La patro kaj la maro

La patro kaj la maro () estas infanlibro verkita de la sveda - finna aŭtoro Tove Jansson kaj unue eldonita en 1965 de la eldonejo "Schildts Förlags Ab". Tio estas la oka libro en la Mumin-libroserio. La libro estis tradukita en Esperanton fare de Sten Johansson kaj eldonita de EAB en 2024.

 Intrigo 
Muminpatro decidas translokiĝi al dezerta insulo kun sia familio. Li velas al insulo kun Muminpatrino, Mumin kaj malgranda Moo por komenci novan vivon kiel lumturisto. Krom la Muminoj, la insulo estas loĝata nur de timema kaj silentema fiŝkaptisto. La familio ekloĝas en la lumturo. Muminpatrino estas malfeliĉa kaj sopiras ŝian domon kaj ĝardenon, sed provas kiel plej bone ŝi povas konservi la kutiman familian vivon. Malgranda Mü esploras la insulon sendepende. Muminpatro provas vane igi la lumturon funkcii denove. Liaj provoj nutri lian familion per fiŝkaptado estas komence malsukcesaj, kaj Muminpatro iĝas ĉiam pli frustrita per siaj fiaskoj. Dume, Muminpatrino eskapas en la revmondon de Muminvalo, kiun ŝi pentris sur la internaj muroj de la lumturo, ĝis ŝi finfine malaperas en la pentraĵo por longa tempo. Mumin ankaŭ iĝas ĉiam pli sendependa de sia familio. Li evitas la subpreman atmosferon en la lumturo kaj malkovras maldensejon en kiu li starigas sian propran hejmon. Li provas fari kontakton kun la ĉevaloj kiujn li observas ludi dum la nokto. Li ankaŭ evoluigas strangan rilaton kun Morra - la nura timiga estaĵo en Muminvalo, kiu enkarnigas malvarmon kaj solecon kaj sekvis la Muminojn al la insulo. Mumin alportas al ŝi lanternon ĉiun nokton ĉar ŝi estas altirita al lumo, kaj malrapide perdas sian timon de ŝi. Kiam Mumin elĉerpigas kerosenon, li vizitas la Morra ĉiuokaze. Tra la sentimeco kaj amo de Mumin, la Morra perdas ŝiajn timigajn kvalitojn kaj nun estas malpli malvarma kaj malfeliĉa. La insulo, kies flaŭro kaj faŭno suferis sub la Morra, nun povas denove trankviliĝi. Aferoj nun respektas por la Mumin-familio. Muminpatro estas sukcesa ĉe fiŝkaptado, kaj la hejmsopiro de Muminpatrino trankviliĝas. Kiam severa aŭtunŝtormo detruas la insulon, la familio savas la fiŝkaptiston. Montriĝas, ke li estas la iama lumturisto, kiu fariĝis stranga pro soleco, sed nun trovas sian vojon reen al sia longe subpremita rolo danke al la bonkoreco de la familio Mumin. Li translokiĝas en la lumturon kun la Muminoj kaj igas la signostangon iri denove.

 Roluloj 
La roluloj en tiu libro denove estas reduktitaj al la familio de la kerno de Muminoj, inkluzive de malgranda Moo, kiu estis adoptita fare de la Mumin-familio. Malgranda Mü kontraŭas la optimisman mondkoncepton de la Muminoj kun realisma, foje dolore honesta, ekstera perspektivo. La Morra sekvas la Muminojn al la insulo kaj ekaperas al Mumin plurajn fojojn. Ĉiuj aliaj ĉeffiguroj de la Mumin-serio ne aperas en tiu libro. Kelkaj el ili formas la kernon de la samtempa intrigo de Malfrue novembre (Aŭtuno en Muminvalo). La nura alia insulano estas la lumturisto, kiu nur prenas sian veran rolon ĉe la fino. Iasence, la insulo mem estas traktata kiel rolulo.  Ĝi laŭdire havas vivociklon de dormado kaj vekiĝo, same kiel sentoj kaj pensoj, kaj la Muminoj estas en konstanta interŝanĝo kun la esenco de la insulo.

