Johano la Brava (poemo)

eta|Husaro el la frua 19-a jarcento

Johano la Brava () estas poezia rakonto de la hungara romantika poeto Sándor Petőfi, publikigita en 1845. La verko rakontas, laŭ fabela kutimo, la aventurojn de kuraĝa husaro, kiu ekvojaĝas de Hungario al Francio por batali kontraŭ la osmanidoj. 

Konsistanta el 370 versoj, ĉiu konsistanta el kvar linioj. Literature, ĝi estas rakonta poemo .

La rakonta poemo estas transira ĝenro. Rima-ritma teksto, kiu estas tipa por poemoj, sed samtempe rakontas historion, kiu ĝenerale estas malproksima de poemoj, kiuj esprimas pli da sperto kaj sento. Ĝi estas kaj lirika kaj eposa laŭnature. 

Estas kvin turnopunktoj en ĝia strukturo: Hansel kaj Gretel estas disigitaj, Hansel varbiĝas kiel soldato kaj ricevas la nomon Johano la Brava. Li bedaŭrinde alfrontas la fakton, ke Gretel estas mortinta, kaj fine alvenas en Feolandon.

Dezső Kosztolányi nomis la verkon la "Hungara Odiseado". La verkisto kreas idealan bildigon, ĉar Jancsi Kukorica, la orfa knabeto, finfine fariĝas la reĝo de Feolando.

Johano la Brava proklamas la venkan supervenkon de sufero kaj provoj fare de malriĉuloj kaj subprematoj. En la intrigo, la realisma bildo de vilaĝa vivo miksiĝas kun popolrakontaj motivoj (la orfa knabo iras en la mondon, travivas provojn, renkontas fikciajn estaĵojn (sorĉistinojn, grifojn , gigantojn, ktp.). La vilaĝo kaj la dezertejo estas la mondo spertata de Petőfi, kaj la rakonto komenciĝas post forlaso de ili. La protagonisto ne nur alfrontas mensajn kaj fizikajn defiojn dum sia vojaĝo, sed ankaŭ devas superi moralajn kaptilojn, kiuj testas lian karakteron. La du orfoj de la vilaĝo fine renkontiĝas en la lando de eterna feliĉo, Feolando, kie ili regas eterne. En liaj fabeloj, ĉiuj aspektas idealigitaj. La poeto esence vidas ĉiujn kiel bonajn, la pekuloj ricevas sian merititan punon, kaj la virtuloj ricevas sian merititan rekompencon. Petőfi verkis la poemon por la popolo - la simpla popolo - tial la popolrakonto fariĝis la modelo por la poemo.

La poemo akiris grandegan popularecon en Hungario kaj estas hodiaŭ konsiderita klasikaĵon de hungara literaturo.  Ĝi estis adaptita en populara opereto de Pongrác Kacsóh en 1904 kaj en la animacia filmo Johnny Corncob, la unua de ties speco en Hungario, en 1973.

 Heredaĵo 
En 1974 Marcell JANKOVICS kreis desegnitan filmon pri la historio.

Ekzistas ankaŭ germana traduko, titolita Der Held János, de Karl-Maria Kertbeny, kaj angla traduko kun la titolo John the Valiant, kreita en 1999 de John Ridland. Interese, Ridland ne scias la hungaran lingvon. Verŝajne li uzis prozan tradukon kiel bazon.

 En Esperanto aperis 

 Johano la Brava / El la hungara: Kálmán Kalocsay. - 2. eld. - Budapest: Literatura Mondo, 1948. - 65 p. Originala titolo: János vitéz
 Johano la Brava : bildrakonto / adapt. de poemfabelo de Sándor Petőfi. El la hungara trad. Kálmán Kalocsay. Bildoj laŭ freskoj de Béla Sándor. Proza teksto de Ada Csiszár. - Budapest, 1997. - 37 folioj : multaj ilustr. Originala titolo: János vitéz
 Johano la Brava : popolfabelo en versoj / El la hungara originalo: K. de Kalocsay. [La ilustr. kreis Almos Jaschik]. - Budapest: Literatura Mondo, 1923. - 84 p. : ilustr. Originala titolo: János vitéz

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 János Vitéz, historia figuro

 Eksteraj ligiloj 

 Plena teksto en la hungara kaj la angla

Kategorio:Fikciaj hungaroj