Afrika kukolo

La Afrika kukolo aŭ Afrika griza kukolo (Cuculus gularis) estas membro de la kukoloj aŭ Cuculus, plej konata genro de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiu inkludas ankaŭ la Geococcyx, la aniojn, la centropojn, kaj la hoacinon. Ĝi troviĝas en subsahara Afriko kie ĝi migras ene de la kontinento, ĝenerale alvenante kaj reproduktakte en ajna loko dum la pluvsezono. Kiel sufiĉe ofta birdo, la Internacia Unio por Konservado de la Naturo taksis ĝian konservostatuson kiel "Malplej Zorgiga".

Aspekto
Tiu estas mezgranda specio kun longa vosto, kun totala longo de 32 cm. Ĝia rapida flugo igas ĝin simili al rabobirdo. Ambaŭ seksoj estas similaj, la kapo, supraj partoj kaj flugiloj estas malhelgrizaj, la gorĝo kaj brusto palgrizaj kaj la ventro blanka strieca per malhelgriza koloro. La vosto estas malhelgriza kun malhela strio kaj blanka pinto. La okuloj estas flavaj ĉe la masklo kaj helbrunaj ĉe la ino. La beko estas flava, kun nigra pinto aŭ korno. La kruroj kaj piedoj estas flavecaj.

La junulo havas du kolorajn formojn; la griza morfo estas pli griza ol la plenkreskulo kun blanka strieco, la malsupraj partoj estas kremblankaj kun densa malhela strieco; la hepata morfo estas bruna anstataŭ griza, la blanko estas anstataŭigita per flavbruna aŭ bruneca nuanco. La krio de la masklo estas "ku-ku" kun la dua noto pli alta kaj pli laŭta ol la unua. La ino eldiras bobelantan "Kŭik-kŭik-kŭik".

Distribuado kaj habitato
La afrika kukolo troveblas en Angolo, Benino, Bocvano, Burkino, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Respubliko Kongo, DRK, Ebura Bordo, Ĝibutio, Eritreo, Esvatinio, Etiopio, Gabono, Gambio, Ganao, Gvineo Bisaŭa, Kenjo, Liberio, Malavio, Malio, Maŭritanio, Namibio, Niĝerio, Mozambiko, Niĝero, Ruando, Senegalo, Sieraleono, Somalio, Sudafriko, Sudano, Tanzanio, Togolando, Ugando, Zambio, kaj Zimbabvo.

Tiuj birdoj migras al Okcidenta Afriko kun la alveno de la pluvsezono, reproduktiĝas tie kaj poste foriras, kvankam en iuj lokoj kiel Niĝerio, ili ŝajnas ĉeesti la tutan jaron. Ankaŭ en Orienta Afriko ilia alveno koincidas kun la pluvsezono, kaj ili povas ĉeesti de oktobro ĝis majo, kaj en Suda Afriko ili ĉeestas de septembro ĝis aprilo. Ilia tipa vivejo estas savano kun disaj akacioj kaj malferma arbaro. Ili ne ĉeestas en densa arbaro aŭ en aridaj regionoj. Ili estas sufiĉe oftaj birdoj sed nerimarkindaj krom kiam ili krias.

Ekologio
Tiu ĉi specio estas ĝenerale solema. Ĝi manĝas insektojn en arboj kaj surgrunde, manĝoserĉante tra la foliaro kaj sondante brutaran fekaĵon. La dieto konsistas ĉefe el kaj harplenaj kaj glataj raŭpoj, sed ankaŭ inkluzivas aliajn insektojn kiel skarabojn kaj flugilhavajn termitojn. Ĝi sidas preskaŭ vertikale. La masklo estas teritoriema, kaj en suda Afriko, paro da afrikaj kukoloj okupas teritorion de pli ol 60 hektaroj (150 akreoj), forpelante aliajn kukolojn.

Kiel multaj aliaj kukoloj, la afrika kukolo estas nestoparazito, la ino demetas siajn ovojn en la nestoj de birdoj de aliaj specioj, forigante ovon jam ĉeestantan en la nesto. Celitaj gastigantoj varias tra la teritorio, kaj la ovoj de la kukolo kutime proksime kongruas laŭ koloro kaj grandeco kun la ovoj de la gastiganta specio; la flavbeka lanio (Corvinella corvina) kaj la forkovosta drongo (Dicrurus adsimilis) ofte estas celitaj. La kovado daŭras inter dek du kaj dek sep tagojn, sed kutime dek du tagojn, kaj la ovoj eloviĝas antaŭ tiuj de la gastiganto. La kukolido elĵetas el la nesto iujn ajn aliajn ovojn kaj birdidojn, kiujn ĝi renkontas. Ĝiaj okuloj malfermiĝas post ok tagoj kaj ĝi elnestiĝas post tri semajnoj, restante dependa de siaj vartgepatroj dum pluraj pliaj semajnoj. La reprodukta sukcesa ofteco en Sud-Afriko estas ĝis 38 procentoj, kaj unu nesto de flavbeka lanio estis forlasita de la vartgepatroj antaŭ ol la kukolido elnestiĝis, kun nova nesto konstruata aliloke. Studo en Zambio malkaŝis, ke afrika kukolo havus siajn ovojn malakceptitajn de forokvosta drongo gastiganta kun malakcept-ofteco de ĝis 93.7%.

Statuso
C. gularis estas sufiĉe ofta birdo kun vasta teritorio. Neniu aparta minaco estis identigita kaj la populacio supozeble estas stabila, do la Internacia Unio por la Konservo de Naturo taksis ĝian konservan statuson kiel "malplej zorgiga".

 Referencoj 

Eksteraj ligiloj
 Speciteksto en The Atlas of Southern African Birds.

Kategorio:Nestoparazitoj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko