Veremundo Méndez Coarasa

Veremundo MÉNDEZ COARASA (Hecho, 14-a de majo 1897 - samloke, 30-a de decembro 1968) estis hispana verkisto kaj poeto en la aragona dialekto ĉesa. Li studis en la loka lernejo kaj poste en la Normala Lernejo de Huesca, kie li finis instruadon en 1915. Li ankaŭ studis topografion kaj dum pluraj jaroj laboris pri hidraŭlikaj evoluigaj projektoj de la Aragona Subbordán. De 1920 ĝis sia emeritiĝo en 1958, li unue estis oficisto de la Urbodomo de Hecho, servante kiel provizora sekretario kelkfoje.

 Verkado 
Li komencis sian verkistan karieron en la aĝo de tridek ses jaroj, kuraĝigite de famaj lingvistoj kiel Alwin Kuhn. Li estis nomumita koresponda konsilisto de la Institucio Fernando el Católico en 1945 kaj koresponda membro de la Reĝa Akademio de Nobeloj kaj Belartoj de San Luis en 1963. Lia verkaro inkluzivas 190 komponaĵojn (la unua: "Eĥo" kaj "Oza", de majo kaj junio 1934 respektive) entute ĉirkaŭ 18 000 versojn. La solaj konataj verkoj de lia prozo estas kelkaj mallongaj verkoj, kiel ekzemple Las fiestas d'antis más. Ĉi tiuj versoj estis skribitaj en rafinita kaj riĉa aragona lingvo el Jaca, ĉar li zorgis ne nur uzi la vortprovizon kaj esprimojn, kiujn li jam konis, sed ankaŭ tiujn, kiujn li lernis de la maljunuloj de la valo.

En ĉi tiuj versoj, la plej oftaj temoj estas la vivo kaj kutimoj de Jaca ("La Sanchuanada ", "Lo matacochín ", "Las flamas de lo fogaril", ktp.) kiuj, laŭ realisma kaj priskriba maniero, rakontas la pastrajn kaj agrikulturajn taskojn de la homoj de la valo. Tiel, etnografia intereso aldoniĝas al ĝia literatura valoro: «Las yerbas», «Los huertos», «La siega», «La trilla», «La sanmigalada», «La siembra», «La nieu», «Lo pescataire»... La vivciklo de la naturo speguliĝas en kelkaj el liaj poemoj, («Las fuellas de los arbols», «La trilla»; en «La trilla» la ciklo de la tago, agrikulturaj taskoj kaj la formato de la poemo estas kombinitaj), same kiel la personigo de aferoj kaj naturaj elementoj aŭ fantazio («Lo sun de los lobos», «Soniando'n los Pirineos»...), estas oftaj trajtoj de la poezio de Veremundo.

Ĉiujare li verkis la malferman paroladon por lokaj festoj (Lo vociau pa fiestas (1949), Las fiestas de lo lugar (1953), Ya ve iplegando setiembre (1962), ¡Otra golteta, royeta! (1968), ktp.). Li verkis ankaŭ ĉiun jaron poemon dediĉitan al Domingo Miral, komencante la jaron de sia morto en 1942 («Miral s'en ye íu» estis la unua), aŭ omaĝe al aliaj homoj («Lo mío recuerdo», memore al Rafael Gastón). Kristnaskaj kantoj, poemoj pri lokaj eventoj («La agonía de las campanas» (1942), pri la preĝeja fajro) aŭ kelkaj membiografiaj poemoj plenigas lian verkon.

Dek jarojn post lia morto, dek du poemoj estis kolektitaj en la libro Añada'n la Val d'Echo. Tomás Buesa ankaŭ redaktis Los míos recuerdos (Miaj Memoroj), kiu inkluzivas 130 el la 190 komponaĵoj de la poeto el Ĥako, el kiuj kelkaj estis publikigitaj ankaŭ en diversaj specialigitaj germanaj revuoj kaj aliaj tradukitaj en esperanton.

Veremundo Méndez, kun sia verko, povas esti konsiderata klasikaĵo de la aragona literaturo.

 Poezio 
 Añada'n la Val d'Echo; Enkonduko, antologio kaj vortprovizo de T. Buesa Oliver, Institucio "Fernando el Católico", Zaragozo, 1979.
 Los míos recuerdos (Miaj Memoroj), Red. de T. Buesa, Zaragozo, Registaro de Aragono-IFC, 1996.

Kategorio:Aragonlingvaj verkistoj
Kategorio:Aragonaj verkistoj