Matilda Joslyn Gage

Matilda Electa GAGE, denaske Joslyn (n. la 24-an de marto 1826 en Cicero, Novjorko - m. la 18-an de marto 1898 en Ĉikago, Ilinojso) estis usona sufragetino kaj homrajta (kontraŭsklaveca-abolicisma, indiĝena kaj virinrajta) aktivulino kaj liberpensado. 

Ŝia nomo estas asociita kun la " Matilda-efeko ", kiu priskribas la tendencon nei al virinoj krediton pro sciencaj inventoj. The Matilda Effect , ‏2019 Canadian Association of University Teachers Ŝi influis sian bofraton Frank Baum, aŭtoron de La mirinda sorĉisto de Oz.

Ŝi estis la plej juna parolanto  ĉe la Nacia Kongreso pri Virinaj Rajtoj en 1852, okazinta en Sirakuzo, Novjorko. Ŝi estis senlaca laboristino kaj parolanto, publikigis multajn artikolojn en la gazetaro, kaj estis konsiderata "unu el la plej logikaj, sentimaj kaj sciencaj verkistinoj de sia tempo." Kun Susan B. Anthony kaj Elizabeth Cady Stanton, ŝi helpis fondi la Nacian Asocion pri Virina Balotrajto en 1869. De 1878 ĝis 1881, ŝi publikigis kaj redaktis la Nacian Civitanon, gazeton pri virinaj rajtoj. Kune kun Elizabeth Stanton kaj Anthony, ŝi restis ĉe la avangardo de la movado por virina balotrajto dum multaj jaroj, kunlaborante kun ili pri la Historio de Virina Balotrajto (1881–87). Ŝi estis la aŭtoro de " Katekismo pri la Rajtoj de Virino " (1868), " Virino kiel Inventinto " (1870), " Kiu Planis la Kampanjon de Tenesio " (1880), kaj " Virino, Eklezio kaj Ŝtato " (1893). 

Dum multaj jaroj ŝi estis asociita kun la Nacia Virina Balotrajto-Asocio, sed kiam ŝiaj vidpunktoj pri balotrajto kaj feminismo fariĝis tro radikalaj por multaj el ĝiaj membroj, ŝi fondis la Nacian Virinan Liberalan Union, kies celoj estis: aserti la naturan rajton de virinoj al memregado ; demonstri la kialojn de la prokrasto en agnosko de ŝiaj postuloj; konservi la principojn de civila kaj religia libereco; veki publikan opinion al sento pri la danĝeroj de la unio de eklezio kaj ŝtato per amendo al la konstitucio kaj kondamni la doktrinon pri la malsupereco de virinoj. Ŝi funkciis kiel prezidanto de ĉi tiu unio ekde ĝia fondo en 1890 ĝis sia morto en Ĉikago en 1898.

Memorplakedo portanta ŝian moton pendas sur ŝia tombo en la tombejo Fayetteville: "Ekzistas vorto pli dolĉa ol patrino, hejmo aŭ ĉielo. Tiu vorto estas Libereco."  Matilda Joslyn Gage estas la eponimo de la " Matilda Efiko ", termino kreita de scienchistoriistino Margaret W. Rossiter por identigi la socian situacion en kiu virinoj ne ricevas la krediton, kiun iliaj sciencaj kontribuoj objektive meritas. The Matilda effect - Where did all the great women go?, Philonomist, ‏2019

 Verkaro 

 Woman As Inventor. F. A. Darling, Fayetteville 1870.
 mit Elizabeth Cady Stanton und Susan B. Anthony (Hrsg.): History of women suffrage. 3 Bde.,
 Bd. 1: 1848–1861. Fowler & Wells, New York 1881.
 Bd. 2: 1861–1876. Fowler & Wells, New York 1882.
 Bd. 3: 1876–1885. S. B. Anthony Rochester, N.Y. 1887.
 Women, church and state. 1893

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Matilda-efekto

 Eksteraj ligiloj 

 La Matilda Joslyn Gage fondaĵo
 Testamento de Matilda Joslyn Gage


Kategorio:Usonaj fondintoj
Kategorio:Usonaj virinrajtaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj teozofoj
Kategorio:Usonaj virinbalotrajtistoj
Kategorio:Usonaj feministoj
Kategorio:Usonaj kontraŭabortaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj verkistoj de la 19-a jarcento