Cheddi Jagan

Cheddi Berret JAGAN (/ˈdʒæɡən/ Ja-gun (n. la 22-an de marto 1918 - m. la 6-an de marto 1997) estis gujana politikisto de hinda deveno, la unua ĉefministro de la lando kaj Prezidanto (1992-1997) de Gujano. Larry Rohter, "Cheddi Jagan, Guyana's Founder, Dies at 78", The New York Times, 7a de Marto 1997. 

 Vivo 
Jagan estis Ĉefministro de Brita Gujano en 1953 kaj 1961-1964, kaj Prezidanto de Gujano de 1992 ĝis sia morto. Lia vidvino Janet estis Prezidanto de Gujano de 1997-1999.  

Jagan studis ĉe la Universitato Howard en Vaŝingtono kaj la Nordokcidenta Universitato en Ĉikago. Li edziĝis kun Janet Rosenberg en 1943. Li fondis la maldekstran Popolan Progreseman Partion (PPP) en 1950 kun sia edzino Janet Jagan kaj la afrik-gujana politikisto Forbes Burnham.

Li ekregis en la kolonio Brita Gujano en 1953 post balota venko. La britoj konsideris la novan registaron tro proksima al Sovetunio kaj elpostenigis Jagan en oktobro 1953. Britaj trupoj estis senditaj al la kolonio kaj la potenco estis prenita de kontraŭuloj de Jagan. Biographies of former presidents , GINA.

Jagan poste revenis al la povo en Brita Gujano kaj aspiris iĝi la unua post-sendependeca registarestro de Gujano, sed perdis la elekton de 1964 kontraŭ Forbes Burnham, kiu estis subtenata de Usono.

En 1964-1973 kaj 1976-1992, li estis la gvidanto de la parlamenta opozicio. Ekde 1970, Ĝenerala Sekretario de la PPP. History of the PPP , PPP website.

Jagan venkis Desmond Hoyte en prezidanta baloto en 1992, kiun ĉeestis internaciaj observantoj. Dieter Nohlen (2005) Elections in the Americas: A data handbook, Volume I, p355  Hoyte estis akuzita pri korupto kaj Jagan estis subtenata de Usono en la elekto. Jagan suferis koratakon en 1997 kaj estis flugigita al Usono per usona militaviadilo. Li mortis en la Armea Hospitalo Walter Reed. 

 Elektitaj publikaĵoj 
Jagan estis ankaŭ grava politika aŭtoro kaj paroladverkisto kaj liaj publikaĵoj inkluzivas:

 Forbidden Freedom: The Story of British Guiana (Hansib, 1954)
 The West On Trial: My Fight for Guyana's Freedom (Harpy, 1966)
 The Caribbean Revolution (1979)
 The Caribbean: Whose Backyard? (1984)
 Selected Speeches 1992–1994 (Hansib, 1995)
 The USA in South America (Hansib, 1998)
 A New Global Human Order (Harpy, 1999)
 Selected Correspondences 1953–1965 (Dido Press, 2004)

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Cheddi Jagan Esplora Centro, 
 Cheddi Jagan Arkivo ĉe marxists.org
 Cheddi Jagan tempolinio afiŝita ĉe Centro por Kunlabora Esploro
 "Dankeco de d-ro. Cheddi Jagan". Hinda Karibea Mondo, la 12-an de marto 1997.

Kategorio:Prezidantoj de Gujano
Kategorio:Partiestroj
Kategorio:Gujanaj pordemokratiaj aktivuloj