Opriĉniko

Opriĉniko (ruse опри́чник) estas historia termino por nomi korpogardiston, personon el la opriĉnina armeoЭСБЕ, persona gardistaro kreita de la rusa caro Ivano la Terura kadre de la politika reformo en 1565. En Esperanto la vorto estas konata dank’ al esperantigo de la grava rusa romano „Princo Serebrjanij“, eldonita en 1912La teksto de la traduko ĉe Projekto Gutenberg kaj reeldonita de Mondial en Novjorko en la jaro 2008Vd. recenzon en „Beletra Almanako“ №3..

Opriĉniko estas pli malfrua termino por ĉi tiu fenomeno. La antikva slava vorto „opriĉ“ (adverbo kaj prepozicio), laŭ la vortaro de Dahl, signifas „ekstere, ekster la randoj, malantaŭ io“, de ĝi la adjektivo „opriĉnij“ signifas „speciala, aparta“. En la tempo de la caro Ivano la gardistoj estis nomitaj simple „la homoj de la suvereno“. La vorto „opriĉnik“ iĝis populara en la rusa lingvo per la klopodoj de la historiisto N. M. Karamzin (li uzis ĝin en la „Historio de la Rusa Ŝtato“) komence de la 19-a jarcento kaj iĝis kromnomo por tiuj, kiuj batalis kontraŭ revoluciulojЧернявская Т., Милославская К., Ростова Е., Фролова О., Борисенко В., Вьюнов Ю., Чуднов В. Большой лингвострановедческий словарь. — М.: Государственный институт русского языка имени А. С. Пушкина; АСТ-Пресс, 2007. per kruelaj rimedoj.
maldekstra|eta|228x228ra| Pentraĵo de N. V. Nevrev. „Opriĉnikoj“
Ĉe la jaro 1573, la suvereno havis ĉirkaŭ 2 mil opriĉnikojn, laŭ financaj kalkuloj. El tiuj proksimume 700 homoj estis personaj gardistoj. La ceteraj estis dividitaj laŭ kvar ordoj: Lita (zorgis pri la mastrumaj aferoj de la palaco), Defenda (armiloj), Ĉevala (ĉevalbredado) kaj Sata (manĝaĵo). Pli poste la opriĉnina armeo atingis 5-6 mil personojnСамодержавие духа.

La gardistoj-opriĉnikoj vestis sin per nigraj vestoj, similaj al tiuj de monaĥojСамодержавие духа.

Opriĉnik (en rusa: «Опричник», IPA: [ɐˈprʲitɕnʲɪk]), tradukita foje kiel La Gardisto, estas opero en kvar aktoj, kvin scenoj, de Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij por sia propra libreto laŭ tragedio La Opriĉnikoj (en rusa: Опричники) de Ivan Laĵeĉnikov (1792–1869). La temo de la opero estas la opriĉnikoj. La agado okazas en la kortego de Ivano la Terura dum la epoko de la Opriĉnina (1565–1573).

 Literaturo 

 Михельсон М. И. образных слов и иносказаний/Опричник/ Опричник (недоступная ссылка) (недоступная ссылка с 14-06-2016 [1957 дней]) // Русская мысль и речь: Своё и чужое: Опыт русской фразеологии: Сборник образных слов и иносказаний: В 2 т.
 Т. 1. — СПб.: [Тип. Имп. Акад. наук, 1903 (или 1904)]. — [4], VIII, 779 с.
 Т. 2. — СПб.: [Тип. Имп. Акад. наук, 1903 (или 1904)]. — 580, 250 с.
 Голобутский В. А. Запорожское казачество. — К., 1957.
 Большой лингвострановедческий словарь. // Т. Н. Чернявская, К. С. Милославская, Е. Г. Ростова, О. Е. Фролова, В. И. Борисенко, Ю. А. Вьюнов, В. П. Чуднов. — М.: Государственный институт русского языка имени А. С. Пушкина, АСТ-Пресс, 2007.

 Referencoj 

Kategorio:Historio de Rusio
Kategorio:Feŭdismo