Kaba papago

Kaba papago (Poicephalus robustus, laŭ kio Fortika papago), konata ankaŭ kiel Kablanda papago kaj Papago de Levaillant, estas papago el genro de longflugilaj papagoj, kiu reproduktiĝas en grandaj areoj de Afriko. Ĝi estas granda, papago loĝanta en moderklimataj arbaroj de genro Poicephalus endemia de Suda Afriko. Ĝi estis iam grupigita kiel subspecio kun la savan-loĝanto brunkola papago (Poicephalus fuscicollis) kaj la grizkapa papago (P. f. suahelicus), sed ĝi estas nun konsiderata aparta specio.

Taksonomio
La Kaba papago estis priskribita en 1781 fare de la angla ornitologo John Latham laŭ la anglalingva nomo, "robust parrot" (fortika papago). Kiam en 1788 la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin reviziis kaj etendis la verkon de Carl Linnaeus nome Systema Naturae, li inkludis la Kaban papagon kun mallonga priskribo, stampis la duvortan nomon Psittacus robustus kaj citis la verkon de Latham. La tipa loko estas Suda Afriko. 

La Kaba papago estas nun metita kun naŭ aliaj specioj en la genron Poicephalus, kiun enkondukis la angla natursciencisto William Swainson en 1837. La genronomo estas el la antikva greka faios "griza" kaj -kefalos "kapa". La specia epiteto rubustus estas Latina por "forta" aŭ "fortika". La specio estas monotipa: ne estas agnoskita subspecio.

La Kaba papago antaŭe estis konsiderata unu el la tri subspecioj de la brunkola papago (Poicephalus fuscicollis). La Kaba papago estas pli malgranda ol la aliaj du taksonoj kaj havas olivecflavan anstataŭ arĝentgrizan kapon. Detala genetika analizo de la tri taksonoj publikigita en 2015 konfirmis la distingon de brunkolaj kaj kabaj papagoj, kaj sugestis, ke prapatroj de ambaŭ diverĝis antaŭ inter 2,13 kaj 2,67 milionoj da jaroj en la malfrua Plioceno ĝis frua Plejstoceno. Ĉi tiu periodo estis periodo de ŝanĝoj en klimato, kie herbejoj kaj arbaroj kreskis kaj malkreskis, kio supozeble kondukis al izolado kaj fine speciiĝo de apartaj populacioj.

Aspekto
La Kaba papago estas mallongvosta modere granda birdo kun tre granda beko uzata por kraki ĉiajn malmolajn nuksojn kaj fruktokernojn, precipe tiujn de afrikaj flavlignaj arboj (Podocarpus spp.). Ĉi tio kontrastas kun la proksime rilata savana specio (Poicephalus fuscicollis), kiu manĝas vastan gamon da tropikaj arbararboj kiel marula, Commiphora spp. kaj Terminalia spp. Ĉi tiuj specioj estas sekse dimorfaj, kaj inoj tipe havas oranĝkoloran frontan makulon sur la frunto. Ankaŭ junuloj montras pli grandan oranĝ-rozkoloran makulon sur la frunto, sed ne havas la ruĝan koloron sur la ŝultroj kaj kruroj de plenkreskuloj.Downs, C.T. 2005. Cape Parrot Poicephalus robustus pp. 221-222 en Hockey, P.A.R., Dean, W.R.J. kaj Ryan, P.G. (eds) Roberts - Birds of Southern Africa, oka eld. The Trustees of the John Voelcker Book Fund, Cape Town. Ĉi tiuj plumartrajtoj varias inter individuoj kaj inter la tri agnoskitaj formoj.Symes, C.T. 2005. Grey-headed Parrot Poicephalus fuscicollis pp. 222-223 en Hockey, P.A.R., Dean, W.R.J. kaj Ryan, P.G. (eld) Roberts - Birds of Southern Africa, oka eld. The Trustees of the John Voelcker Book Fund, Cape Town.

Distribuado kaj habitato
La Kaba papago estas endemia el Sud-Afriko. Ĝi troviĝas en montaraj arbaroj je moderaj altitudoj en orienta Sud-Afriko de la marborda eskarpo proksime de marnivelo ĝis la mezaj teroj je ĉirkaŭ 1000m. Ĉi tiuj arbaroj troviĝas kiel serio de malgrandaj pecetoj ĉirkaŭ la sudo kaj oriento de Sud-Afriko kaj estas dominitaj de flavlignaj arboj (Podocarpus latifolius, Podocarpus falcatus kaj Podocarpus henkelii).

Kabaj papagoj havas disan distribuon kun la plej granda populacio ĉirkaŭ la Amatol-montoj de la provinco Orienta Kablando kaj etendiĝante orienten, kun pluraj grandaj interspacoj, tra la Mthatha eskarpo kaj Pondoland en la Orienta Kablando kaj la sudaj mezlandoj de Kvazulu-Natalo ĝis Karkloof, proksime de Pietermaritzburg.

Tre malgranda populacio, de ĉirkaŭ 30 individuoj, troviĝas pli ol 600 km norde en la areo Magoebaskloof de la provinco Limpopo. Kabaj papagoj forestas de grandaj areoj de montaraj arbaroj kiel tiuj laŭlonge de la suda marbordo de Sud-Afriko, proksime de Knajsno, la pli altaj afromontaraj arbaroj en la Drakensbergaj montoj de Kvazulu-Natalo, aŭ la mez-altaj arbaroj de la norda provinco Kvazulu-Natalo kaj Svazilando, kiuj apartigas la populaciojn de la mezaj teroj de Kvazulu-Natalo kaj la eskarpoj de Limpopo. [South African Bird Atlas Project 2; Alirita la 5an de Majo 2011] Ĉiuj ĉi tiuj areoj estas ene de la disa intervalo de la papagoj kaj ekzistas malnovaj registroj de Kabaj papagoj el norda Kvazulu-Natalo.

 Referencoj 

 Guide to the Senegal Parrot and its family. M.S. Allan & D. Deter. Barron's. 


Eksteraj ligiloj

Parrots.org 
Kruger Park Birds and Birding: Cape parrot (Poicephalus robustus) 
Kruger Times: Cape Parrot Count, South Africa's Only Endemic Parrot
Percy FitzPatrick Institute of African Ornithology, South Africa

Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko