Padiŝaho

Padiŝaho aŭ Padiŝaĥo, literumita ankaŭ Padishah ('Mastra Reĝo'; el persa: pād
[aŭ en malnovpersa lingvo: * pati], 'mastro', kaj shāh, 'reĝo'),Etymonline.com, s.v. "pasha" .Bartbleby.com Dictionary & Etymology foje literumita Padeshah (padeŝaho) aŭ Padshah (padŝaho) (; ; , [ˈpaːdiʃah]; , ), estas superlativa titolo de suvereno de persa deveno.

Formo de la vorto estas konata jam el Mezpersa lingvo, aŭ el Pahlavia lingvo, kiel pātaxšā(h) aŭ pādixšā(y)."pad(i)shah ." The Oxford Dictionary of English Etymology. Alirita la 22an de Septembro, 2021, el Encyclopedia.com:  Mezpersa pād povas veni el Avesta paiti, kaj estas simila al titolo Pati. Xšāy, "regi", kaj xšāyaθiya, "reĝo", estas el malnova persa.

Ĝi estis adoptita de kelkaj monarkoj kiuj postulas la plej altan rangon, iom ekvivalenta al la antikva Persa nocio "Granda Reĝo", kaj poste adoptita de post-Akemenidoj kaj la Mogolaj imperiestroj de Hindio. Tamen, en kelkaj periodoj ĝi estis uzita pli ĝenerale por aŭtonomaj islamaj regantoj, kiel en la verko Hudud al-'Alam de la 10-a jarcento, en kiu eĉ kelkaj malgrandaj princoj de Afganio estas nomataj pādshā(h)/pādshāʼi/pādshāy.Babinger, Fr. & Bosworth, C.E. (1995). "Pādis̲h̲āh". En Bosworth, C. E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W. P. & Lecomte, G. (eld.). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume VIII: Ned–Sam. Leiden: E. J. Brill. ISBN 978-90-04-09834-3.

La regantoj de diversaj tronoj – el kiuj la du unuaj efektive regantaj la ĉefajn imperiojn de Okcidenta Azio – estis stiligite nomitaj Padiŝaho:
 La Ŝaho de Irano, origine ĉefe ĉe la Safavidoj
 La Sultano de Otomana Imperio
 La Ŝahanŝahoj de la Mogola Imperio
 Kelkaj Selĝukaj regantoj, kiel la Granda Selĝuko Ahmad Sanĝar (kiel padishah-i sharq-u gharb, traduko el la araba malik al-mashriq wa al-maghrib [Reĝo de Oriento kaj Okcidento]), Sultano de Rum Kajĥusraŭ la 1-a (kiel Padiŝaho de Islamo), kaj Sultano de Rum Kajkubad la 1-a (kiel pādshāh).
 Kaj multaj aliaj regantoj de diversaj ŝtatoj.

Referencoj

 Vidu ankaŭ 

 Begum
 Emiro
 Navabo
 Ŝaho
 Sultano

 Eksteraj ligiloj 
 Babinger, Fr. & Bosworth, C.E. (1995). "Pādis̲h̲āh". En Bosworth, C. E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W. P. & Lecomte, G. (eld.). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume VIII: Ned–Sam. Leiden: E. J. Brill. ISBN 978-90-04-09834-3.

Kategorio:Regnestroj
Kategorio:Nobelaj titoloj
Kategorio:Monarkio
Kategorio:Kulturo de Irano
Kategorio:Persaj vortoj kaj esprimoj