Faktoido

Faktoido ( el la angla *  fact *  kaj *-oid *   el la antikva greka * εἶδος  * - formo, aspekto, "prenanta la formon de fakto") estas nefidinda aŭ malvera aserto (nekonfirmita aŭ evidente malvera), kiu estas vestita en la formo de fidinda kaj estas prezentita kiel fidinda; publikigita oficiala mesaĝo, kiu estas akceptata kiel vero pro la fakto mem de sia apero en presaĵo; informo, publikigo, neinda je fido, aŭ okazaĵo de dubinda vereco, akceptata ĉie kiel vero. 

La termino "faktoido" estis kreita en 1973 de la usona romanisto Norman Mailer en sia biografio pri Marilyn Monroe.  Mailer difinis la terminon kiel "faktoj kiuj ne ekzistis antaŭ ol ili aperis en revuo aŭ gazeto". Dickson, Paul (April 30, 2014). "The origins of writerly words" . Time. Alirita la 14-an de novembro 2015.

The Washington Times difinis la neologismon kiel "ion, kio aspektas kiel fakto, povus esti fakto, sed fakte ne estas fakto." Ĝin generas kognaj biasoj kaj naskas urbajn legendojn, sed male al tiuj, "suspensaĵoj", kiuj kutime disvastigiĝas per vorto de buŝo, tiuj "faktoj" kutime disvastigiĝas per la amaskomunikiloj, kie ili poste alprenas propran vivon. Ankaŭ eblas ke kelkaj faktoj iam estis veraj, sed jam ne estas, ĉar la (homa) mondo, kune kun onia percepto kaj kompreno de ĝi, konstante ŝanĝiĝas.

La vorto ankaŭ povas esti uzata por priskribi apartan sensignifan fakton forestantan de kunteksto, tre gravan por ĝia ĝusta interpreto, kaj en Retoriko ĝi estas speco de misinformado. La Oksforda Angla Vortaro difinas ĝin kiel "pecon de fidinda informo, ripetata tiel ofte, ke ĝi fariĝis akceptita kiel fakto".

Pli milda variaĵo estas kiam la aserto ne povas esti pruvita malvera, sed mankas sufiĉa bazo por konkludi, ke ĝi estas fakto. Alia, pli malofta signifo, estas tiel nomatan senutilan scion (trivialaĵoj), t.e. aferojn, kiuj estas veraj sed havas nenian signifon.

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Misinformado
 Falsaj novaĵoj
 Propagando
 Menskontrolo
 Gazeta anaso
 Klaĉo

 Konspira teorio
 Mito

Memeo
 Pseŭdoscienco

Kategorio:Tradiciaj historioj
Kategorio:Komunikado