Marie-Antoine Carême

Marie-Antoine CARÊME (naskiĝinta la  en Parizo, mortinta samloke la  estis unu el la plej gravaj kuiristoj siatempe. Li tre gravis por la evoluo de la klasika franca kuirarto.

 Vivo 
Originante el malriĉa familio li devis jam kiel 10-jaraĝulo perlabori la vivo komencante kiel helpisto en kuirejo. Trejniĝo je sukerbakisto kaj kuiristo sekvis. En la aĝo de 15 jaroj li ekdungitis fare de la konata pariza sukerbakisto Bailly inter kies klientaro estis ankaŭ la ministro pri eksteraj aferoj Talleyrand. Du jarojn pli malfrue Carême malfermis propran entreprenon ĉe la urbocentra Paix-strato kiun li tenadis dekon da jaroj.Maguelonne Toussaint-Samat: La très belle et très exquise histoire des gâteaŭx et des friandises, Editions Flammarion 2004, p. 215 ss.

Inter 1804 kaj 1814 Carême deĵoris antaŭ ĉio kiel la privata ĉefsukerbakisto de Talleyrand, sen neglekti laborojn por aliuloj. Li ekz. organizis en la 1810-a jaro la bankedon okaze de la geedziĝo inter Napoleono Bonaparte kaj Maria Luiza (Parmo). Krome li servis i.a. por la brita reĝo Georgo la 4-a, la caro Aleksandro la 1-a kaj imperiestro Francisko la 1-a. Rilate la propran karieron la ŝtataneco de la eminentaj komisiantoj tute ne interesis lin: Carême never let patriotism interfere with his own career interests. For example, after the defeat of Napoleon, the English and Russians occupied Paris, Alexander I., the Tsar of Russia, (…) engaged Carême’s services during his stay at the Elysee-Napoleon palace (1814), and again for several weeks the following year.Davidson, p. 140

En 1815 li publikigis siajn du unuajn librojn, Le Pâtissier royal parisien kaj Le Pâtissier pittoresque; ĉi-lasta enhavis pli ol 100 desegnaĵoj de modeloj por dekoraciaj gapmenuoj. La sekvintajn jarojn li laboris multe eksterlande. En 1816 li dungitis fare de la britia tronheredanto kaj en 1818 de la rusia caro. Pri la restado en la Rusia Imperio li poste deploris monan limigon de la porkuirada buĝeto kaj aliajn nefavorajn kondiĉojn.

En 1821 li publikigis kiel arkitektura laikulo du librojn pri arkitekturo kun planoj plibeligi Sankt-Peterburgon kaj Parizon. Evidentiĝis tie lia ŝato de eklektikismon kaj diboĉaj stil-miksaĵoj. Surmerkatigitis en 1822 la verko Maître d'hotel. Poste li laboris en la pariza domo de la bankisto Jakob Rothschild. Aperis en 1828 Le cuisinier parisien dume la lasta libro projekto L'Art de la cuisine française au XIXème siècle antaŭmorte jam ne presiĝeblis. Du de sume tri planitaj volumoj finis lia disĉiplo Pluméry.

 Verkoj 
 1810, Le Pâtissier royal parisien
 1817, L’Art de la cuisine au XIXème siècle
 1815, Le Pâtissier pittoresque (interrete)
 1822, Le Maître d’hôtel français (interrete)
 1828, Le Cuisinier parisien Referencoj 

 Literaturo 
 Alan Davidson: The Oxford Companion to Food, dua eldono, Oxford 2006, p. 139-140

 Eksteraj ligiloj 

 Hans-Ole Hagen: skizo biografia ĉe: Effilée'', 2012

Kategorio:Francaj kuiristoj
Kategorio:Sukerbakistoj
Kategorio:Francaj verkistoj