Kornel Filipowicz

Kornel FILIPOWICZ (n. la 27-an de oktobro 1913 en Tarnopol (tiam Aŭstrio-Hungario, el 1918 Pollando, nun Ukrainio – m. la 28-an de februaro 1990 en Krakovo) estis pola romanisto, poeto kaj scenaristo, plej rimarkinda por liaj mallongaj rakontoj.

Kornel Filipoviĉ estas aŭtoro de 37 verkoj, konata pro siaj mallongaj literaturaj formoj. Kritikistoj konsideras lin unu el la plej elstaraj polaj verkistoj de la 20-a jarcento .

 Vivo 
Li finis sian abituron ĉe la matematika kaj scienca mezlernejo en Teschen. Li komencis studi biologion en Krakovo en 1933.

En la jaroj 1936–1939 li laboris en la redakcio de la kontraŭfaŝisma, avangarda revuo * Nia Esprimo* (Naszy Wyraz), kiu ĉefe okupiĝis pri literaturo. Filipowicz fariĝis soldato en 1939, estis kaptita de la germanoj kaj sukcesis eskapi. Li sukcesis resti nerimarkita ĝis 1943. Dum tiu tempo li laboris en ŝtonminejoj, antikvaĵista librejo kaj konstruoficejo kaj ĉiam restis en proksima kontakto kun grupo de maldekstra pola intelektularo. Printempe de 1944 li estis arestita de la Gestapo kaj malliberigita unue en Krakovo, poste en la koncentrejoj Gross-Rosen kaj Sachsenhausen.

Post la milito li loĝis en Krakovo kiel verkisto. Li estis edziĝinta al la pentristino Maria Jarema (1908–1958). De la fino de la 1960-aj jaroj ĝis sia morto li havis rilaton kun la poetino Wisława Szymborska.

 Verkaro (elekto) 

 Poezio 

 Preterpasantoj (aŭ Tiuj, kiuj estas preterpasataj) / Mijani (1943)
 Diru la Vorton / Powiedz to słowo (1997)

 Prozo 

 Indiferenta Pejzaĝo / Krajobraz niewzruszony (1947)
 La scienco de la patrujo / Science o ziemi ojczystej (1950-55)
 Profiloj de miaj amikoj / Profile moich przyjaciół (1954)
 Maltrankvileco de la Juna Koro / Niepokój młodego serca (1955-58)
 Mallumo kaj Lumo / Ciemność i światło (1959)
 Blanka Birdo / Biały ptak (1960)
 Provinca enamiĝo / Romianoj prowincjonalny (1960)
 Taglibro de kontraŭheroo / Pamiętnik antybohatera (1961)
 Mia amiko kaj la Fiŝo / Mój przyjaciel i ryby (1963)
 La ĝardeno de sinjoro Nietschke / Ogród pana Nietschke (1965)
 Viro kiel infano / Mężczyzna jak dziecko (1967)
 Death of My Antagonist / Śmierć-mojego-antagonismo (1972)
 Tago de la Granda Fiŝo / Dzień wielkiej ryby (1978)
 Mortigi cervon / Zabić jelenia (1978)
 Pejzaĝo kiu postvivis la morton / Krajobraz, kiu postvivis la morton (1986)
 Preĝo por tiuj forirantaj / Modlitwa za odjeżdżających (2004)
 Kio estas en persono / Co jest w człowieku
 Kial paĉjo flaras menton? / Dlaczego ojciec wącha miętę
 Kiam la Plej Forta Venas / Gdy przychodzi silniejszy
 Mi ne amas vin / Ja ciebie nie kocham
 Strato Golubya / Ulica Gołębia
 La Kaptito kaj la Knabino / Jeniec i dziewczyna
 Kato en la Malseka Herbo / Kot w mokrej trawie
 Luno super Nida / Księżyc nad Nidą
 Nia Pollando / Mamy Polskę
 Loko kaj tempo / Miejsce i chwila
 Fabeloj de Cieszyn / Opowiadania cieszyńskie
 Ĉio, kion oni povas havi / Wszystko, co mieć można
 Konversacioj sur la Ŝtuparo / Rozmowy na schodach
 Disiĝoj kaj Renkontiĝoj: La Lastaj Rakontoj / Rozstanie i spotkanie: Opowiadania ostatnie
 Rara papilio / Rzadki-motil
 Lumo kaj Sono, aŭ la Neperfekteco de la Mondo / Światło i dźwięk, czyli o niedoskonałości świata
 Ombroj / Cienie (2007)

 Kolektoj 

 Motywy (Motivoj aŭ Ĉeftemoj,  1973, Wydawnictwo Literackie), enhavas 5 romanojn

 Scenaroj 

 Tri virinoj / Trzy kobiety (1956)
 Loko sur la Tero / Miejsce na ziemi (1959)
 Voĉo el la Alia Mondo / Głos z tamtego świata (1962)
 Infero kaj Ĉielo / Piekło i Niebo (1966)
 Vitra Kuglo / Szklana kula (1972)
 Ekzekuto ĉe la Zoo / Ekzekuto ĉe la Zoo (1975)

 Referencoj 

Kategorio:Polaj poetoj
Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj militistoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Postvivintoj en la koncentrejo Sachsenhausen
Kategorio:Postvivintoj en la koncentrejo Gross-Rosen