Miloš Crnjanski

Miloš CRNJANSKI (cirile Милош Црњански; naskiĝinta la  en  
Csongrád, mortinta la  en Belgrado) estis serba poeto, rakontisto, vojaĝverkisto kaj dramatisto. Apud Ivo Andrić kaj Miroslav Krleža li taksatas klasikulo de la jugoslavuja moderno.Miloš Crnjanski: Tagebuch über Čarnojević, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1993, p. 127 (postparolo)

Biografio
eta|200ra|maldekstre|Miloš Crnjanski, kiel soldato de la Komuna Armeo de Aŭstrujo-Hungarujo en la 1914-a jaro
En 1896 la Crnjanski-oj transloĝiĝis al Timișoara. La bazlernejon li finis en Pančevo. Je Timișoara li finis la superan lernejon antaŭ ekfrekventi la komercan lernejon je Rijeko. De 1913, Crnjanski studis ĉe la universitato de Vieno kaj rekrutiĝis en 1914 tuj post la eksplodo de la Unua Mondmilito. Kiel infanteriano li servis en Galicio apud la rivero Złota Lipa. Antaŭ diserigo de sia regimento li havis la feliĉon, pro malsaniĝo tuberkuloza, troviĝi en lazareto kaj sekve li postvivis kontraŭe al la plejmulto de siaj kunregimentanoj. Ĉi aventurojn estas temo de la membiografiaj komentoj por la poemoj Lirika Itake. Ili ankaŭ estas la fono de la romano Dnevnik o Čarnojeviću.<ref>Tobias Lehmkuhl: Crnjanskis 'Tagebuch von Carnojevic'" - ĉe: Süddeutsche Zeitung, 10.11.2014, p. 12</ref>

Crnjanski provis kaŝiĝi en viena monaĥinejo; finfine li denove soldatis kiel telefonisto de la armekomandejo je Szeged. Tiufunkcie li akiris scion pri militkrimoj de la Aŭstria-hungara armeo kontraŭ serboj. Li ekzameniĝis pri oficireco kaj estis sendita al la bataloj de Isonzo, kiujn li tamen ne devis partopreni rekte. Dum speciala forpermeso pasigata je Vieno (por prezenti sin al altlernejaj ekzamenoj) li estis informita pri la kapitulaco de la Danuba Monarkio. Sekve li vojaĝis Belgradon enmatrikuliĝonte pri kompara literaturscienco, historio kaj arthistorio. Tie aperis ankaŭ lia unua poema volumo Lirika Itake kaj la unua volumo kun prozaĵoj Pričе o muškom. Kiam estis preparata lia verko Dnevnik o Čarnojeviću, li vendis la domon de la patro kaj ekloĝis en Parizo. Poste li rimarkis ke pro neĉeesto de li kelkaj romanĉapitroj estis fuŝe kunmetitaj.

Ekis tempo de vojaĝoj kun restadoj en Romo ĉe Ivo Andrić, en Florenco kaj en Mostar (okaze de trejnado de rezervanoj. En 1928 li fariĝis kulturataŝeo por la Reĝolando Jugoslavujo en Berlino, poste en Romo kaj Lisbono. La impresoj pri la Granda Depresio gajnitaj en Berlino resentiĝas en la eseo Iris Berlina. Post la invado de Wehrmacht en 1941, li aniĝis al la jugoslavuja ekzila registaro je Londono. Londone li estadis malriĉiĝinte ĝis la 1965-a jaro, dum liaj verkoj de la mezaj 1950-aj jaroj ĝuis grandajn eldonkvantojn en Jugoslavujo. Reveninte al la Balkana duoninsulo li estis ovaciita kaj ricevis, por la romano Ideje la gravan literaturpremion de la fakrevuo "NIN". 

 Verkoj 
 Lirika Itake Odabrani stihovi Lament nad Beogradom Pričе o muškom Dnevnik o Čarnojeviću Seobe Seobe drugi deo Roman o Londonu Maska Konak Nikola Tesla Ljubav u Toskani Knjiga o Nemačkoj Kap španske krvi Ideje Literaturo 
 Guido Snel: "Miloš Crnjanski in Exile" - ĉe: John Neubauer, Borbála Zsuzsanna Török (eld.): The Exile and Return of Writers from East-Central Europe: A Compendium, Walter de Gruyter Berlino 2009, p. 309–324

 Eksteraj ligiloj 

 Olga Martynova: "Wir sind im Blut gewatet" - ĉe: Frankfurter Rundschau,'' 24.6.2011
hejmpaĝo de la belgrada Crnjanski-gimnazio

 Notoj 

Kategorio:Serbaj verkistoj
Kategorio:Diplomatoj
Kategorio:Jugoslavaj verkistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en  1893
Kategorio:Mortintoj en 1977