Mindanaa lorio

Mindanaa lorio (Saudareos johnstoniae) estas specio de papagaj birdoj, en la familio Psittaculidae. Ĝi troviĝas nur en Filipinoj en la insulo Mindanao. Iliaj naturaj habitatoj estas tropikaj malsekaj montararbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo kaj pro kaptado por eksterleĝa komerco de naturaj specioj. IUCN ĉirkaŭkalkulas la populacion tiom malalte kiom ĝis 1 500 individuoj dum surloke la specio formortiĝis en areoj de sia teritorio.

Aspekto
La Mindanao-lorio estas 20 cm longa. Ĝi estas verda kaj havas buntan koloraron sur la kapo. Ĝia vizaĝo estas ruĝa kun flavaj plumpintoj, kaj ĝi havas malhelviolkoloran bendon el la okulo al la nuko, malhelgrizajn al nigrajn vaksaĵon, bridon kaj ĉirkaŭokulan ringon, ruĝoranĝan frunton kaj tre brilan helverdan kronon. Ĝi havas multajn buntajn partojn sub la flugiloj. Ĝiaj piedoj estas grizaj. Ĝia beko estas tre brile oranĝkolora, kaj ĝiaj irisoj estas ruĝaj. Maskloj kaj inoj aspektas samaj. La idoj havas malpli da ruĝo sur la vizaĝo kaj anstataŭ la viola bendo ili havas brunan areon sur la malantaŭo de la okulo, grizan ĉirkaŭ siaj okuloj, brunan ĉe siaj irisoj, kaj malhelbrunan sur sia beko.

Taksonomio
La Mindanaa lorio estis iam metita en la genron Trichoglossus, sed estis translokigita al ĵus enkondukita genro Saudareos baze sur la rezultoj de molekula genetika analizo de lorioj publikigita en 2020.

 Kutimaro kaj ekologio 
Oni scias, ke Mindanao-lorioj vojaĝas inter altitudoj, tipe ripozante en pli malaltaj altitudaj areoj kaj poste manĝante en plej altaj arbaroj dumtage. Collar, Nigel; Kirwan, Guy M.; Boesman, Peter F. D. (2021). "Mindanao Lorikeet (Saudareos johnstoniae),". Birds of the World Online. 1.1. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY. doi:10.2173/bow.minlor1.01.1. ISSN 2771-3105.  Ili manĝas fruktojn kaj nektaron.

Birdoj troviĝis en reprodukta stato kun pligrandigitaj gonadoj en marto kaj majo, kio konformas al la ĝenerala reprodukta sezono de filipinaj arbarbirdoj. La ino demetas du ovojn en kaptiteco, kiujn ŝi kovas relative rapide post nur du semajnoj kaj la idoj elnestiĝas post 30–35 tagoj.

 Habitato kaj konservostatuso 
La specio loĝas en montaj arbaroj kaj arbaraj randoj super 1000 metroj super marnivelo. La IUCN klasifikis la specion kiel preskaŭ minacata.

Tamen, ĉi tiu statuso estas pridisputata kaj oni ĝenerale kredas, ke ĉi tiu specio estas multe pli minacata ol kion sugestas ĝia IUCN-statuso. La IUCN-raporto klarigas ĝian habitatperdon pro senarbarigo, minado, terkonverto kaj bruligado. Relative al malaltebenaĵaj arbaroj, pro ĝia krudeco kaj nealirebleco, montaraj arbaroj estas relative sekuraj. Tamen, ĝia plej granda minaco estas la kaptado por la komerco de dorlotbestoj; eĉ en areoj kie la arbaro plejparte restis sendifekta ĉi tiu birdo nun fariĝis ekstreme malofta aŭ eĉ loke formortinta en iuj areoj. Pro ĉi tiuj lokaj formortoj, la Filipina Ruĝa Listo listigis ĝin kiel vundeblan.
Ĝi troviĝas en pluraj protektitaj areoj kiel Monto Apo kaj la Montaro Kitanglad, sed kiel ĉe ĉiuj areoj en Filipinoj, la protekto estas malstrikta. Nuntempe ne ekzistas speci-specifaj konservadplanoj, sed konservadaj agoj proponitaj de la IUCN Ruĝa Listo estas fari esplorojn por pli bone kompreni la populacion kaj teritorion kaj por pli bone protekti ĝian vivejon. BirdLife International. (2016). "Trichoglossus johnstoniae". IUCN Red List of Threatened Species. 2016: e.T22684559A93035057. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22684559A93035057.en. Alirita la 31an de Majo 2025. 

Referencoj

 Forshaw, Joseph M. (2006). Parrots of the World; an Identification Guide. Bildoj de Frank Knight. Princeton University Press. ISBN 0-691-09251-6.
Collar N (1997) "Family Psittacidae (Parrots)" en Handbook of the Birds of the World Volume 4; Sandgrouse to Cuckoos (eld. del Hoyo J, Elliott A, Sargatal J) Lynx Edicions:Barcelona. 

Eksteraj ligiloj

Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj