Nubostrigo

La Nubostrigo (Glaucidium nubicola, laŭ kio ankaŭ Nubarbara strigeto) estas malgranda strigo, tio estas birdospecio parto de pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. La alia grupo estas la turstrigoj, nome Titonedoj. Ĝi estas mallonga, fortika, malgranda specio de strigo trovebla tra Andoj de okcidenta Kolombio kaj nordokcidenta Ekvadoro, limigita al nubarbaroj inter 900–2000 m super marnivelo.Freile, J.F.; Chaves, J.A.; Iturralde, G. & Guevara, E. (2003). Notes on the distribution, habitat and conservation of the cloud-forest pigmy-owl (Glaucidium nubicola) in Ecuador. Ornitología Neotropical, 14: 275–278. Below this altitudinal range the Central American pygmy owl (Glaucidium griseiceps) occurs; above it, the Andean pygmy owl (Glaucidium jardinii) occurs.

Its epithet nubicola is Latin for "cloud-inhabiting", because this species is restricted to very humid cloud forests.Robbins, M.B. & Stiles, F.G. (1999). A new species of pygmy-owl (Strigidae: Glaucidium) from the Pacific slope of the northern Andes. Auk, 116: 305–315. 

 Taksonomio kaj sistematiko 
La Nubostrigo unue estis priskribita sub sia nuna dunomo de ornitologoj Mark B. Robbins kaj F. Gary Styles en 1999. Glaucidium estas la diminutiva formo de la greka vorto "glaux" (γλαύξ), signifanta "malgranda strigo"; kaj la specionomo nubicola estas latina por "nubloĝanta".Thompson, D'Arcy Wentworth. A glossary of Greek birds. Oxford, Clarendon Press 1895, pp 45-46.

La nubostrigo apartenas al la genro Glaucidium, kies genlinio inkluzivas 26 ĝis 31 speciojn de malgrandaj strigoj. Ĉiuj specioj de Glaucidium estas tagnoktaj aŭ krepuskaj strigoj, kiuj predas insektojn, reptiliojn kaj malgrandajn birdojn.Del Hoyo, J.; Elliott, A.; Sargatal, J.; Christie, D.A. & de Juana, E. (eld.) (1999). Handbook of the Birds of the World. Volume 5. Lynx Edicions, Barcelona. Ĉi tiu genro apartenas al la striga familio Strigidae. En la pasinteco, la nubostrigo estis konsiderata samspecia kun la pli disvastigita anda strigeto (Glaucidium jardinii), kiu reproduktiĝas en la humida monta kaj moderklimata arbaro de Andoj.

 Aspekto 
La nubostrigo estas malgranda strigo, 14,5–16 cm longaRidgely, R. S. & Greenfield, P. J. (2001). The birds of Ecuador. Volume 1: Status, distribution and taxonomy. Cornell University Press, Ithaca, New York, USA. kun enverguro de 92,8–96,3 cm. La pezo povas varii de 75,6 ĝis 79,3 g. La masklo kaj ino havas similajn markojn kaj plumaron, sed kiel ĉe multaj rabobirdoj, ĉi tiu strigeto povas montri seksan dimorfismon laŭ grandeco, laŭ kiu la ino estas pli ol 3% pli granda kaj pli ol 3% pli peza ol la masklo. La normaj liniaj mezuroj estas: la vosto estas 46,8 mm longa kaj la beko (de la vaksaĵo ĝis la pinto) estas 11,3 mm. (Notu, ke ĉiuj ĉi tiuj mezuroj devenas de nur tri maskloj kaj unu ino de Glaucidium nubicola.)

Tiu supozita seksa dimorfismo estas referencata kiel reversa seksa dimorfismo (RSD).

La nubostrigo havas la tipan aspekton de neotropika nana strigo. Ĝi estas malhelbruna ĝenerale, sed ekzistas kelkaj individuoj kun pli ruĝecbruna koloro. Ĝia dorso, skapoloj, supraflugilaj kovriloj estas pli malhelaj kaj ĝia pugo estas malhele ruĝecbruna kaj makuleca blanke. Ĝi havas blankecajn makulojn sur la unuarangaj kaj duarangaj flugilplumoj, kiuj formas malklaran bendon. Ĝia vosto estas nigreca kun kvin nekompletaj blankaj bendoj. La mentono, flankoj de la gorĝo kaj supra brusto estas blankaj, dum flankoj de la brusto estas ruĝecbrunaj. Ĝi havas diskretajn blankajn makulojn sur la brusto kaj pli klarajn striojn sur la malsupraj subaj partoj. Ĝia ronda kapo ne havas oreltufojn. La irisoj estas flavaj, ankaŭ la kruroj estas flavaj, kaj la beko estas verdecflava.
Ĝi havas du nukajn makulojn, en la formo de du makuloj de malhelaj plumoj borditaj per blanko; ĉi tiuj similas okulojn kaj nomiĝas "falsaj okulmakuloj". Ĉi tiuj "okulmakuloj" estas rimarkinda plumarpadrono trovebla ĉe multaj strigoj de la genro Glaucidium kaj kelkaj aliaj strigospecioj, kiuj estas aktivaj dumtage. La "falsaj okulmakuloj" supozeble trompas pli grandajn predantojn kaj eble pli malgrandajn ĉasbirdojn, farante ilin pensi, ke la strigo konscias pri ilia ĉeesto.

Ĝia vizaĝo, kaj la vizaĝa disko kiu kovras ĝin, estas pli malgrandaj kaj malpli bonevoluintaj ol ĉe pli noktemaj strigospecioj. Ĝiaj plumarkoloroj igas ĉi tiun specion tre enigma, supozeble por permesi al ĝi ripozi neĝenate. Ĝi havas rondajn flugilojn, kiel aliaj specioj kiuj ĉasas de ripozejo.

La nubostrigo estas tre simila al la moderklimataj formoj de la kostarika strigeto (Glaucidium costaricanum), la anda strigeto (G. jardinii) kaj la Bolivia strigeto (G. bolivianum), sed ĝi estas pli peza kaj havas pli mallongan voston. Krome, ĝi havas minimuman aŭ kompletan mankon de palaj makuloj aŭ strioj sur la dorso, brustoflankoj kaj flankoj. Kontraste al la simila kostarika strigeto, ĝiaj "falsaj okulmakuloj" estas borditaj de blanko ĉe ĉiuj ne-ruĝecbrunaj individuoj.

 Voĉo 
La kanto de la nubostrigo konsistas el simplaj notoj plej bone esprimitaj kiel kavaj fajfaĵoj aŭ kornosonoj, kiel preskaŭ ĉiuj novmondaj Glaucidium-specioj. Ĝi estas longa serio de mallongaj fajfaĵoj, liverataj en paroj kaj foje en triopoj.

Ĉi tiu kantopadrono estas komuna kun la Montostrigeto (Glaucidium gnoma) kaj la Kostarika strigeto (G. costaricanum), kaj servas kiel supozebla sinapomorfio kiu distingas la kladon de G. nubicola, G. gnoma kaj G. costaricanum de ĉiuj aliaj Glaucidium-specioj. Ĉar strigaj voĉoj estas denaskaj, anstataŭ lernitaj, ili provizas valorajn indikojn por distingi speciolimojn en familio kie plumaro kaj aliaj morfologiaj trajtoj estas tre similaj inter specioj.

Krome, la longo de notoj kaj interspaco de notoj (ennotaj paŭzoj kaj internotaj paŭzoj) klare distingas la nubostrigon de ĝiaj parencoj, la Montostrigeto kaj la Kostarika strigeto. Ĉe la nubostrigo, ennotaj paŭzoj (paŭzoj ene de notparoj) averaĝas 207,9 ± 18,0 ms, dum internotaj paŭzoj (paŭzoj inter paro da fajfoj) averaĝas 344,8 ± 21,0 ms.

Oni aŭdis ĝin varmigante sian voĉon ĉefe matene, sed ĝi restas aktiva la tutan tagon.Enríquez, P.L.R. (ed.) (2005). Los búhos neotropicales: diversidad y conservación El Colegio de la Frontera Sur, Chiapas, México. Ĝia kanto kaŭzas intensajn ĉikanadajn reagojn de pli malgrandaj birdoj.Stiles, F. G.; López-Lanús, B. & L. M. Renjifo. (2002). Glaucidium nubicola. In: Renjifo, L. M.; Franco-Maya, A.M.; Amaya-Espinel, J.D.; Kattan, G. kaj López-Lanús, B. (eld.) (2002) Libro rojo de aves de Colombia. Serie Libros Rojos de Especies Amenazadas de Colombia. Instituto de Investigación de Recursos Biológicos Alexander von Humboldt y Ministerio del Medio Ambiente. Bogotá, Colombia.

 Distribuado kaj habitato 
La nubostrigo estas endemia de la anda parto de la biogeografia regiono Chocó. Ĝia teritorio etendiĝas de Alto de Pisones en Risaraldo (Kolombio) norde ĝis norda Cotopaxi (Ekvadoro) sude; kun ŝajne izola populacio en sudokcidenta El Oro (Ekvadoro). Ĉi tiu populacio reprezentas la pli malaltan altitudan limon por la specio (900 m super marnivelo) kaj ĝian plej sudan registron ĝis nun.Freile, J.F. & Castro D.F. (2013). New records of rare screech owls (Megascops) and pygmy owls (Glaucidium), with taxonomic notes and a conservation assessment of two globally imperilled species in Ecuador. Cotinga, 35: 5–10

Juan F. Freile kaj Diego F. Castro proponis, ke la nuna distribuo de la nubostrigo estas kontinua de norda ĝis suda Cotopaxi, kaj laŭlonge de la pacifika deklivaro en Azuay, El Oro kaj Loja. Ĉi tiu ebla distribuo ampleksas proksimume 2570 km².

Tiu ĉi nana strigo loĝas en primaraj aŭ iomete ŝanĝitaj nebularbaroj en montaraj regionoj kun alta pluvokvanto kaj krutaj deklivoj. Ĝi ne estas fakte limigita al primaraj arbaroj, kaj almenaŭ kapablas persisti en ŝanĝitaj vivejoj. Ĝia vivejo povas esti malfacile alirebla por homoj, sed ankaŭ povas esti tendenca al natura fragmentiĝo. Tiel, kiel aliaj specioj ligitaj al nebularbaro, ĝi estas konata nur el tre malgranda teritorio.

Ĝi troviĝas en malaltaj densecoj en la kanopeo kaj meza tavolo de arbaro. Tamen, ĝi povas descendi en la subvegetaĵaron por manĝi.

 Kutimaro kaj ekologio 
Komune kun aliaj specioj de nanaj strigoj, ĉi tiu specio estas tre tagema, kaj konsumas kaj senvertebrulojn kaj malgrandajn vertebrulojn. Tamen, pro sia eta grandeco kaj retiriĝemaj kutimoj — ĝenerale starante en densaj ĉiamverdaj arboj — ĝi ne ofte rimarkiĝas.Bendire, E.C. (1888). Notes on the Habits, Nests and Eggs of the Genus Glaucidium Boie. The Auk, 5(4): 366-372.

 Reproduktado 
La nubostrigo reproduktiĝas ĉefe inter februaro kaj junio. Ĉi tiu fakto permesas al ĝi havi idojn forlasantajn la neston kiam estas grandaj kvantoj da predo en la formo de malgrandaj birdidoj. En aŭgusto 1999, ĵus elnestiĝinta junulo de nubostrigo estis raportita en Tandayapa (Ekvadoro), sugestante ke nestado okazas almenaŭ ĝis aŭgusto.Greeney, H. F. & Nunnery, T. (2006). Notes on the breeding of north-west Ecuadorian birds. Bulletin British Ornithologists Club, 126: 38-45.

Tiu ĉi nana strigo tipe nestas en truo en arbo, sed ankaŭ uzas malnovajn kavaĵojn de pego.

