Diadema amazono

La Diadema amazono (Amazona diadema), konata ankaŭ kiel Ruĝfrunta papago, estas specio de papago en la subfamilio Arinae de la familio Psittacidae, de afrikaj kaj amerikaj papagoj. Ĝi estas endemio de Brazilo, iam konsiderata samspecia kun la Ruĝfrunta amazono (Amazona autumnalis). Amazona diadema estas limigita en la ŝtato Amazonio en nordokcidenta Brazilo.

Taksonomio
Amazona diadema estis iam konsiderata izola subspecio de la Ruĝfrunta amazono (Amazona autumnalis),del Hoyo, J., Collar, N.J., Christie, D.A., Elliott, A. kaj Fishpool, L.D.C. 2014. HBW and BirdLife International Illustrated Checklist of the Birds of the World. Volume 1: Non-passerines. Lynx Edicions BirdLife International, Barcelona kaj nun disvastigita specio en Meksiko, Centrameriko, kaj nordokcidenta Sudameriko; la diferencoj en plumaro estas malgranda kaj molekula analizo povas montri, ke la specistatuso ne estas garantiita.

Aspekto
La diadema amazono kreskas ĝis longo de ĉirkaŭ 33 cm. Ĝi estas plejparte verda birdo kun ekbriloj de ruĝa kaj nigra koloroj; multaj el la plumoj estas borde kun kontrastaj koloroj, donante fajne skvamecan efikon. La krono, nuko kaj kolo, brusto kaj ventro estas verdaj, dum la frunto, bridoj kaj vaksaĵo estas ruĝaj. Tiu ruĝa koloro ne etendiĝas super la okulo en superokula strio. La primaraj flugilplumoj estas malhele nigraj kaj la sekundaraj bluetverdaj; la bazo de la unuaj kvin sekundaraj estas ruĝa, donante ekbrilon de ruĝa koloro dum flugo. La vosto estas verda kun la flankaj plumoj kun flavecverdaj pintoj, kun ruĝa koloro ĉe la bazo. La beko estas malhelgriza kaj la nuda haŭto ĉirkaŭ la okulo estas blanka. La irisoj estas oranĝaj kaj la kruroj kaj piedoj estas palgrizaj.

Distribuado
La diadema amazono estas endemia de la Amazona baseno en norda Brazilo; ĝia teritorio estas limigita en la malsupra parto de la rivero Rio Negro kaj en la supra parto de la Amazona rivero en la ŝtato Amazonio. Ĝi troviĝas en vario de vivmedioj de arbaroj de malaltaj teroj kaj en areoj kiuj enhavas disajn arbojn kaj plantejoj. En La arbara Rezervejo Adolfo Ducke, apud Manaŭso, ĝi estas ofta en la kanopeo de la malseka arbaro kaj ĉirkaŭaj arbaraj bordoj. Ili vivas ankaŭ ĉe la Nacia Parko Jaú, kie ĝi estas malofta. BirdLife International (2020). "Amazona diadema". IUCN Red List of Threatened Species. 2020: e.T22731595A171906249. doi:10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T22731595A171906249.en. Alirita la 19an de Novembro 2021. 

Ekologio
La specio manĝas plejparte fruktojn kaj nuksojn. Ĝia konduto estas probable simila al tiu de la Ruĝfrunta amazono, kun birdoj komunume ripozantaj ekster la reprodukta sezono, kun ĉiutagaj flugoj al manĝejoj, kie la birdoj manĝas en la kanopeo kaj estas bone kamuflitaj.

 Notoj 

 Bibliografio 
 Forshaw, Joseph M. & William T. Cooper (1978). Parrots of the World (2a eld.). Melbourne: Landsdowne. ISBN 0-7018-0690-7.
 Russello, Michael A. & George Amato (2004). "A molecular phylogeny of Amazona: implications for Neotropical parrot biogeography, taxonomy, and conservation". Molecular Phylogenetics and Evolution. 30 (2): 421–437. doi:10.1016/S1055-7903(03)00192-1. PMID 14715233.

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Brazilo