Ŝtata Universitato de Moldavio

Ŝtata universitato de Moldavio (, akronime USM, ) troviĝas en Kiŝinevo. Ĝia devizo proponas lernadon por la tuta vivo (latine: Vitae discimus). Apartenas al ĝi ses flankaj eroj, studentaj hejmoj, la biblioteko universitata, gimnastikejo, kulturcenetro, kantino kaj pluraj staĝaj kaj libertemppasigaj ejoj. Ĉ. 11 miloj da studentoj (el kiuj 1050 estas sciencaj helpantoj) ĝuas trejniĝon fare de ĉ. 280 docentoj kaj 75 profesoroj. Direktoro altlerneja estas Igor Șarov.

 Historio 
Ĝi estis fondita en la 1.10.1964 sub la nomo Universitatea de Stat din Chișinău: tion iniciatis Macarie Radu kaj Mihail Pavlov. Komence ekzistis kvin fakultatoj por fiziko/matematiko, geologio/terenaj sciencoj, historio/filologio, biologio kaj ĥemio. Dum la unua jaro 1946/47 studentis 320 enmatrikuliĝintoj ĝuante instruadon de 35 docentoj. Por ŝanĝiĝantaj demandoj, la universitato havigis al si novajn fakultatojn, sekciojn kaj subsekciojn. En 1953 malfermiĝis la oferto de ekonomiko kiu en 2002 tute nove reestiĝis. Sekvis en 1959 la fakultato pri jursciencoj kaj pri inĝenerieado/teknologio. De 1964 la fremdaj lingvoj ankaŭ ĝojas pri propra fakultato. Eksterlandajn studentojn oni de 1967 rekte trejni povis; de 1989 ekzistas ĵurnalista trejnado, de 1994 la funkcias la fakultato pri filozofio kaj psikologio kaj de 1995 katedroj por politiksciencoj. Inter 1946-1988 ĝi estis parto de la sovetia universitataro gvidate disde Moskvo. Post la feliĉa disfalo de Sovetio la eduka sistemo ŝanĝiĝis kaj la tradiciaj metodoj moderniĝis. En januaro 1990 ĝi ricevis la nunan nomon. Aliĝo de la Bolonja Procezo startis en 2005."Mai mult decât studii" - eldonis USM, Kiŝinevo 2023 (PDF) Internaciskale ĝi estis taksata fare de AD Scientific Index la dua plej renomiĝinta altlernejo de Moldavio."Moldova Top Universities in 2024"
 Agadoj 
En oktobro 2011 ricevis la altlernejo altan ordenon de la Respubliko Moldavio pro reformemo kaj socia/junsciencula antaŭenpoŝado. Ne tute 20 maloldaj esploristoj estis premiita de la Akademio de sciencoj de Moldavio. Internacia interuniversitata kunlaboremo de USM gravegas: estas ĝi membro de la sekvaj altlernejaj retoj: IAU (de 1969: Internacia asocio de universitatoj), AUF (Universitata agentejo de Franclingvio), EAŬ (Eŭrazia universitata ligo). De 2011 USM membras ĉe CUMRU, retejo akademia inter Moldavio, Ukrainujo kaj Rumanujo."Agreement for establishing the Consortium of Universities of the Republic of Moldova - Rumania - Ukraine" - PDF, eldonis la universitato de Iași En novembro 2018 oni eniris intiman kunagadon kun du universitatoj je Bukareŝto, kaj kun altlernejoj de Iași kaj Kluĵo. Intencita bruligo de la NATO-dokumentadcentro sur la universitata kampuso fare de malamikoj de la demokratio montras la poreŭropan engaĝiĝon de USM.Alexandru Costea: "Incendiu la Centrul NATO de la Chișinău. SUA acuză un act intenționat" - ĉe: DIGI24, 9.2.2024 

 Fakultatoj aktualaj 
Inter 1946 kaj nun estis kelkaj reorganizoj de la fakultatoj. Hodiaŭ estas 11 fakultatoj tie ci.statistiko de aŭtuno 2023
 fakultato pri biologio kaj tersciencoj 
 fakultato pri ĥemio kaj ĥemia tehhnologio
 fakultato pri jursciencoj
 fakultato pri ĵurnalismo kaj komunidado
 fakultato pri fiziko kaj inghenierado
 fakultato pri historio kaj filozofio
 fakultato pri matematiko kaj informadiko
 fakultato pri literatursciencoj
 fakultato pri ekonomiko
 fakultato pri psikologio, pedagogio, sociologio kaj socialaj laboroj
 fakultato pri internaciaj rilatoj, politiksciencoj kaj publika administrado

 Instruintoj (elekto) 
 Israel Gohberg (1928–2009), matematikisto 
 Jurij Jevgenjevich Perlin (1917–1990), fizikisto 
 Mihail Pavlov-Nițu (1889–1961), fizikisto
 Nicolae Corlăteanu (1915–2005), lingvisto 
 Nicolae Dimo (1873–1959), tersciencisto  
 Valentin Danilovich Belousov (1925–1988), matematikisto 

 Studintoj (elekto) 
 Ion Ceban, urbestro de Kiŝinevo
 Samuel Yeboah Mensah (* 1955), fizikisto 
 Valentina Bidrug-Lungu (* 1961), sociologino 
 Vladimir Cuc, diplomato

 Eksteraj ligiloj 

 hejmpaĝo de USM
 The Senate of the Moldova State University: broŝuro informa de 2020

 Notoj 

Stata
Kategorio:Kiŝinevo
Kategorio:Aperis en 1946