Orienta turstrigo

La Orienta turstrigo (Tyto javanica) estas strigo de la familio titonedoj. Ĉi tiu estas unu el la du grupoj de strigoj, dum la alia estas strigedoj. Tiu specio estis kutime konsiderata subspecia grupo kaj kun la grupo de la Amerika turstrigo, de la grupo de okcidenta turstrigo, kaj foje kun la Andamana turstrigo formas la grupon de la genro Tyto. La kosmopolita turstrigo estas agnoskita de plimultaj taksonomiaj fakuloj. Kelkaj (kiel la Internacia Ornitologia Unio) apartigas ilin en diferencaj specioj, kion sekvas tiu artikolo. La Orienta turstrigo estas indiĝena de Sudorienta Azio, Nov-Zelando, kaj Aŭstralazio.

La orienta turstrigo estas noktema en plejparto de sia teritorio, sed en kelkaj pacifikaj insuloj, ĝi ankaŭ ĉasas tage. Ili specialiĝas pri ĉasado de bestoj surgrunde, kaj preskaŭ ĉiu ilia manĝaĵo konsistas el malgrandaj mamuloj, kiujn ili lokalizas per sono, ĉar ilia aŭdo estas tre akra. Ili pariĝas porvive krom se unu el la paro mortiĝas, post kio nova paro povas esti formita. Reproduktado okazas je diversaj tempoj de la jaro laŭ la loko, kun ovodemetado, averaĝe ĉirkaŭ kvar ovoj, demetitaj en nesto en arba kavaĵo, malnova konstruaĵo aŭ fendeto en klifo. La ino faras la tutan kovadon, kaj ŝi kaj la junaj idoj dependas de la masklo por manĝaĵo. Kiam granda nombro da malgrandaj predoj estas facile haveblaj, la populacioj de turstrigoj povas rapide kreski.

König proponis, ke Tyto alba delicatula estu disigita kiel aparta specio, konata kiel orienta turstrigo, kiu inkludu la subspeciojn T. d. sumbaensis, T. d. meeki, T. d. crassirostris kaj T. d. interposita.

Taksonomio
La Orienta turstrigo estis formale priskribita en 1788 fare de la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin en sia reviziita kaj etendigita eldono de la verko de Carl Linnaeus nome Systema Naturae. Li metis ĝin kun la aliaj strigoj en la genro Strix kaj stampis la dunoman nomon Strix javanica. Gmelin bazis sian priskribon sur la "Nachteule von Java", kiun estis priskribinta en 1787 la germana botanikisto Friedrich von Wurmb. 

La Orienta turstrigo estas nun metita kun 16 aliaj turstrigoj en la genron Tyto, kiun enkondukis en 1828 la sveda natursciencisto Gustaf Johan Billberg.

La turstrigo  (Tyto alba) estis iam konsiderata kun tutmonda distribuado kun ĉirkaŭ 28 subspecioj. En la listo de birdoj subtenita de Frank Gill, Pamela Rasmussen kaj David Donsker je la konto de la Internacia Ornitologia Komitato (IOK) la turstrigo estas nun disigita en kvar specioj: nome la Okcidenta turstrigo (Tyto alba) (10 subspecioj), la Amerika turstrigo (Tyto furcata) (12 subspecioj), la Orienta turstrigo (Tyto javanica) (7 subspecioj) kaj la Andamana turstrigo (Tyto deroepstorffi). Oni sekvas tiun aranĝon ĉi tie. Subtenon por tiu disigo havigis studo pri molekula filogenetiko fare de Vera Uva kaj kunlaborantoj publikigita en 2018 kiu komparis la DNA sekvencojn de tri mitokondriaj kaj unu nuklea genlokoj. Tiu disigo ne estis adoptita de aliaj taksonomiaj fakuloj kiel la Clements Checklist of Birds of the World eltenita de membroj de la Cornell Universitato aŭ de la listo eltenita de BirdLife International kiu estas uzata de la Internacia Unio por Konservado de Naturo.

