Agentejoj de la Eŭropa Unio

La Agentejoj de la Eŭropa UnioTypes d’institutions et d’organes (arkivo) Oficiala retejo de Eŭropa Unio, 7-a de aprilo 2018 estas instancoj regataj de publika juro kun propra jura personeco aparta de la ĉefaj eŭropuniaj institucioj (Komisiono, Parlamento, Konsilio de Ministroj, ktp.). Ili estis kreitaj kun la celo de geografia malcentralizo kaj la malkoncentriĝo de iuj teknikaj aŭ sciencaj taskoj de la Eŭropa Unio.

 Historio 
La principo de malcentralizo de la organoj de Eŭropa Unio devenas de la 1970-aj jaroj kun la kreado de la Eŭropa Centro por la Disvolviĝo de Profesia Trejnado kaj la Eŭropa Fondaĵo por la Plibonigo de la Vivo kaj Laborkondiĉoj.

Dua serio de agentejoj estis kreita en la 1990-aj jaroj kun senkaŝa deziro al dislokadigo.

Kun la apero de la novaj kolonoj de la Eŭropa Unio, tria grupo de agentejoj estis kreita de 2003.

Kun la validiĝo de la Lisbona Traktato la 1-an de decembro 2009, la kolona strukturo de la Eŭropa Unio malaperis. La kategoriigo de agentejoj laŭ la kolono, al kiu ili apartenas, ankaŭ malaperis.

Ĉar la agentejoj estis kreitaj laŭ-kaze laŭ la specifaj bezonoj de la Eŭropa Unio, ilia funkciado ne estas tre normigita. En 2012, Eŭropa Unio adoptis ĝeneralan orientiĝon por harmoniigi la agentejojn, plifortigi ilian koherecon kaj ilian efikemonAvancée décisive grâce à l'accord entre les institutions de l'Union européenne concernant une approche commune sur les agences 'arkivo) Eŭropa komisiono, 13-a de junio 2013. Fine, tiuj reguloj devus precipe influi la nomojn de agentejoj.

 Buĝeto 
La totala buĝeto de la agentejoj (ĉiuj kategorioj kombinitaj krom CRU/SRB) sumiĝis al 4,2 miliardoj da eŭroj en 2018 (kompare kun 3,5 miliardoj da eŭroj en 2017)L'audit des agences de l'UE en bref, Office des publications de l'Union européenne Eŭropa Revizora kortumo, 2018.

 Listo de la agentejoj 
 Malcentralizigitaj agentejoj 
 Nomo  Kodo  Sidejo  Fondodato  Membroŝtatoj, kunlaborantoj kaj observantoj Ununura Rezolucia Estraro  CRU (SRB)  Bruselo  2014  Anoj de EU Eŭropa Aŭtoritato pri Laborado  AET (ELA)  Bratislavo  2019  Anoj de EU Eŭropa Agentejo pri Ofica Sekureco kaj Saneco  EU-OSHA  Bilbao  1994  Anoj de EU, kaj observantoj: Islando, Liĥtenŝtejno, Norvegio Eŭropa Agentejo pri la Disvolviĝo de Profesia Trejnado  Cedefop  Tesaloniko  1975  Anoj de EU, kaj observantoj: Islando, Norvegio Eŭropa Fondaĵo por Plibonigo de la Viv- kaj Laborkondiĉoj  EUROFOUND  Dublino  1975  Anoj de EU, kaj observantoj: ELKA Eŭropa Vivmedia Agentejo  EEA  Kopenhagen  1994  Anoj de EU, Islando, Liĥtenŝtejno, Norvegio, Svislando, Turkio, kunlaborantoj: Albanio, Bosnio kaj Hercegovino, Kosovo, Montenegro, Nord-Makedonio, Serbio Eŭropa Instituto de Novigo kaj Teknologio  IET  Budapeŝto  2010  Anoj de EU Eŭropa Fondaĵo por Trejnado  ETF  Turino  1994 Anoj de EU, Eŭropa Komisiono Eŭropa Observejo pri Drogoj kaj Toksomanioj  OEDT  Lisbono  1993  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono, Eŭropa Parlamento, Norvegio, Turkio, observantoj: Konsilio de Eŭropo, Monda Organizaĵo pri Sano Eŭropa Agentejo pri Kuraciloj  EMA  Amsterdamo  1995  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono, Eŭropa Parlamento, observantoj: Islando, Liĥtenŝtejno, Norvegio Oficejo pri Intelekta Proprieto de Eŭropa Unio  EU IPO  Alikanto  1999  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono Komuna Oficejo pri Vegetaĵa Diverseco  OCVV  Angers  1994  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono Tradukcentro por la Instancoj de Eŭropa Unio  CDT  Luksemburgo   1994  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono Eŭropa Instanco pri Nutraĵa Sekureco  EFSA  Parmo  2002  Anoj de EU, kaj observantoj: Eŭropa Komisiono, Islando, Norvegio, Svislando Eŭropa agentejo pri Mara Sekureco  AESM  Lisbono  2002  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono, Islando, Norvegio Eŭropa Aviada Sekureca Agentejo  AESA  Kolonjo  2003  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono, Islando, Liĥtenŝtejno, Norvegio, Svislando, kaj observantoj: Albanio, Bosnio kaj Hercegovino, Kartvelio, Moldavio, Montenegro, Nord-Makedonio, Serbio Eŭropa Agentejo pri Sekureco de Retoj kaj Informo  ENISA  Iraklio  2005  Anoj de EU Eŭropa Centro pri Preventado kaj Konrolado de Malsanoj  ECDC  Stokholmo  2005  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono, Eŭropa Parlamento, observantoj: Islando, Liĥtenŝtejno, Norvegio Agentejo de Eŭropa Unio por la Kosma Programo  EUSPA  Prago  2021  Anoj de EU Agentejo de Eŭropa Unio pri Fervojoj  ERA  Valenciennes kaj Lillo  2004  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono, Norvegio Agentejo de Eŭropa Unio pri Fiŝkapta Kontrolado  EFCA  Vigo  2005  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono Agentejo de Eŭropa Unio pri Kemiaĵoj  ECHA  Helsinko  2007  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono, Eŭropa Parlamento, observantoj: Islando, Norvegio Eŭropa Instituto pri Genra Egaleco  EIGE  Vilno  2007  Anoj de EU Agentejo de Eŭropa Unio por Trejnado de Polico  CEPOL  Budapeŝto  2005  Anoj de EU, kunlaborantoj: Islando, Norvegio, Svislando Eŭropolo  Europol  Hago  1999  Anoj de EU Justica Kunlaborada Agentejo de Eŭropa Unio  Eurojust  Hago  2002  Anoj de EU Agentejo pri Fundamentaj Rajtoj de Eŭropa Unio FRA  Vieno  2007  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono, Konsilio de Eŭropo Agentejo de Eŭropaj Reguligistoj de Elektronikaj Komunikadoj  ORECE  Rigo  2010  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono Eŭropa Konsilio pri Sistema Risko  ESRB  Frankfurto  2010  Anoj de EU Agentejo por la Kunlaboro de Energiaj Reguligistoj  ACER  Ljubljano  2011  Anoj de EU Eŭropa Banka Aŭtoritato  ABE (EBA)  Parizo  2011  Anoj de EU Eŭropa Aŭtoritato pri Financaj Merkatoj  AEMF  Parizo  2011  Anoj de EU Eŭropa Aŭtoritato pri Asekuro kaj Profesiaj Pensioj  EIOPA  Frankfurto  2011  Anoj de EU Agentejo por Azilo de Eŭropa Unio  BEAMA (EASO)  La-Valeto  2011  Anoj de EU Eŭropa Agentejo por la Funkcia Administrado de Grandskalaj Informaj Sistemoj en la Spaco de libereco, sekureco kaj justeco  EU-LISA  Talino  2012  Anoj de EU Eŭropa Agentejo pri Landlimaj kaj Marbordaj Patroloj  EBCG (Frontex)  Varsovio  2016  Anoj de EU krom Irlando kaj anoj de Schengen-spaco Eŭropa Agentejo pri Defendo  EAD  Bruselo  2004  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono, kunlaboranto: Norvegio

 Plenumaj Agentejoj 
Temas pri instancoj respondecaj por plenumi iujn taskojn rilate al Komunumaj politikoj. Ilia ĉefsidejo estas aŭ en Bruselo aŭ en Luksemburgo.
 Plenuma agentejo por edukado kaj kulturo (EACEA)
 Plenuma Agentejo de Eŭropa Esplorkonsilio (ERCEA)
 Esplora Plenuma Agentejo (REA)
 Plenuma Agentejo pri Konsumantoj, Sano, Agrikulturo kaj Nutrado (CHAFEA)
 Plenuma Agentejo pri Novismado kaj Retoj (INEA antaŭe TEN-TEA)
 Plenuma Agentejo por Malgrandaj kaj Mezgrandaj Entreprenoj (EASME anstataŭiganta EACI)

 Agentejoj pri la komuna sekureca kaj defenda politiko 
 Nomo  Kodo  Sidejo  Fondodato  Membroŝtatoj, kunlaborantoj kaj observantoj Eŭropa Agentejo pri Defendo  EAD  Bruselo  2004  Anoj de EU, Eŭropa Komisiono, kunlaboranto: Norvegio, Serbio, Svislando Instituto pri Esploro pri Sekureco  IESUE  Parizo  2001  Anoj de EU Sputnika centro de Eŭropa Unio  EUSC  Torrejón de Ardoz  2002  Anoj de EU

 Referencoj 

Kategorio:Eŭropa Unio