Ivan Krasko

Ivan KRASKO, naskita kiel Ján BOTTO (n. la 12-an de julio 1876 en Lukovištia, Aŭstrio-Hungario, hodiaŭ Slovakio ; m. la 3-an de marto 1958 en Bratislavo, Ĉeĥoslovakio) estis slovaka poeto kaj verkisto, kies verkaro plejparte povas esti atribuita al literatura modernismo.

Li estas konsiderata la patro de moderna slovaka poezio. Li verkis simbolismajn kantotekstojn , kun profundaj romantikaj eĥoj , kun la temo de homa dramo, scio, kaj per kiuj li uzas la teknikon de sugesto kaj elvoko, montrante specialan majstradon de la arta formo.

En 1946, Krasko estis nomita Nacia Artisto.

 Vivo 
Krasko kreskis en terkultivista familio kaj studis de 1887 ĝis 1892 ĉe hungara gimnazio en proksima Großsteffelsdorf, poste de 1892 ĝis 1894 ĉe germana gimnazio en Hermannstadt en Transilvanio, kaj diplomiĝis ĉe rumana gimnazio en Kronstadt en 1896. En 1900 li komencis studi kemian inĝenierarton ĉe la Praga Politeknikejo kaj ricevis sian titolon de inĝeniero en 1905. Tie li komencis verki siajn unuajn verkojn sub influo de la francaj simbolistoj kaj la ĉeĥoslovaka movado konata kiel Hlasisti. Post diplomiĝo li laboris kiel inĝeniero ĉe sukerfabriko en Klobuky, kaj en 1912 li fariĝis estro de kemia fabriko en Slaný. Dum la Unua Mondmilito li estis ĉefleŭtenanto en Honvéd - regimento. Post la kreado de Ĉeĥoslovakio en 1918, li estis ŝtatoficisto kaj servis kiel deputito por ministerio, poste parlamentano kaj senatano antaŭ ol emeritiĝi en 1938. En 1943, li translokiĝis al la urbo Piešťany, antaŭe loĝinte en Bratislavo.

 Verkado 
Ivan Krasko komencis verki poezion ankoraŭ kiel studento en la gimnazio. La unua publikigo de poemoj de la poeto sub la titolo "Pieseň nášho ľudu" ("Kantoj de nia popolo") aperis en la revuo "Slovenské pohľady" en 1896. Li publikigis siajn verkojn sub la pseŭdonimo Janko Cigan ĝis la dua duono de la 1900-aj jaroj, post kio li ŝanĝis sian kreivan pseŭdonimon al Ivan Krasko (li prenis la rusan nomon Ivan aŭ Jan en la slovaka, kaj Krasko de la nomo de la najbara vilaĝo Kraskovo ).

La ĉefa temo de la verkoj de Krasko estas la socia malegaleco de la slovaka socio, rezisto al la hungarigo de la slovaka popolo, kritiko de la pasiveco de la pli juna generacio, same kiel liaj personaj spiritaj spertoj.

Li okupiĝis pri tradukado de literaturaj verkoj kaj tekstoj el la rumana.

La verkoj de Ivan Krasko havis signifan influon sur la slovakan, ĉeĥan kaj eŭropan poezion. Li estas konsiderata unu el la plej elstaraj poetoj de moderna Slovakio, kies poemoj estis tradukitaj en plurajn eŭropajn lingvojn.

 Verkaro 
Lia verko estis publikigita sub la jenaj pseŭdonimoj: Ivan Krasko, Janko Cigáň, kaj Bohdana J. Potokinová. La nomo Krasko rilatas al Kraskovo, la najbara urbo Lukovištia.

 poezio

 1909 - Nox et solitudo (Nokto kaj Soleco), poemaro
 1912 - Verše (Versoj), kolekto de poemoj
 1966 - Súborné dielo Ivana Krasku 1 (kolekto de Ivan Krasko 1)
 1993 - Súborné dielo Ivana Krasku 2 (kolekto de Ivan Krasko 2)

 prozo

 1907 – Naši (Nia)
 1908 - Sentimentálne príhody 1, 2 (Sentimentaj okazaĵoj, partoj 1 kaj 2)
 1911 - List mŕtvemu (Letero al la Mortintoj)

 Archanjel Michal, nástenná maľba v starobylom kostole na Kraskove, (1932)
 Pôvod dedín Kraskova a Lukovíšť, (1937)

eta|Busto de Ivan Krasko en Rimavská Sobota

 En Esperanto aperis 

 Ministoj - tradukis J.K.
 La patra kampo - tradukis E.V.T. *Janko Jesenský
 Nova Esperanta Krestomatio: La vivo, parto 1

 Heredaĵo 
La municipo Bottovo, fondita en la 1920-aj jaroj, estis nomita laŭ li, kaj monumento al Ivan Krasko staras tie ekde 1962.

En 2010, la asteroido (33129) Ivankrasko estis nomita laŭ li.

 Bibliografio 

   (slovaka)
 Barborica, Corneliu, ECOURII EMINESCIENE ÌN CREATIA POETULUI SLOVAC IVAN KRASKO https://macedonia.kroraina.com/rs/rs18_28.pdf  (rumana)

 Referencoj 

Kategorio:Slovakaj poetoj