Himalaja strigo

Himalaja strigo (Strix nivicolum, laŭ kio ankaŭ Neĝoloĝanta strigo) estas mezgranda strigo, tio estas birdospecio, fakte noktula rabobirdo, kiu apartenas al genro Strix, parto de pli granda grupo de noktulaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. La alia grupo estas la turstrigoj, nome Titonedoj.

Ĝi estas mezgranda strigo indiĝena de arbaroj kaj montaroj de Himalajo, Tajvano kaj Koreio. Kvankam la populacioj malkreskas, ĉi tiu strigo ne estas konsiderata endanĝerigita kaj nuntempe estas listigita kiel specio Malplej Zorgiga en la IUCN Ruĝa Listo pro sia vasta teritorio kaj malrapida malkresko. La himalaja strigo estas noktula kaj malofte videblas en la plej multaj areoj de sia teritorio. Malmultaj studoj estis faritaj pri ĝia vivstilo kaj nunaj populacitendencoj.

Aspekto
La Himalaja strigo estas 35–40 cm kaj havas enverguron de proksimume 270 mm, klasifikante ĝin kiel mezgrandan strigon. La Himalaja strigo havas varmtonan, brunetan plumaron kun helbruna, malhelbruna kaj blanka koloroj tra sia korpo. Ĝia brusto estas helbruna kaj blanka kun vertikalaj malhelbrunaj strioj, dum ĝiaj flugiloj kaj vostoplumoj estas pli malhelaj kun blankaj horizontalaj bendoj kaj helaj makuloj ĉe la pintoj. Ĝia kapo estas ronda kaj sen oreltufoj kaj estas malhelbruna koloro kun pli hela makuleco, simila al ĝiaj flugiloj. La Himalaja strigo havas malgrandan, kurban, flavan bekon situantan ĉirkaŭ duonan colon sub ĝiaj okuloj en la centro de ĝia pli helkolora vizaĝo. Male al multaj birdospecioj, maskloj kaj inaj Himalajaj strigoj estas morfologie similaj, kaj ne povas esti diferencigitaj laŭ aspekto. La juna Himalaja strigo aspektas simila al la plenkreskulo, tamen estas distingita per iometa blanka strieco sur la malhela krono de sia kapo.

Taksonomio
La himalaja strigo estas parto de la familio Strigedoj, ene de la genro Strix. Iam konsiderata subspecio de la arbarstrigo, Strix nivicolum nun estas konsiderata sia propra specio pro sia genetika diverseco, geografiaj diferencoj, pli malhela plumaro, pli mallonga vosto kaj diferenca krio. La himalaja strigo havas tri subspeciojn, kiuj distingiĝas per sia geografia loko kaj negravaj diferencoj en aspekto.

Strix nivocolum nivicolum
Strix nivicolum nivicolum estas la unua subspecio de la Himalaja strigo. S. n. nivicolum estas subspecio trovita proksime de Himalajo, kies teritorio ampleksas nordan Pakistanon, nordan Baraton, Tibeton, Butanon, Nepalon kaj nordan Birmon. Ĉi tiu subspecio origine nomiĝis la Bengala arbarstrigo kaj estis la unua el la tri subspecioj malkovritaj en 1845 de la angla zoologo Edward Blyth. Ĉi tiu subspecio diferenciĝas de la aliaj per sia pli granda enverguro, kiu atingas ĝis 312 mm.

Strix nivocolum ma
La dua subspecio de la himalaja strigo estas la Strix nivicolum ma, kiu troviĝas en la provincoj Hebejo, Ĝinano kaj Ŝandongo de Ĉinio kaj ankaŭ en la korea duoninsulo. Ĉi tiu subspecio diferenciĝas per maldika helbruna ringo ĉirkaŭ la vizaĝo kaj ankaŭ per pli hela kaj griza korpo ol la du aliaj.

Strix nivocolum yamadae
La lasta subspecio estas la Strix nivicolum yamadae. Ĉi tiu subspecio estas la plej ofta el la tri kaj distingiĝas pro sia pli malgranda grandeco kun enverguro de nur ĉirkaŭ 256 mm. S. n. yamadae ankaŭ diferencas de la du aliaj subspecioj pro sia flava nuko, nigraj makuloj, pli malhela vizaĝo kaj pli pala gorĝo. Ĉi tiu subspecio, male al la aliaj, troviĝas nur en la arbaroj kaj valoj de tajvanaj montaraj sistemoj.

Habitato kaj distribuado
La himalaja strigo loĝas en vasta teritorio tra Orienta Azio kaj Himalajo. Ĝia distribuo kaj vivejo estas sufiĉe senŝanĝaj tutjare, kvankam oni observis ĝin descendi al pli malaltaj altitudoj dum la vintraj monatoj. Dum la himalaja strigo estas dividita en tri subspecioj, ĉiuj loĝantaj en malsamaj regionoj de Azio, ĝia vivejo estas sufiĉe kontinua, konsistanta el koniferaj kaj kverkarbaroj same kiel rokaj ravinoj en la himalajaj montoj. Kvankam la specio ne estas konsiderata vaste en danĝero, la vivejo de la strigo en certaj regionoj, kiel Sud-Koreio, estas ĉiam pli minacata de senarbarigo kaj artefarita plenigo de arbaj kavaĵoj. Ĉi tiuj kavaĵoj estas preferataj reproduktejoj de la birdo kaj estas esencaj por ilia reproduktado kaj supervivo. En areoj kie arba koncentriĝo kaj kavaĵoj estas reduktitaj, la himalaja strigo ankaŭ estas konata kiel uzanta homfaritajn nestokestojn.

Kutimaro
Voĉo
La himalaja strigo havas malmultajn apartajn voĉojn, kanton, vokon kaj specialigitajn vokojn por pariĝado kaj komunikado inter reproduktaj paroj. Ĝia kanto konsistas el du rapidaj huadoj: "ku-ku". La sono estas priskribita kiel kolombeca, kun la dua "ku" foje pli malaltatona kaj iomete pli longa ol la unua "ku".

La krio de la himalaja strigo povas esti priskribita kiel unu altatona "huu", kiu estas laŭta kaj pli malrapida ol plej multaj strigaj ululoj. Dum pariĝado, himalajaj strigoj elsendas tri pli rapidajn ululojn, "huu-huu-huu" por signali sian intencon reproduktiĝi dum interagado kun alia reproduktanta individuo. Dum kovado de ovoj, la strigo, kiu restas en la nesto, ankaŭ havos klaran krion "kŭik, kŭik", konatan kiel la petega krio, kiu estas krio por manĝaĵo al la ne-kovanta individuo.

Manĝado
La himalaja strigo estas noktula, dormanta dum la tuta tago kaj aktiva nokte. La strigo komencas ĉasi ĉe krepusko, sidiĝante en arboj en sia teritorio ĝis ĝi trovas sian predon pere de sia potenca aŭdo. Himalajaj strigoj estas ĝeneralistoj, kiuj manĝas insektojn, malgrandajn birdojn kaj malgrandajn mamulojn. Ilia ĉefa predo estas ronĝuloj, precipe sorikoj kaj musoj kiel la himalaja kampomuso.

Reproduktado
La populacio kaj reprodukta sukceso de himalajaj strigoj tre dependas de la viveja kvalito kaj areoj, kiuj ofertas kavaĵojn en arboj aŭ rokfendoj. Ĉi tiuj truoj kaj fendoj estas kie la specioj nestas de malfrua vintro ĝis printempo. En taŭga vivejo, reproduktantaj inoj tipe trovas nestejon kaj restas proksime ĝis ili alproksimiĝas al ebla partnero. Post kopulacio, kaj la masklo kaj la ino konstruas la neston por prepari sin por ovodemetado, kiu okazas ĉirkaŭ unu monaton poste. Post kiam averaĝe tri ovoj estas demetitaj, la birdoj montras pli malrapidan malsupreniron kaj disvastigas siajn flugilojn pli vaste enirante la neston, ŝanĝo en konduto supozeble malhelpas difekton al la ovoj. Dum kovado, maskloj helpas alportante manĝaĵon al la nestantaj inoj kaj vice kun la ovoj. Eloviĝo okazas ĉirkaŭ unu monaton post la demetado. Ambaŭ gepatroj kunplenumas la respondecon prizorgi la idojn, restante kun ili preskaŭ konstante ĝis ĉirkaŭ 17 tagoj post eloviĝo, kiam la gepatroj komencas ripozi en proksimaj arboj inter manĝigoj. Ĉirkaŭ 28 tagojn post eloviĝo, la birdidoj kapablas forlasi la neston.

Konservostatuso
Pro la lastatempaj taksonomiaj dispartiĝoj for de la arbarstrigo kaj kun la nova aldonita subspecio, la nuna populacio de la himalaja strigo ne estis taksita. La himalaja strigo dependas de sia viveja kvalito, kiu vidis ĉirkaŭ 8.7% perdon de arbokovro ene de la specio-arealo dum la pasintaj tri generacioj. Ĉi tiu redukto sugestas, ke la populacio de himalaja strigo malpliiĝis je proksimume 1-19% dum la sama periodo kiel rezulto de viveja degenero. La ​​himalaja strigo okupas tre grandan kaj ampleksan arealon. Pro ĉi tiu kialo, malgraŭ malrapida habitatoperdo, la specio ne kvalifikiĝas por klasifiko kiel "Vundebla" ĉe IUCN pro la kriterio de habitatoperdo (postulus Ekzistamplekson pli malgrandan ol 20,000 km² kombinitan kun evidenta fluktuo en arealo, viveja kvalito aŭ populacigrandeco kaj/aŭ severa viveja fragmentiĝo). 

Ankaŭ, kvankam la birdo havas tre malmultajn studojn kaj ĝia tuta populacio ne estis precize taksita, oni ne supozas, ke ĝi estas proksima al la sojlo de "Vundebla" laŭ la kriterio pri populacigrandeco (postulus malpli ol 10 000 maturajn individuojn spertantajn daŭran malkreskon de pli ol 10% ene de dek jaroj aŭ dum tri generacioj). Fine, malgraŭ la ĝenerala tendenco de la specio kiel malsupreniranta, la malkreskrapideco estas konsiderata tro malrapida por atingi la sojlon por "Vundebla" laŭ la kriterio pri populacitendenco (postulus populaciredukton superantan 30% dum dek jaroj aŭ dum tri generacioj). Pro ĉi tiuj kialoj, la himalaja strigo kaj ĝiaj subspecioj estas taksitaj kiel Malplej Zorgigaj en la IUCN Ruĝa Listo.

 Notoj kaj referencoj 

 König, Claus; Weick, Friedhelm & Becking, Jan-Hendrik (1999): Owls: A guide to the owls of the world. Yale University Press, New Haven. 

 Eksteraj ligiloj 


Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Azio