Historia Vortaro de Esperanto

La Historia Vortaro de Esperanto estas esperanta vortaro kompilita de Gonçalo Neves kaj Bernhard Pabst. La verko celas dokumenti la plej fruan uzon de ĉiu Esperanta radiko, kunmetaĵo kaj derivaĵo.

La Historia Vortaro (HV) estas konkordanco, kiu notas ĉiun unuan uzon de vorto en la komenc-tempa epoko de Esperanto. Ĝi sendistinge registras la uzon de ĉiuj verkistoj kaj en ĉiuj teksto-specoj de libroj ĝis privataj leteroj, ofte kun klarigoj per kunteksto aŭ aliaj komentoj. HV do respondas la demandon "kiu kiam kaj en kiu kunteksto uzis esper­antan vorton por la unua fojo?." La unua eldono de HV, verkita de Gonçalo Neves, aperis en 2011. Ĝi enhavas la vortojn el la unuaj du jaroj 1887 kaj 1888. La nuna eldono, verkita de Neves kaj Pabst, krome prezentas la "malfacilan" trian jaron 1889, dum kiu la vorttrezoro de Esperanto kvazaŭ eksplodis. La plej gravaj fontoj estas la Plena Vortaro Rusa-Internacia kaj ĝia inversigita "ekstrakto," la Meza Vortaro Esperanto-Germana. Tiu ĉi fariĝis la nukleo de la posta Universala Vortaro de l' Fundamento de Esperanto. HV estas nepra helpilo por esper­antologoj kaj vortaristoj, kaj fascina legaĵo por ĉiuj lingvo- kaj historio-konsciencaj esperant­istoj. 

En 2018, la duan Premion Grabowski ricevis Gonçalo Neves (Portugalio) kaj Bernhard Pabst (Germanio) pro sia komune kompilita verko. Gazetara Komuniko de UEA, n-ro 745: Premioj de Fondaĵo Antoni Grabowski, la 8-a de aŭgusto 2018 

 Recenzoj 
BA14 Wim Jansen
BA32 kaj BA33: Intervjuo

 La nova "Historia Vortaro de Esperanto". Intervjuo kun Bernhard Pabst. Pri la procezo kreadi la novan eldonon de la vortaro, problemoj kaj ekzemploj de kuriozaj historie novaj vortoj.

Filologia perlo

La unua penso kiun oni havas tra­foliumante ĉi tiun verkon, estas “sed kial presi ion tian niatempe?”. La celo de ĉi tiu ero de la serio “Schriften zur Esperantologie und Interlinguistik” estas dokumenti la unuan aperon de ĉiu vorto uzita en Esperanto ĝis la fino de 1888, do de la unuaj 17 monatoj post la apero de la Unua Libro. La plej logika procedo estus skani la tutan tekstaron, optike signo-rekonigi la unuopajn dokumentojn kaj publikigi ilin interrete kun efika serĉilo (ekzemple ĉe tekstaro.com). Tio ne rezultigus ĉi tiun vortareton, kiu estas filologia perlo, sed plenumus kelkajn el ĝiaj celoj kaj multe plifaciligus produkti ĝin kaj similajn verkojn.

La vortara aranĝo esence estas tiu de PIV, nur kun indikoj de preciza trovloko anstataŭ difinoj. Ĉio estas inkluzivita, do ankaŭ vortoj neniam poste uzitaj; tiujn oni trovas precipe en la lernolibro de Leopold Einstein de septembro 1888. Ŝajne la sola loko kie Neves tentiĝis diveni iom tro multe, estas ĉe soz/o, kiun li opinias ebla preseraro de soc/o, sed la prononco kaj ortografio de la germana Soße (aŭ Sosze) tamen sugestas ke la intencita formo de la vorto hodiaŭ konata kiel saŭco efektive estis sozo. – Entute valorega kontribueto al nia leksikografio.

Recenzo de Jens Stengaard Larsen. Fonto: Revuo Esperanto, januaro 2013

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Enciklopedia Vortareto Esperanta

 Eksteraj ligiloj 

 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing

Kategorio:Esperanto-vortaroj

Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto