Omar M. Yaghi

Omar Mwannes YAGHI (, naskita la 9-an de februaro 1965, en Amano, Jordanio) estas uson-palestina-jordania kemiisto kaj profesoro ĉe la Universitato de Kalifornio en Berkelio. En 2025, li ricevis la Nobel-premion pri kemio, kune kun Susumu Kitagawa kaj Richard Robson, pro la disvolviĝo de metal-organikaj kadroj.

Li estas nuntempe la James kaj Neeltje Tretter Profesoro pri Kemio ĉe la Universitato de Kalifornio en Berkelio. Li estas ankaŭ asociita sciencisto ĉe la Lawrence Berkeley Nacia Laboratorio, fonddirektoro de la Berkeley Tutmonda Scienca Instituto, kaj membro de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj  kaj la germana Akademio de Natursciencoj Leopoldina. En januaro 2025, li fariĝis la sepa prezidanto de la Monda Kultura Konsilio, internacia organizaĵo kiu antaŭenigas sciencajn kaj kulturajn progresojn.

 Vivo 
Yaghi devenas de palestina rifuĝinta familio. Li kreskis en granda familio kun limigita aliro al akvo kaj sen elektro. En la aĝo de 15 jaroj, li translokiĝis al Usono. Li studis ĉe la Universitato de Albany, la Ŝtata Universitato de Novjorko, kie li ricevis sian bakalaŭran diplomon en 1984. En 1990, Yaghi ricevis sian doktorecon de la Universitato de Ilinojso. Li poste pasigis tri jarojn kiel NSF-ulo ĉe Harvard. Post tio, li estis ĉe la Ŝtata Universitato de Arizono antaŭ ol aliĝi al la Universitato de Miĉigano kiel Robert W. Parry Collegiate Professor en 1999.  De januaro 2006 ĝis 2012, li estis profesoro ĉe la Universitato de Kalifornio en Los-Anĝeleso. 

Yaghi esploras Metal-Organikajn Kadrojn kaj aliajn kadrojn, kiuj povas stoki hidrogenon aŭ karbondioksidon kaj liberigi ĝin kiam necese.

En 2007, li ricevis la Premion AAAS Newcomb Cleveland pro la plej bona scienca verko kaj pro esceptaj kontribuoj al scienco. Ankaŭ en 2007, li ricevis la Medalon de la Materials Research Society.  En 2010, li ricevis la Centjaran Premion de la Reĝa Societo de Kemio. En 2015, li ricevis la Premion Reĝo Fajsal pri Scienco, kaj en 2017, li ricevis la Mondan Premion Albert Einstein pri Scienco kaj la Premion Frontiers of Knowledge de la BBVA Foundation. En 2018, li ricevis la Premion Wolf pri Kemio, kaj en 2019, li ricevis la Premion Gregori Aminoff. Ankaŭ en 2019, Yaghi estis elektita al la Nacia Akademio de Sciencoj, kaj en 2022 al la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj." National Academy of Sciences Elects Members and Foreign Associates ", National Academy of Sciences, Retrieved on 30 April 2019. En 2020, li ricevis la Medalon August Wilhelm von Hofmann.  En 2022, Omar Yaghi estis elektita al la germana Nacia Akademio de Sciencoj Leopoldina kiel membro de la sekcio pri kemio." Omar Yaghi appointed as University Professor ", UC Berkeley College of Chemistry "], Retrieved on 26 June 2025. En 2023, li ricevis la Medalon Wilhelm Exner.  En 2024, li ricevis la Premion Tang en la kategorio de Daŭripova Evoluigo  kaj ankaŭ en 2024, la Premion Balzan pro siaj kontribuoj al "Nanoporaj Materialoj por Mediaj Aplikoj".

En januaro 2025, li fariĝis la sepa prezidanto de la Monda Kultura Konsilio, internacia organizo, kiu antaŭenigas kulturan kaj sciencan progreson. " National Academy of Sciences Elects Members and Foreign Associates ", National Academy of Sciences, Retrieved on 30 April 2019.

En 2025, Yaghi ricevis la Premion Von Hippel. Kune kun Susumu Kitagawa kaj Richard Robson, li ricevis la Nobel-premion pri kemio en 2025 pro la evoluigo de metal-organikaj kadroj. 

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Dokumentario pri Omar M. Yaghi de la Fondaĵo Tang Prize
 La retejo de la Yaghi Grupo.
 Yaghi CV
 Omar M. Yaghi – Citaĵoj de Google Scholar.
 MOF-oj estas la plej belaj kombinaĵoj iam faritaj
 Prelego de Omar M. Yaghi – Retikula Kemio
 Prelego de Omar M. Yaghi - Rikoltante akvon el dezerta aero

Kategorio:Nobel-premiitoj pri kemio
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Arabaj kemiistoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri kemio
Kategorio:Palestindevenaj usonanoj