Georges Charpak

Georges CHARPAK (en la familio kaj inter amikoj - Griŝa HARPAK; n. la 1-an de aŭgusto 1924 en Dubrovicja, Pollando, nun Ukrainio - m. la 29-an de septembro 2010 en Parizo) estis franca fizikisto de juda-pola origino, gajninto de la nobelpremio pri fiziko en 1992 por "sia invento kaj evoluo de partiklodetektiloj, precipe la dratkamero" .

La invento de Charpak ebligas la eltrovon de tre mallongdaŭraj kaj maloftaj partikloj. La detektilo liveras datumojn rekte al konektitaj procesoroj, kiuj povas analizi grandajn kvantojn da datumoj. Tio ebligas studi procezojn kun kaj pli granda rezolucio kaj pli proksimaj tempintervaloj ol antaŭe estis ebla kun, ekzemple, bobelkameroj.

George Sherpak estis naskita en Pollando al juda familio. Li translokiĝis kun sia familio al Francio en la aĝo de 7-jara. Dum la Dua Mondmilito li estis membro de la franca rezista movado sub la falsa nomo Jacques Charpentier, loĝante en Troyes. Li estis kaptita kaj deportita al la koncentrejo Dachau en 1943, kie li pluvivis ĝis la liberigo en 1945 danke al sia kapablo paroli plurajn lingvojn.

Charpak doktoriĝis sub Frédéric Joliot-Curie pri nuklea fiziko ĉe la Kolegio de Francio en Parizo en 1954, kaj komencis labori ĉe CERN en Ĝenevo en 1959. En 1960 li partoprenis en la unua preciza mezurado de la magneta momento de la muono ĉe CERN CERN  . 

En 1984 li iĝis Joliot-Curie Profesoro ĉe la École Supérieure de Physique et Chimie en Parizo, kaj en 1985 li iĝis membro de la Franca Akademio de Sciencoj. De 1985 ĝis 1991 li estis implikita en diversaj eksperimentoj ĉe Fermilab .

La Svisa Fizika Societo (SPS) kaj la Société Française de Physique (SFP) aljuĝas ekde 2016 la tiel nomatan Premion Charpak-Ritz (unue aljuĝitan en 2017), kiel signo de la proksimaj ligoj inter la societoj SPG-SPS-SSP: Premio Charpak-Ritz. Prenite la 22-an de novembro 2021 (angla).. 

 Libroj 

 La vie à fil tendu, kune kun Dominique Saudinos (1993 Odile Jacob, ISBN 2-7381-0214-X)
 Devenez sorciers, devenez savants, kun Henri Broch (Odile Jacob, ISBN 90-581-4005-9)

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Georges Charpak ĉe nobel-gajnintoj.com
 Georges Charpak Usonaj Patentoj
 Georges Charpak, Nobel Lumila Projekto, Muzeo de la juda popoloĉe Bejt Hatfucot

Kategorio:Francaj fizikistoj
Kategorio:Francaj rezistantoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Mortintoj en 2010
Kategorio:Naskiĝintoj en 1924