Frenezkomedio

Frenezkomedio () estas filma ĝenro kiu originis en la 30-aj jaroj de la 20-a jarcento, kaj el kiu evoluis la romantika komedio ĝenro.

 Historio 
It Happened One Night, filmo de 1934 fare de reĝisoro Frank Capra ĉefrolita de Clark Gable, estas konsiderita la unua freneza komedifilmo. Filmakademiuloj konsentas ke la klasika periodo de tiu ĝenro finiĝis en la fruaj 1940-aj jaroj, sed elementoj de la ĝenro pluvivis, kaj ankaŭ estas agnoskitaj en nuntempa kino.

 Propraĵoj 
Kvankam ekzistas neniu interkonsentita listo de karakterizaĵoj kiuj devas aperi en filmo de ĉi tiu ĝenro, filmoj kiuj estas konsiderataj apartenantaj al la ĝenro kutime inkluzivas farsajn situaciojn, kombinaĵon de slapstiko kun sufiĉe rapidaj dialogoj kiuj inkluzivas rapidajn kaj humurajn reagojn, kaj intrigon kiu inkluzivas rakonto pri amindumado aŭ geedziĝo. Filmkritikisto Andew Sarris difinis la frenezan komedion kiel "seksan komedion, sen la sekso."

Kiel kun farso, frenezaj komedioj ofte implikas intrigon implikantan eraran identecon, aŭ aliajn cirkonstancojn en kiuj unu aŭ pluraj roluloj provas konservi kaŝe sian veran identecon, aŭ aliajn gravajn faktojn en sekreto. Kelkfoje, en la centro de la intrigo aperos figuro de viro en virinaj vestoj (ekzemple: Bringing Up Baby, kaj Some Like It Hot).

La ĉeffiguroj en la freneza komedio estas kutime viro kaj virino, kiuj komence de la filmo ŝajnas esti malkongruaj unu kun la alia, aŭ eĉ rivaloj, amaraj malamikoj aŭ paro, kiuj antaŭe estis geedzitaj kaj divorcitaj (ekzemple: His Girl Friday). La nekongruo foje estas esprimita en la fakto, ke la viro estas de pli malalta socia statuso. Tamen, ĉe la fino, romantika rakonto formiĝas inter la du, kiu finiĝas en geedziĝo.

Sociaj klasoj estas signifa elemento en la frenezaj komedioj: la homoj de la supra klaso tendencas esti reprezentitaj en ĉi tiuj filmoj kiel dorlotitaj mallaboruloj, kiuj malfacilas administri sin kaj sian vivon en la reala mondo.

Alia kaj komuna trajto en ĉi tiu tipo de filmoj estas la rapida parolado - dialogoj inter roluloj kiuj inkluzivas rapidajn kaj spritatajn respondojn. La origino de ĉi tiu karakterizaĵo ne estas en la frenezaj komedioj, kaj ĝi povas esti trovita en aliaj klasik-Holivudaj ĝenroj kiel krimfilmoj kaj specife pri gangsteroj.

Frenezaj komedioj ankaŭ tendencas enhavi farsajn kaj ridindajn situaciojn. Ekzemple, en la filmo Bringing Up Baby, paro da la protagonistoj devas prizorgi leopardon, kiu estas konservita kiel dorlotbesto (situacio kiu estis omaĝo en pluraj poste-faritaj filmoj de la ĝenro, kiel ekzemple The Hangover).

 Ekzemploj el la klasika periodo 
eta|Ekranfoto de antaŭfilmo por It Happened One Night
eta|En La Sinjorino Eve, Jean (centro, ludita de Barbara Stanwyck) rolulita kiel ŝin mem de kiel supra-klasa virino.
eta|Varba foto por la komedia filmo His Girl Friday de 1940

 The Patsy (1928), reĝisorita de King Vidor, rolulita de Marion Davies, Marie Dressler, kaj Lawrence Gray
 The Front Page (1931) (remade as His Girl Friday), reĝisorita de Lewis Milestone, rolulita de Adolphe Menjou kaj Pat O'Brien
 Trouble in Paradise (1932), reĝisorita de Ernst Lubitsch, rolulita de Miriam Hopkins, Kay Francis, kaj Herbert Marshall
 It Happened One Night (1934), reĝisorita de Frank Capra, rolulita de Clark Gable kaj Claudette Colbert
 Twentieth Century (1934), reĝisorita de Howard Hawks, rolulita de John Barrymore kaj Carole Lombard
 My Man Godfrey (1936), reĝisorita de Gregory La Cava, rolulita de William Powell kaj Carole Lombard
 Cain and Mabel (1936), reĝisorita de Lloyd Bacon, rolulita de Marion Davies kaj Clark Gable
 Libeled Lady (1936), reĝisorita de Jack Conway, rolulita de Jean Harlow, William Powell, Myrna Loy, kaj Spencer Tracy
 Theodora Goes Wild (1936), reĝisorita de Richard Boleslawski, rolulita de Irene Dunne kaj Melvyn Douglas
 The Awful Truth (1937), reĝisorita de Leo McCarey, rolulita de Irene Dunne kaj Cary Grant
 Nothing Sacred (1937), reĝisorita de William A. Wellman, rolulita de Carole Lombard kaj Fredric March
 Bringing Up Baby (1938), reĝisorita de Howard Hawks, rolulita de Katharine Hepburn kaj Cary Grant
 Holiday (1938), reĝisorita de George Cukor, rolulita de Katharine Hepburn kaj Cary Grant
 His Girl Friday (1940), reĝisorita de Howard Hawks, rolulita de Cary Grant kaj Rosalind Russell
 Primrose Path (1940), reĝisorita de Gregory LaCava, rolulita de Joel McCrea, Ginger Rogers, Miles Mander kaj Marjorie Rambeau
 My Favorite Wife (1940), reĝisorita de Garson Kanin, rolulita de Cary Grant kaj Irene Dunne
 The Philadelphia Story (1940), reĝisorita de George Cukor, rolulita de Katharine Hepburn, Cary Grant kaj James Stewart
 Mr. and Mrs. Smith (1941), reĝisorita de Alfred Hitchcock, rolulita de Robert Montgomery kaj Carole Lombard
 The Lady Eve (1941), reĝisorita de Preston Sturges, rolulita de Barbara Stanwyck kaj Henry Fonda
 Ball of Fire (1941), reĝisorita de Howard Hawks, rolulita de Barbara Stanwyck kaj Gary Cooper
 Unfinished Business (1941), reĝisorita de Gregory La Cava, rolulita de Robert Montgomery kaj Irene Dunne
 The Palm Beach Story (1942), reĝisorita de Preston Sturges, rolulita de Claudette Colbert kaj Joel McCrea
 To Be or Not To Be (1942) reĝisorita de Ernst Lubitsch, rolulita de Carole Lombard, Jack Benny, Robert Stack
 The More the Merrier (1943), reĝisorita de George Stevens, rolulita de Jean Arthur kaj Joel McCrea
 The Miracle of Morgan's Creek (1944), reĝisorita de Preston Sturges, rolulita de Betty Hutton kaj Eddie Bracken

Aktoroj kaj aktorinoj prezentita en aŭ asociita kun screwball komedio:
 Jean Arthur
 Fred Astaire
 Ralph Bellamy
 Eric Blore
 Charles Coburn
 Claudette Colbert
 Gary Cooper
 Marion Davies
 William Demarest
 Melvyn Douglas
 Irene Dunne
 Clark Gable
 Cary Grant
 Jean Harlow
 Katharine Hepburn
 Edward Everett Horton
 Harold Lloyd
 Carole Lombard
 Myrna Loy
 Fred MacMurray
 Ray Milland
 William Powell
 Ginger Rogers
 Rosalind Russell
 Barbara Stanwyck
 James Stewart
Reĝisoroj de screwball komedioj:
 Frank Capra
 George Cukor
 Howard Hawks
 Garson Kanin
 Gregory La Cava
 Mitchell Leisen
 Ernst Lubitsch
 Leo McCarey
 Preston Sturges
 W. S. Van Dyke
 Billy Wilder

 Postaj ekzemploj 
eta|Ekranfoto de antaŭfilmo por How to Marry a Millionaire
eta|Unu, Du, Tri (1961)
Pli postaj filmoj supozitaj revivigis elementojn de la klasikepokaj frenezkomedioj inkluzivas:
 Champagne for Caesar (1950), reĝisorita de Richard Whorf
 The Mating Season (1951), reĝisorita de Mitchell Leisen
 Monkey Business (1952), reĝisorita de Howard Hawks*
 How to Marry a Millionaire (1953), reĝisorita de Jean Negulesco
 The Seven Year Itch (1955), reĝisorita de Billy Wilder
 Bell, Book and Candle (1958), reĝisorita de Richard Quine
 Pillow Talk (1959), reĝisorita de Michael Gordon
 Some Like It Hot (1959), reĝisorita de Billy Wilder
 The Grass Is Greener (1960), reĝisorita de Stanley Donen
 Lover Come Back (1961), reĝisorita de Delbert Mann
 One, Two, Three (1961), reĝisorita de Billy Wilder
 It's a Mad, Mad, Mad, Mad World (1963), reĝisorita de Stanley Kramer
 Man's Favorite Sport? (1964), reĝisorita de Howard Hawks
 Send Me No Flowers (1964), reĝisorita de Norman Jewison
 Walk, Don't Run (1966), reĝisorita de Charles Walters
 What's Up, Doc? (1972), reĝisorita de Peter Bogdanovich
 For Pete's Sake (1974), reĝisorita de Peter Yates
 Heaven Can Wait (1978), reĝisorita de Warren Beatty kaj Buck Henry
 Une Femme ou Deux ( "One Woman or Two"; 1985), reĝisorita de Daniel Vigne
 Desperately Seeking Susan (1985), reĝisorita de Susan SeidelmanDescribed as a screwball comedy in Roger Ebert's contemporary review.
 Something Wild (1986), reĝisorita de Jonathan Demme
 Overboard (1987), reĝisorita de Garry Marshall
 Raising Arizona (1987), reĝisorita de Coen Brothers
 Women on the Verge of a Nervous Breakdown (1988), reĝisorita de Pedro Almodóvar
 Oscar (1991) reĝisorita de John Landis
 Sólo con Tu Pareja (1991), reĝisorita de Alfonso Cuarón
 The Hudsucker Proxy (1994), reĝisorita de Joel Coen
 Flirting With Disaster (1996), reĝisorita de David O. Russell
 Runaway Bride (1999)
 Little Nicky (2000), reĝisorita de Steven Brill
 Rat Race (2001), reĝisorita de Jerry Zucker
 Intolerable Cruelty (2003), reĝisorita de Coen Brothers
 Anchorman: The Legend of Ron Burgundy (2004), reĝisorita de Adam McKay
 Miss Pettigrew Lives for a Day (2008), reĝisorita de Bharat Nalluri
 Our Idiot Brother (2011), reĝisorita de Jesse Peretz
 While We're Young (2014), reĝisorita de Noah Baumbach
 Mistress America (2015), reĝisorita de Noah Baumbach
 She's Funny That Way (2015), reĝisorita de Peter Bogdanovich
 Hail, Caesar! (2016), reĝisorita de Coen Brothers
 Chongqing Hot Pot (2016), reĝisorita de Yang Qing

 Fontoj 

 Screwball Comedy: Defining a Film Genre, Wes reĝisorita de Gehring, 1983.
 Hollywood Screwball Comedy 1934-1945: Sex, Love, and Democratic Ideals, Grégoire Halbout, 2022.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Screwball Komedia Enkonduko  - Verda Kino 
 Hejmo de la Screwball  - Universitato de Virginio
 Screwball Komedio - filma referenco
 Screwball Komedio - Everything2
 Screwball Komedia Filmo: Difino  - wordiQ
 Grandaj Reĝisoroj: Mitchell Leisen  - Sensoj de Kino
 Kapo Super Kalkanoj - La Gardanto
 La Screwball Comedy - CINEMACLASSIC (franca)
 Screwball Comedies: Ein enzyklopädischer Artikel  - University of Hamburg (germana)

Kategorio:Filmĝenroj
Kategorio:Komediaj ĝenroj