 Temoj 
Centraj temoj de la libro estas venki timojn kaj trovi la propran sendependecon. Por la unua fojo, Mumin konservas sekretojn de siaj gepatroj kaj komencas prizorgi sin. Muminpatrino ne plu zorgas ekskluzive pri ŝia familio, sed traktas siajn proprajn interesojn. Por la unua fojo en la Mumin-libroj, ŝi ne vidiĝas tra la okuloj de Mumin, sed kiel sendependa persono kun siaj propraj bezonoj.  Pro la izoliteco, konfliktoj ekestas unuafoje en la Mumin-familio. Ĉiuj familianoj devas pripensi sian rilaton unu kun la alia. Muminpatro, aparte, devas repripensi sian patriarkan sintenon al sia familio. 
La rilato de la gepatroj de Mumin reflektas la rilaton inter la gepatroj de Tove Jansson. La patrino de Jansson, Signe Hammarsten-Jansson, ankaŭ metis siajn proprajn planojn malantaŭ tiuj de sia edzo. Kiel Muminpatrino, kiu, pro hejmsopiro, komencas pentri la pejzaĝon kaj vegetaĵaron de la Muminvalo, la patrino de Jansson ankaŭ sopiris sian patrujon en Svedio sian tutan vivon post kiam ŝi kaj ŝia familio translokiĝis al Helsinko.  Post legado de la manuskripto, Signe Hammarsten-Jansson rakontis al sia filino ke ŝi rekonis sian propran geedziĝon en la libro. 

En ĉi tiu libro, kiu estas dediĉita al "patro", Jansson ankaŭ prilaboris la funebron pri sia patro Viktor Jansson, kiu mortis kelkajn jarojn pli frue . Muminpatro estas la mova forto malantaŭ la ĉefintrigo de la libro.

Malgraŭ la foje malĝojiga humoro, la libro havas humurajn momentojn kaj singarde pozitivan finon. La diskuto kiu daŭris ekde Vintro en Muminvalo plej malfrue, ĉu la Mumin-libroj estas porinfana aŭ plenkreska literaturo, daŭris ĉirkaŭ ĉi tiu libro. Kvankam ĝi estis plejparte diskutita kiel infanlibro en recenzoj, ĝi foje estis eĉ klasifikita kiel maltaŭga por infanoj. 

 Loko 
Tutpaĝa desegnaĵo en la libro montras birdvidon de la insulo kun la legendo Finna Golfo. Standardo en la supra dekstra angulo montras la koordinatojn 60°7'12″N kaj 25°45'50″E. Tiu loko en la maro estas proksima al la lumturinsulo de Söderskär kaj la insulo Klovharu, kie Tove Jansson pasigis la somermonatojn ekde la 1960-aj jaroj. La Söderskär-lumturo laŭdire estis la inspiro por la turo en la libro
 En Esperanto aperis 

 Tradukita de Sten Johansson, eldonita de Esperanto-Asocio de Britio (2024), poŝlibro, 208 paĝoj, ISBN 090275677X

La malantaŭkovrilo diras Muminpatro sentas sin nebezonata. En la varmegaj tagoj fine de aŭgusto li revas pri aventuro. Li volas protekti sian familion, kvankam ĝi elturniĝas sufiĉe bone eĉ sen tio.

Plej fore en la maro situas insuleto kun lumturo. Tien la patro velas kun sia familio kaj Eta Mim. La insulo estas sovaĝa kaj dezerta, tute ne kiel la hejma valo. Mumintrolo atendis ion novan kaj ekscitan, kaj sur la insulo li spertas aferojn timigajn, misterajn kaj defiajn, sed ankaŭ belajn kaj mirindajn. Muminpatro ne ĉiam komprenas la maron tiel bone, kiel li supozis, kaj Muminpatrino sopiras la malnovan hejmon. Nur Eta Mim ĉiam elturniĝas, kio ajn okazas. Sed kien do malaperis la lumtura gardisto?Elŝuti specimenan tekston

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 La Mumin Trove
Kategorio:Finna golfo
Kategorio:Mumin
Kategorio:Libroj aperintaj en 1965
Kategorio:Libroj de Tove Jansson
Kategorio:Verkoj el la esperantigita svedlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2024
Kategorio:Eldonaĵoj de Esperanto-Asocio de Britio