Jussi Björling

Jussi BJÖRLING /ˈjuːsi ˈbjɔːrlɪŋ/ YOO-see BYOR-ling (naskita Johan Jonatan Björling, finna antaŭnomo [ˈjusːi],  sveda prononco: [ˈjɵ̌sːɪ ˈbjœ̂ːɭɪŋ]; n la 5-an de februaro 1911 en Stora Tuna, Borlänge (Dalarna), Svedio ; m. la 9-an de septembro 1960 en Siarö tenger Municipo, Österå tenger) estis sveda lirika kaj drama tenoro, unu el la plej grandaj operkantistoj de la 20-a jarcento.  Li prezentis ĉefe en Skandinavio, Britio kaj Usono. 

 Voĉo 
De subtila pianissimo ĝis potenca forte, la voĉo de Björling konservas koheran sonkoloron, sen maldensiĝi ĉe la altaj notoj aŭ malklariĝi en la pli malalta registro. La meza gamo (proksimume de G ĝis A) estas riĉa, polurita kaj plena. Lia tenoro estas malproksima de formuleca: iometa nazeco - ne raŭka, sed sufiĉe mola, kun antaŭen direktita liveraĵo - aldonas akrecon kaj facilecon al la voĉo. La sonkoloro fluas glate, kun senjunta legato, preskaŭ fluida natureco. Eĉ en malfacilaj pasaĵoj ne estas spuro de streĉo: la messa di voce (la laŭgrada pliiĝo kaj malpliiĝo de volumeno sur ununura noto) estas perfekta, kreante senton de senlima libereco. Kiam la muziko postulas ĝin, precipe en la dramaj partoj de Verdi aŭ verismo, metalo aperas sub ĉi tiu silkeca ŝelo, senpene tranĉante la sonan ŝtofon de la orkestro. Pri Rigoletto kun lia partopreno, la revuo Gramophone skribis: "La tenora sono estas tiel pura, ke ĝi ŝajnas ŝvebi, sed en ŝlosilaj momentoj ĝi sentas kiel ŝtala potenco".  

Viktorio de los Ángeles, kun kiu Björling surdiskigis la operojn La Bohème, Pagliacci kaj Madama Butterfly, atestas, ke "el la restintaj registradoj estas neeble formi veran ideon pri lia voĉo... ĝi estis multe, multe pli bela ol oni aŭdas sur disko".

Alia recenzo priskribas la jenon, "La voĉo estis de elstara kvalito. Ĝi posedis la ĉarmon de nedubebla arĝenta sonkoloro kaj, je meza laŭteco, grandan sonpovon kaj mirinde malpezan, allogan altan gamon. Li povis ataki B, C, kaj eĉ C-dieson sen ia paŭzo: La notoj eliris kvazaŭ resaltante de saltbreto." (citita el Jürgen Kesting, La Grandaj Kantistoj)

 Heredaĵo 
maldekstra|eta|267x267ra|Busto de Björling en Stokholmo
En 1944, Björling ricevis la svedan honoran titolon " Kortega Kantisto " ( hovsångare ). En 1960, li estis unu el la unuaj, kiuj ricevis la usonan Grammy- premion. Li estis enkondukita en la Halon de Famo de la brita revuo Gramophone.

Ekzistas muzeo pri Jussi Björling en la urbo Borlänge. Monumentoj al li troviĝas en ĉi tiu muzeo kaj en pluraj aliaj svedaj urboj. Kiam la brita revuo Classic CD enketis muzikkritikistojn en 1999 por determini kiun ili konsideras la plej granda operkantisto de la 20-a jarcento, la plej multaj voĉoj estis donitaj por Jussi Björling.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 La Jussi Björling Muzeo (en la sveda kaj angla)
 Jussi Björling biografio ĉe Opero Vivrà
 La Jussi Björling Societo - Jussi Björlingsällskapet (en la angla)
 Jussi Björling Kolekto ĉe Indianaa Universitato 
 La Jussi Björling Societo de Usono
 Diskografio ĉe SonyBMG Masterworks
 , "O soave fanciulla", San Francisco Opero, dirigento Gaetano Merola 
 , Björling kantas "O Holy Night" en la sveda ("O helga natt")
 Filmografio ĉe la sveda Filma Datumaro

 La donna è mobile, kantita de Jussi Björling (You Tube)

Kategorio:Tenoroj
Kategorio:Operkantistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj