Truŝ-gimnazio (Brodi)

Gimnazio Kronprinco Rudolfo (germane: k. k. Kronprinz-Rudolf-Gymnasium; nuntempa nomo Бродівська гімназія ім. Івана Труша) estis post la poligo de la galiciaj gimnazioj - krom la gimnazio en Lvivo - ĝis 1914 la ununura kies instrulingvo estis la germana. Adreso: Kocjubinski-strato 2, Brodi, Ukrainio.

 Historio 
La plej malnovaj mezlernejoj de Brodi fonditis en 1784. En 1817 inaŭguritis Juda nehumanisma gimnazio germanlingva. En 1854 politikistoj ŝanĝis ĝin je publika lernejo kaj faris el ĉi paŝo post paŝo (ekde 1865) nehumanisman gimnazion. La eĉ hodiaŭ ekzistanta ejo starigitis en 1883 kaj nomitis ĝi laŭ kronprinco Rudolfo de Habsburgo-Loreno. En ĝi trapasis brilege la abiturientan ekzamenon la konata verkisto Joseph Roth.

La urba komunumo, kiu financis grandparte la tuton, insistis dum jardekoj pri la daŭrigo de la germana lingvo instrulingve. Tamen decidis en 1896 la urba konsilantaro poligi ankaŭ tiun ĉi lernejon kio efektiviĝis tamen nur ekde 1907/08. La lasta germanlingva maturiĝekzameno estis do en junio 1914.

Post la Unua mondmilito nomitis ĝi laŭ la en Brodi naskiĝinta verkisto Joseph Conrad. Kiam ekadministris la sovetianoj en 1939 enkondukis oni la ukrainan lingvon kaj ŝanĝis la lernejspecon. Ne antaŭ 1997 redonitis al la lernejo gimnazia kategorio kaj ĝi nomiĝis laŭ la pentristo kaj literaturkritikisto Ivan Truŝ (kiu mem lernanto estis tie inter 1881 kaj 1887).Pri konataj lernintoj aranĝitis muzea ĉambreto kaj monumento.

En junio 2016 instruitis ne tute 500 gelernintoj en la ukraina lingvo; unua fremdlingvo estas la angla kaj dua la germana.

 Lernejestroj (elekto) 
 Wilhelm Gabrigel (1878–1881)
 Franciszek Adlof (1881–1896)
 Stanisław Librewski (1896-1903)
 Edward Schirmer (1903-1916)
 Franciszek Niewolak (1916-1927)
 Henryk Krzyżanowski (fino de la 1920-aj jaroj)
 Władysław Sołtysik (1930-aj jaroj)
 Jurij Volodimiroviĉ Melnik (instruisto pri informadiko; 2022)

 Konataj lernintoj 
 Karol Bogucki – animzorganto
 Jan Byra – oficiro
 Izydor Chotiner – kuracisto
 Wawrzyniec Dayczak – arhxitekto
 Petro Fedun – oficiro
 Marceli Gosławski – generalo
 Ignacy Hudyma – animzorganto
 Zygmunt Irżabek – pedagogo
 Roman Jaworski – verkisto
 Józef Kannenberg - verkisto
 Maksymilian Landau – oficiro
 Adam Lewak – historiisto
 Jan Olszański – animzorganto
 Franciszek Persowski – historiisot
 Tadeusz Poliszewski – oficiro
 Joseph Roth – verkisto
 Osyp Rozdolski – filozofo
 Piotr Sosialuk – oficiro
 Stanisław Strzetelski – jxurnalisto
 Wasyl Szczurat – pedagogo
 Stepan Tudor – verkisto
 Iwan Trusz – pentristo
 August Witkowski – fizikisto
 Leopold Wołowicz – pedagogo

 Literaturo 
 Julian Kustynowicz: Entstehungsgeschichte des K. K. Rudolf-Gymnasiums in Brodi. Verl des Studienfonds, Brodi 1904
 Jahresbericht des K.K. Rudolf-Gymnasiums in Brodi. 20.1897/98 - 29.1906/07 (
 Sprawozdanie C.K. Gimnazyum Im. Rudolfa w Brodach. 30.1907/08 - 31.1908/09
 Börries Kuzmany: Brodi. Eine galizische Grenzstadt im langen 19. Jahrhundert. Wien 2011, ISBN 978-3-205-78763-1

 Eksteraj ligiloj 

 hejmpaĝo
 etinformoj kun historiaj fotoj
 foto historia
 lerneja jarraporto por 1903 
 eja kaj lerneja historio

 Notoj 

Kategorio:Gimnazioj en Eŭropo
Kategorio:Aperis en 1817
Kategorio:Lviva provinco