Franz Karl Franchy

Franz Karl FRANCHY (naskiĝinta la  en Bistrița, mortinta la  en Vieno estis rumanlanda kaj aŭstra verkisto. Li apartenis al la minoritato de la transilvaniaj saksoj.

 Vivo 
Post frekvento de gimnazio en Kluĵo li studis germanistikon kaj la latinan lingvon en Kluĵo kaj Debrecen. Dum la Unua mondmilito li venis - en la rango de rezerva oficiro - al la pola fronto. Postmilite li iris Vienon kie li verkis kontribuaĵojn por diversaj gazetoj kaj furoris kiel dramverkisto. La aŭstrian ŝtatanecon li ricevis en la jaro 1922-a. Samjare li iĝis negimnazia instruisto pri la germana lingvo kaj historio en Eisenstadt. En 1928 li ekdeĵoris por la landa registaro de Burgenlando.

Post kiam lia peto iĝi nemaldungebla oficisto rifuzitis li iris Vienon (1931) kie li vivis sub modestegaj kondiĉoj kiel liberprofesiulo.http://www.kuo-bt.at/ber-franchy.html  Krome li publika gajnis la famon pri elstara ŝakludkompetencoj.Johann Werfring: "Obsessive Zelebranten des königlichen Spiels.". Ĉe: Wiener Zeitung, 30.3.2017, aneksitaĵo ProgrammPunkte, p. 7.

En 1936 surscenigitis ĉe Raimund-teatro lia teatraĵo Der junge Wolf kaj en 1937 ĉe Burgteatrejo la verko Summa cum laude. Lia triumfo tamen estis Vroni Mareiter, kiu ĝuis pri 1.500 surscenigoj en 50 aŭstria respektive germaniaj urboj. Eĉ filmo faritis de ĝi.https://www.geschichtewiki.wien.gv.at/Franz_Karl_Franchy

Malpli konata estis lia romanverkisteco. Lia romano Spießer und Spielmann jam atentigis onin pri rakontotalento. La literature plej valora romano estis ŝajne Abel schlägt Kain (1951). Franchy verkis ankaŭ psikologie baztajn soci-romanojn, ekz. Ankläger Mitmann (1952), por kiu li gajnis premion de la eldonejo Kremayr & Scheriau okaze de konkurso; samkategoria estis Maurus und sein Turm (1961). Ankaŭ la romano Die vielen Tage der Ehe (1955) nombriĝis inter la plej vendataj libroj.

Kreadaro lia elstare figuras inter la reprezenta germanlingva literaturo el Aŭstrujo. Strebo lia estas senĉesa montro de etiko.

Li nuptis Annemarie Osten kun kiu li havis filon Felix (* 1943).

 Honoroj 
 1955: Förderungspreis des Bundesministeriums für Unterricht - por la verko Zwischen den Geleisen
 1955: Österreichischer Staatspreis für Dramatik
 1966: Ginzkey-Ring

 Verkaro 
 Dramoj 
 Nero (1922)
 Credo (1923/24)
 Die schwarze Not
 Summa cum laude (1937)

 Teatraĵoj 
 Vroni Mareiter (1938)
 Gesicherte Existenz (1943)
 Anna Groth (1955)
 Zwischen den Geleisen (1959)

 Romanoj 
 Die Mafta. Erzählung (1940)
 Maurus und sein Turm (1941)
 Spießer und Spielmann (1947)
 Abel schlägt Kain (1951)
 Ankläger Mitmann (1952)
 Berufene und Verstoßene (1951)
 Die vielen Tage der Ehe (1955)
 Die Brandgasse (1963)

 Literaturo 
 Hans Giebisch kaj Gustav Gugitz. Bio-Bibliographisches Literaturlexikon Österreichs von den Anfängen bis zur Gegenwart. Vieno: Hollinek, 1963.
 Walter Kleindel. Das große Buch der Österreicher. 4500 Personendarstellungen in Wort und Bild, Namen, Daten, Fakten. Vieno: Kremayr & Scheriau, 1987.
 Österreichisches biographisches Lexikon 1815–1950. Eldonis Österreichische Akademie der Wissenschaften. Vieno: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften / Wien/Graz: Böhlau, 1954 paĝoj.
 Robert Teichl. Österreicher der Gegenwart. Lexikon schöpferischer und schaffender Zeitgenossen. Vieno: Verlag der Österreichischen Staatsdruckerei, 1951.
 Lebendige Stadt. Almanach. Band 10. Wien: Amt für Kultur, Volksbildung und Schulverwaltung der Stadt Wien, 1963.
 Österreichische Akademie der Wissenschaften (eld.). Almanach. Band 113. Vieno: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, 1963.
 Adalbert Schmidt. Dichtung und Dichter Österreichs im 19. und 20. Jahrhundert. Band 2. Salzburg: Bergland-Buch 1964, paĝo 382.
 Rathaus-Korrespondenz. Vieno: Presse- und Informationsdienst, 20. September 1971

 Eksteraj ligiloj 

 Bad Tatzmannsdorfer Verein für Kultur, Umweltschutz und Ortsverschönerung pri Franz Karl Franchy (kun foto)
 Franchy ĉe whoswho.de
 Pri Franchy ĉe AEIOU-leksiono

 Notoj 

Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Pedagogoj
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Rumanaj verkistoj
Kategorio:Transilvaniaj saksoj
Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj
Kategorio:Klasikaj filologoj
Kategorio:Germanistoj
Kategorio:Mortintoj en Vieno