Vinzili

Vinzili () estas urbotipa loĝloko en Tjumena distrikto (Tjumena provinco, Rusio), centro de Vinzila kampara municipo ().

 Geografio 
Vinzili situas ĉe rivero Piŝmo, proksimume 29 km for de la sud-orienta rando de Tjumeno. Plejparte ĝi enspaciĝas inter la ŝoseoj R-402 kaj E22, Piŝmo borderas ĝin sude, trans la rivero situas vilaĝo Kiŝtirla, oriente trans la ŝoseo R-402 situas Bogandinskoje, norde al ĝi proksimiĝas Borovskij.

 Loĝantaro 

 Nomo 

Laŭ legendo, iam, antaŭ apero de la fervojo kaj la setlejo, en vortico ĉe la rivero Piŝmo dronis junulino kaj memore al ŝi lokanoj ĵetis sur akvon florkronojn, kiujn ili nomis venzel aŭ vinzil. Laŭ alia versio tie loĝis lignoĉizisto fama pro siaj lignaj monogramoj ().

 Historio 

En 1910–1913 estis konstruata fervojlinio Tjumeno — Omsko, kiu estis unutraka, do post ĉiuj 5–10 km estis kreataj preterpasejoj. Tiuloke aperis preterpasejo N 21. Unue tie aperis brika domo, budo de trakforkisto kaj ligna akvoturo rezervinta akvon por vaporlokomotivoj. La preterpasejon ĉirkaŭis densa pina arbaro. La unua strato estis Vokzalnaja (Stacidoma), etendiĝanta oriente de la fervojo. La unuajn domojn konstruis preterpaseja deĵoranto Miĥail Poleĥvostov kaj forstisto Timofej Ŝiŝkin.

Dum la unua jarkvino (1928–1932), komenciĝis aktiva ekspluatado de apudaj arbaroj. Fine de 1931 estis establita lignostokejo (), de kiu ligno estis transportata laŭ etŝpura fervojo kaj  flosigata laŭ rivero Piŝmo. La fervojo, konstruita en 1931–1932, estis 2 km longa kaj sekvis de la preterpasejo N 21 tra arbaro laŭ dekstra bordo de Piŝmo. Apude aperis provizoraj domoj de arbohakistoj kaj flosistoj, kiu ekloĝis tie kun siaj familioj. En 1932 la lignostokejo estis transformita je la Oktobra Ligna Borso (, do stokejo kaj vendejo), ankaŭ nomita Tjulkina lignoborso pro sia proksimeco al lago Tjulkino. Estis konstruitaj barakoj en kiuj eksidis kontoro de la entrepreno, amasloĝejo por ĝiaj laboristoj kaj poste du barakoj kun loĝejoj por ili — tiel estiĝis la strato Oktjabrskaja (Oktobra) okcidente de la fervojo. La vilaĝo eknomiĝis Vinzili.

En 1936 apud jamaj barakoj aperis unu plia, tiel fondiĝis strato Sovetskaja (Soveta). En 1938 malfermiĝis klubo. Lernejo aperis en 1936, komence de la 1940-aj ĝi iĝis 7-jara. Ĝia unua direktoro Nikolaj Peĉjonkin pereis dum la Dua mondmilito. Dum la milito la lernejo eknomiĝis Lignoflosiga lernejo (), en 1945 ĝin finis la unuaj 4 lernantoj.

En 1936 sur la bordo de Piŝmo ekfunkciis ŝpala metiejo () en kiu laboris I. F. Karnauĥov. Dum la Dua mondmilito ĝi estis produktinta ĝis po 300 mil ŝpalojn jare kaj transformiĝis je ŝpala fabriko (). En 1937 ekfunkciis brika fabriko, malestablita en 1958. En 1940 estis kreita punkolonio, kiu funkciis ĝis la fino de la konstruado de lignofabriko () kies unua parto ekfunkciis en 1947. En 1955–1956 ĝi jam produktis rapide munteblajn lignodomojn (), en 1957 aperis sekigejo kaj garaĝo. En 1956 ekfunkciis la Piŝma lignokombinato (). En 1958 la ŝpalfabriko estis likvidita, ĝiaj kunlaborantoj transiris al la Piŝma lignokombinato. En 1958–1959 estis konstruita ĝia meblosekcio, kiu produktis ŝrankojn, komodojn, telerŝrankojn, tablojn. En 1969–1970 komenciĝis fabrikado de lakitaj mebloj () kaj ekde 1976 ankaŭ de rapide munteblaj lignaj domoj (). En 1981 ĝi estis alinomita kiel la Fabriko de Konstruaj Konstrukcioj kaj Elementoj ().

En 1948 Vinzili ricevis statuson de la urbotipa loĝloko. 

Apud la setlejo oni trovis grandajn minojn de sablo kaj argilo. En komenciĝis konstruado de la Vinzila Fabriko de Silikataj Brikoj (), kiu ekfunkciis en 1965. En 1975 estis lanĉita la Vinzila Vitrofabriko (), en 1981 — la Vinzila Krevargila Fabriko (). Fine de la 1980-aj aperis fabriko de grandaj muraj materialoj () kaj entrepreno Tjumenerco ().

En 1954 malfermiĝis klubo kun halo por 200 sidlokoj. En 1955 aperis biblioteko. En 1963 ekfunkciis mezlernejo por 920 lernejanoj kaj muziklernejo. En 1976 ekfunkciis vendejo "Piŝma", en 1983 aperis infanĝardeno "Fabelo" por 320 infanoj. En 1961 en arbaro rande de la vilaĝo aperis provinca psikoneŭrologia hospitalo. Fine de la 1970-aj — komence de la 1980-aj estis establita profesia lernejo N 36 (). Komence de la 1990-aj estis konstruitaj 3 oketaĝaj pansionatoj por laboristoj, vendejo "Prometej", polikliniko.

En 1984 la Tjumena Provinca Ekzekutiva Komitato decidis komplete rekonstrui la vilaĝon, plibonigonte ĝian infrastrukturon.

Progresante je la sudokcidenta direkto, la setlejo atingis la etan, grave superkreskintan lagon Tjulkino (), post kiu situis la samnoma vilaĝo, en kiu en la 1980-aj jaroj entrepreno Zapsibĵilstroj (Okcidentsiberia Loĝkonstruado) establis agrokulturejon Stroitel (Konstruisto).

 Vidu ankaŭ 
 Bogandinskoje
 Kiŝtirla

 Referencoj 

Kategorio:Vilaĝoj de Tjumena distrikto