Argusa kaprimulgo

Argusa kaprimulgo (Eurostopodus argus) estas specio de kaprimulgo en la familio Kaprimulgedoj. Ili vivas en multo de kontinenta Aŭstralio kaj troviĝas ankaŭ en kelkaj insuloj de Indonezio. Ĝiaj naturaj vivejoj estas malfermaj arbaroj kaj maldensarbaroj, arbustaroj, spinifeksoj kaj tufherboj, savanarbaroj kaj mangrovoj.Cleere, N. (2010). Nightjars: A Guide to Nightjars and related birds. A&C Black. 

Argusaj kaprimulgoj estas pli grandaj kaj pli buntaj ol aliaj specioj de kaprimulgoj, kaj estas konataj pro siaj makulecaj plumarŝablonoj kiuj permesas al ili bone kamufli kontraŭ la grundo. Argusaj kaprimulgoj havas grandajn blankajn punktojn sur kvar eksteraj primaraj plumoj, malhavante la blankajn vostomarkojn de la pli tropika grandvostaj kaprimulgoj.

Argusaj kaprimulgoj estas noktulaj kaj insektovoraj, kaj ĉefe ripozas surgrunde, malofte ripozante en arboj. Ili tendencas kaj manĝi kaj trinki dumfluge, preterpasante laŭ la surfaco de akvejoj por fari tion.

Taksonomio
La Argusan kaprimulgon formale priskribis en 1892 la germana ornitologo Ernst Hartert. Li korektis la genronomon de John Gould el Eurostopodus al Eurostopus, kio ne estis akceptita, kaj stampis la duvortan nomon Eurostopus argus. Hartert specifis la habitaton kiel "Aŭstralio, Aru Insuloj kaj probable Novzelando". La tipa loko estis limigita al Parramatta en Novsudkimrio. 

La specia epiteto devenas el Arguso, rolulo en la Greka mitologio konata pro posedo de multaj okuloj, tiukaze alude al la makuloj de la birdoplumaro. La specio esstas monotipa: oni ne agnoskis subspecion.

La ordo Kaprimulgoformaj inkludas kvar familiojn: nome oleobirdoj, podargoj, niktibiedoj, kaj la kaprimulgedoj.

 Distribuado 
La Argusa kaprimulgo troveblas trans la plej granda parto de kontinenta Aŭstralio, kvankam ĝi estas ĝenerale foresta oriente kaj sude de la Granda Disiga Montaro laŭ la orienta marbordo de centra Kvinslando ĝis sudorienta Sudaŭstralio kaj ne ekzistas en Tasmanio. Individuoj povas esti loke nomadaj aŭ sidlokemaj en nordaj regionoj, dum sudaj birdoj estas parte sidlokemaj aŭ migrantaj, travintras en norda Aŭstralio de majo ĝis septembro. La specio ankaŭ povas vintri sur indoneziaj insuloj en la Banda Maro, eventuale por kelkaj individuoj kiel rezulto de superfluo, kaj vagantoj estis registritaj tiom norde kiel Irian Jaya.

 Habitato 
La Argusa kaprimulgo troveblas en diversaj vivejoj de dezertoj ĝis mangrovoj, ĝenerale preferante pli varman, pli sekan landon ol areoj kun pli humidaj, pli malvarmetaj klimatoj. Habitatspecoj inkludas savanan maldensarbaron; malaltan malferman sklerofilarbaron; mallee; mulgan kaj akacian arbustarojn same kiel spinifekso kaj tufherboj. La specio estis registrita ankaŭ en relative severaj medioj inkluzive de ebenaĵoj, duondezertoj kaj dezertoj.Hollands, D. (2008). Owls, frogmouths and nightjars of Australia. Bloomings Books Pty Ltd. . La specio ĝenerale evitas densajn herbejojn kaj altan, fermitan arbaron. Vintraj vivejoj sur indoneziaj insuloj inkluzivas savanojn, herbejojn kaj randojn de pluvarbaroj.

