Luko, la mojosmanulo

Luko, la mojosmanulo () estas usona drama filmo de 1967 reĝisorita fare de Stuart Rosenberg, kun Paul Newman kaj George Kennedy en la gvidroloj.

La scenaro estis verkita fare de Don Pierce kaj estas bazita sur lia samnoma romano de ‏ 1965.

La intrigo temas pri la vivo de malliberuloj en prizono en Usono kaj centras sur malliberulo Luke, rolita fare de Paul Newman, kiu ne akceptas la ordojn de la gardistoj kaj estas punita pro tio. Ĉie en la filmo li dialogas kun Jesuo pri sia sorto kaj komparas sin kun la doloro de krucumo de Jesuo. La lasta sceno ankaŭ okazas en forlasita preĝejo.

Harry Dean Stanton aktoras kiel malliberulo kiu kantas kaj muzikas la gospelon "Ain't No Grave" dum la filmo kaj precipe en la sceno kie la gardistoj fitraktas Luke-n kaj devigas lin fosi lian tombon.

La ŝlosila linio de la filmo estas tiu de la Kapitano-Komandanto "Kio ni havas ĉi-tie estas malsukceso komuniki" kiu ankaŭ estas eldirita de Luke antaŭ lia morto. Tiu citaĵo estis vicigita 11-a en la centjara listo... Cent citaĵoj de la Usona Filminstituto.

En 2005, la filmo estis elektita por konservado en la Nacia Filmarkivo de Usono fare de la Biblioteko de Kongreso por havi "kulturan, historian kaj estetikan gravecon".

 Intriga resumo 
maldekstra|eta|Luko kaj la bandaĉaro finas pavi la vojon.
eta|Luko malobeas la aŭtoritatoj por la lasta tempo
eta|Post kiam batinte Lukon entute, la Kapitano liveras la komunikaĵon. Ĉe la fino de la filmo, Luko ripetas la unuan parton de la parolado.
dekstra|eta|La rideto de Paul Newman, la kialo pri kio la filmo mojosas laŭ Roger Ebert.
Lukas "Luke" Jackson (Paul Newman) estas senlabora veterana soldato de Dua Mondmilito kiu estis kaptita ebria kaj vandaligante parkhorloĝoj kaj juĝita al du jaroj en malliberejo kaj malfacila laboro. En la malliberejo li laboras en grupo kie kelkaj el la laborantaj homoj estas piedkatenitaj ("Ĉenbando"). La prizonestro de la malliberejo estas la kapitano (Strother Martin) kaj apud li la barakestro de la kazerno, Carr (Clifton James) kaj la ĉefprizonestro Godfrey (Morgan Woodward) kiu ĉirkaŭpromenas la tutan tempon kun sunokulvitroj sur siaj okuloj kaj portante ŝarĝita fusilo.

Carr klarigas al la malliberuloj ilian devon laŭ la ordoj kaj kiu ajn malobservas ilin estas enŝlosita en mallarĝan kaj izolitan ĉelon nomita "la kesto".

La ĉefo de la malliberuloj estas eltiranto (angle kromnomita "Drag") (George Kennedy) kaj li ricevas Luke'n kun suspekto. Ili havas boksmatĉon kaj Luke ne rezignas ĝis li perdas sian konscion. Li tiam venkas ĉiujn en pokero ĉar li havas mojosan manon (angle kromnomita "Cool Hand", mojosa mano).

La statuso de Luke altiĝas post kiam li sukcesas renkonti sian defion manĝi 50 ovojn en unu horo. Lucille (Joy Harmon) estas la amatino de la kapitano, kaj kiam ŝi lavas lian aŭton tiam ŝi flirtetas antaŭ la avidaj okuloj de la malliberuloj. Luke instigas la malliberulojn fini la laboron survoje kiel eble plej rapide.

La patrino de Luke, Arlette, (Jo Van Fleet) estas malsana virino kiu venas por viziti lin kaj rakontas al li ke ŝi amas lin malgraŭ kion li faris.

Kiam la novaĵoj alvenas ke lia patrino mortis, li decidas eskapi sed estas kaptita post kelkaj tagoj kaj estas reprenita batita kaj kontuzita al la grupo de malliberuloj laborantaj la vojon. La kapitano batas lin antaŭ ĉiuj kaj klarigas ke ĝi estas la rezulto de ne povi komuniki.

Post momento li denove eskapas kaj sendas revuan foton de li inter du belulinoj kaj ĉiuj admiras lin. Kiam li denove estas kaptita kaj batita li koncedas ke la foto estis falsa. Malliberulo kromnomita KoKo (Lou Antonio) disŝiras la foton.

Ĉi-foje li suferas severajn fitraktadojn kiel sidado en la "kesto" kaj fosado de profundan truon en la grundo ĝis li rompiĝas kaj petas pardonon kaj rezulte lia valoro malpliiĝas en la okuloj de la malliberuloj.

Post tempo li estas resendita por labori sed denove eskapas kune kun Drag. Ili fendetiĝas kaj Luke eniras forlasitan preĝejon kaj "babilas" kun Jesuo. Drag estas kaptita kaj preta konduki la serĉantojn al Luke sen perforto. Li petas al Luke kapitulaci.

Luke rifuzas, malfermas la fenestron, vokas al la kapitano "Tiu estas malkapablo komuniki" kaj tiam Godfrey pafas kaj grave vundas lin. Drag atakas Godfrey-n kaj la pafvundita Luke estas metita en la aŭton de la kapitano por esti prenita al la prizonkliniko prefere ol malsanulejo por morti survoje.

La veturilo tretas la okulvitrojn de Godfrey.

Fine - ĉiuj malliberuloj alportas travivaĵojn kaj memorojn pri Luke dum ili laboras ĉe la intersekciĝo konstruita en formo de kruco kaj en la fono bildo de Luke kaj la knabinoj kun la kunigitaj larmoj ankaŭ en formo de kruco.

 Rolantaro 
AktoroRoluloNotoPaul NewmanLukas "Luke" JacksonmalliberuloGeorge KennedyEltiranto ("Drag")malliberuloJo Van FleetArlette JacksonLa patrino de LukoClifton JamesCarrPrizorganto kontrolasStrother Martinla kapitanola komandanto de la malliberejoMorgan WoodwardGodfreyaltranga gardistoHarry Dean StantonTrumpmalliberuloDennis HopperBabalogtesmalliberuloLou AntonioKokomalliberuloJoy HarmonLucilleLa knabino de la kapitano

 Eksteraj ligiloj 






 Freŝa Mano Luko eseo de Daniel Eagan en la Filma Heredaĵo de Ameriko: La Aŭtoritata Gvidilo al la Famaj Filmoj en la Nacia Filmo Registro A&C Blank, 2010, paĝoj 627-629

Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Usonaj dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri malliberuloj
Kategorio:Filmoj de Warner Bros
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1967