Ordinara fagopiro

Ordinara fagopiro (Fagopyrum esculentum) estas herba planto apartenanta al la familio de poligonacoj. Ĝi estas unu el la plej vaste kultivataj specioj de fagopiro, konata pro siaj nutraj semoj, kiuj estas uzataj kiel grajnoj. Kvankam la semoj de fagopiro ne estas veraj cerealoj, ili ofte estas uzataj simile al grajnoj en diversaj kuirartoj kaj produktoj.

 Priskribo 
Ordinara fagopiro estas unujara planto kun rektaj, maldikaj tigoj, kiuj povas atingi altecon de 60 ĝis 120 cm. La folioj estas triangulformaj aŭ korformaj, kaj la floroj estas malgrandaj kaj blankaj aŭ rozkoloraj, aranĝitaj en grapoloj. La planto havas profundan radiksistemon, kiu permesas al ĝi kreski en diversaj grundoj, kvankam ĝi preferas malpezajn kaj sablajn grundotipojn.

 Kreskaj kondiĉoj kaj kultivado 
Ordinara fagopiro preferas malvarmetajn klimatojn kaj estas kutime plantata printempe aŭ somere. Ĝi havas relative mallongan kreskosezonon, maturiĝante ene de 10 ĝis 12 semajnoj post semado. Pro sia rapida kresko kaj kapablo subpremi herbojn, fagopiro ofte estas uzata kiel kovroplanto por grunda protektado kaj plibonigo.

La planto postulas minimume grundajn nutraĵojn kaj ne estas tre sentema al malsanoj aŭ plagoj, kio faras ĝin favora elekto por organika kaj malintensa agrikulturo. Ĝi ankaŭ estas tre bone adaptita por kreski en malfekundaj grundoj, kaj ĝi ofte estas uzata en rotaciaj kulturoj por plibonigi grundan fekundecon kaj strukturon.

 Uzado 
La semoj de ordinara fagopiro estas tre nutraj kaj estas uzataj por fari farunon, kiun oni ofte uzas en palaĉinkoj, nudeloj kaj aliaj bakitaĵoj. La semoj estas grava fonto ankaŭ de proteinoj, fibroj kaj diversaj mineraloj, inkluzive de magnezio kaj fosforo.

Krom sia uzado kiel manĝaĵo, fagopiro ankaŭ havas agronomian signifon. Ĝi estas uzata kiel kovroplanto kaj verda sterko por plibonigi la grundon kaj subpremi herbojn. La floroj de fagopiro estas bonegaj fontoj de nektaro por abeloj, farante la planton utila por abelbredado.

 Historio kaj distribuo 
Ordinara fagopiro estas indiĝena al Sud-Orienta Azio kaj estis kultivata en Ĉinio dum pli ol 1 000 jaroj antaŭ ol esti enkondukita en Eŭropon kaj Nordamerikon. Hodiaŭ, ĝi estas kultivata tra la mondo, precipe en regionoj kie aliaj cerealoj ne prosperas bone pro malfavoraj grundaj aŭ klimataj kondiĉoj.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 
 Plant Guide for Buckwheat  ĉe USDA Plant Guide de la ministerio pri agrikulturo de Usono
 [https://plants.ces.ncsu.edu/plants/fagopyrum-esculentum/ Fagopyrum esculentum']  ĉe North Carolina State Extension Plant Toolbox''

Kategorio:Poligonacoj
Kategorio:Afrotropisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Agrokultivaĵoj