Christian Keyßer

Vivo kaj agado 
Estante filo de kamparano kaj lignaĵfabrikisto, li frekventis la Reĝan Lernejon en Wunsiedel kaj la Industrian lernejon en Nurenbergo por fariĝi ĥemiisto. Laŭ lernejestra propono li ekokupiĝis pri konstruado. Danke al Kristana Asocio de Junaj Viroj, la predikisto Martin Blaich kaj aliaj li en aŭtuno 1894 decidis spontanee iĝis teologo. Por tio li frekventis klerigejon en Neuendettelsau. Inter 1899 kaj 1920 Keyßer laboris por Neuendettelsauer Mission  en Nov-Gvineo daŭrigonte la laboron de Johann Flierl begonnene Werk fort. En diversaj verkoj li rakontis pri siaj misiistaj travivaĵoj, aparte ĉe la popolo de Kâte (Wörterbuch der Kâte-Sprache; Eine Papuagemeinde), inter kiuj li vivis dum 20 jaroj (stacio Sattelberg apud Finschhafen, 80 km for de Lae). En la misiaj teritorioj li apogis kreon de propraj komunumoj kun oficoj plenumotaj de la lokuloj kaj socialaj/edukaj centroj. Germanuje mem li daŭre raportigis pri sia laboro, por konatigi pli tiun parton de la terglobo kaj varbi novajn misiistojn. Post la Unua Mondmilito la aŭstralia mandatregistaro malpermesis al li (post forpermeso pasigita en Germanujo) la repasigon de la landlimo. Sekve li deĵoris inter 1922 kaj 1939 kiel misiadinspektisto kaj instruisto en seminario je Neuendettelsau. Liaj rememoroj aperis sub la titolo Das bin bloß ich (1966). En 1929 la universitato de Erlangen nomumis lin honora doktoro. Krom misiaj aferoj li tre interesiĝis pri etnologio kaj skribis lingvistikajn laboraĵojn. Siatempe li estis konsiderata elstara fakulo pri tiu lando. Intenco li aestis kristanigi en la lingvo kaj laŭ la moroj de la aŭtoktonuloj kun etaj laŭkristantaj taŭgigoj.Erlanger Verlag für Mission und Ökumene (ligilo eldoneja al Fugmann, Gernot kaj Philipp Hauenstein; 2011)

Keyßer fariĝis membro de NSDAP en la 1.5.1933 (partiana n-ro 3.070.821)Bundesarchiv R 9361-VIII KARTEI/14421016 aliĝonte samjare al la nacisocialisma gruparo Deutsche Christen (DC).Gunther Schendel: Die Missionsanstalt Hermannsburg und der Nationalsozialismus: der Weg einer lutherischen Milieuinstitution zwischen Weimarer Republik und Nachkriegszeit.  Lit, Münster 2008Werner Ustorf: "Der Missionsrat in der Zeit des Dritten Reiches". Ĉe: Georg Gremels (eld.): Die Hermannsburger Mission und das Dritte Reich. Zwischen faschistischer Verführung und lutherischer Beharrlichkeit. Lit, Münster 2005, ISBN 3-8258-8972-6, p. 21–34, konkrete p. 22 el kiu li en 1934 foriris. Post 1945 li protestis sukcese (laŭ instigo de episkopo Hans Meiser) kontraŭ komence rifuzita sennaziigo.Arno Lehmann: "Die deutsche evangelische Mission in der Zeit des Kirchenkampfes", ĉe: EMZ 31/H. 2 (1974), p. 121

Edzigis lin Emilie Heumann kiu naskis tri filinojn. Lia bofrato estis la etnologo kaj misiisto Carl Strehlow aktivinta proksime de Alice Springs.informoj pri Strehlow apud emma-on-tour.com

 Skribaĵoj (elekto)

 "Aus dem Leben der Kai-Leute." Ĉe: Richard Neuhauss|: Deutsch-Neu-Guinea, vol. III, Berlin 1911
 Bunte Bilder aus der Missionsarbeit unter den Kâte, Gesellschaft für Innere und Äussere Mission im Sinne der Lutherischen Kirche (=Neuendettelsauer Missionsschriften, 36), Neuendettelsau, Verlag des Missionshauses
 Ins wilde Waldland: aus der Gehilfenmission auf Sattelberg, Gesellschaft für Innere und Äussere Mission im Sinne der Lutherischen Kirche (=Neuendettelsauer Missionsschriften, 43) Neuendettelsau, Verlag d. Missionshauses, 1920
 Bai, der Zauberer, Neuendettelsau: Verlag des Missionshauses, 1923
 Wörterbuch der Kâte-Sprache gesprochen in Neuguinea, Berlin: D. Reimer, 1925. 7 volumoj.
 Nalumotte: Buben- und Mädchengeschichten aus Neuguinea, Neuendettelsau, Buchhandlung der Diakonissen-Anstalt, 1931.
 Urwaldspaziergang, Neuendettelsau, Freimund Druckerei, 1950 München, Kaiser, Verl. 1934
 Zake, der Papuahäuptling, Stuttgart, Evang. Missionsverl., 1934
 Altes Testament und heutige Zeit, Neuendettelsau, Freimund-Verl., 1934
 Die Weltmission ein unmögliches Werk? - Neuendettelsau, Freimund-Verl., [1935]
 Der Geist, Neuendettelsau, Freimund-Verl., 1935
 Der Prophet von Tobou, Berlin, Heimatdienstverlag, 1940.
 Eine Papuagemeinde. Neuendettelsauer Missionsschriften, Nr. 65. Kassel, Bärenreiter-Verlag, 1929.
 Die Geisterwand, Neuendettelsau, Freimund-Druckerei, [1950]
 Zake, der Papuahäuptling, Neuendettelsau, Freimund-Verl., [1949]
 Gottes Weg ins Hubeland, Neuendettelsau, Freimund-Verl., 1949, 2. Aufl.
 Ist Gott wirklich da?, Basel, Basler Missionsbuchh., 1942
 Der Prophet von Tobou, Berlin, Heimatdienstverl., 1940
 Die Papua. Eine Aufführung aus dem Volksleben der Bergstämme in Neuguinea, Neuendettelsau, Freimund-Verl. 1950
 Papuaspiele, Neuendettelsau, Freimund-Druckerei 1950
 Papuakinder, Neuendettelsau, Freimund-Druckerei 1950
 Eine Papuagemeinde, Neuendettelsau, Freimund-Verl., 1950,
 Papuabriefe, Neuendettelsau, Freimund-Druckerei, [1950]
 Der Lügenprophet, Neuendettelsau, Freimund-Druckerei, [1950]
 Die Lopiong-Säule, Neuendettelsau, Freimund-Druckerei, [1950]
 Heidenangst, Neuendettelsau, Freimund-Druckerei, [1950]
 Die Geisterwand, Neuendettelsau, Freimund-Druckerei, [1950]
 Ajo!: Ein Missionsbuch für die Jugend. Neuendettelsau, Freimund-Verl. 1956
 Weite Fahrt: Stories fuer Kinder (kune kun Jutta Zimmermann). Parte eldonis Jutta Zimmermann. - Lizenz d. Buchhandl. d. Berliner Evang. Missionsges.
 Der Christenfresser. Neuendettelsau, Freimund-Verlag. 1954
 Nalumotte: Buben- und Mädchengeschichten aus Neuguinea. Neuendettelsau, Freimund-Verl.1953
 Papuatorheiten, Neuendettelsau, Freimund Verl 1952
 Der weggeworfene Junge, Neuendettelsau, Freimund-Verl. 1952
 Papuanischer Humor. Neuendettelsau, Freimund-Verl. 1952
 Der Grosshäuptling und seine Frau: Ein papuanisches Sittenbild. Neuendettelsau: Freimund-Verl. 1952
 Der Steinzeitbauer: Ein Bericht, wie d. heidnische Papua sein Feld bestellt. Neuendettelsau : Freimund-Verl. 1959
 Lehret alle Völker: Beispiele aus der Mission zum Kleinen Katechismus. Neuendettelsau : Freimund-Verl. 1960
 Gottesfeuer. Neuendettelsau, Freimund-Verl., 1959
 Das bin bloß ich. Lebenserinnerungen. (reprint) Neuendettelsau, Freimund-Verlag, 1966.
 Kâte dictionary, W. Flierl and H. Strauss, eds., Canberra: Australian National University, 1977. ISBN 0-85883-149-X

 Literaturo 
 Festschrift zum 70. Geburtstag des Herrn Missionsinspektors a.D. Dr. h.c. Christian Keysser in Neuendettelsau am 7. März 1947. [Nürnberg], Bayer. Missionskonferenz 1950
Kantzenbach, Friedrich Wilhelm: "Keysser, Christian" - ĉe: Neue Deutsche Biographie 11 (1977), p. 568 
 Wilhelm Fugmann: Von Gott erzählen. Das Leben Christian Keyssers 1877–1961. Freimund-Verlag, Neuendettelsau 1978, ISBN 3-7726-0084-0
 Wilhelm Fugmann (eld.): Bürger zweier Welten. Christian Keysser. Hänssler, Neuhausen-Stuttgart 1985, ISBN 3-7751-0969-2
 Jürgen Stadler: Die Missionspraxis Christian Keyßers in Neuguinea 1899–1920. Erste Schritte auf dem Weg zu einer einheimischen Kirche, VTR, Nürnberg 2006, ISBN 3-937965-31-9
 Hermann Mückler: Mission in Ozeanien, 2010
 Traugott Farnbacher: Christian Keyßer. Mission im Leben der Menschen. Erlanger Verlag für Mission 2011, ISBN 978-3-87214-533-8
 Gernot Fugmann, Philipp Hauenstein (eld.): Christian Keyßer. Mission im Leben der Menschen. Erlanger Verlag für Mission und Ökumene, Neuendettelsau 2011, ISBN 978-3-87214-533-8
 Kai-Uwe Kohlschmidt: Keyßer in Kaiser-Wilhelm-Land. Dokumentado ĉe DLF 2018, podkasto kun manuskripto

 Eksteraj ligiloj

ligiloj ĉe DDB
 trovanto enarkiva Mission EineWelt 
 Christian Gottlob Keyßer

 Notoj

Kategorio:Misiistoj
Kategorio:Germanaj lingvistoj 
Kategorio:Membroj de NSDAP 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1877
Kategorio:Mortintoj en 1961
Kategorio:Nov-Gvineo