Rufa strigo

{{Taksonomio
|nomo = Rufa strigo
|koloro = pink
|dosiero = Ninox rufa 1.jpg
| dosiero larĝo=240px
|priskribo de dosiero = 
|dosiero2 = 
| dosiero2 larĝo=240px
|priskribo de dosiero2 = 
|regno = Animaloj, Animalia
|filumo = Ĥorduloj, Chordata
|klaso = Birdoj, Aves
|ordo = Strigoformaj, Strigiformes
|familio = Strigedoj, Strigidae
|genro = Ninox
|genro aŭtoritato = Hodgson, 1837
|specio = Rufa strigo, N. rufa 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = 
|dunomo = Ninox rufa
|dunomo aŭtoritato = (Gould, 1846)
|sinonimo = 
|specioj de subdivizio = specioj
|subdivizio = 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj =
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}Rufa strigo (Ninox rufa), konata ankaŭ kiel rufa bubuko', estas specio de strigo en la familio Strigedoj. Priskribis ĝin en 1846 John Gould, angla ornitologo. Ĝia ordinara nomo respegulas la ruf-kolorajn plumojn de tiuj strigoj kiam estas maturaj. Kvankam ĝi estas malofta, la specio havas vastan teritorion, inklude Aŭstralion, Indonezion, kaj Papuo-Nov-Gvineon.Kanowski, J. (1998). "The abundance of the rufous owl Ninox rufa in upland and highland rainforests of north-east Queensland." Emu 98: 58-61.

La rufa strigo estas granda strigospecio, kies pezo varias de 700 ĝis 1700 g, depende de la sekso kaj aĝo. Ĝi estas nur iomete pli malgranda ol la plej granda strigo en Aŭstralio, nome la Forta strigo (Ninox strenua), kiu tipe pezas inter 1050 kaj 1700 g. La rufa strigo estas ĝeneralisma noktema predanto kaj ĝenerale solema. Ĝi malofte estas agresema al homoj krom en situacioj, en kiuj ĝi sentas, ke ĝia nesto aŭ idoj estas minacataj.

Aspekto
La rufa strigo estas granda birdo, ofte kreskante ĝis 46–57 cm longa, kun enverguro de 100 ĝis 120 cm. Inoj tipe pezas 700–1050 g, dum maskloj tipe pezas 1050–1300 g. Ambaŭ seksoj havas relative malgrandajn kapojn kompare kun sia korpo kaj vosto, sed la kapo de la masklo estas pli plata kaj pli larĝa ol tiu de la ino. 

Junuloj estas multe pli malgrandaj, kutime 49–54 mm longaj ĉe naskiĝo, kaj estas kovritaj per lanuga blanka felo. La frunto, kolo, dorso kaj supraj flugiloj de la plenkreskuloj estas kutime malhelruĝecbrunaj kun helbrunaj strioj disĵetitaj tra la tuta korpo. La vizaĝo estas malhelbruna, kaj la kolo, brusto kaj subaj partoj estas ruĝecbrunaj kun maldikaj kremkoloraj strioj. La malsupra flanko de la flugiloj estas helbruna kun dikaj kremkoloraj strioj. La kurba beko estas helgriza kaj estas ĉirkaŭata de nigraj haregoj ĉe sia bazo. Ĝi havas orflavajn okulojn.

Subspecioj
La kvin subspecioj diferenciĝas iomete laŭ grando kaj koloro.Integrated Taxonomic Information System Report.  Ili estas jenaj: 

 Ninox rufa humeralis (Bonaparte, 1850) — Waigeo
 Ninox rufa rufa (Gould, 1846) — Kimberley kaj Top End
 Ninox rufa aruensis (Schlegal, 1866) — Aru-Insuloj
 Ninox rufa meesi (I.J. Mason & Schodde, 1980) — nordoriento de la Kabo de Jorka Duoninsulo
 Ninox rufa queenslandica (Matthews, 1911) — sudoriento de la Kabo de Jorka Duoninsulo

Distribuado kaj habitato
La rufa strigo havas vastan geografian teritorion. Ĝi estas indiĝena de la Aru-Insuloj, Nov-Gvineo kaj norda Aŭstralio, kie ĝi troviĝas en la Lando Arnhem, la nordaj Kimberley-insuloj, la oriento de la Kabjorka Duoninsulo, kaj la Regiono Mackay de orienta Kvinslando. Ĝi estas la sola ekskluzive tropika strigo en Aŭstralio. La tutmonda populacio de Ninox rufa ankoraŭ ne estas determinita, sed la specio estas konsiderata nekutima ĝis malofta.

Tiu strigo loĝas en surteraj ekosistemoj. Ĝi troviĝas ĉefe en pluvarbaroj kaj randoj de pluvarbaroj. Pliaj vivejoj povas inkluzivi aliajn arbarojn, humidajn savanojn kaj enlandajn malsekejojn.

Kutimaro
Rufaj strigoj karakteriziĝas per sufiĉe timemaj kaj pasemaj naturoj, sed oni scias, ke ili fariĝas agresemaj se minacataj. Ili estas preskaŭ ekskluzive noktemaj birdoj kaj restas en sia nesto aŭ ripozejo dum la tago. Ili ĝenerale ne estas tre laŭtaj, krom dum la reprodukta sezono. Dum ĉi tiu tempo, maskloj kaj inoj komunikas unu kun la alia per krioj de diversaj tonoj. La voĉo de la ino estas pli altatona ol tiu de la masklo.

Reproduktado
La rufa strigo havas regulan reproduktosezonon de junio ĝis septembro, depende de la varmo de sia vivejo. Por komenci reproduktadon, la masklo eligos duoblan krion, kiu allogos inon al li. Dum ŝi flugas al li, la ino donos ekscititajn trilojn responde. Ovoj estas tipe demetitaj en nesto situanta en la trunkoj aŭ branĉoj de arboj. Kelkaj nestoj estas konstruitaj ĝis tridek metrojn supergrunde por protekti ilin kontraŭ grundloĝantaj predantoj. La maskla strigo elektos la neston kaj la ino demetos unu aŭ du ovojn interne. La ovoj postulas 37 tagojn da kovado. Post eloviĝo, la junaj strigoj dependas de siaj gepatroj dum multaj monatoj, ofte ĝis la sekva reproduktosezono. La plenkreskaj maskloj kaj inoj ambaŭ agreseme defendos siajn nestojn kontraŭ predantoj kaj entrudiĝintoj dum la idoj ankoraŭ loĝas interne.Lewis, Deane P. "Rufous owl - Ninox rufa". The Owl Pages. 25 Apr. 2005. Web. 02 Apr. 2011. <.

Manĝado
La ruĝbruna strigo estas lerta kaj potenca ĉasisto, kapabla kapti vastan gamon da predoj. Ilia dieto estas tre diversa, game de birdoj kaj insektoj ĝis malgrandaj mamuloj kiel flugvulpoj. Predograndecoj de mamuloj estis registritaj de malgrandaj ronĝuloj de 5 ĝis 15 g ĝis pli grandaj arbaraj marsupiuloj kiel la Norda tufvosta didelfo (1100 ĝis 2000 g). Tipe, la rufa strigo ĉasas la junulojn de ĉi tiuj pli grandaj predospecioj. Mamuloj, kiujn la rufa strigo estas dokumentita manĝi, inkluzivas la jenajn: malgranda ruĝa flugvulpo (Pteropus scapulatus), nigra flugvulpo (Pteropus alecto), brosvosta faskogalo (Phascogale tapoatafa), norda brosvosta didelfo (Trichosurus arnhemensis), sukerglisilo (Petaurus breviceps), nigrapieda arborato (Mesembriomys gouldii), brosvosta kuniklorato (Conilurus penicillatus), norda bruna peramelo (Isoodon macrourus), pala kamporato (Rattus tunneyi), malhela kamporato (Rattus colletti), kaj aliaj. Ili ankaŭ kaptas birdojn kiel Oranĝpieda nestamasulo (Megapodius reinwardt) kaj Eclectus|eklekta papago (Eclectus roratus).Legge S., Heinsohn R., Blackman C. kaj Murphy S. (2003). "Predation by rufous owls on eclectus parrots and other animals at Iron Range National Park, Cape York". Corella 27: 45-46.

Laŭsezonaj ŝanĝoj en la elekto de predo estis determinitaj per unu studo en Aŭstralio. Ekzemple, kiam grunda vegetaĵaro estas pli densa dum la pluvsezono, ĉi tiuj strigoj ŝajnas predi pli ofte aliajn birdojn ol grundloĝantajn mamulojn. La elekto de predo ankaŭ plejparte dependas de la havebleco de specioj dum la malsamaj sezonoj. Por kapti sian predon, oni observis, ke rufaj strigoj uzas plurajn predadmetodojn. Ili povas preni predon de ripozejoj, kapti de arbofoliaro dumfluge, ĉasi dumfluge, aŭ plonĝi el la aero kaj kapti sian predon de la grundo aŭ de akvo.

Konservostatuso
Laŭ la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj, Ninox rufa ne estas listigita kiel vundebla specio. Ĝi estis plej laste klasifikita en 2016 kiel specio malplej zorgiga. Kvankam ĝia populacio ŝajnas malpliiĝi, ĝia malkreskrapideco ne estas konsiderata sufiĉe rapida por esti konsiderata sub la vundebla kategorio. La specio spertis malpli ol 30% malkreskon dum la lastaj dek jaroj aŭ tri generacioj. Tamen, la rufa strigo, kiel multaj aliaj birdoj, estas submetita al la minacoj de ĉasado, senarbarigo kaj arbaraj incendioj dum la seka sezono.

Referencoj

Olson, Storrs L. (1985): IX.C. Strigiformes. En: Farner, D.S.; King, J.R. & Parkes, Kenneth C. (eld.): Avian Biology'' 8: 129–132. Academic Press, New York.

Bibliografio

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo