Nerdo

eta|Emoĝio reprezentanta nerdon
Nerdo (sinonimoj: Malgraciulo, Mallertulo aŭ Giko) estas stereotipo, kiu kutime rilatas al homoj, kiuj estas dotitaj per pli alta ol averaĝa inteligenteco, kaj kies interesoj (plejparte komputiloj, sciencoj, matematiko, sciencfikcio, fantazio, noviletoj (angle: gadgets) kaj pli) ne estas en komuno kun la plej multaj membroj de la socio ĉirkaŭ ili.

En pli ĝenerala senso, persono vidita kiel tro intelektulo, obsedanta, memabsorbiĝinta aŭ mankanta sociajn kapablojn. Tia persono povas elspezi larĝaj kvantoj de tempo sur nepopulara, malmulte sciita aŭ ne-ĉefaj aktivecoj, kiu estas ĝenerale aŭ tre teknika, abstrakta aŭ rilatanta al temoj de scienca fikcio aŭ fantazio, al la ekskludo de pli da ĉefaj aktivecoj. Cetere, multaj laŭdiraj malgraciuloj estas priskribita kiel estanta sinĝena, idiosinkrazia, pedanta kaj nealloga.

La tipa nerdo estas vidita kiel havanta ne-atletikan korpspecon kaj nealloga aspekto. Li kutime suferas de medicinaj problemoj kiel miopeco aŭ hipermetropeco, akneo, digestaj malordoj, parolmalsanoj, spiraj malordoj kaj pozmalfaciloj. La nerdo ofte malsukcesas en homaj rilatoj (inkluzive de romantikaj rilatoj), kaj estas dotita per trajtoj kiel ekzemple timideco, malkuraĝo, snobismo, pedanteco kaj fizika malforto - kiuj distingas lin de socio. En ĉi tiu signifo, "nerdo" estas malestima termino por ĉiuj intencoj. Tamen, multaj nerdoj fieras esti tiaj, kiel signo de sia ŝajna eneca talento, malgraŭ sia soleco. Krome, homo, kiu rifuzas fari agon kiu implikas riskon, kiel fari delikton kontraŭ la leĝo aŭ partopreni en ekstremaj sportoj, ankaŭ povas esti etikedita kiel nerdo, kiel rimedo de socia premo. La nerdo povas iĝi viktimo de agoj de ĉikanado, sed aliflanke, fieras pri sia morala supereco super la socio ĉirkaŭ li.

Kvankam la esprimo kutime rilatas al viroj kaj infanoj, la ina ekvivalento (nerdino) ankaŭ ekzistas en slango. Kiel iliaj viraj ekvivalentoj, nerdinoj emas studi forte kaj elstari en siaj studoj, suferas de relativa socia izoliteco kaj konservas pli konservativan vivstilon. Estas virinoj kiuj okupiĝas pri tradicie "viraj" profesioj, en fakoj kiel scienco, teknologio kaj matematiko, kiuj difinas sin kiel "nerdulojn" kiel signon de sia impona atingo, aŭ kiel manieron indiki sian socian solecon. La nerdino estas konsiderata la malpli "virineca" kaj tiel memorigas la nerdo, kiu estas konsiderata la malpli "vireca".

Nerdinoj, same kiel nerdoj, malofte havas sociajn rilatojn kun la kontraŭa sekso, kaj se la rilato ekzistas, ĝi estas kutime esprimita en la rilato de nerdo kaj nerdo - masklo kaj ino, kiuj distingiĝas okulfrape de la cetero de la socio.

 Priskribo 
La stereotipa nerdo, kiel ĝi aperas en la amaskomunikilaro, havas plurajn karakterizaĵojn:

 Apero 
En la plej multaj bildstrioj, televidspektakloj kaj distraj spektakloj, la nerdo estas prezentita kiel juna viro (kutime en mezlernejo aŭ 20-jaraĝulo), malhavanta gracion, timema kaj introvertita, kun malestetika aspekto. Stereotipaj fizikaj karakterizaĵoj de nerdo estas ja jenaj:

 Okulvitroj : grandaj okulvitroj kun dikaj lensoj, kiuj kaŝas liajn okulojn. Oni ne komprenas la gravecon uzi estetikajn okulvitrojn aŭ kontaktlensojn. Malestimo de la influo de ekstera impreso sur la ĉirkaŭan socion.
 Vestaĵo : malmoda : altaj pantalonoj (foje kun ŝelko), aŭ pantaloneto, kvadratita ĉemizo kun amelita kolumo (foje ankaŭ bantkravato ) kaj poŝo enhavanta diversajn krajonojn kaj skribinstrumentojn (foje li portas sveteron sur ĝi), la nerdo portas sandalojn kun ŝtrumpetoj aŭ nigraj ledaj ŝuoj, malaltaj kaj brilaj kun siaj longaj ŝtrumpetoj tiritaj supren. Foje la nerdo estas ankaŭ vestita per laboratoria mantelo, sugesto de liaj sciencaj okupoj en la fizika, kemia aŭ biologia laboratorio de la institucio kie li studas kaj kie li pasigas la plej grandan parton de la tago.
 Hararanĝo : aŭ tre sovaĝa aŭ kombita hararo.
 Fizika aspekto: la nerdo ofte estas priskribita kiel ekstreme maldika, malforta kaj malgrasiga (ion kiel birdotimigilo), aŭ ekstreme dika. Lia haŭtkoloro estas kutime hela kaj sen sunbruno, liaj dentoj estas flavaj kaj lia vizaĝo estas kovrita de akneo. Krome: la ĝiba nerdo, foje kun bretoj sur la dentoj, mallerta kaj malbona ĉe sportoj kaj pilkludoj.
 Persona higieno : foje li estas priskribita kiel malbonodora kaj mankanta je bazaj higienaj kutimoj, kaj foje kiel strikta kaj polurita.

Nuntempe ĉi tiu stereotipo estas malproksima de la realo. La vesto de la nerdoj estas foje malzorgema, sed ne esence malsama de normala vesto.

La nerdo, kiel menciite, havas malbonan guston pri ĉio rilata al vestaĵo kaj modo, ĉefe ĉar ĉi tiuj temoj ne interesas lin, kaj ankaŭ ĉar li malofte okupiĝas pri sociaj interagoj. La ordo de prioritatoj de la tipa nerdo ne inkluzivas kultivi eksteran aspekton kiu konformas al la normo, sed estas esceptoj.

 Tipaj interesoj 
La tipaj interesoj de la nerdo estas komputiloj, matematiko, fantazio, sciencfikcio, ŝako, same kiel legado de enciklopedioj kaj konsultlibroj por plezuro. Ĉi tiuj interesoj ne estas popularaj ĉe ĉeftendenca socio, kaj pentras la nerdo en iliaj okuloj kiel stranga persono, strangulo. Ekde la 1990-aj jaroj, la kampo de komputiloj kaj programado estas areo de intereso por multaj nerdoj, kiuj dediĉas sin al la afero ekde juna aĝo kaj adoptas la kampon kiel gravan fonton de enspezo en sia plenkreska vivo, sed hodiaŭ ĝi estas jam akceptita de la plej multaj partoj de la loĝantaro.

 Sciencoj : matematiko - fiziko - kemio - komputiko - elektroniko - inĝenieristiko - biologio
 Ŝatokupoj : legado de libroj - scienco - programado - interreto - hakado - komputilaj ludoj kaj precipe videoludoj - esplorado - ŝako - fantazio - sciencfikcio - rolludoj kaj precipe roludaj ludoj kiel Drakoj kaj Galerioj - kolektado de ĉiaj aferoj (kiel insektoj, poŝtmarkoj), pagrimedoj kaj botelĉapoj)
 Legolibroj : enciklopedioj - konsultlibroj - lernolibroj (de universitato) - fantaziaj kaj sciencfikciaj libroj - bildstrioj - programaj libroj - manlibroj por elektraj aparatoj, elektronikaj kaj komputilaj programoj - resume, io ajn verkita
 Kultaj filmoj kaj serioj : Star Wars - Star Trek - Renkontoj de la Tria Speco - Blade Runner - Babylon 5 - Stargate - Buffy the Vampire Slayer - animaciaj filmoj

 Inteligenteco kaj teknologio 
eta|267x267ra|Einstein, stereotipo de la "disigita profesoro" - plenkreska nerdo
Grava parto de la difino de nerdo estas esti super mezume inteligenta, tre inteligenta, foje geniulo, kiu ĝuas okupiĝi pri intelektaj interesoj kiuj postulas pensadon kaj imagon. Kvankam la moderna nerdo pasigas multajn horojn antaŭ la komputilo, la plej multaj nerdoj estas "librovermoj" kapablaj vori grandegajn kvantojn da teksto. Ili legas preskaŭ ion ajn ĉemane, de akademiaj lernolibroj, teknika literaturo, nefikciaj libroj, enciklopedioj, ĝis beletro kaj literaturo (kiel ekzemple klasikaj aventurlibroj), fantaziaj kaj sciencfikciaj libroj, kaj finiĝante kun bildstrio.

