Henri Michaux

Henri MICHAUX (Namur, Belgio, 24a de majo 1899 - Parizo, 19a de oktobro 1984) estis poeto kaj pentristo devena el Belgio, sed ŝtatigita franca. 

Biografio
Li vivis infanaĝon kaj junaĝon en Bruselo. Li ekstudis medicinon en la Universitato de Bruselo, sed en 1919 li abandonis siajn studojn kaj iĝis maristo, kaj tiukadre veturis al Rio de Janeiro kaj Bonaero. Reveninta en Bruselon, en 1923 li publikigis sian unuan tekston -"Cas de folie circulaire"- en la revuo Le Disque Vert, kiun estris lia amiko Franz Hellens. Samjare li abandonis Bruselon kaj translokiĝis en Parizon, kie li startigis literaturan karieron kaj malkovris entuziasme superrealismon, speciale la verkaron de Paul Klee, Max Ernst, Giorgio de Chirico kaj Salvador Dalí. Tiukadre li publikigis siajn unuajn librojn, nome Les rêves et la jambe (1923) kaj Qui je fus (1927).

En 1927 li veturis tra Latinameriko, speciale en Ekvadoron, kaj li kolektis sonĝajn impresojn el tiu vojaĝo en sia libro Ecuador (1929). Alia vojaĝo, tiam al Fora Oriento, inter 1931 kaj 1932, havigis al li materialon por la libro Un barbare en Asie (1933). En Parizo, li tuj amikiĝis kun la poeto Jules Supervielle. En 1936, ili kunveturis al Urugvajo (ĉe Supervielle) kaj al Bonaero por la Internacia Kongreso de la Internacia PEN Klubo. Dum tiu vojaĝo, Michaux renkontiĝis kun Susana Soca, urugvaja poetino kaj beletristo, kaj kun Victoria Ocampo, direktorino de SUR. Ankaŭ en Parizo, Michaux estis amiko de gravuloj kiuj ludis gravajn rolojn en artaj etosoj, kiel Brassaï, Claude Cahun, Jean Paulhan, eldonisto de NRF kaj librist-eldonisto Jacques-Olivier Fourcade (lia "plej bona amiko").

En 1937 li iĝis ĉef-redaktoro de la revuo Hermès, publikigita en Bruselo, kies celo estis "okazigi aŭ faciligi rektajn opoziciojn inter filozofio, mistikismo kaj poezio". En 1939 li faris pluajn vojaĝojn, kaj instaliĝis en suda Francio, dediĉita al pentrarto, en 1941. Li verkis ankaŭ vojaĝlibrojn (Voyage en Grande Garabagne, en 1936; Au pays de la magie, en 1941, kaj Ici, Poddema (1946), kompilitaj en unusola volumo en Ailleurs, 1948); noveloj pri siaj spertoj kun drogoj, speciale kun meskalino (Misérable miracle, en 1956, Connaissance par les gouffres, en 1961), kaj kompilaĵoj de aforismoj kaj meditaĵoj (Passages, en 1950; Poteaux d'angle, en 1971).

Ekde 1925, Michaux ege interesiĝis por plastikaj artoj, sed nur en 1937 li ekdesegnis kaj pentris, ekspoziciis regule, publikigis nombrajn bildolibrojn kaj interesiĝis ankaŭ por kaligrafio. Verkis pri li prestiĝaj verkistoj kiel Jorge Luis Borges, André Gide, Lawrence Durrell, Octavio Paz kaj Jean-Marie Le Clézio.

Verkoj

 Cas de folie circulaire, 1922
 Les Rêves et la Jambe, 1923
 Fables des origines, Disque vert, 1923
 Qui je fus, 1927
 Mes propriétés, Fourcade, 1929
 La Jetée, 1929
 Ecuador, 1929
 Un certain Plume, Editions du Carrefour, 1930
 Un barbare en Asie, 1933
 La nuit remue, 1935
 Voyage en Grande Garabagne, 1936
 La Ralentie, 1937
 Lointain Intérieur, 1938
 Peintures. GLM, 1939
 Au pays de la Magie, 1941
 Arbres des tropiques, 1942
 L'Espace du dedans, 1944
 Épreuves, Exorcismes, 1940-1944
 Ici, Poddema, 1946
 Peintures et dessins. Le point du jour, 1946
 Meidosems. Le point du jour, 1948.
 Ailleurs, 1948
 Nous deux encore.10 Lambert, 1948
 La Vie dans les plis, 1949
 Poésie pour pouvoir. René Drouin kun Aline Gagnaire kaj Michel Tapié, 194941
 Passages, 1950
 Mouvements (kolekto), Librairie Gallimard, Paris, 1952
 Face aux verrous, 1954
 Misérable Miracle (La mescaline), 1956
 L'Infini turbulent, 1957
 Paix dans les brisements, 1959
 Plume, 1960
 Connaissance par les gouffres, 1961
 Vents et Poussières, 1962
 Postface por Plume kaj Lointain intérieur (« On est né de trop de mère... ») 1963
 Désagrégation, 1965
 Les Grandes Épreuves de l'esprit et les innombrables petites, 1966
 L'Espace du dedans. Pages choisies (1927-1959), 1966
 Façons d'endormi, façons d'éveillé, 1969
 Poteaux d'angle, 1971
 En rêvant à partir de peintures énigmatiques, Fata Morgana, 1972
 Émergences, Résurgences, Skira 1972
 Bras cassé, Fata Morgana, 1973
 Moments, traversées du temps, 1973
 Quand tombent les toits, 1973
 Par la voie des rythmes, Fata Morgana, 1974
 Idéogrammes en Chine, Fata Morgana, 1975
 Coups d'arrêt, 1975
 Face à ce qui se dérobe, 1976
 Les ravagés, Fata Morgana, 1976
 Jours de silence, Fata Morgana, 1978
 Saisir, Fata Morgana, 1979
 Une voie pour l'insubordination, Fata Morgana, 1980
 Affrontements, Fata Morgana, 1981
 Chemins cherchés, chemins perdus, transgressions, 1982
 Les commencements, Fata Morgana, 1983
 Le jardin exalté, Fata Morgana, 1983
 Par surprise, Fata Morgana, 1983
 Par des traits, Fata Morgana, 1984
 Déplacements, Dégagements, 1985 (postmorte)
 Rencontres (kun Paolo Marinotti), 1991 (postmorte)
 Jeux d'encre. Trajet Zao Wou-Ki, 1993 (postmorte)
 En songeant à l'avenir, 1994 (postmorte)
 J'excuserais une assemblée anonyme..., 1994 (postmorte)
 À distance, Mercure de France, 1997 (postmorte)
 Sitôt lus. Lettres à Franz Hellens. 1922-1952, Fayard, 1999 (postmorte)
 Paul Klee, Fata Morgana, 2012 (postmorte)
 Donc c'est non, lettres réunies, présentées et annotées par Jean-Luc Outers, Gallimard, 2016 (postmorte)
 Coups d'arrêt suivi d’Ineffable vide, Éditions Unes, 2018 (postmorte)



Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Abstraktismaj pentristoj
Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Belgaj verkistoj
Kategorio:Belgaj pentristoj