Tragedio de Ĉurapĉa

La tragedio de Ĉurapĉa  estis deviga transloĝigo de pli ol 40 kolĥozoj de la Distrikto de Ĉurapĉa en Jakutio por fiŝkaptado en arktajn distriktojn de la respubliko dum la milito laŭ decido de la Jakuta regiona komitato de KPSU, rezultinta en pereo de pli ol 1700 homoj.

 Historio 
La jaroj ekde 1939 ĝis 1942 en Jakutio, kaj speciale en terkultivaj kaj bredaj distriktoj, estis malabundaj pro trosekeco. En 1941 pereis 12 % kaj en 1942 32 % de cerealaj kampoj. Staton de la loĝantaro aldone malbonigis malfacilaĵoj kaj suferoj, estiĝintaj pro komenciĝo de la milito. Pro malfacila nutra situacio en la lando kaj en la fronto, la 6-an de januaro 1942 la Konsilio de Popolkomisaroj (registaro) kaj la Centra Komitato de Komunista Partio akceptis la rezolucion Pri evoluigo de fiŝkaptejoj en la riverbasenoj de Siberio kaj Fora Oriento (). Laŭ tiu rezolucio, NKVD gvidata de Lavrentij Berija devis antaŭ la 1-a de julio 1942 deporti en Jakution por laboro en fiŝkaptado sesmil specialajn transloĝigitojn por pliampleksigo de fiŝkaptado ĉe riveroj de Jakutio je tri kaj duona obloj. Sed antaŭ la indikita dato venis nur 4150 homoj, precipe ingriaj finnoj elloĝigitaj el la Leningrada provinco.

Pro nesufiĉo de loĝantaro la 11-an de aŭgusto 1942 buroo de la Jakuta Regiona Komitato de Komunista Partio, gvidata de la unua sekretario Ion Stepanenko faris la rezolucion Pri aranĝoj rilate al la kolĥozoj de la Distrikto de Ĉurapĉa (). Laŭ ĝi, estis transloĝigitaj kaj ricevis fiŝkaptan statuson 41 kolĥozoj, 1655 mastrumoj, 4988 homoj. El ili en la Distrikton de Kobjaj 18 kolĥozoj, 683 mastrumoj, 2493 homoj; en la Distrikton de Ĵigansk 13 kolĥozoj, 540 mastrumoj, 1736 homoj; en la Distrikton Bulunskij 10 kolĥozoj, 252 mastrumoj, 759 homoj. Entute transloĝigitaj estis 4988 homoj, en tiu nombro 990 infanoj. Ĉiu transloĝigato devis kunpreni ne pli ol 16 kilogramojn inklude manĝaĵojn. Transloĝigo okazis fine de septembro kaj komence de oktobro 1942, kiam jam estis malvarmo kaj neĝo. Transloĝigatoj al la Distrikto de Kobjaj kaj Distrikto de Ĵigansk povis kunpreni bovojn kaj ĉevalojn, por transloĝigatoj al la Distrikto Bulunskij tio estis malpermesita. Restintaj brutoj estis transdonitaj al ŝtataj institucioj kontraŭ la prezo je 41 kopekoj por unu kilogramo. Ĉiuj estis ŝarĝataj sur ĉarojn kaj dum kvin tagoj veturigataj al la loĝloko  kie homoj restis sub aperta ĉielo dum du-tri semajnoj. Poste ili estis ŝarĝataj sur barĝojn kaj aliajn ŝipetojn ne celitajn por transveturigo de homoj; multaj mortis dumvoje, kaj restintoj estis elŝarĝataj, foje en hazardajn lokojn, sur dezertajn bordojn.

Post monato kaj duono rezolucio de la regiona komitato likvidis sep loĝlokojn: Tanda-Baĥsitskij, Baĥsitskij, Belolubskij, Alĉagarskij, Mugudajskij, Melĵeĥsinskij kaj Tjolojskij. Kelkaj el ili neniam estis restarigitaj. La rezolucio preskribis ke transloĝigendaj estas ĉiuj laborantoj kaj iliaj familianoj sendepende de aĝo.

Homoj pasigis en malfacilegaj kondiĉoj tri jarojn (1942—1944), multaj mortis (plejparte tiuj estis maljunuloj, virinoj kaj infanoj). Nur en 1944 laŭ peticio de la estro de la Konsilio de popolkomisaroj de Jakutio,  nova partia kaj mastruma estraro de Jakutio decidis revenigi la transloĝigitojn hejmen. Rezulto de la eksperimento estis tragedia: je la 1-a de januaro 1947, revenis al siaj hejmlokoj 1108 homoj el 4988, 15 kolĥozoj el 41, 433 mastrumoj el 1655. Kelkcent homoj restis loĝi en nordaj distriktoj.

 Atestoj kaj pritaksoj 

 Memoro 
 19-a de septembro estas deklarita kiel Tago de memoro kaj funebro pri la viktimoj de la perforta transloĝigo en la Distrikto de Ĉurapĉa.
 La 4-an de junio 2002 aperis Ukazo de la Prezidanto de Respubliko Saĥao (Jakutio) «Pri aldonaj aranĝoj por kompenso de malprofito, kaŭzita al la loĝantaro de la Distrikto de Ĉurapĉa pro transloĝigo en 1942—1945», preskribanta avantaĝojn por tiuj transloĝigitoj, kiuj tiam ankoraŭ vivis.
 La 19-an de septembro 2012 lanĉita estis memorialo pri la viktimoj de la transloĝigo «Patrino kaj infano», renovigita al la sepdekjariĝo de la tragedia evento.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 



Kategorio:Historio de Jakutio
Kategorio:20-a jarcento en Rusio
Kategorio:Historio de Arkto
Kategorio:Deviga migrado
Kategorio:Malsategoj en Rusio