La teknologia nerdo havas naturan inklinon al teknologio. Li ŝatas trakti teknikajn aferojn ankaŭ en praktika maniero - muntado kaj malmuntado de diversaj elektraj kaj mekanikaj aparatoj. Li ofte partoprenas en klasoj pri teknologiaj temoj: elektroniko, aviado kaj eĉ lanĉado de raketoj el kartono (ŝatokupo kiu servis kiel temo de multaj parodioj pri nerdoj). Foje li ankaŭ uzas sian teknikan talenton por plibonigi la rendimenton de la aparatoj kiujn li uzas, precipe komputiloj kaj iliaj algoritmoj. Tiuj el la nerdoj, kiuj estas nature talentaj en teknikaj kampoj, estas praktike uzataj kiel la teknikaj subtenaj homoj de sia tuja medio.

Nerdoj estas kutime bonegaj studentoj, ĉu pro diligento aŭ pro sia talento. Ili ofte estas tiuj, kiuj korektas la instruiston, kaj servas kiel fonto de aŭtoritato kaj helpo por la aliaj studentoj en la klaso en la akademia kampo. Multaj envias ilin pro ĉi tiu sukceso kaj pro tio, ke ili ricevas maksimumajn notojn sen peno, kaj eblas, ke ĉi tio estas unu el la kialoj, kial ili ne estas popularaj en la socio ĉirkaŭ ili, kiu inklinas ostracigi ilin.

Stereotipo kiu estas ofte rilata al nerdoj estas "la plej ŝatata de la instruisto" - studento kiu estas la plej ŝatata de la instruisto pro siaj bonaj notoj kaj disciplinita konduto. La "favoratulo de la instruisto" estas ofte forpelitaj de la cetero de la klaso, ĉu pro ĵaluzo, ĉu pro kolero.

Nerdoj, kiuj elstaras en matematiko kaj ekzaktaj sciencoj, kutime ne estas kontentaj pri siaj studoj en lernejoj, sed serĉas pliajn manierojn riĉigi siajn sciojn. Iuj faras tion per akademiaj studoj jam en mezlernejo.

Dum la nerdo maturiĝas kaj maljuniĝas, la stereotipo kiu karakterizas lin estas la stereotipo de "la distranĝema profesoro ". La persono kiu estas plejparte identigita kun ĉi tiu stereotipo kaj la karakterizaĵoj kiuj karakterizas ĝin (maldiligenta aspekto sed formala vestaĵo, sovaĝa hartondado, pipo, pasigado de horoj skribante komplikajn ekvaciojn sur la nigra tabulo, genio kaj stranga imago) estas la fizikisto Albert Einstein, kiu iĝis tutmonda simbolo de saĝo kaj scienco, sekve de la atingoj de lia teorio de relativeco. Oni devas rimarki, ke ĉi tiu bildo ne ĝuste respondas al biografiaj faktoj, ĉar Albert Einstein estas konsiderata sufiĉe bela viro dum sia juneco, kaj lia malorda aspekto estas la rezulto de limigita nombro da fotoj en liaj fruaj tagoj, kiuj ne kongruis kun lia ĝenerala vivstilo.

 Socia vivo 
Plejparte, "normalaj" homoj trovas nerdojn inteligentaj sed socie mallertaj. Stereotipe, en mezlernejo, la pli "akcepteblaj" adoleskantoj mokas la nerdojn kaj malestimas ilin. La nerdo siaflanke malfacilas komuniki kun ili, pro siaj diversaj interesoj. En ĝiaj ekstremaĵoj, nerda konduto estas simila al la malsano nomita Asperger-sindromo.

Pro ostracismo, multaj nerdoj preferas formi ekskluzivajn grupojn, surbaze de komuna intereso, por apartigi sin de la ĝenerala socia medio. Estas ankaŭ kelkaj nerdoj, kiuj emas izoli sin. Grupetoj de nerdoj estas plejparte oftaj en diversaj instruejoj, de bazlernejoj kaj mezlernejoj, ĝis akademiaj institucioj. Dum en la pasinteco nerdoj plejparte restis en bibliotekoj kaj laboratorioj, ekde la 1990-aj jaroj la Interreto fariĝis ilia ĉefa "loĝejo", kaj per ĝi multaj el ili komunikas inter si kaj kun la ĉirkaŭa socio kiel tutaĵo.

Nerdoj de la 21-a jarcento estas proksime ligitaj al la Interreto kaj komputiloj, ĉu por la celoj de programado, kodumo, ludado kaj societumi aŭ legi sciencajn artikolojn, kaj tralegi kaj verki en Vikipedio. Multaj retejoj estas dediĉitaj al la bildigo de la nerdo, kaj traktas temojn de intereso por nerdoj. Ekzemple, retejo kiu anoncas sin kiel "novaĵoj por nerdoj". Kiel formo de defendo, homoj identigitaj kun la kromnomo komencis uzi ĝin kiel komplimenton, dum taksado de la grado de siaj propraj "nerdeco" - estas ofta fenomeno en la reto. La nerdoj tre ŝatas akronimojn kaj la uzon de specialaj simboloj. Bona ekzemplo de tio estas - kodo kiu identigas la nerdo laŭ liaj interesoj. Tiaj kodoj estas parto de la komunikado de la nerdoj inter si, per kio la nerdoj povas facile komuniki. La fakto, ke la kodoj estas kompreneblaj nur por tiuj, kiuj konas ĝin, plifortigas la senton de supereco de tiuj, kiuj uzas ilin en siaj propraj okuloj.

