Yoram Kaniuk

Yoram Kaniuk (; naskita la 2-an de majo 1930 en Tel-Avivo; mortis la 8-an de junio 2013 samloke) estis israela verkisto, pentristo, ĵurnalisto kaj teatra kritikisto.

La fokuso de lia verkado estis la rilato inter judismo kaj Israelo kaj la konflikto kun la Holokaŭsto. Li estis konsiderata antaŭulo de la literaturo de la "dua generacio", en kiu infanoj de pluvivantoj prilaboras la traŭmaton de siaj gepatroj. The Washington Post

 Verkado 
Kaniuk publikigis dek sep romanojn, ses volumojn da noveloj, kaj kvar infanlibrojn. Liaj libroj longe malsukcesis en Israelo, dum ili estis tradukitaj kaj publikigitaj eksterlande en dudek lingvoj. Nur en siaj pli postaj jaroj li akiris rekonon en sia patrujo kiel grava figuro en nuntempa hebrea literaturo. La Universitato de Tel-Avivo aljuĝis al li honoran doktorecon en 2011. Fathoming Yoram Kaniuk

Kvankam laŭ sia aĝo, Kaniuk apartenas al la Palmach-generacio, el literatura vidpunkto li kutime identiĝas kun la literaturo de la t.n. Ŝtata Generacio, kiu komenciĝis en la 1960-aj jaroj, la jaroj en kiuj lia verkaro komencis prosperi. Liaj libroj estas plejparte skribitaj laŭ la tekniko de la konscifluo. Lia verkado ofte moviĝas inter la reala kaj la iluzia, inter mito kaj sperto. Kune kun tio, oni povas identigi en lia verkado konstantan miksaĵon inter fikcio, biografia kaj aŭtobiografia verkado.

Komence de sia literatura kariero, Kaniuk publikigis novelojn, kaj en 1963 li publikigis sian unuan libron en la hebrea lingvo, la kolekton de rakontoj "Tiu, kiu malsupreniras" (ĉi tiu libro estis publikigita antaŭe en la angla). Inter liaj konataj libroj:

 "Hem, Reĝo de Jerusalemo" (1965), neebla amrakonto inter kompata flegistino kaj letale vundita viro, lokita kontraŭ la fono de la sieĝo de Jerusalemo dum la Sendependeca Milito. La libro estis adaptita en filmon en 1986, reĝisorita de Amos Gutman kaj ĉefrolita de Alona Kimchi kaj Dov Navon.
 " Adam Ben Kelev " (1968), en kiu li portretis rolulojn de holokaŭsto-pluvivantoj en mensa malsanulejo. En 2009, la libro estis adaptita en samnoman filmon, reĝisorita de Paul Schroeder.
 "Sussetz" (1974), romano en kiu li rekreas la Tel-Avivon de sia infanaĝo. La libro estis adaptita en filmon en 1978 kun Ŝmulik Kraus kaj reĝisorita de Yaki Joŝa.
 En la epopeo " La Lasta Judo " (1982), Kaniuk kunfandis la temon de la Holokaŭsto kun la mito de juda setlejo kaj motivoj el la israelaj militoj. Ĉapitroj el la libro estis adaptitaj en filmon nomitan " La Aglo ", ankaŭ reĝisorita de Yaki Joŝua.
 En 2004, lia libro " La Lasta Berlinano " estis publikigita. En la libro, Kaniuk kolektis impresojn pri siaj multaj vojaĝoj en Germanio.
 En 2010, lia libro " 558 " estis publikigita, kiu temas pri liaj spertoj kiel Palmach -soldato en la Sendependeca Milito ; la libro gajnis al Kaniuk la Sapir-premion kaj estas adaptita en teatraĵon, kiu estas prezentita ĉe la Ĥajfa Teatro ekde la printempo de 2011, reĝisorita kaj adaptita de Noya Lancet.

La verkado de Kaniuk povas esti dividita en tri ĉefajn ĝenrojn : longajn fikciajn romanojn, rakontojn kaj novelojn, kaj biografian-(aŭto)biografian verkadon. Tamen, la divido ne estas klara, ĉefe pro la skribstilo de Kaniuk, kiu konstante rompas la distingon inter imago kaj realeco.

Krome, li ankaŭ laboris en tradukado kaj tradukis, ekzemple, la muzikalon La Reĝo kaj Mi, kune kun Naomi Shemer, kiu estis surscenigita en Israelo, produktita de Giora Godik en 1966.

La libroj de Kaniuk, kiuj gajnis multajn literaturajn premiojn, estis tradukitaj en dudek lingvojn. Kaniuk ankaŭ verkis ĵurnalistajn artikolojn kaj publikigis en diversaj gazetoj, inkluzive de: Haaretz, Davar, Tel Aviv Newspaper, Yedioth Ahronoth kaj Maariv.

La persona arkivo de Yoram Kaniuk estas deponita ĉe la Instituto Gnazim.

 Laŭleĝa statuso kiel israelano 
En majo 2011, Kaniuk prezentis peticion al la israela Ministerio pri Internaj Aferoj, petante ke lia religia statuso en lia pasporto estu ŝanĝita de "judo" al "senreligia". Li argumentis, ke lia infano kaj nepo ambaŭ devenis de jud-kristanaj geedzecoj kaj tial havis la enskribon "senreligia" en siaj pasportoj, kaj ke li mem, pro solidareco kun ili, postulis la saman statuson.  Krome, li deklaris, ke li ne volis esti civitano de "juda Irano" kaj ne volis aparteni al tio, kio nun nomiĝas la "religio de Israelo".  En oktobro 2011, administra tribunalo decidis favore al Kaniuk, tiel ke de tiam lia pasporto listigis lian naciecon kiel "judo" sed forigis la enskribon por "religio". Centoj da israelanoj sekvis la ekzemplon. La forigo de ies religia aparteno fariĝis familiare konata en Israelo kiel "hitqanjeq" ().  

 Verkaro 

 1963 היורד מלמעלה (Hayored melemaala) - The Acrophile, romano (unue aperis en la angla sub la titolo The Acrophile )
 1965 חימו מלך ירושלים (Himo meleh Yerushalaiym) - Himo, la reĝo de Jerusalemo
 אדם בן כלב 1968 (Adam ben kelev) Adamo, la filo de la hundo aŭ Adamo la resurektita - romano
 מות העיר 1973 (Mot Ha'ir) La Morto de la Urbo - kolekto de noveloj
 سوسعت 1974 (Susetz) Ligna ĉevalo, romano
 עפר ותשוקה 1975 (Afar ut'shuká) Lando kaj Pasio - kolekto de ĵurnalismaj artikoloj-rakontoj
 1976 La Rakonto de la Praonklino Shlomtzion (Hasipur al hadoda Shlomtzion hagdola) - La Rakonto de la Praonklino Shlomtzion - Romia
 לילה על האפים אם טרנזיסטור - 1979 (Layla al hof im transistor) Nokto ĉe la marbordo kun transistoro, romano 
 1982 - היהודי האחרון (Hayehudí haaharon) La lasta judo
 קמו סיפורים - 1983 (K'mo sipurim) Speco de rakontoj
 ערבי טוב - 1983 (Araví tov) - bona arabo, romano (publikigite sub la araba pseŭdonimo Yussef Sherara)
 ערבא סיפורים ושיר - 1985 (Arbaá sipurim veshir) Kvar rakontoj kaj poemo
 סיפורי סוף שבוע - 1986 (Sipurey sof shavua) Semajnfinaj rakontoj
 בתו - 1987 (Bitó), Lia filino, romano
 אהבת דוד - 1990 (Ahavat Davíd), The Love of David, romano
 פוסט-מורטם - 1992 (Postmortem), romano
 1995 - טייגרהיל Tigerhill, romano
 עוד סיפור אהבה - 1996 Od sipur ahava (Alia amrakonto)
 נבלות - 1997 Nevelot - hasipur ha'amiti (La Fiuloj - La Vera Rakonto)
 אקסודוס אודיסיאה של מפקד (רומן תיעודי-היסטורי) - 1999 Eliro, Odiseado shel mefaked, histori-romano, kapitano, histori-romano
 המלכה ואני - 2001 Hamalka veani - La Reĝino kaj mi
 חיים על נייר זכוכית - 2003 Haim al nyar zhuhit - Vivo sur glaspaperp
 הברלינאי האחרון - 2004 Haberlinai haaharon - La lasta berlinano
 הנעדרת מנחל צין - 2005 Haneederet Minahal Tzin - La Malaperintino de Nahal Tzin
 עיטים ונבלות - 2006 Eitim unevelot - Agloj kaj kadavroj
 על החיים ועל המוות - 2007 Al Hahaim veal hamavet - Pri vivo kaj morto
 2008 - קסם על ים כנרת, La Sorĉo sur la Maro de Galileo (Kineret) (origine publikigita en 1994 sub la ina pseŭdonimo Ravital Beck)

 תש"ח - 2010 Taŝaĥ (Jaro 1948)
 בא בימים - 2013 Ba bayamim (Pli aĝa)

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Mallonga biografio kun vasta listo de verkaĵoj
 angla eltiraĵo de lia aŭtobiografia romano "Mia Vojo"

Kategorio:Israelaj ateistoj
Kategorio:Israelaj pentristoj
Kategorio:Israelaj verkistoj
Kategorio:Israelaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Israelaj literaturkritikistoj