Franz Rosenzweig

eta|Tomboŝtono de Rosenzweig
Franz Louis August ROSENZWEIG /ˈroʊzən.zwaɪɡ/ [ˌfʁant͡s ˈʁoːzn̩ˌt͡svaɪ̯k] (n. la 25-an de decembro 1886 en Kaselo; m. la 10-an de decembro 1929 en Frankfurto ĉe Majno) estis germana filozofo, historiisto kaj tradukisto, specialiĝanta pri juda filozofio. Li estas konata pro sia esplorado pri G.W.F. Hegel, sia verko La Stelo de Elsaviĝo, kaj sia kunlaboro kun Martin Buber. Nahum N. Glatzer, Franz Rosenzweig: His Life and Thought (New York: Schocken Books, 1961, 2nd edn.), pp. 174–6.
La religia filozofio, kiun li disvolvis en diskutoj kun kristanaj pensuloj, estas rimarkinda ekzemplo de sukcesa interreligia dialogo. Kunlabore kun Martin Buber, li tradukis la Tanaĥon en la germanan. En 1919, li fondis la Liberan Judan Seminarion en Frankfurto ĉe Majno. Li havis grandan influon sur la intelektularon de la germana judaro.

Franz Rosenzweig eniris la historion de la 20-a-jarcenta filozofio kiel pensulo, kiu kreis sistemigitan doktrinon de dialogika "nova pensado", kiu estas principe malsama ol la "malnova", klasika, ĉar ĝi ne estas pensado direktita al abstrakta, senmova kaj eterna "universala", sed vorta pensado en la tempo.

 Vivo 
Li naskiĝis en ĉefe asimilitan judan familion en Kaselo, kiu nur marĝene observis judajn tradiciojn. Lia edukado estis plejparte sekulara, kaj li studis historion kaj filozofion ĉe la universitatoj de Göttingen, Munkeno kaj Freiburg. 

Dum li verkis sian doktoran disertaĵon pri la germana filozofo Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Rosenzweig reagis kontraŭ la idealismon de Hegel, preferante ekzistadisman aliron. 

Rosenzweig konsideris konvertiĝon al kristanismo dum kelka tempo, influite de familianoj kaj amikoj, kiuj faris la samon, sed ekde 1913 li komencis okupiĝi pri juda filozofio.  Liaj leteroj al lia amiko Eugen Rosenstock-Huessy, kiu mem konvertiĝis de judismo al kristanismo, estas publikigitaj kiel Judismo Malgraŭ Kristanismo. Rosenzweig poste fariĝis studento de Hermann Cohen. 

La ĉefa verko de Rosenzweig, Stern der Erlösung (La Stelo de Saviĝo), provas portreti la rilaton inter Dio, la homaro kaj la mondo. Li kritikas okcidentan filozofion, precipe tiun de Hegel, pro etikaj kialoj. 

Rosenzweig ankaŭ kunlaboris kun Martin Buber, alia juda pensulo, pri polemika nova traduko de la Malnova Testamento el la hebrea en la germanan. 

Li ankaŭ fondis tion, kio fariĝis konata kiel la Lehrhaus (Libera Juda Studdomo), institucio kie judoj povis remalkovri kaj studi sian judan heredaĵon. La Lehrhaus edukis multajn eminentajn judajn intelektulojn ĝis la nazioj fermis ĝin. 

 Heredaĵo 
Post lia morto, lia vidvino Edith kaj filo Rafael fuĝis el Germanio al Palestino en 1939. La biblioteko de Rosenzweig kun ĉirkaŭ 3 000 volumoj devis sekvi lin, sed la kargoŝipo estis deturnita al Tunizo dum la Dua Mondmilito. Ĝi nun estas en la Nacia Biblioteko de Tunizio, Dâr Al-Kutub Al-Wataniya. 

 Verkaro (elekto) 

 Hegel und der Staat, 1920
 Bildung und kein Ende, 1920
 Der Stern der Erlösung, 1921
 Das Büchlein vom gesunden und kranken Menschenverstand 1922
 Sechzig Hymnen und Gedichte des Jehuda Halevi, 1924
 Die fünf Bücher der Weisung, 1925
 Zweistromland, 1926
 Briefe eines Nichtzionisten an einen Antizionisten, 1929

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Interreligia dialogo
 65694 Franzrosenzweig

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Germanaj filozofoj
Kategorio:Judaj filozofoj
Kategorio:Germanaj judaj teologoj
Kategorio:Filozofoj de judismo
Kategorio:Germanaj filozofoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Tradukistoj de la Biblio