Maronventra konuro

Maronventra konuro (Pyrrhura frontalis) estas specio de malgrandaj papagoj el genro Pyrrhura, indiĝena de sudorienta Brazilo ĝis nordorienta Argentino, orienta Paragvajo kaj nordorienta Urugvajo. Ĝi estas konata ankaŭ kiel Ruĝventra konuro aŭ brunorela konuro.

Taksonomio
La Maronventra konuro estis formale priskribita en 1818 fare de la franca ornitologo Louis Vieillot kiu ankaŭ havigis la duvortan nomon Psittacus frontalis. Vieillot bazis sian priskribon sur "La Perruche Ara à bandeau rouge" kiun priskribis kaj bildigis François Levaillant en 1801. La volumo montras daton de 1817 en la titolpaĝo, sed ĝin oni publikigis en 1818. Vidu:  La specia epiteto frontalis estas latina vorto kun la signifo "frona". Levaillant specifigis la lokon kiel Brazilo, sed Vieillot mise ŝanĝis tion al Kajeno en Franca Gujano, kie fakte tute ne estas la specio. La loko estas nun limigita al la ŝtato Espírito Santo en Brazilo. Iam oni atribuis al la angla natursciencisto George Shaw la enkondukon de la duvorta nomo por tiu ĉi specio. En 1811 li estis priskribinta la "banded parrakeet" kaj stampis la nomon Psittacus vittatus, sed en 1917 la usona ornitologo Harry C. Oberholser klarigis, ke tiu nomo estas nevalida ĉar identan duvortan nomon stampis en 1783 la nederlanda natursciencisto Pieter Boddaert por la Puertorika amazono, nuna Amazona vittata. La maroventra konuro estas nun unu el 24 papagetoj metitaj en la genron Pyrrhura, kiun enkondukis en 1856 la franca natursciencisto Charles Lucien Bonaparte.

Oni agnoskis du subspeciojn, nome la jenaj:
 P. f. frontalis (Vieillot, 1818) – orienta Brazilo
 P. f. chiripepe (Vieillot, 1818) – sudorienta Brazilo ĝis sudorienta Paragvajo kaj norda Argentino

Oni sugestis, ke la Maronventra konuro inkludu la Konuron de Deville (P. devillei) kiel subspecion bazite sur intermezaj specimenoj el Paragvajo. Sed tiaj hibridoj ne estas oftaj en la naturo kaj la du populacioj ĝenerale konservas sian integrecon; lastatempaj fontoj ne certas, ĉu trakti ilin kiel unu specion aŭ du.Juniper & Parr (1998)

Aspekto
Ĉi tiuj birdoj varias de 25 ĝis 28 cm, kaj estas ĉefe verdaj, kun kaŝtanbruna makulo sur la ventro, "skvameca" flavecverda strieca brusto kaj flankoj de la kolo, blankeca orelmakulo ofte nuanca brune, kaj kaŝtanbruna subvosto. La specifa nomo frontalis estas referenco al ĝia malhelkaŝtanbruna fronto - trajto kiu distingas ĝin de plej multaj similaj specioj. La antaŭaj flugilplumoj estas bluaj ĉe la eksteraj, verdaj ĉe la internaj, kaj malhelaj ĉe la pintoj. La beko estas nigra.

maldekstre|thumb|Hejma maronventra konuro manĝanta laktukon.
La nomiga subspecio P. f. frontalis havas verdflavan supran voston gradiĝantan al larĝa ruĝeca pinto. La subspecio P. f. chiripepe havas verdflavan supran voston sen la ruĝeca pinto. Alia subspecio, kriegi, estis priskribita el Bahio fare de Alfred Laubmann en 1932, sed hodiaŭ ĝi estas universale konsiderata kiel juna sinonimo de la nomiga subspecio. Distingita per mallarĝa brunruĝa pinto de la vosto, ĝi konsistigas nur morfon aŭ mezan genotipon, kiu konsistigas nur 20% de la specimenoj eĉ en la supozebla teritorio. La nomo "Konuro de Krieg" estas foje uzata en birdobredado por tiaj birdoj, kaj kelkaj bredas ilin ekskluzive; ili kompreneble estas perfekte tamen interfekundaj kun individuoj de la normala morfo.

Distribuado kaj habitato
La maronventra papago estas ofta en arbaroj kaj arbaraj randoj. En la norda parto de sia teritorio, ĝi ĉefe vivas en altebenaĵoj ĝis 1 400 m, sed aliloke ĝi troviĝas ĉefe en malaltebenaĵoj ĝis 1 000 m. Ĝi bone toleras ĝenadon kaj eĉ vivas en urbaj parkoj (ekz. ĉe Rio-de-Ĵanejro kaj San-Paŭlo) kaj manĝas en ĝardenoj. La arograndeco estas kutime de nur 6-12 individuoj, sed ĝis 40. Kiel aliaj membroj de la genro Pyrrhura, ĝi ĉefe manĝas fruktojn, florojn kaj similajn plantomaterialojn; ili malofte partoprenas en miksspeciaj manĝogrupoj.Machado (1999)

Statuso
Ĝi estas ĝenerale komuna kaj ne konsiderata minacata de la IUCN.BLI (2008) Kvankam estas malmulte da komerco de ĉi tiuj papagoj, kaptit-breditaj birdoj estas foje haveblaj kiel dorlotbestoj. Maronventraj papagoj povas lerni paroli, kvankam ne klare. Ili estas inter la plej silentemaj konuroj, sed iliaj stridaj voĉoj iritas iujn homojn.

 Referencoj 

 Juniper, Tony & Parr, Mike (1998): Parrots: A Guide to Parrots of the World. Christopher Helm, London. 
 Lowell, Michele (1994): Your Pet Bird: A Buyer's Guide. 
 Machado, C.G. (1999): A composição dos bandos mistos de aves na Mata Atlântica da Serra de Paranapiacaba, no sudeste brasileiro [Mixed flocks of birds in Atlantic Rain Forest in Serra de Paranapiacaba, southeastern Brazil]. Revista Brasileira de Biologia 59(1): 75–85 [Portuguese with English abstract].  PDF plena teksto

Eksteraj ligiloj

World Parrot Trust Parrot Encyclopedia – Species Profiles

Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Paragvajo
Kategorio:Birdoj de Urugvajo