Kolumkaprimulgo

La Kolumkaprimulgo, Caprimulgus pectoralis, estas birda specio de la genro de kaprimulgoj, kiu vivas en sub-Ekvatora Sub-Sahara Afriko, kvankam ĝi estis vidita ankaŭ en kelkaj landoj norde de ekvatoro. 

Ĝi plejofte troviĝas en maldensarbaraj savanoj aŭ aliaj falfoliaj maldensaj arbaroj.[ Ĝi estas kutime distingita pro sia brunkolora kolumo kiu donas al la specio sian ordinaran nomon. Ĝi havas karakterizan vokon kiun kelkaj tradukis kiel "bona-sinjoro-liberigu nin". La Kolumkaprimulgo estas insektovora specio kiu manĝas plejparte papiliojn, tineojn kaj aliajn insektojn. La Kolumkaprimulgo reproduktiĝas post la seka sezono kaj tipe produktas du ovarojn kun po du ovoj por ovodemetado.

 Taksonomio 
La Kolumkaprimulgo apartenas al la familio Kaprimulgedoj kiu inkludas ĉirkaŭ 90 speciojn de kaprimulgedoj, noktakcipitroj kaj ties parencoj. Tiuj birdoj estas ĉiuj insektovoraj kaj plej aktivaj ĉe tagiĝo, krepusko kaj dum la nokto. Krome, distinga trajto de tiu familio estas la pektina ungego, kiun tiuj birdoj uzas por plumaranĝado. La Kolumkaprimulgo estas parto de la Caprimulgus genro kiu enhavas la plimulton de la specioj de la kaprimulgoj. La Kolumkaprimulgo estas plej proksime rilatita al Caprimulgus poliocephalus aŭ Montokaprimulgo.

Oni agnoskis jenajn kvin subspeciojn:
 C. p. nigriscapularis Reichenow, 1893 – Senegalio kaj Gambio ĝis okcidenta Kenjo kaj sudokcidenta DR Kongo
 C. p. shelleyi Barboza du Bocage, 1878 – Angolo kaj suda DR Kongo ĝis sudorienta Kenjo, centra Tanzanio kaj norda Malavio
 C. p. fervidus Sharpe, 1875 – suda Angolo kaj norda Namibio ĝis Zimbabvo kaj norda Sudafriko
 C. p. crepusculans Clancey, 1994 – sudorienta Zimbabvo kaj Mozambiko ĝis orienta Sudafriko
 C. p. pectoralis Cuvier, 1816 – suda Sudafriko

Aspekto
Plenkreska Kolumkaprimulgo estas relative malgranda je inter 23 kaj 25 centimetroj. Ilia plumaro estas plejparte diverskolora grizecbruna kaj brunblanka koloro. La Kolumkaprimulgo havas klaran ruĝecan kolumon, kiuj estas brunkoloraj plumoj situantaj ĉe la kolo malantaŭa, donante al la specio sian ordinaran nomon. Ili havas grandan blankan gorĝan makulon. La plumoj ĉirkaŭ siaj okuloj kaj ĉe siaj ŝultroj estas kaŝtanbrunaj. Ili havas helkoloran kronon ĉe la supro de sia kapo kun pli malhela makulo en la centro. Nigraj makuloj fluas malsupren ambaŭflanke de la skapuloj. Iliaj subaj plumoj estas brunaj, makulecaj kaj striecaj brunblankaj. Ilia vosto estas proksimume kvadratforma. La beko de la Kolumkaprimulgo estas malhela kaj ĝiaj okuloj estas tute nigraj. Tiu specio ankaŭ estas sekse dimorfa. La masklo havas blankajn makulojn sur la kvar plej eksteraj flugilplumoj (la primaraj) kaj blankajn pintojn sur la du plej eksteraj vostoplumoj. Tiuj blankaj makuloj estas multe pli malgrandaj kaj iom pli sablokoloraj ĉe la ino.

La Kolumkaprimulgo havas longajn bridajn plumetojn (aŭ rigidajn har-similajn plumojn) ĉirkaŭ sia beko kiu estas kutime karakteriza trajto en kaprimulgoj. Tiuj bridaj plumetoj povas kreski ĝis 20 mm longaj kaj la Kolumkaprimulgo povas havi ĝis 8 el ili ambaŭflanke de sia vizaĝo. La bridaj plumetoj bezonas 18 tagojn por kreski ĉe novnaskitaj idoj. Ili estas pale eburkoloraj ĉe la bazo kaj pli malhelaj ĉe la pintoj. Tiuj super la beko kurbiĝas supren por protekti la okulojn de la birdo, dum tiuj malsupre kurbiĝas malsupren por helpi la birdon kapti predon. La Kolumkaprimulgoj ankaŭ havas pektinecan ungegon sur sia meza piedfingro, ĉiu kun 9 bridaj plumetoj, permesantaj al la birdo kombi sin dum plumaranĝado.

Kolumkaprimulgoj estas duonfru-aĝaj signifante ke ili estas pli-malpli maturaj kaj moveblaj tuj post kiam ili eloviĝas. Kiel rezulto, ili naskiĝas kun iom da plumaro. Ĝi konsistas el griza lanugo kun malhelbrunaj strioj kiuj iras de la beko, tra la okuloj, tra la flugiloj kaj la dorsaj areoj kiuj kuniĝas ĉe la uropiga glando. Ili ankaŭ havas ruĝeckolorajn plumojn sur sia vizaĝo kaj flugiloj. Krome, la idoj havas neklarajn helkolorajn plumojn sur la krono de sia kapo. Novnaskitaj idoj estas ĉirkaŭ 5 cm grandaj kaj pezas ĉirkaŭ 5 gramojn.

 Distribuado kaj habitato 
La Kolumkaprimulgo estas vaste distribuita tra la plej granda parto de sudorienta Afriko, nome Suda Sudano, Kenjo, centra Tanzanio, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Angolo, Namibio, Bocvano kaj Sudafriko. Ĝi ankaŭ estis vidita en kelkaj centraj kaj okcidentafrikaj landoj kiel Gambio, Senegalo, okcidenta Sieraleono, Niĝerio, kaj Kameruno.

La Kolumkaprimulgo ĉiam restas ene de la afrika kontinento. Ĝi migras reen nur al la sama reproduktejo ĉiujare por reprodukta sezono, sed ĝi neniam devojiĝas tro malproksimen de sia hejmregiono.

Ĝi estas surtera birdospecio. Ĝi troviĝas kutime en arbaroj, savanoj, arbustaroj kaj herbejoj.BirdLife International. 2016. Caprimulgus pectoralis. The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T22730097A95024190. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22730097A95024190.en. Estas plej ofta renkonti ĉi tiun noktan specion en arbaraj savanoj dominataj de Brachystegia sed ankaŭ en aliaj falfoliaj maldensaj arbaroj en suda Afriko. Ĝi ankaŭ povas esti trovita en arbustaroj kun akacioj kaj eŭkalipto-plantejoj kaj foje en antaŭurbaj ĝardenoj ĉirkaŭitaj de arboj.

 Kutimaro 

 Voĉo 
La Kolumkaprimulgo estas plej konata pro sia tre karakteriza kanto. Ĝi konsistas el serio de mildaj notoj, kiujn multaj diras, sonas kiel "Bona Sinjoro, liberigu nin, savu nin, savu nin". Ĉi tiu kanto ofte estas antaŭita de finvoko. Tamen, ili foje povas kanti ĉi tiun finvokon por tre longa periodo kaj neniam ŝanĝi al la plena kanto. La kanto de la Kolumkaprimulgo estas kutime aŭdata nur ĉe krepusko kaj tagiĝo por altiri partnerojn antaŭ ilia reprodukta sezono. Ili fariĝas multe malpli voĉaj dum la reproduktosezono por altiri malpli da atento al siaj reproduktejoj. Ajna kantado aŭdita dum reprodukta sezono estas ofte produktita de Kolumkaprimulgo, kiu ankoraŭ ne trovis partneron. Ili povas esti observataj kantantaj de diversaj ripozejoj, kiel arboj, barilfostoj, kaj ĉe elefantgreso (Pennisetum purpureum), kaj estas foje trovitaj kantantaj de la grundo.

La Kolumkaprimulgo ofte uzas la "ĉak" vokon kiel alarmon por informi aliajn Kolumkaprimulgojn pri ebla danĝero. La "ĉak" alvoko estas uzata ankaŭ dum manĝoserĉado.

La alvoko de "voado" estas uzata de plenkreskaj Kolumkaprimulgoj por helpi direkti idojn for de danĝero. Kiam ili aŭdas ĉi tiun vokon, la idoj, junaj de kelkaj tagoj, tuj rapidos al la sono.

La idoj produktas rapidajn "ŭi-ju" vokojn je 1 sekunda intervalo. Dum ili kreskas, iliaj vokoj fariĝas pli laŭtaj kaj havas pli longan daŭron. Krome, esploristoj rimarkis, ke ĉi tiu voko aŭdeblas ankaŭ kiam la idoj ankoraŭ estas en la ovo.

 Manĝado 
La Kolumkaprimulgo estas insektomanĝanto, kio signifas ke ĝi manĝas plejparte insektojn. Specioj de preskaŭ ĉiu insektofamilio estis registritaj en ĝia dieto, tamen ekzistas kelkaj insektoj kiujn ili preferas. Fakte, papilioj, tineoj, skaraboj, blatoj, termitoj kaj mantoj estis trovitaj plej ofte kiam la dieto de la Kolumkaprimulgo estis analizita. Por kapti tiujn insektojn, la Kolumkaprimulgo uzas teknikon nomitan "akcipitrado". Tio konsistas el tio ke la birdo forflugas de ripozejo por kapti insekton dumfluge.

Dum nutrado de siaj idoj, la gepatroj nutras ilin nur kiam la ido kaptas la bekon de gepatro.

 Reproduktado 
Aliaj specioj de kaprimulgo kutime reproduktiĝas dum printempo antaŭ la seka sezono. Tamen, la Kolumkaprimulgo reproduktiĝas post la seka sezono. Ili kutime produktas du ovarojn ene de reprodukta sezono inter la monatoj aŭgusto kaj oktobro.

La nestoj de Kolumkaprimulgo estas tipe sur nuda sablareo kiun la birdo ĉirkaŭas per foliorubo. Ili ofte elektas bone kaŝitan lokon sub arboj. La demetitaj ovoj estas salmorozkoloraj kun kelkaj brunaj makuletoj. Estas kutime po 2 ovoj por ovodemetado. La ino de Kolumkaprimulgo sidas sur la ovoj dum la tago kaj la masklo transprenas en la malfrua posttagmezo aŭ frua vespero ĉirkaŭ la 6 pm. La kovado estas proksimume 18 tagoj. La idoj estas duonfru-aĝaj signifante ke ili estas preskaŭ tute sendependaj tuj kiam ili eloviĝis.

La Kolumkaprimulgo estas plej verŝajne monogama. Alivorte, la Kolumkaprimulgo pariĝas dumvive kaj montras fortan fidelecon al sia kunulo. Tamen, la ino ofte forlasas la teritorion de la masklo kiam ne estas reprodukta sezono.

 Statuso kaj konservado 
La Kolumkaprimulgo estas listigita kiel Malplej Zorgiga en la Ruĝa Listo de IUCN. Tio estis laste taksita en 2016. Ĝi ricevis tiun statuson pro sia stabila populacio kaj tre larĝa distribua teritorio.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Image at ADW
 Kolumkaprimulgo - Species text in The Atlas of Southern African Birds.
 "Caprimulgus pectoralis". Avibase.
 "Caprimugus pectoralis - distribution map, photo and vocalization gallery". eBird.
 "Fiery-necked nightjar species account". Cornell Lab of Ornithology.

Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko