Erica Glaser-Wallach

Erica GLASER-WALLACH (naskiĝinta la  en Sławno, mortinta la  en Warrenton) estis germana kaj usona instruistino, redaktistino kaj tradukistino. Ŝi estis viktimo de la stalinismo. 
 Vivo 
Estante filino de kuracisto ŝi venis en 1936 al Hispanujo. Dum la Hispana Enlanda Milito ŝi laboris kiel flegistino en malsanujejo; post venko de generalo Franco oni internigis ŝin en 1939 je Le Boulou, kie ŝi grave malsaniĝis. Dum vizito de komisiono de la Ligo de la Nacioj ŝi fuĝis kun la patrino, kiun ŝi alfidis al Herta kaj Noel Field. Ili poste venigis ŝin Svisujon adoptonte ŝin. 

Dum la studoj je Zuriko ŝi ekkontaktis membrojn de la malpermesita Komunista Partio de Germanio (KPD). De tiam ŝi engaĝiĝis en la kontraŭfaŝisma agitado en Svisujo dum paralela deĵoro por la usona sekreta servo OSS ĝis ties malfondiĝo en 1945.enhavo de intervjuo en filmo de 1994 En 1945 Glaser mem aliĝis al KPD, kun eksmembriĝo jam en la 1948-a jaro. En julio 1948 edzigis ŝin la usonan oficiron kaj bankiston Robert R. Wallach naskonte du infanojn.

En 1949 ŝiaj adoptaj gepatroj Herta kaj Noel Field arestiĝis en Prago pro supozita spionado kaj forkaptiĝis al Hungarujo. En 1950 Glaser vojaĝis al Orienta Berlino por informiĝi pri la sorto de la adoptaj gepatroj: en aŭgusto 1950 ŝi mem estis malliberigita pro spionado kaj laborado por OSS kaj estis enkarcerigita en la priesplormalliberejo de Stasi je Albrechtsstraße. De aprilo 1951 prizonulis ŝi ĉe la sovetianoj en Karlshorst antaŭ ol veni en aŭgusto 1951 al Hohenschönhausen. Tie pli ol unu jaron estis ŝi en izolita mallibero pridemandite i.a. de Erich Mielke mem. Reveno al Karlŝorst estis en septembro 1952; por ke ŝi konfesu intersajn aferojn ŝi estis torturata, i.a. per nedormo-rajto, frostego kaj batoj. En la 24.12.1952 kondamnis ŝin la Sovetia Armetribunalo (SMT) en Lichtenberg je mortopuno pro spionado sendonte ŝin al Butirka. Tie ŝi pasigis ses monatojn en ĉelo por ekzekutotoj. Post la morto de Josif Stalin oni amnestiis ŝin je 15 jaroj da estado en bagno. Tion ŝi ekpasigis i.a. en gulago de Vorkuto trudlaboranto por fervojaj konstruoj. En la 1955-a jaro la sovetiaj aŭtoritatoj kasaciis sian verdikton sen dono de monkompenso. De Moskvo ŝi estis sendita al Orienta Berlino kaj de tie oni ellandigis ŝin al Okcidenta Berlino.

Restado en Usono tamen ne tuj eblis pro ke la usonanoj daŭre taksis ŝin sovetia spionino. Post atestadoj antaŭ CIA kaj la Komitato pri Kontraŭusona AktivecoThe Committee on Un-American Activities, House of Representatives: The Erica Wallach story, Report. Eighty-fifth Congress, second session, Washington, 21.3.1958, resumo - je: Annual report for the year 1958 des Committee on Un-American Activities ŝi fine en 1958 rajtis revidi siajn familianojn. Ĝismorte laboris ŝi kiel instruistino en Warrenton.

En la 27.9.2001 la Supera Armea Prokurorejo rehabiltis ŝin oficiale.dataro pri rehabilitiaj kondamnitoj (Dresdeno, Stiftung Sächsische Gedenkstätten)

 Skribaĵoj (elekto) 
 Licht um Mitternacht. Fünf Jahre in der Welt der Verfemten. Kun enkondukaj voroj de Jeanne Hersch, Textor-Verlag: Frankfurt am Main 2008, Google-Digitalisat (surreta eldono de la libro  de ĉe Piper-Verlag, München 1969), ISBN 3-938402-17-2
 Notizen beim Lesen der Field-Dokumente, ĉe: Bernd-Rainer Barth (eld.), Werner Schweizer (eld.), kune kun Thomas Grimm: Der Fall Noel Field, Schlüsselfigur der Schauprozesse in Osteuropa, vol. 2: Asyl in Ungarn 1954–1957, Basisdruck, Berlin 2007, ISBN 3-86163-132-6, p. 349–352

 Literaturo 
 Bernd-Rainer Barth (Hrsg.), Werner Schweizer: Der Fall Noel Field. Schlüsselfigur der Schauprozesse in Osteuropa 1948–1957. Vol. 1, BasisDruck, Berlin 2006, ISBN 978-3-86163-038-8, p. 610–630 kaj 659–663.
 Bernd-Rainer Barth: Der Fall Field nach 50 Jahren, ĉe: Bernd-Rainer Barth (eld.), Werner Schweizer (eld.) kune kun Thomas Grimm: Der Fall Noel Field. Schlüsselfigur der Schauprozesse in Osteuropa, Vol. 2: Asyl in Ungarn 1954–1957, Basisdruck, Berlin 2007, ISBN 3-86163-132-6, p. 353–397
 Thomas Grimm: Verdammte Lügnerin. Ĉe: Linke Vaterlandsgesellen. Sozialisten, Anarchisten, Kommunisten, Raufbolde und andere Unangepasste. Parthas Verlag, Berlin 2003, ISBN 3-932529-39-1, p. 9–49

 Filmo 
 Thomas Grimm kaj Werner Schweizer (intervjuanto): Erica Glaser-Wallachfilmdataro de DEFA-Stiftung FRG 1991, 153 minutoj
 Thomas Grimm, Werner Schweizer, René A. Zumbühl: Verdammte Lügnerin oder Meine Karriere als Nackttänzerin. Eine Begegnung mit der Deutsch-Amerikanerin Erica Glaser-Wallach, Jahrgang 1922.filmdataro de DEFA-Stiftung FRG 1993, 29 minutoj

 Eksteraj ligiloj 

 etbiografio pri Wallach  - je: Gedenkstätte Berlin-Hohenschönhausen
informoj ĉe IMDb 

 Notoj 

Kategorio:Germanaj komunistoj
Kategorio:Viktimoj de Stalinismo
Kategorio:Germanaj elmigrintoj  
Kategorio:Naskiĝintoj en 1922
Kategorio:Mortintoj en 1993
Kategorio:Virinoj 
kategorio:Usonaj instruistoj