Bismarck-turo (Eisenach)

eta|elnorda aspekto de la monto: troviĝis la turo tuj maldekstre de la senarba strio, arbarrande  
Bismarckturm Eisenach estis Bismarck-turo (pli ĝuste: Bismarck-kolono) sur la monto Wartenberg norde de la urbo Eisenach, Germanujo.Festkomitee (eld.): Die Weihe der Bismarcksäule auf dem Wartenberg bei Eisenach am 19. Oktober 1902, Hofbuchdruckerei Kahle, Eisenach 1902, p. 26

Anstataŭ tie planita monumento de la studentaj korporacioj oni starigis sur la ankoraŭ senarba pinto de la menciita monto glorigturon por kanceliero Otto von Bismarck. Engaĝiĝis por tio i.a. la instruisto Rudolf Flex.Horst Zimmermann: 100 Jahre Burschenschaftsdenkmal, Druckerei Harrer, Völklingen kaj Eisenach 2002 Gajninto de la arkitektura konkurso estis en aprilo 1899 Wilhelm Kreis el Dresden-Blasewitz por la modelo  Götterdämmerung.Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte, volumo 82, Hannover 2010, p. 182 La realigon ebligis la surloka firmao de Gustav Stein. La meto de la fundamenta ŝtono estis en la 2-a de septembro 1901. Por malgrandigi transportkostojn, Stein fidis la ŝtonkvaliton de propra, proksimege farita ŝtonrompejo: sed tio estis malbona decido ĉar jam kvar jardekojn pli malfrue ĝi kadukis. Restaŭrado ne eblis pro la Dua Mondmilito. 

Sude estis sur ĝi giganta reliefo kun supra Regna aglo kaj malsupra grupo da manifestaciantoj studentoj partoprenintaj en 1817 la Wartburgfeston. Pinte estis belvida altano kun fajrega pelvo. La vizitantoj povis ĝui panoramon belegan en ĉiujn kompasdirektojn. Iom pli malsupre baldaŭ poste estiĝis la taverno Bismarck-Hütte kiu estis ŝatata kiel ekskursocelo kaj ĝia apuda bestoĝardeneto. Sed jam okaze de la finkonstruo de la Regna aŭtovojo 4 (ĉ. 1940) aliro disde la urbo Eisenach iĝis komplika. Dummilite ĉi konstruaĵon oni utiligis por aera-ĉiela observado. Post la sovetia okupado necesaj renovigoj denove ne estis faritaj. Komence de la 1950-aj jaroj oni alinomis ĝin je Turm der Jugend kaj en 1959 la urba konstruoficejo ja jesis renovigon. Sed post malfermo pro sekurecaj kialoj, ĉelandlimaj snajperoj de Nacia Popolarmeo eksplodigis la tuton en 1963: la teritorion tiean oni uzis kiel armean spacon. Multajn fragmentojn forprenis posedantoj de etĝardenoj. 

 Bismarck-monumento 
En 1903, jaron post la inaŭguro de la Bismarck-turo oni kreis ĉe la enirejo al Urba parko lindan monumenton por la germana kanceliero. Forigo estis jam dum la Dua Mondmilito, por armilproduktado.Matthias Heine: "Warum es niemals Hitler-Denkmäler gab" - ĉe: Die Welt, 17.6.2020 La soklon forigis la municipo en 1963.Reinhold Brunner: Das war das 20. Jahrhundert in Eisenach, Wartberg Verlag, Eisenach 2000, ISBN 9783861349709, p. 65 Financanto estis Julius von Eichel-Streiber.

 Eksteraj ligiloj 

 informoj ĉe Infoportal Bismarcktürme

 Notoj 

Kategorio:Konstruaĵoj en Eisenach
Eisenach
Eisenach
Eisenach 
Kategorio:Aperis en 1902
Kategorio:Malaperis en 1963