Ĉatham-insulara kakariko

Ĉatham-insulara kakariko (Cyanoramphus forbesi), nomata ankaŭ Kakariko de Forbes, Ĉatham-insulara papageto aŭ Papageto de Forbes, estas rara specio de papago el la genro de kakarikoj. Ĝi estas endemia de insuloj de Ĉatham-insularo, Nov-Zelando. Tiu papago estas unu el la plej raraj birdoj de Novzelando kaj estas klasita kiel Vundebla en la IUCN Ruĝa Listo, kiel rezulto de gamo de minacoj al la survivado de la specio, kiel habitatoperdo, predado kaj hibridiĝo. Nombraj konservometodoj estis uzitaj por helpi la rekuperon de tiu specio, kaj nuntempe la populacitendenco estas konsiderata stabila.

 Taksonomio 
Walter Rothschild priskribis la specion en 1893.

"Ĉatham-insulara kakariko" estis deklarita la oficiala nomo fare de la Internacia Ornitologia Unuiĝo (IOC).

La Forbesa papago estas unu el dek specioj en la genro Cyanoramphus, genro konsistanta el papagoj el Nov-Zelando kaj ĉirkaŭaj insuloj. Origine klasifikita kiel aparta specio (Cyanoramphus forbesi), la Forbesa papago poste estis konsiderata subspecio de la Flavkrona papago (Cyanoramphus auriceps) kaj estis renomita Cyanoramphus auriceps forbesi. La Forbesa papago de tiam estis la temo de diversaj molekulaj testoj por determini la ĝustan klasifikon de la birdo. Ĉi tiuj testoj rezultigis la reenkondukon de C. forbesi kiel aparta specio el C. auriceps, surbaze de genetikaj varioj, same kiel morfologiaj diferencoj kiel grandeco kaj voĉoj.

 Aspekto 
La papagoj de Forbes estas mezgrandaj papagoj, kun longaj vostoj kaj oranĝruĝaj okuloj. Aikman, H.; Miskelly, C. (2004). "Birds of the Chatham Islands" (PDF). Department of Conservation, Wellington, New Zealand. Alirita la 2an de Aprilo 2016.  La plumaro estas helverda, kun ruĝa bendo trans la frunto (sed ne atinganta la okulojn) kaj flava antaŭkrono. Ankaŭ la lorumoj (bridoj) estas verdaj, kaj la birdo havas iom da ruĝa plumaro sur la flankoj de la pugo, kaj violbluajn eksterajn unuarangajn flugilplumojn kaj flugilkovrilojn. La ina papago estas iomete pli malgranda ol la masklo, kio ankaŭ speguliĝas en ŝia pli malgranda bekograndeco.

La Forbes-papageto estas facile distingebla de la Ruĝkrona papageto de la Ĉathaminsularo pro ĝia orflava antaŭkrono, kiel la nomo sugestas, la Ruĝkrona papageto havas ruĝan antaŭkronon. Ĝi ankaŭ estas distingebla de la Flavkrona kakariko (Cyanoramphus auriceps) malgraŭ tio, ke ĝi aspektas sufiĉe simila, ĉar C. auriceps ne troviĝas en la Ĉathaminsuloj.

Distribuado kaj habitato
La papago de Forbes troviĝas nur sur la insuloj Mangere kaj Malgranda Mangere (Tapuaenuku) en la grupo de Ĉathaminsuloj. La Ĉathaminsuloj estas suverena tero de Nov-Zelando, kaj situas sudoriente de Wellington.

Historie, la papago de Forbes estis dokumentita en la 19-a jarcento kiel vojaĝinta al proksima Pitt-Insulo kaj suda Chatham-Insulo. La specio estis formortinta sur Mangere-Insulo antaŭ 1930 kiel rezulto de grava senarbarigo. Tamen, la specio daŭris sur Malgranda Mangere, ĝis rekoloniigo de Mangere en la 1960-aj jaroj post la forigo de enkondukitaj specioj (kiel katoj, kunikloj kaj paŝtanta brutaro) kaj post kiam la indiĝena vegetaĵaro havis ŝancon rekreski.

Tiu papago troviĝas en densa arbaro kaj veprejo, kaj uzas arbokavaĵojn kaj rokfendojn por nesti.

 Kutimaro 
Forbes-papagetoj estas tipe vidataj unuope aŭ en paroj, sed malofte en grupoj. La birdoj estas konsiderataj sidlokemaj, kaj restas ĉe ununura nestejo dum la tuta jaro.

Dieto
La dieto de la Forbes-papagetoj konsistas el senvertebruloj, floroj, semoj, folioj, fruktoj, ŝosoj kaj ŝelo. Oni rimarkis, ke ili manĝas kaj en la arbara kanopeo kaj sur la arbara grundo, same kiel en arboj, arbedoj aŭ aliaj plantoj dum fruktado, semado aŭ florado. La Forbes-papageto manĝas kaj individue kaj grupe kun samspeciuloj, same kiel kun la Ĉatham-insulaj Ruĝkronaj papagetoj kaj kun hibridoj de la du specioj.

 Reproduktado 
La papagoj de Forbes nestas en kavaĵoj de mortaj aŭ vivantaj arboj, kaj reproduktiĝas inter oktobro kaj marto. La birdoj fariĝas tre teritoriemaj rilate al limoj dum reproduktado, forpelante aliajn birdojn de la areo kaj elsendante laŭtajn voĉojn. La ina birdo restas en la nesto dum la kovado, kaj la masklo alportas ŝian manĝaĵon. La ovodemetado estas de inter 2-9 ovoj, kaj post kiam la idoj eloviĝas, kaj la masklo kaj la ino de plenkreskaj birdoj kunhavas la gepatran zorgadon de la idoj. Kiam provizitaj per nestokestoj, la specio havas altan indicon de idomortofteco, kvankam ne estas klare kial tio povus okazi.

 Referencoj 

Eksteraj ligiloj

Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio