Juan Diego (aktoro)

Juan Diego Ruiz Moreno (Bormujos, 14a de decembro 1942 - Madrido, 28a de aprilo 2022)Torres, Rosana (28a de aprilo 2022). «Muere Juan Diego, actor inmenso y ‘rojo’ recalcitrante». El País. Konsultita la 29an de aprilo 2022.​ estis hispana aktoro​. En sia longa kariero en la scenaj artoj, elstaras Goja-premio al plej bona aktoro kaj la Arĝenta Konko en la Donostia Internacia Filmfestivalo pro la filmo Vete de mí.

 Biografio kaj kariero 
Li debutis en teatro en 1957, kaj post tri jaroj li ludis en Sevilo por Atendante Godot, de Samuel Beckett. Poste li eklaboris por Televisión Española (TVE). Li partoprenis en granda kvanto de programoj de la ŝtata televido pri teatro kaj ĉefe en la populara programo de la 1960-aj jaroj nome Estudio 1.

En la 1970-aj jaroj li iĝis aktivulo de la Komunista Partio de Hispanio (PCE) tiam eksterleĝa. En 1975 li estis unu de la organizantoj de striko de aktoroj kiuj postulis malpliigon de la laborhoroj de la aktoroj. Ankaŭ en 1975 Juan Diego aperis kun Ana Belén en la filmo La criatura, de Eloy de la Iglesia, kun kiu li jam kunlaboris en Algo amargo en la boca (1969), kaj partoprenis en la unua filmo de Francisco Rodríguez, nome La casa grande, filmo kiu partoprenis en la Berlinale.La casa grande - IMDb, Konsultita la 28an de aprilo 2022.​ Tiam Juan Diego jam estis konata eksterlande, ĉar en 1970 li estis partoprenanta en la filmo de Ettore Scola Dramma della Gelosia, en kiu ludis Marcello Mastroianni kaj Monica Vitti.

En la sekva jardeko li partoprenis en Los santos inocentes (Mario Camus, 1984) ludante la rolon de kacikeca kamparanestro malhumana kiu fitraktas familion de kampogardistoj. Tiu estis unu el liaj plej famaj roloj. En 1986 li partoprenis en El viaje a ninguna parte, kroniko de Fernando Fernán Gómez pri la vaganta vivo de la iamaj geaktoroj, kaj en Dragon Rapide, en kiu Juan Diego ludis la rolon de Francisco Franco kiam tiu estis aliĝonta al la partio de la insurekciuloj. Pro sia ludado en tiu filmo li ricevis la unuan el naŭ nomumojn por la Goja-premioj, sekvita de liaj roloj pri sankta Juan de la Cruz en la filmo de Carlos Saura La noche oscura (1989) kaj pri la bigota kaj komplotema kapuceno de El rey pasmado (1991), kiu havigis al li sian unuan premion.

En 1999 laborinta en teatro, li revenis al kino per París-Tombuctú, en kiu Juan Diego ludis la rolon de anarkiisto kiu vagadis nuda sur la stratoj de la vilaĝo. En 2002, Juan Diego revenis al televido kun Benito Zambrano por Padre coraje, rolo per kiu li ricevis la premion de la Unión de Actores en kies ceremonio la kandidatoj unuanime kriis "Ne al milito", kontraŭ la decido de George W. Bush startigi la militon de Irako. Fakte Juan Diego mem legis manifestojn en la madrida Sunpordo akompanata de María Barranco kaj Juan Diego Botto.

Poste la aktoro partoprenis en la filmo El séptimo día (2003), en kiu li ludis la rolon de unu de la murdistoj de la masakro de Puerto Hurraco, reala okazaĵo en vilaĝeto de Ekstremaduro, kiu nun estas parto de la municipo Benquerencia de la Serena. Poste li videblis en la filmo La vida que te espera, reĝisorita de Manuel Gutiérrez Aragón. En 2005 li intervenis en la sukcesa kaj populara televida serio Los hombres de Paco (kiu elsendiĝis ĝis 2010), kun la aktoroj Paco Tous, Pepón Nieto, Hugo Silva kaj Adriana Ozores, inter aliaj. Lia rolulo, la komisaro don Lorenzo, estis unu de la plej popularaj de tiu komedia serio de Antena 3.

Li ricevis la Ormedalon de la Kinakademio de Hispanio en 2015.

 Kelkaj filmoj 
 Jaro  Filmo  ReĝisoroRolulo 2021  El Cover  Secun de la RosaDaniel "El Guitarras" 2019  A pesar de todo  Gabriela TagliaviniPedro 2016  No sé decir adiós  Lino EscaleraJosé Luis 2014  Anochece en la India  Chema RodríguezRicardo 2012 Todo es silencio  José Luis CuerdaMariscal 30 años de oscuridad  Manuel H. MartínManuel Cortés 2011  23-F: la película  Chema de la PeñaAlfonso Armada 2010  Lope  Andrucha WaddingtonJerónimo Velázquez Que se mueran los feos  Nacho G. VelillaAuxilio 2009  Rose et noir  Gérard JugnotPoveda 2007  Casual Day  Max LemckeJosé Antonio Fuerte Apache  Jaume Mateu AdroverToni Darder 2006  Vete de mí  Víctor García LeónSantiago El camino de los ingleses  Antonio BanderasDon Alfredo Remake  Roger GualDamián El triunfo  Mireia RosGandhi Pobre juventud  Miguel JiménezPatro de Loren 2004  María querida  José Luis García SánchezLuis El séptimo día  Carlos SauraAntonio Izquierdo Noviembre  Achero MañasPedro Torapia  Karra ElejaldeRufino La vida que te espera  Manuel Gutiérrez AragónGildo 2003  Torremolinos 73  Pablo BergerDon Carlos Una pasión singular  Antonio GonzaloAlejandro 2002  La virgen de la lujuria  Arturo RipsteinGimeno Smoking Room  Roger GualJulio D. WallovitsSotomayor 2000  Fugitivas  Miguel HermosoRaimundo You're the One (una historia de entonces)  José Luis GarciDon Matias 1999  El invierno de las anjanas  Pedro TelechaGermán París-Tombuctú  Luis García BerlangaBoronat Entre las piernas  Manuel Gómez PereiraJareno 1998  Yerma  Pilar TávoraJuan 1997  La novia de la media noche  Antonio SimónDr. Adrián Pastor 1993  Tirano Banderas  José Luis García SánchezNacho Veguillas 1992  El beso del sueño  Rafael Moreno AlbaSalvatierra Jamón, jamón  Bigas LunaEl padre 1991  El rey pasmado  Imanol UribePadre Villaescusa Martes de Carnaval  Fernando BauluzPedro CarvajalEditor La noche más larga  José Luis García SánchezMenéndez Cabeza de Vaca  Nicolás EchevarríaÁlvar Núñez Cabeza de Vaca 1989  La noche oscura  Carlos SauraSan Juan de la Cruz 1988  Pasodoble  José Luis García SánchezJuan Luis 1987  Jarrapellejos  Antonio Giménez-RicoSaturnino Laura, del cielo llega la noche  Gonzalo HerraldeTomás Los negros también comen  Mario FerreriDiego Ramírez 1986  El hermano bastardo de Dios  Benito RabalOmar Hazim Dragon Rapide  Jaime CaminoGeneralo Franco El viaje a ninguna parte  Fernando Fernán GómezSergio Maldonado 1985  Los paraísos perdidos  Basilio Martín PatinoMinistro De tripas corazón  Julio Sánchez ValdésJaime Vera 1984  Los santos inocentes  Mario CamusSeñorito Iván 1977  La criatura  Eloy de la IglesiaMarcos 1976  Colorín colorado  José Luis García SánchezFernando 1975  El Love Feroz o Cuando los hijos juegan al amor  José Luis García SánchezInvitado al bautizo 1970  Dramma della Gelosia  Ettore ScolaHijo de Antonia 1969  Algo amargo en la boca  Eloy de la IglesiaCésar 1966  Fantasía... 3Tomasín

 Referencoj 

 Literaturo 
 TEBAR, Juan: Juan sin miedo. Cádiz, Editorial Dalya, 2015, ISBN 978-84-944095-9-2.16​


Kategorio:Hispanaj aktoroj