Supera ĉambro

Supera ĉambro (foje Alta ĉambro kaj kutime simple Senato) estas unu el du leĝdonaj ĉambroj (la alia estas malsupera ĉambro, aŭ malalta ĉambro), en landoj kie la leĝdona povo konsistas el du ĉambroj (kontraste al landoj kie unuĉambra parlamento estas uzita) Bicameralism (1997) by George Tsebelis.

 Komunaĵaj 
Kutime la supera ĉambro havas la jenajn karakterizaĵojn:

 La supera ĉambro havas malpli balotpotencojn ol la malsupera ĉambro, kaj ĝi povas nur suspendi iujn leĝojn kaj ne nuligi leĝadon de la malsupera ĉambro.
 La supera ĉambro ne povas komenci leĝdonan proceduron, sed nur daŭrigi leĝdonan proceduron komencitan en la malsupera ĉambro. Ankaŭ, la supera ĉambro ne havas absolutan vetoaŭtoritaton super la leĝado de la malsupera ĉambro, kaj ekzistas mekanismoj tra kiuj la malsupera ĉambro preteriras la vetoopovojn de la supera ĉambro.
 En prezidenta sistemo, la supera ĉambro havas transigajn potencojn de la aŭtoritato de la prezidanto en la procezo de misoficado, post kiam la malsupera ĉambro ordonis la komencon de ĉi tiu proceduro.
 Ekzistas landoj kie la membroj de la supera ĉambro ne estas elektitaj en parlamentaj balotadoj sed estas nomumitaj al la supera ĉambro pro virto de titoloj de nobelaro kiun ili posedas.
 En federaciaj ŝtatoj, la supera ĉambro reprezentas la reprezentantojn de la diversaj ŝtatoj sur egala bazo inter la ŝtatoj, kaj ne surbaze de la loĝantargrandeco de la ŝtatoj.
 Ne ekzistas rekta rilato inter la nombro da membroj de la supera ĉambro kaj la malsupera ĉambro. En federaciaj ŝtatoj, la nombro da membroj de la supera ĉambro estas pli malgranda ol tiuj de la malsupera ĉambro. En landoj kie la sidloko en la supera ĉambro estas de virto de titoloj de nobelaro, la nombro da membroj de la supera ĉambro estas pli granda ol la nombro da membroj de la malsupera ĉambro.

 Respondecoj kaj potencoj 
eta|Membroj de la Usona Senato en la Senata Ĉambro, 2010.
La supera ĉambro estas konsiderita ĉambro kun konsilaj potencoj aŭ la potencoj ŝanĝi la decidojn de la malsupera ĉambro - kaj tial ĝi kutime ne havas la aŭtoritaton komenci leĝdonan proceduron aŭ la aŭtoritaton ĉesigi leĝdonan proceduron dum tempo. La supera ĉambro, plejparte, ne havas kontrolajn potencojn super la plenuma povo. Ekzemple, la Ĉambro de lordoj povas prokrasti leĝadon en ne-buĝeta areo ĝis jaro, sed ne vetoi ĝin tute. Dum la prokrastperiodo la malsupera ĉambro povas ŝanĝi la leĝadon.

En Usono, la Senato havas unikan aŭtoritaton ratifi internaciajn traktatojn.

 Elekto aŭ nomumo 
eta|La Senata Halo (Supra ĉambro) de Aŭstralio. Ĝiaj seĝoj estas ruĝe farbitaj, simile al la Ĉambro de lordoj (la supera ĉambro de Unuiĝinta Reĝlando).
En diversaj landoj, la membroj de la supera ĉambro ne estas elektitaj al membreco en ĉi tiu domo sed estas nomumitaj (kutime fare de la Ĉefministro). La celo de tiuj nomumoj estas krei leĝdonadon de fakuloj en sia fako, aŭ de civitanoj kiuj kontribuis al la lando escepte, sed ne povos esti elektitaj en politikaj elektoj. Ekzemple, la membroj de la Senato de Kanado estas nomumitaj fare de la Reĝo de Kanado laŭ la rekomendo de la Ĉefministro de Kanado. En la metodoj en kiuj la nomumoj estas akceptitaj, la nomumoj estis plejparte hereditaj (la Ĉambro de lordoj en Unuiĝinta Reĝlando ĝis 1998, kaj la Ĉambro de Amikoj en Japanio ĝis ĝia forigo en 1947).

En la nuntempaj federaciaj ŝtatoj, la membroj de la supera ĉambro estas elektitaj de la registaroj de la diversaj landoj - tiel estis en la germana Bundesrat, kaj kiel estis en la usona Senato ĝis la 17-a amendo al la Usona Konstitucio en 1913. En la nuntempaj Usono kaj Aŭstralio, la membroj de la supera ĉambro estas elektitaj rekte de la loĝantoj de la malsamaj landoj, kaj la supera ĉambro estas destinita por reprezenti la malsamajn landojn sur egala bazo kaj ne surbaze de la grandeco de la loĝantaro de la landoj.

 Aboliciigo 
En Danio, Svedio, Venezuelo, Nov-Zelando kaj la provincoj de Kebekio, Nov-Skotio, Insulo Princo Eduardo, Manitobo kaj Nov-Brunsviko en Kanado, la superaj parlamentoj estis aboliciitaj kaj sistemo de unu parlamento estis adoptita. En la ŝtato de Nebrasko en Usono, la malsupera ĉambro estis aboliciita (en 1934), kaj nur la supera ĉambro restis kiel ununura leĝdona ĉambro. En la subŝtato Kvinslando en Aŭstralio, la supera ĉambro estis nuligita en 1922 .

 Nomoj 
 Akceptitaj terminoj 
 Senato — la plej ofta termino
 Leĝdona Konsilio (barataj ŝtatoj havanta superajn domojn; Manksinsulo; kaj ĉiu aŭstralia ŝtato kiu havas superan domon)
 federala Konsilia (Germanio, Aŭstrio) aŭ Federacia Konsilio (Rusio)
 Konsilio de Ŝtato (Svislando, Barato (Rajya Sabha), Sudano)
 Unua Ĉambro — Nederlando (antaŭe, Svedio)
 Domo de Lordoj – vidita en Unuiĝinta Reĝlando, tiel kiel antaŭe en Irlando kaj en la germana-parolanta monarkiojn (Herrenhaus), ekz. la aŭstra Domo de Lordoj kaj la prusa Domo de Lordoj

RegistaroSupra domo unika titoloTradukoBosnio kaj HercegovinoDom narodaDomo de LoĝantarojDanioLandstingetKonsiderada asembleoEtiopioYefedereshn Mekir VetitaDomo de FederacioBaratoRajya SabhaKonsilio de ŜtatojVidhan ParishadLeĝdona KonsilioIndonezioDewan Perwakilan DaerahRegiona Reprezenta KonsilioJapanioSangiinDomo de KonsilistojHungara ReĝlandoFőrendiházDomo de MagnatojMalajzioDewan NegaraŜtata Konsilia (Senato)BirmoAmyotha Hluttaw Domo de NaciojNepaloRastriya SabhaNacia AsembleoRespubliko Ĉinio (Tajvano)Control YuanĈesis esti parlamenta ĉambro en 1993.Kontrola DomoSlovenioNacia KonsilioSomalilandoGolaha GuurtidaDomo de PlejaĝulojSud-AfrikoNacia Konsilio de ProvincojTajlandoWutthisaphaAltranga Konsilio

 Por plia legado 



 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Unuĉambra parlamento
 Leĝdonoj laŭ ŝtato

Kategorio:Parlamentoj
Kategorio:Naciaj superaj ĉambroj