Du aliaj koncernaj terminoj estas: Giko, kiu kutime rilatas al iu ajn socia anomaliulo, kaj dŭibo, kiu indikas strangan kaj patosan nerdon.

 Nerdoj en kreivo, fikcio kaj kulturo 
Dramecaj bildigoj de "bonaj" nerdoj kutime rilatas al bonhumora kaj timemaj homoj kiuj, kvankam ili signifas neniun damaĝon al iu ajn, suferas ĉe la manoj de ĉikanantoj . La rolulo de la nerdo ofte estas esenca por antaŭenigi la intrigon, ĉar ĝi provizas la ĉefrolulon per novaj informoj aŭ kapabloj. Nerdoj en negravaj roloj estas priskribitaj kiel teknologiaj aŭ sciencaj geniuloj, kiuj kreas aŭ riparas esencajn aparatojn por atingi la celon. Krome, la persona ĉarmo de la ĉefrolulo plifortiĝas kiam la nerdo estas montrita en la ombro. La bona nerdo povas kaŝi sub sia senkulpa eksteraĵo la fakton ke li estas fakte superheroo. Ekzemple, la nerda ĵurnalisto Clark Kent estas nenio krom la legenda Superman, dum Peter Parker, timema studento de molekula biologio, estas Spider-Man.

La malbona nerdo, aliflanke, estas priskribita kiel amara kaj malbonhumora persono spite al sia socia ostracismo, kiu serĉas venĝon sur la mondo. Li estas kutime utiligita kiel freneza sciencisto, uzante sian grandan inteligentecon por kaŭzi damaĝegon.

En multaj televidserioj, kaj precipe en tiuj traktantaj mezlernejan vivon, aperas la rolulo de la nerdo, kaj kutime ĝi estas la masklo. Komence, la rolulo aperas stereotipe - geniulo, sed senkulpa, kun malzorgema aspekto, de kiu la popularaj herooj de la serio profitas. Poste, estas evoluo en la rilato inter la steloj de la serio kaj la rolulo de unu el la nerdoj, kaj ilia rilato iras de ekspluatado al konateco kaj eĉ amikeco. En iuj kazoj, la rolulo de la nerdo estas tiu, kiu ŝtelas la spektaklon de la normala heroo de la serio (ĉar ĝi estas pli interesa, pli "kolora" kaj tial kaŭzas emocian identigon kiel " subulo "), kaj iĝas la reala stelo de la serio. Bona ekzemplo de tio estas Steve Arkel, la mallerta-nerdo de " Family Matters ", kiu senlace svatas Laura Winslow, la reĝinon de la klaso. En aliaj kazoj, la nerdo estas prezentita kiel larvo, kiu iĝas papilio, evoluigas personan guston kaj homajn kapablojn kaj iĝas akceptita. Ekzemple: en la usona komedio Alia Mondo, la nerdo Devin Wayne, kiu amas matematikon, sukcesas gajni la koron de la bone prizorgita aristokrato Vitaly Gilbert.

La televidserio The Big Bang Theory estas novigo en la kampo de prezento de la nerdo. La serio priskribas la vivojn de grupo de nerdoj, kelkaj el kiuj havas la sindromon de Asperger, kaj ĉiuj el kiuj sekvas altan akademian edukon (kiel ekzemple doktoreco en fiziko). Por la unua fojo, la intrigo de la serio rondiras ĉirkaŭ la mondo de nerdoj, dum ordinaraj homoj (kiel Penny) estas tiuj, kiuj apenaŭ aperas en la serio.

 Eksteraj ligiloj 

 "The Well-Dressed Geek: Media Appropriation and Subcultural Style" (Paper by Jason Tocci presented at the MIT5 conference. PDF, 180kb).
 "Why Nerds are Unpopular", an essay by Paul Graham about the conformist society in American high schools.
 "The Nerds Have Won", an article by Brian Hayes in American Scientist, September–October 2000.

Kategorio:Subkulturoj
Kategorio:Tipaj roluloj
Kategorio:Stereotipoj
Kategorio:Interreta kulturo
Kategorio:Intelekto
Kategorio:Komputika kulturo
Kategorio:Kontraŭintelektismo