Albert Razin

Albert Alexeïevitch RAZIN, udmurte: Альберт Алексеевич Разин (naskita la 12-an de junio 1940 - mortita la 10-an de septembro 2019) estas udmurta lingvisto, sociologo, filozofo, plej konata por esti lingva martiro kaj aktivulo por la lingvaj rajtoj de la udmurtoj. Li sinbruligis en la centro de Ijevsko, la ĉefurbo de la Udmurta Respubliko, kun la celo protesti kontraŭ la lingvopolitiko de la registaro de Rusio kaj la rusigo de la udmurtoj.

Razin estas aktivulo de la nacia udmurta movado, aktive engaĝita en la protekto de la udmurta lingvo. Kune kun aliaj aktivuloj, li lanĉas multnombrajn agadojn kontraŭ la lingvopolitiko de la registaro de Rusio, kiel la abolo de la deviga instruado de la minoritataj lingvoj en la udmurtaj lernejoj. Man Dies After Self-Immolation Protest Over Language Policies In Russia's Udmurtia – Radio Free Europe, 10 September 2019 

Li estas ankaŭ konata pro lia revigligo de la udmurtaj tradicioj kaj de la udmurta ŝamano, novpagano.

La ŝtatkonsilio de Udmurtio prokrastis kunvenon sekve de la incidento.

 Lingvaj rajtoj 
Aktivuloj de la lingvaj rajtoj el pluraj regionoj de Rusio (Ĉuvaŝio, Baŝkirio (Bachkortostan) kaj aliaj), same kiel universitatanoj kaj respondeculoj de Finnlando, Estonio kaj de Human Rights Watch Self-Immolation Highlights Controversy over Cultural Rights in Russia – Human Rights Watch,la 12-an de septembro 2019 esprimis ilian solidarecon kun la postuloj de Razin. "Это печально демонстрирует ограниченные возможности национальной интеллигенции повлиять на события в регионах" ["This sadly demonstrates the limited possibilities for national intellectuals to influence events in the regions"] – Radio Libera Eŭropo/Radio Libero, la 10-an de septembro 2019 Hundreds Bid Farewell To Udmurt Scholar Who Immolated Himself Protesting Russia's Language Policies – Radio Libera Eŭropo/Radio Libero, la 12-an de septembro 2019

La memmortigo de la udmurta lingvisto Albert Razin en 2019 altiris tutmondan atenton pri la malfacilaĵoj de indiĝenaj lingvoj en Rusio. 

La plej multaj loĝantoj de Udmurtio konscias, ke la lingvo malaperas sed ne agnoskas, ke ĝia malapero havas ian rilaton kun institucioj kaj la ŝtato. Ili opinias, ke la solaj kialoj de la vundebla pozicio de la lingvo estas la malsukceso kaj maldiligento de la udmurta popolo protekti ĝin(en + plurlingve) A conversation with Udmurt language digital activist Artyom Malykh, RuNet Echo, Rising Voices, la 29-an de majo 2020, alirite la 1-an de aŭgusto 2024..

 Vidu ankaŭ 
 Oleksa Hirnyk, martiro por la ukraina lingvo kaj kulturo
 Potti Sreeramulu, lingva martiro por la telugua lingvo kaj kulturo
 Rokeya Sakhawat Hussain, lingva martiro por la bengala lingvo
 Hector Pieterson kaj Hastings Ndlovu, lernejanaj lingvaj martiroj por afrikaj lingvoj, aparte la kosa kaj zulua, en Sud-Afriko
 Romas Kalanta, martiro por la litova lingvo kaj kulturo

 Eksteraj ligiloj 
 “Ĉu kontraŭ la rusigo? Kial Albert Razin estis sinbruliginto?” (rusa) 
 Dying To Keep A Language Alive: Scholar's Suicide Shakes Udmurtia, filmeto (angla)

 Referencoj 

Kategorio:79-jaraj mortintoj
Kategorio:Sinbruligintoj
Kategorio:Rusiaj sociologoj
Kategorio:Rusiaj filozofoj
Kategorio:Rusiaj aktivuloj
Kategorio:Ligoj al bibliotekoj
Kategorio:Lingvaj rajtoj