Himalaja kukolo

La Himalaja kukolo aŭ Orienta kukolo (Cuculus saturatus) estas membro de la kukoloj aŭ Cuculus, plej konata genro de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiu inkludas ankaŭ la Geococcyx, la aniojn, la centropojn, kaj la hoacinon. Ĝi reproduktiĝas el Himalajo orienten ĝis suda Ĉinio kaj Tajvano. Ĝi migras al Sudorienta Azio kaj la Grandaj Sundoj por la vintro.

Ĝi estis iam konata kiel "Orienta kukolo" enhavanta kelkajn subspeciojn troveblajn ĉe plimulto de Azio. En 2005, oni decidis, ke tiu "specio" konsistas el tri apartaj genlinioj, nome la jenaj:

 Himalaja kukolo, Cuculus (saturatus) saturatus
 Horsfelda kukolo aŭ Orienta kukolo mem, Cuculus (saturatus) optatus
 Sunda kukolo, Cuculus (saturatus) lepidus

Nuntempe oni kutime vidas ilin kiel apartajn speciojn. Ĉar la tipa specimeno de la iama "orienta" kukolo estas birdo de la himalaja populacio, la nomo saturatus aplikiĝas al la himalaja kukolo se ĝi estas konsiderata specio.BirdLife International (2019) [amended version of 2016 assessment]. "Cuculus saturatus". IUCN Red List of Threatened Species. 2019: e.T61450351A155502296.  Alirita la 12an de Novembro 2021.

 Taksonomio 
Kun novaj informoj el lastatempa mtDNA-studo, ŝajnas ke la Himalaja kukolo estas plej proksime parenca al Cuculus canorus, kreante fratan kladon kun la du aliaj specioj: Cuculus gularis kaj Cuculus rochii. La specio Cuculus optatus, antaŭe nomita horsfieldi por la palearktaj populacioj sed pruviĝis netaŭga,Payne, R. B. (2005). The Cuckoos. Oxford University Press, Oxford, UK and New York, NY, USA estas konsiderata aparta specio, ĉar iliaj kantoj estis determinitaj sufiĉe apartaj. Tamen, ankoraŭ ekzistas iu debato implicante, ke la diferencoj estas ene de la gamo de variado de saturatus. Nur ĝis antaŭ nelonge Cuculus saturatus estis konsiderata unu kaj la sama kun Cuculus lepidus, sed nun estas agnoskitaj kiel du apartaj specioj.Payne, R. B. kaj G. M. Kirwan (2020). Himalayan Cuckoo (Cuculus saturatus), version 1.0. En Birds of the World (S. M. Billerman, B. K. Keeney, P. G. Rodewald, kaj T. S. Schulenberg, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. Bird Society of Singapore. (n.d.). Himalayan Cuckoo. Alirita la 1an de oktobro, 2023 el King, B. (2005). The taxonomic status of the three subspecies of Cuculus saturatus. Bull BOC, 125, 48–55.

La Himalaja kukolo estas esence identa al la Orienta kukolo (C. optatus) kaj ankaŭ ofte pariĝas kun la Ordinara kukolo (C. canorus), sed havas flugilojn kun multe pli larĝaj kaj vaste interspacigitaj nigraj strioj. La Ordinara kukolo havas brunajn kaj blankajn striojn sub la kurbo de la flugiloj kun simpla ruĝbruna koloro, dum la Himalaja estas senstria ĉe la kurbo kun ruĝbruna morfo de malhelaj strioj kaj subvostaj kovriloj. Ambaŭ specioj havas klare malsamajn kriojn.

 Aspekto 
Plenkreskaj masklaj himalajaj kukoloj estas malhele cindrecgrizaj supre kun bruna, preskaŭ nigra, vosto kiu estas blanke makula kaj pinteca. Kruroj kaj piedoj varias inter flavaj kaj oranĝaj. La areo de iliaj mentonoj ĝis la brusto estas cindrecgriza, kun ilia malsupra brusto kaj abdomeno blankaj kun nigraj strioj, kaj blanka ĝis lakteca oranĝa ventro kun diversaj strioj. La okulringoj estas flavaj kun flavaj ĝis brunaj irisoj — pli malhele oranĝa estis vidita ĉe maskloj. Bekoj estas nigraj kun oranĝflava aŭ verdflava bazo. Ilia grandeco estas proksimume 30–35 cm kaj 70–140 g.

Inoj estas preskaŭ samaj, sed kun ruĝecbruna nuanco ĉe la brusto, kaj kelkfoje la pugo kaj supraj vostokovriloj ruĝbrunaj kun malhelaj strioj. Vidataj kun malhel-striaj ruĝecbrunaj supraj partoj, kapo, vosto kaj flugiloj, la unuaj kun blankaj pintoj. La flankoj de la kapo ĝis la brusto estas blankecaj kun malhelaj strioj. La ceteraj subaj partoj estas blankaj kun nigra strieco.Bravery, J. A. (1967). "Field notes on the Oriental Cuckoo, Cuculus saturatus." Emu - Austral Ornithology, 66(3), 267–271.

Junuloj havas brunajn irisojn kaj estas ardezgrizaj supre kun blankaj randoj, striecaj blanknigre sube, kaj havas nigran gorĝon kun blankaj strioj. Estas du plumarmorfoj en ambaŭ seksoj, kiuj estas griza kaj hepata, iliaj irisoj ŝanĝiĝas al kremgriza ĝis nigrecbruna koloro, kun malbrile kolora beko.

 Distribuado kaj habitato 

 Teritorio kaj migrado 
La Himalaja kukolo troveblas tra nordorienta Pakistano, la nordo de la Hinda subkontinento ĝis suda Ĉinio en varma vetero, videbla laŭlonge de Tajlando, Tajvano, Nepalo, Asamo, Kaŝmiro kaj Birmo. Vintre, ĝi varias de Sudorienta Azio ĝis norda Aŭstralio, inkluzive de Malajzio, Filipinoj, Indonezio kaj Nov-Gvineo en la monatoj oktobro ĝis majo. Ĉar C. optatus aspektas preskaŭ identa al saturatus kaj havas sian vintran teritorion interkovrantan multajn el la samaj regionoj, tio estas alia kialo, kial la du specioj ofte estas misidentigitaj unu kun la alia.

Kiam estas la reprodukta sezono, la kukolo preferas la Orientan Regionon kaj Himalajon tra sudorienta Azio ĝis orienta Ĉinio kaj Tajvano kaj malofte troviĝas super 1000 m. La plej bonaj reproduktaj areoj por C. saturatus somere estas de malfrua aprilo ĝis aŭgusto en la regiono de Kaŝmiro kaj de marto ĝis septembro ĉirkaŭ Nepalo. Dum la ne-reprodukta sezono, ĝi estas vidata en sudorienta Azio, Granda Sunda kaj Filipinoj. Xia, C., Liang, W., Carey, G. J., & Zhang, Y. (2016). Song characteristics of oriental cuckoo Cuculus optatus and Himalayan cuckoo Cuculus saturatus and implications for distribution and taxonomy. Zoological Studies, 55. 

 Habitato 
La specio kutime loĝas en miksitaj koniferaj kaj deciduaj arbaroj, arbustaroj, betulejoj kaj montarbaroj aŭ stepoj kun arbustoj kaj aliaj arbarkovritaj areoj kaj fruktoĝardenoj dum la printempa kaj somera sezonoj. Kutime ĝi troviĝas super arbarlimoj de 1500m ĝis 3300m en Kaŝmiro, Birmo kaj Nepalo, kaj eĉ ĝis 4500m en sudokcidenta Ĉinio. Dum la pli malvarmaj sezonoj, ĝi vivas en primaraj kaj sekundaraj tropikaj arbaroj, savanoj, ĝardenoj kaj tektonejoj sur plantejoj, kaj musonaj pluvarbaroj. Pli malofte dum la pli lastatempaj jaroj, ĝi troviĝas en marĉoj, manglejoj kaj plantejoj de Aŭstralio kaj ĝenerale malaltaj vivejoj de la Malaja Duoninsulo, Sumatro kaj Borneo je 1200 ĝis 2000m.

 Kutimaro 

 Manĝado 
La dieto de Himalaja kukolo konsistas ĉefe el insektoj — precipe raŭpoj, kaj senharaj kaj harhavaj egale tra pluraj familioj, kiel ekzemple Arctiidae, Lasiocampidae, Sphingidae, Saturnidae, kaj Noctuidae. Antaŭ konsumado de la raŭpo, la kukolo forigas la intestan enhavon. Krom raŭpoj, ili manĝas akridojn, grandajn skarabojn, araneojn, fasmojn, grilojn, mantojn, muŝojn kaj formikojn. Ekster la insektovora dieto, ili ankaŭ nutriĝas per certaj fruktoj, pinŝosoj kaj pingloj, kaj foje ovoj forigitaj el la nestoj de aliaj birdoj kaj la kokidoj en ili, ekzemple de la Azia stumpovostulo (Urosphena squameiceps) kaj la Grizvanga alcipo (Alcippe morrisonia). La specio emas ĝenerale manĝoserĉa arbe, sed oni scias, ke ĝi manĝas sur la grundo de arbaroj kaj malfermaj areoj kiel herbaj pejzaĝoj kaj gazonoj. Ili preferas serĉi manĝaĵon solaj kaj eĉ povas fari mallongajn aerajn atakojn por predo, sed malgrandaj grupoj formiĝas kiam la nutraĵfonto abundas kaj restas ĝis la kvanto tute malpliiĝas. Ekstrema kazo estis trovita dum infestiĝo de tektonaj tineoj (Hyblaea puera) en Nov-Gvineo, kiu kaptis la atenton de almenaŭ 300 individuoj.Bell, H. L. (1979). "The Effects on Rain-Forest Birds of Plantings of Teak, Tectona Grandis, in Papua New Guinea." Wildlife Research, 6(3), 305–318.

 Reproduktado 
Ĉi tiu specio de kukolo, kiel multaj aliaj, estas nestoparazito, ĉar la femalo demetas siajn ovojn en la nestoj de aliaj birdospecioj. Ŝi faras tion ĉirkaŭ dek kvin fojojn, metante siajn ovojn en apartajn lokojn unu post unu. La gastigaj familioj estas kutime muŝkaptuloj, lanioj aŭ zosteropoj. En ĉi tiuj novaj hejmoj, la ovoj estas kovataj kaj prizorgataj de la sensuspektaj novaj gepatroj. Kiam la kukolido eloviĝas kun la aliaj, ĝi estas nutrata per insektoj kaj larvoj kune kun la aliaj malgraŭ sia agreseme malsama aspekto. Foje la juna kukolido eĉ elpuŝos kelkajn, se ne ĉiujn, aliajn ovojn kaj kukolidojn el la nesto se ĝi eloviĝas frue. Tiel, ĝi ricevos pli da manĝaĵo de la gepatroj forigante la konkurencon.Lee, J.-W., Noh, H.-J., Lee, Y., Kwon, Y.-S., Kim, C.-H. kaj Yoo, J.-C. (2014). "Spatial patterns, ecological niches, and interspecific competition of avian brood parasites: inferring from a case study of Korea." Ecology & Evolution. 4(18): 3689–3702.Wang, P.-C., Huang, X., Dong, L. kaj Zhang, Z.-W. (2014). "The multiple brood parasitism of Eastern Crowned Warbler by Oriental Cuckoo in Xiaolongmen National Forest Park of Beijing." Chinese J. Zool.. 49(4): 511–515.

La ovoj povas varii laŭ koloro kaj grandeco. Iliaj koloroj povas esti palbluaj aŭ blankaj kun fajnaj nigraj kaj brunaj aŭ ruĝaj punktoj, kaj iliaj grandecoj varias de 20-25 mm je 12-16 mm ĝis 19-22 mm je 13-16 mm. Ne ekzistas sufiĉe da registritaj informoj por havi memfidan mezuron de la kovadaj kaj elnestiĝantaj periodoj. Tamen, dum nestiĝo, ili komencas nudaj kun aŭ pala aŭ malhela haŭto, oranĝkolora aŭ ruĝa buŝo kaj flava gapo kun kvar triangulaj nigraj makuloj.

La reproduktado okazas dum la nestosezono de malgrandaj filoskopoj por tiu ĉi celo, kutime dum la monatoj majo ĝis junio en Kaŝmiro, marto ĝis aŭgusto en Nepalo, junio ĝis julio en centra Rusio, frua majo ĝis malfrua junio en Japanio, kaj majo en Fuĝjano.

 Konservostatuso 
C. saturatus estas konsiderata kiel malplej zorgiga, ĉar ĝi ne estas tutmonde minacata. Kompreneble, la populacioj dependas de kiom bone la arbaraj vivejoj estas konservitaj. Ĝi estas tre ofta loka specio kaj estas sufiĉe disigita en Himalajo. La specio ankaŭ estis registrita kiel ofta loĝanto de la montoj en Borneo en egalaj nombroj kun C. lepidus. Ĝi eĉ havas laŭtaksan eŭropan populacion de 5 000 ĝis 10 000 reproduktantaj paroj. Ekzistas malmultaj aliaj geografiaj datumoj haveblaj, ĉar ĝi estas malofta vizitanto de la malaltebenaĵoj de Malajzio vintre kaj estas suspektata esti trapasanta migranto tra Tajlando, Hindoĉinio, Filipinoj kaj Salomonoj.Kurosawa, R., & Askins, R. A. (2003). "Effects of habitat fragmentation on birds in deciduous forests in Japan." Conservation Biology, 17(3), 695–707.

 Referencoj 

Eksteraj ligiloj

Kategorio:Nestoparazitoj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Azio