Giovanni Maria Lancisi

Johannes Maria Lancisius estis itala anatomo, epidemiologo, kaj kuracisto, kiu faris korelacion inter la ĉeesto de moskitoj kaj la apero de la malario. Li ankaŭ estis konata pro siaj studoj pri kardiovaskulaj malsanoj, ekzameno de la korpuso de la cerbo, kaj estas rememorigita pro la eponima "signo de Lancisi". Li ankaŭ studis la brutaron dum ekapero de la bova malsano en Eŭropo.

Biografio
eta|maldekstre|300px|"De motu cordis et aneurysmatibus", verko publikigita en 1728

Giovanni Maria Lanĉizi estis edukita ĉe la Collegio Romano kaj la Sapienza Universitato de Romo, kie li diplomiĝis pri medicino kun la aĝo de 18. Li estis kuracisto de la Papoj Inocento la 11-a, Klemento la 11-a kaj Inocento la 12-a. Papo Klemento la 11-a donis al li la perditajn anatomiajn tabelojn de Bartolomeo Eustachio. Tiuj tabeloj estis kreitaj en 1562 kaj estis forgesitaj en la Vatikana Biblioteko. Lanĉizi redaktis kaj publikigis ilin en 1714 kiel "Tabulae anatomicae". Li studis epidemiologion, priskribante malarion kaj gripepidemiojn.

Li publikigis "De Noxiis Paludum Effluviis" ("Pri la Malutilaj Elfluoj de la Marĉoj") en 1717, en kiu li rekonis ke moskito-infektitaj marĉoj estis la brediĝoloko por malario kaj rekomendis la drenadon de tiuj areoj por malhelpi la aperon da la malsanoj. Li ankaŭ publikigis grandskale pri kardiologio, priskribante vegetaĵaron sur la korvalvoj, korsifilison, aneŭrismojn, kaj la klasifikon de la kormalsanoj. Lia gvidlibro "De Motu Cordis" et "Aneurysmatibus" estis publikigita postmorte en 1728.

En la frua 18-a jarcento, Lanĉizi kritikis la mezepokajn rimedojn por malhelpi la bovan peston per deklarado ke "estas pli bone mortigi ĉiujn malsanajn kaj suspektindajn bestojn, prefere ol permesi ke la malsano disvastiĝu por havi sufiĉe da tempo kaj honoro ĝis malkovro de specifa traktado kiu estas ofte serĉita sen iu sukceso". Lanĉizi, estis tiu kiu faris la unuan antaŭeniĝon en la kontrolo de bova pesto, proceduro kiu poste estis adoptita de la angla kuracisto Thomas Bates.

Tamen, Lanĉizi ankaŭ faris eraron kritikante la laboron de Giovanni Cosimo Bonomo (1663-1696), sia samtempulo, kiu ĝuste identigis la kaŭzon de la skabio kiel parazito. Tamen, Lanĉizi opiniis ke skabio estis humurorigina. Pro la potenca pozicio de Lanĉizi kaj antaŭaj sciencistoj kiel Galileo Galilei kiuj falis en mizero, Bonomo estis silentigita kaj liaj eltrovaĵoj estis forgesitaj ĝis la moderna epoko.

Lanĉizi priskribis la corpus callosum kiel la "sidlokon de la animo, kiu imagas, pripensas kaj juĝas." Lia "Dissertatio Physiognomica disponigis la apogan argumenton en 1713. Li kontraŭbatalis alternativajn lokojn de la animo kiel hipotezita per aliaj, kiel ekzemple la "centrum ovale", de Andreas Vesalius, kaj la pineala glando, de René Descartes. Lanĉizi hipotezis ke la longitudaj strioj (poste nomitaj en lia honoro kiel "striae lancisi" aŭ "nervoj de Lanĉizi") estis la konduktilo inter la antaŭa lokigo de la animo kaj la malantaŭa lokigo de la funkcioj de la sensorganoj, ambaŭ ene de la "corpus callosum".Ĉi-artikolo estis verkita surbaze de la hispanna samnoma Vikipedia dokumento.

Verkaro

 Conclusiones theologicae ex quatuor libris sententiarum ad mentem doctoris subtilis, 1677
 Congressus medico-Romanus, 1682
 De dura meninge, 1701
 De subitanei mortibus, 1707
 Dissertatio de nativis, deque adventitiis Romani coeli qualitatibus, 1711
 Istoria dell'epidemia de buoi accaduta l'anno 1711, 1712
 Tabulae anatomicae ..., 1714
 Dissertatio De Generatione Fungorum, 1714
 Dissertatio historica de bovilla peste, 1715
 Dissertatio de recta medicorum studiorum ratione instituenda ..., 1715
 De noxiis paludum effluviis, Jacob Frey, 1717
 Michaelis Mercati Samminiatensis Metallotheca, Michele Mercati, Pietro Nelli, Giovanni Domenico Campiglia, Maximilian Limpach, Jacob Frey, Luigi Gomier, Pietro Bianchi, Tintoretto, Giovanni Maria Lancisi, Pietro Assalti, Benoît Farjat, 1717
 Opera omnia, 1718
 Opera quae hactenùs prodierunt omnia dissertationibus nonnullis adhuc dum ineditis locupletata ..., 1718
 Metallotheca, Michele Mercati, Giovanni Maria Lancisi, Pietro Assalti, Pietro Nelli, Sebastiano Conca, Pietro Bianchi, Benedetto Fariat, Girolamo Rossi, 1719
 Adversaria anatomica omnia, Giovanni Battista Morgagni, Giovanni Maria Lancisi, Jean Jacques Manget, 1719
 Metallotheca Vaticana, 1719
 Historia morbi eminentiss. cardinalis Caroli Columnæ, 1719
 Comitis Camilli Silvestri Rhodigini In anaglyphum Graecum interpretatio posthuma, Camillo Silvestri, Geronimo incisore Rossi, Giovanni Maria Lancisi, Biagio Garofalo, Giovanni Oliva, 1720
 In anaglyphum graecum interpretatio posthuma, cui accedunt dissertationes duae epistolares, 1720
 Tabulae anatomicae, 1722
 Adversaria anatomica omnia, 1723
 De motu cordis et aneurysmatibus, 1728
 De motu cordis et aneurysmatibus opus postumum in duas partes divisum, 1738
 Opera varia in unum congesta, et in duos tomos distributa, 1739
 Riflessioni anatomiche sulle note di monsignor Gio. Maria Lancisi, 1740
 Opera quae hactenus prodierunt omnia, 1745

Vidu ankaŭ

 Bartolomeo Eŭstako (1503-1574)
 Andreo Vesalio (1514-1564)
 Michele Mercati (1541-1593) itala kuracisto
 René Descartes (1596-1650)
 Inocento la 11-a (1611-1689)
 Frans de Le Boë (1614-1672)
 Inocento la 12-a (1615-1700)
 Marcello Malpighi (1628-1694)
 Jan Swammerdam (1637-1680)
 Diacinto Cestoni (1637-1718) itala botanikisto
 Burchard de Volder (1643-1709) nederlanda filozofo, kuracisto, fizikisto, astronomo kaj matematikisto
 Thomas Bates (1648-1719) mararmea kirurgo
 Klemento la 11-a (1649-1721)
 Jean Jacques Manget (1652-1742) svisa kuracisto
 Luigi Ferdinando Marsigli (1658-1730)
 Giovanni Cosimo Bonomo (1666-1696) itala kuracisto
 Pietro Assalti (1680-1728) itala botanikisto, herbalisto, kuracisto, naturalisto kaj verkisto
 Angelo Fabroni (1732-1803) itala biografo kaj historiisto

 Referencoj 

Kategorio:Naskiĝintoj la 26-an de oktobro
Kategorio:Naskiĝintoj en 1654
Kategorio:Mortintoj la 20-an de januaro
Kategorio:Mortintoj en 1720
Kategorio:Naskiĝintoj en la 17-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 18-a jarcento

Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio:Italaj kuracistoj
Kategorio:Italaj anatomoj
Kategorio:Italaj epidemiologoj