Johano Klajo

Johano KLAJO (germane: Johannes Clajus aŭ Clay, latine: Ioannes Claius; naskiĝinta la  en Herzberg ĉe Elster, mortinta la  en Bendeleben) estis germana pedagogo, teologo kaj gramatikisto. Edzigis lin en julio 1558 Anna Storke (naskonta ses infanojn), en septembro 1576 Anna Martha Pisiquin (naskonta tri infanojn) kaj Elisabeth Anna Martha (naskonta filinon).

 Vivo 
Originante el modestaj vivkondiĉoj kaj suferinte la fruan patran forpason li rajtis frekventi la Princan lernejon je Grimma; poste li studis inter 1555 kaj 1559 ĉe la universitato de Lepsiko. Devante perlabori la vivon li, tuj post la ĉealtlernejaj jaroj, malgraŭvole instruistis en sia naskiĝurbo, je Złotoryja kaj en Frankenstein (de 1569). Tiam volo lia estis plia fokusiĝo pri teologio kaj pro tio li ekstudentis ĉe la universitato de Wittenberg. En 1572 li magistriĝis; inter 1570 kaj 1572 li rektoris ĉe la lernejo de Nordhausen antaŭ paroĥestri ekde 1573 en Bendeleben.

Je Bendeleben estis por li libera tempo okupiĝis pri la gramatiko de la germana lingvo. Tio estigis en 1578 la publikigon de la furora fakverko Grammatica Germanicae Linguae, kiu apud aĵoj de Albert Ölinger kaj Laurentius Albertus malfermis la vojon al normigita gramatiko de la skribita germana. Modelo por tio estis ankaŭ la lutera traduko de la Biblio laŭ la eldono de 1545. Klajo imitis por la germana la modelan dividon de latingramatikaj eldonoj, kun la ĉapitroj de ortografio, prozodio, etimologio kaj sintakso. 

Klajo konkretigis siajn esplorojn pri fonologio kaj morfologio. Per multo da ekzercoj li savis malnovajn vortojn kies konoj jam en la 18-a jarcento pli kaj pli malaperis. Konsideroj pri metriko finis la gramatikon ĝuantan ĝis 1720 pli ol dek eldonojn, plejofte faritajn en mezgermanujaj urboj. El tio klareblas la loka ĉefa utiligo; tamen ankaŭ en Platgermanlingvio kaj Supragermanio ĉi verko estis konata.  Ĝi servis kiel senpera instruilo ĝis la 17-a jarcento kaj pli modernaj gramatikoj (ekz. de Justus Georg Schottel) prenis la klajaĵon kiel bazon.

Lia tomboslabo spekteblas en la preĝejo Sankta Pankracio (Bendeleben).

 Verkoj (elekto) 
 Die deutsche Grammatik, eldonis F. Weidling, 1894 (=Ältere deutsche Grammatiken in Neudrucken, II)
 Deliciae poetarum Germanorum 
Eksteraj ligiloj
ligiloj ĉe DDB 
Basler, Otto: "Clajus, Johannes" - ĉe: Neue Deutsche Biographie, 3 (1957), p. 258-259 
listo de la klajaj presitaĵoj 
 latinlingvaj poemoj de Klajo - i.a. latinlingva poezia versio de la biblia libro Kohelet 
Eckstein, Friedrich August: "Clajus, Johannes" - ĉe: Allgemeine Deutsche Biographie, 4 (1876), p. 270-272 (ampleksa biografio)

Kategorio:Pedagogoj
Kategorio:Germanistoj
Kategorio:Gramatikistoj
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj luteranaj pastroj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1535
Kategorio:Mortintoj en 1592
Kategorio:Instruistoj de la germana lingvo 
kategorio:Latinlingvaj verkistoj
kategorio:Lernejestroj
kategorio:Nordhausen