Jorge Edwards

Jorge EDWARDS Valdés (Santiago de Chile, 29a de junio 1931 - Madrido, 17a de marto 2023)​ estis ĉilia verkisto, literatura kritikisto, ĵurnalisto kaj diplomato kiu havis ankaŭ la hispanan ŝtatanecon el 2010.

Li estas membro de la Academia Chilena de la Lengua, kaj ricevis nombrajn premiojn, inter kiuj elstaras la Nacia Premio de Literaturo de Ĉilio 1994 kaj la Premio Cervantes 1999. 

 Biografio kaj kariero 
Li studis juron en la Universitato de Ĉilio ekde 1950. Du jarojn poste li publikigis sian unuan libron, kolekto de rakontoj titolita El patio (La korto). En 1954 li startigis diplomatan karieron kaj studinte Politikajn Sciencojn en la Universitato Princeton, Usono (1959), li ricevis en 1962 unuan nomumon kiel sekretario de la Ambasadejo de Ĉilio en Parizo. Reveninte de Francio, kie li restis ĝis 1967, la Ministerio de Eksteraj Aferoj nomumi lin ĉefo de la departemento por Orienta Eŭropo.

Dum sia unua diplomata misio en Parizo li amikiĝis kun Mario Vargas Llosa, Gabriel García Márquez kaj Julio Cortázar, inter aliaj. Tiel lia nomo estas asocia al la nomita Latinamerika bumo. Post la publikigo de Persona Non Grata lia rilato kun multaj el tiuj verkistoj malboniĝis, por ekzemplo kun Julio Cortázar. En 1971 la registaro de Salvador Allende nomumis lin negoc-ataŝeo en la ĉilia ambasadejo en Kubo jam regata de Fidel Castro. Rezulto estis lia verko Persona Non Grata (1973), nome kritiko kontraŭ la kuba socio, tiel ke ĝi estis malpermesita ne nur en Kubo sed ankaŭ en Ĉilio, kaj havigis al li la malamikecon de la maldekstrularo kaj de plimulto de la latinamerikaj verkistoj, kiuj tiam defendis la kuban procezon.​

Reveninta de Kubo, Edwards estis sendita denove kiel sekretario de ambasadejo al Parizo, je ordonoj de Pablo Neruda. Post la Puĉo en Ĉilio en 1973 fare de Augusto Pinochet, Edwards devis abandoni la diplomatian karieron kaj ekziliĝis en Barcelonon, kie li laboris por la eldonejo Seix Barral, kaj dediĉis sin al literaturo kaj ĵurnalismo. Edwards estis ofta kunlaboranto de diversaj gazetoj, de Ĉilio (La Segunda), de Argentino (La Nación), de Hispanio (El País), de Francio (Le Monde) kaj de Italio (Corriere della Sera). 

Post la restarigo de la demokratio en Ĉilio, la prezidanto Eduardo Frei Ruiz-Tagle nomumis lin ambasadoro antaŭ la Unesko (1994-1996). En 2010 li estis nomumita ambasadoro en Parizo fare de la nova registaro de Sebastián Piñera, politikisto kiun Edwards estis apoginta publike dum la balotkampanjo.

 Verkoj 

 Romanoj 
 El peso de la noche, pri la dekadenco de mezklasa familio, Seix Barral, Barcelono, 1965 
 Los convidados de piedra, pri la ĉilia puĉo de 1973; Seix Barral, Barcelono, 1978
 El museo de cera, politika alegorio; Bruguera, Barcelono, 1981 
 La mujer imaginaria, Plaza & Janés, Barcelono, 1985
 El anfitrión, moderna vesio de la mito de Fausto; Plaza & Janés, Barcelono, 1987
 El origen del mundo, pri ĵaluzo, kun agado en Parizo; Tusquets, Barcelono, 1996 
 El sueño de la historia, pri la italdevena arkitekto Joaquín Toesca, kies verko estas la Palacio de la Moneda en Santiago de Ĉilio; Tusquets, Barcelono, 2000
 El inútil de la familia, Alfaguara, 2004
 La casa de Dostoievsky, iel inspirita en la figuro de la ĉilia poeto Enrique Lihn;«Jorge Edwards se inspira en Enrique Lihn para evocar su juventud en La Casa de Dostoievsky  », La Tercera, 03.06.2008 Planeta, 2008
 La muerte de Montaigne, Tusquets, Barcelono, 2011
 El descubrimiento de la pintura, 2011, inspirita en onklo pentristo;Roberto Careaga. Edwards vuelve a la familia: un tío pintor inspira su nueva novela  , La Tercera, 04.04.2013; alirita 06.04.2013 Mondadori, 2013 
 La última hermana, Acantilado, Barcelono, 2016
 Oh, maligna, pri amafero inter Pablo Neruda kaj Josie Bliss; Acantilado, Barcelono, 2019.

 Rakontoj 
eta|Edwards en la Internacia Librofoiro de Miami de 2013
 El patio, 1952; ok rakontoj:
«El regalo»; «Una nueva experiencia»; «El señor»; «La virgen de cera»; «Los pescados»; «La salida»; «La señora Rosa» kaj «La desgracia» 
 Gente de la ciudad, 1961; ok rakontoj:
«El funcionario»; «El cielo de los domingos»; «Rosaura»; «A la deriva»; «El fin del verano»; «Fatiga»; «Apunte» kaj «El último día»
 Las máscaras, 1967; ok rakontoj:
«Después de la procesión»; «La experiencia»; «Griselda»; «Adiós Luisa»; «Los domingos en el hospicio»; «Los zulúes»; «Noticias de Europa»; kaj «El orden de las familias»
 Fantasmas de carne y hueso, 1992; ok rakontoj:
«La sombra de Huelquiñur»; «El pie de Irene»; «Creaciones imperfectas»; «Cumpleaños feliz»; «La noche de Montparnasse»; «El amigo Juan»; «Mi nombre es Ingrid Larsen» kaj «In memoriam»
La inmortalidad de los relojes y otros cuentos, 2015; ses rakontoj:
«Manterola y Williamson»; «La inmortalidad de los relojes»; «Longotoma»; «El botero de Don Claudio»; «Después de la procesión»; kaj «El orden de las familias»

 Ĵurnalismaj kolektoj 
 El whisky de los poetas, 1997
 Diálogos en un tejado: crónicas y semblanzas, 2003
 Prosas inflitradas, columnas y ensayos; Reino de Cordelia, Madrid, 2017

 Antologioj 
 Temas y variaciones: antología de relatos, 1969, eld. de Enrique Lihn
 Cuentos completos, 1990

 Aliaj 
 Persona non grata; Barral Editores, Barcelono, 1973. 
 Desde la cola del dragón, eseo, 1977
 Adiós poeta: Pablo Neruda y su tiempo, biografio de Pablo Neruda, 1990
 Machado de Assis, 2002, pri Machado de Assis
 La otra casa: ensayos sobre escritores chilenos, 2006
 Los círculos morados, memoroj, Lumen, 2012
 Esclavos de la consigna, memoroj, Lumen, 2018

Referencoj

 Eksteraj ligiloj 

 Jorge Edwards en MemoriaChilena biografio, kronologio, fotoj kaj artikoloj, plus tri ekŝuteblaj libroj: El patio, Gente de la ciudad kaj El whisky de los poetas. 
 Jorge Edwards Valdés, Universidad de Chile
 Blogo de Edwards en La Segunda.
 Artikolo pri Jorge Edwards en El País.
 Biografio de Jorge Edwards en Escritores.cl.



Kategorio:Ĉiliaj verkistoj