Adam Bielański

Adam BIELAŃSKI (naskiĝis la 14-an de decembro 1912 en Krakovo, mortis la 4-an de septembro 2016 en KrakovoW wieku 104 lat zmarł prof. Adam Bielański. [w:] Dzieje.pl. PAP, 2016-09-06.) - pola kemiisto, profesoro de kemiaj sciencoj, akademia instruisto ĉe la AGH Universitato de Scienco kaj Teknologio, kaj poste ĉe la Jagelona UniversitatoNestor krakowskiej chemii skończył sto lat Gazeta Krakowska, 2012-12-12, plena membro de la Pola Scienca Akademio, aktiva membro de la Pola Akademio de Scipovoj, honora prezidanto de la Komitato de Kemio de Pola Scienca Akademio. Ekde 1983 li laboris en la Instituto de Katalizo kaj Fizika Kemio de Surfacoj de PSA en Krakovo, kie li estris la esplorgrupon "Kemiaj kaj katalizaj proprecoj de solidaj heteropoliacidoj".

 Vivo 
Li naskiĝis la 14-an de decembro 1912 en Krakovo. Li diplomiĝis pri kemio ĉe la Jagelona Universitato en 1936, kaj en 1944 li defendis sian doktoran tezon dum la sekreta dummilita instruado, kaj en 1955 li ricevis la titolon de eksterordinara profesoro, kaj post sep jaroj - de plena profesoroW wieku 104 lat zmarł prof. Adam Bielański naukawpolsce.pap.pl, 07-09-2016 .

Li verkis sciencajn artikolojn kaj verkaĵojn pri kemio, precipe pri katalizo. Li estis aŭtoro de akademiaj lernolibroj en la kampo de fizikaChemia fizyczna. Adam Bielański, Kazimierz Gumiński, Bogdan Kamieński, Krzysztof Pigoń, Lucjan Sobczyk (redaktintoj). Eldono 4. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980. ISBN 83-01-00941-1. kaj neorganika kemio, precipe de "Ĝenerala kaj neorganika kemio"Adam Bielański: Chemia ogólna i nieorganiczna. Eldono 7. Varsovio: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981. ISBN 83-01-02626-X, poste anstataŭigita per "Fundamentoj de neorganika kemio"Adam Bielański: Podstawy chemii nieorganicznej. partoj 1-3. Varsovio: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987. ISBN 83-01-06542-7.. La dua lernolibro estas uzata kiel bazo en kursoj de neorganika kemio ĉe multaj polaj universitatoj102-letni prof. Bielański: Jak dawniej grożą nam żądza władzy i nienawiść Gazetakrakowska.pl, 2014-03-13.

Gviditaj esplorprojektoj de la pollanda Ministerio de Scienco kaj Altedukado:

 "Dodekaheteropoliacidoj kiel katalizantoj por elektrofila aldono al olefinoj" (1998-2001)
 "Sintezo de terciaraj eteroj sur Dawson-tipaj heteropoliacidoj kiel katalizantoj" (2002-2005).

Sian lastan sciencan publikaĵon li kunaŭtoris en 2015, en la aĝo de 103 jarojBielański, Adam. Author ID: 7005035906. Scopus.Filek, U., Kirpsza, A., Micek-Ilnicka, A., Lalik, E. k aliaj. Ethanol conversion over cesium-doped mono- and bi-cationic aluminum and gallium H₃PW₁₂O₄₀ salts. „Journal of Molecular Catalysis A: Chemical”. 407, p. 152-162, 2015.

Li mortis la 4-an de septembro 2016 kaj estis entombigita ĉe la Tombejo Salwator en Krakovo.

 Distingoj kaj premioj 
 1982: Medalo Jędrzej Śniadecki
 1983: doktoro honoris causa ĉe AGH Universitato de Scienco kaj Teknologio
 1991: Medalo Jan Harabaszewski
 2001: doktoro honoris causa de la Universitato de VroclavoDoktorzy honoris causa – Adam Bielański.
 2009: honora profesoro de la Jagelona UniversitatoProfesorowie honorowi Uniwersytetu Jagiellońskiego.
 2012: Premio Erazm kaj Anna JerzmanowskiNagroda Jerzmanowskich dla prof. Adama Bielańskiego.

 HonorigojKto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, str. 85 
 Komandora Kruco kun Stelo de la Ordeno Polonia Restituta
 Oficira Kruco de la Ordeno Polonia Restituta
 Kavalira Kruco de la Ordeno Polonia Restituta
 Ora Kruco de Merito
 Medalo de la 10-a datreveno de Popola Pollando
 Medalo de la 40-a datreveno de Popola Pollando
 Medalo de la Nacia Eduko-Komisiono
 Insigno de la honora titolo "Eminenta Instruisto de la Pola Popola Respubliko"
 Medalo "Merentibus" de la Jagelona Universitato
 Medalo de la Universitato de Lieĝo

 Familio 
Filo de Adamo (1881-1964); frato de Władysław (1911–1982, profesoro de biologio) kaj Zofia Bielańska-Osuchowska (1919–2017, profesoro de natursciencoj).

 Referencoj 

Kategorio:Mortintoj en 2016
Kategorio:Naskiĝintoj en 1912
Kategorio:Polaj centjaruloj
Kategorio:Polaj kemiistoj
Kategorio:Poloj
Kategorio:Poloj de la 20-a jarcento
Kategorio:Krakovanoj