Punktoventra gufo

Punktoventra gufo, Ketupa nipalensis, laŭ kio ankaŭ Nepala gufo, estas specio de azia gufo en la familio Strigedoj. Ĝi estas granda rabobirdo kun timiga aspekto. Ĝi estas arbarloĝanta specio trovebla en la Hinda subkontinento kaj Sudorienta Azio. Tiu specio estas konsiderata parto de superspecio kun la Sumatra gufo (Ketupa sumatrana), kiu aspektas tre simile, sed estas alopatra laŭ distribuado.

Taksonomio
La Punktoventra gufo, kiel ĝia proksima parenco, la Sumatra gufo, estas unu el la specioj, kiujn oni devus movi al Ketupa se tiu genro estu konservita, laŭ datumoj de mtDNA-citokromo b (Olsen et al. 2002). Male al la "fiŝgufoj", kiuj ankaŭ estis konsiderataj inkluzivitaj en Ketupa, la Sumatra kaj Punktoventra specioj ne estas proksime ligitaj al riverbordaj vivejoj kaj fiŝmanĝaj kutimoj. Tamen, ĉiuj gufoj kaj fiŝgufoj (same kiel la neĝostrigo (Bubo scandianus)) iam estis konsiderataj nesufiĉe apartaj por pravigi apartajn genrojn, kaj ĝis antaŭ nelonge aŭtoroj ĝenerale traktas ĉiujn ene de la genro Bubo.Owls of the World: A Photographic Guide de Mikkola, H. Firefly Books (2012),  

Pro ĝiaj arbarloĝantaj kutimoj kaj kelkaj supraĵaj karakterizaĵoj, kelkaj aŭtoroj scivolis ĉu la Punktoventra gufo estas parenca al la pluvarbarloĝantaj gufoj de Afriko, nome la Frasera (Ketupa poensis) kaj similgranda Ŝelia gufo (Ketupa shelleyi).Voous, K.H. 1988. Owls of the Northern Hemisphere. The MIT Press, 0262220350. Tamen, pli ampleksa genetika esplorado indikas parafiliecon sen lastatempa komuna praulo inter la Ketupa strigoj kaj la pli "tipaj" Bubo strigoj. Tial la Ketupa strigoj (inkluzive de la Punktoventra gufo) nun estas vaste konsiderataj kiel apartenantaj al aparta genro.Salter, J. F., Oliveros, C. H., Hosner, P. A., Manthey, J. D., Robbins, M. B., Moyle, R. G., Brumfeld, R. T. & Faircloth, B. C. (2020). Extensive paraphyly in the typical owl family (Strigidae).The Auk, 137(1), ukz070.WInk, M., & Sauer-Gürth, H. (2021). Molecular taxonomy and systematics of owls (Strigiformes) - an update. Airo 29:487-500

Aspekto
La Punktoventra gufo estas granda specio de strigo. Ĝi estas de 50 ĝis 65 cm longa.] Ĝi estas averaĝe la sesa plej longa strigo en la mondo kaj havas la naŭajn plej longajn flugilojn el ĉiuj vivantaj strigoj. La vaste raportita pezointervalo por ĉi tiu specio estas 1,3 ĝis 1,5 kg, sed tio estas probable proksime al la malalta fino (eble de K. n. blighi) aŭ eble reprezentas nur pli malgrandajn masklojn.CRC Handbook of Avian Body Masses, 2nd Edition by John B. Dunning Jr. (Editor). CRC Press (2008), .

La Punktoventra gufo estas ĝenerale severa, grizbruna birdo, kun malhela, kruda bruna koloro super la dorso kaj supraj flugiloj. La gorĝo kaj subaj partoj estas plejparte palflavaj kun nigraj kaj blankaj horizontalaj strioj laŭlonge de la flankoj de la korpo, kiuj fariĝas larĝaj makuloj (punktaĵoj) sur la abdomeno kaj subvostaj kovriloj. Sur la flugiloj, la unuarangaj estas malhelbrunaj kun pli helbrunaj strioj kaj la duarangaj estas pli forte striecaj kun flavbruna koloro. La bridoj estas kovritaj per hirtaj plumoj kaj la vangoj estas brunblankaj kun nigraj plumoŝaftoj. La grandaj oreltufoj oblikvas al la flankoj.

Voĉo
La krio konsistas el kriego, kiu altiĝas kaj poste malaltiĝas laŭ tono. La teritoria krio de la specio konsistas el malaltaj huadoj kun du-sekundaj intervaloj inter huadoj. La voĉo estas tondra, profunda kaj atingas sufiĉe malproksimen. Estas kutima por arbarloĝantaj gufoj (kaj multaj malsamaj specoj de birdoj) havi ampleksan kaj kompleksan gamon da voĉoj, ĉar la vidkapablo estas pli limigita ol en malfermaj aŭ duonmalfermaj vivejoj. Tamen, la Punktoventra gufo havas relative malgrandajn oreltruojn, eĉ por membro de la genro Bubo, sugestante ke iu teritoria konduto estas farata vide anstataŭ aŭde.Kelso, L. (1940). Variation of the external ear-opening in the Strigidae. The Wilson Bulletin, 24-29.

Distribuado kaj habitato
Tiu ĉi specio estas distribuata tra la Malsupra Himalajo de Kumaon orienten ĝis Birmo, de tie al centra Laoso kaj centra Vjetnamio. Ili troviĝas tra la Hinda subkontinento kaj Duoninsula Sudorienta Azio, atingante la plej sudajn limojn de sia teritorio en Srilanko kaj 12 gradojn norde en suda Tajlando. La Punktoventra gufo loĝas ĉefe en primaraj aŭ pli malnovaj duarangaj arbaroj.

Kutimaro
La Punktoventra gufo estas noktema kaj ofte pasigas sian tagon kaŝita en la densa foliaro de grandaj arbaraj arboj. Tamen, oni observis ilin moviĝantajn kaj eĉ ĉasantajn dumtage, precipe en arbaroj kun minimuma homa ĝeno. Ilia aktiveco normale pliiĝas ĉe krepusko kiam ili ekĉasas. Ĉe pli grandaj arbaraj strigoj, parte taga konduto ne estas malofta. La brila blankeca koloraro, kovrita per brunetaj kruc-strioj, formanta brovon super la okuloj antaŭ la oreltufoj, estas teorie ludata kiel ĉefa rolo en esprimo de konduta intenco.

Manĝado
Jen tre potenca kaj aŭdaca predostrigo, kiu certe troviĝas ĉe la supro de la birda nutroĉeno en sia arbara teritorio. Tamen, neniu ampleksa studo pri ĝiaj manĝkutimoj estas konata. Eĉ ĉe pli grandaj gufoj kiel ĉe la eŭrazia gufo, kvankam ili povas kaj fakte predas je vasta gamo da predoj, inkluzive de impone grandaj predoj, la plejparto de la dieto konsistas el malgrandaj mamuloj, ofte malgrandaj ronĝuloj kiel kampomusoj kaj ratoj.

Reproduktado
La nestosezono de ĉi tiu specio estas de decembro ĝis marto, tamen, ovo estis registrita eĉ en junio en Cachar. Plej multaj nestolokoj estas en grandaj, vastaj arbaj kavaĵoj. Alternative, ili uzas forlasitajn bastonnestojn faritajn de aliaj grandaj birdoj, en multaj kazoj tiujn antaŭe konstruitajn de agloj, vulturoj aŭ milvoj. Ili plie estis registritaj kiel nestantaj en kavernoj kaj ŝirmitaj fendetoj de rokmuroj. Ĉe ĉi tiu specio, nur unu ovo iam estis registrita por ĉiu ovodemetado kaj ĉi tio estas nur unu el tri inter ĉiuj gufoj (krom la Ketupo (Ketupa ketupu) kaj la Sumatra gufo) kie tio okazas. La ovo estas blanka kaj ronda ovoforma kun glata surfaco, averaĝe 61.2 mm × 49.9 mm granda, kaj tial ĉirkaŭ la sama grandeco kiel la ovoj de la plej grandaj vivantaj gufoj, nome la eŭrazia gufo kaj la Blakistona gufo (Ketupa blakistoni).

Statuso
Ĉi tiu specio estas ĝenerale malofta, verŝajne bezonante grandajn ĉasajn kaj reproduktajn teritoriojn kaj tial troveblas je malaltaj densecoj. Tamen, ĝi daŭre troveblas en granda areo kaj oni ne supozas, ke ĝi dependas de konservado. Areoj kie okazas senarbarigo verŝajne estos senaj de ĉi tiu specio, kio estas eble la sola ĝeneraligita minaco, kiun alfrontas ĉi tiu gufo. Malgraŭ ĝia nekonata kaj verŝajne malkreskanta populacigrandeco, la Punktoventra gufo estas taksita kiel malplej zorgiga en la IUCN Ruĝa Listo.

 Referencoj 

 Mlíkovský, Jiří (2002): Cenozoic Birds of the World, Part 1: Europe. Ninox Press, Prague. ISBN 80-901105-3-8 PDF plena teksto
 Mourer-Chauviré, Cécile (2004): [Review of Cenozoic Birds of the World, Part 1: Europe]. Auk 121 (2): 623–627.  HTML plena teksto

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio