La Guancha

La Guancha [laGŬANĉa] estas urbo kaj municipo en la nordokcidento de la insulo Tenerifo apartenanta al la provinco Sankta Kruco de Tenerifo, en la regiono Kanarioj.«Datos del Registro de Entidades Locales». Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas. Konsultita la 23an de aŭgusto 2021.

La municipa ĉefurbo estas La Guancha mem je 430 m.s.m. La loknomo La Guancha (La guanĉino) estas fama kiel memoro de legendo el la epoko de guanĉoj, nome guanĉino ĉe fonto kiu fuĝis el hispanaj konkeristoj kaj saltis el klifo, pro kio ŝi mortis; ŝi videblas ambaŭflanke de la municipa blazono.Ayuntamiento de La Guancha. «Historia de La Guancha». Retejo de la municipo de La Guancha. Arkivita el originalo la 9an de novembro 2014. Konsultita la 9an de novembro 2014.

La municipo havas sian nomon el tiu de la administracia ĉefurbo, kiu siavice devenas de la guanĉa regno antaŭa al la konkero fare de kastilianoj en la 15-a jarcento. La Guancha estas tial loknomo de evidenta guanĉa deveno.Pérez Pérez, Buenaventura (2007). La Toponimia Guanche (Tenerife). Nueva aportación a la lingüística aborigen de las Islas Canarias. Santa Cruz de Tenerife: Ediciones Idea. ISBN 978-84-83823-28-6.Reyes, Ignacio (2a de septembro 2012). «Icod». Diccionario histórico-etimológico del amaziq insular (Canarias). Arkivita el originalo la 19an de oktobro 2014. Konsultita la 14an de oktobro 2014.

Geografio
eta|maldekstre|180ra|La Guancha en la insulo Tenerifo.
La Guancha estas en la nordokcidento de la insulo Tenerifo. La municipa ĉefurbo estas La Guancha mem, je 430 m.s.m. Temas pri municipo en la okcidento de la Norda Zono de la insulo, lima kun la  municipaj teritorioj de Icod de los Vinos (okcidente), La Orotava (sude) kaj San Juan de la Rambla (oriente); norde estas Atlantika Oceano.

La Guancha posedas areon de 23,78 km², estante la 24a municipo plej etenda de Tenerifo kaj la 30a de la provinco.Población, superficie y densidad por municipios Arkivita la 7an de marto 2016 en Wayback Machine. Fonto: Instituto Nacional de Estadística. La municipa teritorio estas klina areo ĝis altaj punktoj tra krutaj areoj trairataj de torentejoj.Infraestructura de Datos Espaciales de Canarias Fonto: Consejería de Educación, Universidades y Sostenibilidad. Gobierno de Canarias. La plej alta altaĵo estas la altaĵo konata kiel Montaña Negra kun 2 107 m.s.m.​ Estas multaj pejzaĝoj konstruitaj de la vulkana aktiveco kun torentoj en la supra zono.

eta|maldekstre|210ra|Montaña Negra.
La municipo enhavas parton de la Nacia Parko de Teide, kaj de la Natura Parko Corona Forestal,Red Canaria de Espacios Naturales Protegidos - Tenerife  Fonto: Consejería de Obras Públicas, Transportes y Política Territorial. Gobierno de Canarias. kiuj estas ankaŭ Birdoprotektaj Zonoj kaj Specialaj Konservozonoj, inkluditaj en la Reto Natura 2000.Los espacios protegidos Natura 2000 en España   Fonto: Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente, Gobierno de España.

La municipo havas ankaŭ Monton de Publika Utileco nomitan «Pinar».​

Historio
En la areo estis loĝado de guanĉoj, precize de la regno Icod. Tion pruvas nombraj arkeologiaj restaĵoj.Cuscoy, Luis Diego (1968). Publicaciones del Museo Arqueológico de Tenerife, eld. Los Guanches: vida y cultura del primitivo habitante de Tenerife. Santa Cruz de Tenerife: Cabildo Insular de Tenerife.

Poste, en la teritorio loĝis hispanaj kolonoj kun konkerintoj,Rumeu de Armas, Antonio (1975). Aula de Cultura de Tenerife, eld. La Conquista de Tenerife (1494-1496) (1a eldono). Madrid: Gráficas Uguina. ISBN 84-500-7108-9. kaj oni konstruis ermitejojn en 1510 kaj 1579.Díaz Pérez, Ana Mª (1985). «Venezuela y La Guancha. Una conexión a través del arte». V Coloquio de Historia Canario-Americana (Las Palmas de Gran Canaria: Cabildo de Gran Canaria) 2: 909-930. ISBN 84-8103-242-5. Hispanaj familioj setliĝis tie kaj dediĉis sin al brutobredado kaj al agrikulturo de cerealoj kaj vitejoj.

De la 5a ĝis 14a de majo 1706 okazis erupcio de la vulkano Montaña Negra aŭ Trebejo kiu damaĝis grandan parton de la teroj de la areo, kaj tute kaŝis la havenon de Garachico, koi malhelpis la ekonomian prosperon.Erupciones históricas en Tenerife Konsultita la 31an de julio 2023. En 1768 la reĝo Karolo la 3-a kreis la postenojn de lokaj magistratoj.Suárez Grimón, Vicente J. (1996). «La génesis de los Ayuntamientos modernos en Canarias».  Boletín Millares Carlo (Las Palmas de Gran Canaria: Universidad Nacional de Educación a Distancia. Centro Asociado de Las Palmas) (15): 031-049. ISSN 0211-2140.

En 1812 oni konstituis la municipon per la kreado de municipoj laŭ la Konstitucio de Kadizo, kaj en 1836 ĝi definitive plifirmiĝis post la alternado inter registaroj de konstituciistoj kaj absolutistoj.

Ekde la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj ekis nova ekonomia florado pro serĉado de akvo el putoj kaj horizontalaj galerioj, kio rezultis en prospero de agrikulturo. Ekde la 1960-aj jaroj okazis enorma disvolvigo de turismo.

Demografio
La municipo havis 5 448 loĝantojn je 2013, tial estante la 24a municipo laŭ nombro de loĝantoj en la insulo Tenerifo kaj la 30a en la provinco Santa Cruz de Tenerife.«Nomenclátor: Población del Padrón Continuo por Unidad Poblacional». Instituto Nacional de Estadística. Konsultita la 8an de aŭgusto 2021.

Historie la loĝantaro regule kreskiĝis lante dum la 20-a jarcento ĝis la nunaj pli ol 5 000 loĝantoj. Temas pri maljuna loĝantaro, dum junuloj elmigris aŭ navede laboras en Puerto de la Cruz aŭ en la sudo de la insulo.

Teritoria organizado
La Guancha dividiĝas en la jenaj entoj kaj loĝlokoj kun korespondaj kernoj:
+ Distribuado laŭ loĝlokoj (2020) Loĝloko Loĝantoj El Convento 46 Las Crucitas 64 La Guancha (municipa ĉefurbo) 3.241 Hoya Los Pablos 88 Llano de Méndez 27 Lomo Blanco 7 Las Longueras 111 Las Montañetas 108 El Pinalete 175 Santa Catalina 475 Santo Domingo 980 Las Sorribas 54 Tierra de Costa 72 TOTALO 5.448

Ekonomio kaj vidindaĵoj
La ekonomiaj rimedoj de la municipo estas malgranda komerco, turismo, gastigado kaj agrikulturo (terpomoj, fruktoj kaj vitoj (vino)), kiu estas ĉefe por memkonsumado. Estas ankaŭ iom da iama brutobredado (same por memkonsumado) kaj artmetioj (kestoj, punto ktp.).

Turismo
La turisma disvolviĝo okazis je la fino de la 20-a jarcento. Eblas montara piedirado, kultura turismo, maraj sportoj, mardistrado kaj aliaj okupitecoj.

Estas multaj vidindaĵoj en la municipo.«La Guancha».  Patrimonio Histórico del Cabildo de Gran Canaria. Konsultita la 26an de novembro 2018.

 Arkeologiaj restaĵoj de guanĉoj (Fonto La Guancha).
 Tipa arkitekturo en urba kerno.
 Preĝejo Dulce Nombre de Jesús, 16-a jarcento.
 Ermitejo Sankta Katalina, 19-a jarcento.
 Bazaro Mercado del Agricultor de La Guancha.
 Vinkelo Viñatigo.
 Charco del Viento.
 Distrejo Barranco de la Arena.
 Vinkelo Vina La Guancha
 Distrejo El Pinalete

Referencoj

Literaturo
 VVAA (1985). Geografía de Canarias. Editorial Interinsular Canaria. ISBN 84-85543-66-1.

Vidu ankaŭ
 Municipoj de provinco Sankta Kruco de Tenerifo

 Eksteraj ligiloj 


 Portalo de Turismo de Tenerife



Kategorio:Municipoj de Tenerifo