On ne fait pas d'omelettes sans casser des œufs

On ne fait pas d'omelettes sans casser des œufs (traduko: omletoj ne fareblas sen ovorompo) estas interesa franca proverbo en uzo almenaŭ antaŭ la jaro 1721-a.Dictionnaire universel (1721)

 Uzokunteksto unua 
Ĝi frape ofte aperis en komentoj pri la Franca revolucio de 1789. Jenas ekzemplo el la jaro 1794 pri batalo: C'est ici le cas de dire qu'on ne fait pas d'omelettes sans casser des œufs; cette bataille fut très-décisive sans doute, mais très-meurtrière des deux côtés.Pierre David, Histoire chronologique des opérations de l'armée du Nord (Parizo: Guerbart, 1795) p. 55

La samajn jarojn en anglen tradukitaj rakontoj pri la internaj militoj en Franclando la proverbo eĉ en angla versio troveblas. La vorto omelet tamen ne utiligatis tiam; ŝajne la skribinto dubis pri ĝenerala kompreno de tiu ĉi francismo: They said to him, you have made us lose a great many men. - Ah! One cannot make pancakes without breaking eggs.Monthly Magazine, or British Register (aprilo 1796) p. 248 Alia ĵurnalisto tuj poste pli vortfidelan version surpaperigis: It was remarked to him that he had caused the death of a great many persons. Yes, he replied, omlets are not made without breaking eggs.Walker's Hibernian Magazine (majo 1796) p. 411 kol. 1

 Alikampa uzo 
La sentencon bone aludas ankaŭ homoj uzantaj ĝin efikege en tute alia kunteksto. Paul Valéry adresis en 1898 leteron al André Gide kaj ridindigis aliajn ulojn tiumaniere: Tous ces éternels cocos qui veulent faire des omelettes sans casser les inévitables oeufs.Paul Valéry: Correspondance, p. 308 Romain Rolland en 1911 primokis politikistojn per la sama aforismo kiuj preferas enkonduki novajn aferojn sen propra volo engaĝiĝi kaj batali poren: Ils eussent voulu battre l'omelette sans casser d'oeufs. En tout cas, ils aimaient mieux que les oeufs cassés fussent ceux du voisin.Romain Rolland: Jean-Christophe (1911) p. 1291

 Fonto 

 Eksteraj ligiloj 
 vol. 1 coll. 732-733 ("On ne fait point d'aumelette sans casser des œufs")
 "[https://www.cnrtl.fr/definition/omelette '"Omelette] ĉe TLFi The Making of 'Omelette'. Ĉe: Word Histories''

 Notoj 

Kategorio:Proverboj
Kategorio:Franca lingvo