Yrjö

Yrjö ([yrjø], en Ostrobotnio eventuale [yriø]) estas finna vira persona nomo, kiu korespondas al la internacia nomo Georgo. Aparte proksime ĝi rilatas al la germana formo Jürgen, la dialekta platgermana formo Jörn, la sveda formo Yrjan (kiu ŝanĝis al Örjan) la estona formo Jüri kaj la litova variaĵo Jurgis. Yrjö estas unu el la du plej gravaj finnaj formoj de Georgo. La alia estas Jyrki. Ordinara kromnomo por Yrjö estas Ykä. Ankaŭ la nomo  Ylermi aperas ankaŭ kiel kromnomo de Yrjö.

 Etimologio 
La nomo Yrjö estas formita el la nomformo Yrjänä (same kiel, ekzemple, Juho estas formita el la formo Juhani aŭ Juhana), kiu estas formita el la sveda nomformo Yrjan, laŭ la sama principo kiel Juhana kaj Juhani el la sveda formo Johan (Johan nun estas prononcata ju:han aŭ ju:an, sed antaŭe estis prononcata juhan), sed la a ŝanĝiĝis al ä pro la influo de finna vokala harmonio. En la Mezepoko, la formo Yrjä ankaŭ estis vaste uzata en Finnlando (Yrjänä, Yrjö kaj Yrjä, kp. Juhana aŭ Juhani, Juho kaj Juha), sed la formo Yrjä preskaŭ mortis.

 Disvastiĝo 
La nomo Yrjö estas nur ofta en Finnlando.artikolo "Yrjö" en la retejo vornamen-weltweit.de (antaŭnomoj tutmonde), vidita je 2023-06-31 () Ĝi estis tre ofte donita al infano fine de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcento.

 Kiel nomo de vomaĵo 
Hodiaŭ ankaŭ en Finnlando nur tre malmultaj personoj ricevas tiun antaŭnomon. La nomo Yrjö aperas nun preskaŭ kiel nomo de finnaj pensioaĝaj viroj.Digi- ja väestötietovirasto (cifereca kaj populacia informa agentejo), 2022-05-31  () Slange ĝi fine de la 20-a jarcento ekhavis negativan konotacion: la vorto yrjö signifas vomaĵon. Yrjöpussi estas vomsako, yrjötauti voma malsano ktp.. Tiun signifon supozeble peris la onomatopoa aŭ deskriptiva fonetika prononco de la vorto.https://yle.fi/a/3-10669296 En pasintaj tempoj Yrjö estis la plej ordinara finna varianto de la nomo Georgo, sed en komunumoj, kie ortodoksuloj estis majoritato, tiun formon donis nur luteranoj. Ortodoksuloj uzis la formon Jyrki. Post la dua mondmilito ankaŭ luteranoj multe donis la formon Jyrki, speciale en la 1960-aj jaroj. En tiu tempo, male ol pre la milito, en Finnlando oni donis pli la nomformon Jyrki ol Yrjö.

Yrjö estas en la finna lingvo uzata ankaŭ kiel traduko de nomoj de reĝoj Georgo. Sankta Georgo povas esti en la finna pyhä Yrjö, pyhä Yrjänä aŭ pyhä Georgios.

 Nomtago 
Yrjö estas unu el la plej longe (ekde la jaro 1865) nomtagon havintaj finnlingvaj nomformoj (la finnlanda nomtaga kalendaro tiutempe inkludis precipe latinajn kaj svedajn nomformojn). Ĝia nomtago estas la 23-a de aprilo, en la tradicia memortago de sankta Georgo. Ĝi estis aldonita en la finnlanda nomtaga kalendaro sub influo de Georg Zacharias Forsman (pri sia verkistnomo Yrjö Koskinen, malantaŭe nobeligite pri sia oficiala nomo Yrjö Sakari Yrjö-Koskinen). Aliaj nomformoj en la sama tago en la finnlingva nomtagokalendaro estas Jyrki (ekde 1929), Jyri, Yrjänä (ekde 1950) kaj Jori (ekde 1984). En la svedlingva finnlanda kalendaro estas en la sama tago Georg, Göran kaj Jörn.

 Konataj portantoj 
Yrjö Jylhä (1903-1956), poeto
Yrjö Jyrinkoski (1920-1981), deklamisto
Yrjö Karilas (1891-1982), faranto de kristana porknaba laboro kaj verkisto de nefikcio
Yrjö Kokko (1903-1977), verkisto
Yrjö Sakari Yrjö-Koskinen (antaŭe Georg Zacharias Forsman, 1830-1903), verkisto kaj politikisto
Yrjö Väisälä (1891-1971), deklamisto
Yrjö Nikkanen (1914-1985), lancojxetisto
Yrjö Kuorikoski (1903–1969), jxurnalisto

 Esperantistoj 
Karilas
Väisälä
Kuorikoski

 Referencoj 

kategorio:Personaj nomoj