Mariangelo Accursio

Mariangelo Accorso estis itala humanisto, filologo, filozofo, verkisto, latinisto, helenisto kaj arkeologo. konsiderita unu el la plej saĝaj siaepoke. Li notindiĝis pro tio, ke li okupiĝis pri epigrafaj esploroj kaj filologiaj studoj kaj pro tio, ke li redaktis la verkojn de Ammianus Marcellinus kaj Cassiodorus. Li vivis en la kortego de Karlo la 5-a dum tridektri jaroj kaj estis serve de sennombraj eksterlandaj misioj. Por perfektigado de la greka kaj la latina li aldonis intiman konaton kun pluraj modernaj lingvoj.

Biografio
Unuaj jaroj (1498-1523)
Malmulto estas konata ĉirkaŭ la juneco kaj fruaj studoj de Marianĝelo Accursio. Lia patro, Giovan Francesco Accursio, verŝajne origine de Norcia, estis kanceliero de la municipo de L'Aglo kaj oni kredas ke li estis tiu kiu donis al sia filo la unuajn lecionojn.La nuna dokumento estis verkita surbaze de la itala Vikipedia samnoma artikolo.

Mariangelo estis certe en Romo en septembro 1513 kiam, okaze de la transdono de roma civitaneco al Giuliano de Mediĉo (1453-1478) kaj Lorenzo de Mediĉo, li verkis "Osco et Volsco dialogus", satiran kunmetaĵon kontraŭ la latina stilo de Giovan Battista Pio. Verŝajne en Romo li frekventis la luksemburgan rondo de la humanisto Johannes Corycius ĉar la latin-kolekto eldonita de ĉi-lasta en 1524 (Coryciana) enhavas poemon ("Protrepticon ad Corycium") kaj epigramon de Accursio. En tiu ĉi periodo li dediĉis sin intense al filologiaj studoj kaj epigrafa esplorado: akademiuloj konsentas en identigado de Accursio kiel la anonimulo kiu reviziis en 1524 la "Epigrammata antiquae Urbis" publikigitan en 1521 fare de Iacopo Mazzocchi (aktiva inter 1505-1527), la plej okulfrapa kolekto de antikvaj romiaj surskriboj kompilitaj ĝis tiam.

En Germanio (1523-1533)
Intertempe Accursio fariĝis ĉefservisto de la du junaj germanaj princoj Johann Albrecht von Brandenburg-Ansbach-Kulmbach (1499-1550) kaj Gumpert von Brandenburg-Ansbach-Kulmbach (1503-1528) , kun kiuj li vojaĝis tra centra-orienta Eŭropo en 1522 kaj al kiu li dediĉis sian plej gravan verkon de filologio, la "Diatribae ad Ausonio", konsistanta el multaj "castigationes" (t.e., el rezonitaj korektaĵoj al koruptitaj okazintaĵoj) de klasikaj grekaj kaj latinaj tekstoj. Kun la du Hohenzollern, sekvante Karolon la 5-an, Accursio vivis en Hispanio, Francio kaj Germanio, kie li daŭrigis sian agadon kiel epigrafisto. En 1532 li tiam eniris la servon de la riĉa bankisto kaj patrono Anton Fugger (1493-1560) en Aŭgsburgo; ĉi tie en 1533 li publikigis du gravajn editio princeps: la rakontojn de Ammianus Marcellinus, dediĉitaj al Fugger, la "Variae" kaj la "De anima" de Kasiodoro, dediĉita al la kardinalo Alberto de Hohenzollern (1490-1545).

En tiu sama jaro li revenis al Italio, daŭrigante siajn epigrafajn studojn kaj konservante rilatojn kun siaj germanaj protektantoj. Li reviziis la "Inscriptiones sacrosanctae vetustatis", la unuan kolekton de antikvaj surskriboj faritaj fare de Pietro Apiano kaj Bartholomaeus Amantius (1507-1576) en nebone kritika maniero; aŭtografa eldono de la korektitaj Surskriboj, konservitaj en la Biblioteko Ambrosiana, estis detruita dum la bombadoj dum la Dua Mondmilito.

En Italio (1534-1546)
Reveninte al L'Aglo, li edziĝis kun Caterina Lucentini Piccolomini kun kiu li havis infanon, Casimiro, kiu mortis trofrue en 1563 studinte medicinon ĉe la Universitato de Padovo. Li zorgis pri la aferoj de la urbo, el kiuj en 1538 li ricevis plenan civitanecon, kiun li ne posedis pro la ne-Agla origino de sia patro. En 1539 li okupis la postenon de ĉambelano, la unua urba magistrato, kaj ofte gvidis ambasadojn al Karolo la 5-a por havi la rajtojn kiuj estis forprenitaj de li post la ribelo de 1528 revenus al L'Aglo. La politika agado de la lastaj jaroj ne alportis pozitivajn rezultojn kaj Accursio mortis en 1546 en sia naskiĝurbo, estante entombigita en la Baziliko de San Bernardino.

Verkaro
 Diatribae in Ausonium, Solinum et Ovidium, Romo, 1524
 Ammianus Marcellinus a Mariangelo Accursio mendis quinque millibus purgatus, atque libris quinque auctus ultimis, nunc primum ab eodem inuentis, 1533
 Magni Aurelii Cassiodori Variarum. Libri XII. Item. De anima. liber. vnus Recens inuenti, & in lucem dati a Mariangelo Accursio, Kasiodoro, 1533
 Tractatus de anima, 1535
 Tractatus de Anima, 1538
 Romanaque eloquentia interlocutoribus, 1538
 Decimi Magni Ausonii Burdigalensis Opera, Iacobus Tollius, M.D. recensuit, et integris Scaligeri, Mariang. Accursii, Freheri, Scriverii; selectis Vineti, Barthii, Acidalii, Gronovii, Graevii, aliorumque notis accuratissime digestis, nec non & suis adimadversionibus illustravit, Amsterdamo, 1671

Vidu ankaŭ

 Aŭsonio (310-395)
 Amiano Marĉelino (330-397)
 Klaŭdiano (405-473)
 Julio la 2-a (1443-1513)
 Johannes Corycius (1457-1527)
 Giovan Battista Pio (1460-1543)
 Karlo la 5-a (1500-1558)
 Nicolaus Reusner (1545-1602) germana juristo kaj publikigisto
 Jean-Baptiste Souchay (1688-1746) franca ekleziulo kaj filologo

 Referencoj 

Kategorio:Naskiĝintoj en 1489
Kategorio:Mortintoj en 1546
Kategorio:Naskiĝintoj en la 15-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 16-a jarcento

Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio:Italaj humanistoj
Kategorio:Italaj filologoj
Kategorio:Italaj filozofoj
Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Italaj latinistoj
Kategorio:Italaj helenistoj
Kategorio:Italaj arkeologoj