Dieto (biologio)

En biologio la vorto dieto signifas aron de fontoj de nutraĵoj ĥarakteran por certa organismo (plej ofte kiam oni parolas pri dieto temas pri bestoj). Ĝi ankaŭ implikas morfologian kaj kondutan specialistiĝon por manĝo de certaj tipoj de nutraĵoj kaj respondajn adaptiĝojn. La bestoj adaptiĝintaj por certa tipo de dieto kutime nomiĝas per vortoj kun finaĵoj -manĝulo aŭ -vorulo, aŭ iam per nefundamenta greka finaĵo -fag(ul)o.

 Tipoj de dietoj 
Laŭ diverseco de dieto oni povas apartigi tiujn bestajn speciojn, kiuj povas utiligi multajn fontojn de nutraĵoj (tiel nomata polifagio) kaj tiujn, kiuj nur havas unu fonton (monofagio). Oligofagio estas io en la mezo inter la du, tiu ĉi termino estas utiligata por specioj, kiuj havas limigitan spektron de nutraĵoj, ĉu pro propra specialistiĝo, ĉu pro maldiverseco de la medio.Johns, Timothy: The Origins of Human Diet and Medicine -- CHEMICAL ECOLOGY. ISBN 0-8165-1023-7,   p. 5 

Laŭ la preferata tipo de nutraĵo, ĉiuj bestoj povas esti dispartigataj je sekvaj tipoj de dietoj:
 Karnovoruloj — prefero de manĝo de aliaj bestoj kaj bestdevenaj nutraĵoj
 Aranemanĝuloj — manĝo de araneoj
 Birdomanĝuloj — manĝo de birdoj
 Koralmanĝuloj — manĝo de koraloj
 Durofagoj — manĝo de organismoj kun dura konko aŭ ekzoskeleto
 Ovovoruloj — manĝo de ovo
 Sangovoruloj — elsuĉo aŭ eltrinko de sango
 Insektovoruloj — manĝo de insektoj
 Mirmekofagoj — specialista manĝo de formikoj aŭ termitoj
 Keratofagoj — manĝo de keratino kaj bestokorpaj materialoj kun granda enhavo de keratino (haroj, haŭtaj pecoj ktp)
 Fiŝmanĝuloj — manĝo de fiŝoj
 Lepidofagoj — specialista manĝo de fiŝaj skvamoj
 Pterigofagoj — specialista manĝo de fiŝaj naĝiloj
 Moluskovoruloj — manĝo de moluskoj
 Teŭtofagoj — specialista manĝo de cefalopodoj
 Mukofagoj — manĝo de muko
 Ofiofagoj — manĝo de serpentoj
 Anurofagoj — manĝo de ranoj
 Spongovoruloj — manĝo de sponguloj
 Vermovoruloj — manĝo de vermoj
 Planktonovoruloj — manĝo de planktono
 Herbovoruloj — manĝo de plantoj kaj plantdevenaj aĵoj
 Eksudovoruloj — manĝo de plantaj eksudoj (rezino, sevo kaj similaj)
 Folivoruloj — manĝo de folioj
 Florovoruloj — manĝo de floroj
 Nektaromanĝuloj — manĝo de nektaro
 Polenovoruloj — manĝo de poleno
 Fruktomanĝuloj — manĝo de fruktoj
 Semmanĝuloj — manĝo de semoj
 Graminifagoj — manĝo de nelignecaj kaj plejparte terkreskantaj herboj, plejparte el familio Poacoj
 Ksilofagoj — manĝo de ligno
 Algovoruloj — manĝo de algoj
 Fungovoruloj — manĝo de fungoj
 Bakterivoruloj — manĝo de bakterioj
 Manĝo de neviva aŭ mortinta materio
 Koprofagoj — manĝo de feko
 Detritovoruloj — manĝo de putranta morta (plejparte planta) materio
 Geofagoj — manĝo de neorganikaj partoj de tero (argilo, kreto ktp)
 Kadavromanĝuloj — manĝo de putrantaj kadavroj de animaloj
 Osteofagoj — manĝo de ostoj de mortintaj bestoj
 Ĉiomanĝuloj — termino uzata por bestoj kun tre diversa dieto, kiu povas enhavi kaj bestaĵojn, kaj plantaĵojn, kaj mortintan materion, kaj fungojn/bakteriojn ktp

 Referencoj 

Kategorio:Etologio
Kategorio:Manĝokutimoj