Lilly Jacob

Lili aŭ Lilly Jacob, pli poste post edziniĝo Lili aŭ Lilly Zelmanovic kaj Lili/Lilly Meier (naskiĝis en 1926 en Hungario kiel Lilly Jacob; mortis la 17-an de decembro 1999 en Usono) estis usona pluvivanto de la holokaŭsto de hungara deveno. Ŝi estis deportita al la koncentrejo Auschwitz-Birkenau, unu el tri amasmurdejoj de la koncentreja komplekso Aŭŝvico en 1944 kaj estis la ununura en sia familio kiu ne estis murdita. Ŝi iĝis konata pro la hazarda malkovro de fotoalbumo de la SS-gardistoj, kiu enhavis fotojn el Auschwitz kaj estas grava dokumento pri la Ŝoaho.

 Vivo 
Lilly estis la plej aĝa infano de la familio Jacob el la vilaĝo Bilki/Bilke 
(Білки) kaj havis kvin pli junajn fratojn: Moŝe-Aron, Cisl, Moŝe-Herŝ, la ĝemelojn Cril kaj Cajlek. La patro de Lilly, Martin estis farmisto kaj komercis pri ĉevaloj. Laŭ ŝia informo, Lilly ne spertis ajnan kontraŭjudismon en sia infanaĝo.

En majo 1944, ankoraŭ 17-jara aŭ ĵus 18-jara, ŝi iĝis viktimo de la nazia persekutado de judoj en Hungario kaj estis deportita kune kun sia familio al la koncentrejo Auschwitz-Birkenau. Dum la elekto sur la tielnomita "ramplo", kiu estis tuj murdita kaj kiu maltuj, ŝi estis apartigita de la aliaj membroj de sia familio, el kiuj neniu pluvivis.
Ŝi postvivis sian malliberigon en la koncentrejo Auschwitz-Birkenau kaj en la koncentrejo Mittelbau-Dora en Nordhausen. En ĉi-lasta ŝi malsaniĝis je tifo. Tie ŝi estis liberigita fare de usonaj trupoj kaj prenita al malsanula sekcio antaŭe uzita fare de la SS-gardistoj por ilia militistaro. En la tago de sia liberigo, ŝi trovis fotoalbumon kun fotoj de la koncentrejo Auschwitz en la forlasita kazerno. Ŝi rekonis multajn homojn de sia vilaĝo sur tiuj fotoj... videblis la rabeno, najbaroj kaj la propra proksima familio, precipe ŝia onklino kun siaj infanoj, du el ŝiaj fratoj kaj ŝiaj geavoj, ĉiuj senpere antaŭ elekto kaj tuj sekva murdo en unu el la gasĉambroj de la koncentrejo.

 Fonto 
Tiu teksto ekestis baze laŭ la enkondukaj ĉapitroj de la germanlingva vikipedia teksto en versio de la 21-a de marto 2025.

 Eksteraj ligiloj  
 "La Auschwitz-albumo", bildoj pri ekspozicio pri la fotoj en la muzeo Jad Vaŝem (jen , sed haveble ankaŭ en pliaj lingvoj)
 "La Auschwitz-albumo", artikolo de la aŭstra gazeto Der Standard ()

kategorio:Eŭropaj judoj