James Clavell

James CLAVELL, fakte Charles Edmund DuMaresq de Clavelle (n. la 10-an de oktobro 1921 en Sidnejo, Aŭstralio; m. la 6-an de septembro 1994 en Vevey,  Kantono Vaŭdo, Svislando) estis brit-usona romanverkisto, scenaristo kaj reĝisoro, kiu famiĝis ĉefe per sia romano Shōgun, publikigita en 1975 kaj filmigita en 1980 kaj denove en 2024.  Date of birth often given as 10 October 1924.

 Verkado 
Lia patro kaj avo estis oficiroj en la Brita Reĝa Mararmeo. Ili enstampis en la juna James amon al rakontoj pri oceanaj vojaĝoj, ekzotikaj havenoj kaj grandaj viroj. Kiel filo de mararmea oficiro, Clavell vivis en multaj havenurboj tra la tiama Brita Imperio (la hodiaŭ Brita Komunumo de Nacioj), inkluzive de Honkongo. James komencis studi orientan kulturon en frua aĝo. Lia lerteco pri lingvoj vastigis lian estontan literaturan vortprovizon.

Kapitano en la Brita Reĝa Artilerio, li pasigis duonon de la Dua Mondmilito en japana militkaptitejo. Li venis al Usono en 1953, komencis verki scenarojn en 1958, kaj reĝisoris la sekvan jaron. Politike, Clavell pledis por individuismo kaj laissez-faire-kapitalismo. Li ankaŭ estis granda ŝatanto de Ayn Rand.

Li komencis verki filmscenarojn kaj produkti filmojn en 1954. Unu el liaj plej grandaj sukcesoj en Holivudo estis la filmklasikaĵo el 1963 *The Great Escape*, reĝisorita de John Sturges kaj ĉefrolita de Steve McQueen, Richard Attenborough, James Coburn, James Garner, Charles Bronson, kaj Donald Pleasence. Aliaj filmsukcesoj inkluzivis lian scenaron por *The Fly* (horora filmo kun Vincent Price, 1958) kaj *To Sir, With Love* de 1967 kun Sidney Poitier, kiun Clavell ankaŭ reĝisoris.

Post la sukceso de sia unua romano, " La Rata Reĝo ", Clavell dediĉis sin pli kaj pli al la verkado de eposaj romanoj, kiuj ĉiuj fariĝis furorlibroj. En 1963, li fariĝis usona civitano.

En 1966 publikiĝis *Tai Pan*, romano okazanta en la fondaj jaroj de la tutmonda metropolo Honkongo. *Tai-Pan* fariĝis la modelo por postaj romanoj pro sia granda nombro da malsamaj roluloj kaj multnombraj, ofte nur loze konektitaj intrigoj. Multaj roluloj kaj familioj aperas en pluraj el liaj romanoj, apartigitaj nur per tempodiferenco de 400 jaroj. Ekzemple, *Noble House*, bazita sur la rakonto pri reala komerca familio kaj traktanta la sorton de unu el la plej grandaj kaj plej potencaj komercaj domoj en Honkongo en la 20-a jarcento ( Jardine Matheson Holdings ), estas la daŭrigo de *Tai-Pan*, kiu rakontas la historion de la fondinto Dirk Struan kaj la evoluon de la kronkolonio. En 1986 publikiĝis *Whirlwind*, rerakontado de eventoj dum la Islama Revolucio en Irano, kaj finis la azian sagaon.

En 1988, Clavell redaktis la ĉinan klasikaĵon La Arto de Milito de Sun Tzu. Li ankaŭ verkis antaŭparolon por ĉi tiu verko kaj redaktis la originalan tradukon. La infanlibro *Plumps-O-Moto*, publikigita en 1984, reprezentas eniron en nekonatan ĝenron por li. La ilustrita verko miksas fantazion kun la konata azia fono de la aŭtoro, prezentante handikapitan knabinon en Aŭstralio.

La romanoj de Clavell karakteriziĝas per imagivaj sed tre realismaj bildigoj, kiuj vivece revivigas plejparte jam delonge pasintan epokon. La veraj protagonistoj de la romanoj ne estas la roluloj mem, sed la tempo kaj loko. La roluloj estas nur la kanvaso, sur kiu Clavell vivigas malproksimajn kulturojn. James Clavell estas konsiderata unu el la unuaj okcidentaj aŭtoroj, kiuj portretis la loĝantojn de Azio kiel ili vidas sin mem, ne tra okcidentaj okuloj. 

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 



Kategorio:Objektivistoj
Kategorio:Britaj historiaj romanistoj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj