Supozitorio

eta|Supozitorio el eŭkaliptolo, por la simptoma traktado de bronkaj afekcioj.
Supozitorio estas obusa aŭ torpeda forma preparaĵo, solida medikamento kiun oni metas en anuson por iri al rektumo porenkonduki medikamenton en la organismon. La supozitorio malrapide fandiĝas en la rektumo.

 Agoj 
La supozitorioj  povas havi lokan agon aŭ ĝeneralan agon  :

 loka ago 
Ekzemploj :

 la supozitorioj alportas  loke substancon, ĉefe por la traktado de la hemoroidoj ;
 la laksigiloj  liberigante lokan substancon laksigaj, por fluidigi fekojn.

 ĝenerala ago 
Enmeto de  agema substanco per sorbado tra la rektuma mukozo. Ili estas uzataj ĉefe ĉe la infanoj, ĉar ofte estas pli facila  administri ĝin ol per buŝo. 

La agemaj substancoj  enmetitaj per rektumo ofte estas malbone sorbitaj, ofte ankaù malbone uzitaj. La aktualaj rekomendoj estas eviti la uzadon de supozitorio. Fakte eksmodigo de supozitorioj en diversaj landoj kaj sociaj sektoroj rezultis foje en eĉ danĝeraj maloftaj okazoj de malĝusta uzado, kiel engluti supozitorion anstataŭ enmeti ilin per la ĝusta truo, aŭ enmeti ĝin neforigante la envolvaĵon ktp.

 Historio 
alternative=Moule à suppositoire et crachoir.|eta|Supozitoria muldo el ligno kaj stano de la 19a jarcento konservita en la Muzeo Flaubert kaj de historio de la medicino.
La supozitorio estus inventitaj dum la tempoj de antikva Egiptio , poste uzitaj en Grekio aŭ Antikva Romo kaj  ĉe la Hebreoj . Unua fojo menciita kaj bone identigita en La Medicino de la malriĉaj, laboro al la 10a jarcento de la araba klerulo Ibn Al Jazzar kiu parolas pri peniso de sekigita kaj ŝprucigita lupo, miksita kun mosko, de la safrano kaj de la kariofiloj por esti uzita kiel supozitorio kun la celo favori la fekundecon de la sterilaj virinoj.

En 1762 aperas la unuaj supozitorioj kun butero de kakao (fandiĝante je la temperaturo de la homa korpo), kiu permesas enkapsuligado la agemaj substancoj kaj sekve pli bone disvastigi ilin.

La uzo de la supozitorioj ĝeneraligas  nur je la 19a jarcento, kie ili estas fabrikitaj industrie (la muldilo estis unue  en papero poste konuso en latuno aŭ en stano) kaj uzitaj kiel efika kuracilo  : fortikigantaj, kontraŭ-hemoroidaj

Post la Dua mondmilito, la malabundeco de la butero de kakao estis anstataŭigita per sintezaj aktivaj substancoj

 Fontoj 

PIV 2020 - Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020

Kategorio:Formoj de kuraciloj
Kategorio:Ligoj al bibliotekoj