George Tabori

George TABORI, naskita kiel György Tábori, (la 24-an de majo 1914 en Budapeŝto, Aŭstrio-Hungario; m. la 23-an de julio 2007 en Berlino, Germanio) estis brita scenaristo, aktoro, parolanto, verkisto, tradukisto, dramisto kaj teatra reĝisoro de hungara juda deveno. En siaj pli postaj jaroj li laboris en Berlino.Reuters via ABC News Australia, "Playwright George Tabori dies" 25 July 2007

Li malakceptis la terminon "reĝisoro" kiel tro aŭtoritatisman kaj anstataŭe nomis sin "dramisto".  Tabori estis alte estimata de la plej multaj el siaj aktoroj pro sia agrabla laborstilo. En siaj teatraĵoj li ofte kontrastis la hororon de rasismo kaj amasmurdo kun nigra humuro kaj absurda komedio. En Usono li laboris kiel scenaristo kun Alfred Hitchcock kaj Bertolt Brecht, Reuters via ABC News Australia, "Playwright George Tabori dies" 25 July 2007 inter aliaj. En 1971 li revenis al Centra Eŭropo. Tie li atingis la pinton de sia teatra arto en 1986 en Vieno (Teatro Der Kreis, Burgtheater) kaj en 1999 en Berlino kun la Berliner Ensemble. Multaj teatroamantoj taksis la "plej longe servantan teatrokreinton de la mondo" en liaj finaj jaroj kiel la neoficialan "teatra reĝo". 

 Kariero 
Li verkis pli ol 50 teatraĵojn, kune kun kvar romanoj, kaj ankaŭ sennombrajn novelojn kaj radiodramojn.

Karakterizaĵo de lia verko estas, ke larmoj kaj rido ĉiam iras man-en-mane. Multaj el liaj verkoj fokusiĝas al la temo de morto, traktita laŭ maniero ie inter brutala kaj pompaĉa, komika. Ili estas markitaj de absurda superrealismo.

De 1975 ĝis 1978 li reĝisoris la eksperimentan teatran laboratorion (Bremer Theaterlabor) en Bremeno, kie li surscenigis La Malsat-Artiston de Kafka, Medeon de Eŭripido, kaj Atendante Godot de Beckett. De 1987 ĝis 1990 li reĝisoris la Krug-Teatron en Vieno. Li surscenigis Otelo de Shakespeare, Gepajacojn de Leoncavallo, kaj siajn proprajn kontraŭfaŝismajn farsojn, Patrino Kuraĝo (1979), Mein Kampf (1987), kaj aliajn en Germanio kaj Aŭstrio. Ekde 1999 li laboris ĉe la Berliner Ensemble Theatre.  

Granda parto de lia verko rondiras ĉirkaŭ totalismo, kaj precipe naziismo, kiun li traktas kun ironio kaj humuro. Lia patro, ĵurnalisto, estis murdita en nazia koncentrejo. Malgraŭ tio, Tabori rompis la tabuon pri la holokaŭsto sur la teatra scenejo: lia juda deveno eĉ permesis al li fari ŝercojn pri la temo.

En sia teatraĵo "Mein Kampf" (Mia Lukto), nigra komedio kiu premieris en Vieno en 1987, li fokusiĝis al Adolf Hitler, kiun li prezentas vivante en viena gastejo. Tie, li kredas sin esti granda artisto, sed profunde, li estas nenio pli ol mizera pentristo, kiu renkontas kaj amikiĝas kun juda bibliovendisto nomita Schlomo Herzl.

 Verkaro 

 Teatraĵoj 

 Flight into Egypt (1952)
 The Emperor's Clothes (1953)
 Brou Ha Ha (1958).
 Brecht on Brecht: An Improvisation (1960)
 The Niggerlovers (1967)
 The Cannibals (1968)
 The Prince (1970)
 Pinkville (1971)
 My Mother's Courage (1979)
 Jubilee (1983)
 Goldberg Variations (1991)
 Mein Kampf (1993)

 Romanoj 

 Beneath The Stone (1945)
 Companions of The Left Hand (1946)
 Original Sin (1947)
 The Journey (1958)
 The Caravan Passes (1960)
 The Good One (1960)
 Son of a Bitch (1984)
 Tod in Port Aarif (1995)

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

Nekrologo en The Times, la 2-an de oktobro 2007
 listo de teatraĵoj en la angla (en la angla) 
 kompleta bibliografio (en la germana)

 George Tabori ĉe la Universitato de Viskonsino en Madisono: la aŭdia kolekto de la Aktora Studio 

Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Germanaj dramistoj
Kategorio:Usonaj dramistoj