Blufrunta papageto

Blufrunta papageto (Touit dilectissimus) estas specio de papagoj en la familio papagedoj, latine Psittacidae, kaj genro Touit. Ĝi troviĝas en Kolombio, Venezuelo, Ekvadoro kaj Panamo.

Taksonomio kaj sistematiko
La Blufrunta papageto estas monotipa. Tamen, kelkaj fakuloj traktis ĝin kiel samspecia kun la Kostarika papageto (T. costaricensis) sub tiu nomo. Ambaŭ formas superspecion.Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 30a de Januaro 2023. A classification of the bird species of South America. American Ornithological Society.  Alirita la 30an de Januaro, 2023

Aspekto
La blufrunta papageto estas ĉirkaŭ 17 ĝis 18 cm longa kaj pezas 59 ĝis 71 g. Ĝia korpo estas plejparte verda, pli malhela supre ol sube. Ĝia frunto estas blua; ĝi havas blankan okulringon kaj ruĝan linion antaŭ kaj sub la okulo kun pli da bluo sub ĝi. Ĝia krono kaj malantaŭa kolo estas bronzverdaj. Ĝi havas multe da ruĝo sur la "pojno" de la flugilo, kaj ĝiaj antaŭbalotoj estas nigraj kun verdaj randoj. Ĝiaj subflugilaj kovriloj estas flavaj. Ĝiaj centraj vostoplumoj estas nigraj kaj la aliaj flavaj kun nigraj pintoj. Maskloj havas pli da ruĝo sur siaj flugiloj ol inoj; nematuruloj similas al inoj kun malpli distinga vizaĝbildo.Collar, N., P. F. D. Boesman, kaj E. de Juana (2020). Blue-fronted Parrotlet (Touit dilectissimus), versio 1.0. En Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 19an de Februaro, 2023

Distribuado kaj habitato
La blufrunta papageto troviĝas ekde orienta Panamo suden laŭlonge de la pacifika deklivo de Kolombio kaj Ekvadoro ĝis la provinco El Oro kaj en la montaroj Andoj kaj Serranía del Perijá de Venezuelo. Ĝi loĝas en nebularbaroj kaj matura sekundara arbaro. En Andoj ĝi plejparte varias en alteco inter 500 kaj 1 400 m, sed troviĝas eĉ nur je 100 m kaj en Kolombio ofte ĝis 2 000 m; en Venezuelo ĝi plejparte troviĝas inter 1 300 kaj 1 600 m. Ĝi estis registrita eĉ je 3 000 m. Ĝia populacio estas tre surloka kaj disvastigita tra sia teritorio.

Kutimaro
Ili estas sociemaj, ofte troveblaj en malgrandaj grupoj de ĝis 15 individuoj. Ili kutime estas preteratentataj pro sia kvieta naturo dum manĝado kaj ripozado en arbopintoj, sed povas esti tre bruaj dumfluge. Blufruntaj papagetoj estas vidataj pli ofte ĉe la arbara rando.

Movoj
Blufruntaj papagetoj faras laŭsezonajn movojn de sia kerna teritorio al la malaltaj teroj kaj altaj altitudoj.

Manĝado
Oni konas malmulton pri la dieto de la blufrunta papageto. La stomakenhavo de specimenoj inkluzivis malgrandajn fruktojn, kvankam oni ne scias ĉu la fruktopulpo aŭ la semoj estis la celo. Ĝi estis dokumentita manĝante la semojn de fruktoj de la familio Clusiaceae.

Reproduktado
La blufrunta papageto ŝajne reproduktiĝas en majo kaj junio en Panamo. Ĝia sezono en Kolombio inkluzivas marton kaj junion sed ne estas bone difinita. La malmultaj konataj nestoj estis elfositaj en arbaraj termitejoj; unu en Kolombio estis ĉirkaŭ 7 m super la grundo.

Statuso
La IUCN taksis la blufruntan papageton kiel Malplej Zorgigan. Ĝi havas grandan teritorion, sed ĝia populacio ne estas konata kaj oni kredas, ke ĝi malpliiĝas. Neniuj tujaj minacoj estis identigitaj. BirdLife International (2018). "Blue-fronted Parrotlet, Touit dilectissimus". IUCN Red List of Threatened Species. 2018: e.T22686021A130104180. doi:10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22686021A130104180.en. Alirita la 19an de Februaro 2023.  "Nekutima ĝis rara... multe da vivejo restas, malmulte da komerco ekzistas, kaj ĝi estas relative sekura."

Referencoj

Juniper & Parr (1998) Parrots: A Guide to Parrots of the World; .

Eksteraj ligiloj
World Parrot Trust Parrot Encyclopedia - Species Profile

Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Panamo
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro