Vilhelmanoj

La Vilhelmanoj (, ), estis romkatolika ordeno kiu inter la 12-a kaj la 18-a jarcentoj oftis en la Sankta Romia Imperio kaj en Francujo. Oni ne konfuzu ilin kun alia movado, kelkfoje ankaŭ nomata "Vilhelmanoj", kiu estis reformmovado benediktana de abato Vilhelmo el Hirsau (ĉ. 1030–1091).Ernst Götzinger: Reallexicon der Deutschen Altertümer. Leipzig 1885, p. 1084 (tie ĉi interrete)

 Historio 
eta|Ermitejo je Malavalle, lulilo de la Vilhelmanoj (ruino)
eta|La Vilhelmanoj en Orlamünde, Turingio
eta|150ra|Kleinburlo, seĝo de la priora moŝto
La ordeno estiĝis el ermitejo de sankta Vilhelmo (mortis 1157) en Malavalle ĉe Castiglione della Pescaia el kiu iĝis la unua monaĥejo. Papo Gregorio la 9-a donis al tiu ĉi juna komunumo eklezian aprobon sub la kondiĉo ke ili vivu laŭ la Benediktana regulo.Kaspar Elm: "Die Annahme der Benediktregel unter Gregor IX.", ĉe: Beiträge zur Geschichte des Wilhelmitenordens. p. 43 ss. Poste la ordeno etendiĝis en Italujo, Francujo kaj norde de la Alpoj.

Meze de la 13-a jarcento estis fundamentaj ŝanĝoj. Pro la papa buleo Licet ecclesiae catholicae de papo Aleksandro la 4-a pluraj ermitaj ordenoj estis kunfanditaj kun la almozpetantaj de la aŭgustenanoj. La vilhelmana ordeno do ĉesis en 1256 kaj la eksaj monaĥoj iĝis aŭtomate ermitoj aŭgustenanaj. Post adaj intervenoj de kelkaj eksaj Vilhelmanoj, la papo reinstalis la klostran gruparon en 1266."Die Union zwischen Wilhelmiten und Augustiner-Eremiten (1256-1266)". Ĉe: Beiträge zur Geschichte des Wilhelmitenordens, p. 108-119

En Francujo oni nomis la Vilhelmanojn pro iliaj frokoj ankaŭ "blankmanteluloj" (Blancs-Manteaux). Ili posedis priorejojn ĉe Louvergny apud Rethel (fondis en 1249 grafo Johano de Rethel) kaj Montrouge apud Parizo (la dua ilia priorejo en Francujo; fondiĝo en la dua duono de la 13-a jarcento). En 1297 estis klostro en Parizo kie ili anstataŭigis la aŭgustenanojn. La domo pariza troviĝis en la nuna 4-a arondismento de Parizo ĉe la norda flanko de rue des Blancs Manteaux, tie kie komenciĝas nun la strato rue des Guillemites. Ankaŭ en Lieĝo estas memoro pri ili ĉar tuta urbokvartalo nomiĝas por ili, Guillemins. Tien la Vilhelmanoj estis venintaj en 1287 kaj ĉirkaŭ ilia monaĥejo estiĝis setlejo.

Post la forigo de la monaĥejoj en Aŭstrio sub imperiestro Jozefo la 2-a, la Gräfinthal-monaĥejo en Mandelbachtal estis la lasta sur teritorio de la Sankta Romia Imperio. Per buleo ĝin estingis la  lia papa moŝto Pio la 6-a post peto fare de la restintaj frokuloj.

 Monaĥejoj 
 Germanujo 
 Badeno-Virtembergo 
 Freiburg im Breisgau (Freiburg im Breisgau) 1262-1682
 Monaĥejo Mengen (Mengen) 1282-1725
 Monaĥejo Mühlbach (Eppingen) 1290-1546
 Monaĥejo Oberried (Oberried), 1252-1507 kaj 1682-1725

 Bavario 
 Monaĥejo Bedernau (Breitenbrunn), 1250-1263
 Monaĥejo Schönthal (Schönthal), 1250-1263
 Monaĥejo Seemannshausen (Gangkofen), 1255-1263

 Brandenburgio 
 Monaĥejo sur Frauenberg (Lübben (Spreewald)) 1497-1543

 Hesio 
 Monahejo Eschwege (Eschwege) 1291-1527
 Monaĥejo Freienhagen (Waldeck-Freienhagen), 1411-1527
 Monaĥejo Limburg (Limburg an der Lahn) antaŭ 1298-1568
 Monaĥejo Witzenhausen (Witzenhausen) 1294-1527

 Nordrejn-Vestfalio 
 Monaĥejo Paradies (Düren) 1252-1570
 Monaĥejo Falkenhagen (Lügde) 1427-1432
 Monaĥejo Grevenbroich (Grevenbroich), 1296-1628
 Monaĥejo Kleinburlo (apud Borken) 1361-1448
 Monaĥejo Mariengarden (Borken) 1245-1448

 Rejnlando-Palatinato 
 Monaĥejo Mainz (Mainz) 1364-mezo de la 15-a jc.
 Monaĥejo che Marko-kirko (Speyer) 1317-1500
 Monaĥejo Windsbach (Bacharach) 1288-antaŭ 1546
 Monaĥejo Marienpfort (Waldböckelheim) 1252-1559
 Monaĥejo Worms (Worms) 1299-1529

 Saksio-Anhalto 
 Monaĥejo Himmelpforten (Wernigerode) ĝis antaŭ 1253

 Sarlando 
 Monaĥejo Gräfinthal (Mandelbachtal), 1243-1785

 Ŝlesvigo-Holstinio 
 Monaĥejo Kuddewörde (Kuddewörde) 1495-1527

 Turingio 
 Gräfentonna (Tonna) 1396 ĝis Reformacio
 Monaĥejo Weißenborn (Ruhla) 1253-1536
 Monaĥejo Orlamünde (Orlamünde), 1331-1540
 Monaĥejo Rosenthal respektive Sinnershausen (Hümpfershausen) 1292-1530
 Monaĥejo Mülverstedt (Mülverstedt) antaŭ 1323-1540/5
 Monaĥejo Wasungen (Wasungen) 1299-1525/1545

 Belgujo 
 Alost
 Bernarphay aŭ Bernardfagne
 Beveren, Orienta Flandrio
 Bienvliet, nun urbokvartalo de Bruĝo
 Flobecq, 1283–?
 Lieĝo
 Nivelles, 1269–?
 Noordpeene, 1261–?Baron de Reinsberg-Düringsfeld, Traditions et légendes de la Belgique. Tome I, 1870 PDF

 Francujo 
 Monaĥejo Marienthal (Hagenau/Haguenau, 1250/1257–1520/1530, 1617–1765 jezuitoj)
 Priorejo Saint-Guillaume je Louvergny (Champagne)
 Monaĥejo je Montrouge (Île-de-France)
 Abatejo Saint-Médard je Soucy (Aisne)
 Monaĥejo Strasburgo, ĉ. 1298–1533, poste ĝi iĝis la protestantisma Vilhelmo-kirko

 Italujo (elekto) 
 Sant'Angelo apud Albana Lago
 San Guglielmo d'Acerona, inter San Casciano dei Bagni kaj Acquapendente
 Antimo-abatejo: 1291-1462;
 Eremitejo de Malavalle apud Castiglione della Pescaia
 San Maria dell'Assunta je Buriano
 Johano-abatejo je Palombara Sabina
 Sant'Antonio di Val di Carsia
 Miĥaelo-klostro je Monticchio
 Savinto-monaĥejo (Roccastrada)
 Kruco-kirko (Monterotondo Marittimo): ĉ. 1273
 Pankraco-kirko (Padule di Castiglione)
 Mario-Magdala-kirko je Montepescali
 Kviriko-abatejo apud Populonia
 Antimo-kirko je Piombino

 Polujo 
 Monaĥejo Lipiany, antaŭ 1256, poste ermitoj aŭgustenanaj; menciiĝo inter 1266 kaj 1290

 Svisujo 
 Monaĥejo Sion en (Klingnau), fonditis en 1269, venis en 1725 en la posedon de la klostro de St. Blasien.Anton Kottmann: Art. "Sion bei Klingnau AG, Wilhelmiten". Ĉe: Helvetia Sacra, III: Die Orden mit Benediktinerregel, volumo 3: Die Zisterzienser und Zisterzienserinnen, die reformierten Bernhardinerinnen, die Trappisten und Trappistinnen und die Wilhelmiten in der Schweiz. A. Francke Verlag, Bern 1982, p. 1111–1128.

 Ĉeĥujo 
 Monaĥejo Pivoň, post 1250/1256, fondis ĝin bavaraj monaĥoj de Schönthal (Supra Palatinato); poste por aŭgustenanoj ermitaj

 Referencoj 

 Literaturo 
 Kaspar Elm: Beiträge zur Geschichte des Wilhelmitenordens. Böhlau, Köln 1962. Itala traduko tie ĉi interrete
 Jörg Sonntag (eld.): Die Statuten der Wilhelmiten (1251-1348). Zeugnisse der Verfassung eines europäischen Ordens. Edition und Übersetzung. Schnell & Steiner, Regensburg 2018, ISBN 978-3-7954-3421-2 (eltiraĵo).

 Eksteraj ligiloj 

 Esploroj pri la Vilhelmanoj
 http://www.newadvent.org/cathen/15644b.htm

Kategorio:Romkatolikaj ordenoj kaj kongregacioj
Kategorio:Malaperis en 1785