Montopapago

Montopapago (Psilopsiagon aurifrons, laŭ kio ankaŭ orfrunta papageto) estas specio de papagoj en la familio papagedoj, latine Psittacidae. Ĝi estas unu el du specioj en la genro Psilopsiagon. Ĝi troviĝas en la Punaa herbejo. Ĝia natura vivmedio estas subtropikaj kaj tropikaj arbustaro. Oni agnoskis kvar subspeciojn.

Subspecioj
There are four subspecies:* P. a. aurifrons – marbordaj kaj okcidentaj deklivaroj de Andoj en centra Peruo
 P. a. margaritae – Andaj deklivoj de suda Peruo, Bolivio, norda Ĉilio kaj nordokcidenta Argentino
 P. a. robertsi – valo de rivero Marañón en nordcentra Peruo
 P. a. rubrirostris – Andaj deklivoj de nordokcidenta Argentino, inter Katamarkio kaj Kordobo, kaj suda Ĉilio.

Aspekto
Tiu papageto atingas ĉirkaŭ 18 cm de longo kaj pezas ĉirkaŭ 45 g. La masklo de la nomiga subspecio, P. a. aurifrons, havas verdajn kapon, mantelon, dorson kaj voston. Krome la verdaj unuarangaj flugilplumoj havas bluajn eksterajn bordojn. La vizaĝo, gorĝo kaj brusto estas flavaj laŭgrade nuance al flavecverda ventro. La okuloj estas brunaj kaj la beko kornokolora. La ino estas simila al la masklo sed havas flavan frunton, kaj la junuloj similas al ino sed havas pli mallongan voston.

Ambaŭ seksoj de P. a. margaritae estas similaj al ino de P. a. aurifrons, sed estas pli grandaj kun pli mallongaj vostoj kaj la koloro de la beko de la ino estas grizaj. P. a. rubrirostris estas similkolora kun P. a. margaritae, sed la kapo, brusto kaj ventro estas pli malhela nuanco de verda nuance al blua. La beko de la masklo estas roz-sablokolora kaj tiu de la ino estas griza, sed la ventro estas griza. Maskloj kaj inoj de P. a. robertsi similas al P. a. aurifrons, sed ĝia ventro estas pli malhela nuanco de verda kaj la mentono kaj gorĝo estas pli brilflava.

Distribuado kaj habitato
La montopapago troviĝas en Andoj je altitudoj inter 1000 kaj 4500 m. Ĝia teritorio inkludas areojn de Peruo, Ĉilio, Bolivio kaj Argentino. Ĝia tipa vivmedio estas inter vegetaĵaro apud riveroj, sur arbustaj deklivoj, inter arbustoj, sur herbejoj enhavantaj kaktojn kaj tufherbojn kaj agrikultura tero. Ĝi vivas ankaŭ ĉe homloĝataj medioj, kiel parkoj kaj ĝardenoj. La kvar subspecioj okupas apartaj, nekoincidajn partojn de la teritorio. Tiu specio ne migras, sed la birdoj translokiĝas al pli altaj lokoj somere kaj al pli malaltaj vintre.

Biologio
La montopapago estas sociema birdo kaj manĝas surgrunde kaj en arbustaroj burĝonojn, berojn kaj semojn de plantoj kiel Fabiana densa, Lepidophyllum kaj Adesmia. Reproduktado okazas je malsamaj tempoj en la diversaj jarsezonoj kaj en la diversaj partoj de la teritorio. La ino demetas tre ĝis ses ovojn en truo aŭ fendo en roka elstaraĵo, klifo aŭ riverbordo.

Statuso
La montopapago havas tre ampleksan teritorion kaj estas tre ofta en taŭga medio en granda parto de tiu teritorio. La IUCN listigis ĝian konservostatuson kiel "Malplej Zorgiga". BirdLife International (2016). "Psilopsiagon aurifrons". IUCN Red List of Threatened Species. 2016: e.T22685907A93091639. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22685907A93091639.en. Alirita la 12an de Novembro 2021. 

Referencoj

Eksteraj ligiloj

Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko