Rozfrunta konuro

Rozfrunta konuro (Pyrrhura roseifrons) estas malgranda papago el genro Pyrrhura; konata ankaŭ kiel Rozfrunta papago estas specio en la familio Psittacidae. Ĝi troviĝas en Bolivio, Brazilo, Ekvadoro, kaj Peruo.

Taksonomio kaj sistematiko
La taksonomio de la rozfrunta papago estas neklara. Ĝis la komenco de la 2000-aj jaroj, ĝi estis konsiderata subspecio de la pentrita konuro (P. picta). Ili estis apartigitaj, kaj subspecioj aldonitaj al ĝi, kiel rezulto de studoj publikigitaj en 2002 kaj 2006. Pliaj subspecioj estis aldonitaj kiel rezulto de publikaĵo en 2008.

La International Ornithological Committee (IOC), la Sudamerika Klasigkomitato de la Usona Ornitologia Societo, kaj la Taksonomio de Clements atribuas al ĝi jenajn kvar subspeciojn:Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 30a de Januaro 2023. A classification of the bird species of South America. American Ornithological Society.  Alirita la 30an de Januaro, 2023Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el  Alirita la 10an de Novembro, 2022

P. r. peruviana Hocking, Blake & Joseph, 2002
P. r. dilutissima Arndt, 2008
P. r. parvifrons Arndt, 2008
P. r. roseifrons (Gray, 1859)

Artikolo de 2008 proponis, ke roseifrons kaj parvifrons estu traktita kiel monotipa specio. Krome ĝi proponis, ke peruviana estu traktata kiel specio kun dilutissima kiel ĝia subspecio. La verko de BirdLife International nome Handbook of the Birds of the World adoptis la traktadon laŭ tiuj tri specioj, nomante ilin Rozfrunta, de Garlepp, kaj Ondabrusta konuroj respektive.HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Versio 7. Disponebla ĉe:  Alirita la 13an de Decembro, 2022

La Rozfrunta konuro estas foje nomata Ruĝkrona papago, kio povus konduki al konfuzo kun novzelanda specio similnoma, Cyanoramphus novaezelandiae.

Tiu artikolo sekvas la modelon de kvar subspecioj.


Aspekto
La rozfrunta konuro estas 20 ĝis 23 cm longa. Ambaŭ seksoj estas samaj en ĉiuj subspecioj. Plenkreskuloj de la nomiga subspecio P. r. roseifrons havas brilruĝajn kronon kaj vizaĝon kaj malpure blankecajn orelkovrilojn. Iliaj supraj partoj estas plejparte verdaj kun kaŝtanbrunruĝaj malsupra dorso kaj pugo. La malantaŭa krono, gorĝo kaj brusto estas malhelaj kun sablokoraj ĝis flavecblankaj randoj de la plumoj. La centro de ilia ventro estas tre ruĝa ĝis brunruĝa, kaj la cetero de iliaj malsupraj partoj estas flavecverdaj. Iliaj flugiloj estas plejparte verdaj kun bluaj unuarangaj flugilplumoj. Ilia vosto estas kaŝtanbruna. La irisoj estas oranĝbrunaj ĝis malhelbrunaj kun palrozeca blanka ĝis nigreca nuda haŭtaĵo ĉirkaŭ ili. Ilia beko estas nigreca kun blankeca vaksaĵo kaj iliaj kruroj kaj piedoj estas nigrecgrizaj. Nematuruloj similas al plenkreskuloj sed sen la ruĝa krono kaj vizaĝo.del Hoyo, J., J. Fjeldså, G. M. Kirwan, kaj N. Collar (2022). Rose-fronted Parakeet (Pyrrhura roseifrons), versio 1.1. En Birds of the World (B. K. Keeney, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 10a de Marto, 2023

Subspecio P. r. peruviana havas tre kaŝtanbrunan frunton, verdetbluan antaŭkronon, malhelgrizajn malantaŭkronon kaj nukon, kaj maldikan helbluan bendon sur la supra malantaŭa kolo. Ĝia vizaĝo estas plejparte tre rustbruna ĝis tre kaŝtanbruna kun iom da verdetblua sub la okulo. Ĝiaj gorĝo- kaj brustoplumoj estas grizecaj kun nigretaj kojnformoj kaj flavecaj franĝoj. Ĝia vosto havas verdan bazon. P. r. dilutissima similas al peruviana, sed havas malpli da bluo sur la antaŭkrono, rustruĝan anstataŭ kaŝtanbrunan vizaĝon, kaj pli grizan gorĝon kaj bruston kun pli da flavo. P. r. parvifrons similas al la nomiga, sed havas mallarĝan ruĝan malsupran frunton, malhelbrunajn kronon kaj nukon, kaj tre ruĝbrunan vizaĝon.

Distribuado kaj habitato
La subspecioj de la Rozfrunta konuro troviĝas jene:

P. r. peruviana, Provinco Morona-Santiago en sudorienta Ekvadoro kaj Amazonia kaj Loreta provincoj en nordorienta Peruo
P. r. dilutissima, valo de la rivero Apurimako en centra Peruo
P. r. parvifrons, Peruo: orienta San Martín kaj okcidentcentra Loreto kaj dise en nordorienta Loreto, tio eble nur sude de la Amazona Rivero
P. r. roseifrons, sude de Amazono el norda Peruo suden al norda Bolivio kaj orienten ĝis la Brazila Amazonio (Notu, ke la teritoria mapo estas nur de tiu subspecio.)

La rozfrunta papago loĝas en ĉiamverdaj arbaroj de malaltaj teroj kaj proksimaj maldensejoj. La sola konfirmita registro en Ekvadoro estis je 875 m.Loaiza, J.M., Sornoza, F.A., Agreda, A.E., Aguirre, J., Ramos, R. kaj Canaday, C. (2005). The presence of Wavy-breasted Parakeet Pyrrhura peruviana confirmed for Ecuador. Cotinga 23: pp. 37–38  En Peruo, ĝi troviĝas ĝis 1 650 m.

Kutimaro
Movoj
Oni konas nenion pri la movoj de la Rozfrunta konuro.

Manĝado
La rozfrunta konuro estis observita manĝanta en grupoj de ĝis ĉirkaŭ 30 individuoj. Ĝia dieto inkluzivas fruktojn, semojn, florojn kaj foliojn de kaj naturaj kaj kultivitaj plantoj kaj arboj.

Reproduktado
La rozfrunta konuro reproduktiĝas inter januaro kaj marto en nordorienta Peruo. Aktiva nesto estis trovita en la Nacia Parko Manú de sudorienta Peruo komence de oktobro. La nesto estis en kavaĵo en viva arbo ĉirkaŭ 9 m super la tero. Ĝi enhavis tri ovojn kaj ĵus eloviĝintan konuridon. Kvar plenkreskuloj zorgis pri la ovodemetado.Brightsmith, D.J. (2005). Parrot nesting in southeastern Peru: seasonal patterns and keystone trees. Wilson Bull.. 117(3):296–305

Referencoj

 Arndt, T. (2008). Anmerkungen zu einigen Pyrrhura-Formen mit der Beschreibung einer neuen Art und zweier neuer Unterarten. Papageien 8/2008.
 Joseph, L. (2002). Geographic variation, taxonomy and distribution of some Amazonian Pyrrhura parakeets. Ornitologia Neotropical 13(4): 337–363.
 Juniper, T., kaj M. Parr (1998). A Guide to the Parrots of the World. Pica Press, East Sussex. 
 Remsen, J. V., Jr., C. D. Cadena, A. Jaramillo, M. Nores, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, T. S. Schulenberg, F. G. Stiles, D. F. Stotz, kaj K. J. Zimmer. Versio 6a de Septembro 2007.  A classification of the bird species of South America. American Ornithologists' Union.
 Ribas, C. C., L. Joseph, C. Y. Miyaki (2006). Molecular systematics and patterns of diversification in Pyrrhura (Psittacidae), with special reference to the picta-leucotis complex. Auk 123(3): 660–680.

Eksteraj ligiloj

Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Kategorio:Birdoj de Peruo
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro