Nitramido

<span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><big><big>Nitrilamido</big></big></span>Kemia formulo{{KemiaFormulo|H|2|N|2|O|2|}}200px|NitramidoPlata kemia strukturo de la Nitramido200px|NitramidoTridimensia kemia strukturo de la NitramidoAlternativa(j) nomo(j) Nitroamido
 Nitroamino
 NitrilamidoCAS-numerm-kodo7782-94-7ChemSpider kodo22941PubChem-kodo24534Fizikaj proprecojAspektosenkolora aŭ blanka solidaĵoMolmaso62,028g mol−1Denseco1,378 g/cm−3GuidechemChemsrcFandpunkto72-75°C Acideco (pKa)1.429 ChemindexSolveblecoAkvo:solveblaMortiga dozo (LD50)410 mg/kg (buŝe) Science DirectGHS etikedigo de kemiaĵoj  GHS Damaĝo Piktogramo<center>GHS SignalvortoAvertoGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa)

Nitramido aŭ nitrilamido estas neorganika kombinaĵo de nitrogeno kaj la sola neorganika amido. Ĝi estas amino-amida substanco, senkolora solidaĵo, uzata kiel eksplodaĵo, kies derivaĵoj estas RDX kaj HMX (vidu reakciojn 6 kaj 7). Nitramido estas izomero de la hiponitroza acido. Ĝia molekulo esence estas amina grupo ligita al nitra grupo, ne planara en la gasfazo sed planara en la kristalfazo. Nitramido devas storiĝi ekskluzive en vitraj aŭ platinaj ujoj ĉar ĝi atakas latunon kaj metalaĵoj. Nitramido estis unuafoje sintezita de Johannes Thiele (1865-1918) kaj  Arthur Lachman (1873-1957)ProQuest en 1896.The Proton in Chemistry En alkala akva solvaĵo, nitramido malkomponiĝas en akvon kaj dunitrogenan oksidon (vidu reakcion 5).

Reakcioj
Reakcio 1
 Preparado de nitramido per traktado de sulfata acido kun kalia nitrokarbamato:Universitato de Munkeno
kalia nitrokarbamato|120px + 2 sulfata acido|70px nitramido|90px +karbona duoksido|50px + 2 kalia bisulfato|120px

Reakcio 2
 Preparado de nitramido per malkomponado de la nitrokarbamata acido:
nitrokarbamata acido|120px nitramido|90px +karbona duoksido|50px 

Reakcio 3
 Preparado de nitramido per traktado de nitrata acido kun natria sulfamato:
natria sulfamato|120px +nitrata acido|120px nitramido|90px +natria bisulfato|120px

Reakcio 4
 Preparado de nitramido per traktado de amoniako kun dunitrogena pentoksido:
dunitrogena pentoksido|120px +2 amoniako|80px nitramido|80px + Amonia  nitrato|120px 

Reakcio 5
 Malkomponado de la  nitramido: Per varmigo, nitramido malkomponiĝas en dunitrogena oksigeno kaj akvo:Journal of the American Chemical Society
nitramido|90px dunitrogena  oksido|120px +akvo|50px

Reakcio 6
 RDX (trinitramido, mallongigo por Rojala eksplodaĵo por Malkonstruado) estas trimero de la nitramido. Ĝi estas blanka solidaĵo pli detrua ol TNT. RDX estis uzata dum la 2-a Mondmilito kaj ankaŭ restas en la militaj aplikoj. RDX prepariĝas per nitrolizo de la heksametilenotetramino:
heksametilenotetramino|120px +2 nitrogena unuoksido|60px RDX|200px 

Reakcio 7
 HMX (aŭ tetranitramido, kies signifo estas Alta Fandopunkto Eksplodaĵo), kune kun RDX, estas alta pezmolekula eksplodaĵo kaj unu el la plej potencaj kemiaĵoj kun detrupovoj.
2heksametilenotetramino|120px + 8 dunitrogena trioksido|120px  3 HMX|120px 

Vidu ankaŭ
 Amidoj

 Referencoj 

Kategorio:Amidoj