Traktato de amikeco

Traktato de amikeco estas internacia interkonsento establanta proksimajn rilatojn inter ŝtatoj aŭ nacioj, ofte fokusanta al kunlaboro en areoj kiel komerco, rimedoj, teritoria integreco aŭ reciproka subteno (defendo kaj diplomatio).
 Tiuj traktatoj povas inkluzivi promesojn pri ne-agreso, limigitaj militaj aliancoj, aŭ rekonon de sendependeco de emerĝantaj ŝtatoj. En antikva Grekio, amikecaj rilatoj inter politoj estis klasifikitaj en tri tipoj: filiai (amikaj ligoj), simmaĥia (aliancoj por batalo), kaj epimaĥia (defendaj aliancoj). Amikecaj traktatoj ofte havas simbolan valoron, helpante solidigi diplomatiajn rilatojn, kvankam ilia praktika efiko dependas de la specifaj kondiĉoj kaj geopolitika kunteksto.

 Superrigardo 
Amikecaj traktatoj estas uzataj por formaligi interkonsentojn pri komuna uzo de rimedoj, aliro al havenoj, komercaj vojoj, fiŝkaptejoj, aŭ promesoj de kunlaboro. Kvankam malofte, iuj traktatoj kun amikeca terminologio povas inkluzivi militajn aliancojn aŭ paktojn de ne-agreso. Tiuj traktatoj ankaŭ povas signali sendependajn rilatojn kun novaj ŝtatoj, markante ilian eniron en la internacian komunumon. En la moderna epoko, amikecaj traktatoj ofte funkcias kiel kadro por plifortigi politikajn, ekonomiajn, kaj kulturajn ligojn, kvankam ilia signifo povas esti pli simbola ol deviga pro manko de juraj devigoj. La koncepto de amikeco en traktatoj estis historie uzata por pravigi diplomatiajn kaj politikajn agojn, kiel vidite en dokumentoj kiel la Traktato de Vestfalio (1648), kiu deklaris "sinceran amikecon" inter subskribintoj.

 Historiaj kaj nuntempaj ekzemploj 

 Historiaj ekzemploj 

 Traktato de Vestfalio (1648): Subskribita la 24-an de oktobro 1648, tiu traktato finis la Tridekjara Milito kaj establis principojn de ŝtata suvereneco. Ĝi deklaris "sinceran amikecon" inter la Sankta Romia Imperio, Francio, Svedio, kaj aliaj subskribintoj, celante daŭran pacon kaj kunlaboron. 
 Paco kaj Amikeca Traktatoj (1725–1779), ankaŭ konata kiel Traktatoj de Halifakso (Q30646273): estas serio de traktatoj subskribitaj inter Britio kaj indiĝenaj popoloj (Mi’kmaq, Maliseet, kaj aliaj) en la Marbordaj Provincoj de Kanado. Tiuj traktatoj, ekzemple la traktato de 1725, celis fini malamikecojn kaj faciligi komercon, kvankam ili ofte estis mallongdaŭraj pro daŭraj konfliktoj.
 Uson-Francia alianca traktato kaj la Uson-Francia traktato de amikeco kaj komerco (1778) (Q2650034)
 Japana-Usona Traktato de Paco kaj Amikeco (1854), ankaŭ konata la Traktato Harris (Q1194699), la efektiva malfermo de Japanio al la mondo.
 La Nederlanda-Japana Traktato pri Amikeco (1858), ankaŭ konata kiel Traktatoj Ansei (Q1152499), oni permesis nederlandanojn komerci en Nagasako.
 Anglo-Japana Alianca Traktato (Q541195, 1902): Subskribita la 30-an de januaro 1902 inter Britio kaj Japanio, tiu traktato estis nomita amikeca traktato kvankam ĝi estis ĉefe milita alianco. Ĝi helpis Japanion emergi kiel regiona potenco kaj subtenis Britajn interesojn en Azio.
 Traktato de Moskvo (1921): Inter Sovetunio kaj Turkio.
 Berlina Traktato de (1926): Inter Germanio kaj Sovetunio, daŭrigo de Traktato de Rapallo (1922)

 Nuntempaj ekzemploj 

 En 1945 Ĉinio kaj la Sovetunio subskribis amikecan kaj aliancan traktaton, laŭ kiu la mararmean bazon de Port Arthur (Luŝun) estos uzata de la du landoj komune (dum 30 jaroj). 
 Traktato de Amikeco inter Nov-Zelando kaj Samoo (1962): Subskribita la 1-an de aŭgusto 1962, tiu traktato markis la sendependecon de Samoo kaj establis amikecajn rilatojn kun Nov-Zelando. Ĝi emfazis kunlaboron en komerco kaj helpo, kvankam ĝi estis kritikita pro neegalaj povrilatoj. Pri la interŝtataj rilatoj kaj la enhavo de la traktato vidu (Q39055195).
 Traktato de Elizeo (1963), ankaŭ konata kiel la Traktato de Franc-Germana Amikeco. 

 Indo-Sovetia Traktato de Amikeco kaj Kunlaboro (Q11409068, 1971): Subskribita la 9-an de aŭgusto 1971 inter Barato kaj la Sovetunio, tiu traktato provizis reciprokan subtenon dum la Barat-Pakistana Milito. Ĝi inkluzivis promesojn de ne-agreso kaj konsultoj pri internaciaj aferoj, plifortigante Baraton geopolitike. 
 Baza Traktato de Amikeco kaj Kunlaboro (1976): Subskribita la 16-an de junio 1976 inter Aŭstralio kaj Japanio, ankaŭ konata kiel la NARA-Traktato (Q4867015), tiu traktato establis kadron por politikaj, ekonomiaj, kaj kulturaj rilatoj. Ĝi estis signifa por ambaŭ landoj, plifortigante ekonomiajn ligojn kaj markante Japanion kiel emerĝantan industrian potencon. 
 Ĉina-rusia traktato de amikeco (2001), antaŭulo de BRICS. 
 Traktato de Kvirinalo (2021), inter Francio kaj Italio.

 Referencoj 

Kategorio:Internaciaj traktatoj
Kategorio:Diplomatio
Kategorio:Internaciaj rilatoj
Kategorio:Amikeco