Satana kaprimulgo

Satana kaprimulgo (Eurostopodus diabolicus) ankaŭ kaprimulgo de Heinrich, Satana orelkaprimulgo, Sulavesa orelkaprimulgo aŭ diabla kaprimulgo estas mezgranda, makuleca, malhelbruna specio de kaprimulgo en la familio Kaprimulgedoj. Ĝi estas endemia de la insulo Sulaveso, Indonezio. La specion malkovris en 1931 Gerd Heinrich, germana natursciencisto kiu kolektis unusolan inan holotipon el Monto Klabat en la Minahasa duoninsulo de Norda Sulaveso.

En sekvaj jardekoj, estis kelkaj nekonfirmitaj registroj de vidaĵoj kaj aŭdaĵoj de tiu birdospecio, sed ĝi oficiale ne reaperis ĝis 1996 kiam David Bishop kaj Jared Diamond pozitive identigis ĝin en la Nacia Parko Lore Lindu pere de ĝia voĉo. Tio ebligis vidan remalkovron fare de pluraj homoj en veturgrupo inklude poeton kaj verkiston Jan Zwaaneveld. Tio pliigis la laŭtaksan teritorion de la birdo je 750 km. Ĝi poste estis observita kaj priskribita en literaturo plurfoje.

 Aspekto 
La Satana kaprimulgo estas proksimume 27 cm longa. Ĝi havas blankan ĝis sablokoloran kolumon ĉe sia gorĝo, nigrecan kapon, grizbrunan dorson, striecan brunan ventron, kaj blankajn makulojn sur siaj 3-a kaj 4-a eksteraj primaroj. Ĝi povas esti distingita de aliaj kaprimulgoj en la areo pro sia malhela koloro kaj la foresto de oreltufoj, blanka vosto, kaj flugilmakuloj.

 Etimologio 
La ordinara kaj latina scienca nomoj de la Satana kaprimulgo devenas de interpretoj de ĝiaj voĉoj. Kelkaj verkistoj raportas ke dumfluge, la birdo faras "plip-plop" vokon kiel gutantan akvon, kiun lokuloj ankaŭ komparis kun la sono de la birdo eltiranta la okulon de persono. Tamen, tiu priskribo povas esti erare atribuita al tiu specio ĉar ĝi ne kongruas kun pli lastatempaj rakontoj pri la birdovoko. Ĝi ankaŭ estas foje nomita kaprimulgo de Heinrich, diabla kaprimulgo, demona kaprimulgo, Sulavesa kaprimulgo kaj eĉ per aliaj nomoj. Tiuj lastaj tri nomoj plejparte maluziĝis. Ĝiaj ordinaraj nomoj foje inkluzivas ankaŭ la vorton "orelulo" malgraŭ ĝia manko de oreltufoj. Kelkaj el la defendantoj de tiu ĉi birdo preferas la nomon "Satana", kredante ke ĝi altiros pli da atento kaj konservada intereso al tiu malmulte konata kaprimulgo.

 Taksonomio 
La Satana kaprimulgo apartenas al la ordo de Kaprimulgoformaj, kaj al la familio de Kaprimulgedoj, kiu apartenas al la genro Eurostopodus kune kun ses aliaj birdoj. Kvankam ĝi foje estas konfuzita kun aliaj kaprimulgoj trovitaj ene de sia teritorio kiel ekzemple grandorela kaprimulgo (Lyncornis macrotis), Sudazia kaprimulgo(Caprimulgus affinis), kaj la Sulavesa kaprimulgo (Caprimulgus celebensis), ĝi verŝajne partumas pli proksiman evoluan originon kun Nov-Gvineaj kaprimulgoj kiel la Arĉbolda kaprimulgo (Eurostopodus archboldi) kaj la Papua kaprimulgo (Eurostopodus papuensis), al kiuj ĝi plej similas laŭ aspekto kaj habitatoprefero. Kvankam Satanaj kaprimulgoj ĉiam estis traktitaj kiel ununura specio, lastatempaj komparoj de fotitaj kaj observitaj individuoj rivelis diferencojn kiuj povus indiki ke ekzistas fakte du apartaj specoj. Individuoj de centra Sulaveso havas grizon sur siaj vostoj kaj skapularoj, kune kun blankpintaj, ovalformaj brustaj plumoj. Male al individuoj de la nordo de la insulo mankas grizaj markoj kaj havas malpli okulfrapajn brustajn plumojn. Povas ekzisti ankaŭ regionaj diferencoj en la kanto de la birdoj. Tamen, pli da indico devas esti kolektita antaŭ ol iuj konkludoj povas esti desegnitaj.

 Distribuado kaj habitato 
La Satana kaprimulgo estas limigita al Sulaveso, Indonezio. Ĝi vivas en malaltebenaĵoj kaj montaj pluvarbaroj de la regiono de 250 ĝis 2,300 metroj super marnivelo. Ĝi ŝajne favoras randvivejojn kun malaltaj kanopeoj kaj arbaretoj de palmoj kaj grimpopalmoj. Ĝi povas esti trovita en arbarklarejoj, same kiel en liberaj areoj kreitaj per vojoj kaj ŝoseoj en praarbaroj. Kvankam ĝi estis plejparte vidita en la nordaj kaj centraj partoj de la insulo, ĝia teritorio povus etendiĝi al la tuta Sulaveso.

 Kutimaro 

 Voĉo 
La Satana kaprimulgo faras gamon da diversaj voĉoj. Flugante, la birdo produktas eksplodon de laŭtaj, suprenirantaj, "fŭIP! fŭIP" notoj fiksitaj je 1 sekundaj intervaloj. Tiuj ĉi notoj ankaŭ povas okazi pli sporade, foje kantitaj subite kaj proksime en paroj de "fŭIP-ŬIK!, fŭIP-ŬIK!" kie la lasta noto estas pli mallonga kaj pli akra ol la unua. Ripoze, la birdo povas triti ŝnuron de rapidaj, konstantaj notoj "TŬIk-TŬIk-TŬIk" kiuj sonas simile al siaj parigitaj vokoj. Ĉiu noto komenciĝas laŭte sed finiĝas mallaŭte kaj la kanto ĝenerale malpliiĝas en volumeno kaj tonalto, daŭrante proksimume 2–6 sekundojn. En unu registrita trilvoko, la kanto estis antaŭita per malmulto de malforta, malalta qu/ŬIK! sonoj. Se ĝenita, la kaprimulgo povas fari ankaŭ grumblon, kiuj akompanas minacmontron. Tamen, la birdo voĉas malofte, kio povas parte klarigi ĝian evitemon.

 Manĝado 
Same kiel aliaj kaprimulgoj, tiu birdo predas insektojn dum flugado. Ĝi ĉasas laŭ la arbarrando, aktiva proksime de krepusko kaj tagiĝo. Tamen oni malmulte scias pri ĝia dieto. Oni supozas, ke ĝi manĝas ĉefe noktajn insektojn kiel tineoj.

 Reproduktado 
La Satana kaprimulgo havas generacitempon de 5.4 jaroj. Ĝi reproduktiĝas de marto ĝis oktobro, kvankam tiu teritorio povus fakte ampleksi du apartajn reproduktosezonojn. Ĝi ripozas kaj nestumas surgrunde, ĝia kripta plumaro helpas ĝin miksiĝi kun la ĉirkaŭa folirubo dumtage. La birdo konstruas nestojn en malfermaj areoj kun iom da kovro de ĉirkaŭaj trunkoj kaj vegetaĵaro kiel filikoj kaj musko. Ĝia nesto konsistas el malprofunda skrapaĵo kaj kelkaj folioj, kaj unu nesto mezurita estis 1 cm profunda kaj 14 cm larĝa. En ĉi tio, la birdo demetas kremkoloran ovon kun brunaj makuletoj. Observataj nestoj kutime enhavis nur ununuran ovon aŭ idon kiujn la gepatroj zorgas dum monato aŭ pli. Kiam ĝiaj idoj estas minacataj, oni observis ke la Satana kaprimulgo disvastigas siajn flugilojn kaj voston, kaj gapas vaste, foje vokante aŭ agitante sian korpon.

 Minacoj kaj konservado 
La IUCN ruĝa listo rangigas la Satanan kaprimulgon kiel vundebla specio. Ĝia populacio estas malgranda, malabunda, kaj limigita ene de malgranda teritorio. Laŭtakse ekzistas inter 2500-10000 maturaj individuoj en la populacio, kaj tiu nombro malpliiĝas. Ĝi estas plejparte minacata pro habitatoperdo pro urba evoluo, agrikulturo (kiel kokosplantejoj), arbodehakado, palmorikoltado, kaj minado, eĉ en protektitaj areoj ĉar kelkaj el tiuj agadoj estas faritaj kontraŭleĝe. La plej granda parto de la arbaroj de la malaltaj teroj de la regiono plejparte malaperis aŭ iĝis fragmenta. Nur inter 1990 kaj 2000, 20% de arbarkovro estis perdita en la regiono. Regeneritaj sekundaraj kreskarbaroj ja disponigas vivejon, sed ŝajne enhavas pli malgrandan diversecon de endemiaj Sulavesaj birdoj ol malnovaj arbaroj. Malgraŭ sia malgranda distribuo, la birdo povas adaptiĝi al ĝenitaj areoj pli bone ol antaŭe supozite ĉar ĝi uzas la randvivejon laŭ senarbarigitaj areoj. Ĝi estis vidita en du protektitaj areoj kaj etendiĝas pli sude ol iam oni pensis. Pro tio, kelkaj sugestas ke ĝia statuso devus esti plialtigita al preskaŭ minacata specio. Neniu aktuala programo estas plenumata por kontroli, administri aŭ konsciigi pri la birdo, kaj pliaj enketoj estas necesaj por konstati ĝian distribuon, postulojn kaj statuson.

 Referencoj 

Eksteraj ligiloj

 BirdLife Species Factsheet
 Red Data Book

Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Indonezio