Federacio de Rodezio kaj Njasalando

La Federacio de Rodezio kaj Njasalando (), ankaŭ neoficiale konata kiel la Centra Afrika Federacio ( aŭ mallonge CAF) estis protektorata federacio sub la aŭspicioj de la Brita imperio en la centro de Suda Afriko dum proksimume jardeko inter la jaroj 1953 ĝis 1963 sur areo de pli ol 1.2 milionojn da km². La federacio estis situanta en la lokoj de aktuala Zambio, Zimbabvo kaj Malavio .

La Federacio de Rodezio kaj Njasalando estis establita kiel politika unio de tri  kolonioj establitaj de Britio en la sudo de la afrika kontinento dum la komenco de la 20-a jarcento : Norda Rodezio, Suda Rodezio kaj Njasalando . Inter la celoj kiuj subtenis la establadon de la federacio estis la brita provo stabiligi fortan por-britan elementon en Afriko kiel respondo al la ascendo al potenco de la Nacia Partio en la Unio de Sud-Afriko en 1948 . Kiel rezulto de diversaj internaj malkonsentoj, la federacio estis disigita en siaj bazaj unuoj fine de 1963, kelkajn monatojn post kiam ĝi festis la dekan datrevenon de sia establado per imponaj ceremonioj. En la du jaroj post la dissolvo de la federacio, ĉiuj konsistigaj kolonioj kiuj estis sub ĝi akiris sendependecon. Zambio estis establita en Norda Rodezio, Rodezio en Suda Rodezio kaj Malavio estis establita en Njasalando . La ĉefurbo de la Federacio estis la tiam nomita Salisbury, kio estas la nuntempe nomata Harareo .

 Fono 
En 1927 la proporcio de blankuloj al nigruloj estis 38,200 ĝis 922,000 en Suda Rodezio, 4,000 ĝis 1,000,000 en Norda Rodezio kaj 1,700 ĝis 1,350,000 en Njasalando . En 1946 Suda Rodezio havis 80,500 blankulojn kaj 1,640,000 nigrulojn, Norda Rodezio 20,000 kaj 1,600,000 respektive, kaj Njasalando  2,300 kaj 2,340,000 respektive.

La 8-an de novembro 1950 komenciĝis la unuaj intertraktadoj por federacia ŝtato por Rodezio kaj Njasalando . Dum multaj aferoj estis solvitaj en postaj intertraktadoj, kelkaj pruvis preskaŭ nesupereblaj. Sen la daŭraj klopodoj de Siro Andrew Cohen , Vicsekretario de la Kolonia Oficejo , interkonsento apenaŭ estintus atingita.

Cohen, kiu estis de juda origino kaj daŭre estis trafita per la holokaŭsto , estis kontraŭrasisto kaj aktivulo por afrikaj rajtoj. Li timis, ke Suda Rodezio falos en la orbiton de rasisma Sudafriko kaj tial laboris al federacio, kiu reduktos tiun danĝeron. Suda Rodezio kaj la nordaj teritorioj havis tre malsamajn tradiciojn, kiuj plue malfaciligis intertraktadojn .

 Fondiĝo 
La federacio estis formita la 1-an de aŭgusto 1953 Rhodesia and Nyasaland Federation Act, 1953 of the United Kingdom (1 and 2 EI, 2, c. 30)Federation of Rhodesia and Nyasaland (Constitution) Order in Council, 1953 of the United Kingdom, S.I. 1953 No. 1199, p. 1804. La celo de la brita registaro estis formi ŝtaton kiu frapus ekvilibron inter ŝtatoj regitaj fare de nigruloj kaj tiuj kiuj restis sub blankaj registaroj. La federacio finfine malsukcesis ĉar nigraj naciistoj postulis pli da influo ol blankuloj volis permesi. La ŝtatestroj estis la ĉefministroj Siro Godfrey Martin Huggins de 1953 ĝis 1956 kaj Siro Roy Welensky de 1956 ĝis la dissolvo de la federacio. La parlamento konsistis el ĉambro nomita la "Federacia Asembleo", kiu konsistis el parte elektitaj kaj parte nomumitaj membroj 

 Dissolvo 
La 31-an de decembro 1963, la federacio estis formale dissolvita kaj ĝiaj havaĵoj estis disigitaj inter la individuaj registaroj, kie Suda Rodezio ricevas la plimulton, precipe la armeaktivaĵojn. Baldaŭ poste, Norda Rodezio akiris sendependecon de Britio kiel Zambio kaj Nyasaland kiel Malavio . La restanta teritorio de Suda Rodezio, kiu hodiaŭ formas Zimbabvon , tiam estis nomita Rodezio . Ĝi unuflanke deklaris sendependecon en 1965 sub la gvidado de Ian Smith kaj lia Rodezia Fronto Rhodesia and Nyasaland Act, 1964Federation of Rhodesia and Nyasaland (Dissolution) Order in Council, 1963, S.I. 1963 No. 2085, p.4477..

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Rodezio
 Norda Rodezio
 Suda Rodezio
 Zimbabvo
 Zambio
 Malavio

 Eksteraj ligiloj 

 Armeo de Rodezio kaj Njasalando http://www.rhodesia.nl/ceremonialparade.pdf
 Fenestro sur Rodezio, arkivo de la historio kaj vivo de Rodezio


Kategorio:Federacio de Rodezio kaj Njasalando
Kategorio:Rilatoj inter Britio kaj Zimbabvo
Kategorio:Rilatoj de Malavio kaj Britio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1953
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1963
Kategorio:Anglalingvaj administraj unuoj
Kategorio:Rodezio
Kategorio:Historio de Zimbabvo
Kategorio:Historio de Zambio
Kategorio:Historio de Malavio
Kategorio:Eksaj konfederacioj
Kategorio:Eksaj britaj kolonioj kaj protektoratoj en Afriko
Kategorio:Brita koloniado en Afriko