Charles Sumner

Charles SUMNER (naskiĝis la 6-an de januaro 1811 en Bostono, Masaĉuseco; mortis la 11-an de marto 1874 en Vaŝingtono) estis usona politikisto. Li estis senatano de Masaĉuseco.

 Kariero 
Li funkciis kiel Usona Senatano de Masaĉuseco de 1851 ĝis 1874, t.e antaŭ, dum kaj poste de la Usona Enlanda Milito, kaj li estis konsiderata ĉefa usona aktivulo por la forigo de sklaveco. 

Sumner prezidis la Senatan Komitaton pri Eksterlandaj Rilatoj de 1861 ĝis 1871, ĝis li perdis tiun postenon pro disputo kun Prezidanto Ulysses S. Grant pri la provita aneksado de Sankta Domingo. Post disiĝo kun Grant, li aliĝis al la Liberala Respublikana Partio, pasigante la lastajn du jarojn de sia vivo en la Senato fremdiĝinta de sia partio. Dum multaj jaroj post la morto de Sumner, lia heredaĵo estis polemika kaj dividanta, sed en la lastaj jardekoj lia historia reputacio pliboniĝis pro lia frua subteno por rasa egaleco.Tameez, Zaakir (2025). Charles Sumner: Conscience of a Nation.

Li kontraŭis prezidenton Abraham Lincoln kaj poste Andrew Johnson rilate al la postmilitaj Rekonstruaj politikoj. Li prenis la pozicion, ke la venkitaj sudaj ŝtatoj estis konkeritaj provincoj, neprotektitaj de la Konstitucio, kaj ke ili devus provizi garantiojn de egala balotrajto por afrik-usonanoj antaŭ ol esti realmetitaj en la Union.

Sumner komencis sian politikan karieron kiel membro de diversaj kontraŭsklavecaj grupoj kaj fine estis elektita al la Usona Senato en 1851 kiel membro de la Libera Grundo-Partio, baldaŭ post kio li fariĝis fondmembro de la ĝermanta Respublikana Partio. Kiel senatano, li batalis kontraŭ tio, kion li nomis "Sklava Potenco" (Sklavokratio). La kulmino de la aboliciigaj agadoj de Sumner estis lia brutala batado fare de kongresano Preston Brooks sur la Senata planko en 1856 pro lia parolado "La Krimo Kontraŭ Kansaso", en kiu Sumner mokis la parencon de Brooks, la sud-karolinan senatanon Andrew Butler. La severaj vundoj de la senatano kaj la posta longa foresto de la Senato igis lin simbolo de la kontraŭsklaveca movado. Kvankam li ne revenis al la Senato ĝis 1859, la Masaĉuseca parlamento reelektis lin en 1857, lasante lian skribotablon malplena kiel memorigilo pri la atako, kiu polarigis Usonon en la jaroj antaŭ la Usona Enlanda Milito.

Dum la milito, Sumner fariĝis gvidanto de la Radikala Respublikana frakcio, kiu kritikis prezidanton Abraham Lincoln pro esti tro modera rilate al la Sudo. Kiel prezidanto de la Komitato pri Eksterlandaj Rilatoj, Sumner celis malhelpi Brition kaj Francion enmiksiĝi en la aferojn de la Konfederaciaj Ŝtatoj. Post la venko en la Nordaj ŝtatoj kaj la atenco kontraŭ Lincoln, Sumner kaj Thaddeus Stevens gvidis Kongresajn klopodojn doni egalajn civilajn kaj voĉdonrajtojn al liberigitoj kaj forigi iamajn Konfederaciulojn de la povo por malhelpi ilin malfari la avantaĝojn de la venko de la Unio en la milito. La persista opozicio de prezidanto Andrew Johnson al ĉi tiuj klopodoj ludis rolon en lia malsukcesa akuzo en 1868.

Dum la administrado de Grant, Sumner trovis sin fremdiĝinta de sia propra partio. Li subtenis la Aĉeton de Alasko sed kontraŭis la proponon de Grant aneksi Sanktan Domingon. Post kiam senatanoj sukcesis nuligi la aneksan traktaton de Sankta Domingo en 1870, Sumner, timante ke la prezidanto ne rezignis sian intencon aneksi la teritoriojn, kondamnis lin tiel, ke repaciĝo fariĝis neebla, kaj Senataj Respublikanoj baldaŭ forigis lin de la ofico. Sumner kontraŭis la reelekton de Grant en 1872 kaj subtenis la liberalan Respublikanon Horace Greeley. Sumner mortis en ofico malpli ol du jarojn poste.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Mr. Lincoln and Freedom: Charles Sumner  
 Sumner's "Crime Against Kansas" parolado

 The Liberator Files

Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Kontraŭsklavistoj