José de Armendáriz

José de Armendáriz y Perurena, unua markizo de Castelfuerte (foje nomata markizo de Castel-Fuerte) (n. en Ribaforada, Navaro – m. en 1740 verŝajne en Madrido) estis hispana militisto kaj kolonia administranto. De la 14-a de majo 1724 ĝis la 4-a de februaro 1736, li estis vicreĝo de Peruo.

Frua kariero
Li aliĝis al la armeo kaj partoprenis en la milito de hispana sukcedo ĉe la flanko de Filipo la 5-a. Li batalis en kampanjoj en Napolo, Sardinio kaj Katalunio, sed ankaŭ okaze de la sieĝo de Ĝibraltaro. Filipo donis al li la titolon markizo de Castelfuerte la 5-an de junio 1711. Li estis guberniestro de Tarragona kaj generala kapitano de Gipusko. Reveninte al Hispanio, li estis nomumita membro de la Ordeno de la Ora Ŝaffelo en 1737, kaj ankaŭ ricevis la Ordenon de Santiago.

Kiel vicreĝo de Peruo
En 1723, Filipo nomumis lin vicreĝo de Peruo, ofico kiun li ekokupis en majo de la sekva jaro. Lia oficperiodo estis markita de kampanjo kontraŭ fraŭdo kaj korupto en la registaro, kaj reformoj de la reĝa fisko kaj impostkolektado. Li fortigis la sistemon de mita, deviga laboro de indianoj en la arĝentminejoj, por plifortigi la produktadon de la metalo. Li malliberigis la Grafon de San Juan de Lurigancho, direktoron de la monfarejo, same kiel la testiston, pro produktado de falsaj moneroj. Por kontraŭbatali kontrabandon (precipe de arĝento), li reorganizis la mararmeon kaj fortikigis la marbordojn.

Li restarigis la sistemon laŭ kiu inkaaj nobeloj, kiuj povis pruvi sian devenon, estis agnoskitaj kiel hidalgoj de Kastilio. Tio instigis furiozan strebadon de la indiĝena nobelaro legitimi sian statuson.

En 1724, la socio de Limo malkovris ekzotan trinkaĵon — kafon. Unu patrono komentis, "La nova trinkaĵo estas tiel amara kiel la nova vicreĝo".

Kategorio:Hispanaj nobeloj
Kategorio:Vicreĝoj de Peruo