1,4-Dioksano

1,4-Dioksano aŭ duetilenoduoksido estas organika kombinaĵo rezultanta per senhidratigado de la duetilena glikolo. Ĝi estas senkolora, brulema, higroskopa likvaĵo kun etera odoro, solvebla en akvo kaj solvebla en acetono, benzeno, heptano, karbona tetraklorido, eteroj kaj plejmulto el la organikaj nepolaraj solvantoj. 1,4-Dioksano posedas 4 karbonatomojn, 8 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. 1,4-Dioksano uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj. 

Dioksano-vaporoj formas eksplodemajn miksaĵojn kun aero. En ĉeesto de lumo kaj oksigeno formiĝas hidroperoksidoj, kiuj estas malpli volatilaj ol dioksano mem kaj povas kaŭzi fortajn eksplodojn kiam distilataj. Dioksano estas suspektita kiel kancerogenaĵo. En bestaj eksperimentoj, oni observis pliiĝon de la efikoj aplikante 10 - 100 mg/kg tage post saturado de la normala metabolo de dioksano. En altaj koncentriĝoj ĝi ankaŭ agas sur la centra nervosistemo kaj kaŭzas renan damaĝon. Dioksano povas reagi perforte kun oksigenaj agentoj, litia aluminia hidrido kaj fortaj acidoj.

Sintezoj
Sintezo 1
 Preparado de la 1,4-dioksano per senhidratigado de la duetilena glikolo:

duetilena glikolo|120px 1,4-Dioksano|120px     

Sintezo 2
 1,4-dioksano povas prepariĝi ekde la oksirano:

numero 2|50pxoksirano|120px 1,4-Dioksano|120px     

Sintezo 3
 Preparado de la 1,4-dioksano per senhidratigado de la etilena glikolo:

numero 2|50pxetilena glikolo|120px 1,4-Dioksano|120px     

Sintezo 4
 1,4-dioksano povas prepariĝi ekde la acetaldehido:

numero 2|50pxacetaldehido|120px 1,4-Dioksano|120px     

Vidu ankaŭ
 Oksido

 Referencoj 

Kategorio:Oksidoj