Tiedemann Giese

Tiedemann Bartholomäus GIESE (latinigite: Tidemannus Gisius"Tiedemann Bartholomäus Giese" - ĉe: Pastoralblatt für die Diözese Ermland, 6/1892, p. 70-76 (biografiego kun latinlingvaj leteroj adresitaj al Erasmo de Roterdamo kaj Filipo Melanktono); naskiĝinta la  en Gdansko, mortinta la  en Lidzbark Warmiński) estis romkatolika teologo, episkopo de Kulm (Chełmno) kaj princepiskopo de Varmio.

 Vivo  
Giese troviĝis inter la konatularo de Nikolao Koperniko: li estis unu el la malmultaj amikoj de ĉi tiu astronomo.Teresa Borawska: Tiedemann Giese. W zyciu wewnøetrznym Warmii i Prus Królewskiĉ, Olsztyn 1984, p. 391 Lia frato Hermann Giese estis edzo de filino de kuzino de Koperniko.Johannes Papritz: "Die Nachfahrentafel des Lukas Watzenrode", ĉe: Jomsburg, 1937, p. 192–197 

Giese studis de 1492 en Lepsiko ĉe Thomas Werner. Bakalaŭriĝo sukcesis en 1495, magistriĝo en 1498. Ne antaŭ 1504 li vokiĝis al la katedrala kapitularo de Gdansko. Kun Mauritius Ferber li ĉefpastris tie ĉe la preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo; en 1577 li nomumiĝis eklezijura tribunalulo; tamen ne realiĝis la volo de Ferber ke Giese fariĝu koadjutoro: ĉi postenon akiris Johannes Dantiscus. 

Ses jarojn poste Giese venis kiel katedrala kustodo al Frombork, la sidejo de la Episkopujo varmia. En 1538 Giese estiĝis episkopo de Chełmno (tie posteulanto de Dantiscus), kio finiĝis en 1549. Sidejo dioceza tiam estis en Lubawa kie kancelieris por li la grava prusa historiografo Lucas David. Li ankaŭ engaĝiĝis pri pligrandigo de la altlernejo de Chełmno. Postulojn de la metropolito de Gniezno pri kontrolhavo super la diocezo de Chełmno li draste malakceptis. En 1549 Giese promociiĝis je princ-episkopeco por Varmio. Pro li la regiono restis katolika, estinte de 1466 sub la protekto de la pola reĝo. La aliaj teritorioj de Prusujo en la medio akceptis la enkondukon de Reformacio.

Giese ricevis de Koperniko la skribaĵojn postlasindajn, la katedrala kapitularo ties bibliotekon. La tombo de Giese troviĝas apud tiu de Koperniko en la katedralo Ĉielenpreno de Mario kaj Sankta Andreo je Fromberk.la enkatedrala tombo de Giese

Lia ĉefverko de 1536 De regno Christi nur eltiraĵe konserviĝis; tute konserviĝis la en 1525 en Krakovo presita pamfleto Antilogikon flosculorum Lutheranorum direktite kontraŭ la reformitan teologon Johann Briesmann. La verkisto Giese do argumentis polemike kun kelkaj teologiaj neklaraĵoj sed ĉiam neskolastike. 

 Verkoj 
 Anacrisis nominis Jesus (1542)
 Antilogikon flosculorum Lutheranorum (1523)

 Literaturo  
 Heinz Gerlinger: "Bischof Tiedemann Giese (1480-1550), Freund des Nikolaus Kopernikus und sein Geschlecht", ĉe: Genealogie. Deutsche Zeitschrift für Familienkunde, volumo 15 (1981), p. 465–472 
 Hans-Jürgen Karp: "Giese, Tiedemann Bartholomäus (seit 1519) (1480-1550)" Ĉe: Erwin Gatz (eld.): Die Bischöfe des Heiligen Römischen Reiches 1448 bis 1648. Ein biographisches Lexikon, Berlino 1996, S. 227–229 

 Eksteraj ligiloj 

Triller, Anneliese: "Giese, Tiedemann" - ĉe: Neue Deutsche Biographie 6 (1964), p. 379
Giese ene de la katolika hierarkio

 Notoj 


Kategorio:Polaj romkatolikaj episkopoj
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Princepiskopoj de Varmio