Lielvārde

Lielvārde - latve ekde 1931, vidu sube,  ekde 1201 - estas urbo en Latvia historia regiono Vidzeme, en la centro de Latvio. Ĝi apartenas al distrikto Ogre kaj situas en suda parto de la distrikto, sur la dekstra bordo de rivero Daŭgavo. La urbo estas konata en Latvio kiel loko, menciita en folkloro, kaj kun la proksima armea flughaveno (5 km norde). La distancoj al la plej gravaj centroj estas 18 km de Ogre kaj 54 km de Rigo.Toponavi.com. Distancoj.

 Historio 
Kasteltumulo Dievukalns en Lielvārde de la 1-a jarmilo a.K al 7-8 p.K jarcento estis loĝata de baltoj triboj. De la 9-a ĝis la 12-a jarcento, la lando estis parto de la Daūgava livonaj teroj. La nomo kiel  unue estis menciita en skribaĵoj en 1201 en la kroniko de Henriko, kiam la germanlingva Livonia Frataro konkeris baltan burgon tie kaj en 1229 konstruiĝis kavalira burgo Lennewarden.

Post la Livonia konkero de la krucistoj en la 13-a jarcento, la regiono venis sub la kontrolon de la Arkidiocezo de Rigo.

Post la kolapso de Livonio en la 1560-aj jaroj, ĝi venis al la pola-litova Duklando Pārdaugava, poste sub rekta pola kaj sveda rego. La kastelo estis detruita dum la Livonia Milito (1558–1583) kadre de la Nordiaj Militoj kaj ne estis reestigita, Lielvārde iĝis grandbieno sen granda setlejo proksime. En 1772, pro la disdivido de Pollando-Litovio, la regiono venis sub la kontrolon de Rusia Imperio.

En 1861 sur la linio Rigo-Moskvo estis konstruita la fervoja stacio Rembate, ĉirkaŭ kiu komencis disvolviĝi la moderna setlejo. En 1931, la urbo estis renomita Lielvārde, sed Rembate () restis la nomo de apuda kampara loĝloko kaj komunumo. En 1949, al Lielvārde estis koncedita la statuso de laborista vilaĝo (de 1961 - urbovilaĝo).Latvijas PSR Mazā Enciklopēdija - Latva Malgranda Enciklopedio, v. 2, p. 351. Post la restarigo de la sendependeco de Latvio, al Lielvārde estis koncedita urborajtoj la 5-an de marto 1992.

 Geografio 
La urbo situas en sudorienta parto de Meza Latva malaltebenaĵo ().Latvijas ģeogrāfijas atlants - Latvia geografia atlaso. "Jāņa sēta", 2020

Averaĝa temperaturo estas -6°C en januaro kaj +17°C en julio. Da precipitaĵo falas 700-750 mm jare.

 Transporto 
La aŭtovojo E22/A6 (Rigo-Daugavpils) kaj la fervoja linio Rigo-Moskvo pasas tra la urbo. Lokaj vojoj estas V971 (Lielvārde-Rozītes) kaj V969 (Lielvārde-Ogresgals). En la urbo ne ekzistas ponto super la Daŭgavo sude, la plej proksima estas en Ķegums (5 km).

 Loĝantaro 
Laŭ la stato de la jaro  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

 Ŝanĝo de loĝantaro 
 Jaro Homojstat.gov.lv1935709196736002000641820215896

 Etna strukturo 
 Jaro Homoj kune Latvoj Rusoj  Belorusoj Ukrainoj Poloj Litovoj La cetero 2000 6418 5225 (81%) 722 (11%) 173 (3%) 101 (2%) 74 (1%) 40 (1%) 83 (1%) 2021 5896 5132 (87%) 436 (7%) 93 (2%) 50 (1%) 57 (1%) 28 (0%) 100 (2%)

 Vidindaĵoj 
 Kastelruinoj.
 Urboparko kun skulptaĵoj.
 Loka muzeo de Andrejs Pumpurs.
 Kasteltumulo Dievukalns.
 Latva ligna kastela rekonstruo.
 Ekzotika birda ĝardeno.

 Bildoj 

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Urboj de Latvio