Gimnazio de Friedrichwerder

Gimnazio de Friedrichwerder - germane: Friedrich(s)werdersches Gymnasium - estis tradicia berlina humanisma gimnazio kun multe de konataj lernejanoj. 

 Historio 
Laŭ ordono de princ-elektisto Frederiko Vilhelmo (Brandenburgio) fondiĝis en 1681 ĉi lernejo kiam Berlino pligrandiĝis, estante sub urba ŝirmo. Ĝi estu alirebla ankaŭ por ĉiuj anoj de francujaj kaj germanujaj protestantismaj konfesioj. La unua rektoro fariĝis en 1689 Joachim Lange, kiu poste teologiis ĉe la universitato de Halle. Instruado estis ĝis la brulo de 1794 en la urbodomo de la berlina kvartalo Friedrichswerder. En 1742 estis kunfandiĝo kun la gimnazio de Friedrichstadt. Friedrich Gedike establis ĉi tie en 1797 la unuan superan porinstruistan seminarion por Berlino kun komence ne tute 10 kandidatoj, inter kiuj menciindas ekz. Friedrich Schleiermacher. Furoris ties publike okazantaj ekzamenoj. Ĉirkaŭ 1800 nur 50 knaboj ĝin frekventis en la domo je Oberwasserstraße ĉe la placo Werderscher Markt. Depost 1825 oni lernigadis en domo je Kurstraße ĉe Fürstenhaus, intertempe kun klasoj de la metiista lernejo. 

En la 19-a jarcento ĝi institucio kun Graues Kloster, Köllnisches Gymnasium (realisma), Friedrich-Wilhelms-Gymnasium, Joachimsthaler Gymnasium kaj Franca Gimnazio de Berlino estis inter la plej renomaj superaj lernejoj de Berlino kaj Prusujo. Ili ĉ. 1840 kune nombris 1960 lernantoj (el kiuj ĉ. 350 estis anoj de la Friedrichwerder-aĵo)

eta|gastado je Dorotheenstraße, 1878
En 1875 oni transloĝiĝis al nova ejaro je Dorotheenstraße kiun oni starigis laŭ planoj de Arnold Hanel kaj Hermann Blankenstein. Samtempe estiĝis proksima realisma gimnazio je Georgenstraße. En 1908 estis nova transloĝiĝo en ejon de la arĥitekto Ludwig Hoffmann en Moabit je Bochumer Straße"Umzug des Friedrichswerdersches Gymnasium" - ĉe: Berliner Volkszeitung, 31.12.1905 Samloke ekgastis en 1937 la teknika Beuth-altlernejo kuan nunla pluklerigejo Staatliche Technikerschule Berlin. Apude ekzistis supera realisma lernejo Friedrichserdersche Oberrealschule (pli frue metiista). 

Ĉi gimnazio devis ĉesigi la funkciadon okaze de evakuado pro bombatakoj de la Aliancanoj en 1943/44.

 Direktoroj 
eta|lerneja komplekso je Bochumer Straße (2012)

 1681–1683 Gabriel Zollikofer
 1683–1684 Lambert Ellert
 1698–1709 Joachim Lange 
 1710–1712 Heinrich Meierotto 
 1715–1732 Konrad Heinrich Barckhausen 
 1732–1776 Georg Gottfried Küster 
 1776–1779 Johann Philipp Heinius la Juna 
 1779–1793 Friedrich Gedike
 1793–1807 Friedrich Ludwig Plesmann 
 1808–1820 August Ferdinand Bernhardi 
 1820–1827 Christian Gottlieb Zimmermann 
 1828–1837 August Ferdinand Ribbeck 
 1837–1875 Eduard Bonnell 
 1875–1897 Bernhard Büchsenschütz 
 1899–1917 Rudolf Lange 
 1917–1925 Ernst Goldbeck 

 Instruistoj (elekto) 

 Friedrich Gedike
 Paul Du Bois-Reymond
 Rudolf Clausius
 Walter Draeger
 Adolph Göpel
 Friedrich Ludwig Jahn
 Karl Lachmann
 Paul Anton de Lagarde
 Guillaume Mila
 Valentin Anton Noodt
 Eugen Pappenheim
 Karl Friedrich Passow
 Christian Moritz Pauli
 Friedrich Eberhard Rambach
 Bernhard Ludwig Suphan
 Ernst Symons
 Albert Zimmermann

 Lernintoj (elekto) 

 Willibald Alexis
 Theodor Amelang
 Adolf Heinrich von Arnim-Boitzenburg
 Bern von Baer
 Michael Beer
 Eduard Bernstein
 Sigismund Ludwig Borkheim
 Carl Heinrich Bismarck 
 Herbert von Bismarck
 Wilhelm von Bismarck
 Dietrich Bonhoeffer
 Leo von Caprivi
 Siegbert Cohn
 William Cohn
 Sefton Delmer
 Adolf von Ernst
 Max J. Friedländer
 Fritz Friedmann-Frederich
 Albert Geyer
 Fritz Geyer 
 Felix Gilbert
 Adolf Glaßbrenner
 Rudolf Goehr
 Karl Gutzkow
 Ernst Henrici
 Siegfried Jacobsohn
 Rudolf Jürgens
 Victor Klemperer
 Gustav Körte
 Philalethes Kuhn
 Karl Friedrich August Kühns
 Johann Emanuel von Küster
 Artur Landsberger
 Paul Lehfeldt
 Louis Lewin
 Friedrich H. Lewy
 Max Liebermann
 Ernst Lissauer
 Ludwig Lohde
 Adolf Lohse
 Eduard Magnus
 Heinrich Gustav Magnus
 Ludwig Marcuse
 Paul Mendelssohn Bartholdy la Juna
 Yohanan Meroz
 Victor Meyer
 Adolph von Minutoli
 Otto Müller
 Arthur Nussbaum
 Karl Friedrich Passow
 Friedrich von Perponcher-Sedlnitzky
 Felix Pinkus
 Heinrich Plütschau
 Felix Poppenberg
 Carl Rammelsberg
 Georg Wilhelm von Raumer
 Gerhart Rodenwaldt
 Max Ruge
 Wilibald von Schulenburg
 Wilhelm von Schütz
 Georg Simmel
 Richard Steifensand
 Franz Stolze
 Otto Strauß
 Christian Friedrich Tieck
 Ludwig Tieck, Dichter
 Wilhelm Uhden
 Heinz Ullstein
 Georg Hermann Valentin
 Wilhelm Heinrich Wackenroder
 Harry Walden
 Otto Warburg
 Alfred Wiener
 Bruno Wolff

 Literaturo 
 A[ugust] C[arl] Müller: Geschichte des Friedrichs-Werderschen Gymnasiums zu Berlin. Weidmann, Berlin 1881.
 Jahresberichte des Friedrichwerderschen Gymnasiums 1876–1884 sowie 1912–1913 - cxe: Bibliothek für Bildungsgeschichtliche Forschung
 Jahresbericht des Friedrichwerderschen Gymnasiums 1913–1914 - cxe: Bibliothek für Bildungsgeschichtliche Forschung
 Jahresberichte des Friedrichwerderschen Gymnasiums 1921–1925 - cxe: Bibliothek für Bildungsgeschichtliche Forschung
 Jahresberichte des Friedrichwerderschen Gymnasiums 1926–1935 - cxe: Bibliothek für Bildungsgeschichtliche Forschung
 Jahresberichte des Friedrichwerderschen Gymnasiums 1935–1940 - cxe: Bibliothek für Bildungsgeschichtliche Forschung
 Wilhelm Richter: Berliner Schulgeschichte. Von den Anfängen bis zum Ende der Weimarer Republik. Berlin 1981, ISBN 3-7678-0538-3.
 Wolfgang Ribbe (eld.): Geschichte Berlins, tria eldono, Berlin 2002, ISBN 3-8305-0166-8.
 "Friedrich-Werdersches Gymnasium und Gemeindedoppelschule in der Bochumer Straße, Berlin" - ĉe: Neubauten der Stadt Berlin, volumo 9, 1910 

 Notoj 

Friedrichwerder
Kategorio:Aperis en 1681
Kategorio:Malaperis 1943
Friedrichwerder