My Ántonia

Mia Ántonia (, ˈæntəniə, AN-tə-nee-ə) estas romano eldonita en 1918 de usona verkisto Willa Cather, kaj estas konsiderita ŝia ĉefverko. Ĝi estas la tria kaj fina volumo de ŝia preriotrilogio, kiu inkludas O Pioneers! kaj La Kanto de la Alaŭdo.

Kiel multaj el la verkoj de Willa Cather, la romano traktas la travivaĵojn de setlantoj kiuj loĝigis la teron okcidente de la Misisipo ĉe la fino de la 19-a jarcento. Ĉi tie ŝi ankaŭ emfazas la gravecon kiun virinoj aparte havis en evoluigado de la usonaj prerioj. La fokuso de la rakonto estas Antonia, kiu enmigris al Usono de Bohemio kun sia familio kaj kreskis en Nebrasko.

 Resuma rakontointrigo 
En la sama trajno en kiu vojaĝas Jim alvenas kun Jack, laboristo de la bieno de sia forpasinta patro, kiu nun laboros en la bieno de siaj geavoj en Nebrasko, ankaŭ vojaĝas la familio Ŝimerda, bohemaj enmigrintoj el Ĉeĥio. Ilia unua, momenta renkontiĝo estas ĉe la malhela kaj malvarma stacidomo de Black Hawk, malgranda kaj malproksima urbo, de kie ili estas prenitaj en ostrompantaj ĉaroj sur la longa vojo al la malproksimaj bienoj. En la sekvaj tagoj, Jim ekkonas siajn geavojn, maljunulojn, kiuj estas laboremaj, decaj kaj justaj, la maljunan farmlaboriston, Otto Fox, aventurema kaj tatuita aŭstro, kies rakontoj sorĉas la knabojn, kaj la familio Ŝimerda, novvenintaj fremduloj kiuj ne parolas la anglan, senhavuloj, ŝokitaj kaj proksimaj al malespero en ilia nova lando. La patro, milda, malsaneta maljunulo, mense faliĝas sub la ŝarĝo de lia sopiro al lia patrujo kaj lingvo, kaj lia sola konsolo estas lia vartfilino Antonia. La nuraj kun kiuj li kapablas paroli estas du ekscentraj rusoj, kiuj ankaŭ estas mense disŝeritaj sub la ŝarĝo de teruraj memoroj de ilia patrujo. Jim, 3 aŭ 4 jarojn pli juna ol Antonia, komencas instrui al ŝi la anglan kaj la du iĝas tre proksimaj.

En la fono de la infana amikeco, la vastaj Nebraskaj prerioj etendiĝas dum la ŝanĝiĝantaj sezonoj - brulantaj en la somera suno, sur kiuj maturigas bonegan maizon, frostiĝantaj en la pezaj vintraj neĝoj, sub ŝtormoj kiuj enŝlosas la loĝantojn en iliaj hejmoj kaj minacas ilia ekzisto mem, floranta en la varmo de printempo kaj entuziasma en la spektaklaj aŭtunaj sunsubiroj. Jim kaj Antonia ekkonas la cinomusojn, kiuj vivas en siaj nestkavernoj en bone organizitaj kolonioj, la noktstrigojn kiuj vivas en la nestkavernoj, kaj la serpentojn, kiuj transprenas la nestkavernojn, manĝas la ovojn kaj predas la idojn.

Sinjoro Ŝimerda, kiu kunportis nur sian violonon, sian lingvon kaj kulturon el la malnova mondo rapide trovas ke en la nova mondo ili ne estas bezonataj, kaj rezulte ne povas elteni la malfacilaĵojn de la vivo kaj finas sian vivon. Lia filo Ambrozio, ruza kaj malĝentila farmisto, prenas sian pli junan fratinon Antonia al peniga laboro en la kampoj de la familio kaj sur la bienoj de la najbaroj, kun la plena subteno de la patrino, kaj Antonia ne plu estas disponebla por anglalingvaj lecionoj kaj senlabora vagado kun ŝia juna amiko Jim. Tri jarojn post lia alveno en Nebrasko, la geavojo de Jim decidas forlasi ilian malproksiman bienon kaj translokiĝi al la nemalproksima urbo Black Hawk, kaj mallonga tempo poste, la avino de Jim aranĝas la dungadon de Antonia en la domanaro de ŝia plej proksima najbaro, la norvega S-ino  Harling. Alportante ĉi tiun ŝanĝon al la vivo de Antonia, la maljunulino esperas, ke Antonia gajnus la amon kaj aprezon de la S-ino por savi ŝin de vivo de senfina penego ĉe la kampoj kaj restarigi al ŝi iom de la kultura rafinado, kiun ŝia patro donis al ŝi antaŭ lia morto. Antonia societumas kun aliaj enmigrintaj knabinoj, kiuj laboras en la hejmoj de la maljunaj loĝantoj, svedaj, norvegaj, danaj kaj bohemaj knabinoj, kaj Jim proksimiĝas al ili ĉiuj kaj estas fascinita de ilia fizika kaj mensa forto, de la memfido kaj vivĝojo kaj de ilia natureco, tute en kontrasto al la rigideco, antaŭjuĝoj, submetiĝo al konvencioj kaj izoleco, kiun li vidas inter la loĝantoj de la urbo, kies vivmaniero ŝajnas al li sufoka kaj deprima. La filinoj de la enmigrintoj malfermas al ili la vojon, ĉiu laŭ ŝia karaktero, al vivo de relativa sukceso kaj bonfarto. Dum kelka tempo ŝajnas, ke Antonia, la forta, malavara kaj tiel amata, perdis ŝian vojon kaj fariĝis objekto de kompato kaj mokado, al la malfeliĉa koro de Jim, sed ankaŭ ŝi estas savita de tiu sorto kaj kiam ili denove renkontiĝas dudek jarojn poste, Antonia mastrumas la prosperan bienon, estas amata kaj subtena edzino kaj patrino de feliĉa familio kun multaj infanoj - virino, kiu trovis ŝian ĝustan lokon en la vivo.

 Struktura intrigo 
eta|Jim kaj Ántonia (ilustraĵo de  la eldono de 1924)
eta|Lena Lingard trikanta (ilustraĵon de la eldono de 1924)
eta|Vintro ĉe Scottsbluff Nacia Monumento.
dekstra|eta|Paro da kisantaj cinomusoj
Jim Burden, la rakontanto de la romano, vojaĝas per la sama trajno kiel la familio Ŝimerdas al Black Hawk, malgranda (kaj fikcia) urbo en la usona ŝtato Nebrasko. Willa Cather konscie decidis havi la intrigon de la romano raportita fare de mi-perspektiva rakontanto ĉar ŝi estis fervora ke la emocia mesaĝo de la romano povus esti pli bone perita tiel Woodress, James. Willa Cather: A Literary Life. Lincoln, NE: University of Nebraska Press, 1987, S. 289. 

La Ŝimerdas estas enmigrintoj de Bohemio kiuj havas nur malmulte da sperto pri terkultivado sed aĉetis malgrandan bienon proksime de Black Hawk. La gepatroj de Jim Burden estas forpasintaj. Li kreskos en Black Hawk kun siaj geavoj. Jim amikiĝas kun Antonia kaj la leganto travivas la vivon de Antonia tra lia perspektivo. La bohema ina nomo Antonia, kiel la angla nomo Anthony, estas emfazita sur la unua silabo kaj la i estas prononcata longa. La nomo estas prononcata An'-ton-ie-ah.

La romano estas dividita en kvin grandajn librojn. Ili malglate egalrilatas al la stadioj de la vivo de Antonia de ŝia infanaĝo ĝis ŝia geedziĝo, kvankam la tria libro temigas la junan svedan enmigrinton "Lena Lingard", kiu estas amiko de la rakontanto Jim Burden kaj Antonia Ŝimerda. La kvin libroj traktas specife pri:

 Enkonduko: Ĉi tiu enkonduko mankis el la unua publikigo en 1918. Ĝi estis nur aldonita al la eldono en 1926. Ŝi prezentas la faktan mi-perspektivan rakontanton de la romano, Jim Burden, tra alia rakontanto (eventuale Cather mem). Li nun estas sukcesa kaj riĉa viro, sed estas malbonŝanca kaj seninfana kaj edziĝinta al riĉa virino de la pli alta socia klaso de la orienta marbordo de Usono. 
 Libro 1: La plej longa ĉapitro de la libro rakontas pri la unuaj jaroj de Jim kun siaj geavoj, kiuj ĉe tiu tempo daŭre prizorgas bienon proksime de Black Hawk. La Ŝimerdas ekloĝas proksime kaj havas grandan malfacilecon vivteni sin en la bieno kiun ili aĉetis. Finfine, ili nur postvivas sian unuan jaron kun la helpo de la avo de Jim Burden, kiu, aliflanke, ricevas nur malmulte da dankemo de la Ŝimerdas-paro por sia helpo. Nur Antonia, unu el la filinoj de la familio, parolas kelkajn vortojn de la angla. Ŝi ricevas iom da instrukcio de Jim Burden. La familio Ŝimerdas komence loĝas en mizera kabano. Sinjoro Ŝimerdas, kiu elmigris nur pro instigo de ŝia edzino kaj sopiras reveni al lia vivo en Bohemio, mortigas sin en tiu unua longa kaj severa vintro. La nova estro de la familio nun estas la plej aĝa frato de Antonia, Ambrosch. Antonia laboras kun li por kultivi ilia terpecon kaj, malgraŭ ŝia juneco, faras fizikan laboron kiu estas normale farita fare de viraj farmlaboristoj.
 Libro 2: La geavojo de Jim Burden prirezignis sian bienon pro maljuneco kaj ekloĝis en Black Hawk. Li daŭre estas en kontakto kun Antonia. La bieno de la Ŝimerdas nun estas tiel establita ke Antonie povas serĉi laboron en Black Hawk. Ŝi ne estas la sola filino de enmigrinta familio kiu trovas laboron tie kiel servistino, lavistino, ĉambristino aŭ kudristino. La provo ĉe seksa atako de la dunganto de Antonia Cutter sur ŝi estas malhelpita per la interveno de Jim Burden.
 Libro 3: Jim estas sukcesa en kolegio kaj poste eĉ translokiĝos al Harvard - Li renkontas Lena Lingard denove, filinon de sveda enmigrinta familio. Ŝi establis sin kiel sukcesan kudristinon kaj translokiĝas al Kalifornio kaj poste al Alasko dum la orfebro. Ŝi sukcese prizorgas gastdomojn tie kaj sukcese minas por oro mem. Ŝi akiras riĉaĵon kaj rifuzas geedziĝi.
 Libro 4: Jim Burden vizitas la Harlings, kiuj siatempe dungis Antonia kiel domservistinon kaj estas favoraj al ŝia antaŭenigo. Tamen, Antonia formas fatalan ligon kun la (supozeble) trajnokonduktoro Larry Donovan. Li rompas siajn geedziĝpromesojn kaj, post eluzi la tutan monon kiun ŝi pene ŝparis, lasas Antonia graveda.
 Libro 5: Post ne vidado de Antonia dum jardekoj, li decidas viziti ŝin denove. Ŝi nun geedziĝis kaj, male al Jim, havas multajn infanojn. Ne ŝia edzo respondecas, ke Antonia nun vivas en modesta prospero en ŝia propra bieno.

 Akcepto 
Mia Ántonia estis entuziasme recenzita post ĝia unua publikigo en 1918. Ĝi tuj estis konsiderita ĉefverko kaj certigis ke Cather estis konsiderita unu el la plej gravaj usonaj verkistoj. Ĉi tiu takso ne ŝanĝiĝis ĝis hodiaŭ. En 2009, la brita ĵurnalo The Guardian inkludis la romanon de Cather "Mia Antonia" kune kun du aliaj verkoj ( The Song of the Lark, A Lost Lady ) en sia literatura kanono 1000 Romanoj ĉiuj devas legi.

Cather daŭre estas laŭdata hodiaŭ por ŝia kapablo prilabori la specialajn vivkondiĉojn de la pioniroj per literaturo. Tamen, la enhavo de iliaj agoj traktas universalajn emociojn Heller, Terry (2007) "Cather's My Ántonia Promotes Regional Literature" S. 1403–1406 In Gorman, Robert F. (editor) (2007) Great Events from History: The 20th Century: 1901–1940 – Volume 3 1915–1923 Salem Press, Pasadena, California, S. 1403–1405. ISBN 978-1-58765-327-8Murphy, John J. (1994) "Introduction" to Cather, Wila (1994) My Ántonia Penguin Books, New.

Kvankam ekzistas diversaj interpretoj, My Ántonia estas klare elegio al tiuj familioj kiuj kreis novajn vivojn okcidente de la Misisipo, kaj elstarigas la rolon de pionirinoj precipe.

Cather ankaŭ komentas ŝian sintenon sur la rajtoj de virinoj. Kelkaj kritikistoj trovis multajn seksajn metaforojn kaŝitajn en la teksto. La romano estis adaptita kiel televida filmo en 1995 fare de reĝisoro Joseph Sargent .

 Verka stilo 
La priskriboj de la pejzaĝo de Willa Cather glorigas la belecon kaj potencon de la Nebraska prerio. Nebrasko estas la protagonisto de la libro ne malpli ol ĝiaj loĝantoj, kiuj ĉiuj, inkluzive de la maljunaj usonanoj inter ili, venis al ĝi kiel enmigrintoj por trovi sian vojon al riĉaĵo kaj sukceso en la amerikaj prerioj. La verkista forto de Cather estas en la ekvilibro inter detaleco  kaj la larĝo de la kanvaso. Ekzemple, eta insekto kiu frostiĝas en la aŭtuna malvarmeto, kiun Antonia savas kaj enigas sub ŝia kaptuko inter siaj bukloj, kompare kun senfinaj etendaĵoj de ruĝa herbo, kliniĝanta en la vento. La figuro de plugilo kiu estas prezentita por mallonga momento kontraŭ la fono de la subiranta suno, reliefigita en ĉiu detalo, kaj la amasoj da neĝo kiuj englutas ajnan signon de la konata vojo en la potencaj ŝtormblovoj. La kontrasto inter peza kaj sufoka somera varmo kaj frosta malvarmo vintre, inter la senfina kaj preskaŭ nerekompencita laborego de la salajraj laboristoj kaj la malriĉaj enmigrintoj kompare kun la riĉeco, kiun la friponuloj, kiuj profitas, trompante tiujn senhelpajn kaj sensciajn malsaĝulojn, kiuj fidas ilin sen elekto, amasiĝas. Willa Cather sukcesas aranĝi ĉi tiun tutan larĝan kaj buntan tolon en malgranda libro kaj lerte preteriri la faŭltojn de neentuziasmigaj pejzaĝaj priskriboj aŭ same mornaj moralaj predikoj.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Mia Ántonia ĉe Projekto Gutenberg.
 Mia Ántonia Aŭdia Gvidilo 


Kategorio:Libroj aperintaj en 1918
Kategorio:Romanoj
Kategorio:Usonaj libroj