Isaiah Berlin

Siro Isaiah BERLIN (; naskiĝis la 6-an de junio 1909 en Rigo, Latvio, mortis la 5-an de novembro 1997 en Oksfordo, Britio) estis brita politika filozofo, historiisto de ideoj kaj diplomato. Berlin estis unu el la plej elstaraj liberalaj filozofoj de sia tempo kaj estas konata pro sia defendo de libereco kaj diverseco. Liaj intelektaj interesoj kaj scio estis nekutime larĝaj kaj ampleksaj. Berlin havis relative malmulte da produktado kaj malmulto de lia verkado estis publikigita en formo de libroj. Libereco, diverseco, moderna rusa historio de ideoj kaj la romantika movado estis liaj ĉefaj temoj. 

Ekde la mezo de la 20-a jarcento, Berlin fariĝis konata ĉefe pro sia distingo inter negativa kaj pozitiva libereco . Ekde la 1980-aj jaroj kaj 1990-aj jaroj, intereso en li temigis ĉefe lian koncepton de valorpluralismo rilate al liberalismo. Kune kun la usona filozofo John Rawls, li estis la plej influa pensulo de liberalismo post la Dua Mondmilito .

Berlin estis formita fare de la Rusa Februara Revolucio kaj la Oktobra Revolucio, kiujn ambaŭ li spertis surloke: ili fondis lian profundan skeptikecon kontraŭ perforto kaj dogma idealismo kiel rimedo por atingi politikajn celojn. Pli posta vizito al Leningrado en 1945 konvinkis lin pri la malhumaneco de la sovetia sistemo. Intelekte, li estis influita de la logika empirismo (Alfred Jules Ayer) kiu regis en Oksfordo en lia junaĝo kaj estis influita fare de la Viena Rondo, sed de kiu li baldaŭ forturnis sin. Pensuloj kiujn li ofte referencas inkludis Alexander Herzen, John Stuart Mill kaj Immanuel Kant. Berlin traktis detale la ofte romantike influitajn kontraŭulojn de la klerismo, kies monismon li ĝenerale malakceptis; Tamen, li taksis ilin - konsiderante sin pli klerismo-pensulo - kiel gravajn kritikistojn de la malfortaj punktoj de la klerismo-doktrino.

Li estis konata pro sia larĝa rondo de konatoj inter elstaraj homoj. Berlin estis konata pro sia intensa elparola stilo. Dum lia 80-a naskiĝtago, la BBC elsendis 4-horan longan dokumentarion pri li. 

Berlin estis la unua judo kiu havis sidlokon en All Souls College, Oksfordo kaj li estis la unua prezidanto de Wolfson College . Li estis nobeligita en 1957 kaj ricevis la Meritordon en 1971.  Berlin estis dumviva cionisto kaj havis influon sur politikaj diskutoj en Israelo. Li estis prezidanto de la Brita Akademio. Li ankaŭ ricevis la 1979 Jerusalem Premion por lia dumviva defendo de civilaj liberecoj 

Je la 25an de novembro 1994, li ricevis la honoran gradon doktoro de juro de la Universitato de Toronto, pro tio okazaĵo li preparis mallongan "kredon" (kiel li nomis ĝin en letero al amiko), nun konata kiel "Mesaĝo al la 21-a jarcento", por esti legita en lia nomo je la ceremonio The New York Review of Books, 23 October 2014, "A Message to the 21st Century", http://www.sjpcommunications.org/images/uploads/documents/Isaiah_Berlin.pdf .

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Retejo kaj bibliografio de la verkaro de Isaiah Berlin
 Plena teksto de  Konceptoj kaj Kategorioj
 Eniro pri Isaiah Berlin en la Internacia Encyclopedia de Etiko
 Bibliografio ĉe Wolfson Altlernejo
 Blua Memortabulo de Siro Isaiah Berlin ĉe Headington Domo
 Isaiah Berlina Tago en Riga
 Elsendoj

Kategorio:Latvaj judoj
Kategorio:Britaj judoj
Kategorio:Jidlingvaj profesiuloj
Kategorio:Britaj agnostikuloj
Kategorio:Judaj filozofoj
Kategorio:Historiistoj de filozofio
Kategorio:Analizaj filozofoj
Kategorio:Filozofoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj