Adolfo Marsillach

Adolfo MARSILLACH Soriano (Barcelono; 25a de januaro 1928 - Madrido; 21a de januaro 2002)​ estis hispana aktoro, dramaturgo, reĝisoro de teatro kaj verkisto. Li estis filo de teatra kritikisto kaj patro de aktorinoj Blanca Marsillach kaj Cristina Marsillach.

 Biografio kaj kariero 
 Aktoro 
Li kreskiĝis en etoso de ĵurnalistoj kaj teatro. Li studis juron kombine kun unuaj aktoradoj. Li debutis en la Teatro María Guerrero de Madrido, en 1950, reĝisorita de Luis Escobar, en la teatraĵo de Antonio Buero Vallejo nome En la ardiente oscuridad (En arda malhelo). Poste li aperis en la verko El jefe (La ĉefo, 1953), de Joaquín Calvo Sotelo,​ kun Mary Carrillo, kaj lia unua grava rolo estos en la verko de Alfonso Sastre nome Escuadra hacia la muerte (Almorta roto, 1953). Tri jarojn poste li fondis sian propran kompanion kun sia unua edzino, la aktorino Amparo Soler Leal. En 1999 li ludis en ¿Quién teme a Virginia Woolf? (1999) de Edward Albee, en tio kio estis lia lasta apero sceneje.

 Televido 
Jam en 1959 li estis protagonisto de la serio Galería de maridos (1959), de Jaime de Armiñán, kun Amparo Baró. Dum la sekvaj dek kvin jaroj li premierigis ĝis ses seriojn en kiuj li aktoris, verkis kaj reĝisoris: Silencio, se rueda (1961), Silencio, vivimos (1962), Fernández, punto y coma (1963), Habitación 508 (1966), Silencio, estrenamos (1974) kaj La señora García se confiesa (1976). Post sesjara halto, lia reveno al televido okazis en 1982, per la prihistoria serio Ramón y Cajal (1982), en kiu li ludis la protagonistan rolulon, kun granda laŭdo de kritiko kaj publiko.

 Teatra reĝisoro 
Krom aktora kariero, li elstaris ankaŭ en teatra reĝisoro, ofte fronte kontraŭ la tiamaj frankistaj estetikoj, cenzuroj kaj ideologioj, kiel ekzemple en la teatraĵo ¡Suerte, campeón!, de Antonio Gala kiun li estis reĝisoronta en 1973 kaj kiu estis malpermesita de la registaro.

Elstaris liaj reĝisoradoj de teatraĵoj de Alfonso Sastre, kiel El pan de todos (1957) kaj La cornada (1960), same kiel ĉe Pygmalion de George Bernard Shaw (1964). Samjare li reĝisoris la faman Rocío Dúrcal, en Un domingo en Nueva York, kaj poste Marat/Sade (1968) de Peter Weiss, kiu estis retirita de la scenejo pro registara ordono,​ Tartufo (1969), de Molière, kiu same suferis politikajn premojn pro aludoj al frankismo,​ Sócrates (1972), spektaklo kreita pri la Dialogoj de Platono, en versio de Enrique Llovet kaj El arquitecto y el emperador de Asiria (1977), de Fernando Arrabal.

Li ankaŭ reĝisoris sian propran teatraĵon Yo me bajo en la próxima, ¿y usted? (1981), kiu iĝis ege fama kiel satiro duonbiografia en kiu oni priskribas la rilatojn de paro dum la jaroj de la fino de la diktaturo. Famis ankaŭ lia prezento de ¿Quién teme a Virginia Woolf? (1999), de Edward Franklin Albee, kiun li mem ludis kun Núria Espert.

 Kinaktoro 
En kino li partoprenis en Cerca de la ciudad (1952), Jeromín (1953), ambaŭ de Luis Lucia Mingarro; Salto a la gloria (1959) kaj La paz empieza nunca (1960), adaptaĵo de la samnoma romano de Emilio Romero kiu atingis la Premion Planeta de 1957, de León Klimovsky; Maribel y la extraña familia (1960), de José María Forqué, adaptaĵo de la samnoma teatraĵo de Miguel Mihura; la aventura filmo La tulipe noire (1964), protagonistigita de Alain Delon kaj Virna Lisi; El hombre de los hongos (1976), de la meksika reĝisoro Roberto Gavaldón, kun scenaro de Sergio Galindo; Sesión continua (1984), de José Luis Garci kaj Esquilache (1989), de Josefina Molina, alia teatra adaptaĵo, nome de Un soñador para un pueblo de Antonio Buero Vallejo. En 1972 li premierigis sian unuan kaj nuran filmon kiel reĝisoro, nome Flor de santidad bazita sur verko de Ramón-María del Valle Inclán, sed la filmo estis cenzurita de la frankista reĝimo.

En 1989 li ricevis Goya-premion al la plej bona duaranga aktoro en Esquilache de Josefina Molina.

 Teatraĵoj 
 Kiel aktoro 
Teatro Adolfo Marsillach Hospital de San Juan en Almagro, Ciudad Real|eta|400ra
Teatro Auditorio Adolfo Marsillach en San Sebastián de los Reyes, Madrido|eta|190ra
 ¿Quién teme a Virginia Woolf? (1999), de Edward Franklin Albee.
 Yo me bajo en la próxima, ¿y usted? (1982), de Marsillach.
 Tartufo (1978), de Molière.
 Marat-Sade (1968), de Peter Weiss.
 A puerta cerrada (1967), de Jean-Paul Sartre.
 La puta respetuosa (1967), de Jean-Paul Sartre.
 Después de la caída (1965), de Arthur Miller.
 Pigmalión (1964), de George Bernard Shaw.
 La cornada (1960), de Alfonso Sastre.
 Tengo un millón (1960), de Víctor Ruiz Iriarte.
 Mi calle (1960), de Edgar Neville.
 Harvey (1959), de Mary Chase.
 Alejandro Magno (1958), de Terence Rattigan.
 Ondina (1958), de Jean Giraudoux.
 El pan de todos (1957), de Alfonso Sastre.
 Mi adorado Juan (1957), de Miguel Mihura.
 Bobosse (1955), de André Roussin.
 La alondra (1954), de Jean Anouilh.
 El jefe (1953), de Joaquín Calvo Sotelo.
 Escuadra hacia la muerte (1953), de Alfonso Sastre.
 La Plaza de Berkeley (1952), de John L. Balderston.
 La heredera (1951), de Ruth kaj August Goetz.
 El desdén, con el desdén (1951), de Agustín Moreto.
 Un día de abril (1951), de Dodie Smith.
 En la ardiente oscuridad (1950), de Antonio Buero Vallejo.

 Kiel reĝisoro 

 ¿Quién teme a Virginia Woolf? (1999), de Edward Franklin Albee.
 La Celestina (1998), de Fernando de Rojas.
 La gran sultana (1993), de Miguel de Cervantes.
 Fuenteovejuna (1993), de Félix Lope de Vega.
 El alcalde de Zalamea (1989), de Calderón de la Barca.
 Antes que todo es mi dama (1987), de Calderón de la Barca.
 Los locos de Valencia, 1986, de Lope de Vega.
 El médico de su honra (1985), de Calderón de la Barca.
 Mata Hari (1983)
 La Gran Vía (1983) de Federico Chueca.
 La tempranica (1983) de Gerónimo Giménez.
 Las arrecogías del beaterio de Santa María Egipciaca (1977), de José Martín Recuerda.
 La señorita Julia (1973), de August Strindberg.
 El malentendido (1969), de Albert Camus.
 Tartufo (1969), de Molière, en versio de Enrique Llovet.
 Biografía (1969), de Max Frisch.
 Marat/Sade (1968), de Peter Weiss.
 A puerta cerrada (1967), de Jean-Paul Sartre.
 La puta respetuosa (1967), de Jean-Paul Sartre.
 Águila de blasón (1966), de Ramón María del Valle-Inclán.
 Los siete infantes de Lara (1966), de Lope de Vega.
 Después de la caída (1965), de Arthur Miller.
 El poder (1965), de Joaquín Calvo Sotelo.
 Pigmalión (1964), de George Bernard Shaw.
 Un domingo en Nueva York (1964), de Norman Krasna.
 ¿Quién quiere una copla del Arcipreste de Hita? (1965), de José Martín Recuerda.
 Micaela (1962), de Joaquín Calvo Sotelo.
 La cornada (1960), de Alfonso Sastre.
 Tengo un millón (1960), de Víctor Ruiz Iriarte.
 Harvey (1959), de Mary Chase.
 Ondina (1958), de Jean Giraudoux.
 Alejandro Magno (1958), de Terence Rattigan.
 El pan de todos (1957), de Alfonso Sastre.

 Kelkaj filmoj 

 1992: El largo invierno
 1990: La seducción del caos
 1989: Esquilache
 1986: Delirios de amor
 1985: La vaquilla
 1984: Sesión continua
 1980: El poderoso influjo de la luna
 1976: La ciutat cremada
 1976: El hombre de los hongos
 1974: La Regenta
 1970: El certificado
 1966: Las salvajes en Puente San Gil
 1964: La tulipe noire
 1963: La pandilla de los once
 1962: Alegre juventud
 1960: 091, policía al habla
 1960: La paz empieza nunca
 1960: Maribel y la extraña familia
 1959: Salto a la gloria
 1953: Jeromín
 1953: Vuelo 971
 1952: Cerca de la ciudad
 1952: Don Juan Tenorio
 1946: Mariona Rebull

 Televido 

 Galería de maridos (1959),
 Silencio, se rueda (1961),
 Silencio, vivimos (1962),
 Fernández, punto y coma (1963),
 Habitación 508 (1966),
 Silencio, estrenamos (1974),
 La señora García se confiesa (1976)
 Ramón y Cajal (1982),
 Recuerda cuando (1987)

 Eksteraj ligiloj 

 Biografio en ub.edu  (en kataluna)
 MARSILLACH, A., 2018. Teatro completo. Madrid: Punto de Vista Editores. ISBN 978-84-16876-45-7. Disponebla en:  



Kategorio:Hispanaj aktoroj
Kategorio:Hispanaj reĝisoroj
Kategorio:Hispanaj dramaturgoj