Nigraventra kukolo

La Nigraventra kukolo aŭ Nigraventra sciurkukolo, Piaya melanogaster, estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn kaj la centropojn. Ĝi troviĝas en Amazonio. Kvankam tiu specio havas vastan distribuadon, oni scias malmulte pri ĝia ekologio kaj naturhistorio. La vorto melanogaster signifas "nigran ventron"; ĝi havas grekajn radikojn, melas kun la signifo "nigra" kaj gaster kun la signifo "ventro".

 Aspekto 
La averaĝa longo de plenkreskuloj estas inter 38 kaj 40,5 cm. La beko estas de intensa purpur/ruĝa koloro, la irisoj estas malhelruĝaj kun blua ĉirkaŭokula haŭtaĵo kaj unu flava haŭtareeto ĉe la antaŭa flanko de ĉiu okulo. La kapo estas griza kaj kontrastas kun la avelkolora dorso. La gorĝo kaj supra brusto estas brunruĝecaj, cinamokoloraj kaj la malsupra brusto, ventro kaj subvostaj kovriloj estas nigraj. La vosto estas nigra kun okulfrapaj blankaj strioj. La junuloj similas al plenkreskuloj.

P. melanogaster troviĝas ene de la teritorio de la simila sciurkukolo (Piaya cayana). Nigraventraj kukoloj distingiĝas per malhela vizaĝo kaj griza krono. La sciurkukolo havas nudan flavverdecan haŭton en la ĉirkaŭokula areo, la brusta plumaro estas griza kaj al ĝi mankas la karakteriza kapuĉo de la nigraventra kukolo.

 Voĉo 
Ilia karakteriza kanto estas "djerií-dju, djerií-dju, djerií-dju…" foje ripetata dum kelkaj minutoj. Ofte malfacilas trovi ilian lokon, ĉar ili tipe restas senmovaj en la arbaro dum kantado. Ili ankaŭ produktas malfortajn gruntojn.

 Filogenio 
La genro Playa estas konsiderita parafiletika. La Malgranda kukolo estis iam konsiderita tria membro de la genro, sed ĝi nun estas metita en Coccycua.

 Distribuado  
P. melanogaster estas specio kun malalta denseco en Amazonio; ĝi troveblas en la supraj partoj de tropikaj pluvarbaroj kaj foje en savanarbaroj. Ĝi preferas altitudojn ĝis 800 metroj super marnivelo. Ĝi estas indiĝena specio de suda kaj orienta Gujano, Surinamo, Franca Gvajano, orienta Venezuelo, norda Bolivio, Kolombio, Ekvadoro, orienta Peruo kaj nordokcidenta Brazilo. Ĝi estas konstanta loĝanto en sia teritorio.

En Gujano, la nigraventra kukolo troveblas en Kanaŝeno. En Bolivio ĝi troveblas en la departemento La-Pazo. En Kolombio ĝi troviĝas el la sudo de la departemento Meta, la nordokcidento de la departemento Guainía kaj en la suda departemento Vaupés. En Ekvadoro ĝi troviĝas sub 400 metroj super marnivelo, malofte vidata en la orientaj malaltebenaĵoj. En Brazilo ĉi tiu kukolo troviĝas en la regiono Alta Floresta norde de Mato Grosso, en sudorienta Amazonio.

 Populacistatuso 
Ĉi tiu specio troviĝas en vasta teritorio kaj la populacio ŝajnas malpliiĝi. Pro la malfacileco de populacikalkulo, ĝi ankoraŭ ne atingis la sojlon por vundebla stato kaj estas nuntempe listigita kiel specio malplej zorgiga.

 Habitato 
Nigraventraj kukoloj vivas en tropikaj pluvarbaroj, veprejoj kaj foje en arbarkovritaj savanoj. Ili ne vizitadas malfermajn areojn, kiel la sciurkukolo faras. La nigraventra kukolo restas ĉe la supraj niveloj de la arbaro. Oni taksas, ke senarbarigo reduktas taŭgan vivejon ene de ĝia teritorio je proksimume 10% ĉiujn tri generaciojn (proksimume 13 jarojn).

 Kutimaro 
P. melanogaster preferas arbarajn kanopeojn, sed videblas en altaj arbustoj, grimpante sur vitojn, saltante inter branĉoj aŭ kurante inter ili, kaj flugante en malfermaj spacoj. Iliaj flugilbatoj estas malrapidaj kaj surfacaj. Individuoj kutime estas solaj aŭ en paroj.

 Reproduktado 
La reprodukta ciklo de P. melanogaster estas malmulte konata. Ekzistas registroj pri individuoj en reprodukta stato dum la monato aprilo en la Supra Orinoko en Venezuelo. En Franca Gujano oni vidis nestbirdidojn manĝigatajn de julio ĝis novembro. Ili konstruas siajn nestojn en arboj kaj demetas ĝis 2 ovojn.
 La ovoj estas pure blankaj.

La vivdaŭro estas de 4.2 jaroj.

 Manĝado 
Ilia dieto konsistas el grandaj insektoj kiel skaraboj, cikadoj, akridoj, formikoj kaj raŭpoj (eĉ tiuj kun akraj haroj). Ĉi tiu specio manĝas en la arbara kanopeo. Ili ankaŭ manĝas malgrandajn vertebrulojn kiel lacertojn.

 Referencoj 

  (2003): Birds of Venezuela. Christopher Helm, London. ISBN 0-7136-6418-5

Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko