Kresta malagaskukolo

La Kresta malagaskukolo (Coua cristata, laŭ kio ankaŭ krestokukolo) estas mezgranda specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas endemia de Madagaskaro, ĉefe trovebla en la marbordaj regionoj de la insulo. La Kresta malagaskukolo estas malforta fluganto, do oni ofte observas ĝin saltadi de branĉo al branĉo en altaj kanopeoj. Ĝi distingiĝas ĉefe per sia verdetgriza dorso, sia elstara griza kapkresto, ruĝecbruna brusto, blanka abdomeno kaj brile turkisaj kaj bluaj makuloj de nuda haŭto ĉirkaŭ la okuloj.  

 Aspekto 

 Plenkreskuloj 
La plenkreska Kresta malagaskukolo estas mezgranda birdo, averaĝe inter 30 kaj 44 cm longa. Ĝi havas verdec-grizan plumaron sur la dorso, blankan abdomenon, ruĝecbrunan bruston kaj brunajn okulojn. Ĝia longa vosto estas purpur-blua kun blankaj pintoj kaj ĝia beko estas nigra. Ĝiaj difinaj karakterizaĵoj estas ĝia elstara griza kapokresto kaj, kiel ĉe ĉiuj malagaskukoloj, ĝiaj koloraj pecetoj de nuda haŭto ĉirkaŭ la okuloj, kiu estas blua kaj turkisa ĉe la Kresta malagaskukolo. Dumfluge, ĝi estas rekonebla pro siaj mallongaj rondaj flugiloj kaj longa blankpinta vosto.

Krome, la tria fingro de ĉi tiu birdo estas reigebla, kio helpas ĝin havi fortan tenon dum saltado ĉirkaŭ altaj branĉoj en la kanopeo. Kvankam ili estas oftaj birdoj en sia teritorio, ili povas esti malfacile videblaj en naturo, ĉar ilia verdet-griza koloro tendencas miksiĝi kun ombroj kaj funkcii kiel kamuflaĵo. Maskloj kaj inoj estas similaj fizike.

 Junuloj 
Junuloj estas kompareblaj al plenkreskaj krestokukoloj, tamen ili estas pli palaj, havas pli mallongan kapokreston kaj ne havas la karakterizan brile bluan kaj turkisan ringon ĉirkaŭ la okulo.

 Idoj 
Junaj idoj estas altricaj, kio signifas, ke ili estas nudaj ĉe naskiĝo kaj bezonas plenan gepatran atenton por sia frua disvolviĝo. Dum tiu tempo, ili havas unikajn ruĝajn kaj blankajn "celcentrojn" ene de sia buŝo, supozeble uzatajn por indiki al siaj gepatroj, kie meti la manĝaĵon. Ĉi tiu karakterizaĵo supozeble estas precipe utila dum pli malhelaj horoj de la tago. Ili ankaŭ havas malhelan haŭton kaj ruĝecan bekon en tiu stadio.

 Taksonomio 
La Kresta malagaskukolo estas unu el naŭ vivantaj birdospecioj en la subfamilio Couinae, kiu havas nur unu genron, nome Coua. Tiuj birdoj estas parto de la ordo Cuculiformes, kiu inkludas kukolojn kaj vojkurulojn. La malagaskukoloj estas monofiletika grupo de endemiaj birdoj de Madagaskaro.

Tri el la specioj de malagaskukoloj estas arboremaj (Blua malagaskukolo (C. caerulea), Kresta malagaskukolo (C. cristata) kaj Veroksa malagaskukolo (C. verreauxi)), kaj ses specioj estas grundoloĝantaj (Kokerela malagaskukolo (C. coquereli), Kurkukolo (C. cursor), Giganta malagaskukolo (C. gigas), Ruĝfrunta malagaskukolo (C. reynaudii), Ruĝkrona malagaskukolo (C. ruficeps) kaj Ruĝbrusta malagaskukolo (C. serriana)).

 Subspecioj 
La Kresta malagaskukolo havas kvar subspeciojn:

 Coua cristata cristata
 Coua cristata dumonti
 Coua cristata pyropyga 
 Coua cristata maxima

 Distribuado kaj habitato 
Krestokukoloj estas endemiaj en Madagaskaro kaj estas la plej disvastiĝintaj el ĉiuj malagaskukoloj. Kvankam iliaj populacioj estas nekonataj, ilia teritorio supozeble estas 562 000 km² laŭlonge de la marbordo de la insulo. Ili troviĝas je altitudoj de ĝis 900 m super marnivelo, sed plej ofte videblas ĉirkaŭ altitudoj de 700 m.

Malgraŭ ke ili plejparte troviĝas en marbordaj kaj falfoliaj arbaroj, iliaj vivejoj konsistas ankaŭ el malfermaj areoj kiel savanoj kaj arbustaroj. Ili foje troviĝas ankaŭ en manglejoj kaj palmoj. Krome, ili kutime evitas deciduajn arbustarojn, elektante ĉefe mozaikojn de arbaroj kaj kultivitaj terenoj. Kiel arbaremaj specioj, ili emas uzi arbarajn tavolojn super kvin metroj kaj ili nestas, averaĝe, ĉirkaŭ naŭ metrojn de la grundo.

 Minacoj 
Kvankam ĉi tiu specio estas markita kiel malplej zorgiga pro siaj stabilaj populacioj, oni kredas, ke la nombro de krestokukoloj konstante malpliiĝas pro habitatoperdo, degenero kaj ĉaspremoj.

Ĝi estas plejparte ĉasata de homoj pro sia bongusta viando, sed ĝiaj ĉefaj naturaj predantoj estas fosoj, akcipitroj kaj agloj.

 Kutimaro 
Kvankam ili estas flugkapablaj, krestokukoloj estas malfortaj flugantoj, do oni observas ilin maltrankvile resaltante inter branĉoj en la kanopeo. Konservante ekvilibron per sia longa vosto kaj kaptante branĉojn per sia inversigebla fingro, ili kapablas moviĝi rapide kaj esti lertaj. Sekretemaj, ili emas resti en grupoj de tri ĝis kvin individuoj ekster la reprodukta sezono. Ili ne emas ariĝi, kvankam ili foje aliĝas al miksspeciaj aroj.

 Voĉo 
Ili estas tre laŭtemaj birdoj kaj havas plurajn malsamajn kriojn, kiujn ni povas aŭdi en la naturo. La plej oftaj estas "laserpafilecaj krioj", kiuj estas serio de penetraj sonoj, kaj duobligitaj, lignaj "tuk-tuk" sonoj. Eblas ankaŭ aŭdi kriojn kiel "koa-koa-koa" kaj "gvaj-gvaj-gvaj-gŭuk". Ĝia krio foje povas servi kiel indikilo de predanto-ĉeesto en la medio.

Malagaskukoloj, kiel multaj birdoj, emas esti pli voĉemaj ĉirkaŭ sunsubiro, ofte kreante miksitan ĥoron kun aliaj specioj. Ili ankaŭ levas sian kreston dum kriado.

 Reproduktado 
Reproduktantaj krestokukoloj kutime troviĝas en monogamaj paroj. Male al iuj aliaj specioj de kukoloj, ĉi tiuj birdoj ne partoprenas en parazitado, sed anstataŭe, kaj masklo kaj ino kunpatras la idojn. La ​​paro konstruas sian neston mem el branĉetoj kaj kaŝas ĝin en arboj aŭ arbustoj por eviti detekton fare de predantoj. Du unuopaj blankaj ovoj estas demetitaj kaj kovataj de ambaŭ gepatroj. La idoj naskiĝas altricaj, kaj ambaŭ gepatroj egale helpas en la kreskigado de la idoj ĝis ili estas ĉirkaŭ du semajnojn aĝaj, kiam ili forlasas la neston. Kukoloj havas malaltan fekundecon, sed ili havas altan plenkreskan longvivecon (ĝis 15 jaroj en kaptiteco), tial ili povas permesi sin havi pli malgrandan idokvanton. Krome, pro ilia mallonga idoprodukta periodo, eblas por ili havi plurajn ovodemetojn en unu reprodukta sezono, kiu estas de septembro ĝis marto.

 Manĝado 
Ili havas ĉiomanĝantan dieton konsistantan el artikuloj, fruktoj, beroj, helikoj, kameleonoj, folioj, semoj kaj aliaj. Ili esence manĝas ĉion, kio taŭgas por grandeco, kion ili trovas en sia medio.

Bildaro

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 
 BirdLife Species Factsheet
voĉo kaj distribumapo. 
markoj ene de la buŝo de ido.

Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Madagaskaro