Granda vaz-papago

Granda vaz-papago (Coracopsis vasa) estas unu el kvar specioj de aglaj papagoj en la genro Coracopsis. La Granda vaz-papago troveblas tra Madagaskaro kaj Komoroj.

Taksonomio
La birdon por la unua fojo priskribis en 1812 George Shaw. Estas tri subspecioj:
 C. v. comorensis (Peters, W, 1854)
 C. v. drouhardi Lavauden, 1929
 C. v. vasa (Shaw, 1812)

La birdo estis metita en la genron Mascarinus fare de diversaj fakuloj.

Aspekto
La reprodukta sezono de la Granda vaz-papago estas necerta, sed probable estas inter oktobro kaj decembro. Ĝi havas tre nekutiman reproduktan biologion kaj pariĝsistemon; inoj estas 25% pli grandaj ol maskloj, kaj estas fizike dominantaj. La specio vivas en malstriktaj, poliginandraj grupoj, kie ĉiu ino havas almenaŭ 3-8 seksajn partnerojn. La maskloj reevoluigis faluson, kaj kopulacioj povas daŭri ĝis 90 minutojn. Kopulacioj okazas en du daŭroj - mallongaj (1-3 sekundoj) kaj longaj (averaĝe 36 minutojn), ĉi-lastaj implikante kopulacian ligon. Kopulacia ligo kutime validas por mamuloj, kiel kanisedoj kaj felidoj, kie la du bestoj ne kapablas fizike disiĝi dum pariĝado pro la ŝvelaĵo kaj strukturo de la peniso ene de la korpo de la ino (estante pikhava aŭ vicita per malgrandaj "hokoj" ĉe iuj specioj).

Dum kovado kaj idzorgado, inoj deĵetas siajn kapplumojn kaj evoluigas brile oranĝan haŭtkoloron, kaj ankaŭ kantas kompleksajn kantojn de ripozejoj proksime al la nesto. Ĉi tiuj servas por allogi masklojn por alproksimiĝi kaj vomi manĝaĵon, kiun la ino akceptas ekster la nesto. La inoj ankaŭ defendas teritorion ĉirkaŭ sia nesto kontraŭ aliaj inoj dum ĉi tiu periodo.

Ekologio
En Madagaskaro ĝi estas pli ofta en partoj de la sekaj foliarbaroj, kompare kun la pli malgranda vaz-papago, kiu estas pli ofta en la humidaj arbaroj de la orienta marbordo. BirdLife International (2018). "Coracopsis vasa". IUCN Red List of Threatened Species. 2018 e.T22685261A131279943. doi:10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22685261A131279943.en. Alirita la 12an de Novembro 2021.  Manĝas, en grandaj, bruaj grupoj, naturajn berojn, fruktojn, nuksojn kaj semojn kaj ankaŭ kultivitan maizon, milion kaj rizon. La birdo estas aktiva dum lunlumitaj noktoj, alie ili ripozas en grandaj bruemaj grupoj sur la pintoj de grandaj arboj. Observisto avertas pri danĝero.

Oni registris Grandajn vaz-papagojn en la Naturparko Lincolnshire uzante muel-teknologion - la unua nehoma besto observita farante tion. Oni observis ilin tenantajn rompoŝtonojn kaj ŝtonetojn en sia beko por mueli kalciriĉan polvon el konkoj. Tio okazas plej ofte tuj antaŭ la reprodukta sezono kaj la maskloj estis observitaj farante tion pli ofte. Ebla klarigo estas, ke la inoj bezonas la ekstran kalcion por konstrui ovoŝelojn kaj la maskloj nutras ilin per vomita manĝaĵo. Blackman, Stuart (March 2016). "Parrots use tools to grind". BBC Wildlife. Vol. 34, no. 3. p. 17. 

Statuso
Tiu ĉi birdo estas ofta en iuj areoj kaj ĝenerale la populacio supozeble malpliiĝas, sed ne sufiĉe por klasifiki tiun ĉi birdon kiel vundeblan. La Internacia Unio por la Konservo de Naturo klasifikis la konservan statuson de tiu ĉi birdo kiel malplej zorgiga.

Referencoj

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Afriko