Josef Škvorecký

Josef Škvorecký (naskiĝis la 27-an de septembro 1924, Náchod – mortis la 3-an  de januaro 2012, Toronto) estis ĉeĥa kaj kanada verkisto, tradukisto kaj eldonisto.

Li pasigis duonon de sia vivo en Kanado, publikigante kaj subtenante ĉeĥan literaturon malpermesitan dum la komunista epoko. Škvorecký ricevis la Internacian Premion Neustadt por Literaturo en 1980.

Li estis la edzo de la verkistino Zdena Salivarová. Li kaj lia edzino longe subtenis ĉeĥajn disidentajn verkistojn antaŭ la falo de komunismo en tiu lando. La skribaĵoj de Škvorecký traktas plurajn temojn: la hororojn de totalismo kaj subpremo, la sperton de elmigrinto, kaj la miraklon de ĵazo. 

 Vivo 
Enamiĝinta al ĵazo ekde sia juneco, li estis amatora tenorsaksofonisto en la periodo antaŭ la Dua Mondmilito, sperto el kiu li uzis por sia romano La Basa Saksofono (1967).

Post la milito, li komencis studi ĉe la Medicina Fakultato de la Universitato de Karolo en Prago, sed post la unua semestro li translokiĝis al la Filozofia kaj Literatura Fakultato, kie li studis filozofion kaj diplomiĝis en 1949.  En 1951 li ricevis sian doktorecon pri filozofio. li poste instruis dum du jaroj ĉe la Knabina Socia Lernejo de Hořice.

En la 1950-aj jaroj, li laboris nelonge kiel instruisto, redaktanto kaj tradukisto. Dum ĉi tiu periodo, li verkis plurajn romanojn, inkluzive de sia unua romano, La Malkuraĝuloj (verkita en 1948–49 kaj publikigita en 1958)  kaj La Fino de la Nilona Epoko (1956), kiuj estis kondamnitaj kaj malpermesitaj de la komunistaj aŭtoritatoj post sia publikigo. Lia malferma, improviza proza ​​stilo estis noviga, sed tio, kune kun liaj demokratiaj idealoj, prezentis defion al la komunista reĝimo. Sekve, li perdis sian laboron kiel redaktanto de la revuo Světová literatura ("Monda Literaturo"). Škvorecký daŭre verkis kaj helpis instigi la demokratian movadon, kiu kulminis per la Praga Printempo de 1968. Post la invado de Ĉeĥoslovakio fare de la Varsovia Pakto, Škvorecký kaj lia edzino, la verkistino kaj aktorino Zdena Salivarová, fuĝis al Kanado.

En 1971, li kaj lia edzino fondis la eldonejon 68, kiu dum la sekvaj 20 jaroj publikigis malpermesitajn ĉeĥajn kaj slovakajn librojn. La eldonejo fariĝis grava porparolanto por disidentaj verkistoj kiel Václav Havel, Milan Kundera kaj Ludvík Vaculík, inter multaj aliaj. Ĝis 1993, la jaro kiam Skvorecký decidis fermi la eldonejon, 238 titoloj estis publikigitaj.

Rekonante iliajn atingojn, la prezidanto de postkomunisma Ĉeĥoslovakio, Václav Havel, poste aljuĝis al la paro la Ordenon de la Blanka Leono en 1990.

Li instruis ĉe la Fakultato de Angla lingvo ĉe la Universitato de Toronto, kie li poste estis nomumita Emerita Profesoro pri Angla lingvo kaj Filmo. Li emeritiĝis en 1990. En Kanado, li estas konsiderata kanada aŭtoro malgraŭ la fakto, ke lia verko estis plejparte publikigita en la ĉeĥa lingvo.

 Verkaro 

 Noveloj 
 Konec nylonového věku (Fino de la nilona epoko), 1956 (malpermesita de cenzuristoj)
 Zbabělci (The Cowards), 1958
 Lvíče (La leonido), 1969
 Tankový prapor (La Tanka Bataliono), 1969
 Mirákl (The Miracle Game), 1972
 Prima sezóna (The Swell Season), 1975
 Konec poručíka Borůvky (The End of Lieutenant Boruvka), 1975
 Příběh inženýra lidských duší (The Engineer of Human Souls), 1977
 Návrat poručíka Borůvky (The Return of Lieutenant Boruvka), 1980
 Scherzo capriccioso (translated into English as Dvorak in Love), 1984 - rakonto pri la tempo de Antonín Dvořák en Ameriko kiel direktoro de la National Conservatory for Music.Wallace, Gavin (1981), Skvorecky: The Jazz Writer, in Bold, Christine (ed.), Cencrastus No. 5, pp. 48 & 49.
 Nevěsta z Texasu (The Bride from Texas), 1992
 Dvě vraždy v mém dvojím životě (Two Murders in My Double Life), 1999
 Nevysvětlitelný příběh aneb Vyprávění Questa Firma Sicula (An Inexplicable Story, or, The Narrative of Questus Firmus Siculus), 1998
 Krátké setkání, s vraždou (Brief Encounter, with Murder), 1999, co-written with Zdena Salivarová
 Setkání po letech, s vraždou (Encounter After Many Years, with Murder), 2001, co-written with Zdena Salivarová
 Setkání na konci éry, s vraždou (Encounter at the End of an Era, with Murder), 2001, co-written with Zdena Salivarová
 Obyčejné źivoty (Ordinary Lives), 2004

 Kolektoj de mallonga rakontoj 

 Sedmiramenný svícen (The Menorah), 1964
 Ze života lepší společnosti (The Life of High Society), 1965
 Smutek poručíka Borůvky (The Mournful Demeanour of Lieutenant Boruvka), 1966
 Babylónský příběh a jiné povídky ('A Babylonian Story and Other Stories), 1967
 Hořkej svět (The Bitter World), 1969
 Hříchy pro pátera Knoxe (Sins for Father Knox), 1973
 Ze života české společnosti (The Life of Czech Society), 1985
 Povídky tenorsaxofonisty (The Tenor Saxophonist's Story), 1993
 Povídky z Rajského údolí (The Edenvale Stories), 1996
 When Eve Was Naked, 2000

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 26314 Škvorecký

 Eksteraj ligiloj 

 Biography de Jan Čulík

Kategorio:Ĉeĥaj elmigrintoj kaj ekzilintoj
Kategorio:Membroj de la Reĝa Societo de Kanado
Kategorio:Membroj de la Ordeno Kanada
Kategorio:Ĉeĥaj tradukistoj
Kategorio:Kanadaj eldonistoj
Kategorio:Kanadaj verkistoj