F. Sionil José

Francisco Sionil JOSÉ (n. la 3-an de decembro 1924, en Rosales, Pangasinano - m. la 6-an de januaro 2022 en Makati) estis filipina verkisto, ĵurnalisto, redaktisto, libroeldonisto, kaj eseisto kiu skribis en la angla.  Liaj verkoj estis tradukitaj en 22 malsamajn lingvojn. 

Lia verkaro analizas la klasbatalon kaj koloniismon en la filipina socio. 

Li ofte estis konsiderata la ĉefa filipina kandidato por la Nobel-premio pri literaturo. 

 Vivo 
José naskiĝis en Rosales, Pangasinano, la loko por multaj el liaj rakontoj. Li pasigis sian infanaĝon en Barrio Cabugawan en Rosales, kie li komencis verki. José estas de Ilocano -deveno, kaj lia familio migris al Pangasinano antaŭ lia naskiĝo. Fuĝante de malriĉeco, liaj prapatroj vojaĝis de Ilocos al Cagayan valo tra la Santa Fe Trail. Kiel multaj migrantaj familioj, ili kunportis siajn dumvivajn havaĵojn, inkluzive de la molave- stangoj elradikigitaj de siaj malnovaj hejmoj kaj sia asongo, ŝtona pistujo kaj pistilo por mueli rizon.

Unu el la plej grandaj influoj sur José estis lia laborema patrino, kiu penis akiri por li la librojn, kiujn li amis legi, samtempe certigante, ke ŝia familio ne malsatu malgraŭ ilia malriĉeco kaj manko de tereno. José komencis skribi en bazlernejo, samtempe li komencis legi. En la kvina klaso, unu el la instruistinoj de José malfermis la lernejan bibliotekon al siaj lernantoj, kaj tiel José legis la romanojn de José Rizal, Mia Antonia de Willa Cather, Faulkner kaj Steinbeck. Legado pri Basilio kaj Crispín en Noli Me Tangere de Rizal igis la junan Josén plori, ĉar maljusteco ne estis fremda al li. Kiam José estis kvinjara, lia avo, kiu estis soldato dum la Filipina Revolucio, larmoplene montris al li la terenon, kiun lia familio iam kultivis, sed kiun prenis de ili riĉaj mestizoj, riĉaj terposedantoj, kiuj sciis kiel funkciigi la sistemon kontraŭ analfabetoj kiel lia avo.

Dum la Dua Mondmilito li estis medicina helpanto, poste decidis studi medicinon. Tamen, laŭ la konsilo de sia instruisto, li anstataŭe eklaboris ĵurnalismon, laboris kiel ĵurnalisto en Kolombo kaj Honkongo, kaj redaktis plurajn gazetojn kaj revuojn.

En 1958 li fondis la filipinan filion de la PEN-Klubo, en 1966 li fondis la revuon 

Solidaridad (Solidareco), kaj estis la posedanto de samnoma librovendejo en Manilo, kie kunvenis verkistoj, artistoj, aktoroj, sociaj kaj politikaj figuroj.  

 Verkado 
La vivo kaj verkaĵoj de José Rizal profunde influis la verkaron de José. La kvinvoluma Rosales Sagao, aparte, utiligas kaj integras temojn kaj rolulojn el la verkaro de Rizal. 

Dum sia kariero, la skribaĵoj de Jozefo pledis por socia justeco kaj ŝanĝo por plibonigi la vivojn de averaĝaj filipinaj familioj. Li estas unu el la plej kritike aklamitaj filipinaj aŭtoroj internacie, kvankam plejparte subtaksita en sia propra lando pro sia aŭtentika filipin-angla lingvo kaj kontraŭ-elitaj vidpunktoj. 

En sia regula kolumno, Hindsight , en The Philippine STAR, datita la 12-an de septembro 2011, li skribis "Kial ni estas supraĵaj" , kulpigante la malkreskon de la filipina intelekta kaj kultura nivelo je kelkaj modernaj oportunaĵoj, kiel ekzemple la amaskomunikiloj, la eduka sistemo - precipe la malpliemfazo de klasika literaturo kaj la studado de la greka kaj la latina - kaj la abundo kaj tujeco de informoj en la Interreto. 

 Verkaro 

 Romanoj 

 Po-on (1984)
 The Pretenders (1962)
 My Brother, My Executioner (1973)
 Mass (1974)
 Tree (1978)
 Don Vicente (1980)
 The Samsons
 Gagamba (The Spider Man) (1991)
 Viajero (1993)
 Sin (1994)
 Ben Singkol (2001)
 Ermita
 Vibora! (2007)
 Sherds (2008)
 Muse and Balikbayan: Two Plays (2008)

 Rakontoj 

 The God Stealer and Other Short Stories (2001)
 Puppy Love and Other Short Stories (1998)
 Olvidon and Other Stories (1988)
 Platinum: Ten Filipino Stories (1983)
 Waywaya: Eleven Filipino Short Stories (1980)

 Infanlibroj 

 The Molave and The Orchid (2004)

 Poezio 

 Questions (1988)

 Eseoj kaj nefikcio 

 In Search of the Word (1998)
 We Filipinos: Our Moral Malaise, Our Heroic Heritage
 Soba, Senbei and Shibuya: A Memoir of Post-War Japan
 Heroes in the Attic, Termites in the Sala: Why We are Poor (2005)
 This I Believe: Gleanings from a Life in Literature (2006)

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 F. Sionil José: La Mito de Filipina Verkisto 11a de februaro 2021 
 Plena Teksto: La Dio ŝtelanto de F. Sionil Jose

Kategorio:Kavaliroj de la Ordeno de Artoj kaj Literaturo (Francio)
Kategorio:Filipinaj verkistoj