Mikola Vinhranovskij

Mikola Stepanoviĉ VINHRANOVSKIJ (; n. 7-an de novembro 1936 en Pervomajsk, Odesa provinco - m. la 26-an de majo 2004, en Kijevo) estis sovetia kaj ukraina reĝisoro, verkisto, aktoro, infanlibroverkinto kaj poeto.

Honorita Artisto de Ukrainio (1997). Нагороджений Указом Президента України від 4 грудня 1997 року № 1331

 Verkado 
Li estas aŭtoro de poemaroj: "Kun varmaj lipoj kaj ora okulo", "Mi amas ĉi tiun virinon"; rakontoj: "En la profundo de la pluvo", "Somero sur la Desno"; la romano "Severyn Nalyvayko".

La plej kompleta eldono de lia verko estas "Elektitaj Verkoj en Tri Volumoj" (2004). Li reĝisoris dek plenlongajn kaj dokumentajn filmojn.

Male al multaj el la sesdekaj, kiuj ekde la fino de la 1980-aj jaroj interesiĝis pri politiko kaj serĉis gvidajn postenojn, Vingranovskij restis fidela al sia kreiva vokiĝo. Lia sola gvida posteno (kaj cetere nesalajrata) estis kiel prezidanto de la ukraina branĉo de la PEN-Klubo de 1989 ĝis 1993.

La verkaro de Mikola Vingranovskij karakteriziĝas per intima-konfesia stilo, rafinita estetikeco kaj subtila sento de beleco. Lia poezio distingiĝas per sia kadro, granda nombro da novaj verkoj kaj vigla bildaro. La stilo de la fruaj verkoj de la poeto estas asociita kun la novromantika koncepto, kaj en la dua periodo rimarkeblas pli kaj pli esprimplenaj manifestiĝoj de modernisma estetiko, kiu celas novigan modeligadon de la metafora arta mondo. La kantoteksto de lia unua kolekto - "Atomaj Preludoj" - estis teksita el belaj aspiroj kaj noblaj alvokoj, kiuj mem kontraŭstarigis ĝin al la realeco de la vivo kaj arto, kiu pardonpete priskribis ĉi tiun vivon. Samtempe, ĝi devenis de la antaŭa tradicio kaj ne povis esti tute libera de ĝi. Ĝenerale, la poetiko de "Atomaj Preludoj" nutriĝis per la vero de aspiroj kaj ideoj, ne de formoj, kio reflektis la dependecon de la "frua" M. Vingranovskij de socialismaj realismaj estetikoj kun ĝia tipa diktaĵo pri tio, kio estas konvena. Kun la sola diferenco, ke tio, kio apartenas al la socio, ĉi tie estis donita al la individuo.

La verkaro de Vingranovskij karakteriziĝas per la evoluo de liaj stilaj kaj ideologiaj akĉentoj: de kosme ambicia amplekso, de laŭtaj civitanaj intonacioj ĝis kvietigo, intimeco, moligado de notoj kaj suprotonoj, ĝis la lokalizo kaj profundigo de temoj kaj motivoj.

La kolekto "Cent Poemoj" atestas pri la aktiva kreiva serĉado de mem-esprimo. Mikola Vingranovskij testas la amplekson de formoj, recurrante al la verlibre ("Mi suriris la malĝustan aviadilon") kaj hajkoj. Sed la plej signifajn ŝanĝojn en poetiko kaŭzas la majstrado de folklora tradicio kaj la vivanta popollingvo-elemento. Tio estas la simboleco de nombroj kaj koloroj ("Dek tri rozoj floris sub la fenestroj..."), la semantika profundo de arta paralelismo ("Ĉevaloj enflugis - ili trafis min en la templo..."), fabelaj teknikoj de lirika komponado ("Malfidela nokto, necerta - stulte stulte - Senĉiela nokto - kie estas la tataroj?! - ĝi venis..."). Tio estas ankaŭ la senpersoneco de parolo, kiu enkondukas la jarcentaĵan etikan sperton de la popolo en la poemon, specialan misteran nespecifecon, kiu lasas lokon por miraklo, fabelo, ĉiaspecaj strangecoj (same kiel la diablaj) en la poemo "En la Marĉo".

La amkantotekstoj de Mykola Vingranovskij karakteriziĝas per la ĉeesto de signoj de Petrarkanismo (d:Q1469679), precipe tio enkorpiĝas en la bildigo fare de la poeto de la altaj platonaj sentoj de la lirika heroo por sia amato, lia alparolado de ŝi kiel "Vi", kaj la bildigo de amo en diversaj formoj: kiel sankta, feliĉa kaj kiel kaŭzanta doloron. La simileco de la kantotekstoj de Mykola Vingranovskij kun Petrarkanismo ankaŭ spureblas je la ĝenra nivelo, kiel montras la uzo de sonetoj kaj elegiaj formoj fare de la poeto.

La ĝenra paletro de la kantoteksto de la poeto estas ekstreme diversa: krom la klasika soneto kaj elegio, la kreiva verkaro de la aŭtoro inkluzivas meditadon, amrakonton, strofojn, japanajn hajkojn, verlibreojn, poemojn skribitajn en heksametroj kaj antikvajn elegiajn distikojn.

 Verkaro 

 Libroj de Poemoj 

 Atomaj Preludoj (1962);
 Cent Poemoj (1967);
 Poezio (1971);
 Sur la Arĝenta Marbordo (1978);
 Kievo (1982);
 Kun varmaj lipoj kaj oraj okuloj (1984);
 Ĉi tiun virinon mi amas (1990);
 De la tagoj kiam ni ĉirkaŭprenis vin (1993);
 Amo, ne! ne iru! (1996).

 En Esperanto aperis 
Mikola Vingranovskij: Preludoj de steloj, Nova Esperanta Krestomatio, parto 1.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Aktualaj Evoluoj en Ukraina Literaturo (PDF; 187 KB)
 Mallonga rigardo al sovetia filmo 

 Referencoj 

Kategorio:Ukrainaj reĝisoroj