Muro por la paco

La Muro por la paco -  - estas respektive estis monumento starigita en marto 2000 antaŭ la Militista Akademio de Francio, ĉe la Marsa Kampo (Champ-de-Mars), en la 7-a arondismento de Parizo, fronte al la Eiffel-turo. Post multaj detruaj atakoj, aparte motivigitaj per kontraŭjudismo, la monumento fine estis malmuntita en junio 2020. Ekde tiam, la nova loko de tiu monumento estis la temo de konflikto.

Kreita de la artistino Clara Halter kaj la arkitekto Jean-Michel Wilmotte, ĝia celo estas festi pacon, montrante ĉi tiun vorton en granda nombro da lingvoj kaj permesante al homoj enmeti mesaĝojn de paco. 

 Priskribo 
maldekstre|eta|330ra|
La artistino Clara Halter kaj la arkitekto Jean-Michel Wilmotte instalis ĉi tiun monumenton festantan pacon en loko, kiu ĝuste estas simbolo de la milito (la Marsa Kampo prenas sian nomon de Marso, la dio de milito en romia mitologio, kaj la Militista Akademio de Francio estas proksima). Komence estis la plano meti ĝin antaŭ la ĉefsidejon de Unesko, same en Parizo.

La Muro por Paco konsistas el metala kadro vestita per ligno, neoksidebla ŝtalo kaj vitro. Ĝi mezuras preskaŭ 16 metrojn en longo, 13 metroj en larĝo kaj 9 metrojn en alteco. Sur la grandaj vitraj fasadoj la vorto “paco” estas skribita en sume 49 malsamaj lingvoj. Tamen, eĉ la projekta retejo klarigas nur pri 44 el ili.Jen la 44 menciitaj lingvoj el sume 49, superrigarde, arkivigite laŭ la stato de junio 2012kaj movigite, en arkivigo laŭ la stato de februaro 2020

Ĉi tiu verko estas rekte inspirita de la Muro de lamentadoj de Jerusalemo ĉar vizitantoj povas lasi mesaĝon de paco en la fendoj disponigitaj por tiu celo, aŭ sendi mesaĝon de paco de la retejo aŭ, ekde 2003, interagaj terminaloj, la mesaĝoj tiam montrataj sur ekranoj situantaj en la monumento. La monumento ankaŭ inkluzivas mesaĝojn de paco de iuj individuoj, interalie de Elie Wiesel, Lionel Jospin, Bernard-Henri Lévy, Pierre Moscovici, Jean Nouvel, Kōichirō Matsuura, François Hollande, Boualem Sansal, Renaud, Martine Aubry, Edgar Morin, Gérard Collomb, Lara Fabian, Enrico Macias, Ŝimon Peres, Bernard Kouchner, Bertrand Delanoë, Michel Legrand, Jean Reno kaj Rachid Taha.

La loko fariĝis rendevuejo por aktivuloj pri homaj rajtoj.

 Lingvoj kaj surskriboj 
Sur la vitra muro kaj la apudaj kolonoj la vorto “paco” estas skribita en sume 49 malsamaj lingvoj. Tamen, eĉ la projekta retejo klarigas nur pri 44 el ili: 

 lingvo vorto albana  paqja angla  peace araba  سلام birma  ငြိမ်းချမ်းရေး brajlo (franca)  ⠏⠁⠊⠭ ĉina  和平 ĉukĉa  dana  fred estona  rahu finna  rauha franca  paix
 lingvo vorto germana  Frieden greka  ειρήνη hebrea  שלום hindia  शांति hispana kaj portugala paz hungara  béke ĥmera  សន្តិភាព indoneziaLa tradukoj estas tiuj donitaj sur la muro; eĉ se kelkaj estas malĝustetaj aŭ malprecizaj (ekzemple “perdamaino” en la indonezia ŝajnas esti skribita “perdamaian”), la celo estas identigi kiel ĝi estas skribita sur la muro, kaj ne kiel ĝi devus esti.  perdamaino inuktituta  ᓴᐃᒪᓂᖅ itala  pace japana  平和
 lingvo vorto kazaĥa  Бейбітшілік korea  평화 latva  miers "lingvoj en Ebura Bordo"La projekta paĝo mem anoncas, ke la vorto ahoudjo hej estas prenita el la "lingvoj en Ebura Bordo", probable de la mandinga lingvaro.  ahoudjo hej litova  taika malaja  aman damai malagasa  fanriam nederlanda  vrede persa (irana)  صلح pola  pokój  rusaportugala sub hispana  мир
 lingvo vorto sveda  fred tagaloga (filipina)  kapayapaan taĝika  сулҳ tajlanda  สันติภาพ tatara  Тынычлык tibeta  ཞི་བདེ། turka  barış urdua  امن uzbeka  tinchlik vjetnama  hòa bình volofa  diam

Pri la restaj 5 lingvoj do mankas ĉiaj informoj. Aparte, ne estas klare ĉu inter tiuj aliaj lingvoj ankaŭ estus Esperanto (kun granda bonvolo oni povus deklari ke la itala vorto pace, prononcata paĉe, samtempe estus la esperantlingva adverbo de la vorto). Estas aŭ estis pluraj aliaj monumentoj tutmonde pri la vorto paco multlingve, kaj kutime ili kompreneble havas la vorton ankaŭ en Esperanto: ekzemplo estas provizora granda 5-metra arta instalaĵo metita en la germana urbo Osnabrück en 1998, okaze de la 350-jara jubileo de la Vestfalia paco, projekto nomita Friedenssspeicher, nur du jarojn antaŭ la inaŭguro de la pariza monumento, kiu memkompreneble konsideris la vorton en Esperanto inter la 80 tie montritaj lingvoj.

 Galerio 

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 
 oficiala retejo, arkivigite en februaro 2020 ()

Kategorio:Monumentoj de Parizo
Kategorio:7-a arondismento de Parizo