Vinhais

Vinhais estas portugala urbeto kun ĉirkaŭ 2 185 loĝantoj, en la nordokcidento de la Distrikto Bragança, en la subregiono Terras de Trás-os-Montes de la norda regiono. 

Ĝi estas la sidejo de la municipo Vinhais, kun 694,76 km² de areo kaj 7 768 loĝantoj (2021), subdividita en 26 fregezioj. La municipa teritorio limas norde kaj okcidente kun la hispanaj regionoj Kastilio-Leono kaj Galegio respektive, oriente kun la municipo Bragança, sude kun Macedo de Cavaleiros, sudokcidente kun Mirandela kaj okcidente kun Valpaços kaj Chaves. 

 Historio 
La areo jam estis loĝata en prahistoria epoko (rokarto kaj dolmenoj), en la epoko de kastrumoj kaj dum la Romia Imperio (romiaj vojoj kaj ŝtontabulo al Jupitero). 

De la mezo de la 13-a jarcento estas la plej frua referenco al Vinhais, en dokumento pri donado al la leona Monaĥejo de San Martín de Castañeda: in villa que vocitant Villar de Ossus in territorio Vinales. Tiam Vinhais ne estis loknomo, sed nomo de regiono, de teritorio. Oni supozas, ke la unua setlejo de Vinhais estis konstruita sur monteto, proksima al la dekstra bordo de la rivero Tuela, sed norde de la aktuala loko, aŭ sur la monto Vidueira, aŭ eĉ sur la monto Ciradela aŭ Ciradelha, en Serra da Coroa. Tiujn supozojn pravigas la apero de romiaj moneroj, restaĵoj de konstruaĵoj de la antikva romia urbo Veniatia kaj de la romia militista ŝoseo kiu ligis Braga kun Astorga (Asturica Augusti).

Vinhais estis dekomence kastrumo, transformita de romianoj en galeg-romia kastrumo, kun fortikaĵo (opido). Suevoj aŭ visigotoj ĉirkaŭis la loĝlokon per muregoj kaj, je la forpelo de la islamanoj, Vinhais detruiĝis, kaj devis esti reloĝata sub dominado de la reĝoj de Kastilio kaj Leono (Sanĉo la 2-a kaj Alfonso la 6-a). Tiun reloĝadon pluigis la unuaj portugalaj reĝoj, nome D. Afonso Henriques, Sanĉo la 2-a (O Povoador), Afonso la 2-a kaj Sanĉo la 2-a.

La pilorioj kaj foruoj simbolas la aŭtonomecon de la tiamaj municipoj kaj atestas pri la administraciaj ŝanĝoj. Vinhais ricevis foruon de Afonso la 3-a, la 20an de Majo 1253, konfirmita de la monarko Manuelo la 1-a, la 4an de Majo 1512. Kadre de la Krizo de 1383—1385 en Portugalio, kiam Johano la 1-a de Kastilio invadis Portugalion en 1384, la kastelo de Vinhais estis unu de multaj kiuj estis sub kastilia flago, kontraŭ la Superulo de Avis, estonta Johano la 1-a de Portugalio. En la 17-a jarcento, Vinhais suferis denove pro la Portugala Restaŭriga Milito.

La loĝantaro de la municipo atingis pli ol 26 000 loĝantojn en la 1960-aj jaroj, sed poste malpliiĝis pro elmigrado ĝis 7 700; tio estas, oni perdis multe pli ol du trionojn. Nuntempe grava ekonomia rimedo estas produktado de kaŝtanoj.

 Submunicipoj 
Vinhais havas la jenajn fregeziojn kaj loĝantojn:

 Agrochão 	220
 Candedo 	289
 Celas 	189
 Curopos e Vale de Janeiro 	245
 Edral 	170
 Edrosa 	139
 Ervedosa 	331
 Moimenta e Montouto 	219
 Nunes e Ousilhão 	197
 Paçó 	154
 Penhas Juntas 	260
 Quirás e Pinheiro Novo 	203
 Rebordelo 	605
 Santalha 	188
 Sobreiró de Baixo e Alvaredos 	275
 Soeira, Fresulfe e Mofreita 	157
 Travanca e Santa Cruz 	146
 Tuizelo 	296
 Vale das Fontes 	262
 Vila Boa de Ousilhão 	138
 Vila Verde 	151
 Vilar de Lomba e São Jomil 	207
 Vilar de Ossos 	222
 Vilar de Peregrinos 	134
 Vilar Seco de Lomba 	186
 Vinhais 	2185 

 Vidindaĵoj 
 Pilorioj de Ervedosa, de Paçó, de Vilar Seco aŭ de Vilar Seco da Lomba, de Vinhais
 Kastelo de Vinhais
 Nekropolo de Fresulfe
 Preĝejo de São Pedro de Moimenta 	
 Monto de Santa Comba en Ousilhão
 Ruinoj de la Fuorto de Modorra aŭ Forte Velho en Vila Verde
 Blazondomo de la Grafoj de Vinhais, preĝejo de São Facundo de Vinhais, Bieno Casa da Corujeira, kaj preĝejo de São Francisco de Vinhais 

Bildoj

 Vidu ankaŭ 

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

Birodbservado en Serra da Coroa



Kategorio:Urbetoj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Bragança