Eric Berne

Eric BERNE (naskita kiel Eric Lennard Bernstein la 10-an de majo 1910 en Montrealo; mortis la 15-an de julio 1970 en Monterey, Kalifornio) estis kanad-usona psikologo kaj psikiatro. 

Li estas plej konata kiel la kreinto de transakcia (transaga) analizo kaj scenara analizo kiel psikoterapia metodo, kiun li derivis de psikanalizo, ĝenerala teorio kaj metodo por trakti nervajn kaj mensajn malsanojn, Berne fokusiĝis al la " transakcioj " (de la angla trans- - prefikso indikanta movadon de io al io, kaj la angla action - "ago"), kiuj subestas interpersonajn rilatojn. Kelkajn specojn de transakcioj, kiuj havas kaŝitan celon, li nomas ludoj. Berne konsideras tri ego- statojn: Plenkreskulo, Gepatro kaj Infano (kiuj ne estas la Mio, Supermio, kaj Ĝio de Freud). Kiam persono kontaktas la ĉirkaŭaĵon, laŭ Berne, ĉiam troviĝas en unu el ĉi tiuj statoj. 
 Vivo 
Eric Berne studis medicinon ĉe la Universitato McGill en Montrealo, diplomiĝante kun ĝenerala medicina grado en 1931. Li poste daŭrigis siajn studojn ĉe Universitato Yale, kie li studis psikiatrion kaj psikanalizon. 

Li fariĝis usona civitano en 1939, kaj poste laŭleĝe ŝanĝis sian nomon al Berne, kvankam li ofte uzis pseŭdonimojn por subskribi kelkajn el siaj publikigitaj artikoloj. Li servis nelonge en la armeo dum la Dua Mondmilito, poste revenis al siaj studoj. 

 Psikiatria laboro 

 Projekta Intuicio 
Berne pasigis dek jarojn studante intuicion en la diagnoza procezo. Lia intereso ekestis kiam, kiel armea psikiatro, li devis prilabori la dosierojn de miloj da armeaj maldungoj kaj, por sia propra amuziĝo, provis malgrandan ludon: Li demandis al la viroj la demandojn "Ĉu vi nervozas?" kaj "Ĉu vi iam vidis psikiatron?" kaj provis diveni la profesion de la persono el iliaj respondoj. Li estis aparte preciza kun mekanikistoj kaj farmistoj. Li notis siajn spertojn kaj malkovrojn en serio de eseoj pri la temo de intuicio. Ĉi tiu laboro kondukis al la koncepto de transaga analizo.

 Koncepto de transakcia analizo 
Kiel kuracisto, Berne lernis diagnozi psikopatologion, klasifiki siajn pacientojn el psikiatria perspektivo, kaj dikti al ili kiel ili devus esti enpostenitaj nur sur lia medicina pozicio. Estis nekonate al li kaj ne konvenis al lia preskribita rolo fidi sian tujan percepton kaj integri ĝin laŭe en sian praktikan laboron. Ĉe tiu punkto, li ĉesis "parafrazi la malnovan melodion" kaj komencis "vere aŭskulti la pacienton." Tio ebligis al li integri siajn komprenojn pri intuicio en sian terapian laboron. Anstataŭ apliki la terminojn kaj kategoriojn de edukita psikiatro kaj deklari iun, ekzemple, kiel severan kazon de latenta samseksemo aŭ paranojan skizofreniulon, li tute agordiĝis al la koncerna persono kaj uzis sian intuicion por formi bildon pri ili.

 Malkovro de ego-statoj 
Fine, Berne malkovris, ke ĉiu homo enhavas ego-bildon el la infanaĝo. Li nomis ĉi tiujn ego-bildojn "ego-statoj". Poste, li distingis la infanecan ego-staton de la plenkreska ego-stato, kiun la koncerna persono prezentas ekstere kaj estas plej klare videbla al eksteruloj. Berne distingis inter du plenkreskaj ego-statoj: unu, kiun li nomis la plenkreska ego-stato kaj klasifikis kiel racia, kaj dua, ne nepre racia, la gepatra ego-stato, kiun li rigardis kiel derivita de la gepatroj.

 Egobildo kiel baza koncepto 
Li poste uzis la membildon en sia terapia praktiko. Li malkovris, ke liaj rektaj komprenoj (intuicioj) ebligis al li establi multe pli efikan kaj helpeman rilaton kun la sentoj kaj spertoj de siaj pacientoj ol per la diagnozaj terminoj, kiujn li antaŭe uzis kiel psikiatro. Li sukcesis identigi membildon por ĉiu paciento, kiu rilatis al ilia infanaĝo. Tio permesis al li iom post iom integri la membildon de la paciento kiel infano en ĉiun anamnezon. Laŭ Berne, la infanaj membildoj de pacientoj povas esti resumitaj per kelkaj vortoj, kiel ekzemple "malgranda blonda knabino staranta antaŭ barita ĝardeno plena de lekantetoj" por virino, aŭ "knabo en la pasaĝerloko dum lia patro veturas kun maksimuma rapideco" por viro. Vidu Regepatrado (d:Q2144959)

 Finita teorio 
Berne daŭrigis siajn observojn de pacientoj, distancigante sin pli kaj pli de la enhavo de sia pli frua trejnado. Li malkovris la gravecon de karesoj kaj tempostrukturado kaj observis transakciojn, ludadojn, ŝatokupojn, kaj fine manuskriptojn. Antaŭ la fino de la 1960-aj jaroj, lia teorio estis preskaŭ plene evoluigita. Li fine tute rezignis pri konvencia psikiatria diagnozo. Laŭ ŝerco lia pri la maniero kiel homoj estas diagnozitaj, ili estas nomataj pasive-dependaj se ili montras malpli da iniciato ol la terapiisto kaj socipatoj se ili montras pli da iniciato ol la terapiisto. Teorie, Berne ĉiam restis ligita al psikanalizo; tra la jaroj, tamen, ĝi fariĝis malpli grava por lia pensado. Fine, ĝi jam ne ludis ian ajn rolon en lia grupa terapio.

 Koncepto de homa konduto kaj resaniĝo 
Komence, li kredis, ke transaga analizo povus nur helpi plibonigi interpersonan konduton (socian kontrolon), t.e., kontroli la aktoradon, dum psikanalizo kapablas plenumi la veran terapian laboron. Li iom post iom ekkredis, ke transaga analizo ludas la ĉefan rolon en la resaniĝo de la paciento, kaj ke nur la malfacila procezo de scenaranalizo estas rezervita por psikanalizaj teknikoj. Poste, li ankaŭ plenumis scenaranalizon sen psikanalizaj metodoj. Lia psikanaliza fono estis evidenta nur en fojaj kazprezentoj.

 Terapio por ĝenita sekseco 
En sia prelegserio pri la specoj kaj reguloj de amo, Berne prezentas la rilaton inter viro kaj virino el diversaj perspektivoj kiel infano-infana rilato. Li avertas kontraŭ seksa kontakto kun neplenaĝuloj, lamentas la oftan transgreson de seksaj sentoj en agreson kaj militon, kaj postulas konkurencon pri la plej bona zorgado de idoj kiel rimedon por tio.

 Games People Play (Ludoj kiuj Homoj Ludas) 
dekstra|eta|Games People Play (Ludoj kiuj Homoj Ludas), Dell Paperbacks, eldono de 1964 
"La Ludoj de Homo - La Psikologio de Homaj Rilatoj", publikigita en 1964, fariĝis furorlibro kaj vendis pli ol 5 milionojn da ekzempleroj. La verko priskribas sociajn interagojn en normala kaj difektita funkciado. D-ro Berne prezentas analizon de tridek ses ludoj, kiujn li klasifikas laŭ kategorioj. En ĉi tiu verko, Berne ne nur dividas rilatojn en ludemajn aŭ aŭtentajn rilatojn, li ankaŭ faras dividon ene de la rilatoj mem. En pli evoluintajn rilatojn kaj malpli evoluintajn rilatojn, tio estas, pli infanecajn. Laŭ la dividmetodo de la transakcia analiza modelo, en ĉi tiu metodo, kiel klarigite en la antaŭa paragrafo, ĉiuj ludoj (transakcioj) estas dividitaj en tri dividojn: gepatro, plenkreskulo, infano. La esenco de la ludoj priskribitaj de Berne estas, ke la sumo de la ludoj ne estas nulo, (d:Q156612 t.e. unu venkas je la kosto de la alia), la persono, kiu profitas de la transakcio, estas la gajninto de la ludo. Kontraste, la "ludoj", kiujn homoj ludas, ofte estas profitodonaj por ĉiuj ludantoj, eĉ tiuj, kiuj ŝajne malvenkas, ĉar ili traktas mensan ekvilibron aŭ antaŭenigas la adopton de sociaj roloj, kiuj kaŭzas memvundadon. La ludantoj ofte ne konscias pri la profito, sed anstataŭe ili kondukas la ludon en vivskripton laŭ siaj gepatraj familiaj interagoj (gepatro, plenkreskulo, infano) kaj laŭ preferataj emocioj.

Kvankam ĉi tiu verko estis verkita por atestitaj terapiistoj, ĝi fariĝis furorlibro de la New York Times, alportante famecon al Eric Berne. La verko klare prezentis ekzemplojn el la ĉiutaga vivo pri la manieroj, laŭ kiuj homoj estas perceptitaj per la ludo, kiun ili ludas. Berno donis al ili memorindajn nomojn kiel "Nun mi kaptis vin, vi putinido", "Ligna kruro", "Kial vi ne... / Jes, sed...", "Ni batalu, vi kaj li". Iuj el ĉi tiu terminologio fariĝis popularaj en usona vortprovizo.

El la malantaŭkovrilo

Homoj emas vivi siajn vivojn en la sfero de siaj reciprokaj rilatoj, ludante 'ludojn', por eviti alfronti la realecon, por kaŝi tendencojn, por pravigi agojn, aŭ por eviti faktan partoprenon en personaj rilatoj. D-ro Bern prezentas ampleksan kaj imponan analizon, en klara lingvo kaj kun humuro, de tridek ses ludoj, kiujn li kategoriigas jene: 'vivludoj'; 'geedzecaj ludoj', kiuj povas okupi paron por ke ili povu daŭre vivi siajn frustritajn aŭ senplezurajn vivojn; 'seksludoj', en kiuj unu persono provokas reagojn en la alia, kaj poste agas kvazaŭ li estus nenio pli ol senkulpa viktimo; 'festaj ludoj', kiuj implikas senĉesan klaĉadon aŭ konstantan plendadon; 'kuracistaj oficejaj ludoj'; 'submondaj ludoj' kaj 'bonaj ludoj'." Dum du jaroj aŭ pli, la verko estis inter la furorlibroj en Usono. Kio kaŭzis la kapturnigan sukceson de ĉi tiu polemika kaj pripensinda verko? La originala aliro de la aŭtoro al analizado de la ŝtofo de homaj rilatoj helpas vin ekzameni ne nur la konduton de aliaj, sed ankaŭ vian propran konduton - ĉi tiu ekzemplo de kompreno de manieroj de socia konduto, eĉ se ne estas io por respondi al ĉiuj demandoj, kiuj ĝenas ĉiun detalon, konduto kiu fariĝis stimula kaj provokema temo de la verko.

 Bibliografio 

 The Mind in Action; 1947, New York, Simon and Schuster.
 The Structures and Dynamics of Organizations and Groups; 1961; (1984 Paperback reprint: ).
 Transactional Analysis in Psychotherapy; 1961; (1986 represaĵo: ).
 Games People Play: the Psychology of Human Relations; 1964 (1978 reprint, Grove Press, ); (1996 Paperback, )
 Principles of Group Treatment; 1966 Oxford University Press  
 The Happy Valley; 1968, Random House Publisher, 
 Sex in Human Loving; 1970.
 A Layman's Guide to Psychiatry and Psychoanalysis (Paperback); 1975, Grove Press; 
 What Do You Say After You Say Hello?; 1973; 
 A Montreal Childhood; 2010, Sevilo (Hispanio), Editorial Jeder. ISBN 978-84-937032-4-0

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Homa konduto
 23110 Ericberne

 Eksteraj ligiloj 

 Eric Berna retejo daŭrigita de lia familio 
 UCSF: Eric L. Bernaj dokumentoj arkivo

Kategorio:Kanadaj psikologoj
Kategorio:Usonaj psikiatroj