Ronald Fisher

Sir Ronald Aylmer FISHER RSL (17a de Februaro 1890 – 29a de Julio 1962) estis brita polimato aktiva kiel matematikisto, statistikisto, biologo, genetikisto, kaj akademiano. Pro sia laboro en statistiko, li estis priskribita kiel "genio kiu preskaŭ sole kreis la fundamentojn por la moderna statistika scienco" Hald, Anders (1998). A History of Mathematical Statistics. New York: Wiley. ISBN 978-0-471-17912-2.  kaj "la sola plej grava figuro en la statistiko de la 20-a jarcento".. En genetiko, lia laboro uzis matematikon por kombini Mendelan genetikon kun la natura selektado; tio kontribuis al la revivigo de darvinismo en la revizio de la komenco de la 20-a jarcento de la teorio de evolucio konata kiel moderna sintezo. Pro siaj kontribuoj al biologio, Fisher estis nomita "la plej granda el la posteuloj de Darwin".

 Kariero 
El 1919, li laboris en la esplora agrikultura Eksperimenta Stacio Rothamsted dum 14 jaroj; tie, li analizis ĝian emorman korpuson de datumoj kolektitaj el kultiveksperimentoj ekde la 1840-aj jaroj, kaj disvolvis la analizon de varianco (ANOVA). Li establis sian reputacion tie en la sekvaj jaroj kiel biostatistikisto. Kun J. B. S. Haldane kaj Sewall Wright, Fisher estas konata kiel unu el la tri ĉefaj fondintoj de populacigenetiko.

eta|maldekstre|200ra|Ronald Fisher en 1913.
Fisher kreis la konceptojn de "sufiĉeco", "komplementa statistiko", la diskriminantan analitikon de Fisher kaj la "informaron de Fisher". Li ankaŭ stampis la terminon "nula hipotezo" dum la eksperimento de la "Sinjorino tegustumanta", kio "estas neniam pruvita aŭ establita, sed ĝi estas eble dispruvita, laŭ la daŭro de la eksperimentado".OED quote: 1935 R.A. Fisher, The Design of Experiments ii. 19, "We may speak of this hypothesis as the 'null hypothesis', and the null hypothesis is never proved or established, but is possibly disproved, in the course of experimentation."Fisher|1971|loc=Chapter II. The Principles of Experimentation, Illustrated by a Psycho-physical Experiment, Section 8. "The Null Hypothesis"

En sia libro de 1930 nome The Genetical Theory of Natural Selection (La genetika teorio de natura selektado), li aplikis statistikon al variaj biologiaj konceptoj kiel la "principo de Fisher" (kion A. W. F. Edwards nomis "probable la plej fama argumento en evolucia biologio") kaj la "modelo de natura selektado pere de masklornamo de Fisher",Fisher, R.A. (1915) The evolution of sexual preference. Eugenics Review (7) 184:192Fisher, R.A. (1930) The Genetical Theory of Natural Selection. Edwards, A.W.F. (2000) Perspectives: Anecdotal, Historical and Critical Commentaries on Genetics. The Genetics Society of America (154) 1419:1426Andersson, M. kaj Simmons, L.W. (2006) Sexual selection and mate choice. Trends, Ecology and Evolution (21) 296:302Gayon, J. (2010) Sexual selection: Another Darwinian process. Comptes Rendus Biologies (333) 134:144 koncepto pri seksa selektado pri pozitiva reenfuĝa efiko troviĝanta en evolucio.

Fisher tenis fortajn opiniojn pri raso kaj eŭgeniko, insistanta pri rasaj diferencoj. Kvankam li estis klare eŭgenikisto, estas iom debato ĉu Fisher apogis aŭ ne apogis sciencan rasismon. Li estis Profesoro Galton pri Eŭgeniko en la University College London kaj redaktoro de la faka gazeto Annals of Eugenics.

 Verkoj 



 (kun Frank Yates) 




 Referencoj 

 Bibliografio 
 Aldrich, John (1997). "R.A. Fisher and the making of maximum likelihood 1912–1922". Statistical Science. 12 (3): 162–176. doi:10.1214/ss/1030037906.
 Box, Joan Fisher (1978). R. A. Fisher: The Life of a Scientist. Wiley. ISBN 978-0-471-09300-8.
 Kruskal, William H. (1980). "The significance of Fisher: A review of R. A. Fisher. The Life of a Scientist, by Joan Fisher Box". Journal of the American Statistical Association. 75 (372): 1019–1030. doi:10.2307/2287199. JSTOR 2287199.
 Salsburg, David (2002). The Lady Tasting Tea: How Statistics Revolutionized Science in the Twentieth Century. Henry Holt and Company. ISBN 978-0-8050-7134-4.

 Eksteraj ligiloj 

 A Guide to R. A. Fisher de John Aldrich
 University of Adelaide Library for bibliography, biography, 2 volumes of correspondence and many articles
 Classics in the History of Psychology for the first edition of Statistical Methods for Research Workers
 A collection of Fisher quotations compiled by A. W. F. Edwards



Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Britaj biologoj
Kategorio:Genetikistoj
Kategorio:Anglaj statistikistoj
Kategorio:Evoluistoj