Fazancentropo

La Fazancentropo (Centropus phasianinus, laŭ kio ankaŭ Fazaneca centropo) estas specio de centropo de la familio Kukoledoj. Ĝi troviĝas en Aŭstralio, Timoro kaj Nov-Gvineo. Ĝiaj naturaj vivejoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj manglejoj.

Ĝi bone adaptiĝis al kanejoj en norda Aŭstralio.Blakers et al. (1984). The Atlas of Australian Birds, Carlton: Melbourne University Press.  La fazankukolo estas nekutima inter aŭstraliaj kukoloj, ĉar ĝi kovas kaj zorgas siajn proprajn idojn anstataŭ demeti siajn ovojn en la nesto de alia specio.

Taksonomio
La ornitologo John Latham priskribis la fazankukalon kiel Cuculus phasianinus en 1801, bazite sur desegnaĵo de Thomas Watling. Ses subspecioj estas agnoskitaj, du el kiuj troviĝas en Aŭstralio kun abrupta limo inter ili ĉirkaŭ la rivero Burdekin en Centra Kvinslando. Sude estas la nomiga subspecio phasianinus, dum norde estas la subspecio melanurus (nigravosta), kiu estas pli granda kaj havas pli malhelajn kaj pli elstarajn nigrajn bendojn sur siaj vostoplumoj. La malmulte konata subspecio mui troviĝas en Orienta Timoro, kaj havas distingan blankan plumaron de siaj supraj partoj, kapo kaj brusto. La ceteraj tri subspecioj troviĝas en Nov-Gvineo, kaj ĉiuj havas pli malhelan plumaron ol aliaj formoj. Subspecio thierfelderi troviĝas en la Trans-fly regiono en la sudo de la insulo kaj estas meza inter melanurus kaj nigricans. Subspecio nigricans troviĝas en la orientaj marbordaj regionoj de Nov-Gvineo kaj la insuloj D'Entrecasteaux. Propinquus estas pli malgranda subspecio el norda Nov-Gvineo.

La Kaia centropo (C. spilopterus) de Kai-insuloj en Indonezio estis iam konsiderata samspecia, sed estis disigita kiel aparta specio fare de la IOC en 2021.

Aspekto
Estante 50 ĝis 70 cm longa, la fazancentropo estas granda fortika birdo adaptita al vivo surterema, rememoriga pri fazano laŭ formo. Birdoj en reprodukta plumaro havas nigrajn kapojn, kolojn, brustojn kaj ventrojn, striecajn kaŝtankolorajn flugilojn kaj longajn nigrajn, brunajn kaj kremkolorajn striecajn vostojn. Ekster la reprodukta sezono, iliaj nigraj kapo kaj malsupraj partoj ŝanĝiĝas (mudas) al blankostria kaŝtana koloro.

La somera voĉo de la fazancentropo estas malalta descenda 'bup bup bup'. Ĝia vintra voĉo estas akra siblado.Simpson & Day (1999). Field Guide to the Birds of Australia, Ringwood: Penguin Books Australia. 

Distribuado kaj habitato
Ĝi troviĝas en orienta kaj norda Aŭstralio, de la suda marbordo de Novsudkimrio norde ĝis Kabo Jorko, kaj trans la supro de Aŭstralio ĝis Pilbara, same kiel en Orienta Timoro kaj malaltebenaĵoj de Nov-Gvineo. La preferata vivejo havas densan subvegetaĵon kiel komponanton, tipe arbustan subvegetaĵon en arbaro, aŭ altajn herbojn en prerio aŭ marĉaj areoj, same kiel sukerkanon en kanplantejoj kaj pecetojn de fiherba vegetaĵaro kiel rubuso aŭ lantanao.

Manĝado
Ĉefe karnovora, la fazancentropo manĝas malgrandajn reptiliojn kaj amfibiojn, birdajn ovojn kaj idojn, malgrandajn mamulojn kaj grandajn insektojn.

Ili estas oportunismaj predantoj, kaj oni scias, ke ili atakas birdojn kaptitajn en nebulaj retoj.

Reproduktado
La nesto estas malorda bovloforma strukturo farita el herboj kaj folioj. Ĝi situas en alta herbo aŭ arbustoj, kaj la tigoj supre ofte estas ligitaj kune por fari kanopeon. Du ĝis ses blankaj ovalaj ovoj mezurantaj 38 je 29 mm estas demetitaj. La kovada periodo estas de 15 tagoj, kun idoj restantaj en la nesto dum pliaj 13 tagoj. La maskla fazancentropo faras plejparton de la kovado de ovoj kaj manĝigado de idoj, same kiel konstruado de la nesto.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Oceanio