Muzeo de Lahoro

La muzeo de Lahoro (; ) estas muzeo kiu troviĝas en Lahoro, Pakistano. Fondita en 1865 kaj komence starigita en pli malgranda loko, ĝi denove malfermiĝis en 1894 en sia nuntempa situo en Shahrah-e-Quaid-e-Azam, grava strato en urbo Lahoro dum la tiama brita-kolonia periodo. La muzeo de Lahoro estas la plej granda muzeo de Pakistano kaj ankaŭ unu el la plej vizititaj de sia lando.

La muzeo gastigas vastan kolekton pri budhisma arto el la antikvaj Hindogreka kaj Gandara reĝlandoj. Ĝi ankaŭ havas kolektojn pri la mogola, la siĥa, kaj la brita imperio en Barato.

La muzeo de Lahoro, kune kun la pafilego Zamzama, kiu troviĝas tuj antaŭ la konstruaĵo, aperas en la komenca sceno de la romano Kim verkita fare de Rudyard Kipling, kies patro, John Lockwood Kipling, estis unu el la unuaj kuratoroj de la muzeo.

 Historio 
maldekstra|eta|La konstruaĵo de la bazaro Tollinton, kie komence troviĝis la muzeo.
maldekstra|eta|La nuna muzea konstruaĵo estis dezajnita laŭ la sinkretisma Hindo-Saracena Reviviĝa stilo de arĥitekturo, de fama arĥitekto S-ro Gaṃgā Rāma.
La muzeo de Lahoro estis unufoje starigita en 1865–66 ĉe la ejo de la nuna bazaro Tollinton — halo konstruita okaze de la panĝaba ekspozicio de 1864.kiu poste iĝis la bazaro Tollinton post la kompletiĝo de la nova/nuntempa muzea konstruaĵo; bv. rigardi «Murray's Handbook of the Punjab» (angle), eldonita en 1883. Oni mencias ĝin ankaŭ en Peter Hopkirk, «Quest for Kim» (angle), Londono, 1996, paĝoj 46–47  La nuna konstruaĵo estis konstruita por celebri la 50-an datrevenon de la kronado de Reĝino Viktoria en 1887, kaj financita per speciala publika kolekto da mono. La fundamentan ŝtonon de la nova muzeo metis la 3-an de februaro 1890 la princo Alberto Viktoro, duko de Clarence kaj ankaŭ nepo de la reĝina Viktorio. Je la tempo de sia kompletiĝo en 1894, la tuta muzea kolekto translokiĝis al la nuna konstruaĵo kaj prenis la novan nomon Jubilee Museum (t.e., «muzeo de la 50-a datreveno»).

La muzea kolekto translokiĝis en 1894 en sian nunan situon, la strato Shahrah-e-Quaid-e-Azam, tiam konata kiel «The Mall» (laŭlitere, «butikcentro») kaj nukleo de tiama Brit-epoka Lahoro. La nuntempan muzean konstruaĵon dezajnis fama arĥitekto el Lahoro, la s-ro Gaṃgā Rāma.

La patro de Rudyard Kipling, John Lockwood Kipling, estis unu el unuaj kuratoroj de la muzeo, kaj estis poste anstataŭita fare de K. N. Sitaram.

En 1948, okaze de la dispartigo de Panĝabio, la ĵus-naskitaj landoj Pakistano kaj Barato dividis inter ili la artefaktojn de la muzeo: tiel la muzeo retenis  de sia origina kolekto. La cetera parto de la kolekto estis donacita al Barato, kiu konstruis la registara muzeo kaj artgalerio de Ĉandigaro kun la specifa celo de gastigi la kolekton.

La plej bonaj jaroj de la muzeo estis verŝajne 1970‒1990, kiam la sciencisto, arĥeologo kaj muzeologo d-ro Saif-ur-Rehman Dar servis kiel ties direktoro. Li skribis plurajn librojn pri la muzeo kaj laboris kune kun B.A. Qureshi, la tiama prezidanto de la muzea estraro.

Post tiu epoko, la stato de la muzeo pli kaj pli malboniĝis pro malhavo de subteno por necesa restarigo.

La muzeo registris en 2005 pli ol 250 000 vizitantojn. Similajn nombrojn atingis en 2016 (236 536), en 2017 (214 697) kaj en 2018 (227 994). Ĝi estis la plej populara muzeo de Pakistano inter eksterlandanoj en 2016 (kun 2 956 vizitoj) kaj eĉ en 2017 (2 941 vizitoj). Ĝi iĝis la dua plej populara (kun 3 659 fremdaj vizitantoj) en 2018, kiam la muzeo de Taksilo iĝis pli vizitita.

 Amplekso 
La muzeo montras arĥeologiajn materialojn ekde la bronzepoko — kun sia Indus-vala civilizacio — ĝis la mezepoka dinastio de Hindu Ŝahi. Ĝi havas unu el la plej grandaj kolektoj pri arĥeologio, historio, belartoj, aplikitaj artoj, etnologio kaj metiaj objektoj en Pakistano. Ĝi ankaŭ havas vastan kolekton pri helenaj kaj mogolaj moneroj. Estas ankaŭ fota galerio dediĉita al nasko de sendependa Pakistano, nome «galerio pri la Pakistana movado».

 Kolektoj 
La muzeo gastigas iom da Greko-budhismaj skulptaĵoj, Mogolajn kaj eĉ Paharajn pentraĵojn. Laŭ reporto, la muzeo enhavas pli ol 58 000 artefaktojn kaj, el tiu multo, nur 14 000 estas videblaj por la publiko. La kolekto enhavas gravajn restaĵojn de la Induso-civilizacio, kaj ankaŭ de la Gandara kaj Greka-Baktria periodoj. La Fastanta Budho, datiĝanta je la Gandara periodo, estas unu el la plej estimita kaj famaj objektoj de la muzeo.

La numismatika kolekto konsistas de 38 000 maloftaj moneroj.

 La evoluo de la homaro 
La plafono de la enireja halo montras La evoluo de la homaro (), granda mura pentraĵo konsistanta de 48 paneloj (ĉiu el ili mezuranta 6 por 8 futojn). Ĝi estis pentrita fare de Pakistana artisto Sadequain, kiu kompletigis ĝin en 1973.   Pro la veteraj kondiĉoj kaj atakoj de termitoj, la murpentraĵo suferis gravan difekton tra la jaroj, ĝis kiam la registaro de Panĝabio aprobis elspezon en 2008 por ekrestarigi ĝin. La pentraĵo estis forigita en 2010, dum restariga laboro komencis en 2012. De 2018, 16 el la paneloj estis jam restarigitaj fare de Uzma Usmani kaj Mumtaz Hussain.

La muzeo ankaŭ enhavas bonajn specimenojn pri mogolaj kaj siĥaj cizitaj artefaktoj el ligno, kune kun granda kolekto de pentraĵoj de la antaŭ-brita periodo. La kolekto ankaŭ inkluzivas muzikajn instrumentojn, antikvajn juvelojn, teksaĵojn, ceramikon, kaj armilojn, same kiel kelkajn tibetajn kaj nepalajn artefaktojn.

 Direktoroj 
Jen la listo de la direktoroj de la muzeo.
N-oNomoPostenoJarojDaŭro (jaroj)Ref.1John Lockwood Kipling (C.I.E)Kuratoro1875–1893182Fred Henry AndrewsKuratoro1893–189963Percy BrownKuratoro1899–1912134Hugh Lionel HeathKuratoro1912–192975Rai Bahadur (S.N. Gupta)Kuratoro1929–1942136Molvi Zarar HasanKuratoro1942–194757Malik ShamsKuratoro1947–1965188Syed Muhammad TaqiKuratoro/direktoro1965–197499D-ro Saifur Rehman DarDirektoro1974–19931910D-ro F.M. Anjum RehmaniOficianta direktoro1993–1995211D-ro Saif-ur-Rehman Dar,Direktoro1995–1998312D-ro F.M. Anjum RehmaniOficianta direktoro1998–2001313Mansoor SohailDirektoro (kroma posteno)2000–2001114D-ro Liaquat Ali Khan NiaziDirektoro2001–2004315Syed Gulzar MashhadiDirektoro2004–2005116Naheed RizviDirektoro2005–2008317Asghar Nadeem SyedDirektoro2008–2009118D-ro Kamran Afzal CheemaDirektoro2009–2009<119Muhammad Siddique SheikhDirektoro2009–2010120Salman IjazDirektoro2010–2010<121Humera AlamDirektoro2010–2012222Sumaira SamadDirektoro2012–2016423Syed Tahir Raza HamdaniDirektoro (kroma posteno)2016–2016<124Humayun Mazhar SheikhDirektoro2016–2018225Saman RaiDirektoro (kroma posteno)2018–2019126Nasir Jamal HotianaDirektoro2019–2019<127Tariq Mahmood JavaidDirektoro2019–2020128Ijaz Ahmed MinhasDirektoro2010–present2*

 Libro 
La libro Majstroverkoj de la muzeo de Lahoro (verkita angle sub titolo «Masterpieces of Lahore Museum»), skribita de Anjum Rehmani, estis eldonita fare de la muzeo en 1999 kun financa helpo de UNESKO. Ekzistas nova eldono de 2006.

 En la populara kulturo 

 La romano «Kim» de Rudyard Kipling, eldonita en 1901, enkadriĝas en la proksimeco de la malnova/origina Muzeo de Lahoro kaj ĉe la nuntempa strato Shahrah-e-Quaid-e-Azam.

 Kromaj legadoj 





 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Listo de muzeoj en Pakistano

 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo  (nur angle)
 Oficiala Fejsbuka paĝo (angle)
 Oficiala Tvitera paĝo (angle)
 Muzeo de Lahoro ĉe la Gugla Kultura Instituto (plejparte angle)


Kategorio:Dekoraciartaj muzeoj
Kategorio:Kulturo de Pakistano
Kategorio:Muzeoj en Pakistano