Eugen Relgis

Eugen D. RELGIS (inversa legado de la nomo Eisig D. SIGLER; antaŭnomo ankaŭ Eugenio, Eugène aŭ Eugene, familia nomo ankaŭ Siegler aŭ Siegler Watchel;  naskiĝis la 22-an de marto 1895, Iași, Rumanio – mortis la 24-an de majo 1987, Montevideo, Departemento Montevideo, Urugvajo) estis rumana verkisto, pacisma filozofo kaj anarkiisma aktivulo, konata kiel teoriisto de humanitarismo 22 mars. Eugen Relgis  Ephéméride Anarchiste  entry; alirita en 10a de Marto 2011.

 Idearo 
Lia internaciisma dogmo, kun klaraj eĥoj de judismo kaj juda moralo Boris Marian, "Iudaistul Eugen Relgis" , en Realitatea Evreiască, Nr. 227 (1027), Marto–Aprilo 2005, p.13, unue estis establita dum la Unua Mondmilito, kiam Relgis estis militrifuzanto. Inspirite de anarki-pacismo kaj socialismo, ĝi kreis internacian reputacion por Relgis kaj alportis al li la subtenon de famaj pacifistoj kiel Romain Rolland, Stefan Zweig kaj Albert Einstein Eugenio Relgis. 1895–1987, Proyecto filosofía en español entry; retrieved March 10, 2011"Relgis, Eugen", Dictionaire international des militants anarchistes entry; alirita en 10a de Marto, 2011"Note on the Eugen Relgis Papers", at the International Institute of Social History; alirita en 9a de Marto, 2011. Alia, multe pli kontestata, aspekto de la filozofio de Relgis estis lia rekomendo de eŭgeniko, kiu temigis la devigan steriligon de "degeneruloj". Ĉi tiu lasta propono estis prezentita en pluraj eseoj kaj sociologiaj studoj fare de Relgis.

Post frua debuto ene de la simbolisma movado en Rumanio, Relgis reklamis modernisman literaturon kaj la poezion de Tudor Arghezi, publikigante plurajn artikolojn en la literaturaj kaj politikaj revuoj de la tempo. Liaj poeziaj kaj fikciaj verkoj oscilas inter la ekstremaĵoj de ekspresionismo kaj didaktiko, donante artan reprezentadon al lia aktivismo, lian pacifistan idearon, aŭ lian personan lukton kun aŭda difekto Arnold Helman, Contribuția scriitorilor evrei la literatura română. Ilarie Voronca și Paul Celan – două destine tragice , at the Romanian Jewish Community site ; alirita en 10a de Marto, 2011. Li estis membro de pluraj modernismaj rondoj, formitaj ĉirkaŭ rumanaj revuoj kiel Sburătorul, Contimporanul aŭ Șantier, sed li estis ankaŭ proksima al la plej influa literatura revuo Viața Românească. Liaj politikaj kaj literaturaj elektoj igis Relgis malamiko kaj de faŝismo kaj komunismo: persekutita dum la Dua Mondmilito, li fine rifuĝis en Urugvajo. De 1947 ĝis sia morto, Relgis iĝis respektata en sudamerikaj kulturaj cirkloj kiel anarkiisma komentisto kaj rekomendanto de solvoj por monda paco, same kiel reklamanto de latinamerika kulturo.

 Agado 
En 1923, Relgis organizis en Bukareŝto tion, kion li nomis "la unua humanitara grupo" kaj distribuis Apel către toți intelectualii liberi și muncitorii luminați (Voko al ĉiuj liberaj intelektuloj kaj kleraj laboristoj) (), kiu estis tradukita en la hispanan, francan, germanan, bulgaran, italan, svedan, hungaran, anglan kaj Esperanton. La dua eldono de la libro en la hispana lingvo (1932) estas subskribita de Henri Barbusse, la franca anarkiisto Manuel Devaldès, Stefan Zweig, la aŭstra anarkiisto Rudolf Grossmann (konata per la plumnomo Pierre Ramus), la usona socialisma verkisto Upton Sinclair, Rabindranath Tagore, la brazila kuracisto Fábio Luz, la argentina anarkiisto Campio Carpio kaj aliaj.

La agado de Relgis inkluzivis, interalie, partoprenon en pacifistaj konferencoj en Londono, same kiel en Sondgesberg en Aŭstrio en julio 1928; li redaktis la gazetojn Cugetul liber (Libera Penso, 1928-1929) kaj Umanitarismul (Humanitarismo, 1929-1930) kaj vojaĝis tra Eŭropo en provo krei "internacion de intelektuloj". En la fino, la pacifisma kaj humanitara idealismo de Relgis renkontis la brutalan realecon de la Dua Mondmilito.

En novembro 1942 li estis inkludita en la listo de judaj verkistoj al kiuj estis malpermesite publikigi en Rumanio sub la reĝimo de Antonescu.

 En Esperanto aperis 

 La humanitaristaj principoj kaj la Internacio de la Intelektuloj. (1928) tradukita de Sigismundo Pragano. Republikigita en 1974 kaj 2007.

 Verkaro (elektita) 

 1913 Triumful neființei (Triumfo de neekzisto), fantazio.
 1915 Nebunia (La frenezo), poezio.
 1922 Umanitarismul și Internaționala Intelectualilor (Humanitarismo kaj la Internacio de Intelektuloj), vojaĝnotoj.
 1924 Petre Arbore (Petre Arbore), romano en 3 volumoj.
 1925 Umanitarism și socialism (Humanitarismo kaj socialismo), pensadaĵo.
 1926 Umanitarismul biblic (Biblia humanitarismo), pensadaĵo.
 1934 Prieteniile lui Miron (La amikecoj de Miron), romano.
 1936 Umanitarismul biblic (Biblia humanismo), eseo pri judismo.
 1945 Inimi și motoare (Koroj kaj motoroj), poemaro.
 1946 Eros în cel de-al treilea Reich (Eros en la Tria Regno), studoj pri la patologia naturo de la nazia fenomeno.
 1947 Istoria sexuală a umanității (La seksa historio de la homaro).
 1955 Profeți și poeți (Profetoj kaj poetoj).

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Eugen Relgis, "Humanitarisme, n. m.", en la retejo de la Anarkiista enciklopedio 
 Verkaro de Relgis, ĉe la Proyecto filosofía en español :
 Los Principios Humanitaristas
 Individualismo, Estética y Humanitarismo
 Las aberraciones sexuales en la Alemania nazia
 Humanitarismo y Eugenismo

Kategorio:Surdoaktivuloj
Kategorio:Mortintoj en 1987
Kategorio:Naskiĝintoj en 1895
Kategorio:Rumanoj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Moldavaj judoj
Kategorio:Latinamerikanistoj
Kategorio:Sonetistoj
Kategorio:Judaj filozofoj
Kategorio:Rumanaj eldonistoj
Kategorio:Rumanaj bibliotekistoj
Kategorio:Rumanaj tradukistoj
Kategorio:Rumanaj sociologoj
Kategorio:Judaj anarkiistoj
Kategorio:Rumanaj socialistoj
Kategorio:Seksologoj
Kategorio:Ideistoj
Kategorio:Urugvajaj poetoj