Kristian Zahrtmann

Peder Henrik Kristian ZAHRTMANN (naskiĝinta la  en Rønne, mortinta la  en Frederiksberg) estis dana pentristo. 

 Vivo 
eta|sceno el la kortego de Kristiano la 7-a (1873): la reĝino Karolino Matildo kaj la germana kuracisto Struensee ludas ŝakon, dume la skizofrenia reĝo koleretigas papagon per spado 
Estante filo de kuracisto li lernantis ĝis 1862 ĉe Sorø-Akademio (Sjælland). Poste li studentis ĉe la Kopenhaga artakademio (1864-1868), kie influis lin Vilhelm Marstrand, Jørgen Roed, Niels Simonsen kaj Frederik Vermehren. Post tio li tuj havis propran atelieron. Stipendio ebligis al li restadon dum pluraj jaroj en Italujo (1876-1878), i.a. en Romo, Sieno, Amalfi kaj SaracinescoJørnæs, Bjarne: "Kristian Zahrtmann" - ĉe: Dansk Biografisk Leksikon Inter 1883 kaj 1911 li pasigis 17 somerojn en Civita d'Antino, ofte kun disĉiploj kaj amikoj, ekz. kun Johannes Wilhjelm. Lia pasio por la sudo videblas sur multaj liaj verkoj (pejzaĝoj, ĝenropentraĵoj). En 1869 publikigita membiografio de Leonora Christina Ulfeldt, dum 22 jaroj malliberigita reĝa filino, interesis Zahrtmann tiel li kreis 18 bildojn kun scenoj el ŝia vivo.<ref>Hanne Honnens de Lichtenberg: Kristian Zahrtmann"] - ĉe: Den Store Danske Encyklopædi</ref> 

Inter 1885 kaj 1908 Zahrtmann gvidis la preparklasojn ĉe Kunstnernes Frie Studieskoler en Kopenhago, kiun fondis en 1882 Laurits Tuxen kaj P.S. Krøyer kaj pli malfrue nomiĝis por Zahrtmann. Tie junaj talentitoj ĝuis alternativan tejniĝon.  
 Graveco 
Zahrtmann venkis la tradiciojn de akademia pentrado kaj de la Ora epoko favorante naturalismon kaj realismon. Kreskanta koloruzo antaŭantoncis ekspresionismon. Tamen li neniam malŝatis la tiutempe jam eksmodan historian pentrarton. Multaj liaj verkoj estas en privata posedo, ankaŭ kelkaj pri helenaj mitologiaj figuroj kun gejerotika tendenco.Wilhelm von Rosen: "Zahrtmann, (Peder Henrik) Kristian." Ĉe: Robert Aldrich, Garry Wotherspoon (eld.): Who's Who in Gay and Lesbian History. Routledge, London 2001, p. 501-502  

Zahrtmann estis ankaŭ talenta verkisto, kio senteblis en liaj rememoroj kaj leterinterŝanĝoj kun la amiko F. Hendriksen (En Mindebog, 1919).Frederik Hendriksen: Kristian Zahrtmann: 1843 31. Marts - 22. Juni 1917: en Mindebog bygget over hans egne Optegnelser og Breve fra og til ham. Kopenhago 1919. - Aliaj leteroj estis publikigitaj ĉe "Tilskueren" 40 (1923/I) p. 216–235

 Verkoj (elekto)  
 Scene fra Christian VII’s Hof (1873); Den Hirschsprungske Samling, Kopenhagen
 Leonora Christina i Fængselet (1875); Den Hirschsprungske Samling, Kopenhagen
 Dronning Sofie Amalies død (1882); du versioj: Statens Museum for Kunst / Den Hirschsprungske Samling, Kopenhago
 Studenter drager ud til Københavns forsvar 1658(1888); Den Hirschsprungske Samling, Kopenhagen
 Det mystiske bryllup mellem biskoppen og abbedissen af Pistoja fejres uden for S. Pietro år 1500 (1894);  Bornholms Kunstmuseum, Gudhjem
 Havnen ved Portofino (1900); Fyns Kunstmuseum, Odense
 Dronning Christina i Palazzo Corsini (1908); Statens Museum for Kunst, Kopenhagen
 Adam i Paradis (1914); privata posedanto

 Literaturo 
 Sophus Danneskjold-Samsoe: Kristian Zahrtmann. Naver, Kopenhagen 1942 
Sebastian Galyga: [https://www.queer.de/detail.php?article_id=43668 "Von den schwulen Farben Kristian Zahrtmanns" - ĉe: Queer.de, 2.11.2022
Rakel Haslund-Gjerrild: Adam i paradis, 2021  "Før syndefaldet" - ĉe: Weekendavisen; aljuĝo de taggazeta literaturpremio por ĉi romano

 Eksteraj ligiloj 

 Notoj 

Kategorio:Danaj pentristoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1843
Kategorio:Mortintoj en 1917