Esplús

Esplús  estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la sudokcidento de la komarko La Litera (kies administracia ĉefurbo estas Binéfar dum la ĉefurbo por histori-kulturaj aferoj estas Tamarite de Litera) apartenanta al la oriento de la Provinco Huesko (regiono Aragono). 

 Geografio 
eta|maldekstre|230px|Ĉefa Placo.
Ĝia municipa teritorio estas en la okcidento de la komarko La Litera, oriente de la rivero Cinca.

La municipa teritorio limas norde kun Binéfar, oriente kun Tamarite de Litera, kaj sude kun Vencillón en la komarko. 

La loĝloko Esplús mem kiel sidejo de la municipo (281 msm) Gobierno de Aragón. «Zonas altimétricas por rangos en Aragón y España, y altitud de los municipios de Aragón.». Datos geográficos. Arkivita el originalo la 4an de decembro 2011. Konsultita la 15an de aŭgusto 2012.  estas je 83 km sudoriente de Huesca. Ĝi estas komunikata laŭ la regiona ŝoseo A-1239 norde kun Binéfar, kaj sudokcidente kun Albalate de Cinca.

Historio
Ĝia historio estas ligita al apuda urbo Binéfar.

Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado. 

Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj kiu rezultis en homamasa fuĝado de respublikanoj kaj de militrifuĝintoj en direkto al Francio. Dume oni starigis kolektivecon en la urbo ĉefe fare de la anarkiismaj trupoj.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Esplús kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 656 loĝantoj (2022). INE (eld.). «Nomenclátor: Población del Padrón Continuo por Unidad Poblacional».

 Aktualo 
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo, forstado kaj brutobredado (porkoj, ŝafoj kaj bovoj) al natura, sporta, kultura, montara kaj rura turismo ĉefe rilate al la montaro. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la jenaj:
 Ermitejo de Sankta Roĥo, nune Muzeo pri Agrikulturo.Esplús
 Malnova kerno kun blazondomoj kaj domegoj.
 Naturaj lokoj, ĉefe lagetoj en la tuta areo.

 Vidu ankaŭ 
 Municipoj de la provinco Ŭesko

 Referencoj 

Bibliografio
 Aragón constante histórica. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
 Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). Historia de Aragón. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
 Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
 CONTE OLIVEROS, Jesús. “Personajes y Escritores de Huesca y Provincia”. Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

 Eksteraj ligiloj 





Kategorio:Municipoj de la provinco Ŭesko