Rozgorĝa ambirdo

La Rozgorĝa ambirdo, Rozvizaĝa, aŭ Persikovizaĝa ambirdo (Agapornis roseicollis, laŭ kio ankaŭ Rozkola ambirdo) estas specio de papagoforma birdo de familio Psittaculidae, endemia ĉe savanoj de Namibio. Laŭtaj kaj konstantaj ĉirpantoj, ĉi tiuj birdoj estas tre sociemaj bestoj kaj ofte kunvenas en malgrandaj grupoj en la naturo. Ili manĝas dum la tuta tago kaj ofte baniĝas. Koloraro povas varii vaste inter la populacioj. Plumaro estas identa ĉe maskloj kaj inoj. Ambirdoj estas famaj pro sia dormosinteno, en kiu ili sidas flank-al-flanke kaj turnas siajn vizaĝojn unu al la alia. Ankaŭ, inoj estas bone konataj pro tio, ke ili disŝiras krudmaterialojn en longajn striojn, kaj "torde ligas" ilin sur siajn dorsojn, kaj flugas grandajn distancojn reen por fari neston. Ĉi tiuj birdoj estas oftaj en la dorlotbesta industrio.

Taksonomio
Ĝi estis priskribita de la franca ornitologo Louis Pierre Vieillot en 1818. Ĝi estis dekomence nomita Psittacus roseicollis, sed poste estis translokigita al la genro Agapornis kun la aliaj ambirdoj.

Oni agnoskis du subspeciojn, nome la jenaj:
Agapornis roseicollis, (Vieillot, 1818)
Agapornis roseicollis catumbella, B.P. Hall, 1952 - Angolo
Agapornis roseicollis roseicollis, (Vieillot 1818) - Namibio, Bocvano, kaj Sudafriko

Aspekto
La Rozgorĝa ambirdo estas sufiĉe malgranda birdo, 17–18 cm longa, kun averaĝa flugillongo de 106 mm kaj vostolongo de 44–52 mm.McLachlan G. R. & Liversidge, R. (1981) Roberts Birds of South Africa, John Voelcker Bird Book Fund, Cape Town.  Naturaj birdoj estas plejparte verdaj kun blua pugo. La vizaĝo kaj gorĝo estas rozkoloraj, plej malhelaj sur la frunto kaj super la okulo. La beko estas kornokolora, la irisoj estas brunaj, kaj la kruroj kaj piedoj estas grizaj. La rozkoloro de la A. r. roseicollis estas pli hela ol tiu de la A. r. catumbella. Junaj birdoj havas palrozkolorajn vizaĝon kaj gorĝon, verdecajn antaŭkronon kaj kronon, kaj la beko havas brunetan bazon.Forshaw (2006). plato 45.

Distribuado kaj habitato
La Rozgorĝa ambirdo loĝas en seka, malferma kamparo en sudokcidenta Afriko. Ĝia teritorio etendiĝas de sudokcidenta Angolo tra plejparto de Namibio ĝis la malsupra valo de la rivero Oranĝo en nordokcidenta Sud-Afriko. Ĝi vivas ĝis 1 600 metrojn super marnivelo en larĝfoliaj arbaroj, duondezertoj kaj montaraj areoj. Ĝi dependas de la ĉeesto de akvofontoj kaj kolektiĝas ĉirkaŭ flakoj por trinki.

Fuĝoj el kaptiteco estas oftaj en multaj mondopartoj kaj naturiĝintaj birdoj loĝas en metropola Fenikso (Arizono), kie ili vivas en diversaj vivejoj, kaj urbaj kaj kamparaj. Kelkaj loĝas en kaktoj kaj aliaj ofte venas al manĝejoj en decaj grandaj aroj. Temperaturoj en Arizono regule superas 40 °C (104 °F) kaj naturiĝintaj ambirdoj estis observitaj ripozantaj en grandaj nombroj sur klimatizilaj ventoliloj por resti malvarmetaj. Naturiĝintaj Rozgorĝaj ambirdoj troveblas ankaŭ sur Maui kaj la Granda Insulo en Havajo. Kvankam ili estis registritaj en naturo en Porto-Riko, ili verŝajne estas la rezulto de eskapintaj dorlotbestoj, kaj neniu reproduktado estis registrita.

Statuso kaj konservado
Populacioj malpliiĝis en iuj areoj per kaptado por komerco de dorlotbestoj. Tamen, la nombroj eble pliiĝis en aliaj areoj pro homa kreado de novaj akvofontoj kaj la konstruado de artefaritaj strukturoj, kiuj provizas novajn nestejojn. Pro tio, la specio estas klasifikita kiel Malplej Zorgiga fare de la Internacia Unio por la Konservo de Naturo (IUCN). BirdLife International (2018). "Agapornis roseicollis". IUCN Red List of Threatened Species. 2018: e.T22685342A131916302. doi:10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22685342A131916302.en. Alirita la 13an de Novembro 2021. 

Kutimaro en naturo
Manĝado
La dieto konsistas ĉefe el semoj kaj beroj. Kiam manĝaĵo abundas, la birdoj povas kolektiĝi en grupoj enhavantaj centojn da individuoj. Ili povas kelkfoje esti damaĝbestoj en agrikulturaj areoj, manĝante kultivaĵojn kiel milio.

Reproduktado

Amuloj estas monomorfaj, kio signifas, ke la masklo kaj ino de la specio aspektas same. La nesto estas konstruita en roka fendo aŭ ene de kupeo de la grandaj komunumaj nestoj konstruitaj de sociemaj teksbirdoj. Ankaŭ homfaritaj strukturoj kiel ekzemple la tegmentoj de domoj povas esti uzataj. Entute 4-6 ovoj estas demetitaj inter februaro kaj aprilo. Ili estas senbrile blankaj kaj estas 23,5 je 17,3 mm grandaj. Ili estas kovataj dum ĉirkaŭ 23 tagoj. La junaj birdoj elnestiĝas post 43 tagoj.

 Referencoj 



Eksteraj ligiloj

Peach Faced Lovebird mutation information  Informo de PFLB pri mutacioj
Peach-faced Lovebird Range Expansion Data in Greater Phoenix, Arizona
African Love Bird Society  An international organization dedicated to the keeping, breeding, and showing of Love Birds.
 Rozgorĝa ambirdo - Species text in The Atlas of Southern African Birds.

Kategorio:Ambirdoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Papagoformaj