Brundorsa papageto

Brundorsa papageto (Touit melanonotus, laŭ kiu ankaŭ Nigrorela papageto) estas specio de papagoj en la familio papagedoj, latine Psittacidae, kaj genro Touit. 

Ĝi estas malgranda 15 cm verda papageto troviĝanta en sudorienta Brazilo el Bahia ĝis suda San-Paŭlio. Ĝi havas malhelbrunajn mantelon kaj dorson, brunajn orelkovrilojn, kaj ruĝan eksteran voston kun nigraj pintoj. Estas rimarkindaj flavaj okulringoj.

Ekologio
Ĝi estas plejparte konata el pli malaltaj montaj ĉiamverdaj arbaroj je 500–1 200 metroj, sed ankaŭ ĝis 1 400 m en la Nacia Parko Itatiaia. Krome ĝi troviĝas preskaŭ je marnivelo en Bahio kaj San-Paŭlio.F. Olmos in litt. (1999) Oni suspektas laŭsezonan migradon aŭ disiĝon, kvankam tio povas esti nur mallongaj altitudinaj movoj.

Manĝaĵoj estas malmulte studitaj, sed inkluzivas grandajn guŝajn semojn, fruktojn de Rapanea acuminata, Clusia sp. kaj viskojn. Oni observis manĝadon de Clusia criuva, en kiu supozeble plenkreskuloj plukas la frukton de la arbo tondante la tigon per siaj bekoj kaj portas la frukton al pli sekura loko sur pli firma branĉo, kie ili malfermas la frukton per sia beko kojnante ĝin kontraŭ la branĉon eltirante la semojn per sia lango; ili ne uzas siajn piedojn iam ajn en la manĝoprocezo kiel faras iuj aliaj psitakoj. Kelkaj individuoj, kiuj estis supozeble junaj birdoj, estis observitaj manĝantaj la fruktojn surloke kaj ne plukis ilin. 

Oni suspektas, ke reproduktado okazas de septembro ĝis oktobro.Collar (1997a)  Oni observis bone plenkreskajn junajn birdojn manĝigitajn de plenkreskuloj en Ubatuba, ŝtato San-Paŭlio, en januaro 2010. Junajn birdojn oni povas diferencigi per sia pli pala okulringo kaj sia karnokolora ĉerpo, kontraste al malhelgriza ĉe plenkreskuloj.

Teritorio kaj populacio
La brundorsa papageto estas limigita al sudorienta Brazilo (Bahio, Espírito Santo, Rio-de-Ĵanejrio kaj San-Paŭlio), sed estas vaganta en Rio-de-Ĵanejro, kaj de San-Paŭlo suden ĝis Ilha do Cardoso. Ili estis reekviditaj en Bahio post jarcento da foresto.J. Minns in litt. (1999)  Ili neniam estis konsiderataj oftaj, sed viditaj kiel sufiĉe maloftaj, eĉ en la 19-a jarcento. Ilia diskreta naturo kaj nature malaltaj densecoj povas kontribui al la manko de registroj. Revigliĝo de ekvidoj ekde la mezo de la 1980-aj jaroj, kaj ilia malkovro en Espírito Santo, ŝuldiĝis al scio pri iliaj krioj.

Referencoj

 Juniper & Parr (1998) Parrots: A Guide to Parrots of the World; .

Eksteraj ligiloj
 BirdLife Species Factsheet
 World Parrot Trust Parrot Encyclopedia – Species Profile

Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo