Gelono la 1-a

Gelono la 1-a estis tirano de Gelo (post la morto de Hipokrato, tirano de Gelo inter 491 a. K. ĝis la morto) kaj Sirakuzo (inter 485 a. K. ĝis la morto), kolonioj fonditaj de antikvaj grekoj en Sicilio. Okaze de la morto de Hipokrato, la tirano de Gelo, en 491 a.K., Gelono, lia komandanto de kavalerio, kaptis la tronon. Ses jarojn poste li alianciĝis kun la GāmoroiGāmoroi: Riĉaj terproprietuloj kiuj regis en Sirakuzo., kiuj estis senpovigitaj kiel oligarkiaj regantoj de Sirakuzo. Li rapide aldonis Sirakuzon al sia domajno kaj transdonis la centron de siaj agadoj al tiu grandurbo. Sub lia gvidado Sirakuzo Ĝela iĝis la plej riĉa kaj plej potenca el la grekaj grandurboj de Sicilio, sed potenca defio ekestis rapide kun invado de Sicilio fare de Kartaganoj.

eta|maldekstre|300px|Antikva mapo de Gelo kaj Sirakuzo.
Lia intenco daŭrigi agreseman politikon kontraŭ Kartago baldaŭ iĝis ŝajna. En 485 a. K. li intervenis en najbara Sirakuzo kun sociaj streĉitecoj inter la noblaj terposedantoj kaj la malriĉa loĝantaro. Kiel rezulto, li sukcesis akiri potencon, transigis sian loĝejon de Gelo al Sirakuzo kaj lasis la regadon de Gelo al sia frato Hierono.

Per sia venko ĉe la Batalo de Himera (480 a.K.), li repuŝis kartagan influon en Sicilio. Lia kontraŭulo Anaksilaso (tirano de Regio) (524 a. K. - 476 a. K.), kiu regis la Markolon de Mesino, subtenis la kartaganojn.

eta|maldekstre|300px|Batalo de Himero (480 a. K.), kie venkis Gelono de Sirakuzo.

Tra masivaj kontraŭvolaj migradoj de la greklingva populacio de la areo, li transformis Sirakuzon en tre grandan grandurbon, kiu estis vastigita kaj loĝita per novaj najbarecoj. Post sia alianco kun Akraganto (hodiaŭ Agrigento), li reprezentis la plej grandan  en la tiama greka mondo. Tial, en 480 a.K., Ateno kaj Sparto vane provis akiri ilian aliancon kaj helpon kontraŭ la persa reĝo Kserkso. Gelono rifuzis ĉar li mem antaŭdiris kartagan atakon kontraŭ Sicilio. Tio fakte okazis kaj kaŭzis la grandan venkon de Gelono kaj lia aliancano Terono de Akraganto proksime de Himero en 480 a.K.

 Referencoj 

540 a. K.
478 a. K.
Kategorio:Naskiĝintoj en la 6-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 5-a jarcento a.K.

Kategorio:Grekaj regantoj
Kategorio:Grekaj militistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Ĝela
Kategorio:Mortintoj en Sirakuzo