Sumatra gufo

Sumatra gufo, Ketupa sumatrana, kaj ankaŭ Strieca gufo, estas specio de azia gufo en la familio Strigedoj. Tiu relative malmulte konata specio troviĝas el sudo de la Malaja Duoninsulo suden laŭ serio de kelkaj el la plej grandaj sudorientaziaj insuloj ĝis Borneo. Ĝi formas superspecion kun la fizike simila, sed pli granda Punktoventra gufo (Ketupa nipalensis), kvankam ambaŭ specioj ŝajne estas alopatriaj en distribuado.Owls of the World: A Photographic Guide by Mikkola, H. Firefly Books (2012), 

Distribuado kaj habitato
Ĝi troviĝas en Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo, Singapuro kaj Tajlando. Ĝia natura vivejo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj. Ĝi tipe loĝas en ĉiamverdaj arbaroj kun lagetoj aŭ riveretoj, sed ankaŭ venas en grandajn ĝardenojn kun altaj, dense folihavaj arboj, kiel ekzemple la Bogor Botanikaj Ĝardenoj en Okcidenta Javo, same kiel arbarkovritaj arbaretoj en kultivita tero, ambaŭ foje ne malproksime de homaj loĝlokoj. Ĝi kutime vivas en alteco de marnivelo ĝis proksimume 1 000 m, sed povas atingi ĝis proksimume 1 600 m aŭ pli ĉe lokoj kiel Monto Gede en Okcidenta Javo kaj Monto Singgalang en Okcidenta Sumatro.

Aspekto
La Sumatra gufo estas sufiĉe granda strigo sed relative malgranda gufo, variante de 40 ĝis 48 cm en longo.Jeyarajasingam, A. (2012). A field guide to the birds of Peninsular Malaysia and Singapore. Oxford University Press. Preskaŭ ne ekzistas seksa dimorfismo laŭ grandeco en ĉi tiu specio (kvankam kelkaj inoj estas iomete pli grandaj ol la maskloj) kaj apudaj insulaj subspecioj varias draste laŭ grandeco, ambaŭ nekutimaj atributoj ĉe gufoj. Ĝi estas plej distinga pro siaj striecaj subpartoj, grandaj sed flanken oblikvaj oreltufoj, blanka strio de la brovoj tra la antaŭo de la oreltufoj kaj multe pli forte markita brusto ol ventro.

La vizaĝo kaj bridoj estas malpure grizecblankaj. La okuloj kutime estas malhelbrunaj, sed foje oni raportis pri flavaj okuloj. La beko kaj vaksaĵo estas palflavaj, kun foja verdeca nuanco sur la vaksaĵo. La supraj partoj estas grizecbrunaj, krucaj kaj makulecaj kun pluraj zigzagaj strioj de ruĝecbruna koloro, estante plej larĝaj sur la dorso. La supra vosto estas malhelbruna kun ĉirkaŭ ses blankecaj aŭ brunaj strioj. La tarsoj estas plumkovritaj ĝis la piedfingra artiko. La junaj Sumatraj gufoj estas pure blankaj en sia denaska lanugo. La mezoptila stadio en transiro al plenkreska plumaro estas ankoraŭ malpure blanka, sed estas strieca per bruno sur la flugiloj kaj vosto, kaj la oreltufoj estas multe pli mallongaj ol ĉe maturuloj.

 Identigo 
Ebla sed neverŝajna konfuza specio estas la bruna arbarstrigo (Strix leptogrammica), kiu ankaŭ estas striita sube, sed kiel Strix, ĉi tiu specio ne havas karakterizajn oreltufojn. Ankaŭ la Bruna fiŝgufo havas multe pli ruĝecbrunan koloron, forte difinitan brunec-cinaman vizaĝdiskon kaj pli ampleksan plumaron sur siaj piedoj, kiu povas preskaŭ tute kovri iliajn piedojn krom la ungegoj. Fiŝostrigoj ne havas plumojn sur siaj tarsoj, pli brunetan ĝeneralan koloron kaj ne havas la blankan strion sur la kapo kaj oreltufoj. Alia specio, kiu troveblas en la norda parto de la arealo de la Sumatra gufo, estas la Hindia gufo (Ketupa coromanda), sed tiu specio havas sablan, varman brunan koloron, posedas vertikalan striecon sur la malsupra flanko, portas minimuman kontrastan blankecan striecon en la plumaro kaj vizaĝo, kaj la okuloj estas flavaj. La Punktoventra gufo, kun kiu la Sumatra gufo formas superspecion, estas multe pli supraĵe simila ol iu ajn el la supre menciitaj strigoj, sed ŝajne ne koincidas en naturo. La Punktoventra gufo estas multe pli granda kaj havas pli fortan makulecon sube, alie ĝi estas preskaŭ identa.

Voĉo
La teritoria kanto aŭ krio de la Sumatra gufo estas profunda huo, hu aŭ hu-hu, ankaŭ foje transliterumita kiel hu-kiu, hu-kiu. La huadoj iomete malaltiĝas en tonalto direkte al la fino. Se ĝi estas duobla huo, estas intervalo de ĉirkaŭ du sekundoj inter la huadoj. Aliaj voĉoj konataj por ĉi tiu specio inkluzivas bruan gakridon de diversaj silaboj, timigajn kriojn kaj strangolajn bruojn, normale eldiritajn en la frua vespero. En Borneo, la flugkrio de la Sumatra gufo estas priskribita kiel pluraj huadoj sekvataj de ĝemado. En iu loka mitologio sur Javo, la krioj de la specio estas konsiderataj kiel tiuj de demonoj.Hume, R. (1991). Owls of the world. Running Press, Philadelphia, PA. 1991.

Subspecioj

K. sumatrana sumatrana (Raffles, 1822) - "nomiga subspecio". En Sumatro, Bangka kaj la Malaja Duoninsulo. Tiu raso estas relative malgranda kaj la bendoj en la ventro ne estas tiom malhelaj aŭ tiom apartigitaj kiel ĉe Javaj birdoj. La enverguro estas de 323 ĝis 358mm.Mees, G. F. (1964). Geographical variation in Bubo sumatranus (Raffles) (Aves, Strigidae). Zoological Medicine Leiden, 40, 115-117. La vosto estas 183 ĝis 190 mm longa. Korpomaso de unu birdo estis laŭ registro 620 g.
K. sumatrana strepitans (Temminck, 1823) - En Javo kaj Bali. Tiu raso estas konsiderinde pli granda ol la nomiga raso kun pli larĝa kaj densa strieco en malsupraj partoj. La envergurgo estas de 370 ĝis 417 mm. Pezo en tiu raso povis esti registrita inter 1427 kaj 1606 g, kun averaĝo de 1525 g.
B. sumatrana tenuifasciata (Mees, 1964) - Nur en la insulo Borneo. Tiu raso estas simila laŭ grando kun la nomiga raso, sed ĝiaj bendoj estas multe pli fajnaj kaj pli kunaj. La enverguro estas de 323 ĝis 350 mm.

Kutimaro kaj ekologio
Manĝado
La malmulto, kion oni scias pri la manĝokutimoj de la Sumatra gufo, indikas, ke ĝi havas tre larĝan, oportunisman dieton. Tre simile al aliaj gufoj, la Sumatra gufo havas grandajn, potencajn piedojn por sia grandeco kun grandaj, pezaj, iomete kurbaj ungegoj, indikante diversan dieton, kiu povas etendiĝi al relative grandaj predoj se oni havas la ŝancon. Konataj manĝaĵoj inkluzivis grandajn insektojn (ekz. akridojn kaj skarabojn), birdojn, malgrandajn mamulojn (precipe ronĝulojn inkluzive de multaj musoj kaj ratoj), kaj reptiliojn, plejparte serpentojn. En unu kazo, Sumatra gufo predis junan krabmanĝan makakon (Macaca fascicularis), kiu eĉ en juna aĝo verŝajne estas tiel granda aŭ pli granda ol la gufo.Li, Y.D. (2009) Barred Eagle Owl predates Long-tailed Macaque. Wild Birds of Singapore. Tenata en kaptiteco, ĉi tiu specio ne estas elektema kaj konsumas freŝan viandon de fiŝoj, birdoj kaj mamuloj. En unu kazo, kiam ĝi estis tenata en birdejo kun Kresta akcipitraglo (Nisaetus cirrhatus), la gufo mortigis kaj konsumis la akcipitranglon malgraŭ ĝia simila korpograndeco, indikante sovaĝecon kaj mankon de diskriminacio rilate al predospecioj, denove simile al aliaj gufoj.

Reproduktado
Tiu ĉi specio probable pariĝas porvive. Sumatraj gufoj ŝajne estas tre ligitaj al specifa nestoloko. Se ne ĝenataj, ili okupas la saman teritorion dum pluraj jaroj kaj, se unu partnero mortas, la postvivanta partnero konservos la saman teritorion kun alia gufa gepatro. Tiu ĉi specio nestas aŭ en grandaj arbaj kavaĵoj aŭ, en Javo kaj Sumatro, sur la granda filiko Asplenium nidus. La sola alia konata nestoloko estis ĉe la bazo de epifito sufiĉe granda por formi ŝirmitan kavaĵon kontraŭ granda branĉo. Nur unu ovo estas demetita. La ovo estas blanka kun ovala formo, estante ĉirkaŭ 59.8 mm × 47.9 mm granda. En Javo, ovoj estis trovitaj de februaro ĝis aprilo kaj nestas kun idoj de majo ĝis junio. En Sumatro, nestobirdidoj aŭ dependaj idoj estis observitaj de marto ĝis majo kaj en Borneo, idoj estis observitaj en februaro kaj marto.

Populacio
Ĉi tiu specio troviĝas je malaltaj densecoj kun grandaj teritorioj, kiel oni povas atendi por plej multaj grandaj rabobirdoj, sed ĝi ne estas malofta. Ĝi estas malpli ofta ol la Sablokolora fiŝgufo sur Javo kaj Sumatro.

 Referencoj 

 Mlíkovský, Jiří (2002): Cenozoic Birds of the World, Part 1: Europe. Ninox Press, Prague. ISBN 80-901105-3-8 PDF plena teksto
 Mourer-Chauviré, Cécile (2004): [Review of Cenozoic Birds of the World, Part 1: Europe]. Auk 121 (2): 623–627.  HTML plena teksto

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio