Wrangell (Alasko)

Wrangell (Tlingite : Ḵaachx̱aana.áakʼw, ) estas urbo kaj, ekde la 1-a de junio 2008, sendependa borough (Q5195043) en la usona subŝtato Alasko.  

Laŭ la stato de  en la urbo vivis . 

 Historio 
Wrangell estas unu el la plej malnovaj setlejoj en Alasko ne fonditaj de la indiĝena loĝantaro, la Tlingitoj. En 1811, la rusoj unue komencis komerci kun la Tlingitoj en la areo de la nuna Wrangell. En 1834, Ferdinand von Wrangel, tiam guberniestro de rusa Ameriko, establis magazenon 20 km norde de la granda Tlingita setlejo Kasítłáan. Ĉi tiu magazeno nomiĝis Redoubt Saint Dionysius kaj staris ĝuste kie la urbo Wrangell estas nuntempe. En 1840, la brita Kompanio de la Hudsona Golfo (HBC) luis la konstruaĵon kaj renomis ĝin Fort Stikine. 

La indiĝenaj Tlingitaj indianoj ĉiam uzis la riveron Stikine kiel komercvojon en la internon kaj protestis kiam la Ĥambo-British Columbia komencis uzi ilian komercvojon. Tamen, du variolepidemioj inter 1836 kaj 1840 reduktis la Tlingitan loĝantaron je duono, tiel subpremante la ribelojn. 

La fortikaĵo estis forlasita en 1849 post kiam la mar-lutroj kaj kastoroj jam ne estis haveblaj por komerco. Tamen, ĝi restis sub brita lizkontrakto ĝis 1867, kiam Alasko estis vendita al Usono.

La setlejo ĉirkaŭ la fortikaĵo komencis kreski pro la orimpetego en 1861, kaj eĉ pli en 1874–1877 kaj 1897. En 1868, Fort Wrangell, antaŭposteno de la Usona Milita Poŝto, estis konstruita. Simile al Skagway, multaj kazinoj kaj dancejoj ekestis ĉi tie. Miloj da orserĉantoj vojaĝis de ĉi tie en 1874 trans la riveron Stikine al la distrikto Cassiar de Brita Kolumbio, kaj en 1897 al la Klondike.

Wrangell tenas la ekskluzivan statuson esti la sola urbo en Alasko kiu flugis sub kvar malsamaj flagoj: Rusio, Anglio, Usono, kaj la Tlingitoj.

En 1895, totemfosto estis starigita sur la insulo fare de ĉefo Shake.

Nuntempe, multaj homoj en Wrangell laboras kiel arbohakistoj, fiŝkaptistoj, aŭ gajnas monon per turismo. Unu el la du plej gravaj segejoj en Sudorienta Alasko estas funkciigata de la Silver Bay Company tuj sude de la urblimoj.

La Domo de la Klano Ĉefo Shakes estis detruita en 1938/39 kaj anstataŭigita per la nuna domo, rekonstruo de 1940 konstruita de la Civilian Conservation Corps. La totemfostoj sur la insulo, nun konata kiel Insulo Ĉefo Shakes, restis starantaj ĝis 1982 kaj estis anstataŭigitaj per kopioj ekde 1984. La 2-an de julio 1987, la insulo, inkluzive de liaj domoj kaj fostoj, estis deklarita protektita areo.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo

Kategorio:Urboj de Alasko
Kategorio:Kantonoj de Alasko
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj