Miguel Torga

Miguel TORGA,La vorto "torga" en la portugala aludas al natura montara planto, nome eriko; nune en sia naskoloko estas memormonumento kaj apude plantita "torga". Pri Miguel oni vidu sube. plumnomo de Adolfo Correia da Rocha (São Martinho de Anta, Trás-os-Montes, 12-a de Aŭgusto 1907-Koimbro, 17-a de Januaro 1995), estis portugala romanisto, artikolisto, dramaturgo kaj poeto. Same menciindas liaj "Taglibroj" kaj lia etenda memorlibro, "La mondokreo". Li estas unu el plej famaj portugalaj verkistoj de la 20-a jarcento kaj tiukadre estis la unua verkisto al kiu estis atribuita la prestiĝa Premio Camões, nome la plej grava premio por literaturo en la portugala lingvo.

 Biografio 
Filo de malriĉa kamparana familio, la manko de ekonmiaj resursoj sendis lin al nura eblo tiama por studi, nome al seminario. Li pasigis iom da tempo en burĝa domo de Porto, en kiu li faris diversajn hejmservojn, kaj samtempe li alternis siajn studojn en la seminario dum du jaroj. Tiu cirkonstano ŝanĝiĝis kiam la junulo translokiĝis al Brazilo, estante dektri-jaraĝa.

En Brazilo li pasigis kvin jarojo en bieno de Minas Gerais sub la protektado de onklo; dum sia vivo li revenos tien nur por mallonge, dufoje. Lia onklo ankaŭ helpis lin reveni al Portugalio en 1925 kaj havigis al li monkvanton monate por sekvi siajn studojn. Post du jaroj li finis la mezlernadon kaj en 1933 finis la karieron de medicino en la Fakultato de Medicino de la Universitato de Koimbro. Tiam li iniciatis siajn Taglibrojn, tiom gravaj por sekvi siajn sentojn kaj la historion de Portugalio mem en la 20-a jarcento.

Li specialiĝis en otorinolaringologio, enposteniĝis kiel kuracisto kaj ankaŭ kiel veterinaro en diversaj lokoj de la lando (Leiria, inter aliaj), antaŭ setliĝi definitive en 1941 en Koimbro, kie li malfermis konsultejon kiun li plutenis ĝis la fino de sia vivo.

 Verkokariero 
Publikiginte poezion, nome Ansiedade, Rampa, Tributo kaj Abismo kaj prozaĵon, Pio Azimo, subskribitajn ankoraŭ de Adolfo Rocha, li integriĝis en la grupo kiu eldonis la revuon Presença, formita en 1927 de Branquinho da Fonseca, Joao Gaspar Simoes kaj José Régio. La revuo publikiĝis ĝis 1940, sed Torga kunlaboris nur ĝis 1930. Poste, en 1936 li estris alian revuon, nome Manifesto, kiu publikiĝis ĝis 1938. En 1934, en la libro de prozo A terceira voz, naskiĝis la pseŭdonimo Miguel Torga, kreita per la nomo de ofta arbusto en Trás-os-Montes (torga) kaj de la nomo Miguel, de gravaj hispanaj personecoj tre admiritaj de li: nome Miguel de Cervantes, Miguel de Molina kaj Miguel de Unamuno.

En 1936 li publikigis O outro libro de Job kaj la venontaj jaron li ekpublikigis la verkoserion La mondokreo, longa rakonto de membiografia karaktero kies kvina kaj lasta volumo estis publikigita en 1981.

En 1939 li publikigis La kvara tago de la mondokreo (en La mondokreo), rezulto de vojaĝo tra Hispanio detruita de la Hispana Enlanda Milito. La libro estis akuzita de la PIDE (politika politiko) kiel komunistema (li neniam aliĝis al politika partio, kiel asertis en sia taglibro), kaj estis malpermesita de la cenzuro de la reĝimo de Salazar, kaj li mem estis arestita kaj enkarcerigita dum monatoj en la urbo Leiria kaj poste en la prizono de Aljube, de Lisbono kaj la libro estis denove publikigebla nur pos 32 jaroj, nome en 1971.Torga, Diario (1932-1987), Alfaguara, 2006, p. 39, noto

Dum la 1940-aj jaroj li publikigis kvar librojn de poezio: Lamentação (1943), Liberação (1944), Odes (1946), Nihil sibi (1948). Aperis ankaŭ Bichos (1940), novelaro, kaj Novaj rakontoj de la montaro (1944), kaj la unuaj kvar volumenoj de Taglibroj.

Dum la 1950-aj jaroj li publikigis jam kiel prestiĝa literaturisto Cántico de homem (1950), Penas do purgatório (1954), Orfeu rebelde (1958), Cámara ardente (1962) kaj Poemas ibéricos (1965).

La Revolucio de la Diantoj rehabilitigis tute la verkiston. Li ricevis kelkajn internaciajn premiojn, kaj en 1978 la portugala registaro organizis oficialajn omaĝojn de la 50 jaroj de la literatura kariero de Torga. En 1989 li ricevis la honoron de la Premio Camões, nome la plej grava por verkistoj de portugala lingvo. Totale lian verkaron komponas pli ol duoncento de titoloj, kaj kelkaj estis tradukitaj al 16 lingvoj.

 Verkoj 
 Poezio 
 1928 - Ansiedade
 1930 - Rampa
 1931 - Abismo
 1936 - O outro livro de Job
 1943 - Lamentação
 1944 - Libertação
 1946 - Odes
 1948 - Sibi
 1950 - Cântico do Homem
 1952 - Alguns ibéricos
 1954 - Penas do Purgatório
 1958 - Orfeu rebelde
 1962 - Câmara ardente
 1965 - Poemas ibéricos
 1997 - Poesia Completa, volume I
 2000 - Poesia Completa, volume II
 2017 - Poesia Completa, volume III

 Prozo 
 2000 - Pão Ázimo
 2000 - Criação do Mundo
 1934 - A Terceira Voz
 Farrusco. The Blackbird and other Stories from the Portuguese. Farrusco. The Blackbird and other Stories from the Portuguese. Tradukita kun Introduction de Denis Brass. Ilustraĵoj de Gregorio Prieto. George Allen & Unwin Ltd.; Londono, 1950.
 1937 - Os Dois Primeiros Dias
 1938 - O Terceiro Dia da Criação do Mundo
 1939 - O Quarto Dia da Criação do Mundo
 1940 - Bichos
 1941 - Contos da Montanha, "Diário I"
 1942 - Rua
 1943 - O Senhor Ventura, "Diário II"
 1944 - Novos Contos da Montanha
 1945 - Vindima
 1946 - Diário III
 1949 - Diário IV
 1950 - Portugal
 1951 - Pedras Lavradas, Diário V
 1953 - Diário VI
 1956 - Diário VII
 1959 - Diário VIII
 1974 - O Quinto Dia da Criação do Mundo
 1976 - Fogo Preso
 1981 - O Sexto Dia da Criação do Mundo
 1982 - Fábula de Fábulas
 1999 - Diário: Volumes IX a XVI (1964-1993), Diário: Volumes IX a XVI (1964-1993), Publicações Dom Quixote e Herdeiros de Miguel Torga, 2.ª edição integral, ISBN 972-20-1647-4

 Teatraĵoj 
 1941 - