Ekspozomo

Malkovrante la ne-genetikajn kaŭzojn de sano kaj malsano. Ne ekzistas ununura metodo, kiu povas mezuri ĉiujn faktorojn, kiel en genetika esplorado. Ankaŭ, la eksposomo, male al la genaro , estas varia laŭlonge de la tempo. Esplorado pri eksposomoj ofte estas multdisciplina kaj uzas grandajn datumojn .

La termino *ekposomo* estas miksvorto de *eksponiĝo * kaj *genomo* , kaj estis publikigita en artikolo de 2005 fare de Chris Wild, Direktoro de la Internacia Centro por Esplorado pri Kancero. 

Kelkaj programoj de la Usona Nacia Instituto pri Mediaj Sansciencoj (NIEHS) pri la studo de la influo de media eksponiĝo, genetika dispozicio kaj aĝo sur homan sanon, same kiel tiaj projektoj kiel "HELIX: La Homa Fruviva Eksposomo" kaj "La Eksposomika Projekto", estas dediĉitaj al la studo de individuaj faktoroj de la influo de la eksposomo sur la homan korpon. 

 Abiotaj faktoroj 
Abiotaj faktoroj estas la komponaĵoj de ekosistemo, kiuj ne havas vivon (de la greka *bios* , signifanta vivon , kun la prefikso *a-*, sen vivo ). Tio do estas la ĉirkaŭa medio, krom bestoj kaj plantoj (biotaj komponaĵoj): lumo, tero (grundo kaj subgrundo), rokoj, akvo, aero, ĉiuj klimataj faktoroj , ktp.

La temperaturo sur la surfaco de la Tero povas atingi la ekstremajn limojn de +60 °C kaj -70 °C. Ĉiu besto- aŭ plantospecio vivas bone nur ene de certa temperaturintervalo. Ĉe tre malaltaj temperaturoj, fakte, vivoprocezoj malrapidiĝas aŭ provizore haltas.

 Biotaj faktoroj 
Biotaj faktoroj, ankaŭ nomataj biologiaj faktoroj, estas vivaĵoj. La vorto devenas de la greka "bios", signifanta vivo.
Bestoj kaj plantoj konsistigas la biotajn komponaĵojn de la ekosistemo.

(malkomponaĵoj, produktantoj, konsumantoj)

 Limigaj faktoroj 
Temas pri specifaj kondiĉoj, en kiuj la tolerlimo de individuo al certa faktoro estas superita, kompromitante ties supervivon.
Ekzemple, por homoj (kaj por ĉiuj bestoj, kiuj bezonas aerobajn kondiĉojn), la foresto de certa kvanto da oksigeno en la aero estas limiga, ĉar sen ĝi, sendepende de ĉiuj aliaj faktoroj, ili ĉesus vivi. Evidente, faktoro povas esti limiga por unu organismo, sed ne por alia. La ĉeesto de lumo, ekzemple, estas esenca por la vivo de plantoj per fotosintezo, sed ĝi ne estas por proteo , kiu vivas en la mallumo de kavernoj .

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Metagenomiko
 Epigenetiko

 Eksteraj ligiloj 
 Biologio de Eksponiĝo kaj la Eksposomo
 Eksposomo kaj Eksposomiko
 Preciza rolo de Ekologia Sano por  malhelpanta malsanon
Kategorio:Toksologio
Kategorio:Publika bonfarto
Kategorio:Epidemiologio