Ringkolulo

Koluma papageto aŭ Ringkolulo (Barnardius zonarius) estas papago indiĝena de Aŭstralio. Escepte ĉe tre tropikaj kaj altaj areoj, la specio adaptiĝis al ĉiuj kondiĉoj. Traktadoj de la genro 'Barnardius' antaŭe agnoskis du speciojn, nome la papagon de Port Lincoln (Barnardius zonarius) kaj la mallee ringkolan (Barnardius barnardi), sed pro tio, ke ĉi tiuj facile interreproduktiĝas ĉe la kontakta zono, ili kutime estas konsiderataj kiel ununura specio B. zonarius kun subspeciaj priskriboj.Christidis, L. & Boles, W.E. (1994). The Taxonomy and Species of Birds of Australia and its Territories. Hawthorn East, Victoria : Royal Ornithologists Union Monograph Vol. 2 112 pp. Nuntempe, kvar subspecioj estas agnoskataj, ĉiu kun aparta arealo.

En Okcidenta Aŭstralio, la ringkolulo konkurencas pri nestolokoj kun la ĉielarka triĥogloso, enkondukita specio. Por protekti la ringkolulon, aŭtoritatoj en ĉi tiu regiono aprobas la forigon de la triĥogloso. Ĝenerale, tamen, la ringkolulo ne estas minacata specio.

Aspekto
La subspecioj de la aŭstralia ringkolulo konsiderinde diferencas laŭ koloro. Ĝi estas mezgranda specio ĉirkaŭ 33 cm longa. La baza koloro estas verda, kaj ĉiuj kvar subspecioj havas la karakterizan flavan ringon ĉirkaŭ la malantaŭa kolo; flugiloj kaj vosto estas miksaĵo de verda kaj blua.

La subspecioj B. z. zonarius kaj B. z. semitorquatus havas obtuze nigran kapon; dorso, pugo kaj flugiloj estas brilverdaj; gorĝo kaj brusto bluecverdaj. La diferenco inter ĉi tiuj du subspecioj estas, ke B. z. zonarius havas flavan abdomenon, dum B. z. semitorquatus havas verdan abdomenon; ĉi-lasta ankaŭ havas elstaran karmezinan fruntan bendon, kiun la unua ne havas (la intermeza montrita en la kadro havas karakterizaĵojn de ambaŭ subspecioj). La du aliaj subspecioj diferencas de ĉi tiuj subspecioj per la brilverdaj krono kaj nuko kaj ruĝaj vangareoj. La malsupraj partoj de B. z. barnardi estas turkisverdaj kun neregula oranĝflava bendo trans la abdomeno; la dorso kaj mantelo estas profunde nigrecbluaj kaj ĉi tiu subspecio havas elstaran ruĝan frontan bendon. La B. z. macgillivrayi estas ĝenerale palverda, sen ruĝa frunta bendo, kaj larĝa uniforma palflava bendo trans la abdomeno.

La alvokoj de la Mallee-ringkolulo kaj de la Cloncarie-papagoj estis priskribitaj kiel "tintantaj", kaj la alvokoj de la Port Lincoln-ringkolulo kaj la Dudek-okaj papagoj estis priskribitaj kiel "stridaj". La nomo de la Dudek-oka estas onomatopeo derivita de ĝia distinga alvoko, kiu sonas kiel "dudek-ok" ("twenty-eight" aŭ la franca ekvivalento, "vingt-huit", laŭ plej frua priskribo).

Taksonomio kaj nomoj
La aŭstralia ringkolulo unue estis priskribita de la angla natursciencisto George Shaw kaj desegnita de Frederick Polydore Nodder en 1805 en ilia verko The Naturalist's Miscellany: Or, Coloured Figures of Natural Objects; Drawn and Described Immediately From Nature. Li nomis ĝin Psittacus zonarius "zonhava papago". Kiel larĝvosta papago, ĝi estas plej proksime parenca al la rozeloj de la genro Platycercus, kaj estis metita en tiun genron fare de kelkaj aŭtoritatoj, inkluzive de Ferdinand Bauer.

Nuntempe oni agnoskas kvar subspeciojn de ringkolulo, ĉiuj el kiuj estis iam priskribitaj kiel aparta specio: (je 1993, la 28a kaj la Cloncurry papagoj estis traktitaj kiel subspecioj de la Port-Lincoln kaj la mallee ringkoluloj, respektive.)

Pluraj aliaj subspecioj estis priskribitaj, sed estas konsiderataj sinonimoj kun unu el la supre menciitaj subspecioj. B. z. occidentalis estis sinonimigita kun B. z. zonarius.Schodde, R. & Mason, I.J. (1997) Aves (Columbidae to Coraciidae). En, Houston, W.W.K. & Wells, A. (eld) Zoological Catalogue of Australia.  Melbourne: CSIRO Publishing, Australia Vol. 37.2 xiii 440 pp. Intermezuloj ekzistas inter ĉiuj subspecioj krom inter B. z. zonarius kaj B. z. macgillivrayi. Intermezuloj estis asociitaj kun termalplenigo por agrikulturo en suda Okcidenta Aŭstralio.

La klasifiko de ĉi tiu specio estas ankoraŭ debatata, kaj molekula esplorado de Joseph kaj Wilke en 2006 trovis, ke la komplekso genetike dividiĝis en du kladojn — unu proksimume korelacianta kun B. z. barnardi kaj la alia kun la aliaj tri formoj; B. z. macgillivrayi estis pli proksime parenca al B. z. zonarius ol al la najbara B. z. barnardi. La esploristoj sentis, ke estas tro frue reorganizi la klasifikon de la komplekso ĝis pliaj studoj estu entreprenitaj.

Subspecioj

SubspeciojOrdinaraj kaj duvortaj nomoj BildoAspektoTeritorio28a papagoLa ruĝa bendo kaj verda ventro distingas ĝin de la papago de Port Lincoln.En sudokcidentaj arbaroj de marborda kaj ĉemarborda Okcidenta Aŭstralio.Lendon, p. 166 B. z. semitorquatus(Quoy & Gaimard, 1830)Port-Lincoln papago aŭPort-Lincoln ringkoluloOfta el Port Lincoln sudorienten ĝis Alice Springs en norforiento, kaj el arbaroj Karri kaj Tingle de Sudokcidenta Aŭstralio ĝis distrikto Pilbara.Lendon, p. 161 B. z. zonarius(Shaw, 1805)Cloncurry papagoLa flava ventro, pli helverda koloro kaj manko de ruĝa bendo distingas ĝin de la mallee ringkolulo.El la baseno de la lago Eyre en la Norda Teritorio ĝis la Gulf Country de nordokcidenta Kvinslando, el Burketown suden ĝis Boulia, kun Kynuna kaj Camooweal, kiel orienta kaj okcidenta limoj respektive.Lendon, p. 157B. z. macgillivrayi(North, 1900)Mallee ringkoluloCentra kaj okcidenta Novsudkimrio okcidente de Dubbo, la sudokcidenta angulo de Kvinslando okcidente de St George, orienta Suda Aŭstralio kaj nordokcidenta Viktorio.Lendon, pp. 152–52B. z. barnardi(Vigors & Horsfield, 1827)

Kutimaro
La aŭstralia ringkolulo estas aktiva dumtage kaj troveblas en eŭkaliptaj arbaroj kaj eŭkalipto-bordaj akvovojoj. La specio estas gregema kaj depende de la kondiĉoj povas esti loĝanta aŭ nomada. En provoj de kultivado de hibridaj eŭkaliptaj arboj en sekaj medioj, papagoj, precipe la papago de Port Lincoln, kaŭzis severan damaĝon al la kronoj de la pli junaj arboj dum la esplorperiodo inter 2000–2003.

Manĝado
Ĉi tiu specio manĝas vastan gamon da manĝaĵoj, inkluzive de nektaro, insektoj, semoj, fruktoj, kaj indiĝenaj kaj enkondukitaj bulboj. Ĝi manĝas fruktojn kultivitajn en fruktoĝardenoj kaj estas foje vidata kiel damaĝbesto fare de farmistoj.

Reproduktado
La reprodukta sezono por la nordaj populacioj komenciĝas en junio aŭ julio, dum la centraj kaj sudaj populacioj reproduktiĝas de aŭgusto ĝis decembro, sed tio povas esti prokrastita kiam klimataj kondiĉoj estas malfavoraj. La nesta loko estas kavaĵo en arbotrunko.  Ĝenerale oni demetas kvar aŭ kvin blankajn ovalajn ovojn, kiuj mezuras 29 mm x 23 mm, kvankam la ovodemetado povas esti nur de tri kaj eĉ de ses. Oni taksis, ke la postvivado de elnestiĝintoj estas de 75%.

Konservado
Kvankam la specio estas endemia,  ĝi estas konsiderata ne minacata, sed en Okcidenta Aŭstralio, la dudekoka subspecio (B. z. semitorquatus) estas loke delokitaj de la enkondukitaj ĉielarkaj papagoj, kiuj agreseme konkurencas pri nestejoj. La ĉielarka papago estas konsiderata plagospecio en Okcidenta Aŭstralio kaj estas submetata al ekstermado en la naturo.

 Referencoj 

 The Atlas of Australian Birds, Blakers, Davies & Reilly, (1984) 
 Photographic Field Guide to Birds of Australia, Jim Flegg, (2002) 
John Gould's The Birds of Australia :
 Kompleta teksto disponebla ĉe National Library of Australia en elektronika formato ĉe 
 B. z. semitorquatus plate

Eksteraj ligiloj

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio