Historio de sklaveco en la islama mondo

La historio de sklaveco en la islama mondo etendiĝis tra la historio de Islamo, kun sklavoj servantaj en diversaj sociaj kaj ekonomiaj roloj, ekde potencaj emiroj ĝis severtraktataj manlaboristoj. Sklavoj estis vaste utiligitaj en irigacio, minado kaj brutobredado, sed plej ofte kiel soldatoj, gardistoj kaj hejmlaboristoj. La uzo de sklavoj por malfacila fizika laboro frue en la islama historio kondukis al pluraj detruaj sklavaj ribeloj, la plej rimarkinda el kiuj estis la Zinja ribelo de 869–883. Multaj regantoj uzis sklavojn ankaŭ en la militistaro kaj administrado tiom amplekse, ke sklavoj povis kapti la povon, kiel faris la Mamlukoj.

Plej multaj sklavoj estis importitaj el ekster la Islama mondo. Sklaveco en la islama mondo principe ne havis rasan bazon, kvankam tio ne ĉiam estis la kazo en praktiko. La araba sklavkomerco estis plej aktiva en Okcidenta Azio, Norda Afriko (La Trans-Sahara sklavkomerco kaj la Araba sklavkomerco) kaj Sudorienta Afriko (Ruĝmara sklavkomerco kaj Hindoceana sklavkomerco), kaj taksoj metas la nombron de afrikanoj sklavigitaj en la dek du jarcentoj antaŭ la 20a jarcento inter ses kaj dek milionojn.

La otomana sklavkomerco devenis de atakoj en Orienta Eŭropo kaj Centra Eŭropo kaj Kaŭkazo, ligitaj al la kremla sklavkomerco, dum berberaj sklavkomercistoj el la Berbera Marbordo rabadis la mediteraneajn marbordojn de Eŭropo eĉ ĝis la Britaj Insuloj kaj Islando.

Historie, la islama Proksima Oriento estis pli-malpli unueca dum multaj jarcentoj, kaj sklaveco sin montris en la institucioj de la Raŝiduna Kaliflando (632–661), la Umajada Kaliflando (661–750), la Abasida Kaliflando (750–1258), la Mamluka Sultanlando (1258–1517) kaj la Otomana Imperio (1517–1922), antaŭ ol sklaveco fine estis malpermesita unu post alia en islamaj landoj dum la 20a jarcento.

En la 20a jarcento, la aŭtoritatoj en islamaj ŝtatoj iom post iom malpermesis kaj subpremis sklavecon. Sklaveco en Zanzibaro estis aboliciita en 1909, kiam sklavkonkubinoj estis liberigitaj, kaj la malferma sklaveco en Maroko estis fermita en 1922. Sklaveco en la Otomana Imperio estis aboliciita en 1924, kiam la Turka Konstitucio de 1924 malfondis la Imperian Haremon kaj faris la lastajn konkubinojn kaj eŭnukojn liberaj civitanoj de la nove proklamita respubliko. Sklaveco en Irano kaj en Jordanio estis aboliciitaj en 1929. En la Persa Golfo, sklaveco en Barejno estis la unua aboliciita en 1937, sekvata de sklaveco en Kuvajto en 1949 kaj en Kataro en 1952, dum Saŭda Arabujo kaj Jemeno aboliciis ĝin en 1962, kaj Omano sekvis en 1970. Maŭritanio fariĝis la lasta ŝtato kiu aboliciis sklavecon, en 1981. En 1990 la Kaira Deklaro pri Homaj Rajtoj en Islamo deklaris, ke “neniu havas la rajton sklavigi” alian homon. Tamen, ekde 2001, kazoj de moderna sklaveco ankoraŭ ekzistis en partoj de Sahelo, kaj pluraj 21-a-jarcentaj terorismaj ĝihadistaj grupoj provis uzi historian sklavecon en la islama mondo kiel pretekston por revivigi sklavecon.

Fakuloj atentigas pri la diversaj malfacilaĵoj studi ĉi tiun amorfan fenomenon, kiu okazas trans vasta geografia regiono (inter Orientafriko kaj la Proksima Oriento), dum longa historia periodo (ekde la 7a jarcento ĝis la nuntempo), kaj kiu ricevis plian atenton nur post la abolicio de la atlantika sklavkomerco. La terminoj araba sklavkomerco kaj islama sklavkomerco (kaj aliaj similaj) neeviteble estas uzataj por priskribi ĉi tiun fenomenon.

Kategorio:Historio de sklaveco
Kategorio:Islamo