Oni agnoskis jenajn sep subspeciojn: En Handbook of Birds of the World, Volume 5: Barn-owls to Hummingbirds, the following subspecies are listed:Bruce (1999) pp. 34–75

 Subspecioj  Aspekto  Teritorio  Sinonimoj T. j. javanica (J. F. Gmelin, 1788) thumb|upright|En Norda Teritorio, Aŭstralio  Granda. Simila al la Okcidenta turstrigo (Tyto alba), sed pli malhela supre kaj kun rimarkinda makuleco ĝenerale.  La Malaja Duoninsulo tra sudaj Grandaj Sundoj (inklude Kangeanojn, Krakatoa kaj Milinsulojn); la Alora Arkipelago; insuloj Kalao kaj Tanahjampea en Selajaroj; insulo Kalaotoa kaj eble suda Borneo. Pacifika turstrigo - birdoj de Sudorienta Azio estas foje metitaj ĉi tien, sed ili ŝajnas pli proksimaj al stertens. T. j. delicatula (Gould, 1837) thumb|upright|Dumfluge  Simila al T. alba; iomete pli malhela supre, pli makuleca malsupre. Vosto kun kvar malhelbrunaj strioj.  Aŭstralio kaj proksimaj insuletoj (ne en Tasmanio); en Malgrandaj Sundoj (Savu, Timoro, Jako, Vetaro, Kisar, Tanimbar, eble Rote); Melanezio (Nov-Kaledonio kaj Insuloj Loyauté, Aneityum, Erromango kaj Tanna en suda Vanuatuo, Salomonoj inklude en Bougainville, Pono, Nissan, Buka kaj eble en Nov-Irlando kaj norda Nov-Britio); okcidenta Polinezio (Fiĝioj, Rotuma, Niue, Samooj, Tonga kaj Valiso kaj Futuno); enkondukita en Insulo Lord Howe, sed nun formortigita tie.  Aŭstralia turstrigo – inkludas bellonae, everetti, kuehni, lifuensis kaj lulu.Informoj pri nigrecaj turstrigoj en Fiĝioj postulas esploradon. T. j. sumbaensis (Hartert, 1897)  Granda, aparte ĉe la beko. Simila al javanica; blankeca vosto kun nigraj strioj.  Endemio en Sumba.  T. j. meeki (Rothschild & Hartert, 1907)  Granda. Simila al javanica; vosto blankeca kun grizaj strioj, subaj partoj arĝentecblankaj kun sagpintformaj makuloj (kiuj estas pli grandaj ol ĉe javanica).  Orienta Nov-Gvineo, Manam kaj Karkar.  T. j. stertens (Hartert, 1929)thumb|upright  Simila al T. alba, sed rimarkinde pli makuleca malsupre.  Okcidenta Pakistano tra Barato oriente ĝis Junano kaj Vjetnamo; suda Tajlando; norda Srilanko.  birdoj de Sudorienta Azio foje estis inkluditaj en javanica. T. j. crassirostris (Mayr, 1935)  Simila al delicatula; pli malhela, kun pli fortaj beko kaj piedoj. Endemio de insuloj Tanga.  Boanga turstrigo T. j. interposita (Mayr, 1935)  Simila al delicatula; pli malhela, kun oranĝa nuanco.  Santakruzaj insuloj kaj Banks-insularo suden ĝis Efate (Vanuatuo).

Distribuado
La orienta turstrigo troviĝas sur la Hinda subkontinento, Sudorienta Azio, Aŭstralio, kaj multaj Pacifikaj insuloj.Shawyer (1994) p. 10 Ĝenerale ĝi estas konsiderata loksidema, kaj efektive multaj individuoj, ekloĝinte en specifa loko, restas tie eĉ kiam pli bonaj manĝejoj proksime fariĝas vakaj.

En Aŭstralio estas iom da migrado dum la birdoj moviĝas al la norda marbordo dum la seka sezono kaj suden dum la pluvsezono, kaj ankaŭ nomadaj movadoj rilate al ronĝulaj plagoj. Foje, kelkaj el ĉi tiuj birdoj aperas sur Norfolkinsulo, Lord Howe-Insulo aŭ Nov-Zelando, montrante, ke transiri la oceanon ne estas preter iliaj kapabloj. En 2008, orientaj turstrigoj estis registritaj por la unua fojo reproduktiĝantaj en Nov-Zelando.

 Kutimaro kaj ekologio 
Kiel plej multaj strigoj, la turstrigo estas noktema, fidante je sia akra aŭdsenso dum ĉasado en kompleta mallumo. Ĝi ofte fariĝas aktiva baldaŭ antaŭ krepusko kaj foje videblas dumtage kiam ĝi translokiĝas de unu ripozejo al alia. Sur diversaj Pacifikaj insuloj kaj eble aliloke, ĝi foje ĉasas tage. Ĉi tiu praktiko povas dependi ĉu la strigo estas ĉikanata de aliaj birdoj se ĝi aperas en taglumo.

Musoj kaj ratoj konsistigas la ĉefajn nutraĵojn en la tropikoj, subtropikoj kaj Aŭstralio. Turstrigoj kutime estas pli specialistaj manĝantoj en produktivaj areoj kaj ĝeneralistoj en pli sekaj areoj.Taylor (2004) p. 46 Loke superabundaj ronĝulaj specioj en la pezoklaso de po pluraj gramoj por individuo kutime konsistigas la plej grandan proporcion de predo.
 Tiu turstrigo ĉasas per malrapida flugado, distranĉante la teron kaj ŝvebante super lokoj, kiuj povas kaŝi predon. Ĝi ankaŭ povas uzi branĉojn, barilfostojn aŭ aliajn observejojn por skani sian ĉirkaŭaĵon, kaj tio estas la ĉefa rimedo por lokalizi predon en la olepalmaj plantejoj de Malajzio. La birdo havas longajn, larĝajn flugilojn, ebligante al ĝi manovri kaj abrupte turniĝi. Ĝiaj kruroj kaj piedfingroj estas longaj kaj sveltaj, kio plibonigas ĝian kapablon manĝoserĉi inter densa foliaro aŭ sub la neĝo kaj donas al ĝi larĝan disvastiĝon de ungegoj dum atakado al predo.Taylor (2004) p. 61 Studoj montris, ke individua turstrigo povas manĝi unu aŭ plurajn kampomusojn (aŭ ilian ekvivalenton) ĉiunokte, ekvivalente al ĉirkaŭ dudek tri procentoj de la korpopezo de la birdo. Troa manĝaĵo ofte estas konservita ĉe ripozejoj kaj povas esti uzata kiam manĝaĵo estas malabunda.Taylor (2004) pp. 91–95

Sur insuloj riĉaj je birdoj, turstrigo eble inkluzivas ĉirkaŭ dek kvin ĝis dudek procentojn de birdoj en sia dieto.

 Referencoj 

 Bibliografio 
 Bruce, M. D. (1999). "Family Tytonidae (Barn-owls)". En del Hoyo, J.; Elliott, A.; Sargatal, J. (eld.). Handbook of Birds of the World, Volume 5: Barn-owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 84-87334-25-3.
 de Hoyo, J., Elliott, A., & Sargatal, J. eld (1999) Handbook of Birds of the World. Vol. 5. Barn-owls to Hummingbirds, Barcelona
 Shawyer, Colin (1994). The Barn Owl. Hamlyn. ISBN 0-600-57949-2.
 Svensson, Lars; Zetterström, Dan; Mullarney, Killian; Grant, Peter, J. (1999). Collins Bird Guide. Harper & Collins. ISBN 0-00-219728-6.

Eksteraj ligiloj

Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Oceanio