Ĉilperiko la 2-a

Ĉilperiko  la 2-a estis reĝo de la frankoj el Neŭstrio kaj Burgonjo inter 715 kaj 719 e poste reĝo de ĉiuj frankoj inter 719 kaj 721.

Genealogio
Neniu nuntempa teksto indikas lian genealogion, kvankam li estas prezentita en la "Liber historiæ Francorum" kiel kleriko nomita Daniel. Ĉi tiu manko de nuntempa fonto kondukis al pluraj proponitaj genealogioj:

Laŭ la historiistoj Patrick Geary kaj Maurice Bouvier-Ajam, Ĉilperiko  la 2-a estis la filo de Ĉilderiko  la 2-a kaj lia edzino Biliŝilda. Sekvante ĉi tiun hipotezon, Frédéric Armand kredas, ke post la morto de lia patro, lia patrino kaj aliaj reĝaj infanoj en 675, li serĉis rifuĝon ĉe sia avino Batilda, tiam religiulino en la monaĥejo de Ŝeles, kiam li estis nur kvarjara.

Ĉilperiko  la 2-a supozeble estas la plej juna filo de Ĉildeberto la 4-a, se oni konsideras la pasaĵon en la Vivo de la Duko Pepino la Maljuna, kiu deklaras, ke Ĉilderiko la 2-a mortis sen lasi iujn ajn infanojn. Tamen, kontraŭe al tio, kion oni asertas, Ĉildeberto la 4-a, naskita ĉirkaŭ 678, ne povus esti la patro de Ĉilperiko  la 2-a, kiu naskiĝis ĉirkaŭ 671.
eta|maldekstre|300px|Portreto de Kilperiko  la 2-a (ĉirkaŭ 671-721) Reĝo de la Frankoj de 715 ĝis 721.

eta|dekstre|270px|La franka reĝo Ĉilperiko  la 2-a en lia palaco.

Biografio
Post la morto de reĝo Dagoberto la 3-a, kleriko nomita Daniel eliris el monaĥejo kaj estis metita sur la tronon fare de la Neŭstrianoj, kiuj ribelis kontraŭ la aŭtoritato de la regentino Plektruda vidvino de Pepino de Herstal, urbestro de la palaco de Aŭstrazio. Daniel tiam lasis sian hararon kreski longa. Li poste estis kronita de la urbestro de la palaco, Raganfredo, sub la nomo Ĉilperiko. Por fini la hegemonion de la Pepinidoj, Ĉilperiko kaj Raganfredo alianciĝis kun la Frisoj sub duko Radbodo. Tamen, en 716, Radbodo estis venkita ĉe la Batalo de Amblève fare de la armeo de Karolo Martelo, filo de Pepino de Herstal. Ĉi tiu decida venko permesis al Karolo Martelo forigi Plektrudan de la povo kaj establi sin kiel la sola gvidanto de la Frankoj de Aŭstrazio.

Karolo Martelo tiam turnis siajn armeojn al Neŭstrio kaj ankaŭ venkis Ĉilperikon kaj Raganfredon ĉe Vinchy la 21-an de marto 717. Karolo Martelo poste instalis alian reĝon, Klotaro la 4-a, en Aŭstrazio por pravigi sian militon kontraŭ la Reĝo Ĉilperiko. Sed Raganfredo ankoraŭ ne estis doninta sian lastan vorton. En 718, li alianciĝis kun la potenca Duko Odo de Akvitanio. Karolo Martelo tiam denove marŝis kontraŭ siajn malamikojn. Venkita ĉe la Batalo de Soissons la 14-an de oktobro 719, Odo revenis al siaj teroj kun reĝo Ĉilperiko.

En 719, post la morto de la reĝo Klotaro la 4-a, Odo sendis Ĉilperikon reen al Karolo Martelo por sigeli packontrakton. Ĉilperiko tiam estis proklamita reĝo de ĉiuj Frankoj. Ĉilperiko mortis en 721 en Attigny kaj estis entombigita en Nojono.

Dum sia regado, Ĉilperiko eldonis ĉarton datitan la 29-an de decembro 716, en kiu li konfirmis la privilegiojn de imuneco konceditajn de liaj prapatroj al la Abatejo de Sankta Denizo. Inter 719 kaj 720, dum sia restado ĉe la kortego de la Duko de Akvitanio en Tuluzo, Ĉilperiko proklamigis edikton de sia kancelario, kiu estis enigita laŭ la salfranka leĝo. La Artikolo 3 de ĉi tiu edikto modifis la frankan heredjuron donante al virinoj la rajton heredi patrimoniajn terojn.

Fontoj
Ĉapitro 52 pri la Libro de la Historio de la Frankoj (ĉirkaŭ 727):
“En pli postaj tempoj, reĝo Dagoberto mortis, malfortigita de malsano post kvinjara regado. La Frankoj surtronigis certan Danielon, klerikon, kiu lasis siajn harojn kreski longajn, kiun ili nomis Ĉilperiko. Ili tiam starigis armeon ĝis la bordoj de la Mozelo kaj gvidis ĝin kontraŭ Karolo.” Aliflanke, la Frisoj  avancis kune kun la Duko Radbodo.

Karolo atakis ĉi tiujn Frisojn, kaj tie, multaj el liaj militistoj estis mortigintaj; trovante sin sola, Karolo fuĝis. Poste, Ĉilperiko, kun la helpo de Ragenfredo, starigis alian armeon kaj eniris la arbaron de Ardenoj; ili atingis Kolonjon post transiro de la Rejno. Tie, ili detruis la tutan teritorion. Ĉilperiko revenis post ricevo de multaj trezoroj de la matrono Plektruda. Sed ĉe loko nomata Amblef, Ĉilperiko estis embuskita de Karolo, kiu kaŭzis tre pezan malvenkon al sia armeo.»

Ĉapitro 53 de la Libro de la Historio de la Frankoj (ĉirkaŭ 727):

“[…] Karlo denove lanĉis armeon kontraŭ Ĉilperikon kaj Ragenfredon. […] La batalo okazis en loko nomata Vinchy, dimanĉe dum Karesmo, la 21-an de marto. La batalado estis tre furioza, sed Ĉilperiko kaj Ragenfredo fuĝis. […]

Kun la matronino Plektruda, Ĉilperiko decidis repreni la trezorojn de sia patro, kaj poste li reakiris sian regnon, metante viron nomatan Klotaro kiel ĝia estro. Ĉilperiko kaj Ragenfredo petis helpon de la duko Odo. Li lanĉis armeon kontraŭ Karolo. Sed la sentima Karolo atakis lin. Odo fuĝis, enirante la urbon Parizon kaj irante trans la Luaron kun Ĉilperiko kaj liaj trezoroj. Karolo Martelo persekutis lin sed ne povis kapti ilin.” 

Reĝo Klotaro mortis tiun jaron. La sekvan jaron, Karolo Martelo, sendante legatojn al Odo, faris amikecan pakton kun li. Odo transdonis reĝon Ĉilperikon kune kun multaj trezoroj, sed ĉi-lasta ne trovis sian fraton: li mortis baldaŭ poste. Li estis entombigita en la urbo Noyon post regado dum kvin kaj duono jaroj [...].

Vivo de Duko Pepino la Maljuna (ĉirkaŭ 760):

"[...] Reĝo Ĉilderiko, sub kiu la benita Lamberto brilis kun eminenta sankteco, mortinte seninfane [...]."

Ĉapitro 9 de la Daŭrigo de la Kroniko de Fredegar (ĉirkaŭ 760):
"En la sama epoko, reĝo Dagoberto mortis, tiel reĝinte dum kvin jaroj. La Frankoj, tamen, establis certan Ĉilperikon kiel reĝon." Ĉirkaŭ la sama tempo, ili kolektis armeon kaj kondukis ĝin kontraŭ Karolon; ili ankaŭ persvadis Dukon Radbodo  avanci sur alian fronton kun la frisa armeo.

Karolo alfrontis lin kun sia armeo, kaj ili engaĝiĝis en batalo. Li suferis konsiderindajn perdojn de fortaj kaj noblaj viroj, kaj kiam li vidis sian armeon malfortiĝinta, li retiriĝis. Poste, Ĉilperiko kaj Raganfredo kolektis armitan forton kaj transiris la arbaron de Ardenoj, dum sur la alia fronto, duko Radbodo atendis ilin kun sia armeo.

Ili avancis ĝis la urbo Kolonjo ĉe la Rejno, disvastigante ruinigon en ambaŭ regionoj. Post ricevo de multaj donacoj kaj trezoroj de Plektruda, li revenis. Sed survoje, ĉe loko nomata Amblève, la armeo de Karolo kaŭzis al li grandajn perdojn. »

Ĉapitro 10 de la Daŭrigo de la Kroniko de Fredegar (ĉirkaŭ 760):

“En la sekva tempo, Karlo starigis armeon, kiun li gvidis kontraŭ Ĉilperikon kaj Raganfredon. Ili ekbatalis la 21-an de marto, dimanĉon dum Karesmo, ĉe loko nomata Vinchy, en la distrikto Kambrajo; grandaj perdoj estis suferitaj ambaŭflanke. Ĉilperiko kaj Raganfredo, venkitaj kaj fuĝitaj, retiriĝis kaj eskapis. Persekutante, Karolo rapidis al la urbo Parizo. Poste, revenante al Kolonjo, li konkeris tiun urbon.

La menciita Plektruda malfermis al li la trezorojn de sia patro, redonis ilin al li, kaj metis ĉion sub lian regadon. Li elektis reĝon nomatan Klotaro.” Ĉilperiko kaj Raganfredo tiam sendis ambasadon al Odo, fervore petante lian helpon kaj ofertante al li la regnon kaj donacojn. Ankaŭ Odo starigis armeon de gaskonoj, marŝis al ili, kaj kune ili avancis kontraŭ Karolon. Sed li, firma kaj neŝancelebla, rapidis renkonti ilin.

Odo, timante ke li ne povus rezisti, forkuris. Karolo persekutis lin ĝis Parizo kaj poste, post transiro de Sejno, ĝis Orléans, sed li apenaŭ eskapis kaj transiris la limojn de sia regiono, kunportante Reĝon Ĉilperikon kaj la trezorojn, kiujn li konfiskis.

Reĝo Klotaro tiam mortis kaj foriris. Karolo, per siaj senditoj, ankaŭ ricevis Reĝon Ĉilperikon de Duko Odo. Li venis al Noyon kaj, post mallonga tempo, perdis kaj sian vivon kaj sian tronon: li mortis post regado de ses jaroj. Post lia morto, Reĝo Teodoriko la 4-a estis metita sur la tronon, kiu nun okupas la reĝan seĝon kaj ankoraŭ havas multajn jarojn da vivo antaŭ si.Ĉi-artikolo estis tradukita el la franca Vikipedio.

Vidu ankaŭ
Ĉilperiko (Burgonjo) (436-486), burgonja princo kaj patro de Klotilda, edzino de Klodvigo la 1-a, reĝo de la frankoj.

 Referencoj 

Kategorio:Naskiĝintoj en 671
Kategorio:Mortintoj en 721
Kategorio:Naskiĝintoj en la 7-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 8-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en Francio
Kategorio:Mortintoj en Francio
Kategorio:Francaj regantoj
Kategorio:Francaj militistoj
Kategorio:Francaj reĝoj
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Mortintoj la 13-an de februaro