Antipoda kakariko

Antipoda kakariko (Cyanoramphus unicolor), nomata ankaŭ Antipod-insula papageto aŭ Unukolora papageto, estas rara specio de papago el la genro de kakarikoj. Ĝi estas endemia de Antipodaj Insuloj, Nov-Zelando. Ĝi estas unu el du papagospecioj troveblaj en la insuloj, kaj unu el nur kvin grundoloĝantaj papagoj en la mondo. Ili estas long-vivaj birdoj kiuj povas vivi ĝis 10 jaroj, sed la enkonduko de musoj kiuj konkurencas kun ili pro la manĝo estis minaco al ilia survivado en la Antipoda Insularo ĝis la musoj estis sukcese forigitaj el la Insuloj en 2016 (konfirmite en 2018). Malkutime inter papagoj, ili foje predas aliajn birdojn, trajto kunhavita de alia novzelanda papago, nome keo.

Taksonomio
La Antipoda papageto estis priskribita en 1831 de la angla artisto Edward Lear en sia veko Illustrations of the Family of Psittacidae, or Parrots. Lear uzis la ordinaran nomon "uniform parakeet" (unuforma papageto) kaj stampis la duvortan nomon Platycercus unicolor. La specio estas nun metita en la genron Cyanoramphus, kiun enkondukis en 1854 la franca ornitologo Charles Lucien Bonaparte.

Ilia plej proksima parenco estas la Kakariko de Reischek, kiu vivas ankaŭ en la Antipodaj Insuloj. Aliaj parencoj estas la Norfolka kakariko, la Raiatea kakariko, kaj la Ĉatham-insulara kakariko.

Aspekto
Ĝi estas la plej granda specio en la genro Cyanoramphus estante 30 cm longa. Ĝi estas tutverda, pli hela en malsupraj partoj, pli malhela en kapo, kun bluecnuancaj flugilplumoj. La irisoj estas ruĝaj, la beko nigreca kun baza duono de la supra makzelo bluecblanka. Ili faras penetrantan bruon kok-kok-kok-kok.

alt=Illustration of Antipodes Parakeet by Edward Lear (1812-1888).|left|200ra|thumb|Bildo de Antipoda kakariko de Edward Lear (1812–1888).

Distribuado kaj habitato
La Antipoda kakariko estas endemia de Antipodaj Insuloj de Nov-Zelando. Ili estas oftaj en la ĉefa Antipoda Insulo, sed estas malpli ofta en pli malgrandaj insuloj en la grupo kiel ĉe la Boloninsulo. Ili vivas en tre malgrandaj nombroj sur la insulo Leeward, kie ili vivas nur en regiono de 0,1 km² de la insulo. La Antipoda papago vivas ankaŭ sur la insulo Archway, kiu grandas 0,1 km².

Kutimaro kaj ekologio
Ĉi tiuj papagoj manĝas foliojn, burĝonojn, herbon kaj tuftigaĵojn, kaj foje ankaŭ manĝas semojn kaj florojn, kaj foje kadavromanĝas mortintajn marbirdojn. La Antipoda papago ankaŭ predas grizdorsajn petreletojn, enirante en nestokavernojn por mortigi kovantajn plenkreskulojn, eĉ fosante ĉe la enirejo se ĝi estas tro malgranda.

Antipodaj papagoj pasigas multon da sia tempo surgrunde kaj en tre malgrandaj grupoj, en paroj aŭ solaj.

Ili estas tre scivolemaj, teritoriemaj, sondemaj, kaj petolemaj.

Ilia nesto estas en tunelo 2 m sub fibreca torfo for de la vento.

Statuso
Ilia populacio estas stabila, sed ilia konserva statuso estas vundebla. La populacio estas 2 000 - 3 000. Origine tute limigita al la insuloj, kiuj portas ilian nomon, malgranda kaptita populacio, fondinta kun malpli ol 20 individuoj, nun loĝas sur la kontinento.

 Referencoj 

Eksteraj ligiloj

World Parrot Trust  Parrot Encyclopedia - Species Profile
 BirdLife Species Factsheet.
ARKive - bildoj kaj filmoj de Antipoda kakariko (Cyanoramphus unicolor)
Antipodes Parakeet TerraNature | Novzelanda ekologio

Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Zelando