La Puebla de Castro

La Puebla de Castro  estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la sudokcidento de la komarko Ribagorza (kies ĉefurbo estas Graus) apartenanta al la nordoriento de la Provinco Huesko (regiono Aragono). 

 Geografio 
Ĝia municipa teritorio estas en la sudokcidento de la komarko Ribagorza, inter la valoj de la riveroj Cinca okcidente kaj Ésera oriente. Ĝi limas okcidente kun Graus, kaj norde kun Secastilla ene de la komarko. Oni parolas variaĵojn de la aragona. 

La klimato estas malvarma, nome montara. 

La loĝloko La Puebla de Castro mem kiel sidejo de la municipo (649 msm) Gobierno de Aragón. «Zonas altimétricas por rangos en Aragón y España, y altitud de los municipios de Aragón.». Datos geográficos. Arkivita el originalo la 4an de decembro 2011. Konsultita la 15an de aŭgusto 2012.  estas je 82 km oriente de Huesca. Ĉiuj lokoj de la municipoj estas komunikataj laŭ la ŝoseo A-2211 kun El Grado okcidente kaj kun la ŝoseo N-123 sude laŭ kiu kun Olvena okcidente kaj kun Benabarre pli fore oriente.

Historio
eta|maldekstre|230px|Romiaj restaĵoj de Labitolosa.
Estas restaĵoj de romia, visigota kaj araba epokoj. En loko Castro mem estis la kerno de la Baroneco de Castro, de kio restas romanika preĝejo.

Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado. 

Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj kiu rezultis en homamasa fuĝado de respublikanoj kaj de militrifuĝintoj en direkto al Francio. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe La Puebla de Castro kie oni malaltiĝis el pli ol 800 loĝantoj en la komenco de la jarcento ĝis malpli ol 300 loĝantoj en 1991, poste oni rekuperiĝis ĝis nunaj 415 loĝantoj (2022). INE (eld.). «Nomenclátor: Población del Padrón Continuo por Unidad Poblacional».

 Aktualo 
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo kaj forstado kaj ĉefe brutobredado (ŝafoj, kaj ĉefe bovoj) al natura, sporta, kultura, montara kaj rura turismo ĉefe rilate al la montaro. La kreskanta montarturismo helpis en la areo la konstruadon de hoteloj, vendejoj kaj rilataj instalaĵoj. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la jenaj:
 Romanika preĝejo de Sankta Romano, en la origina kerno de la Baroneco de Castro, kun ortangula kvarparta navo kun duoncirkla absido kaj abundaj ornamaĵoj. Laglera, C. Inventario de las ermitas de Huesca. Tomo 2. Ribagorza. Huesca, Pirineo, 2019, p. 278.  Aragón hoy. 16-VIII-2021. 
 Romia kuŝejo de Labitolosa, nome la komplekso de romiaj ruinoj plej bone konservita de la Pireneoj.
 Monteto Kalvario, apud Labitolosa, kie estas restaĵoj de visigota kaj islama epokoj, de la kastelo de Muns (Qars Muns) kaj de Castro Muñones. Tie naskiĝis en la 8-a jarcento la muladia heroo Bahlul ibn Marzuq.
 Preĝejo de Sankta Barbara de la 16-a jarcento kun gotika retablo pri Sankta Romano de Antiokio de fino de la 15-a jarcento, devena de la preĝejo de Castro.
 Lavujo cirkla de Huerta de fino de la 19-a jarcento, kun ringa tegmento al interno por kolekti pluvakvon.
 Naturaj lokoj kiel padoj por montogrimpado, ktp.

 Vidu ankaŭ 
 Municipoj de la provinco Ŭesko

 Referencoj 

Bibliografio
 Aragón constante histórica. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
 Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). Historia de Aragón. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
 Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
 CONTE OLIVEROS, Jesús. “Personajes y Escritores de Huesca y Provincia”. Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

 Eksteraj ligiloj 





Kategorio:Municipoj de la provinco Ŭesko