Urbokerna paspago

Urbocentra paspago (aŭ Prezo por trafikŝtopiĝo) estas la kolekto de impostoj en formo de paspago por la uzo de urbocentra trafika infrastrukturo. 

Alivorte temas tarifoj por hasthoroj (pinthoroj) plialtigas la uzon de publika infrastrukturo (aŭtovojoj) fare de homoj dum tempoj de alta trafiko ol dum tempoj de malalta trafiko. La preziga strategio reguligas la postulon kaj devigas la individuon pagi la koston de la prokrastoj truditaj al alia trafiko (tiel nomataj eksteraj kostoj por trafikŝtopiĝoj). 

Ĉi tiu artikolo fokusiĝas al trafikŝtopiĝa ŝarĝado por aŭtoj (kutime sur publikaj vojoj), sed la strategio ankaŭ povas esti ekspluatata en aliaj specoj de servoj, kiel ekzemple en la prezigado de elektro kaj telefono, aŭ vojaĝado per iaj transportiloj.

 Ekonomia teorio 
El la perspektivo de novklasika ekonomiko, vojoj estas publikaj varoj, kiuj diferencas de privataj varoj per tio, ke ili estas ne- ekskludeblaj kaj ne-rivalaj. Tio signifas, ke la varo ne estas "konsumata" per uzo, kaj individuoj kutime ne estas ekskluditaj de ĝia uzado. Pro ĉi tiu kialo, vojoj kutime devas esti konstruitaj de la ŝtato, ĉar la merkato mem ne provizas ilin en sufiĉaj kvantoj.

Tamen, sur trafikata vojo, uzantoj malhelpas unu la alian, kreante certan rivalecon. Kiam individua uzanto uzas ĉi tiun vojon, ili influas aliajn sed ne enkalkulas tion en siajn kalkulojn. Ekestas eksteraĵo kiu, sen interveno, malhelpas bonfart-optimumigitan decidon kaj kondukas al merkata fiasko. Urbocentra paspago povas solvi ĉi tiun mankon. Por atingi tion, ĝi devus esti ekzakte tiel alta kiel la efiko kaŭzita de la uzanto al aliaj; la uzanto tiel nerekte enkalkulas tion en siajn kalkulojn.

Ideale, la ŝarĝo do devus adaptiĝi al la nuna vojŝarĝo. Ekzemple, ĝi devus esti signife pli alta dum pinthoroj (frumatene al la laborejoj kaj vespere reveninte al la hejmoj) ol dum kviethoroj nokte. Fiks-tarifa paspago, kiel la Trafikpago de Londono, nur parte atingas ĉi tiun celon ĉar ĝi ne varias dumtage kaj ne konsideras la amplekson de la interrompo al triaj partioj (ekz., la daŭron de la vojaĝo).

Rilate al individua transporto, ekzistas aliaj eksteraj efikoj kiel ekzemple media poluado kun superregionaj efikoj (ekz. karbondioksidaj emisioj), kiujn tamen ankaŭ povas kompensi ĝenerala imposto sur fosilia brulaĵo.

El la perspektivo de ortodoksa (neoklasika) ekonomiko, ĝenerale estas logike trudi paspagojn por la uzo de ŝtopitaj vojoj. 

 Celoj 
La enkonduko de urbaj trafikpagoj estas ĉefe asociita kun la jenaj praktikaj celoj:

 Plibonigi la vivokvaliton en la urbo per redukto de trafikvolumoj. Tio plibonigos la aerkvaliton per pli malaltaj emisioj de poluaĵoj kiel karbondioksido, fulgopartikloj kaj partikla materio, kaj ankaŭ reduktos trafikbruon.
 Plibonigante trafikfluon per tempa kaj spaca kontrolo de trafika postulo (reduktante ŝtopiĝon aŭ pliigante trafikan efikecon)
 Pliaj enspezoj por municipoj
 Financado de vojkonstruaj projektoj.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Transporta planado
Kategorio:Transportekonomiko
Kategorio:Prezsistemo