Uri Orlev

Uri ORLEV (naskita Jork Orlowski; la 24-an de februaro 1929 - la 25-an de julio 2022) estis israela verkisto, poeto kaj tradukisto. Li verkis ĉefe infanan kaj junularan literaturon. La plej konataj el liaj verkoj traktas lian infanaĝon en la holokaŭsto aŭ liajn fruajn jarojn en la Lando de Israelo. Li gajnis israelajn kaj internaciajn premiojn, inkluzive de la plej grava premio en la kampo de porinfana literaturo - la Premio Andersen.

 Vivo 
Orlev naskiĝis en Varsovio, kiel Jork Orlowski. Lia patro estis kuracisto. Kiel infano, li kreskis en asimilita familio, kiu estis polaj patriotistoj. Dum la holokaŭsto, lia patrino estis murdita fare de la nazioj, kaj lia patro estis kaptita fare de la rusoj. Uri kaj lia frato estis kaŝitaj fare de ina parenco en fermita ĉambro en la Varsovia geto, kaj poste translokigitaj al la Bergen-Belsen koncentrejo, kie ili restis ĝis ili du jarojn poste estis liberigitaj fare de la brita armeo.

Li venis al Israelo post la milito kun sia frato, kaj estis adoptita fare de Kibuco, kie li laboris kiel laktofarmisto kaj tie li ŝanĝis sian nomon al Uri. Lia patro estis trovita, kaj enmigris al Israelo en 1954. Li ŝanĝis sian familian nomon poste, kiam Orlev publikigis sian unuan libron, Soldatoj de Plumbo, en 1956, sub la nomo A. Orolovskij.

 Kariero 
 Verkisto 
Orlev verkis ĉefe porinfanan kaj junularan literaturon. La konataj el liaj libroj traktis la holokaŭston kiel infano (La Insulo sur Birdstrato kaj Kuru, Knabo, Kuru) aŭ pri liajn fruajn jarojn en Israelo (Familianoj Malproksimaj, same kiel liajn aliaj fruajn rakontojn), kaj prezentis aferojn de perspektivo alirebla por infanoj kaj junularo.

Lia verko Soldatoj de Plumbo estas lia aŭtobiografio de lia supervivo dum la holokaŭsto, kiam Uri estas la knabo Jork. Orlev diris, ke danke al sia arto li povis verki siajn verkojn en juna aĝo sen esti damaĝita de la sperto. Li verkis la priskribo de la eventoj kiel verkisto-artisto kiu kreas de certa distanco de la roluloj, kaj en nekompleta rivelo. Dum sia vivo, li asertis ke li povis nur rigardi la holokaŭston tra la okuloj de infano, kaj ĉiu alia vido estis danĝera por li.

 Tradukisto 
Orlev ankaŭ okupiĝis pri tradukado de la pola en la hebrean. Interalie li tradukis Quo vadis? de la pola verkisto Henryk Sienkiewicz, kaj Reĝo Maĉjo la unua.

 Publikigita verkaro 
Libra nomoHebrea nomoJaroEldonejoLiteraturoĜis Morgaŭעד מחר1958Estas OvedLa Lasta Somera Ferioחופשת הקיץ האחרונה1968DagaLibroj por infanoj kaj junaj plenkreskulojPlumbaj Soldatojחיילי עופרת1956Sifriyat Po'alimLa Besto de la Mallumoחיית החושך1976Estas OvedEstas Malfacile Esti Leonoקשה להיות אריה1979Estas OvedLa Insulo sur Birda Stratoהאי ברחוב הציפורים1981KeterLa Flugiloj turniĝasתור הכנפיים1981MassadaGranda Fratoאח בוגר1983KeterLa Krono de la Drakoכתר הדרקון1986KeterLa Viro de la Alia Flankoהאיש מן הצד האחר1988KeterLa Sinjorino kun la Ĉapeloהגברת עם המגבעת1990KeterLydia, Reĝino de Palestinoלידיה מלכת ארץ ישראל1991KeterViandbulo de Meztagoקציצה מהצהריים1995KeterMalproksimaj Familianojרחוקי משפחה1996KeterLa Sabloludoמשחק החול1996KeterLa Vaganta Familioהמשפחה הנודדת1997KeterLa Kanto de la Balenojשירת הלוויתנים1997KeterKuro, Knabo, Kuroרוץ, ילד, רוץ2001KeterPoemoj de Bergen-Belsen (1944)שירים מברגן-בלזן2005Yad VaShemBildlibrojLa Granda-Malgranda Knabinoקטנה-גדולה1977KeterTagmezaj Pensojמחשבות צהריים1978Sifriyat Po'alimTruo en la Kapoמשגעת פילים1979KeterSiaminaסיאמינה1979Estas OvedLa Leona Ĉemizoחולצת האריה1979MassadaLa Nigra Nuboהענן השחור1979MassadaKiel s-ro. Cork Made la Cerba Laboroמעשה במנוח שהפעיל את המוח1979MassadaLa Fortuna Suciloמוצץ המזל1980Estas OvedAvinjo kudras סבתא סורגת1980MassadaS-ro. Urbestro, permesu kantiראש העיר תן לשיר1980MassadaVojaĝo al 4-jaraĝaמסע לגיל ארבע1985Estas OvedSur la Malĝusta Flanko de la Litoעל צד שמאל1985KeterHarlavadoחפיפת ראש1988Keter

 Eksteraj ligiloj 

 Biografia kaj Bibliografio de la Instituto por la Traduko de hebrea Literaturo

Kategorio:Hebrelingvaj verkistoj
Kategorio:Israelaj judoj
Kategorio:Israelaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Polaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Postvivintoj el la Holokaŭsto