Natan Sharansky

Natan ŜARANSKIJ (, ; n. la 20-a de januaro 1948 en Stalin, Sovetunio; hodiaŭ Donecko, Ukrainio), origine Anatolij Borisoviĉ Ŝĉaranskij (), estas israela politikisto kaj aŭtoro. Li fariĝis tutmonde konata en la 1970-aj jaroj pro siaj agadoj kiel "refuzenik" kaj sovetia disidento. Ŝaranskij estis malliberigita dum naŭ jaroj en siberia Gulago.

En 1986, plejparte dank'al la klopodoj de Avi Maoz kaj Ronald Reagan, li sukcesis elmigri al Israelo.  En 1996, li fondis la partion Yisrael ba-Aliya, kiu reprezentis la interesojn de enmigrintoj el la antaŭa Sovetunio, kaj kuniĝis kun la Likud en 2003. Inter 1996 ĝis 2005, li servis en la registaro plurfoje, inkluzive de Ministro pri Industrio, Interno kaj Loĝado, kaj Vicĉefministro. De 2009 ĝis 2018, li estis Prezidanto de la Juda Agentejo.

Li estis unu el la fondintoj de Moskva Helsinka unio.

Li ricevis du el la plej altaj usonaj premioj — la Kongresa Ora Medalo (1986) kaj la Prezidenta Medalo de Libereco (2006), kaj premiito de la Israela Premio (2016).

 Verkado 
Lia libro The Case for Democracy: The Power of Freedom to Overcome Tyranny and Terror, kunaŭtorita kun Ron Dermer , havis grandan influon sur, interalie, la usonan prezidenton George W. Bush kaj aliajn membrojn de lia administrado.

En sia libro, Ŝaranskij argumentas, ke libereco estas decida por sekureco kaj disvolviĝo, kaj ke ĉiu persono kaj nacio meritas vivi en libera kaj demokratia socio. Homaj rajtoj kaj stabileco povas esti certigitaj nur per liberigo de homoj de la povo de iliaj subpremantoj kaj kreado de liberaj socioj, en kiuj ĉiu rajtas esprimi siajn opiniojn. Tial, li argumentas, la libera mondo devas fokusiĝi pri antaŭenigo de demokratio por la subprematoj, ne kunlabori kun tiranecoj.

Samtempe, Ŝaranskij pledas por senkompromisa sinteno en rilatoj kun araboj , argumentante ke ne estos paco inter Israelo kaj la palestinanoj krom se ĉi-lastaj mem traktos antisemitismon kaj teroristajn grupojn kiel Hamaso. La kritikistoj de Ŝaranskij argumentas, ke lia lojala cionismo estas nekongrua kun lia batalo por universalaj homaj rajtoj kaj demokratio.

En 2005, Michael C. Desch, skribante en la revuo The American Conservative, akuzis lin pri rifuzado doni al la palestinanoj la homajn rajtojn, kiujn li postulis por si mem kiel sovetia disidento.  Aparte, li kritikis Ŝaranskij-on pro postulado de demokratiigo de la Palestina Aŭtoritato kiel antaŭkondiĉo por pacnegocadoj, dum en la 1990-aj jaroj li vehemente subtenis pacnegocadojn kun la aŭtokrate regata Jordanio.

Ŝaranskij antaŭe disvolvis kaj publikigis la 3-D-teston por antisemitismo kiel Ministro pri Internaj Aferoj de Israelo. Unu el la tri kriterioj por antisemitismo rilate al kritiko de Israelo estis "duobla normo" en la taksado de politikaj kaj internaciaj juraj aferoj. En siaj aliaj roloj kiel Prezidanto de la Juda Agentejo, Ŝaranskij ankaŭ kritikis la aplikon de duecaj normoj en internacia politiko. 

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 
La Vido de la Gulago. Intervjuo kun Natan Sharansky

Kategorio:Sovetiaj judoj
Kategorio:Sovetiaj homrajtaj aktivuloj
Kategorio:Sovetiaj disidentoj
Kategorio:Judaj verkistoj
Kategorio:Ukrainaj judoj
Kategorio:Viktimoj de politikaj reprezalioj en Sovetunio
Kategorio:Israelaj malfikciaj verkistoj
Kategorio:Israelaj politikistoj
Kategorio:Moskva Helsinka unio