Strieca fiŝostrigo

Strieca fiŝostrigo (Scotopelia peli, laŭ kio ankaŭ Pela fiŝostrigo) estas specio de gufaj strigoj en la familio Strigedoj. Ĝi troviĝas en Afriko. Ĝi vivas proksime de riveroj kaj lagoj, kaj manĝas nokte fiŝojn kaj ranojn kaptitajn de la surfaco de lagoj kaj riveroj. La specio preferas malrapidajn riverojn kun grandaj, superpendantaj arboj por ripozi kaj ekmanĝi.Simmons RE & Brown CJ (2006). Birds to watch in Namibia: red, rare and endemic species . National Biodiversity Programme, Windhoek, Namibia Ĝi nestas en kavaĵoj kaj forkoj de grandaj arboj. Kvankam la ino demetas du ovojn, ofte nur unu gufido estas produktata.

Taksonomio
La nomoj de la specio estas honoro al Hendrik Severinus Pel, kiu estis guberniestro de la Nederlanda Ora Marboro (nuna Ganao) el 1840 ĝis 1850.

Aspekto
La Strieca fiŝostrigo estas unu el la plej grandaj strigospecioj en la mondo. Inter la strigoj de la mondo, ĝi rangas kiel la kvina plej peza averaĝe, la sepa plej longa laŭ longo kaj mezurita enverguro, kaj kvara plej longa laŭ averaĝa enverguro, kvankam ne ĉiuj grandaj specioj havas mezuritajn envergurojn.Weick, F. (2007). Owls (Strigiformes): annotated and illustrated checklist. Springer. Ĝi estas 51–63 cm longa, etendiĝas ĉirkaŭ 153 cm trans la flugiloj kaj pezas ĝis almenaŭ 2.35 kg.Pel's fishing-owl videos, photos and facts – Scotopelia peli . ARKive. Alirita en 2012-08-21.Pels Fishing Owl (Scotopelia peli) . Planet of Birds (2011-09-07). Alirita en 2012-08-21. Unu masklo pezis 1.72 kg kaj kvar inoj averaĝis 2.19 kg, ĝi eble superas la neĝostrigon (nur ĉirkaŭ 4% pli malpeza averaĝe en ses datumaroj) kiel la kvina aŭ sesa plej peza vivanta strigo averaĝe.Potapov, E., & Sale, R. (2013). The Snowy Owl. Poyser Monographs, A&C Black. Laŭ la nuna klasifiko, ĝi estas la plej peza nuntempa strigo ekster la genro Bubo, kvankam kelkaj aŭtoroj povas ankaŭ inkluzivi la fiŝkaptistajn strigojn en Bubo.Owls of the World: A Photographic Guide by Mikkola, H. Firefly Books (2012),  Inter normaj mezuroj, la enverguro estas de 40,7–44,7 cm kaj la vosto estas 20,7–24,3 cm longa. Ili bone adaptiĝas al sia akva vivstilo. Male al plej multaj strigoj, ili havas minimuman plumaron sur siaj piedfingroj kaj la tarsoj, tiel minimumigante la kvanton da plumaro, kiu malsekiĝas dum fiŝkaptado. Kiel tagemaj rabobirdoj, kiuj specialiĝas pri fiŝoj, ili havas pikecajn skvamojn sur la plando de siaj piedoj, kiuj helpas ilin kapti glitajn fiŝojn. Ĉar aŭdado kaj aŭda kapablo ne gravas por ĝiaj ĉasteknikoj, ĉi tiu strigo ne havas fortan aŭdon kaj ne havas la molajn randojn de siaj flugplumoj, kiujn plej multaj strigoj havas, kio igas ilin preskaŭ neaŭdeblaj dumfluge.Burton, M. kaj Burton, R. (2002) International Wildlife Encyclopedia. Third Edition. Marshall Cavendish, New York .Tarboton, W. kaj Erasmus, R. (2004) Sasol Owls and Owling in Southern Africa. Struik, Cape Town .

Plenkreskuloj estas tre ruĝbruna kun densaj malhelaj strioj en la supraj partoj kaj skvamoj en la subaj partoj. La plumoj ĉirkaŭ la kapo estas lozaj kaj longaj, donante al la kapo vilan aspekton. La tarsoj kaj piedfingroj estas senplumaj kaj pajlokoloraj. La blanka gorĝo ofte estas plejparte malhela, sed povas esti ŝvelinta ĉe paradaj birdoj dum amindumado. La flugo- kaj vostoplumoj estas striecaj per pli helaj kaj pli malhelaj plumoj. La okuloj estas klare malhelaj, ofte nigrecaj. La plenkreskuloj de ambaŭ seksoj aspektas simile, sed inoj estas ĝenerale malpli ruĝecbrunaj kaj havas pli malklaran vizaĝdiskon. Konsiderinda vario ekzistas en koloraro kaj strieco ĉe plenkreskaj birdoj, kaj iuj birdoj havas ampleksajn palajn plumojn, dum aliaj havas plurajn nigrecajn markojn. Junuloj estas pli unuforme flavecbrunaj ol plenkreskuloj. Male al la gufoj, la oreltufoj de la Strieca fiŝostrigo estas apenaŭ videblaj, donante al ĝi tre rondkapan aspekton. La du parencaj fiŝkaptaj strigoj estas pli malgrandaj kaj ne havas la malhelan strion kaj skvamecon (kvankam ili ja havas malhelajn striojn sube).

La kanto de la masklo de Strieca fiŝostrigo estas profunda, sonora, kornosimila eksplodo, unue unuopa kaj poste pli altatona huhuhu. La masklo ankaŭ eligas ringan huadon, multe pli altatona ol tiuj de plej multaj gufoj, sekvata de profunda, mola grunto: hummmm-vut aŭ huum-hut. La krioj de la masklo ripetiĝas ĉiun 10an ĝis 20an sekundon kaj povas esti aŭditaj ĝis 3 km for. Dum kantado, la gorĝo kaj brusto de la masklo ofte estas tre ŝvelintaj. La kantoj de la ino estas similaj, sed estas pli altatonaj kaj eĉ en duobla noto, t.e. huut-uut. Inoj kaj idoj ĉe la nesto ĝemas stridan ŭiuu dum ili antaŭvidas manĝaĵon.

Distribuado kaj habitato
Ĝi troviĝas tra granda parto de subsahara Afriko, sed ĝi ĝenerale estas sufiĉe loka, malofta, kaj forestas de pli sekaj regionoj. Ĝi estas malofte distribuita en Niĝerio, Senegalo, Gambio, Gvineo, Sieraleono, kaj en centra Afriko de la marbordo ĝis orienta Kongo kaj malkontinue ĝis Suda Sudano, Somalio, Kenjo, kaj Tanzanio kaj suden ĝis Zambio, Zimbabvo, Bocvano, kaj orienta Sudafriko.

La Strieca fiŝostrigo troviĝas en arbaroj laŭlonge de riveroj kaj lagoj. Ĝi troveblas en marĉoj kaj estuaroj je marnivelo ĝis alteco de ĉirkaŭ 1 700 m. Ĝia plej ŝatata vivejo estas riveraj arbaroj kun grandaj arboj, kvankam grandaj nombroj ankaŭ troviĝas sur insuloj kun grandaj, malnovaj arboj ene de pli grandaj riveroj, marĉoj aŭ lagoj, kondiĉe ke la insuloj ne estas tro malproksime de la bordo. La specio estas plejparte loĝdoma kaj ne havas laŭsezonan movon, kvankam junaj, nereproduktantaj birdoj povas iom vagadi antaŭ ol postuli siajn proprajn teritoriojn. La Strieca fiŝostrigo povas moviĝi ekster sia propra teritorio persekutante predon.

