Malgranda bronzokukolo

La Malgranda bronzokukolo (Chalcites minutillus) estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi apartenas al genro Chalcites aŭ bronzokukuloj, tio estas brunecaj kukoledoj kun metalaj briloj. Tiu specio estis iam metita en la genron Chrysococcyx. Ĝi estas ofta nestoparazito de birdoj el la genro Gerygone. Tiu kukolo troviĝas en Sudorienta Azio, Nov-Gvineo kaj kelkaj partoj de Aŭstralio, kie ĝia natura vivmedio estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj. Ĝi estas la plej malgrnada kukolo en la mondo. La Nigrostria bronzokukolo estis iam konsiderata subspecio, sed nune ĝi estas konsiderata aparte specio. Aliaj ordinaraj nomoj por la Malgranda bronzokukolo estas Ruĝokula bronzokukolo kaj Malaja verda kukolo. Ĝi havas 11 subspeciojn, kiuj estas ĝenerale agnoskitaj.

 Aspekto 
Kiel la plej malgranda kukolo de la mondo, la malgranda bronzokukolo estas 15-16 centimetrojn longa kaj pezas 14,5-17,0 gramojn. La inoj estas iomete pli grandaj ol la maskloj. La generacia daŭro de la malgranda bronzokukolo estas proksimume tri jaroj. IUCN (2020-08-12). Chalcites minutillus: BirdLife International: The IUCN Red List of Threatened Species 2020: e.T61433519A181643543 (Report). International Union for Conservation of Nature. doi:10.2305/iucn.uk.2020-3.rlts.t61433519a181643543.en. 

La malgranda bronzokukolo karakteriziĝas per siaj bronzverdaj supraj partoj, blankaj subaj partoj kun malhela strieco, kaj distinga blanka makulo malantaŭ la okulo.Dutson, G. C. L. (2011). Birds of Melanesia: Bismarcks, Solomons, Vanuatu, and New Caledonia. Bloomsbury Publishing. Ĝi havas sveltan korpon kaj longan voston, kio permesas al ĝi rapide manovri tra densa vegetaĵaro. Dumfluge, ĝi estas priskribita kiel rekta kun subtila ondiĝo. Maskloj de ĉi tiu specio plej facile distingeblas de inoj per ruĝa ĉirkaŭokula ringo. Junuloj estas multe malpli helaj kaj eble ne havas makulecon sur siaj flankoj.

La aspekto de la malgranda bronza kukolo similas tiujn de la brila bronzokukolo, la bronzokukolo de Horsfield, la ruĝgorĝa bronzokukolo, la nigrostria bronzokukolo, la viola bronzokukolo, la strinigra kukolo kaj de junaj makiskukoloj.

 Distribuado kaj habitato 
La teritorio de la Malgranda bronzokukolo kovras areojn de plej Sudorienta Azio, Nov-Gvineo (escepte ĉe la plej altaj areoj de la centra montaro) kaj norda kaj orienta Aŭstralio.

Rilate al vivejo, la malgranda bronzokukolo preferas malfermajn arbarojn, arbarajn randojn kaj arbustajn areojn kun densa vegetaĵaro. Ĝi vivas ankaŭ proksime al homoj en lokoj kiel vilaĝoj kaj ĝardenoj. La ​​vivejoj loĝataj de la malgranda bronzokukolo dependas de kie ili situas geografie:

 Taj-Malaja Duoninsulo: arbaraj randoj, manglejoj de malaltaj teroj, arbustejoj kaj ĝardenoj.
 Javo: manglejoj, musonaj vitarbaroj
 Aŭstralio: dense vegetaĵaraj areoj, manglejoj, musonaj arbarlimoj, proksime de malsekejoj, arbaroj
 Sudorienta Kvinslando kaj Nordorienta Novsudkimrio: Arbarbordoj kaj arbaroj
 Nov-Gvineo: arbaroj inklude de eŭkaliptoj, sklerofila vegetaĵaro kaj Melaleuca quinquenervia.

Membroj de ĉi tiu specio ofte troviĝas sub 500 metroj da alteco, sed ekzistas kelkaj esceptoj tra ĝia teritorio, kaj oni scias, ke ĝi troviĝas ĝis 2000 metroj da alteco.

 Evolucia historio 
Granda motoro de evolucio ĉe parazitaj kukolospecioj estas la gastigantoj disponeblaj al ili. Kukolaj specioj kun multaj eblaj gastigantoj pli emas disiĝi en plurajn speciojn, kiuj demetas siajn ovojn en la nestoj de specifaj gastigantoj. La malgranda bronzokukolo estas bona ekzemplo de tio, ĉar ĝi estas la nestoparazita kukolo kun la plej multaj subspecioj. Fakte, specioj de la genro Gerygone, iliaj ĉefaj gastigantoj, ankaŭ reflektas nekutime altan nivelon de speciiĝo, kiu povus signali evolucian bataladon kontraŭ iliaj nestoparazitoj. La malgranda bronzokukolo kaj la specioj de Gerygone havas interplektitajn evoluciajn historiojn.

