Barba kriĉostrigo

La Barba kriĉostrigo (Megascops barbarus, laŭ kio ankaŭ Barbara kriĉostrigo (vidu malsupre ĉe Taksonomio kaj sistematiko) kaj Kriĉostrigo de Santa Bárbara) estas mezgranda strigo, tio estas birdospecio parto de pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. Ĝi estas mezgranda kriĉostrigo loĝanta en Centra Ameriko, nome en Gvatemalo kaj Meksiko.HBW and BirdLife International (2020) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world Version 5. Disponebla ĉe:  [.xls zipped 1 MB] Alirita la 27an de Majo 2021

Taksonomio kaj sistematiko
La Barban kriĉostrigon priskribis por la scienco la unuaj Philip Sclater kaj Osbert Salvin en 1868. Ĝi kunhavas genron Megascops kun pli ol 20 aliaj kriĉostrigoj. Ĝi estas monotipa. La specia epiteto barbarus estas derivita el la tipa loko Santa Bárbara, Vera Paz, Gvatemalo, kaj la adapto "barba" en pluraj lingvoj plej verŝajne estas misderivaĵo el tiu ("barba" estus traduko de barbatus anstataŭ barbarus).Enríquez, P. L. (2020). Bearded Screech-Owl (Megascops barbarus), versio 1.0. En Birds of the World (T. S. Schulenberg, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 9an de Marto, 2022

Aspekto
La barba kriĉostrigo estas la plej malgranda de sia genro en Nordameriko. Ĝi estas 16 ĝis 20 cm longa; maskloj pezas ĉirkaŭ 63 g kaj inoj 72 g. Krom esti pli pezaj, inoj havas iom pli longajn flugilojn kaj vostojn, kaj ĉe ambaŭ seksoj la flugiloj etendiĝas preter la vosto. La specio havas du kolormorfojn. Ĝenerale la superreganta estas helgrizbruna kaj la alia malhelruĝeca, sed pli da inoj ŝajnas esti de la ruĝeca morfo. Intermezuloj estas konataj. Plenkreskuloj de la grizbruna morfo havas suprajn partojn de tiu koloro kun "kolumo" kaj peza makuleco de blankeca grizo. Ankaŭ la vizaĝa disko estas grizbruna ĉirkaŭita de nigreca bruno. La subaj partoj estas palaj kun pli malhelaj markoj, kiuj donas ocelan aspekton, kaj la plumaro etendiĝas preskaŭ ĝis la piedfingroj. La ruĝeca morfo anstataŭigas la grizbrunan per malhelruĝeca bruno, kaj la makula kaj ocela aspekto estas malpli distingeblaj. Ambaŭ morfoj havas flavan okulon, verdecan bekon kaj senplumajn rozkolorajn piedfingrojn.

Distribuado kaj habitato
La Barba kriĉostrigo troviĝas de la altebenaĵoj de centra Chiapas, Meksiko, suden kaj orienten ĝis la altebenaĵoj de centra kaj okcidenta Gvatemalo. Laŭ alteco ĝi plejparte varias inter 1 800 kaj 2 000 m, sed troveblas jam je 1 350 m kaj ĝis 2 500 m. Ĝi loĝas en humidaj moderklimataj montaraj arbaroj de pluraj tipoj; ekzemploj inkluzivas pin-kverkajn, kverkajn kaj nebularbarojn.

Kutimaro
Movoj
La bara kriĉostrigo estas loĝanta (nemigranta) birdo tra sia tuta teritorio.

Manĝado
La Barba kriĉostrigo estas tute noktema. Ĝi manĝas preskaŭ ekskluzive artikulojn, precipe skarabojn, kaj ankaŭ grilojn, tineojn, blatojn, araneojn kaj skorpiojn. Ĝi ĉasas en la subvegetaĵa aŭ arbara rando, atendante sur ripozejo kaj saltante sur predon sur la tero. Ĝi ne prenas la predon al ripozejo, sed manĝas ĝin kie ĝi estas kaptita. Ĝi ŝajne ne ĵetas vombuletojn.

Reproduktado
La Barba kriĉostrigo estas teritoriema. Ĝia reprodukta sezono ŝajnas daŭri de marto ĝis junio. La sola nesto iam trovita estis en natura arba kavaĵo, kie ruĝeca ino kovis grizan idon.

Voĉo
La teritoria kanto de la barbostrigo estas "silenteca kaj mallaŭta, grilsimila trilo daŭranta 3-5 [sekundojn], altiĝanta kaj malaltiĝanta ĉe la fino." Ambaŭ seksoj kantas, la maskloj pli ofte, kaj la kanto de la masklo havas pli malaltan tonalton ol tiu de la ino. Ili ankaŭ donas "mildan ventroparolecan huon."

Statuso
La IUCN origine taksis la barbostrigon kiel Preskaŭ Minacata. En 2012 ĝi ŝanĝis la rangigon al Vundebla specio kaj en 2020 al Malplej Zorgiga. Ĝia populacio havas ĉirkaŭkalkulitan grandecon de almenaŭ 20 000 maturaj individuoj, sed oni kredas, ke ĝi malpliiĝas. Ĝia tuta teritorio estas ĉirkaŭkalkulata je 9 800 km². Meksikaj oficialuloj listigis ĝin kiel endanĝerigita en tiu lando pro ampleksa senarbarigo. "[N]ubaj kaj humidaj pinaroj-kverkarbaroj en bona stato estas limigitaj en altaj deklivoj aŭ altaj montoj, kiuj estas malfacile alireblaj."

 Referencoj 

 "National Geographic"  Field Guide to the Birds of North America 
Handbook of the Birds of the World Vol 5, Josep del Hoyo editor, 
"National Audubon Society" The Sibley Guide to Birds, de David Allen Sibley, 

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Centra Ameriko
Kategorio:Birdoj de Meksiko