Blufrunta amazono

La Blufrunta amazono (Amazona aestiva), konata ankaŭ kiel Blufrunta papago, Turkisfrunta amazono kaj Turkisfrunta papago, estas specio de papago en la subfamilio Arinae de la familio Psittacidae, de afrikaj kaj amerikaj papagoj. Ĝi estas unu el plej ofte papagoj tenitaj en kaptiteco. La alternativaj ordinaraj nomoj rilatas al distinga blu/turkisa marko en ĝia kapo ĝuste super la beko.

Taksonomio
La Blufrunta amazono estis unu el multaj specioj origine priskribitaj de Carl Linnaeus en lia mejloŝtona verko de 1758 Systema Naturae. Ĝia specifa epiteto estas femenina formo de Latina adjekto aestivus, "somera". 

Oni agnoskis du subspeciojn, nome la jenaj:Forshaw, p. 557

A. a. aestiva (nomiga) en orienta Brazilo.Forshaw, p. 558 La ĉefa bordo de la flugilo ("ŝultro") estas ruĝa.
A. a. xanthopteryx el norda kaj orienta Bolivio tra apudaj partoj de Brazilo, ĝis Paragvajo kaj norda Argentino. La "ŝultro" estas parte aŭ tute flava. Ĝenerale kun pli da flavo en kapo ol la nomiga.

La taksono xanthopteryx estis traktita kiel aparta specio,Remsen, J. V., Jr., C. D. Cadena, A. Jaramillo, M. Nores, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, T. S. Schulenberg, F. G. Stiles, D. F. Stotz, kaj K. J. Zimmer. Version (2008). A classification of the bird species of South America.  American Ornithologists' Union. Accessed 2008-10-09. sed ambaŭ subspecioj interreproduktiĝas libere kie ili estas en kontakto.

Krome, ekzistas gravaj individuaj varioj kaj en la vizaĝbildo kaj en la kvanto de flava/ruĝa koloroj sur la "ŝultro". En unu ekstremo, individuoj kun esence nenia flavo sur la kapo kaj tute verdaj "ŝultroj" estas konataj el nordokcidenta Argentino.Areta, J. I. (2007). A green-shouldered variant of the Blue-fronted Amazon Amazona aestiva from the Sierra de Santa Bárbara, north-west Argentina. Cotinga 27: 71–73.

Aspekto
La blufrunta amazono estas ĉefe verda papago ĉirkaŭ 38 cm longa. Ili havas bluajn plumojn sur la frunto super la beko kaj flavajn sur la vizaĝo kaj krono. La distribuado de bluo kaj flavo multe varias inter individuoj. Male al plej multaj aliaj amazonaj papagoj, ĝia beko estas plejparte nigra. Ne ekzistas evidenta seksa dimorfismo por la homa okulo, sed analizo de la plumoj uzante spektrometrion, metodon kiu permesas vidi la plumaron kiel ĝi estus per la tetrakromata vidkapablo de papago, montras klarajn diferencojn inter la plumaro de la seksoj. Junuloj de papagoj estas pli senbrilaj kaj havas malhelajn irisojn.

Distribuado kaj habitato
La teritorio de la blufronta amazono etendiĝas tra orienta kaj norda Bolivio, orienta Brazilo, Paragvajo kaj norda Argentino. Ĝi troviĝas en arbaroj (kvankam ĝenerale evitas vastajn humidajn arbarojn kiel Amazonio), maldensarbaroj, savanoj kaj palmarbaroj.Juniper, T., & M. Parr (1998). A Guide to the Parrots of the World. Pica Press, East Sussex. 

Ankaŭ malgrandaj naturiĝintaj reproduktaj populacioj ĉeestas en la pli verdaj regionoj de Stutgarto en Germanio kaj Ĝenovo en Italio. Kvankam ili estis observitaj en naturo en Puertoriko, ili verŝajne estas la rezulto de eskapintaj dorlotbestoj, kaj neniu reproduktado estis registrita.

Reproduktado
La blufrunta amazono nestas en arbokavaĵoj. La ovalformaj ovoj estas blankaj kaj mezuras ĉirkaŭ 38 × 30 mm. Kutime estas tri ĝis kvin en ĉiu ovodemetado. La ino kovas la ovojn dum ĉirkaŭ 27 tagoj kaj la papagidoj forlasas la neston ĉirkaŭ 60 tagojn post eloviĝo.

Gallery

Referencoj

 Juniper & Parr (1998) Parrots: A Guide to Parrots of the World; .
 Forshaw, Joseph M.; Cooper, William T. (1978). Parrots of the World (2a eld.). Melbourne: Landsdowne Editions. ISBN 0-7018-0690-7.

 Eksteraj ligiloj 

Species profile  - World Parrot Trust
Species factsheet - BirdLife International
 Informaro - Animal-World
 filmetoj, fotoj kaj sonoj - Internet Bird Collection
 Voĉo en xeno canto collection

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Sudameriko