28, 3–7), la spartaj eƿoroj formale deklaris militon kontraŭ la helota loĝantaro, por ke ajna spartana civitano povu mortigi heloton sen timo pri sango aŭ kulpo por teni ilin sub kontrolo (kriptejo). En la Romia Imperio, kvankam la heterogena naturo de la sklava loĝantaro malhelpis fortan solidarecon, sklavaj ribeloj en antikva Romo ja okazis kaj estis severe punataj. La plej fama sklavoribelo en Eŭropo estis gvidata de Spartako en romia Italio, la Tria Sklavomilito. Tiu milito rezultigis la krucumon de la 6 000 pluvivintaj ribelaj sklavoj laŭ la ĉefaj vojoj kondukantaj al Romo. Tio estis la tria en serio de neparencaj romiaj servutaj militoj batalitaj de sklavoj kontraŭ la romianoj.

En la Rusia Imperio, la sklavoj estis kutime klasifikitaj kiel ĥolopoj. La mastro de ĥolopo havis senliman potencon super lia vivo. Sklaveco restis grava institucio en Rusio ĝis 1723, kiam Petro la Granda konvertis la domajn sklavojn en domajn servutojn. Rusaj agrikulturaj sklavoj estis formale konvertitaj en servutojn jam en 1679. Dum la 16a kaj 17a jarcentoj, forkuriĝintaj servutoj kaj ĥolopoj, konataj kiel kazakoj (“fuĝintoj”), formis aŭtonomajn komunumojn en la sudaj stepoj. Estis multaj ribeloj kontraŭ sklaveco kaj servuteco, plej ofte kune kun kazakaj ribeloj, kiel la ribeloj de Ivan Bolotnikov (1606–1607), Stepan Razin (1667–1671), Kondratij Bulavin (1707–1709), kaj Emeljan Pugaĉov (1773–1775), ofte implikantaj centmilojn kaj foje milionojn. Inter la fino de la Pugaĉova ribelo kaj la komenco de la 19a jarcento okazis centoj da ekaperoj tra Rusio.Aptheker, Herbert; Woodward, C. Vann. "The Slave Revolts". Nybooks.com. Arkivita el originalo en 2009-01-12.Alirita en 2013-10-04

Unu el la plej sukcesaj sklavoribeloj en historio estis la Haitia Revolucio, dum kiu mem-liberigitaj sklavoj en la franca kolonio de Sankta Domingo renversis la kolonian registaron kaj repelis la invadprovojn de francoj, hispanoj kaj britoj por establi la sendependan ŝtaton Haitio. En la 9a jarcento, la poeto Ali bin Muhammad gvidis importitajn orientafrikajn sklavojn kontraŭ la Abasida Kalifujo en Irako dum la Zinja ribelo. Patrino Nani de la Maronoj estis 18-a-jarcenta gvidantino de la Jamajkaj Maronoj, kiujn ŝi kondukis al venko en la Unua Marona Milito. La Kilombo de Palmares de Brazilo prosperis sub Ganga Zumba. En Usono, la Germanmarborda ribelo de 1811 en la Teritorio de Orleano estis la plej granda ribelo en kontinenta Usono; kaj ankaŭ Denmark Vesey kaj Madison Washington lanĉis sklavoribelojn en Usono.

 Referencoj 


Kategorio:Historio de Afriko