 Manĝado 
La nubostrigo estas embuskopredanto, ĉasante sian predon preskaŭ tute dumtage, verŝajne observante de ripozejo antaŭ ol fali aŭ gliti malsupren sur sian viktimon. Ĉi tiu ĉasstilo ankaŭ konatas kiel "sid-atenda" aŭ "alkroĉiĝi-kaj-salti", kaj estas uzata de multaj strigospecioj, kiuj vivas en arbarkovritaj vivejoj.

Ĉi tiu specio manĝas vastan gamon da predoj, ĉefe insektojn kiel akridojn, grilojn, cikadojn aŭ cimojn; sed ankaŭ malgrandajn vertebrulojn kiel birdojn kaj lacertojn. Specioj de Glaucidium manĝas reptiliojn pli ol aliaj strigedoj.

Flugo estas la ĉefa formo de movado uzata dum manĝoserĉado. Supozeble ĝia relative longa vosto provizas al ĝi pliigitan facilmovecon por kapti birdojn dumfluge.

 Vivodaŭro 
Teamo de esploristoj oportune kaptis kaj ringis plenkreskulon en 2008 dum longdaŭra studo en Rezervejo Las Tangaras, proksime de Mindo, Pichincha Provinco, Ekvadoro. La teamo rekaptis ĝin dufoje en 2012, montrante, ke la specio povas vivi almenaŭ kvin jarojn.

 Konservostatuso 
La specio estas nuntempe klasifikita kiel vundebla specio tutmonde ĉar oni suspektas, ke ĝi spertas rapidan populacimalkreskon ene de sia nature malgranda distribua areo, pro severa daŭranta senarbarigo. Krome, ĝia probabla distribua areo estas multe sub 5000 km², kaj la populacigrandeco estas anticipe taksita inter nur 2500 kaj 9999 individuoj, el kiuj 1500-7000 estas maturaj individuoj.

Ĝi perdis 57% de sia tutmonda teritorio kaj 33% de sia teritorio en Ekvadoro. En Kolombio malpli ol 55% de ĝia teritorio restas. Tial, la nubostrigo ankaŭ estas klasifikita kiel vundebla specio en Kolombio kaj vundebla statuso estis sugestita ankaŭ por ekvadoraj populacioj.

 Minacoj 
Ĉi tiu perdo de teritorio ŝuldiĝas al la aktuala senarbarigo, kie la ligno-ekstraktado verŝajne estas ĝia plej signifa minaco. La regiono Chocó delonge estis fonto de ligno, kaj arbohakado intensiĝis ekde la mezo de la 1970-aj jaroj. En okcidenta Ekvadoro, pli ol 85% de la arbarkovro perdiĝis en la malaltebenaĵoj kaj deklivaroj de Pacifiko. En Kolombio, la kresko de la homa loĝantaro kaj senarbarigo estis pli malrapidaj, sed ili ĉiuokaze pliiĝas.

La rapida vastiĝo de la vojaro en la regiono Chocó, kune kun infrastruktura plibonigo, rezultas en pliigita aliro al antaŭe malproksimaj areoj. Sekve, arbodehakado, malgrandskala agrikulturo (plejparte neleĝa) kaj orminado en la regiono Chocó rapide kreskas. Krome, intensa agrikultura disvolviĝo (precipe koka-plantejoj) kaj bovobredado prezentas gravan minacon al la populacioj de nubostrigoj.

Bedaŭrinde, la nubostrigo malmulte profitas de ekzistantaj konservadaj unuoj, sen registroj de grandaj protektitaj areoj malgraŭ la ekzisto de ŝajne taŭga vivejo.

 Referencoj 

 Field Guide to the Birds of North America. National Geographic. .
 Josep del Hoyo, ed. Handbook of the Birds of the World Vol 5. .
 David Allen Sibley. The Sibley Guide to Birds. National Audubon Society. .

 Eksteraj ligiloj 




BirdLife Species Factsheet.
Voĉo ĉe Xeno-canto.

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio