Jehuda Alkalai

Jehuda Alkalai - jide respektive , n. en 1798, m. en oktobro 1878, je plena nomo Judah aŭ Jehuda ben Solomon Ĥai Alkalai - estis bosnia rabeno en la Otomana Imperio, opinia ĵurnalisto kaj preparanto de la moderna cionismo. Li ĝenerale estas konsiderita unu el la influaj antaŭuloj de moderna cionismo kune kun la prusia rabeno Zvi Hirsch Kalischer. Kvankam Jehuda Alkalai estis sefarda judo, li ludis gravan rolon en procezo vaste atribuita al la aŝkenazaj judoj. Alkalai famiĝis pro sia pledado favore al la restarigo de la judoj al la Izraela Lando. Pro kelkaj el liaj projektoj, li povas juste esti rigardata kiel unu el la antaŭuloj de la modernaj cionistoj kiel ekzemple Theodor Herzl.

Biografio
Li naskiĝis en familio de sefardoj en Sarajevo en 1798. Tiutempe Bosnio kaj Hercegovino estis sub la Otomana Imperio.

Li studis en Jerusalemo, kiu ankaŭ apartenis al la Otomana Imperio, sub diversaj rabenoj kaj venis sub la influon de la Kabalo. En 1825 li fariĝis Torao-leganto kaj instruisto ĉe la sefarda komunumo Semlin, kaj poste ĝia rabeno kelkajn jarojn poste. Semlin, la hodiaŭa distrikto Zemun de la serbia ĉefurbo Beogrado, estis tiutempe parto de la limgarda zono de la Aŭstra Imperio. Kiam li alvenis, la regiono spertis fortajn naciismajn movadojn, kaj la Serba milito de sendependeco, kiu kondukis al la kreado de nova serba ŝtato post jarcentoj da otomana okupado, donis impeton al novaj naciismaj ideoj inter balkanaj judoj kiel ekzemple Alkalai.

En 1852, Alkalai establis la Societon de la Setlejo de Erec Jisrael en Londono. La amasa reveno al la ĉirkaŭaĵo de la antikva juda ĉefurbo Jerusalemo kompreniĝis kiel solvo de la vizio pri starigo de juda socio kaj la finigo de la tensia juda diasporo - kiu ĉiam signifis mankon de homaj rajtoj. La dekonaĵo estu reenkondukita por helpi financi la grandskalan setlejan projekton, juda konsilio de pliaĝuloj estu establita kiel juda parlamento, la hebrea lingvo estu revivigita, kaj juda armeo estu konstruita. Por tiu celo, li aktive eldonis dum sia tuta vivo, publikigante multajn gazetartikolojn kaj broŝurojn (ekz. "Goral ladonaj" en 1857) kaj vojaĝante tra okcidenteŭropaj landoj por reklami siajn ideojn. Liaj ideoj kaj agadoj provokis fortan reziston en ortodoksaj judaj rondoj.

En 1871 Alkalai re-vizitis Jerusalemon kaj establis alian mallongdaŭran koloniigistan societon. En 1874, en la aĝo de 76 jaroj, li translokiĝis tien kun sia edzino. Li mortis en 1878, tagojn post kiam lia naskiĝlando Bosnio estis okupita de la Aŭstra-Hungara Imperio, kaj estis entombigita en la antikva Juda Tombejo de la Olivarba Monto.

Kategorio:Sefardoj
Kategorio:Rabenoj