Humaĝun Abdulali

Humaĝun ABDULALI (19a de Majo 1914, Kobe, Japanio - 3a de Junio 2001, Mumbajo, Barato) estis barata ornitologo kaj biologo kiu estis kuzo de la "birdulo de Barato", nome Salim Ali. Kiel aliaj naturscoencistoj de sia epoko, li dekomence interesiĝis en ĉasado. Malkiel Salim Ali, liaj ĉefaj kontribuoj estis orientitaj kaj bazitaj pli ol sur kampo sur birdokolektoj, aparte pri tiuj de la Bombay Natural History Society kie li laboris dum plimulto de sia vivo.

Ekvivo kaj edukado
Humaĝun Abdulali naskiĝis al Sulejmanbohra Ismailia familio en Kobe en 1914. Liaj gepatroj estis Lulu kaj Najmuddin Faizalhussain Abdulali, negocisto kiu importis krudan kotonon kaj alumetojn el Barato. En sia nefinita membiografio (postmorte publikigita en la libro Humayan Abdulali - Naturalist Portrait and Tribute), li verkis, ke lia intereso en natura historio eble naskiĝis jam en frua aĝo en la English Mission School en Kobe, legante usonajn rakontojn pri vakeroj kaj la sovaĝa okcidento. La Abdulali familio relokiĝis en Mumbajo, Barato, en 1924.

Humayun studis en bazlernejo St Xavier's High School kaj poste gradiĝis el St. Xavier's College, Mumbajo, en 1936 kiam li ricevis ankaŭ la Premion Naraĝan Vasudev. Studante tie zoologion en 1932 li ekkolektis birdojn.

Gradiĝinte, li laboris dum unu jaro en la negoco de lia patro (Faiz and Co.) kiu eksportis ferrubaĵon al Japanio. Li aĉetis motorciklon Harley Davidson por veturi en kaj ĉirkaŭ Mumbajo. Li aĉetis ankaŭ malnovan Lancia Tourer, kiun li uzis kelkajn monatojn. En 1938, li kaj lia amiko Boman Patuck suferis akcidenton, en kiu mortis helpveturita policano. Tial Humaĝun estis procesita en Mumbajo. Li anstataŭigis la motorciklon per Morris Minor en 1939, kiun li uzis ĝis sia morto.

Li ofte ekskursis por observi faŭnon kaj ĉasado, akompanita de siaj natursciencistaj amikoj kaj sia kuzo Salim Ali. Tiuj veturoj kondukis lin al Talegaon, Naŝiko, Norda Kanar, Travankore, Bharatpur, Asamio (Nacia Parko Manas kaj Kaziranga), Aŭrangabado, Okcidentaj Gatoj kaj Grotoj Kanheri. En sia nefinita membiografio, li priskribas siajn aventurojn en kaj ĉirkaŭ Mumbajo - ĉasante anasojn, perdrikojn, kaj eĉ tigrojn, same kiel birdorigardado de variaj birdoj, animaloj, reptilioj kaj amfibioj.

Kariero
Salim Ali enkondukis Humaĝun en la Bombay Natural History Society (BNHS). Li iĝis membro de la Societo en 1931, jaro en kiu lia unua artikolo titolita "Eleven Koel eggs in a Crow's nest" estis publikigita en Journal of the Bombay Natural History Society (JBNHS). Lia dua artikolo, publikigita en la gazeto en 1934, havigis al li pluan laŭdon. Li publikigis 356 artikolojn en sia vivodaŭro kaj tiuj temis pri birdoj, serpentoj, ranoj kaj aliaj animaloj. Li vekis 270 sciencajn artikolojn kaj 50 librorezencojn. 

Sesparta serio bazita sur la specimenoj kiujn li kolektis estante en St Xavier's kaj sur la birdoj kiujn li vidis en kaj ĉirkaŭ Mumbajo, kunverkita kun Salim Ali, kaj titolita "The Birds of Bombay and Salsette", estis publikigita inter 1936 kaj 1938 en Journal of the Bombay Natural History Society. Poste, ambaŭ pluigis la dokumentadon de sia birdobservado en tiuj areoj en la gazeto.

Charles McCann, helpozorganto ĉe BNHS, helpis Humaĝun identigi la specimenojn kiujn li estis kolektinta dum siaj ekskursoj. Ambaŭ iĝis bonaj amikoj. Post la morto de McCann, Humaĝun donacis monon al la Charles McCann Vertebrate Fieldwork Fund instituciita de BNHS por helpi kampesploradon.

Humaĝun estis elektita por la Plenumkomitato de BNHS en 1942. Li estis elektita Joint Honorary Secretary de BNHS kun Salim Ali en 1949. Dum sia ofico kiel Honora Sekretario en BNHS (1949–62), tri gravaj mejloŝtonoj estis atingitaj:
 Li ludis gravan rolon en la skizado de la leĝo Bombay Wild Animals and Wild Birds Protection Act de 1951. Tiu leĝo celis bremsi la senbridan ŝtelĉasadon kaj postan detruon de faŭno, kiuj komenciĝis post kiam Hindio akiris sendependecon en 1947.
 Li ricevis permeson el la Muzeo Princo de Kimrio (nun Ĉhatrapati Ŝivaji Maharaj Vastu Sangrahalaĝa) por gastigi la BNHS en ĝiaj instalaĵoj. Li negocis stipendion de 3.5 laĥoj (350 000) de rupioj el la Centra Registaro por la konstruaĵo de la BNHS.
 Li katalogis la specimenojn en la kolekto de BNHS.

Li estis la redaktoro de Journal of the Bombay Natural History Society el 1960 ĝis 1962, kun Salim Ali kaj H. Santapau. Kiam lia posteno kiel honora sekretario de BNHS finiĝis en 1962, li plue servis en la plenumkomitato. El 1987 ĝis 1992, li servis kiel vicprezidanto de la komitato. En 1993, la BNHS havigis al li la titolon de "emerita natursciencisto" rekone al lia laboro en la BNHS.

Specimenkolektado
Humaĝun Abdulali kolektis specimenojn de en kaj ĉirkaŭ Mumbajo kaj same tiom for kiom de la Andamanaj kaj Nikobaraj insuloj kaj aldonis al la BNHS-kolekto, kiu nun estas ĉirkaŭkalkulita je proksimume 50 000 specimenoj de reptilioj, mamuloj, amfibioj, kaj insektoj, kaj ĉirkaŭ 29 000 specimenoj de birdoj. Li kontribuis per proksimume 3 000 birdospecimenoj al la kolekto,  nun ĉe la Birdoĉambro de la BNHS. Li ludis ŝlosilan rolon por akirado de stipendio por la loĝigo kaj prizorgado de la kolekto el la registaro de Maharaŝtro.

Post la permanenta ofico de Humaĝun kiel Honora sekretario finiĝis en 1962, li temigis reekzamenadon kaj restrukturadon de la kolekto ĉe BNHS. Liaj studoj rezultigis la identigon de 18 novaj subspecioj. La katalogo, titolita "Katalogo de la Birdoj en la Kolekto de la Bombay Natural History Society", estis publikigita en la Ĵurnalo de la BNHS inter 1968 kaj 1996. Post lia morto, la Birdoĉambro ĉe la BNHS estis nomita laŭ li.

Humaĝun ege kontribuis al la produktado de la Handbook de Salim Ali kaj Dillon Ripley.

Laboroj en Andamanoj kaj Nikobaroj
De 1963 ĝis 1977, li faris ok vojaĝojn al la Andamanaj kaj Nikobaraj Insuloj, akompanate de diversaj homoj en diversaj vojaĝoj - kolegoj de BNHS, esploristoj, asistantoj de la Zoological Survey of India (Zoologia Enketo de Barato), lia filo Akbar, ktp. La celo de la ekspedicioj al la insularo de ĉirkaŭ 225 insuloj estis kolekti ekzemplerojn de nekonataj subspecioj, aŭ subspecioj tiam taksonomie dokumentite kiel simple "Andamanoj" aŭ "Nikobaroj" aŭ "Andamanoj kaj Nikobaroj". Pluraj specimenoj estis akiritaj dum tiuj vojaĝoj kaj aldonitaj al la kolekto de BNHS: La Otus alius (Nikobara orelstrigo), la Nikobara kolombo, la Narkondama bucero, aliaj birdoj, fruktovespertoj, flugvulpoj, ranoj, bufoj, lacertoj, serpentoj, ktp. Liaj observoj estis publikigitaj en la Ĵurnalo de la BNHS, kiu elmontris la naturon de faŭno en la insuloj.

Humaĝun tiris atenton al la bezono konservi la arbarojn kaj biodiversecon ĉe la Andamanaj kaj Nikobaraj insuloj, precipe ĉe insuloj Barren, Narkondamo kaj Battye Malve. La Barata Mararmeo ĉesis pafadpraktikon ĉe Battye Malve, nestoloko de la Nikobara kolombo, post kiam Humaĝun faris reprezentantaron al la mararmeo dum unu el la ekskursetoj. Li ankaŭ elstarigis la difektojn kaj misojn en la Leĝo Wildlife (Protection) Act, 1972. Tiuj misoj kaŭzis malfacilaĵojn en akirado de permesoj por kolektado de specimenoj ĉe la insuloj por esplorado. Aliflanke, kontraŭleĝa mortigo kaj ŝtelĉasado de la bestoj protektitaj per la Leĝo daŭre okazis ĉe la Andamana kaj Nikobara insularo kaj aliloke en la lando.

Taksonoj priskribitaj de Humaĝun Abdulali
Dek sep birdajn subspeciojn priskribis Abdulali, sed kelkaj el tiuj eble jam ne plu estas konsiderataj validaj. Tiuj estas jenaj:
 Andaman subspecio de la Nigra kukolaglo, Andamana kukolaglo, Aviceda leuphotes andamanica
 Arbustara koturno, Perdicula asiatica vellorei
 Nikobara Fenikura amaŭrornito, Amaurornis phoenicurus midnicobaricus
 Andamana kukolkolombo, Macropygia rufipennis andamanica
 Grandnikobara formo de Andamana kukolkolombo, Macropygia rufipennis tiwarii
 Andamana verda imperikolombo, Ducula aenea andamanica
 Grandnikobara bubuko, Ninox affinis rexpimenti (nomita laŭ Rex Pimento, zorganto de la birdokolekto de BNHS)
 Andamana knabina ireno, Irena puella andamanica
 Orientgata formo de Ruĝkapa peliorneo, Pellorneum ruficeps pallidum
 Orienta Grandbeka ploceo, Ploceus megarhynchus salimalii
 Grandikobara formo de la Bronzosturno, Aplonis panayensis albiris
 Andamana formo de la Nigrakapuĉa oriolo, Oriolus xanthornus reubeni
 Nikobara Strilevinio, Rallus striatus nicobarensis
 Karnikobara Fenikura amaŭrornito, Amaurornis phoenicurus leucocephalus
 Alpa apuso, Apus melba dorabtatai. Nuna Tachymarpis melba dorabtatai.
 Orienta kampalaŭdo, Alauda gulgula dharmakumarsinhjii
 Blankgorĝa dumetio, Dumetia hyperythra navarroi

Taksonoj nomitaj laŭ Humaĝun Abdulali
 Nyctibatrachus humayuni, Mumbaja noktorano
 Pycnonotus cafer humayuni, Centr-hinda Kafra piknonoto a desert form of the red-vented bulbul, nome la unua birdo nomita laŭ li.
 Accipiter virgatus abdulali, Nikobara besro
 Dendrelaphis humayuni, Nikobara bronzdorsa arboserpento

Verkoj
 "Catalogue of the Birds in the Collection of the Bombay Natural History Society", The Journal of the Bombay Natural History Society, publikigita en 37 partoj inter 1968 kaj 1996.
 The birds of the Andaman and Nicobar Islands.
 Some peculiarities of avifaunal distribution in Peninsular India 
 "On the export of Frogs Legs from India", The Journal of the Bombay Natural History Society (1985)

Referencoj

 Citita fonto 
 Reuben, Rachel (2003). Humayun Abdulali-Naturalist. New Delhi: Mosaic Books. ISBN 81-901297-6-7.

Kategorio:Barataj ornitologoj