Skarlatfrunta konuro

La Skarlatfrunta konuro, Ruĝafrunta konuro aŭ Konuro de Wagler (Psittacara wagleri) estas specio de birdoj en la subfamilio Arinae de la familio Psittacidae, nome afrikaj kaj amerikaj papagoj. Ĝi estas Preskaŭ Minacata specio de birdo, kiu troviĝas en Kolombio kaj Venezuelo. BirdLife International (2021). "Scarlet-fronted Parakeet Psittacara wagleri". IUCN Red List of Threatened Species. 2021: e.T62293391A154105109. doi:10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T62293391A154105109.en. Alirita la 6an de Aprilo 2023. 

Taksonomio kaj sistematiko
La Skarlatfrunta konuro estis iam metita en la genron Aratinga, sed el ĉirkaŭ 2013 estis en sia nuntempa genro Psittacara.R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society’s Check-list of North American Birds". The Auk 2019, vol. 136:1-23 Alirita la 5an de Aprilo, 2023 Ĝia taksonomio ne estas ankoraŭ definitiva. 

La Internacia Ornitologia Unuiĝo, la Handbook of the Birds of the World (HBW) de BirdLife International kaj la Taksonomio de Clements traktas ĝin kiel specio kun du subspecioj, nome la nomiga P. w. wagleri (G.R. Gray, 1845) kaj P. w. transilis (J.L. Peters, 1927). La Usona Ornitologia Societo atribuas du aliajn, nome P. w. frontatus (Cabanis, 1846) kaj P. w. minor (Carriker, 1933). La IOC, HBW, kaj Clements traktas ilin kiel du subspecioj de la Kordilera konuro (P. frontatus).HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Versio 7. Disponebla ĉe:  Alirita la 13an de Decembro, 2022Clements, J. F., P.C. Rasmussen, T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, A. Spencer, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2023. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2023. Elŝutita el  Alirita la 28an de Oktobro, 2023Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, G. Del-Rio, A. Jaramillo, D. F. Lane, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 28a de Septembro 2023. A classification of the bird species of South America. American Ornithological Society.  Alirita la 20an de Oktobro, 2023

Tiu artikolo sekvas la modelon de du subspecioj.

Aspekto
La skarlatfrunta konuro estas 34 ĝis 40 cm longa kaj pezas 162 ĝis 217 g. Ambaŭ seksoj estas similaj. Plenkreskuloj estas ĝenerale verdaj, pli flavaj sube; kelkaj havas ruĝajn makulojn sur sia gorĝo. Ilia ordinara nomo devenas de ilia ruĝa frunto kaj la antaŭa parto de ilia krono. La malsupraj flankoj de iliaj flugilplumoj kaj vosto estas olivecflavaj. Iliaj irisoj estas palgrizaj ĉirkaŭitaj de nuda griza haŭtaĵo, ilia beko estas kornokolora, kaj iliaj kruroj kaj piedoj brunecaj. La subspecio P. w. transilis estas ĝenerale iom pli malgranda kaj pli malhela ol la nomiga, kaj la ruĝo sur ĝia krono ne etendiĝas tiom malantaŭen. Nematuraj birdoj similas al plenkreskuloj sed kun malpli da ruĝo sur sia kapo..Collar, N., J. del Hoyo, P. F. D. Boesman, G. M. Kirwan, kaj C. J. Sharpe (2022). Scarlet-fronted Parakeet (Psittacara wagleri), versio 1.1. En Birds of the World (B. K. Keeney, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 6an de Aprilo, 2023

Distribuado kaj habitato
La skarlatfrunta konuro havas disan distribuadon. La nomiga subspecio troviĝas en la montaroj Andoj de Kolombio, la izola Sierra Nevada de Santa Marta en norda Kolombio, la Serranía del Perijá kiu markas la limon inter Kolombio kaj Venezuelo, kaj en okcidenta Venezuelo. Subspecio P. w. transilis troviĝas en plej fora orienta Kolombio kaj en norda Venezuelo el Falcón orienten ĝis Sucre kaj Monagas. La specio loĝas en diversaj pejzaĝoj, inkluzive de la randoj de nubarbaroj, tropikaj foliarbaroj, kaj galeriaj kaj sekundaraj arbaroj. Ĝi troviĝas ankaŭ en kampoj, fruktoĝardenoj kaj parkoj en konstruitaj areoj. Laŭ alteco ĝi varias de 350 ĝis 2 500 m.

Kutimaro
Movoj
La skarlatfrunta papago faras laŭsezonajn movojn en Venezuelo; ĝiaj movoj, se ekzistas, en Kolombio ne estas difinitaj. Ĝi vojaĝas en grandaj grupoj.

Manĝado
La skarlatfrunta papago kutime manĝas en la arbara kanopeo. Ĝia dieto ne estas plene priskribita sed oni scias, ke ĝi inkluzivas fruktojn, nuksojn kaj semojn. En iuj areoj ĝi povas esti plago por kultivaĵoj.

Reproduktado
La skarlatfrunta papago nestas de aprilo ĝis junio en Venezuelo kaj de decembro ĝis junio en norda Kolombio. Ĝi reproduktiĝas kolonie, kutime en fendetoj en klifofacoj.

 Referencoj 


 Juniper & Parr (1998). A Guide to the Parrots of the World. Pica Press, East Sussex. 
 Howell, Steven N. G. & Webb, Sophie (1995): A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America. Oxford University Press, Oxford & New York. 
 National Geographic Field Guide to the Birds of North America 
 National Audubon Society The Sibley Guide to Birds, by David Allen Sibley, 

Eksteraj ligiloj

 AvianWeb - Konservostatuso de araoj
 CITES birdoregularo 

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Venezuelo