Hypotaenidia

Hypotaenidia estas genro de birdoj de la familio Raledoj. La genro estas konsiderata aparta fare de IOC kaj IUCN, dum la The Clements Checklist of Birds of the World / eBird konsideras tiujn speciojn kiel parto de Gallirallus. Ekde la mezo de la 19-a jarcento, kiam tiuj surteremaj birdoj estis agnoskitaj kiel formanta genron diferencan el la pli evidente akvemaj specioj de la genro Rallus, la valideco de Hypotaenidia estis disputita.

Nur en la 2010-aj jaroj tiu demando estis solvita je ioma grado de kontentigo. Kvankam tiu ĉi genro ja apartenas al la grupo Gallirallus en la tribo Rallini de la subfamilio Rallinae (Ralenoj), ĝi staras aparte el la nombraj pli bazaj stirpoj, kaj konstituas bone distingan kladon de malgrandecaj ĝis mezgrandaj specioj distribuitaj el Sahul ĝis Pacifiko – tra teritorio de almenaŭ 9 000 aŭ 8 000 km. Kiel iliaj pli grandaj kaj pli praaj parencoj, ili prete evoluis en neflugaj insulaj endemioj en foresto de surteraj predantoj; tamen, iliaj malgrandaj korpoj faras ili pli facile flugkapablaj, kaj pli pretaj foriri per fortaj flugoj. Tiukadre ili estas (kun la specioj de la genro Zapornia) supozeble la kerno de la prahistoria diverseco de neflugaj raloj de la oceanaj insuloj de Pacifiko.

La raloj de la genro Hypotaenidia reloj estas tipe brunecnuancaj sur la supraj partoj; tio povas varii de preskaŭ flavgriza ĝis nigreca en heleco kaj ĝenerale tendencas al ruĝecaj nuancoj, kaj multaj specioj havas helajn makuletojn aŭ striojn sur la flugplumoj aŭ sur la tutaj flugiloj; ofte, okulfrapaj helaj strioj trairas super kaj/aŭ sub la okuloj. La malsupraj partoj estas striecaj nigrblanke ĉe preskaŭ ĉiuj membroj de tiu ĉi genro; male al la Zapornia raloj (kiuj estas ankaŭ pli malgrandaj averaĝe, sed kun iom da koincido, kaj ĝenerale similaj en koloro) tiu strieco ne estas limigita al la areo inter kruroj kaj vosto, sed etendiĝas tra la tuta ventro ĝis la kolo. Kelkaj specioj estas tiel kriptaj ke ili prezentiĝas preskaŭ unuforme meze al nigrecbrunaj en distanco. La okuloj estas ruĝaj ĝis kaŝtankoloraj, kaj la beko kaj kruroj estas aŭ pli aŭ malpli brilruĝaj ĝis flavecaj, aŭ nigrecaj, kutime kongruaj kun la ĝenerala malheleco de la plumaro.Taylor, P. Barry & van Perlo, Ber (1998): Rails: a guide to the rails, crakes, gallinules, and coots of the world (Helm Identification Guides). Yale University Press, New Haven. .

La genra nomo, Hypotaenidia, devenas al la antikva greka hipo kun la signifo "sub" kaj tainia kun la signifo "strio" aŭ "bendo." Tio referencas al la bendoplumoj vidataj en iliaj subaj partoj kaj flugiloj, tipe ĉe ralspecioj.

Specioj
La genro Hypotaenidia, kiel formiĝis post la disigo de Gallirallus, enhavas la jenajn speciojn:
Vivantaj 
 Bildo  Scienca nomo Ordinara nomo   Distribuado120px Okinava ralo   Hypotaenidia okinawae  Okinavo, Japanio120px Kolringa ralo   Hypotaenidia torquata   Filipinoj, Sulaveso (Indonezio) kaj Salawati (okcidenta Nov-Gvineo)120px Filipina ralo   Hypotaenidia philippensis   Aŭstralazio kaj sudokcidento de la Pacifika regiono, inklude Filipinojn, Nov-Gvineon, Aŭstralion kaj Novzelandon 120px Gvama ralo   Hypotaenidia owstoni   Gvamo120px  Novbritia ralo   Hypotaenidia insignis  Nova Britio  Roviana ralo   Hypotaenidia rovianae  Okcidenta Provinco (Salomonoj)120px Vudforda ralo   Hypotaenidia woodfordi  Salomonoj120px Ralo de Lord Howe   Hypotaenidia sylvestris   insulo Lord Howe
La "Ŝarpea ralo" (tradicie Gallirallus sharpei) estas la nomo havigita al unika kaj enigma specimeno, Naturalis RMNH 87485. Probable kolektita ĉirkaŭ 1860, la specimeno ŝajnas alveninta al la muzeo sen akompana informo. Oni sugestis, ke ĝi estas aberacia individuo de H. philippensis al kiu ĝi certe multe similas laŭ grando, formo kaj kelkaj plumardetaloj; nepublikigitaj informoj pri DNA indikas ankaŭ ke ĝi apartenas al tiu specio. Sekve, ĝi apartenus al Hypotaenidia se Gallirallus disiĝas.

Formortintaj specioj
Kelkaj ralospecioj kiuj iĝis formortintaj en preskaŭ ĵusaj tempoj kaj kiuj estis tradicie metitaj en Gallirallus estas plej bone atribuitaj al Hypotaenidia:
 Bildo  Scienca nomo Ordinara nomo   Distribuado120px †Striflugila ralo   Hypotaenidia poeciloptera  Fiji (Viti Levu)120px †Difenbaĥa ralo   Hypotaenidia dieffenbachii  Ĉatham-Insuloj 120px †Tahitia ralo   Hypotaenidia pacifica   Tahiti120px †Ralo de Insulo Wake   Hypotaenidia wakensis   Wake Insulo

La Ĉathama ralo (Cabalus modestus) estas alia specio kiu estis kutime inkludita en Gallirallus en la loza kadro de la genro, kaj ofte konsiderita proksima parenco de H. dieffenbachii kun kiu ĝi kunhavis sian insulhejmon. Tamen, tiuj du specioj estas multe malpli proksime rilataj ol supozeble, kondukante al reestablo de la genro Cabalus kiam Gallirallus estis disigita. Eĉ tiel, la Ĉatham-ralo estas tre proksime rilatita al la Hypotaenidia klado, kaj analizoj estas malhelpitaj per la manko de datenoj de la formortinta kaj malmulte konata specio. Kelkaj datumaroj solvas la Ĉatham-ralon kiel membro de Hypotaenidia, kaj ĝi eble estos movita ĉi tien. Kirchman, Jeremy J. (2012): Speciation of flightless rails on islands: A DNA-based phylogeny of the typical rails of the Pacific. Auk 129(1):s 56–69.  PDF plena tekstoGarcia-R, Juan C. et al. (2014): Deep global evolutionary radiation in birds: Diversification and trait evolution in the cosmopolitan bird family Rallidae. Molecular Phylogenetics and Evolution 81: 96–108.  PDF fulltextGarcia-R, Juan C. & Matzke, Nicholas J. (2021): Trait-dependent dispersal in rails (Aves: Rallidae): Historical biogeography of a cosmopolitan bird clade. Molecular Phylogenetics and Evolution 159: 107106.  PDF preprintKirchman, Jeremy J. et al. (2021): Phylogeny based on ultra-conserved elements clarifies the evolution of rails and allies (Ralloidea) and is the basis for a revised classification. Ornithology 138(4): 1–21.  PDF plena teksto

Ankaŭ, multaj Pacifikaj raloj formortis antaŭ ol ili povus esti studitaj vivantaj fare de sciencistoj, kaj eĉ ne estas atestitaj per haŭtspecimenoj, sed nur de fragmentaj indicoj kiel ekzemple subfosiliaj ostoj aŭ mallongaj raportoj en vojaĝraportoj. Ili estis tradicie metitaj en Gallirallus, sed plimulto se ne ĉiuj ŝajnus aparteni aliloke, kaj almenaŭ koncerne polineziajn speciojn preskaŭ certe en Hypotaenidia. Salvador, Rodrigo B.; Anderson, Atholl; Tennyson, Alan J.D. (2021). "An Extinct New Rail (Gallirallus, Aves: Rallidae) Species from Rapa Island, French Polynesia". Taxonomy. 1 (4): 448–457. doi:10.3390/taxonomy1040032. 

Referencoj

Kategorio:Raledoj