Thomas Szasz

Thomas Stephen SZASZ [ sɑːs ] (n. la 15-an de aprilo 1920 kiel Tamás István Szász en Budapeŝto ; m. la 8-an de septembro 2012 en Manlius, Novjorkio) estis usona psikiatro de hungara deveno. Szasz famiĝis pro sia kritiko de la moralaj kaj sciencaj fundamentoj de psikiatrio.  Li foje estas asociita kun la tiel nomata kontraŭpsikiatria movado, vaste konata socia kritikisto de la moralaj kaj sciencaj fundamentoj de psikiatrio kaj la uzo de medicino por la celo de socia kontrolo en moderna socio, same kiel sciencismo. 

Ekde 1990, emerita profesoro pri psikiatrio ĉe la Sanscienca Centro de la Ŝtata Universitato de Novjorko en Sirakuzo, Novjorko.  Gvida aktivulo en la kontraŭpsikiatria movado, li verkis The Myth of Mental Illness (La Mito de Mensa Malsano, 1960), Law, Liberty, and Psychiatry: An Inquiry into the Social Uses of Mental Health Practice (La Fabriko de Frenezo: Kompara Studo de la Inkvizicio kaj la Movado por Mensa Sano, 1963), kaj The Manufacture of Madness: A Comparative Study of the Inquisition and the Mental Health Movement (1970). Lia baza premiso estis, ke frenezo, kiel simptomo de malsanoj kiel skizofrenio, estas simple metaforo.

Liaj vidpunktoj pri kontraŭvolaj rimedoj en psikiatrio havas klasikajn liberalajn radikojn kaj baziĝas sur la principoj, ke ĉiu persono rajtas sendepende disponi pri sia propra korpo kaj menso, la rajton ne esti submetita al perforto fare de aliaj. Li kritikis ne-socialismajn kaj socialismajn landojn pro uzado de psikiatrio en la interesoj de la aŭtoritatoj kaj limigoj pri la distribuado de drogoj. Szasz kredis, ke la principoj de konfidenco, reciproka interkonsento kaj la foresto de ŝtata jurisdikcio aplikiĝu al sinmortigo, serĉado de medicina helpo, la uzo kaj vendado de drogoj, kaj seksaj rilatoj.

En 1973, la Usona Humanista Asocio aljuĝis al Szasz la honoran titolon "Humanisto de la Jaro".

Thomas Szasz finis sian vivon la 8-an de septembro 2012, post suferado de dolora spino-kunprema frakturo pro lastatempa falo. Szasz antaŭe argumentis por la rajto morti en siaj skribaĵoj. 

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Bibliografio de la skriboj de Szasz
 La Skriboj de Thomas S. Szasz
 Vararo de Szasz paperoj ĉe Syracuse Universitato
 Thomas S. Szasz Kibereca centro por Liberteco kaj Respondeco

Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Historio de psikiatrio
Kategorio:Usonaj psikoanalizistoj
Kategorio:Usonaj psikiatroj
Kategorio:Usonaj libertarianoj
Kategorio:Usonaj humanistoj
Kategorio:Usonaj homrajtaj aktivuloj