Ginglymostomatidae

eta|Nebrius ferrugineus
eta|Pseudoginglymostoma brevicaudatum
Ginglymostomatidae estas familio de orektoloboformaj ŝarkoj, enhavanta kvar speciojn en tri genroj. Ili estas la plej oftaj ŝarkoj en malprofundaj bordaj maroj. La familio loĝas ĉe ambaŭ bordoj de Atlantiko, la orienta bordo de Pacifiko (de Kalifornio ĝis Ĉilio), en la tropika Hind-Pacifiko, kaj en la Ruĝa Maro.

Nomo
La nomo de la tipa genro Ginglymostoma deriviĝis de la grekaj vortoj ginglymos (γίγγλυμος) "ĉarniro" kaj stoma (στόμα) "buŝo". En multaj lingvoj Ginglymostomatidae nomiĝas "vartistaj ŝarkoj". La origino de tiu nomo estas malklara. ´Gi eble aludas al simileco inter iliaj sonoj kaj tiuj de mamnutrata homa bebo; originis pro misinterpreto de naskataj ŝarkidoj kiel mamnutrataj; aŭ ekestis en la angla lingvo pro konfuzo inter nusse, malnova nomo por ŝarkoj en la familio Scyliorhinidae, kaj nurse "flegisto, vartisto, mamnutristino".

 Aspekto 
La plej granda genro, Ginglymostoma, povas atingi longon de 4.3 m kaj pezon de 110 kg; Nebrius ferrugineus estas iom malpli granda je 3.2 m, kaj Pseudoginglymostoma brevicaudatum estas je multo la malplej granda, 75 cm longa. La dorso de Ginglymostomatidae kutime estas griza, flava, flavverda, aŭ ruĝobruna, dum la ventro estas pli helkolora. La ŝarkidoj havas aranĝon de malhelaj makuloj, kiu foriĝas kun aĝiĝo. 

La ŝarkoj havas muskolajn brustajn naĝilojn, du senradiajn dorsajn naĝilojn rekte super la ventraj kaj anusa naĝiloj, kaj voston ampleksantan pli ol kvaronon de la korplongo. La dua dorsa naĝilo komenciĝas rimarkeble pli antaŭe ol la anusa naĝilo kaj estas malpli granda ol la unua dorsa naĝilo. La pugo estas iom plata laŭ la dors-ventra direkto. La vostotigo estas ege mallonga, sen sulkoj aŭ kiloj. La nombro de la vertebroj gamas de 135 ĝis 195. 

La buŝo estas plej rekonebla; ĝi estas malgranda kaj situas longe antaŭ la okuloj kaj malantaŭ la nazo (subpinte), kaj indikas la fundloĝemon de ĉi tiuj ŝarkoj. Ĝi konektiĝas kun nazbuŝaj sulkoj. Ankaŭ sur la malsupra makzelo estas du karnaj ĉiroj, kemisensaj organoj, per kiu la ŝarkoj trovas predojn kaŝitajn en sedimento. Malantaŭ ĉiu okulo estas tre malgranda ronda truo nomata spirtruo, kiu estas parto de la spirsistemo. Niktito mankas. La muzelo estas mallonga, kun stumpa ĝis ronda pinto. La malgrandaj dentoj estas ventumilformaj, kun segileca rando, kaj apartaj; same kiel ĉe aliaj ŝarkoj, ili forfalas kaj rekreskadas dum la tuta vivo de la besto. La 4-a kaj 5-a brankfendoj situas proksime unu al la alia super la brusta naĝilo kaj preskaŭ intersekcas.

Malnormalaj kondiĉoj
Ksantisma individuo de Ginglymostoma cirratum estis kromkaptita kaj reliberigita de sportaj fiŝistoj ĉe la kariba marbordo de Kostariko en 2024.Macías-Cuyare, Marioxis, k. al. 2025. "First record case of free-living xanthism in the nurse shark Ginglymostoma cirratum (Bonnaterre, 1788) from Caribbean Sea". Marine Biodiversity 55, artikolo 73. 

 Kutimoj 
Ginglymostomatidae troviĝas plej ofte en malprofundaj tropikaj kaj subtropikaj akvoj, kaj estas malviglaj  fundloĝantoj. Ili loĝas sur rokaj kaj , sablaj kaj ŝlimaj fundoj de la intertajda zono ĝis profundo de proksimume 70 metroj. Ili estas noktaj ĉasantoj. Ili pasigas la tagon en grandaj malagemaj fiŝaroj de ĝis 40 individuoj. Ili kaŝiĝas sub elstaraĵoj aŭ en fendoj de rifo, preferante dertajn kaŝejojn kaj revenante ĉiutage. Ili estas malagresemaj al homoj kaj normale atakas ilin nur se ili estas rekte minacataj.

Nokte, ili plejparte solas, kaj pasigas la plejparton de la tempo traserĉante fundajn sedimentojn por trovi manĝaĵon. La dieto konsistas ĉefe el krustacoj, moluskoj, eĥinoj, tunikuloj, kaj aliaj marfiŝoj, precipe pikrajoj.World Register of Marine Species  Oni ankaŭ observis, ke ili paŝtiĝas je algoj kaj koraloj. Ginglymostomatidae ĉasas laŭ la tipa maniero de suĉoĉasado: ili forsuĉas predojn kaŝiĝintajn en fendoj aŭ sub ŝtonoj pere de la granda gorĝa kavo, kiu funkcias kiel balgo. Tuj poste ili suprenlevas la buŝon, rapide etendante la gorĝon. Oni kredas, ke Ginglymostomatidae kaptas dormantajn fiŝojn, kiuj alie estus tro rapidaj. Tamen la malgranda buŝo limigas la grandon de celeblaj predoj.

 Reproduktado 
La pariĝa sezono daŭras de la malfrua parto de junio ĝis la fino de julio. Ĉiuj Ginglymostomatidae estas senplacente vivnaskaj (ankaŭ nomataj ovvivnaskaj aŭ vitelvivnaskaj); la ovoj disvolviĝas kaj krevas ene de la ŝarkino, kaj la idoj plu disvolviĝas tie ĝis nasko. La graveddaŭro estas ses monatoj, kaj tipa idaro nombras 30–40. La reprodukta ciklo estas dujara, ĉar la ovarioj produktas novan ovaron nur post 18 monatoj. Ĉe Ginglymostoma cirratum la ŝarkidoj naskiĝas kun plenkreska formo kaj longo de 30 cm.

 Sistematiko 
 Genro Ginglymostoma J. P. Müller & Henle, 1837
 Ginglymostoma cirratum Bonnaterre, 1788
 Ginglymostoma unami Del-Moral-Flores, Ramírez-Antonio, Angulo & Pérez-Ponce de León, 2015
 Genro Nebrius Rüppell, 1837
 Nebrius ferrugineus Lesson, 1831
 Genro Pseudoginglymostoma Dingerkus, 1986
 Pseudoginglymostoma brevicaudatum Günther, 1867

 Referencoj 

 Literaturo 
 Joseph S. Nelson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2006, ISBN 0-471-25031-7. 
 Kurt Fiedler: Lehrbuch der Speziellen Zoologie. Vol. 2, parto 2: Fische. Gustav Fischer Verlag, Jena 1991, ISBN 3-334-00339-6.

 Eksteraj ligiloj 
 Ĉe FishBase
 Nurse Shark Facts & Pictures ("Faktoj kaj Bildoj pri Ginglymostomatidae")

Kategorio:Ŝarkoj
Kategorio:Marfiŝaj familioj