Imperia amazono

La Imperia amazono (Amazona imperialis), konata ankaŭ kiel Imperia papago kaj surloke kiel sisserou [siseRU], estas specio de papago en la subfamilio Arinae de la familio Psittacidae, de afrikaj kaj amerikaj papagoj. Ĝi estas endemio de la karibia insulo Dominiko. Ĝi estis deklarita nacia birdo de Dominiko, kaj tiukadre ĝi aperas en la Flago de Dominiko. La specio estas draste endanĝerita. En 2019, oni ĉirkaŭkalkulis, ke restas nur ĉirkaŭ 50 maturaj individuoj en naturo.

Aspekto
La imperia amazono estas averaĝe 48 cm longa."Imperial Amazon" (Amazona Imperialis) . World Parrot Trust. Alirita la 24an de Oktobro 2013. Maskloj pezas averaĝe 900 g kaj inoj 650 g, tial la specio estas granda por sia genro.

Kiel propra de la familio de Psittacidae, la "sisserou" havas zigodaktilajn piedojn kaj dikan, hokoforman bekon kun forta muskolhava lango. Tiu ĉi beko estas formita tiel, ke, uzante siajn ĉarniritajn mandiblojn kaj langon, la sisseruo povas facile movi manĝaĵon en sia buŝo."Psittacidae – Parrots, Parakeets, Macaws, Cockatoos" , New Hampshire Public Television. Alirita la 24an de Oktobro 2013.

Maskloj kaj inoj havas identan plumaron: la brusto estas malhelviola, kaj la supraj partoj kaj plumoj estas malhelverdaj, kun nigre randaj plumpintoj. La okulringo estas malhelbruna, kaj la okulo estas miksaĵo de oranĝa kaj ruĝa koloroj. La aspekto de junuloj ne multe diferencas, kun pli ofta verda plumaro kaj strikte brunaj okuloj.

Kutimaro
Ili estas timemaj, malfacile alproksimeblaj, kaj kutime vojaĝas en grupoj de tri aŭ malpli. Ili foje ariĝas kune kun ruĝkolaj amazonoj. Ili estas bonaj grimpuloj kaj fortaj flugantoj per potencaj flugiloj. Ili preferas sidi sur la suproj de arboj. Ili estas malfacile detekteblaj, ĉar ili estas bone kamuflitaj per sia plumaro.

Reproduktado
Inter februaro kaj aprilo, nestado okazas kaj la ino demetas du blankajn ovojn en profunda kavaĵo ene de pluvarbara arbo, revenante al la sama arbo jaron post jaro. Dum 26–28 tagoj, la ino kovas la ovojn. Dum elnestiĝo, kiu okazas inter junio kaj frua septembro, ambaŭ gepatroj zorgas kaj nutras la idojn ĝis ili estas plene plumkovritaj kaj pretaj forlasi la neston. La idoj uzas tipajn "petegajn vokojn" kiam ili malsatas, al kiuj ambaŭ gepatroj respondas per manĝaĵo.Durand, Stephan. "Two Sisserou Chicks From One Nest: New Discovery by Dominica". . Government of the Commonwealth of Dominica. Alirita la 24an de Oktobro 2013. Kutime nur unu ido postvivas ĝis elnestiĝo kaj, tipe, la paroj elnestiĝas kun unuopa ido ĉiun duan jaron; tamen, ekzistas dokumentitaj esceptoj.

Ĉi tiuj papagoj pariĝas dumvive kaj estas tre fidelaj unu al la alia. Ili eble serĉas alian partneron nur post la morto de partnero. Tamen, la birdo eble funebras ĝismorte anstataŭ trovi novan partneron.

Manĝado
Ilia dieto konsistas el fruktoj, semoj, nuksoj, beroj, burĝonoj kaj palmoburĝonoj. Kutime, ili manĝas matene kaj vespere.Juniper, Tony, kaj Mike Parr. Parrots: a guide to parrots of the world. New Haven: Yale University Press, 1998.

Distribuado kaj vivmedio
La imperia amazono estas endemia al la kariba insula lando Dominiko en la Malgrandaj Antiloj, kie ĝi loĝas en montaraj arbaraj areoj super 625 m.Johnson, Sibylle. Imperial Amazon / Imperial Parrot . 22a de Oktobro 2013. Ĝi estas la nacia birdo de la landinsulo"Imperial Amazon (Amazona imperialis)"  Rare Species Conservatory Foundation. Alirita la 24an de Oktobro 2013. kaj ankaŭ aperas sur la flago de la lando. La specio ofte troviĝas en la monto Morne Diablotins en norda Dominiko, precipe ĉe la supra valo de la rivero Picard sur la nordokcidenta flanko de la monto. Malgranda populacio estis reenkondukita en la Nacia Parko Morne Trois Pitons.BirdLife. Amazona imperialis. 20 . Alirita la 24an de Oktobro 2013.

Imperiaj amazonoj troviĝas ĉefe en monta pluvarbaro, foje en elfarbaro. Ili plejparte troviĝas je altitudoj de 600–1300 m super marnivelo.Carbone, Jim. Amazona imperialis. 2001 . Alirita la 23an de Oktobro 2013. Tamen, estis raportoj pri ili je 150 ĝis 300 metroj en alteco pro manĝaĵstokado aŭ manĝopreferoj.

Referencoj

 Juniper & Parr (1998) Parrots: A Guide to Parrots of the World;  .
 Forshaw, Joseph M.; Cooper, William T. (1978). Parrots of the World (2a eld.). Melbourne: Landsdowne Editions. ISBN 0-7018-0690-7.

 Eksteraj ligiloj 

 Fact file - ARKive
 Species factsheet - BirdLife International

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Karibio