Kostarika papageto

Kostarika papageto (Touit costaricensis, kaj ankaŭ Ruĝfrunta papageto) estas specio de papagoj en la familio papagedoj, latine Psittacidae, kaj genro Touit. Ĝi troviĝas en Kostariko kaj Panamo.

Taksonomio kaj sistematiko
La Kostarika papageto estis traktita dekelkaj fakuloj kiel subspecio de la Blufrunta papageto (T. dilectissimus), kaj ambaŭ estas nun konsiderataj superspecio.Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 30a de Januaro 2023. A classification of the bird species of South America. American Ornithological Society.  Alirita la 30an de Januaro, 2023 La Kostarika papageto estas monotipa.

Aspekto
La Kostarika papageto estas ĉirkaŭ 15 ĝis 17 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 80 g. Ĝia korpo estas plejparte verda, pli malhela supre ol sube. Ĝia frunto kaj granda parto de ĝia vizaĝo estas ruĝaj kun iom da bluo sur ĉi-lasta kaj blankaj okulringoj. Ĝia krono kaj malantaŭa kolo estas bronzverdaj kaj ĝia gorĝo flaveca. Ĝi havas multe da ruĝo sur la "pojno" de la flugilo, kaj ĝiaj unuarangaj flugilplumoj estas nigraj kun verdaj randoj. Ĝiaj subflugilaj kovriloj estas flavaj. Ĝia vosto havas kvadratan finon; la centraj vostoplumoj estas nigraj kaj la aliaj flavaj kun nigraj pintoj. Maskloj havas pli da ruĝo sur sia vizaĝo ol inoj kaj nematuruloj havas preskaŭ neniun.Collar, N. kaj P. F. D. Boesman (2020). Red-fronted Parrotlet (Touit costaricensis), versio 1.0. En Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 18an de Februaro, 2023

Distribuado kaj habitato
La Kostarika papageto troviĝas de okcidenta Kostariko ĝis okcidenta Panamo ĝis la provinco Coclé, kaj estas pli multnombra sur la kariba deklivo ol ĉe la Pacifiko. Dum la seka sezono ĝi loĝas en tre malsekaj kaj malvarmetaj ĉiamverdaj montaraj arbaroj je altitudoj ĝis 3 000 m; dum la pluvsezono ĝi moviĝas al pli malaltaj pluvarbaroj.

Kutimaro
Movoj
La Kostarika papageto estas prialtituda migranto, moviĝante inter alta altitudo dum la seka sezono kaj pli malalta, foje ĝis marnivelo, dum la pluvsezono. Ĝi kutime troviĝas tutjare inter 500 kaj 1 500 m.

Manĝado
La Kostarika papageto tipe manĝas sur arboj kaj epifitoj en la kanopeo. Ĝia dieto estas frukto; plantoj de la familioj Melastomataceae kaj Ericaceae estas konataj kontribuantoj.

Statuso
La IUCN origine taksis la Kostarikan papageton kiel Preskaŭ Minacata, poste en 2000 kiel Vundebla, kaj ekde 2021 denove kiel Preskaŭ Minacata. Ĝi havas iom limigitan areon kaj laŭtaksan populacion de malpli ol 12 000 maturaj individuoj, kiu supozeble malpliiĝas. "Habitatperdo tamen estas malalta ene de la areo, precipe en la altebenaĵoj, kaj la specio ne alfrontas grandajn minacojn." BirdLife International (2021). Red-fronted parrotlet "Red-fronted Parrotlet, Touit costaricensis". IUCN Red List of Threatened Species. 2021: e.T22686017A194878135. Alirita la 18an de Februaro 2023.  "Malofta ĝis rara, kvankam verŝajne multe preteratentata kaj tolerema al iu grado da habitatperturbo; ŝajne ne komercata."

Referencoj

Eksteraj ligiloj

Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Centra Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kostariko
Kategorio:Birdoj de Panamo