Prezidenta regado

Prezidenta regado (, laŭvorte "registaro de la prezidanto") estas termino el la barata enlanda politiko, kiu priskribas la transprenon de registara povo (ekzekutivo) de ŝtato fare de la prezidanto de la respubliko en kazo de regiona krizo.

En la barata ŝtato Ĝamuo kaj Kaŝmiro, kiu ekzistis ĝis 2019, ne ekzistis prezidenta regado pro speciala konstitucia statuso. Anstataŭe, la respektiva guberniestro povis deklari guberniestran regadon kun la aprobo de la barata prezidanto. En praktiko, tio estis ekvivalenta al la prezidenta regado en aliaj ŝtatoj.

Ĉhatisgaro kaj Telangano estas la solaj barataj ŝtatoj kie la prezidenta regado neniam estis trudita ĝis nun.Das, Anjishnu (29 August 2023). "13 years in J&K, 10 times in Manipur, UP: History of President's Rule" . Indian Express. Alirita la 2-an de majo 2024.  Manipuro estas la ŝtato kie ĝi estis alvokita plej ofte, nuntempe sub la regado ekde februaro 2025 por la dekunua fojo. Aktuale, la prezidenta regado kiu estas valida en Manipuro ekde februaro estis plilongigita por pliaj ses monatoj ekde la 13a de aŭgusto 2025.

 En la Barata Konstitucio 
La prezidenta regado estas regata de Artikolo 356 de la Barata Konstitucio. Ĉi tiu artikolo kondiĉas, ke la prezidento povas maldungi la registaron de ŝtato, se li opinias ĝin ne plu daŭrigebla laŭ la kondiĉoj de la Konstitucio. La prezidento tiam alprenas ĉiujn aŭ kelkajn el la funkcioj de la subŝtata registaro, same kiel ĉiujn aŭ kelkajn el la povoj de la guberniestro aŭ de ŝtataj organoj kaj korpoj, escepte de la parlamento. Krome, li povas preni iujn ajn mezurojn, kiujn li opinias necesaj por solvi la cirkonstancojn, kiuj kondukis al la enkonduko de la prezidenta regado. Tio inkluzivas suspendi la Konstitucion aŭ partojn de ĝi. La povoj de la parlamento de la ŝtato estas transdonitaj al la Barata Parlamento.

La Prezidanto rajtas fari tian decidon nur se li ricevis raporton de la Guberniestro de la koncerna ŝtato, detaligante la politikan situacion kaj konsilante lin efektivigi la Prezidentan Regadon. Krome, la Prezidenta Regado postulas la aprobon de ambaŭ ĉambroj de la Barata Parlamento (Lok Sabha kaj Rajya Sabha) ene de du monatoj post sia efektivigo; alie, ĝi aŭtomate eksvalidiĝas, kaj la antaŭa registaro de la ŝtato estas reenpostenigita. Se la Parlamento aprobas, la Prezidenta Regado povas esti nuligita per Prezidenta Proklamo, sed ĉiukaze ĝi eksvalidiĝas ne pli malfrue ol ses monatojn post sia efektivigo, krom se ambaŭ ĉambroj de la Barata Parlamento konsentis pri plilongigo de pliaj ses monatoj. La Parlamento rajtas aprobi plilongigon de la Prezidenta Regado preter unu jaro post ĝia efektivigo nur se krizostato estas deklarita je la nacia nivelo, en la koncerna ŝtato, aŭ en partoj de tiu ŝtato, aŭ se la Balotkomisiono de Barato konfirmas, ke la ĝusta okazigo de novaj elektoj en la koncerna ŝtato ne povas esti garantiita. La Prezidenta Regado ne rajtas esti daŭrigita dum pli ol tri jaroj entute.

 En praktiko 
En praktiko, kiam la Prezidenta Regulo estas alvokata, la plenuma povo estas transdonita de la Prezidento al la Guberniestro de la respektiva ŝtato. La Guberniestro, nomumita de la Prezidento kaj normale havanta nur ceremoniajn devojn, tiam alprenas la respondecojn de la Ĉefministro. Origine inkluzivita en la Barata Konstitucio de 1950 kiel kriza dispozicio por uzo en kazo de civila tumulto aŭ simile minacaj situacioj, Artikolo 356 estis alvokita pli ol 100 fojojn (ĝis aŭgusto 2007).  La ŝtato Panĝabo estis regata sub la Prezidenta Regulo dum kvin jaroj (1987 ĝis 1992) post civilmilitaj kolizioj inter ekstremismaj sikoj postulantaj la kreadon de sendependa sika ŝtato kaj la ŝtataj aŭtoritatoj. Paragrafo 5 de Artikolo 356 de la Barata Konstitucio provizas specialan paragrafon por ĉi tiu celo.

Tamen, en pluraj kazoj, la prezidenta regado servis ne nur por administri gravajn politikajn krizojn, sed ankaŭ por forigi politikajn kontraŭulojn de la centra registaro el subŝtataj registaroj aŭ malhelpi ilin ekofici.  Male , dum la sangaj kolizioj inter hinduoj kaj islamanoj en 2002, la guberniestro de Guĝarato ne petis la enkondukon de la prezidenta regado por ebligi pli efikan respondon al la tumultoj. Tiutempe, la hindua naciisma Bharatiya Janata Partio (BJP) estis en povo kaj en Guĝarato kaj je la nacia nivelo. Kritikistoj de la prezidenta regado tial rigardas Artikolon 356 kiel minacon al la federacia sistemo de Barato. Alia kritiko estas, ke la guberniestro de ŝtato ne estas submetita al vera demokratia kontrolo, ĉar li estas nomumita de la prezidanto kaj povas esti maldungita nur de li. Krome, akuzaj proceduroj kontraŭ la guberniestro pro misuzo de ofico ne eblas.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 
 Artikoloj 355 kaj 356 el Vikifontaro
 Diskutas la kazojn kie la regado de prezidanto estis alvokita 
 Raporto de la sekretariejo de Lok Sabha pri la regado de la prezidanto
Kategorio:Politiko de Barato
Kategorio:Ŝtatoj de Barato