Kristnaska bubuko

Kristnaska bubuko (laŭ Ninox natalis), konata ankaŭ kiel Kristnaskinsula bubuko, Kristnaska akcipitrostrigo aŭ Kristnaskinsula akcipitrostrigo, estas specio de strigoj en la familio Strigedoj kaj genro Ninox. Ĝi estas endemio de la insulo Kristnaskinsulo, nordokcidente kaj tre for de Aŭstralio. Tre rilata al la akcipitrostrigoj de la genro Ninox, kiuj vivas en Sudorienta Azio kaj Aŭstralio, N. natalis estis dekomence klasita en specian nivelon fare de J.J.Lister en 1888. Nur en 1998, tamen, DNA testado konfirmis ĝian statuson kiel specio aparta el aliaj strigoj.

 Distribuado 
Ninox natalis estas endemio de Kristnaskinsulo, malgranda teritorio de Aŭstralio de ĉirkaŭ 135 km² en la Hinda Oceano proksimume je 360 km sude de Javo.

La flaŭro kaj faŭno de la insulo alfrontas daŭrajn minacojn kaj de homa agado kaj de enkondukitaj specioj de plantoj kaj bestoj. Aldone al ĉi tiuj minacoj, N. natalis estas limigita al malgranda teritorio sur ĉi tiu malgranda insulo kaj sekve estas listigita kiel vundebla specio fare de la IUCN.

Fosfatminado daŭris dum pli ol jarcento kaj pli lastatempe aŭstraliaj enmigradaj arestinstalaĵoj estis establitaj, pliigante la efikon de homa loĝado. Tamen, la Servo pri Faŭno kaj Aŭstraliaj Naciaj Parkoj administras 64% de la insulo kiel nacian parkon.

 Aspekto 
La Kristnaskinsula akcipitrostrigo estas malgranda, ruĝecbruna strigo kun strieca brusto, malhelkaŝtana vizaĝmasko, blankecaj frunto, bridoj kaj gorĝo, flavaj okuloj, kruroj kaj piedoj. Ĝi estas proksimume 26–29 cm longa kaj 130–190 gramojn peza, kaj la ino estas iomete pli granda ol la masklo.

Ĝia duobla-nota huado, bu-buuk, havas klukan kvaliton, kie la dua noto estas kutime pli malalta. La peteganta voko de junuloj estas altatona trilo.

Voĉo similas al tiuj priskribitaj por la Aŭstralia bubuko (Ninox boobook) kaj inkluzivas individuan varion en reklamaj vokoj. Ĉi tio povas esti utila por taksi strigajn densecojn, ĉar radiospurado povas esti nepraktika en iuj terenoj.

 Habitato 
Ĝiaj naturaj vivejoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbustaroj.

Ninox natalis okupas esence ekskluzivajn teritoriojn kaj estas vaste disvastiĝinta sur la insulo, utiligante kaj primarajn kaj ĝenitajn vivejojn. Tamen, en areoj de rekresko signife malpli da birdoj estis detektitaj. En 1995 estis proksimume 560 reproduktantaj paroj, sed antaŭ 2004 la populacio estis taksita je malpli ol 1000 birdoj. Pli lastatempa takso en 2011 sugestas, ke la populacio tamen povus esti signife pli malalta ol tio.

Preferataj ripozejoj estas ŝirmitaj kaj kaŝitaj pozicioj, el kiuj ili povas facile eskapi, ekzemple en la malsupra triono de la kanopeo de arboj kun profundaj kronoj kaj meznivela subvegetaĵaro, sed kun malpli da malaltaj subvegetaĵaj arboj.

Oni trovis nestojn en arbotruoj ĉefe en kanopeoj de Planchonella nitida, Hernandia ovigera kaj Syzygium nervosum.

 Manĝado 
Estante ĉefe insektovoraj, ili konsumas mezgrandajn ĝis grandajn insektojn, precipe skarabojn (Coleoptera), arbajn grilojn (Gryllacris rufovaria), tineojn (Lepidoptera) kaj enkondukitajn blatojn (Periplaneta americana). Ili ankaŭ kompletigas tion per vertebruloj kiel la Kristnaskinsula zosteropo (Zosterops natalis), gekoj kiel la enkondukita domgeko (Hemidactylus frenatus), kaj la enkondukita nigra rato (Rattus rattus).

 Minacoj
Homfarita habitatodetruo kune kun la enkonduko de specioj kiel la flava frenezformiko (Anoplolepis gracillips), katoj (Felis catus) kaj nigraj ratoj estas inter la ĉefaj minacoj al kaj la vivejo kaj la indiĝena faŭno, inkluzive de la Kristnaska bubuko.

La flava frenezformiko Anoplolepis gracilipes, invada enkonduko, interrompas la vivejon laŭ pluraj manieroj, sed plej rimarkinde per la elimino de populacioj de la ŝlosila specio de la insulo, nome la ruĝa krabo (Gecarcoidea natalis), rezultante en signifaj ŝanĝoj al la arbara konsisto. Krome, la reciproke utila rilato de la formikoj kun koĉoj kontribuis al la degenero de la kanopeo. Oni supozas, ke flavaj frenezformikoj ankaŭ povas predi nestbirdidojn.

Kvankam minado plejparte finiĝis, diversaj programoj por monitori kaj kontroli enkondukitajn speciojn daŭras.

Referencoj

 Olson, Storrs L. (1985): IX.C. Strigiformes. En: Farner, D.S.; King, J.R. & Parkes, Kenneth C. (eld.): Avian Biology 8: 129–132. Academic Press, New York.
 Kennedy, R.S., Gonzales P.C., Dickinson E.C., Miranda Jr, H.C., Fisher T.H. (2000) A Guide to the Birds of the Philippines, Oxford University Press, Oxford.
Norman, J.A., L. Christidis, M. Westerman, kaj F.A. Richard-Hall. 1998. "Molecular data confirm the species status of the Christmas Island Hawk-Owl Ninox natalis". Emu 98: 197–208.
Rheindt, F.E., kaj R.O. Hutchinson. 2007. A photoshot odyssey through the confused avian taxonomy of Seram and Buru (southern Moluccas). BirdingASIA 7: 18–38.

 Eksteraj ligiloj 

 State of the world's birds (Yellow Crazy Ant)
 Katoforigo, Australian Government Department of Environment
 Katoforigo, Ecological Society of Australia.
 Registro de Richard Hill kaj Owl Pages
 Fotoj el la Macaulay Library de la Cornell Lab of Ornithology

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio