Wilhelm von Hartel

Wilhelm August von HARTEL (latinigite: Gulielmus de Hartel; naskiĝinta la  en Dvorce u Bruntálu, mortinta la  en Vieno) estis aŭstra klasika filologo kaj politikisto.

 Vivo 
Post studoj en Vieno inter 1859 kaj 1863 li doktoriĝis en 1864. Li kunfondis la studentan korporacion Burschenschaft Silesia Wien. En 1869 li iĝis eksterorda kaj ekde 1872 orda profesoro pri klasika filologio ĉe la Universitato de Vieno. En 1890/91 li eĉ rektoris. Ekde 1891 li direktoris ĉe la Kortega biblioteko kaj samjare li nomumitis honora civitano en sia naskiĝurbo. Inter 1900 kaj 1905 Hartel deĵoris kiel ministro pri edukado: merito lia daŭripova estis la novorganizo de edukado de knabinoj kreinte superajn porknabinajn liceojn kun ses klasoŝtupoj. Li taksitis de ne malmultaj liberalisma politikisto kiu ankaŭ engaĝiĝis por la ideoj de la secesianoj vienaj. Tamen la publicisto Karl Kraus kontraŭbatalis lin pamflete kun riproĉoj esti malmoderna filologo kaj universitatmalboniganto. En 1882 Hartel nobeliĝis.

 Graveco 
Filologie gravis liaj tekstkritiaj eldonoj de tekstoj el la grek-romia antikvo, i.a. en la kadro de la korpuspublikigo Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum (CSEL). En 1879 fondis li kune kun Karl Schenkl la fakgazeton "Wiener Studien".

 Honoroj 
 1901: honora membreco ĉe Akademio de GöttingenHolger Krahnke: Die Mitglieder der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen 1751–2001 (= Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften in Göttingen, Mathematisch-Physikalische Klasse. Folge 3, Bd. 50). Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2001, ISBN 3-525-82516-1, p. 104.
 1893: koresponda membreco ĉe Prusia Akademio de Sciencoj"Mitglieder der Vorgängerakademien: Wilhelm Ritter von Hartel"
 1896: medalo por tri jardekoj da servo por la viena altlernejo
 1896: portretobusto kreita de Georg LeisekStefan Krmnicek, Marius Gaidys: Gelehrtenbilder. Altertumswissenschaftler auf Medaillen des 19. Jahrhunderts. Begleitband zur online-Ausstellung im Digitalen Münzkabinett des Instituts für Klassische Archäologie der Universität Tübingen (=Von Krösus bis zu König Wilhelm, 3/nova serio). Universitätsbibliothek Tübingen, Tübingen 2020, p. 75–77 (interrete).
 aljuĝo ĉiujara de Wilhelm-Hartel-Preis fare de la Viena akademio de sciencoj

 Verkoj 
 Homerische Studien (1871–1874; dua eldono 1873)
 Demosthenische Studien (1877–1878)
 Studien über attisches Staatsrecht und Urkundenwesen (1878)

 Eldonistece (por CSEL) 
 Eutropius: Breviarium ab urbe condita (1872)
 Cipriano: Opera omnia (3 Bde., 1868–1871)
 Magnus Felix Ennodius: Opera omnia (1882)
 Sankta Lucifero: Opuscula (1886)

 Referencoj 

 Literaturo 
 Helge Dvorak: Biographisches Lexikon der Deutschen Burschenschaft. Band I: Politiker. Teilband 2: F–H. Winter, Heidelberg 1999, ISBN 3-8253-0809-X, p. 243–244.
 Baader, Gerhard, "Hartel, Wilhelm Ritter von" ĉe: Neue Deutsche Biographie 7 (1966), p. 707-709 (tie ĉi interrete)
 biografio ĉe ÖBL

 Eksteraj ligiloj 


 ligiloj ĉe DDB

Kategorio:Aŭstraj klasikaj filologoj
Kategorio:Aŭstraj profesoroj
Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Ĉeĥaj nobeloj
Kategorio:Mortintoj en Vieno
Kategorio:Ministroj pri edukado