El Rosario (Tenerife)

El Rosario [elroSArjo] (La Rozario) estas urbo kaj municipo apartenanta al la provinco Sankta Kruco de Tenerifo, en la regiono Kanarioj.«Datos del Registro de Entidades Locales». Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas. Konsultita la 23an de aŭgusto 2021. Ĝi etendiĝas sude de la nomita metropola zono de la insulo Tenerifo.

La municipa ĉefurbo estas La Esperanza, je 900 m.s.m. El Rosario estas municipo tre diversa pri la socigeografiaj trajtoj, el ebenaĵoj de La Esperanza ĝis la marbordo de Tabaiba. La municipo formas parton de la Metropola areo de Sankta Kruco de Tenerifo kun San Cristóbal de La Laguna, Tegueste, Tacoronte, El Sauzal kaj Santa Cruz de Tenerife mem. Tiu metropola areo havas pli ol 449 472 loĝantojn.

La loknomo El Rosario (La Rozario) estas rilata al la tiea patronino Virgulino de la Rozario.

Geografio
El Rosario estas en la nordorienta parto de la insulo Tenerifo, en la orienta pinto de la montokresto Pedro Gil, lime kun la municipoj Santa Cruz de Tenerife, San Cristóbal de La Laguna, Tacoronte, El Sauzal kaj Candelaria.

El Rosario posedas areon de 39,43 km², okupante la 18an plej grandan teritorion de la insulo kaj la 33an de la provinco.Población, superficie y densidad por municipios Arkivita la 7an de marto 2016 en Wayback Machine. Fonto: Instituto Nacional de Estadística. Ĝi havas averaĝan altitudon de 754 m.s.m.Infraestructura de Datos Espaciales de Canarias Fonto: Consejería de Educación, Universidades y Sostenibilidad. Gobierno de Canarias.

Grava aparteco de El Rosario, ene de la insularo, estas la ŝanĝo de la administraciaj limoj. Meze de la 1970-aj jaroj la municipoj de Santa Cruz de Tenerife kaj El Rosario interkonsentis cedon fare de tiu lasta de parto de la orienta lima sektoro inter ambaŭ municipoj, ĉar ĝi integriĝis ene de la influa areo de la ĉefurba metropola zono. Tial okazis perdo de 13,2 km², nome unu kvarono de la tiama totala areo de la municipo, sed eĉ pli granda perdo de loĝantoj, ĉirkaŭkalkule du trionojn de la tuta loĝantaro. Precize pro tio la loĝantaro evoluis tute netipe.

La municipo enhavas parton de la natura loko protektita pejzaĝo Las Lagunetas,Red Canaria de Espacios Naturales Protegidos - Tenerife  Fonto: Consejería de Obras Públicas, Transportes y Política Territorial. Gobierno de Canarias. kiu estas ankaŭ Speciala Konservozono kaj Zona de Especial Protección para las Aves (Birdoprotekta Zono), inkluditaj en la Reto Natura 2000.Los espacios protegidos Natura 2000 en España   Fonto: Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente, Gobierno de España.

El Rosario havas ankaŭ Monton de Publika Utileco nomita «La Esperanza».

Historio
En la areo estis setlado de guanĉoj, precize en la regno Güimar.

En la 16-a jarcento estis ermitejo dediĉita al La Esperanza (La Espero), kiun poste la familio Coronado anstataŭis per nova konstruaĵo dediĉita al Sankta Johano Evangeliista.

En 1813 oni akiris municipecon, kun ĉefurbo en La Esperanza, laŭ la nova reĝimo de la Hispana konstitucio de 1812. En 1972, El Rosario cedis la menciitan parton de teritorio kaj loĝantoj al la urbo Santa Cruz de Tenerife.​Historia  Arkivita la 4an de januaro 2014 en Wayback Machine. Fonto: Ayuntamiento de El Rosario.

Demografio
La municipo havis 17 496 loĝantojn je 2020, estante la 16a plej loĝata municipo de la provinco kaj la 15a de la insulo Tenerifo.«Nomenclátor: Población del Padrón Continuo por Unidad Poblacional».  Instituto Nacional de Estadística. Konsultita la 8an de aŭgusto 2021.

Historie la loĝantaro regule kreskiĝis laŭlonge de la unua duono de la 20-a jarcento kaj ĉefe el la 1960-aj jaroj pro disvolvigo de irigacio kaj proksimeco al la provinca kaj insula ĉefurbo ĝis 15 783 loĝantoj en 1970, sed poste okazis la cedo de du trionoj de la loĝantaro kaj oni malaltiĝis ĝis iom pli ol 5 000 loĝantoj; poste oni plialtiĝis ĝis nunaj pli ol 17 000 loĝantoj profite de la servoj al la ĉefurbo.

Teritoria organizado
El Rosario dividiĝas en la jenaj entoj kaj loĝlokoj kun korespondaj kernoj:
eta|230ra|La Esperanza.
eta|230ra|Radazul.
eta|230ra|Tabaiba.
+ Distribuado laŭ loĝlokoj (2020) Loĝloko Loĝantoj Barranco Hondo 139 Las Barreras 208 Costanera 645 La Esperanza 3 401 Lomo Pelado 496 Llano del Moro 1 305 Machado 723 Radazul 4 954 Las Rosas 1 033 San Isidro 921 Tabaiba 3 671 TOTALO 17 496

Ekonomio kaj vidindaĵoj
El Rosario bazis sian ekonomion en agrikulturo (tradicie por cerealoj, terpomoj, vitejoj, kaj fruktarboj por propra konsumado). Estas ankaŭ brutobredado de bovoj. Sed lastatempe servoj kaj turismo iĝis ĉefa ekonomia rimedo.​

Turismo
eta|250ra|Arbaro Bosque del Adelantado, en La Esperanza.
La turisma disvolviĝo okazis el la dua duono de la 20-a jarcento. Eblas montara piedirado, kultura turismo, akvosportoj kaj aliaj okupitecoj.

Estas multaj vidindaĵoj en la municipo.«Gáldar».  Patrimonio Histórico del Cabildo de Gran Canaria. Konsultita la 26an de novembro 2018.

 Preĝejo.
 Ermitejo
 Fontoj.
 Aliaj naturaj lokoj.
 Pado de Candelaria.
 Agrikultura Bazaro de El Rosario, en Las Rosas.
 Arbaro Bosque del Adelantado, en La Esperanza.
 Rigardejo de Montaña Grande, en Las Rosas.
 Distrejo Las Raíces, en Las Rosas. 
 Strandoj El Varadero, Barranco Hondo kaj Cueva Grande, en Barranco Hondo; La Nea kaj Litoral del Rosario, en Radazul; kaj Tabaiba.
 Sporta haveno de Radazul.
 Marborda pado de Radazul-Tabaiba.

Referencoj

Literaturo
 VVAA (1985). Geografía de Canarias. Editorial Interinsular Canaria. ISBN 84-85543-66-1.

Vidu ankaŭ
 Municipoj de provinco Sankta Kruco de Tenerifo

 Eksteraj ligiloj 


 El Rosario en la oficiala retejo de Turismo de Tenerife


Kategorio:Municipoj de Tenerifo