Altgermana konsonanta ŝovo

En historia lingvistiko, la altgermana konsonantoŝanĝo aŭ dua ĝermana konsonantoŝanĝo - alternative altgermana konsonanta ŝovo aŭ dua ĝermana konsonanta ŝovo - estas fonologia evoluo (sonŝanĝo) kiu okazis en la sudaj partoj de la okcidentĝermana dialekta kontinuaĵo. Ĝi nomiĝas "dua konsonantoŝanĝo" por diferencigi ĝin de la "unua ĝermana konsonantoŝanĝo", kiu apartigis la sonsistemon de la ĝermana lingvaro de la hindeŭropa sonsistemo - en Esperanto tiun unuan konsonantoŝanĝon priskribas la teksto leĝo de Grimm.

La movo de la dua ĝermana konsonantoŝanĝo estas uzata por distingi altgermanan de aliaj kontinentaj okcidentĝermanaj lingvoj, nome la malaltfranka (inkluzive de norma nederlanda) kaj la malaltgermana (platgermana), kiuj spertis neniun ŝanĝon. 

La ŝanĝo rezultigis la afrikatiĝo aŭ "spiriĝo" de la okcidentĝermanaj senvoĉaj haltkonsonantoj (plozivoj) /t/, /p/, kaj /k/, depende de pozicio en vorto. Rilata ŝanĝo, la senvoĉigo de la voĉaj haltigitaj konsonantoj /d/, /b/ kaj /g/, estis malpli disvastigita, kun nur la senvoĉigo de /d/ trovita en la plej multaj dialektoj.

Ekzistas neniu konsento pri kiam la altgermana konsonantoŝanĝo okazis; ĝi verŝajne komenciĝis inter la 3-a kaj 5-a jarcentoj kaj estis kompleta antaŭ ol la unuaj skribaj ekzemploj en la malnovaltgermana (la plej frua registrita stadio de la altgermana) estis produktitaj en la 8-a jarcento. Ankaŭ ne ekzistas konsento pri kie aŭ kiel la ŝanĝo okazis.

La grado de ŝanĝo varias ene de la altgermana. Dialektoj kiuj spertis la plej multe de la ŝanĝo estas referitaj kiel "supra germana", dum tiuj kiuj nur spertis kelkajn estas referitaj kiel "centra germana" aŭ "mezgermana". Malsamaj dialektoj ene de la supra kaj mezgermana kontinuaĵo ankaŭ ricevis malsamajn nivelojn de ŝanĝo, kun la "okcidenta centra germana" dialekta grupo (la mezfranka kaj mezfranka dialektaroj) elmontranta kio estas konata kiel la Rheinischer Fächer ("rejnlanda ventumilo", ĉar la kolorigitaj areoj sur mapo iom similas al ventumilo), laŭpaŝa redukto de kiu konsonantoj estas ŝanĝitaj, kiam oni moviĝas norden.

 Vidu ankaŭ 
 leĝo de Grimm
 dialekta kontinuaĵo

Kategorio:Fonetiko
Kategorio:Okcidentĝermana lingvaro
Kategorio:Malaltgermana lingvaro
Kategorio:Altgermana lingvaro