Ardeza fuliko

La Ardeza fuliko (aŭ Ardezkolora fuliko, laŭ la latina scienca nomo Fulica ardesiaca, kaj ankaŭ Anda fuliko) estas birdospecio de la familio de Raledoj kaj ordo de Gruoformaj. 

Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Ĉilio, Kolombio, Ekvadoro, kaj Peruo.HBW and BirdLife International (2021) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Versio 6. Disponebla ĉe:  Alirita la 7an de Aŭgusto, 2022Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. Species Lists of Birds for South American Countries and Territories.  Alirita la 24an de Julio, 2022

Taksonomio kaj sistematiko
La Anda fuliko havas du subspeciojn, nome la nomiga F. a. ardesiaca kaj F. a. atrura. Ili havas iom komplikan taksonomian historion. La nomiga estis iam traktita kiel subspecio de Amerika fuliko (F. americana) kaj la alia kiel aparta specio. 

Poste ili ambaŭ estis inkluditaj kiel subspecio de la Amerika fuliko. La nuntempa traktado estis amplekse akceptita ekde la 1980-aj jaroj, sed estas iome da spekulativo ke la subspecio estu plenrajta specio.Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. A classification of the bird species of South America. American Ornithological Society.  Alirita la 24an de Julio, 2022Taylor, B. (2020). Slate-colored Coot (Fulica ardesiaca), versio 1.0. En Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.  Alirita la 24an de Novembro, 2022

Aspekto
La Anda fuliko estas 40 ĝis 43 cm longa. 

Ĝi havas du kolormorfojn kiuj ĉeestas en ambaŭ subspecioj. Ambaŭ morfoj estas plejparte ardezgrizaj kaj pli nigraj en la kapo kaj kolo. Iliaj sekundaraj flugilplumoj kutime havas blankajn pintojn. Unu morfo havas kromiflavan bekon kiu estas pli palflava kaj foje verda en la pinto, profundan kaŝtanan fruntan ŝildon, kaj verdajn krurojn kaj piedojn. La alia havas blankan bekon, blankan ĝis oranĝflavan fruntan ŝildon, kaj ardezajn krurojn kaj piedojn. 

Sendepende de la kolormorfoj, la subspecioj diferenciĝas nur pro la koloro de siaj subvostaj kovriloj: tiuj de la nomiga estas blankaj kaj tiuj de F. a. atrura estas preskaŭ nigraj.

Distribuado kaj habitato
La nomiga subspecio de Anda fuliko troviĝas en Andoj el norda Peruo suden tra okcidenta Bolivio en norda Ĉilio tiom for kiom ĝis la Antofagasta Regiono kaj en nordokcidentan Argentinon tiom for kiom ĝis Katamarko. F. a. atrura troviĝas el Andoj de suda Kolombio tra Ekvadoro en plej norda Peruo kaj ankaŭ en marborda Peruo. Oni konas fosiliojn provizore atribuitaj al tiu specio el formacio de Lageto Tagua Tagua de Ĉilio.

Tiu Anda fuliko loĝas ĉefe en grandaj lagoj kun tre plantohavaj neprofundejoj, kvankam ĝi troviĝas dise en plantohavaj lagoj kaj en lagetoj, marĉoj kaj riveroj. Ruĝfruntaj birdoj tendencas hegemonii en plantohavaj lagoj dum blankafruntaj birdoj hegemonias en malpli plantohavaj pli altateraj malsekejoj. La nomiga subspecio troviĝas je altaĵoj inter 2100 kaj 4700 m. F. a. atrura troviĝas inter 2200 kaj 3600 m en Kolombio kaj plej malalte en Ekvadoro kaj Peruo.

Bildaro

Referencoj

Eksteraj ligiloj

Kategorio:Raledoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko