Hermann Ammann

Hermann AMMANN (naskiĝinta la  en Bruchsal, mortinta la  en Insbruko) estis germana lingvisto aktivante de 1929 profesorece ĉe la Insbruka universitato.

Biografio
Estante filo de instruisto li frekventis gimnaziojn je Bruchsal kaj Frajburgo antaŭ ekstudo (paske 1903) de klasika filologio, germanistiko kaj filozofio ĉe la Universitato Alberto Ludoviko de Frajburgo. Danke al prelegoj de Rudolf Thurneysen, li ekardis pri studado de la hindeŭropa lingvaro. Tion li flegis ege dum sia restado ĉe la universitato de Hajdelbergo. Post finekzameniĝo li deĵoris unu jaron ĉe Berthold-gimnazio en Frajburgo, dum paralela elfaro de disertaĵo pri la sintakso de la latina lingvo. Post ties defendo en julio 1910 li doktoriĝis. De januaro 1911 ĝis oktobro 1913, Ammann asistantis en Munkeno ĉe la kreo de la enciklopedia fontaro Thesaurus Linguae Latinae kio liveris al li multajn ideojn pri plua scienca agado.

Reveninte li lektoris pri klasika filologio ĉe la Frajburga altlernejo. Dum la Unua Mondmilito li volontulis ĉe la Ruĝa Kruco fariĝonte en 1917 grupestro. Post maleksplodo de la mondmilito li prepariĝis al habilitiĝo pri kompara lingviko, ĉe la germanisto Ludwig Sütterlin. Tio sukcesis en la 1920-a jaro. Tiutempe evoluis lia sciencula ĉefa volo: elfosi la kaŝitajn leĝojn kaj regulojn de ŝajne libervole kreita lingva produktado (buŝe/skribe). Pri tio li ankaŭ faris ekskursegon dum sia saluta prelego ĉeŭniversitata: laŭ lia aserto kulpas la sociaj valoroj por senĉesa ŝanĝo de la lingvo(j).

Post kiam li ricevis en 1923 la Georg-Curtius-premion, oni nomumis lin eksterorda profesoro en 1926. En 1927 eblis por li entrepreni longan studvojaĝon tra Grekujo. En 1928 li iĝis orda profesoro pri lingviko Insbruke kiel postanto de Alois Walde. En la tirola ĉefurbo li deĵoris ĝismorte rifuzante sekvi vokojn fare de la universitatoj de Graz (1940) aŭ de Vieno (1955). Lia ĉefa verko estas la monografio Die menschliche Rede (en du volumoj, Lahr 1925–1928; represo je Darmstadt 1974). Post 1945 li instigis starigon de universitata lektorado pri Esperanto proponante por ĉi posteno la juriston Leo Blaas, leksikografon kaj kunlaboranton de Eugen Wüster.Post la frua morto de Blaas ties prizorgis la esperantaĵojn universitate Hermann Ölberg.

En la 18.5.1938 li deziris fariĝi membro de NSDAP kiu finfine realiĝis en la 1.1.1940 (membro-numero 7.363.742).Bundesarchiv R 9361-IX KARTEI/451262http://gerd-simon.de/ChrAmmann20180814.pdf

 Skribaĵoj (elekto) 
 Vom doppelten Sinn der sprachlichen Formen. Heidelberg, 1920 (Sitzungsberichte der Heidelberger Akademie der Wissenschaften, Philosophisch-Historische Klasse, 1920, 12. Abhandlung).
 Die menschliche Rede: sprachphilosophische Untersuchungen. 2 Teile. 4., unveränd. Aufl., fotomechan. Nachdr. d. Ausg. Lahr in Baden 1925–1928. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft 1974, ISBN 978-3-534-05540-1.

 Literaturo 
 Hermann Ammann: Nachgelassene Schriften zur vergleichenden und allgemeinen Sprachwissenschaft. Für den Druck vorbereitet von Fritz Gschnitzer. Innsbruck 1961 (kun foto, biografio kaj listo de la verkoj)

 Eksteraj ligiloj 

 ligiloj ĉe DDB

 Notoj 

Kategorio:Germanaj lingvistoj
Kategorio:Universitato de Innsbruck
Kategorio:Germanaj profesoroj
Kategorio:Membroj de NSDAP
Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj