Torgutoj

Torgutoj (Mongole: Торгууд, ᠲᠤᠷᠭᠣᠣᠠ, Torguud), ĉine 土尔扈特, "Gvardianoj", estas unu el la kvar ĉefaj subgrupoj de la Oiratoj. La Torgutaj nobeloj datigas sian devenon el la reganto de Kerajtoj nome Tooril; ankaŭ multaj Torgutoj descendis el la Kerajtoj.

eta|230ra
Post la falo de la Alianco de la Kvar Oiratoj, la majoritato de Torgutoj sub Ĥo Orluk separiĝis el la aliaj Oirataj grupoj kaj translokiĝis okcidenten al la regiono de Volga en 1630, formante la kernon de Kalmukoj. Kelkaj Torgutaj nobeloj sekvis Toro Baiĥu Guŝi Ĥan ĝis la lago Ĉinghai (Koke Nuur), kaj iĝis parto de la nomitaj Supraj Mongoloj. En 1698, 500 Torgutoj veturis al Tibeto, sed ili ne povis reveri; tiel ili estis resetlataj ĉe la rivero Ecin fare de la Kangksi imperiestro de la Dinastio Qing de Ĉinio. En 1699 ĉirkaŭ 15 000 Torgutaj familioj revenis el la Volga regiono al Cungario, kie ili aliĝis al la Ĥoitoj. Kaj tiel plu ili de tempo al tempo translokiĝis, disiĝis kaj realiĝis el kaj al diversaj klanoj kaj etnaj subgrupoj, sekvante la tradician nomadan kutimaron.

 Modernaj famaj Torgutoj en Mongolio 
 ShŜiileg, heroo de Mongolio
 Badam, heroo de Mongolio
 Purevjal, fama kantisto de Mongolio
 Luvsan, Laborheroo de Mongolio
 Otgoncagaan, Laborheroo de Mongolio
 Batlai, Laborheroo de Mongolio
 Tuvŝin, Laborheroo de Mongolio
 Baadai, Laborheroo de Mongolio

 Bibliografio 
 Dunnell, Ruth W.; Elliott, Mark C.; Foret, Philippe; Millward, James A (2004). New Qing Imperial History: The Making of Inner Asian Empire at Qing Chengde. Routledge. ISBN 1134362226.
 Millward, James A. (1998). Beyond the Pass: Economy, Ethnicity, and Empire in Qing Central Asia, 1759-1864. Stanford University Press. ISBN 0804729336.
 Perdue, Peter C (2009). China Marches West: The Qing Conquest of Central Eurasia. Harvard University Press. ISBN 978-0674042025.
 Ram Rahul. March of Central Asia. Indus Publishing, 2000 ISBN 81-7387-109-4
 Johan Elverskog. Our Great Qing: The Mongols, Buddhism and the State in Late Imperial China, ISBN 0-8248-3021-0

Kategorio:Kalmukio
Kategorio:Etnoj en Ĉinio
Kategorio:Etnoj en Rusio
Kategorio:Historio de Mongolio
Kategorio:Mongollingvaj etnoj