Moluka reĝpapago

Moluka reĝpapago (Alisterus amboinensis) estas specio de papago endemia de la insulo Pelengo, Molukoj, kaj Okcidenta Papuo en Indonezio. Ĝi estas foje referencata kiel Ambona reĝpapago aŭ Amboina reĝpapago,Moluccan King-Parrot.  Mangoverde. Alirita en 19-06-2009 sed tio estas eble misgvida, ĉar ĝi troviĝas sur multaj aliaj insuloj ol Ambon. La masklo kaj ino aspektas similaj, kun ĉefe ruĝaj kapo kaj malsuraj partoj, verdaj flugiloj (bluaj en unu subspecio), kaj bluaj dorso kaj vosto. Ses subspecioj estas agnoskitaj, sed nur kelkaj el ĉi tiuj estas regulaj en birdobredado. En naturo, ĝi loĝas en pluvarbaroj kaj manĝas fruktojn, berojn, semojn kaj burĝonojn.

Taksonomio
En 1760 la franca zoologo Mathurin Jacques Brisson inkludis priskribon de la Moluka reĝpapago en sia verko Ornithologie bazita sur specimeno kolektita en la insulo Ambon en Indonezio. Li uzis la franclingvan nomon La perruche rouge d'Amboine kaj la Latinan nomon Psittaca amboinensis coccinea. The two stars (**) at the start of the section indicates that Brisson based his description on the examination of a specimen. Kvankam Brisson stampis la latinajn nomojn, tiuj ne kongruas kun la dunoman sistemon kaj ne estas agnoskitaj de la Internacia Komisiono pri Zoologia Nomenklaturo. 

Kiam en 1766 la sveda natursciencisto Carl Linnaeus gisdatigis sian Systema Naturae por la 12a eldono de Systema Naturae li aldonis 240 speciojn kiuj estis antaŭe priskribitaj de Brisson. Unu el tiuj estis la Moluka reĝpapago. Linnaeus inkludis koncizan priskribon, stampis la duvortan nomon Psittacus amboinensis kaj citis la verkon de Brisson. Tiu specio estas nun metita en la genron Alisterus, kiun enkondukis la aŭstralia amatora ornitologo Gregory Mathews en 1911.

La Moluka reĝpapago estas unu el la tri specioj kolektive konataj kiel reĝpapagoj troveblaj en Aŭstralio, Papuo-Nov-Gvineo, kaj Indonexio.

Estas ses subspecioj, nome la jenaj:
A. a. amboinensis (Linnaeus, 1766) estas la nomiga subspecio trovebla en Ambon kaj Seram.
A. a. buruensis (Salvadori, 1876) trovebla en Buru en centraj Molukoj.
A. a. dorsalis (Quoy & Gaimard, 1830) trovebla en Okcidenta Papuo. La ruĝa plumaro estas iom pli malhela en tiu subspecio.
A. a. hypophonius (S. Müller, 1843) havas tute bluajn flugilojn kaj estas endemio de Halmahera en nordaj Molukoj.
A. a. sulaensis (Reichenow, 1881) trovebla en la insuloj Sula.
A. a. versicolor Neumann, 1939 estas endemio de la insulo Peleng en Banggajaj insuloj.

Aspekto
Plenkreska moluka reĝpapago estas 35–40 cm longa kaj havas ruĝajn kapon kaj bruston, eksterajn flugilojn malbrile verdajn (krom ĉe la subspecio A. a. hypophonius, kiuj estas bluaj), mantelon, pli malgrandajn flugilkovrilojn kaj vostokovrilojn malhelviolbluajn. Vosto pli malhele nigre blua, irisoj oranĝkoloraj, kaj la kruroj estas malhelgrizaj. La malsupra mandiblo estas nigreca, kaj la supra mandiblo estas oranĝruĝa kun nigreca pinto, krom ĉe la subspecio A. a. buruensis, kie la tuta beko estas nigreca. Male al la aliaj specioj de reĝpapagoj, la moluka reĝpapago ne montras seksan dimorfismon; tio estas, la seksoj havas similan plumaron. Junaj birdoj havas malhelbrunan bekopinton pli palan, verdecan mantelon, malhelbrunajn irisojn kaj ruĝajn pintojn ĝis flankaj vostoplumoj. Birdoj atingas maturecon post unu jaro.Lexicon of Parrots, online version. Arndt Verlag. Alirita en 19-06-2009

Kutimaro
Trovita sola aŭ en paroj, foje en malgrandaj grupoj, ĝi ĉefe vizitadas densan kovron en la pli malaltaj kaj mezaj niveloj de arbaroj. Ĝi estas diskreta kaj sufiĉe kvieta, krom dumfluge. Ĝi konsumas fruktojn, berojn, semojn kaj burĝonojn. 

Nestado okazas en arba kavaĵo. La reprodukta sezono komenciĝas en februaro kaj marto, kvankam reproduktado ne estis observita en naturo, en kaptiteco la ovodemetado konsistas el du ovoj, kiuj estas kovataj dum 19 tagoj. Post eloviĝo la papagidoj estas pretaj elnestiĝi post naŭ semajnoj.Collar N (1997) "Family Psittacidae (Parrots)" en Handbook of the Birds of the World Volume 4; Sandgrouse to Cuckoos (eld. del Hoyo J, Elliott A, Sargatal J) Lynx Edicions:Barcelona. 

Habitato kaj statuso
200ra|left|thumb|Ĉe Bestoĝardeno Brevard
La moluka reĝpapago loĝas en pluvarbaroj, sed foje eniras proksimajn plantejojn kaj ĝardenojn. Escepte, ĝi troviĝas en altitudo ĝis 2100 m, sed pli ofte sub 1200 m (Nov-Gvineo) aŭ 1600 m (Molukoj).

Ĝi estas ĝenerale malofta pro habitatperdo kaj kaptado por la papaga komerco, sed restas surloke ofta almenaŭ sur la Sulaj insuloj, Halmahera, kaj Buru. Ĝenerale, la specio ne supozeble estas en tuja danĝero, kaj sekve estas listigita kiel malplej zorgiga fare de BirdLife International kaj IUCN. BirdLife International (2016). "Alisterus amboinensis". IUCN Red List of Threatened Species. 2016 e.T22685051A93056866. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22685051A93056866.en. Alirita la 11an de Novembro 2021.  Kiel plej multaj papagoj, la moluka reĝpapago estas listigita en Apendico II de CITES.

Birdobredado
Ĝis antaŭ nelonge, nur la subspecioj A. a. amboinensis kaj A. a. hypophonius estis regule vivitaj en birdobredado, sed nun ankaŭ A. a. buruensis kaj A. a. dorsalisĉeestas, alenaŭ en bestoĝrdenoj.Buru king parrot. Zootierliste.de. Alirita en 19-06-2009Salawati king parrot. Zootierliste.de. Alirita en 19-06-2009 Ĝi estis regule bredata en kaptiteco, por ekzemplo en Danio.

 Referencoj 

Eksteraj ligiloj

 BirdLife Species Factsheet

Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Indonezio