Jerzy Kosiński

Jerzy Kosinski (juda nomo Josef Levinkopf, pole: Jerzy Nikodem Kosiński verkante siajn unuajn romanojn sub la pseŭdonimo Joseph Novak; naskiĝis la 14-an de junio 1933 en Łódź, Pollando - mortis la 3-an de majo 1991 en Novjorko(en) Stanley, Alessandra, "J erzy Kosiński, The Writer, 57, Is Found Dead". The New York Times, la 4-an de majo 1991. Arkivita de la originalo la 25-an de januaro 2012.) estis pola-usona verkisto, scenaristo, premiita fotisto, aktoro kaj profesoro de juda deveno. Li unuavice verkis en la angla kaj estis dufoje prezidanto de la usona branĉo de P.E.N(en) Board of Trustees: 1973–1974. PEN America.. Li estis la ricevanto de multaj prestiĝaj premioj, interalie ankaŭ la premion B'rith Shalom Humanitarian Freedom.

Li estis konata por diversaj romanoj, inter ili Being There (Ĉeestante) kaj The Painted Bird (La Farbita Birdo), kiuj estis adaptitaj kiel filmoj en 1979 kaj 2019 respektive.

Li ankaŭ adaptis por la ekrano lian romanon Being There kiu sub la titolo Welcome Mr. Chance, gajnigis al li la premion BAFTA por la Plej Bona Scenaro kaj por kiu li ricevis nomumon por la Oskar-premion por la Plej Bone Adaptita Scenaro.

Li ankaŭ gajnis la BAFTA-Premion por la Plej Bona Scenaro por la filmversio en 1981 de Being There(en) imdb - Awards for Tervetuloa, Mr. Chance!.

 Biografio 
Jerzy Kosiński studis ekonomion kaj politikan sciencon en la Universitato de Łódź kaj poste iĝis asistanto ĉe la Instituto de Historio kaj Sociologio de la Pola Scienca Akademio. Li specialiĝis pri Sovetunio. Kiel juda knabo li sukcesis rifuĝi sub falsa identeco loĝante ĉe katolika pola familio en orienta Pollando. Post la Dua Mondmilito, kiun li supervivis, Kosiński estis reunuigita kun sia familio kaj gajnis akademian gradon en historio kaj politiko en Pollando antaŭ ol elmigri de Pollando al Usono en 1957(en) Jerome Klinkowitz, intervjuo kun Kosinski en Fiction International (1973), en Teicholz 1993, p. 41. kreinte falsan fondumon kiu supoze sponsoris lin. En 1965 li iĝis usona civitano. Ĉe la Universitato Kolumbio li studis sociologion. En 1970-1973 li estis profesoro en la Universitato Yale. En Usono li verkis sian debutan romanon, La Pentrita Birdo , kiu markis sukceson en lia verkista kariero.

La 2-an de majo 1991 Jerzy Kosiński memmortigis sin venenante sin per barbituratoj en sia hejmo en Novjorko(en) Alessandra Stanley. Jerzy Kosinski, The Writer, 57, Is Found Dead, The New York Times. Novjorko, The New York Times Company,  la 4-an de majo 1991. Arkivita el la originalo, la 8-an de marto 2016.. 

 Esperanto 
Jerzy Kosinski estis poligloto sed antaŭ sia vivo en Usono li sciis nur kelkajn vortojn de la angla. En Usono li studis la anglan en ĉiu libera momento kaj en unu jaro lernis sufiĉe por ricevi stipendion de la Ford Foundation. Esperanton li verŝajne renkontis kiel juna knabo, eble helpe de la franca, kiun li lernis en la lernejo en Pollando(en) Humphrey Tonkin, Esperanto and transnationalism: Soros, Zaleski-Zamenhof, Kosinski, and the crossing of languages - Kosinski and Esperanto (paĝoj 44-47) En: Ilona Koutny & Ida Stria & Michael Farris, The Intercultural Role of Esperanto - Interkultura rolo de Esperanto - Międzykulturowa rola esperanta, Poznań 2021, Adam Mickiewicz University (UaM), Institute of Ethnolinguistcs..

En 2012 aperis originala kaj similtema verko, kvazaŭ verde farbita birdo de Eddy Raats: "La longa vojaĝo. Travivaĵoj de etulo"(eo) Petro Desmet, La verde farbita birdo, Flandra Esperanto-Ligo, 2012.

 Verkaro (elekto) 
La romanoj de Kosiński aperis en la furorlisto de The New York Times. Steps (1968), romano konsistanta el dekduo da loze ligitaj rakontoj, gajnis la usonan Nacian Libropremion por Fikcio(en) "National Book Awards – 1969". National Book Foundation..

 1960 - The Future Is Ours, Comrade - Conversations with the Russians (sub la pseŭdonimo Joseph Novak) - La Estonteco Estas Nia, Kamarado: Konversacioj kun la Rusoj (sub la pseŭdonimo Joseph Novak)
 1962 - No Third Path (sub la pseŭdonimo Joseph Novak) - Neniu Tria Vojo
 1965 - The Painted Brid - La Farbita Birdo
 1971 - Being There
 1977 - Blind Date
 1992 - Passing By: Selected Essays, 1962-1991

 La Farbita Birdo 
'La Farbita Birdo' (The Painted Bird) estas romano en kiu li priskribis liajn traŭmatajn dummilitajn travivaĵojn kiel knabo (de nekonata religio kaj etneco, kvankam juda kaj romaa en aspekto), sencele vagante tra la polan kamparon dum la Dua Mondmilito. La titolo 'La Farbita Birdo' rilatas al primitiva kutimo en kiu birdo estas kaptita kaj poste pentrita per helaj koloroj, post kiu la birdo estas resendita al siaj kunuloj. Kosinski klarigis ke kaj la nacieco kaj raso de la roluloj en tiu romano estis kaŝitaj por malhelpi misinterpretadon, kaj insistis ke la romano ne estis aŭtobiografio, sed metaforo por la konfrontiĝo inter homoj en ilia plej sendefenda stato (infano) kaj socio en sia plej nehoma stato (milito).

Dum sia vivo, Kosinski sugestis ke La Farbita Birdo estis bazita sur siaj propraj travivaĵoj dum la milito. Hodiaŭ oni pridubas tion ĉar la historio kiel priskribita en tiu romano estas fikcia. Ekzemple, estis malkovrite ke Kosinski neniam travagis la orienteŭropan kamparon dum la milito, sed kaŝiĝis ĉe familio. La libro estis dum longa tempo malpermesita en Pollando kaj aliaj orienteŭropaj landoj.

 Tradukoj 
Lia verkaro estis tradukita en pli ol 30 lingvojn(en) "Greenwood Press advertisement". Arkivita  de la originalo la 13-an de julio 2010.. Lia furorlibro The Future Is Ours, Comrade - Conversations with the Russians (La Estonteco Estas Nia, Kamarado: Konversacioj kun la Rusoj) estis tradukita al 18 lingvoj.

 Bibliografio 
 Jerzy Kosinski. Biografio, eld. James Park Sloan, Varsovio, 1996, red. Da Capo, ISBN  83-7157-148-8 )
 Jerzy Kosiński: Być Tu i Tam. Materiały z konferencji naukowej: Jerzy Kosiński; Człowiek i dzieło na skrzyżowaniu kultur (Jerzy Kosiński: Esti Ĉi tie kaj Tie. Materialoj el la scienca konferenco: Jerzy Kosiński; Homo kaj Laboro ĉe la Vojkruciĝo de Kulturoj), Łódź, 8–10 majo 1995, redaktita de Agnieszka Salska kaj Grzegorz Gazda, Varsovio, 1997, Eldonejo Da Capo, ISBN  83-7157-274-3.

 Referencoj 

Kategorio:Postmodernaj verkistoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:BAFTA-premiitoj
Kategorio:Judaj verkistoj
Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Sinmortigintoj