Taksonomio
Sinonimoj por la malgranda bronzokukolo, Chalcites minutillus (Gould, 1857), estas Chrysococcyx minutillus, Chrysococcyx rufomerus kaj Chrysococcyx russatus. Genetikaj analizoj montris, ke ĝi estas plej proksime parenca al la blankorela bronzokukolo (Chrysococcyx meyerii).

En Aŭstralio, la subspecio C. m. russatus estas genetike tre simila al C. minutillus, tamen la taksitaj genoj montras iom da ĝenerala apartigo, kiu dividas C. m. russatus de la cetero de ĝia specio. Specimenoj, kiuj estas ie inter ambaŭ subspecioj, estis malkovritaj, sugestante, ke hibridiĝo efektive okazas. Krome, ekzistas ankaŭ raportoj pri C. m. russatus kaj C. minutillus, kiuj priskribas ambaŭ grupojn demetantajn ovojn en la nestoj de malsamaj gastigantoj kaj ke iliaj kukolidoj aspektas malsame unu de la alia por pli bone imiti la specifajn idojn de gastigantoj. La konfliktaj pruvoj sugestas, ke ambaŭ grupoj eble diverĝas en apartajn speciojn, sed ankoraŭ ne atingis ĉi tiun punkton. Ankaŭ ne estas garantio, ke la situacio estas la sama por populacioj aliloke, kiel ekzemple en Nov-Gvineo. C. m. russatus ankaŭ estas foje konsiderata sinonimo de C. m. poecilurus, sed restas agnoskita kiel aparta subspecio fare de la Internacia Unio de Ornitologoj.

La subspecio C. m salvadorii estas foje metita kun la specio C. crassirostris sed morfologie pli proksime similas la Malgrandan bronzokukolon.

La Nigrostria bronzokukolo (Chalcites crassirostris) estis iam konsiderita subspecio, sed diferencas el C. minutillus laŭ koloraro kaj voĉo.

Eble estas ankaŭ nepriskribita subspecio el la insulo Timoro.

Jen listo de dek unu subspecioj agnoskitaj de la Internacia Unio de Ornitologoj:

C. m. peninsularis (Parker, SA, 1981) – suda Tajlando kaj Malaja Duoninsulo
C. m. albifrons George Junge, 1938 – Sumatro kaj okcidenta Javo
C. m. aheneus Junge, 1938 – Borneo kaj sudaj Filipinoj
C. m. jungei Stresemann, 1938 – Sulaveso, Flores kaj Maud 
C. m. rufomerus (Hartert, 1900) (verdavanga bronzokukolo) – Malgrandaj Sundoj
C. m. salvadorii Hartert & Stresemann, 1925 – Babar-insuloj
C. m. misoriensis (Salvadori, 1876) – Biako 
C. m. poecilurus (G.R.Gray, 1862) – marborda Nov-Gvineo kaj norda Kvinslando
C. m. minutillus (Gould, 1859) – norda Aŭstralio
C. m. barnardi (Mathews, 1912) – orienta Aŭstralio
C. m. russatus (Gould, 1868) – (Bronzokukolo de Gould) - iam konsiderata fare de kelkaj fakuloj kiel aparta specio. Trovebla en nordorienta Aŭstralio, kaj Nov-Gvineo

 Kutimaro 

 Manĝado 
La malgranda bronzokukolo estas insektovora kaj manĝas formikojn, abelojn, segilmuŝojn, vespojn, kokcinelojn, verajn cimojn, kaj ankaŭ papiliojn kaj iliajn raŭpojn. Ili estis observitaj kaptantaj insektojn meze de flugo kaj el vegetaĵaro kaj el la arbara grundo. Ĉi tiu specio ofte ĉasas sola, sed ankaŭ estis vidita ĉasi en grupoj kun ĝis 5 birdoj partoprenantaj.

 Voĉo 
La malgranda bronza kukolo havas teritoriemajn voĉojn, kiuj ofte estas alvokataj de malkaŝa observejo. Ĉi tiuj voĉoj konsistas el 3-5 ripetantaj notoj, kiuj malaltiĝas en tonalto direkte al la fino. Ekzistas kelkaj variaĵoj: la ripetaj notoj povas soni kiel "rju", "eug" aŭ esti krieganta trilo. La voĉoj de individuoj en Wallacea ne estis priskribitaj. Ekzistas ankaŭ pli da variaĵoj de ĉi tiuj vokoj specifaj por subspecioj aŭ variantaj laŭ geografia regiono.

Bluaj maluroj, oftaj gastigantoj de la malgranda bronzokukolo, vokas siajn ovojn antaŭ ol ili eloviĝas por instrui al ili voĉojn, kiuj estas uzataj por apartigi ilin de nestoparazitoj post eloviĝo. Kukolidoj ne kapablas reprodukti la pasvortajn vokojn tiel bone kiel siaj nestkunuloj, sekve la gastiganto povas identigi kaj malakcepti ilin.

 Reproduktado 
La malgranda bronzokukolo estas poligama specio, kio estas nekutima inter birdoj. Unu klarigo por la konduto estas, ke membroj de ĉi tiu specio ne zorgas siajn idojn kaj ili havas densajn populaciojn, do trovi plurajn partnerojn ne estas problemo. La malgranda bronzokukolo ankaŭ demetas siajn ovojn ene de granda tempodaŭro, iam ajn inter la mateno kaj la posttagmezo. Oni supozas, ke tio malfaciligas por la gastiganto antaŭvidi la viziton de kukolo por gardi sian neston kontraŭ ĝi. Masklaj kukoloj okupas teritorion dum la reprodukta sezono por alvoki inojn. Post kiam ili trovas inon, la aminduma ritaro de masklaj kukoloj inkluzivas nutri ŝin.

Geryone dorsalis, ofta gastiganto por la malgranda bronzokukolo, povas plonĝbombadi kontraŭ plenkreskaj malgrandaj bronzokukoloj.

 Nestoparazitado 
Kiel nestoparazito, la malgranda bronzokukolo demetas siajn ovojn en nestoj konstruitaj kaj prizorgataj de aliaj birdospecioj. Iliaj ĉefaj gastigantoj estas birdoj el la genro Gerygone, sed ili povas paraziti ankaŭ plurajn speciojn de malgrandaj paserinoj. Gerygone-specioj estas idealaj gastigantoj por la malgranda bronzokukolo ĉar la idoj de ambaŭ specioj similas unu la alian, kaj la gastigantoj konstruas malhelajn nestajn kavaĵojn, kiuj kaŝas la kukolajn ovojn. La disponeblaj gastigaj specioj ne estas koheraj tra la tuta teritorio de la malgranda bronzokukolo kaj ili havas longan liston de eblaj gastigantoj inkluzive de naŭ Gerygone-specioj kaj gastigantoj el aliaj genroj.

Kiam la malgranda bronzokukolo demetas siajn ovojn en la nesto de gastiganto, ĝi ofte elĵetas ovon jam okupantan la neston. Ĝi ankaŭ foje demetas ovojn en nesto antaŭ ol la gastiganto faras tion. Kvankam gastigantoj ne elĵetas kukolovojn, Gerygone magnirostris kaj Gerygone levigaster estis dokumentitaj malakceptantaj idojn de malgrandaj bronzokukoloj.

 Kamuflaj ovoj 
Male al iuj specioj de kukolo, kiuj evoluigis ovojn, kiuj imitas tiujn de sia gastiganto, la malgranda bronzokukolo havas malhelverdajn aŭ brunajn ovojn, kiuj ne aspektas kiel ovoj de gastigantoj kaj anstataŭe miksiĝas kun la nesta materialo. Ĉi tiuj kamuflaj ovoj ne celas protekti neeloviĝintajn kukolojn de siaj gastigantoj, sed anstataŭe ili malhelpas aliajn kukolspeciojn ĵeti ilin el la nesto. Ĉar 1 el 3 parazititaj gastigaj nestoj estos parazititaj de dua kukolo, nekaŝitaj ovoj riskas esti malkovritaj kaj forigitaj.

 Migrado 
Restas iom da necerteco pri la temo de migrado por la malgranda bronzokukolo. Kelkaj aŭtoroj raportas, ke ĉi tiu specio migras al Nov-Gvineo kaj Wallacea, dum aliaj diras, ke ne ekzistas kredinda pruvo, ke ili migras entute. En Aŭstralio la malgranda bronzokukolo estis registrita vojaĝante tra la Toresa Markolo kaj pro ĉi tiu kialo oni raportas, ke ĝi foje migras. La subspecioj C. m minutillus kaj C. m barnardi eble estas partaj migrantoj. Ankaŭ C. m russatus, C. m crassirostris kaj C. m poecilurus estis nomoj en pli ambiguaj ekzemploj de ebla migrado. La malfacilaĵojn trovi pruvojn por solvi ĉi tiun problemon plimalbonigas la morfologiaj similecoj inter subspecioj.

 Konservostatuso 
La IUCN klasifikas la malgrandan bronzokukolon kiel malplej zorgiga tutmonde. Ĉi tiu specio ofte estas raportita kiel ofta, kun kelkaj regionaj esceptoj. La populacio ankaŭ ne ŝajnas malpliiĝi. Malgraŭ ke la populacigrandeco restas nekonata, oni kredas, ke ĝi estas konsiderinda. Tamen, ekzistas kelkaj izolitaj malkreskoj, ekzemple ĉe Holmes Jungle la populacio laŭdire malpliiĝis je duono. Ili ankaŭ estas maloftaj en Borneo kaj Javo.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 ABID Bildoj
 Ĉe HBW Internet Bird Collection
 Mapo ĉe: 

Kategorio:Nestoparazitoj
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Kategorio:Birdoj de Azio