Rafael Azcona

Rafael AZCONA Fernández (Logroño, 24a de Oktobro 1926 - Madrido, 24a de Marto 2008) estis hispana novelisto kaj scenaristo konata pro filmoj kiel El pisito, Plácido, El verdugo, La escopeta nacional, Belle époque kaj La niña de tus ojos. 

 Kariero 
Konsiderata ofte la plej bonkvalita hispana scenaristo de la historio, li estis certe la scenaristo kiu ricevis plej grandan nombron de Premioj Goya (6) kaj de ties nomumoj (12), krom la Honoran Goya de 1998. Li ekkarieris kiel romanisto kaj ekde 1951 kunlaboris kun humurgazetoj kiel La codorniz. Pere de la adaptaĵo de sia romano El pisito, kiun reĝisoris la itala Marco Ferreri en 1959, li eniris en la etoso de kinarto, kie li restis. Liaj unuaj scenaroj, kiel El pisito, El cochecito kaj El verdugo, portretas sian epokon kaj protestas kontraŭ la tiama malriĉeco; li ĉiam kunlaboris kun reĝisoroj kiuj kunhavu tiun intereson por montri la hispanan realecon en kinarto.

Li rilatis kun verkistoj de la hispana generacio de la mezo de la jarcento, kiel Ignacio Aldecoa, Juan García Hortelano kaj Rafael Sánchez Ferlosio, kiuj certe influis sur lia maniero fari literaturon kaj kinon. El tiuj kaj el hispanaj klasikaĵoj kiel Quevedo, Valle-Inclán kaj Camilo José Cela, li formis sian rigardon al la hispana realeco. Kelkaj el liaj preferoj rilatas al mezklaso, nigra humuro, ironio, la temoj de la morto kaj la maljuneco ktp. Same li kritikas aŭ parodias tradiciajn instituciojn kiel la familio, la pastraro kaj la armeo.

Kelkaj filmoj

 1960, El cochecito, Marco Ferreri
 1962,	Mafioso, Alberto Lattuada
 1966,	L'estate, Paolo Spinola 
 1967, Peppermint frappé, Carlos Saura
 1967, Las pirañas, Luis García Berlanga
 1968, L'uomo dei cinque palloni, Marco Ferreri
 1968, Tuset Street, Luis Marquina
 1969, La madriguera, Carlos Saura
 1976, El anacoreta, Juan Estelrich
 1978, Un hombre llamado Flor de Otoño, Pedro Olea
 La escopeta nacional, Luis García Berlanga
 1980, El divorcio que viene, Pedro Masó
 1981, Patrimonio nacional, Luis García Berlanga
 1982, Nacional III, Luis García Berlanga
 1985, La corte de Faraón, José Luis García Sánchez
 La vaquilla, Luis García Berlanga
 1986, El año de las luces, Fernando Trueba
 1987, El bosque animado, José Luis Cuerda
 1988, Soldadito español,	Antonio Giménez-Rico
 1990, ¡Ay, Carmela!, Carlos Saura
 1992, Belle époque, Fernando Trueba
 1994, Suspiros de España (y Portugal), José Luis García Sánchez
 1996, La Celestina, Gerardo Vera
 1998, La niña de tus ojos, Fernando Trueba
 1999, La lengua de las mariposas, José Luis Cuerda
 2001, Son de mar, Bigas Luna
 2008, Los girasoles ciegos, José Luis Cuerda
 2011, Los muertos no se tocan, nene, José Luis García Sánchez

 Literaturaj verkoj 
 Vida del repelente niño Vicente (Madrid: Taurus, 1955)
 Los muertos no se tocan, nene (Madrid: Taurus, 1956), en Estrafalario (Madrid: Alfaguara, 1999)
 El pisito (1956), en Estrafalario (Madrid: Alfaguara, 1999)
 Los ilusos (Madrid: Arión, 1958)
 Memorias de un señor bajito (Barcelona: Ediciones G. P., 1950s)
 Pobre, paralítico y muerto (Madrid: Arión, 1960)
 Los europeos (París: Librairie des Éditions Espagnoles, 1960)
 El cochecito (1960), en Estrafalario (Madrid: Alfaguara, 1999)
 ¿Por qué nos gustan las guapas? Todo Azcona en La Codorniz. Volumen I. 1952-1955 (Logroño: Pepitas de Calabaza, 2012)
 ¿Son de alguna utilidad los cuñados? Todo Azcona en La Codorniz. Volumen II. 1956-1958 (Logroño: Pepitas de Calabaza, 2014)
 Repelencias. Todo Azcona en La Codorniz. Volumen III. 1952-1957 (Logroño: Pepitas de Calabaza, 2017)
 Viaje a una sala de fiestas y otros escritos dispersos. 1952-1959 (Logroño: Pepitas de Calabaza, 2018)

 Eksteraj ligiloj 
 El primer Azcona  
 Jutuba kanalo El primer Azcona 
 Sonmapo de Logroño de Rafael Azcona, 1926-1951 
 Pri Rafael Azcona en la retejo de El Mundo.

Kategorio:Hispanaj scenaristoj
Kategorio:Hispanaj verkistoj