Vila do Conde

Vila do Conde estas portugala urbo de  loĝantoj (2021) situanta en la subregiono Metropola Areo de Porto, apartenanta al la Norda regiono kaj al la distrikto Porto.

Ĝi estas la sidejo de la municipo Vila do Conde, kiu havas totalan areon de  km²,  loĝantojn en 2021 kaj loĝdenson de 543 loĝantoj por km², subdividita en 21 fregezioj. La municipo estas limigita en la nordo fare de la municipo Póvoa de Varzim, oriente kun Vila Nova de Famalicão kaj Trofa, sude kun Maia kaj Matosinhos kaj okcidente kun Atlantiko. 

Sur la norda bordo de la enfluejo de la riveo Ave, Vila do Conde estas grava industria centro, fiŝkaptista haveno kaj zono por banado kaj turismo. La urbo formas parton de sama urba aglomeraĵo kiel Póvoa de Varzim (nome Conurbação Póvoa de Varzim e Vila do Conde). 

 Historio 
eta|maldekstre|230ra|Kastrumo de Alvarelhos.
Pluras atestoj de loĝado el prahistorio, en unu el la plej antikvaj setlejoj en norda Portugalio. Oni trovis geologiajn objektojn el Paleolitiko en lokoj de Modivas, Malta, kaj Labruge datitaj el 100 000 ĝis 15 000 jaroj. En aliaj lokoj estis malkovroj de aferoj kaj muldiloj el la Bronzepoko kaj Neolitiko indikante periodon de transiro inter civilizoj de forĝado kaj de malnomadigo. Estis kastrumoj kaj akvobaraĵoj de romia epoko.

La loĝloko Vila do Conde estas tre antikva, kaj ĝia loknomo ne ŝanĝiĝis, ĝi estis jam Vila do Conde (Urbo de la Grafo, eble alude al grafoj venitaj de Galegio kaj Asturio por la konkero kontraŭ islamaanoj). La unua referenco al Vila do Conde estas de 953 en la libro de la grafino Mumadona Dias kie ĝi aperas kiel Villa de Comite. 

D. Sanĉo la 1-a enamiĝis de D. Maria Pais kio rezultis en la fakto ke la urbeto ekestis posedata de tiu. Ŝia posteulino, Dona Teresa Martins kaj ŝia edzo Afonso Sanches, ekstergeedzeca filo de D. Denizo la 1-a, fondis la Reĝan Monaĥejon de Santa Klara, en 1318, kiu estis instalaĵo de franciskanoj.

D. Manuelo la 1-a donis foruon en 1516 kaj la loĝantaro de la urbeto partoprenis aktive en la Portugalaj malkovroj, inter kiuj elstaris Paulo kaj Francisco Faria en la vojaĝo de Vasco da Gama al Hindio. Dum la 16-a jarcento la urbeto pintis en sia komerca kaj marnaviga gravo pro ŝipkonstruado. Multaj el historiaj konstruaĵoj, kiel la haveno kaj la doganejo, kongruis kun la komerca disvolviĝo de la 16-a jarcento. La vizito de la reĝo Manuelo la 1-a  tra Vila do Conde, dum pilgrimado al Santiago de Compostela, en 1502, helpis la disvolvigon de kelkaj el la gravaj infrastrukturoj en la urbo: nome preĝejo, Praça Nova (nova placo) kaj municipaj konstruaĵoj, kun novaj vojoj. La Praça Nova, nuntempa Praça Vasco da Gama, estis konstruita en 1538, en la regado de D. Johano la 3-a, kie oni konstruis la novan urbodomon. 

En la 19-a jarcento la Francaj Invadoj okazigis grandajn damaĝojn al la lokanoj. En 1987 Vila do Conde estis altigita al la kategorio de "cidade" (urbo).

Proksimeco al Porto kaj ĝenerala disvolviĝo rezultis en plialtigo de 27 000 loĝantoj komence de la 20-a jarcento ĝis nunaj 80 000. 

 Fregezioj 
eta|230ra|maldekstra
230ra|maldekstra|thumb|Karako en la haveno de Vila do Conde: multaj maristoj el la vilaĝo partoprenis en la epikaj vojaĝoj dum la Epoko de Malkovroj.
La municipo estas subdividita en 21 freguesias, nome: 
 Árvore
 Aveleda
 Azurara
 Bagunte, Ferreiró, Outeiro Maior e Parada
 Fajozes
 Fornelo e Vairão
 Gião
 Guilhabreu
 Junqueira
 Labruge
 Macieira da Maia
 Malta e Canidelo
 Mindelo
 Modivas
 Retorta e Tougues
 Rio Mau e Arcos
 Touguinha e Touguinhó
 Vila Chã
 Vila do Conde
 Vilar e Mosteiró
 Vilar do Pinheiro

Vidindaĵoj
En Vila do Conde:
eta|dekstre|240ra|Iama Konvento de Sankta Klara, nune hotelo.
eta|dekstre|240ra|Manuelin-gotika pordo en la preĝejo ĉe Rua da Igreja, konstruita el la riĉo de la Portugalaj malkovroj.
 Konvento de Sankta Klara
 Akvedukto de Vila do Conde aŭ de Sankta Klara
 Preĝejoj de Vila do Conde aŭ de São João Baptista, de Sankta Klara, de Nossa Senhora da Lapa, de Nossa Senhora da Misericórdia, de Nosso Senhor dos Navegantes (en Caxinas), de Nossa Senhora da Guia
 Kapeloj de Nossa Senhora do Socorro, de Santa Catarina, de São Bento, de São Roque, de Senhor da Agonia, de Santo Amaro
 Fuorto de São João Baptista aŭ Kastelo de Vila do Conde
 Palaceto Melo
 Konvento de São Francisco
 Blazondomoj de Morgados de São Bento, de São Roque (kun Sunkoridoro), de São Sebastião (kun Centro de Memoro), de Submosteiro aŭ Solar dos Vasconcelo (Municipa Spektaklejo)
 Dom-Muzeo José Régio
 Urbodomo
 Iama prizono (kun Centro Ciência Viva de Vila do Conde)
 Doganejo Alfândega Régia
 Kopio de ŝipo el 16-a jarcento
 Casa do Barco (ŝipdomo)
 Lernejo de S. José, iama kazino de Vila do Conde
 Lumturo do molhe norte
 Historia Centro de Vila do Conde

En Azurara:
 Iama Hospitalo São João Evangelista / Edifício MADI
 Azenha Quinhentista (Akvomuelejo) ĉe Rivero Ave (16-a jarcento)
 Kapelo aŭ Ermitejo de São Sebastião
 Casa da Praça (domo de la placo)
 Krucmonumentoj de Azurara kaj antaŭ Ermitejo de Santa Ana
 Ermitejo de Santa Ana
eta|dekstre|240ra|Kapitelo ĉe la ĉefaltaro de la romanika preĝejo de São Cristóvão, en Rio Mau.
 Lignaj ŝipkonstruejoj
 Lumturo de Azurara
 Preĝejoj de Misericórdia, de Santa Maria kaj de São Francisco de Azurara
 Antikva kvartalo de Azurara
 Passos de Azurara
 Pilorio de Azurara

En aliaj fregezioj de la municipo:
 Kastrumo de Bagunte, en Bagunte
 Romanika preĝejo de São Cristóvão, en Rio Mau
 Pontoj D. Zameiro (aŭ Ponte d’Ave), en Macieira da Maia, kaj Ponto de S. Miguel, en Arcos
 Monaĥejo de São Simão kaj Kapelo de Nossa Senhora da Graça, en Junqueira
 Marca de Enfiamento da Barra do Ave, kaj Kapelo da Senhora da Boa Nova, en Árvore
 Monaĥejo de Vairão kaj Kapelo de São João, de la Preĝejo de Vairão
 Palaco de Casal dos Cavaleiros, en Outeiro Maior
 Kastrumo de São Paio, en Labruge

Bildoj

 Eksteraj ligiloj 

 Municipo de Vila do Conde
 Municipa Biblioteko José Régio
 Centro de Monitorização e Interpretação Ambiental de Vila do Conde
 Centro de Ciência Viva de Vila do Conde 
 Vila do Conde PhotoClub no Flickr
 Vila do Conde en Facebook
 viladoconde.com - turismo de Vila do Conde



Kategorio:Urboj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Porto