 Aspekto 
Estante unu el la pli grandaj kaj pli buntaj el la kaprimulgoj, la komplikaj, tre makulecaj kaj punktohavaj padronoj de la Argusa kaprimulgo ebligas ĝin perfekte miksi kie ruĝaj, grizaj aŭ brunaj grundoj estas disŝutitaj de ŝtonoj, folioj, branĉoj kaj branĉetoj.Morcombe, M. (2003). Field guide to Australian birds. Steve Parish Publishing Pty Ltd. Archerfield, Queensland.  Simila en aspekto al du aliaj aŭstraliaj kaprimulgoj, nome la Grandvosta kaprimulgo (Caprimulgus macrurus) kaj la Blankagorĝa kaprimulgo (Eurostopodus mystacalis), plenkreska Argusa kaprimulgo dumfluge montras grandajn blankajn punktojn sur kvar eksteraj primaraj plumoj, malhavante la blankajn vostomarkojn de la pli tropika Grandvosta kaprimulgo. Korpa longo de plenkreskulo estas 25–28 cm. Plenkreskaj maskloj pezas 81-132 g dum plenkreskaj inoj estas iomete pli malgrandaj (74-123 g). Enverguro de plenkreskulo estas 20,5-23,9 cm; vostolongo estas 13,4-16,8 cm kaj bekolongo estas 1,5-2,5 cm. La beko de la Argusa kaprimulgo estas karnobruna ĝis nigreca, foje pli pala pli proksime al la fendo de malsupra makzelo. La irisoj estas brunaj ĝis tre malhelbrunaj; kruroj kaj piedoj estas brunaj kun pli malhelaj ungegoj.Schodde, R., & Mason, I. J. (1980). Nocturnal birds of Australia. Lansdowne Editions.

 Plumaro 
La kapo de plenkreska Argusa kaprimulgo estas makulgriza, kun nigraj centraj kronplumoj kaj ruĝecaj ĝis sablokoloraj randoj, dum la flankoj de la kapo estas nigrecaj kun brunaj makuloj. La malantaŭa kolo estas ruĝeca aŭ sablokolora kolumo ofte makuleca per nigraj markoj. Supraj partoj estas mezgrizaj kun brunecaj aŭ ruĝecaj kaj nigraj strioj. Flugilkovriloj estas makulecaj grizaj ĝis nigrecaj, ofte kun okulfrape sablokoloraj ĝis ruĝecaj makuloj. Kvar plej eksteraj primaraj flugilkovrilaj plumoj havas blankajn makulojn formantajn karakterizan spekulon. La mezgorĝo havas paron da grandaj ovalaj blankaj makuloj, dum la supra gorĝo estas nigreca kun sablokoloraj makuloj. La flavecbrunaj malsupra gorĝo kaj brusto prezentas nigrecbrunajn striojn ofte makulecajn je griza koloro, dum subaj partoj estas brunecaj al okraj.  

Kvankam la specio estas ĝenerale konsiderata monotipa, plenkreskaj inoj povas tendenci esti iomete pli helaj kaj pli palbrunaj ĉirkaŭ la dorso, subaj partoj kaj kolumo, dum ankaŭ havas iomete malpli elstarajn blankajn markojn sur la eksteraj flugilkovriloj. Junuloj havas fajne desegnitajn suprajn partojn kaj estas pli ruĝaj entute ol plenkreskuloj, kun ununura mallarĝa nigra centra strio laŭlonge de la krono. La blankaj eksteraj flugil-kovrilaj padronoj estas pli malgrandaj kaj malpli okulfrapaj, kutime ĉirkaŭitaj per okraj randoj. La brusto de la junulo estas pli griza kaj pli fajne makuleca kun malhelaj strioj etendiĝantaj sur la ventro. Lanugaj junuloj eloviĝas kun unuforma kovro el mallonga, ruĝecbruna lanugo, baldaŭ post kiu ili plumŝanĝas al sia juna plumaro.

Kutimaro
Kiel krepuskula/noktula specio plej aktiva post mallumo kaj antaŭ tagiĝo, Argusaj kaprimulgoj estas kutime observitaj ripozantaj, marŝantaj aŭ kurantaj laŭ la grundo kaj malofte vidiĝas ripozantaj en arboj. Ili estas ofte trovitaj sur vojoj nokte kaj estis observitaj akcipitrantaj insektojn per tre manovra flugo ĉirkaŭ bivakfajroj, artefarita lumigado kaj florantaj arbustoj. Se ĝenitaj, individuoj povas komence flugi nur mallongan distancon antaŭ alteriĝo, sed alfrontante pli persistajn minacojn povas flugi pli for preter vido. Se minacata dum kovado, la Argusa kaprimulgo povas komenci sibli, malfermante sian bekon vaste kaj disvastigante siajn flugilojn kaj voston en defenda pozo aŭ distromontro. La specio kutime ripozas en parte ombritaj lokoj, ofte kamuflitaj inter folirubo aŭ sur ŝtona grundo. Ili sukcesas elteni altajn temperaturojn dum la plej varmaj periodoj per gorĝo-flutado (vapora malvarmigo) kaj tenante la dorson al la suno, dum ankaŭ konservante relative malaltajn metabolajn indicojn.Dawson, W. R., & Fisher, C. D. (1969). Responses to temperature by the spotted nightjar (Eurostopodus guttatus). The Condor, 71(1), 49-53. Kvankam la specio ĝenerale troveblas unuope, aroj de ĝis 15 birdoj estis observitaj dum migrado.

Voĉo
Tipa reprodukta voko de la Argusa kaprimulgo implikas proksimume 9-12 notojn, pliiĝantajn laŭ frekvenco kaj tonalto, poste daŭrigitaj per serio de gorĝecaj sonoj. Surgrunde, alproksimiĝante al sia nestareo, birdoj povas elsendi ransimilajn kvakadojn kaj malaltajn kvatajn bruojn. Ĝia melodia teritoria kanto havas daŭron de 4–6 sekundoj, komencante 2-5 altentonajn notojn, ĉiu iĝante pli rapida, sekvita de rapida sinsekvo de 8-15 altatonj duoblaj notoj.

Manĝado
Argusaj kaprimulgoj akcipitras insektojn kaj manĝas dumfluge, ofte ĉasante sur relative malaltaj niveloj ene de 20–30 m de la grundo. La specio estis observita trinkanta akvon dumfluge per pasado super akvejoj.Holyoak, D. T. (2001). Nightjars and their allies: the Caprimulgiformes (Vol. 7). Oxford University Press.  Ili ankaŭ povas akiri antaŭformitan akvon de sia insektopredo. Argusaj kaprimulgoj supozeble estas preskaŭ ekskluzive insektovoraj. Predospecioj estas cimoj; skaraboj; tineoj; flugilhavaj formikoj; akridoj; saltuloj; kaj mantoj.Barker, R. D., & Vestjens, W. J. M. (1989). The Food of Australian Birds. 1. Non-passerines.CS1RO Division of Wildlife and Ecology & Parchment Press: Melbourne.

Reproduktado
Reproduktado kutime okazas inter septembro kaj decembro, kaj nordaj populacioj reproduktiĝas pli frue ol tiuj en la sudo. En centra Aŭstralio, sezonoj estas malpli klare difinitaj, tiel ke reproduktado tendencas okazi post gravaj pluvokazaĵoj. Plenkreskuloj ne konstruas neston, anstataŭe unu pala flavecverda ovo kun purpur-brunaj makuloj estas demetata sur la grundo inter folirubo, branĉetoj, herbo kaj ŝtonoj, kutime malfaciligante detekton de sidantaj plenkreskuloj. Oni komprenas, ke ambaŭ gepatroj kontribuas al kovado de la ovo dum periodo de ĉirkaŭ 30 tagoj. Idoj povas marŝi ene de mallonga periodo post eloviĝo kaj kapablas kuraĝi sur mallongaj distancoj ĉirkaŭ 20 tagoj, iĝante pli-malpli sendependaj post 30 tagoj. En favoraj kondiĉoj, kovantaj inoj povas demeti duan ovon post kiam ilia ido estas proksimume 22 tagojn aĝa. Ino estis registrita demetante eĉ kvin ovojn, sukcese produktante du idaron dum ununura sezono.

Konservostatuso
Antaŭe konsiderata modere abunda trans enlandaj kaj nordaj areoj, la Argusa kaprimulgo povas fariĝi pli malofta, precipe en sudaj partoj de sia teritorio kiel rezulto de habitatoperdo asocia kun terena senarbarigo, reduktita produktiveco kaj tropaŝtado de restanta indiĝena vegetaĵaro.Watson, D. M. (2011). A productivity-based explanation for woodland bird declines: poorer soils yield less food. Emu, 111(1), 10-18. Predado fare de sovaĝiĝintaj katoj kaj de vulpoj ankaŭ verŝajne grave influos abundon en kelkaj lokoj. La specio nun estas listigita inter la 26 malpliiĝantaj arbaraj birdoj de Aŭstralio.

 Referencoj 

Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Indonezio