Kutimaro
Ĝenerale, ĉi tiu specio estas noktema kaj plej voĉe aktivas dum lunlumaj noktoj, precipe proksime de tagiĝo. Tamen, oni foje vidas ilin aktivajn dumtage, precipe kiam predo estas malabunda. Dumtage, ili kutime ripozas sur granda arbobranĉo. Ofte, la masklo kaj ino ripozas kune. Ĉe krepusko, ili forlasas la ripozejon kaj anstataŭe sidas sur stumpojn, branĉojn kaj aliajn objektojn, kiuj etendiĝas super la akvo.

Manĝado
La ĉefa predo de la Striecaj fiŝostrigoj estas fiŝoj. Ili povas kapti fiŝojn pezantajn ĝis 2 kg, sed plej multaj kaptitaj fiŝoj estas multe pli malgrandaj, kutime pezante 100–200 g. Ili ne estas elektemaj manĝantoj inter la fiŝkaptaj specioj, kaj ĉiu fiŝo, kiu estas en akceptebla grandecintervalo kaj troviĝas proksime al la akvosurfaco, estas facile kaptita kaj konsumata. Kompare kun la fiŝgufoj en la genro Bubo, la tri fiŝkaptistaj strigoj estas pli tute fiŝmanĝantaj kaj malofte varias sian predelekton laŭ fiŝoj. Ili ankaŭ povas kapti aliajn akvajn bestojn kiel ranojn, krabojn, mitulojn kaj grandajn insektojn. En unu kazo, oni observis Striecan fiŝostrigon predantajn bebon de nilkrokodilon (Crocodylus niloticus). Dum ili staras super la akvo, ĉi tiuj strigoj detektas la movadon de fiŝoj de ondetoj en la akvo kaj plonĝas malsupren por kapti sian predon per siaj potencaj ungegoj kaj poste plonĝas reen al sia ripozejo por konsumo. Male al multaj aliaj fiŝmanĝantaj birdoj, la Striecaj fiŝostrigoj malofte subakviĝas aŭ aparte malsekiĝas dum ĉasado. Pli malofte, ĉi tiu specio manĝoserĉas vadante en malprofundan akvon laŭlonge de sablejoj.

Reproduktado
La Striecaj fiŝostrigoj nestas dum la seka sezono, kiu havas la avantaĝon de pli malalta, pli klara akvo, do pli facile detekteblaj fiŝoj. Ili estas monogamaj kaj teritoriaj, postulante por si pecon de rivero aŭ lagobordo. Ĉiu agado en la specio okazas proksime de akvo. Teritorioj estas postulataj per hupado komence de la reprodukta sezono. Kiam predelektado estas bona, populacioj povas esti sufiĉe densaj. En tiaj abundaj tempoj, teritorioj ofte estas sufiĉe malgrandaj, kun la centra agado de reproduktantaj paroj foje okazantaj ene de 300 m unu de la alia. En Bocvano, 23 teritorioj troviĝis laŭlonge de 60 km da rivero, kaj en Nacia Parko Kruger, ĝis ok paroj troveblas en 18 km longa peco de la Rivero Levubu.

La nesto estas natura kavaĵo aŭ truo en malnova, ombra arbo proksime al la akvo, ofte ĉirkaŭ kie dikaj branĉoj eliras el la trunko. La ovodemetado estas tipe unu aŭ du ovoj, kiuj averaĝe longas 62.5 mm × 52.1 mm kaj pezas ĉirkaŭ 85 g. La ino demetas la ovojn kiam la akvo estas ĉe sia pinto aŭ komencas malaltiĝi, tiel ke la idarmanĝado koincidas kun malalta akvo kaj densa predo. La ino faras la tutan kovadon dum ĉirkaŭ 32 tagoj, dum la masklo nutras ŝin. Se pli ol unu ovo estas en la nesto, eloviĝo okazas je 5-tagaj intervaloj. La dua gufido ofte malaperas, probable pro malsato. Ĉe eloviĝo, la gufido pezas 60–70 g, kaj iliaj okuloj malfermiĝas 7 tagojn poste. Ene de 20 tagoj, ilia pezo pliiĝas al ĉirkaŭ 500 g kaj poste ŝveliĝas al ĉirkaŭ 1 400–1 700 g antaŭ ol ili aĝas 68 ĝis 70 tagojn. La idoj restas en la teritorio de siaj gepatroj dum 6 ĝis 9 monatoj post elnestiĝo kaj similas al la plenkreskulo antaŭ ĉirkaŭ 10 monatoj. Ĉe la unua ekvido de danĝero por siaj idoj, ambaŭ gepatroj povas partopreni en distraj montroj. Ĉi tiuj konsistas el konduto kvazaŭ ili estas vunditaj, por atentigi eblajn predantojn, kaj penetraj kriegoj. Striecaj fiŝostrigoj povas ataki afrikajn fiŝaglojn (Haliaeetus vocifer), kiuj tro proksimiĝas al iliaj nestoj. La fiŝagloj kaj la Lakta gufo (Bubo lacteus) estas eble la sola predanta minaco al ĉi tiu specio, kvankam renkontoj inter la du grandaj strigoj estas verŝajne tre maloftaj pro signife malsamaj vivejaj preferoj.Bubo lacteus (Verreaux's eagle-owl, Giant eagle owl) . Biodiversityexplorer.org. Alirita en 2012-08-21. Pro la relative malfrua stadio, kiam la idoj fariĝas plene sendependaj, la Striecaj fiŝostrigoj kutime reproduktiĝas nur en alternaj jaroj.

Statuso
La Strieca fiŝostrigo varias de loke rara kaj sporada ĝis tre ofta, depende de kiom ideala estas la loka medio. Pro la dependeco de grandaj akvovojoj kun abundaj fiŝoj kaj maturaj arboj, ili estas tre sentemaj al la detruo de sia vivejo. Digado de riveroj, siltiĝo kaj forigo de akvo por irigacio povas esti lokaj problemoj, kiujn la specio alfrontas. En iuj lokoj, ankaŭ akvopoluado povas prezenti plian problemon, kaj trofiŝkaptado, precipe kie homaj populacioj rapide kreskiĝas, povas malplenigi la nutraĵprovizojn de la strigo. Ŝanĝoj en akvoprovizo povas havi kaskadajn efikojn sur la riveran arbaron, en kiu la Strieca fiŝostrigo ripozas kaj nestas, kaj en iuj areoj ĉi tiu vivejo estas plue degradita per lignohakado kaj eĉ per arbodamaĝo fare de grandaj elefantopopulacioj. Eĉ kie la specio troviĝas en protektitaj areoj, ankaŭ homaj aktivecoj kontraŭflue povas efiki fiŝarojn kaj nestarbojn. Ĝenerale, la specio estas vaste distribuita kaj la populacioj nuntempe ŝajnas esti stabilaj. Tial, la specio estas klasifikita kiel malplej zorgiga fare de la IUCN. La specio povus esti sub premo en Namibio estontece se, kiel antaŭdirite de klimatŝanĝaj modeloj, Namibio fariĝos pli seka kaj la kreskanta homa loĝantaro pli kaj pli dependas de kaj influas la riversistemojn de la regiono.Simmons, R.E. and Brown, C.J. (2006) Birds to Watch in Namibia: Red, Rare and Endemic Species. National Biodiversity Programme, Windhoek, Namibia.

 Referencoj 

Owls of the World de Konig, Weick & Becking. Yale University Press (2009), 

 Eksteraj ligiloj 

 Strieca fiŝostrigo – Species text in The Atlas of Southern African Birds.

Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko