Anton Bettelheim

Anton BETTELHEIM (naskiĝinta la  en Vieno, mortinta samloke la ) estis aŭstra juristo, literaturhistoriisto, tradukisto kaj verkisto. Lin edzigis la literatursalonistino Helene Gabillon naskonte du filojn kaj filinon.Filo kaj filino estis murditaj en la koncentrejo de Terezín fare de nazioj. 
Vivo
Estante filo de hungardevena komercisto, li ekstudis en 1869 ĉe la universitato de Vieno kaj doktoriĝis pri jursciencoj en 1873. Post longa restado en Munkeno (kun altlerneja okupiĝo pri historio, literaturhistorio kaj filozofio) li vojaĝis tra Franclando, Anglujo kaj Hispanujo. De 1880 Bettelheim estis felietonisto ĉe Neue Freie Presse (Vieno), Deutsche Zeitung (Vieno; grandgermania orientiĝo) kaj Münchner Allgemeinen Zeitung (Munkeno). En 1917 li estis nomumita profesoro.

Frue li forlasis juraĵojn kaj tute dediĉis sin al historiĵoj. Lia esplortalento kaj multaj konoj igis, ke per la eldonado de Biographisĉe Blättern (2 volumoj, 1895/96) kaj de la kolekto Führende Geister (1890 ĝis 1897) li malhelpis la mankon de biografileksikonoj. 

Post ol li estis vokita ĉefredaktisti ĉe Allgemeine Deutsche Biographie (ADB; 1907-09) li iĝis la plej grava reprezentanto en la kampo de leksikografibiografio post Rochus von Liliencron. Inter 1897 kaj 1917 li kontinuigis la komunutilan agadon per la faro de Biographisches Jahrbuch und Deutscher Nekrolog. En 1923 li ekigis laborojn ĉe nova fakkolektaro titolita Neue österreichische Biographie en kies estigkomisiono li ĉefis ĝismorte.

Krome li kreis fundamentajn biografiojn (i. a. Ludwig Anzengruber, 1891; Marie von Ebner-Eschenbach, 1900/1920; Ferdinand von Saar, 1908; Karl Schönherr, 1928) kaj brile eldonis aĵojn de Ludwig Anzengruber (1920, en 14 volumoj) kaj leterinterŝanĝojn (Anzengruber, 1901; Louise von François kaj Conrad Ferdinand Meyer, 1905; princino Marie zu Hohenlohe kaj F. von Saar, 1910).

Aliaj verkoj
Beaumarchais, 1886
Volkstheater und Lokalbühne, 1887
Die Zukunft unseres Volkstheaters, 1892
Acta Diurna, Wien 1899
Biographenwege, 1913
R. v. Liliencron, 1917
Neue Gänge mit Anzengruber, Wien 1919
Fonto 
Vancsa, Kurt: "Bettelheim, Anton".  Ĉe: Neue Deutsche Biographie 2 (1955), p. 194-195 (tie ĉi interrete)
Eksteraj ligiloj
Vikifontaro
ligiloj che DDB
verkoj ĉe Projekt-Gutenberg
Notoj

kategorio:Germanlingvaj verkistoj
kategorio:Aŭstraj verkistoj
kategorio:Aŭstraj juristoj
kategorio:Literaturhistoriistoj
kategorio:Naskiĝintoj en Vieno
kategorio:Mortintoj en Vieno
kategorio:Tradukistoj
kategorio:Naskiĝintoj en 1851
kategorio:Mortintoj en 1930