Kablanda gufo

Kablanda gufo aŭ Kaba gufo (Bubo capensis) estas specio de granda birdo el la ordo de strigoformaj, familio de strigedoj, kun granda plumtufo super ĉiu okulo. Ĝi estas unu el kelkaj grandaj specioj de la genro de gufoj nome Bubo.

Teritorio
Ĝia teritorio limiĝas al la plej sudaj regionoj de Suda Afriko kaj ankaŭ al partoj de Orienta Afriko. Asertoj, ke ĉi tiu specio troviĝas en la sudo de Araba Duoninsulo, estas eraraj kaj supozeble pro konfuzo kun Duoninsula gufo, Bubo milesi.

Habitato
La Kaba gufo troviĝas ĉefe en montaraj regionoj aŭ montetaj areoj kun rokoj, kie ili trovas lokojn por ripozi, sed ankaŭ troveblas en apudaj arbaroj, herbejoj kaj arbarkovritaj ravinoj. Ili troviĝas de marnivelo ĝis 2 500 metroj super marnivelo. Ĉi tiuj gufoj ankaŭ povas vagi en homajn setlejojn aŭ eĉ urbojn, ofte specife por ĉasi kolombojn.

Aspekto
Jen granda gufo, kvankam meza laŭ grandeco inter aliaj grandaj gufostrigoj. Ĝia totala longo varias de 46 ĝis 61 cm. Maskloj pezas de 905 ĝis 1387 g, dum la pli grandaj inoj pezas de 1240 ĝis 1800 g. La flugillongo mezuras 34,3–41,8 cm, dum la vosto estas 15,5–26,6 cm. Ĉi tiu strigo estas malhelbruna supre kun elstaraj oreltufoj kaj flavaj aŭ flavec-oranĝaj okuloj. Ĝi estas malhela sube, kun la flankoj de la brusto makulbrunaj kaj la pli pala brusto kovrita per blankaj, nigraj kaj flavecbrunaj markoj, diverse. La vizaĝa disko estas flavecbruna, kun klara nigra aŭ malhelbruna kadro, kiu plilarĝiĝas direkte al la kolo. Kaj la vosto kaj la flugilplumoj estas striecaj per hela kaj malhelbruna strieco. La piedoj kaj tarsoj estas dense plumkovritaj, kun la eta videbla haŭto bruna supre kaj flaveca sube.

La kanto de la maskla Kaba aglostrigo konsistas el potenca, eksplodema ululado, sekvata de malforta noto: bu-hu. La voĉo de la ino estas simila, sed iomete pli alta. Paroj okaze duetas. Kiam ĝi alproksimiĝas al ino dum amindumado, la masklo eligas trisilaban ku-ku-ku dum li riverencas al sia partnero. Kaj inoj kaj idoj eligas nazan, longedaŭran ĉir-ri dum ili petegas manĝaĵon ĉe la nesto. Inoj iomete klukas dum ili ofertas manĝaĵon al siaj idoj. Kiam ili estas alarmitaj, ambaŭ seksoj eligas bojadon vak vak....

Subspecioj
Ekzistas tri subspecioj: la Kablanda gufo (B. c. capensis) (suda duono de Sudafriko), la Makindera gufo (B. c. mackinderi) (suda Kenjo sude ĝis la norda duono de Sudafriko), kaj la Abisinia gufo (B. c. dilloni) (suda Eritreo kaj Etiopiaj altebenaĵoj). La nomiga subspecio estas la plej malgrandkorpa. La subspecio B. c. dilloni estas ĝenerale pli bruna, malpli krude markita sube kaj havas pli klaran striecon sur la flankoj kaj la brusto ol la nomiga. La plej grandkorpa subspecio, B. c. mackinderi, kiu estas iomete pli granda ol la aliaj, estas foje konsiderata aparta specio (Bubo mackinderi). Ĉi-lasta subspecio ankaŭ havas pli flavecbrunan plumaron.

Kutimaro
La Kablanda gufo estas noktema, ripozante tage inter rokoj, en ŝirmitaj rokokornicoj, aŭ en grandaj rokfendoj kaj kavernoj. Ili ankaŭ povas ripozi en arboj aŭ eĉ sur la tero inter densaj arbustoj. Ili malofte troviĝas ripozantaj en urboj kiel Johanesburgo kaj Pretorio. Ofte masklo kaj ino troviĝas ripozantaj kune, precipe ĝuste antaŭ la reprodukta sezono.

La ĉefa predo por tiu ĉi specio estas mamuloj. Ĉi tiuj povas varii laŭ grandeco de sorikoj kaj malgrandaj ronĝuloj ĝis bestoj de la grandeco de klifmeloj, kiuj estas pli pezaj ol la birdoj mem. Alia grava predo povas esti aliaj birdoj, ĝis la grandeco de frankolinoj kaj martelbirdoj. Oportune, la Kaba gufo kompletigas sian dieton per reptilioj, ranoj, skorpioj, kraboj kaj grandaj insektoj. Talpo-ratoj estas loke ofte ŝatata predo kaj 1 ĝis 3 talpo-ratoj povas esti kaptitaj ĉiunokte dum la reprodukta sezono. Paro kun duonkreskintaj gufidoj postulas ĉirkaŭ 600–750 g ponokte. Ĉasoj okazas de elstaraj ripozejoj, kaj la strigo glitas en descenda flugo al la predo kaj mortigas ĝin per siaj potencaj ungegoj aŭ beko.

Tiuj teritoriaj strigoj povas ekzisti en forta proksimeco kie populacioj estas densaj, troviĝante je 2.5 km². La masklo anoncas la teritorion per krio, kaj duetoj estas maloftaj ĉe ĉi tiu specio. Dum amindumado, la masklo riverencas kaj huadas antaŭ la vertikala, silenta ino. La nesto povas esti malprofunda skrapaĵo sur ŝirmita roka kornico, en roka fendo, en kaverno aŭ eĉ sur la tero sub densa arbusto. Pli malofte, grandaj bastonnestoj faritaj de aliaj birdoj aŭ la pintoj de grandaj arbustoj estas uzataj. Normale la Kablanda aglostrigo reproduktiĝas ĉiujare, sed povas reproduktiĝi en alternaj jaroj. Kutime 2 (malofte 1 aŭ 3) blankaj ovoj estas demetitaj, estantaj 5.2–5.7 cm x 4.3–4.8 cm kaj pezantaj 62 g, je 2-tagaj intervaloj. La ino kovas dum 34 ĝis 38 tagoj, dum la masklo nutras ŝin. La idoj eloviĝas je intervaloj de ĝis 4 tagoj. Novaj idoj pezas 42–51 g, poste pezas 500 g je 20 tagoj kaj estas preskaŭ plenkreskaj post 40 tagoj. La ino kovas la idojn, nutrante ilin per malgrandaj pecoj da viando alportitaj de la maskloj. Je 11–13 tagoj, la idoj elkreskas flavecbrunan lanugon el la mezoptila plumaro. Kvankam en tempoj de abundo, ĉiuj idoj povas postvivi, kutime la dua, pli malgranda ido mortas pro malsato. Je 17 tagoj, la ino foje forlasas la neston sed ankoraŭ ripozas proksime al la idoj. Je 3 ĝis 4 semajnoj, la patrino ĉesas veni al la nesto sed ankoraŭ ripozas kun la idoj. Se la nestejo permesas, la idoj komencas foriri de la nesto je ĉirkaŭ 45 tagoj kaj povas bone flugi post 70–77 tagoj. La idoj estas prizorgataj dum entute 6 monatoj kaj atingas seksan maturecon la sekvan jaron.

Statuso
La Kablanda gufo estas klasita kiel Malplej Zorgiga fare de la IUCN, ĉar ĝia teritorio estas sufiĉe granda kaj la populacioj ŝajnas esti stabilaj. Ili estas oftaj en areoj kiel la Mau-Altebenaĵo en Kenjo, kvankam ili estas loke maloftaj aŭ forestantaj en aliaj partoj de sia teritorio. Ĉirkaŭ 50–60% de reproduktaj provoj estas sukcesaj. Predado de nestoj (precipe grundaj nestoj) estas ofta, same kiel vojmortoj kaj viktimoj pro altatensiaj kabloj kaj pikdratoj. La uzo de pesticidoj por mortigi ronĝulojn povas finfine influi la specion.

 Referencoj 

Owls of the World de Konig, Weick & Becking. Yale University Press (2009), 

 Eksteraj ligiloj 

 Kablanda gufo - Speciteksto en The Atlas of Southern African Birds.
 Cape Eagle Owl ĉe OwlPages.com.
Cape eagle-owl 

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko