Dora d’Istria

Dora d'Istria (arta nomo; naskiĝis kiel Elena Ghica, albana  Elena Gjika; poste Elena Kolćova-Massalśkaja; n. la 22-an de januaro 1828 en Bukareŝto; m. la 17-an de novembro 1888 en Florenco) estis valakia romantika verkistino kaj feminisma aktivulino de ruman-albanaj gepatroj.

Ŝi verkis en la franca sub la pseŭdonimo Grafino Dora d'Istria (Comtesse Dora d'Istria).

 Vivo 
Ŝi akompanis sian patron, princon Mihai Ghica, dum vojaĝoj tra Eŭropo, dum kiuj ŝi restis longe en Dresdeno, Vieno, Venecio kaj Berlino kaj akiris ampleksan scion pri pluraj malnovaj kaj modernaj lingvoj same kiel kosmopolitan edukadon kaj vivkoncepton. Interalie ŝi studis pentradon.

En 1849 ŝi eniris malfeliĉan geedzecon kun la rusa princo Aleksandr Kolcov-Massalskij.  En Sankt-Peterburgo, E. M. Kolcova-Mossalskaja aktive partoprenis en la arta vivo de la ĉefurbo. Ŝi estis premiita pro siaj pejzaĝoj, ekspoziciitaj ĉe la Akademio de Artoj. La kanvasoj de la princino, distingitaj per sia bela skribstilo kaj riĉaj koloroj, prezentis ĉefe la naturon kaj arkitekturon de sud-eŭropaj landoj. Ŝi estis reprezentantino de la rusa kaj okcidenteŭropa arta movado Biedermeier.

Eksedziniĝinte en 1855, ŝi vivis plejparte en Italio (Florenco). Ŝi estis grava peranto inter la Oriento kaj Okcidenta Eŭropo kaj, per siaj sensaciaj skribaĵoj pri la lingvo kaj literaturo de Albanio, ŝi provokis viglan nacian kaj kulturan movadon en tiu lando. Liviu Bordaș, Dor de Dunăre şi alte nostalgii cosmopolite – Preţul cosmopolitismului, en Observator Cultural, No. 437, Aŭgusto 2008.Nathalie Clayer, Origins of Albanian nationalism, Karthala, Paris, 2007, p. 209, apud Paul Cernovodeanu et al., Elena Ghica – Dora d'Istria. Online at Ghyka.net Inter ŝiaj verkoj, skribitaj ĉefe en la franca, oni povas mencii La vie monastique dans l'église orientale (1855), La Suisse allemande (kvar volumoj, 1856), Les femmes en Orient (du volumoj, 1859), Excursions en Roumélie et en Morée (du volumoj, 1863), Des femmes par une femme (1864), Gli albanesi in Rumenia (dua eldono, 1873) kaj La poésie des Ottomans (dua eldono, 1877).  

Ŝi ankaŭ ŝatis montogrimpadon, estante unu el la unuaj virinoj kiuj grimpis Blankan Monton la 1-an de junio 1860, priskribante sian supreniron de Mönch en La Suisse allemande.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Bildoj kaj tekstoj de La Suisse allemande et l'ascension du Moench de Dora d'Istria povas esti trovita en la datumaro VIATIMAGES.
 Liviu Bordas, Dor de Dunăre şi alte nostalgii cosmopolite – Preţul cosmopolitismului en Observator Kultura (en la rumana)

Kategorio:Romantikaj verkistoj
Kategorio:Feminismaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj