Jim Thompson

James Myers "Jim" Thompson (naskita la 27-an de septembro 1906 en Anadarko, Oklahomo; mortis la 7-an de aprilo 1977 en Los-Anĝeleso) estis usona verkisto, kiu ĉefe verkis nigrajn romanojn.

Li estas la aŭtoro de pli ol tridek romanoj, el kiuj kelkaj estis filmitaj: The Getaway (1972), The Killer Inside Me (1976), Série noire (1979), Coup de Torchon (1981), The Grifters (1990), The Kill-Off (1990), After Dark, My Love (1990), The Killer Inside Me (2010).

 Vivo 
Jim Thompson naskiĝis kiel filo de advokato kaj revizoro James Thompson. Lia patro estis hazardludanto kaj drinkulo, kiu estis akuzita pri defraŭdo, sed evitis punon fuĝante al Meksiko. Jim Thompson estis inteligenta kaj klera (li legis, interalie, Dostojevskij) kaj publikigis mallongajn humurajn pecojn en diversaj gazetoj kiel adoleskanto.

Dum la Malpermeso, li laboris kiel hotelknabo en Teksaso. Tiutempe, Thompson financis ekstravagancan vivstilon per kontrabando - inkluzive por Al Capone. Oni diras, ke li gajnis ĝis 300 dolarojn semajne.

Li jam estis alkoholulo en la aĝo de 19 jaroj kaj ankaŭ suferis nervan kolapson. Poste, Thompson laboris en naftoborejoj de Teksaso. En la 1930-aj jaroj, li diplomiĝis ĉe la Universitato de Nebrasko kaj gajnis porvivaĵon per publikigado de veraj krimrakontoj. Li edziĝis en 1931 kaj havis du infanojn.

Li estris la Oklahoman Federal Writers Project (Projekto pri Federaciaj Verkistoj de Oklahomo), unu el pluraj programoj iniciatitaj de la New Deal (Nova Interkonsento) por helpi usonanojn tra la Granda Depresio. En 1935, Jim Thompson aliĝis al la Komunista Partio de Usono, de kiu li demisiis tri jarojn poste.

En 1940, Jim Thompson translokiĝis al Kalifornio kaj provis profesie establi sin en la holivuda filmindustrio, komence sen sukceso. Li publikigis sian unuan romanon, Nun kaj sur la Tero, en 1942. Kvar jarojn poste, sekvis lia dua romano, Timu la Tondron. Post pluraj jaroj da financa stagnado kaj diversaj atakoj de alkoholismo, Thompson verkis entute dek du romanojn inter 1952 ĝis 1954, kiuj estis eldonitaj de Lions Books en Novjorko ĝis 1957. Tri pliaj romanoj estis eldonitaj antaŭ 1961.

Kvankam li atingis iom da sukceso per kelkaj romanoj, li restis bone gardata sekreto en la literatura mondo dum sia tuta vivo. La McCarthy-epoko havis daŭran efikon. Lia famo nur pliiĝis post lia morto, kiam pluraj el liaj romanoj estis sukcese adaptitaj al filmoj: Getaway (1972; reĝisorita de Sam Peckinpah, kun Steve McQueen kaj Ali MacGraw) kaj Pop. 1280 (1981, ankaŭ konata kiel The Pigsty ; reĝisorita de Bertrand Tavernier, kun Philippe Noiret).

Kiel aktoro, Jim Thompson aperas en malgranda subtena rolo (kiel Juĝisto Grayle) en la refilmigo Go to Hell, Darling (1975; reĝisorita de Dick Richards, ĉefrolante Robert Mitchum). La filmo baziĝas sur klasika film-noir-romano de Raymond Chandler.

Meze de la 1950-aj jaroj, Jim Thompson laboris kiel scenaristo en Holivudo. Liaj plej konataj verkoj el tiu periodo estas la scenaroj por la filmoj de Kubrick The Money Pit kaj Paths of Glory. Liaj romanoj A Satanic Woman kaj A Classy Woman ankaŭ estis adaptitaj por la ekrano.

Komence de la 1960-aj jaroj, Jim Thompson suferis apopleksion. Li verkis naŭ pliajn romanojn ĝis 1973. Malriĉa kaj amarigita, Jim Thompson mortis en Holivudo la 7-an de aprilo 1977. Post pliaj apopleksioj, ĉefe kaŭzitaj de lia severa alkoholismo, li rifuzis manĝaĵon dum iom da tempo antaŭ sia morto kaj finfine malsatis ĝis morto.

Pro lia provizora membreco en la Komunista Partio de Usono, li estis nigralistigita dum la McCarthy-epoko.

En siaj krimromanoj, Thompson montras, ke perforto, avideco kaj korupto estas oftaj en la ĉiutaga usona vivo.

Inter liaj legantoj estis Matthias Beltz, Stephen King King, Stephen; "Big Jim Thompson: An Appreciation" pp vii–x in Jim Thompson's Now and on Earth, Vintage Crime/Black Lizard, New York (1994 trade paperback edition; . The emphasis is his.) kaj Bruce Springsteen.

 Verkado 
La mondo reflektita en la 29 longaj romanoj de Jim Thompson estas nihilisma kaj loĝata de malgajnintoj, oportunistoj, socipatoj kaj psikopatoj; ne ekzistas moraleco krom memprofito. Liaj plej bonaj romanoj estas skribitaj en la unua persono. Kelkaj estas aŭtobiografiaj, kiel ekzemple Bad Boy, kiu rakontas lian infanaĝon, aŭ Roughneck, kvankam biografiaj elementoj estas konstantaj tra liaj aliaj romanoj. Lia lingvaĵo estas netradukebla slango, tre ŝparema je esprimo.

 En multaj libroj, kiujn mi legis, la aŭtoro ŝajnas dereliĝi, freneziĝi tuj kiam li atingas la kulminan momenton. Li komencas forgesi interpunkcion, elbuŝigas ĉiujn vortojn samtempe, kaj babilas pri brilantaj steloj plonĝantaj en profundan, maldiafanan oceanon. Kaj ne eblas scii, ĉu la ĉefrolulo estas sur la knabino aŭ sur roko. Mi pensas, ke ĉi tiu speco de manio estas signo de granda intelekta lerteco. (El La Murdinto En Mi)

Li estas majstro pri rolula dezajnado, precipe psikopatoj, kaj prezentas malgajan kaj kruelan mondrigardon pri homa ekzisto. Li resumis sian romanan arton per feliĉa frazo: "Estas 32 manieroj verki rakonton kaj mi uzis ilin ĉiujn, sed estas nur unu intrigo: aferoj ne estas kiaj ili ŝajnas." Liaj romanoj ofte prezentas torditajn memorojn pri lia patro, venĝon instigitan de furioza Edipa komplekso ; ĉi tion plue pliigas la revenanta temo de kastrado. Krome, liaj ĉefroluloj ofte suferas de ia dividita personeco. En 1280 Animoj, la ĉefrolulo estas psikopatia suda ŝerifo, kiu ŝajnigas malsaĝecon, dum en realeco li estas senkompata, cinika, manipula kaj terure inteligenta. Li ofertas vizion de serio da malmoralaj kaj koruptaj roluloj kun miriga lingvoregado (lia karakteriza kaj esprimplena slango). Ĝi estas konsiderata lia plej bona romano, kune kun Sovaĝa Nokto. Li ankaŭ verkis Parole, The Grifters, elstare adaptita por filmo fare de Stephen Frears, The Getaway, ankaŭ adaptita por filmo kun bonega aktorado de Steve McQueen kaj bonega reĝisorado de Sam Peckinpah, The Killer Inside Me, Violent City, A Pretty Girl, The Transgressors, Dirty Ground (ankaŭ konata kiel A Cabin in the South), The Blood of the Kings, Texas, South of Paradise, A Possessed Woman, The Alcoholics, The Criminal, Parole, Knife in the Eye, ktp.

 Verkaro 

 Now and on Earth (1942)
 Heed the Thunder (akk Sins of the Fathers) (1946)
 Nothing More Than Murder (1949)
 The Killer Inside Me (1952)
 Cropper's Cabin (1952)
 Recoil (1953)
 The Alcoholics (1953)
 Savage Night (1953)
 Bad Boy (1953)
 The Criminal (1953)
 The Nothing Man (1954)
 The Golden Gizmo (1954)
 Roughneck (1954)
 A Swell-Looking Babe (1954)
 A Hell of a Woman (1954)
 After Dark, My Sweet (1955)
 The Kill-Off (1957)
 Wild Town (1957)
 The Getaway (1958)
 The Transgressors (1961)
 The Grifters (1963)
 Pop. 1280 (1964)
 Texas by the Tail (1965)
 South of Heaven (1967)
 Ironside (1967), original novel based on the TV series
 The Undefeated (1969), romanigo de la scenaro de James Lee Barrett
 Nothing but a Man (1970), romanigo de la scenaro de Michael Roemer and Robert M. Young
 Child of Rage (1972)
 King Blood (1973)
 The Rip-Off (1985)
 Fireworks: The Lost Writings of Jim Thompson (1988)

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 The Killer Beside Me
 Jim Thompson on Film: Survey of his works adapted into films. 
 Cigarettes and Alcohol: The Extraordinary Life of Jim Thompson
 Jim Thompson's Oklahoma: The Darkest Guidebook Ever?
 encyc:Heed the Thunder

Kategorio:Membroj de la Industrial Workers of the World
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj scenaristoj