Koluma strigo

Koluma strigo aŭ Koluma strigeto (Taenioptynx brodiei) estas specio de strigoformaj birdoj el la familio Strigedoj, kiu enhavas proksime 133 diversajn speciojn de strigoj. La du specioj de la genro Taenioptynx vivas en Azio. Ĝia natura habitato estas ĉemontaj kaj montaraj arbaroj kun malfermaj areoj kaj distribuiĝas tra Orienta Azio. Ĝi estas la plej malgranda strigo en Azio, estante 15 cm longa kaj 60 g peza.

 Taksonomio 
La Koluma strigeto estis por unua fojo priskribita por la scienco en 1836 kiel Noctua brodiei fare de la angla zoologo Edward Burton. Ĝi estis movita al la genro Glaucidium baze sur komparo de sekvencoj de mitokondria DNA kaj montriĝis proksime rilata al la Ĝangala strigo (G. radiatum) kaj al la Kukolstrigeto (G. cuculoides).

Oni agnoskis jenajn du subspeciojn:
T. b. brodiei (Burton, 1836) – Himalajo ĝis suda Ĉinio suden tra Hindoĉinio kaj la Malaja Duoninsulo
T. b. pardalotus (Swinhoe, 1863) – Tajvano

La Sunda strigo (T. sylvaticum) estis iam traktita kiel subspecio de la Koluma strigo. Ĝi estis plialtigita al la specistatuso baze sur la rezultoj de voĉostudo publikigita en 2019.

 Aspekto 
La koluma strigo, estante la plej malgranda strigospecio de Azio, estas inter 15 kaj 17 cm. Inoj estas ĝenerale pli grandaj ol la maskloj, pezante proksimume 63 g, dum maskloj pezas je 52 g.

Tiu birdo havas grizbrunan koloron (depende de aĝo-morfo) kaj havas striecajn dorson kaj flankojn, dum la kapo estas pli makuleca ol strieca. Ili havas elstarajn blankajn brovojn, brile citronflavajn okulojn kaj blankan gorĝan makulon. La mentono, centro de la brusto kaj ventro estas plejparte blankaj. La pala kolumo kaj la du nigraj makuloj ĉiuflanke de la nuko imitas okulajn makulojn kaj ŝajnigas, ke la strigo rigardas de malantaŭe. Tio estas konata kiel la "okcipitala vizaĝo". Ĝi havas grizecbrunan pal-makulan bruston en supra brusto kaj mankas oreltufoj. Oni povas vidi ĝian voston dumfluge, pli longa ol la plej multaj nanaj strigoj, kaj havas rapidajn flugilbatojn.

 Kolormorfoj 
Kolumaj strigoj transiras tra diversaj aĝ-dependaj kolormorfoj. Kapto-rekapta studo de kolumaj strigoj en Tajvano disponigis pruvojn de tio. Ĉe la unua kapto, la individuo estis 56 tagojn aĝa kaj montris novnaskitan kolormorfan fazon; havanta malpli da makuloj kaj strieco sur la dorso kaj supro de la kapo kaj ne havanta tute formitan okcipitalon. Dum la dua rekapto, la individuo estis kaptita 165 tagojn post eloviĝo kaj montris ruĝecan morfon; havanta entute oranĝecruĝan koloron, striecan dorson, makulojn sur la kapo kaj formitan okcipitalon. Dum la tria rekapto, la individuo estis 394 tagojn aĝa kaj estis en sia fina griza morfo.

 Voĉo 
La kolstrigo havas tre nekutimajn sed karakterizajn voĉojn. La masklo produktas 4-notan frazon "vüp-vüvü-vüp" ripetitan je intervaloj de kelkaj sekundoj, foje havante nekompletajn frazojn finiĝantajn per "vüvü". Ilia voko komenciĝas milda kaj fariĝas pli akra pro ekscito dum ili turnas la kapon ĉiudirekten, kreante ventroparolan efikon kaj malfaciligante lokalizi la birdon.

Distribuado kaj habitato
La Koluma strigo estas loĝanta (nemigranta) birdo en sia teritorio.
 Distribuado 
alt=Collared owlet in Phia Oac National Park, Cao Bang, Vietnam|thumb|Koluma strigo
La Koluma strigo havas tre grandan teritorion el Himalajo de norda Pakistano ĝis orienta Ĉinio kaj Tajvano. Ili teritorio etendiĝas suden tra Malajzio. Tiu birdo povas troviĝi en la jenaj landoj: Butano, Brunejo, Kamboĝo, Ĉinio, Barato, Laoso, Malajzio, Birmo, Nepalo, Pakistano, Tajvano, Tajlando kaj Vjetnamio.

 Habitato 
Ilia preferata vivejo varias de ĉiamverdaj arbaroj, arbarbordoj, miksitaj falfoliaj-ĉiamverdaj arbaroj kun kverko, rododendro kaj abio kaj malfermaj maldensarbaroj kun arbustaroj. Ili povas esti trovitaj en submontaraj kaj montaraj vivejoj variantaj inter 1,350–2,750 metroj en alteco, sed ili ankaŭ estis viditaj proksime de kultivitaj teroj tiel malaltaj kiel 700 metroj en alteco.

Specioj en la genro Taenioptynx estas sekundaraj kavnestantoj. Tiu eta strigo ne kreas propran neston, sed prefere nestumas en naturaj arbokavaĵoj aŭ kameroj kreitaj de pegoj kaj barbuloj.

Kutimaro kaj ekologio
La Koluma strigo estas plej aktiva dum taglumo. Estante tagula, tiu birdo povas esti vidita ripozanta, ĉasanta kaj vokanta dum la plejparto de la tago, kaj foje dum la nokto. Ĝi estas ofte ĉikanata de aliaj malgrandaj birdoj dum ripozado.

Reproduktado
Kvankam oni ne scias multe pri la reproduktaj metodoj de la koluma strigo, oni kredas, ke la pariĝa paro restas kune nur dum la periodo de reprodukta sezono, kiu estas de marto ĝis aprilo.

Kiel menciite antaŭe, ili nestumas en naturaj arbokavaĵoj aŭ truoj kreitaj de pegoj aŭ barbuloj, kiuj ofte estas tre putraj kaj troviĝas alte en arbotrunkoj kiuj estas en maldensejo aŭ en malferma areo en la arbaro. Ovodemetado varias de 3 ĝis 5 ovoj, kiuj estas rondaj kaj blankaj. La ovoj estas demetitaj inter malfrua aprilo kaj meze de junio kaj iliaj idoj estas elnestigitaj de meze de junio ĝis frua aŭgusto.

Manĝado
Malmultaj studoj precize identigis la precizan dieton de la koluma strigo, sed oni povas supozi, ke ĝi similas al la dieto de sia plej proksima parenco, la ĝangala strigo. La ĝangalstrigo vidiĝas ĉasanta malgrandajn mamulojn kiel ekzemple dommusoj, hindaj kampomusoj, brunaj dornomusoj kaj blankdentaj nanmusoj; reptilioj kiel skinkoj; birdoj; amfibioj kaj multaj senvertebruloj. Tial la dieto de la koluma strigo konsistas ĉefe el malgrandaj birdoj, insektoj, lacertoj, senvertebruloj kaj malgrandaj mamuloj. Kvankam malgranda, tiu rabobirdo estas ekstreme furioza kaj estis vidita kaptanta predon same grandajn kiel ĝi mem. Post kiam ilia predo estas kaptita, ĝi estas alportata al ripozejo per siaj ungegoj kaj disŝirita per suprentiroj de la beko.

Statuso
Kvankam la koluma strigo estas Malplej Zorgiga en la Ruĝa Listo de IUCN, ĝia ĉefa minaco estas habitatoperdo. En studo ekzamenanta la efikojn de fragmentiĝo sur noktaj birdoj en Azio, kolumaj strigoj neniam estis trovitaj en arbaraj fragmentoj pli malgrandaj ol 100 hektaroj. La verkintoj konkludis, ke antropogenaj premoj kiel ekzemple senarbarigo povas influi eĉ malgrandajn speciojn kiel ekzemple la koluma strigo.

Referencoj

 König, Claus; Weick, Friedhelm & Becking, Jan-Hendrik (1999): Owls: A guide to the owls of the world. Yale University Press, New Haven. 

 Eksteraj ligiloj 

eBird Mapo 
Xeno-canto Mapo kaj Sonoj
Filmeto
Kolormorfoj  

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Azio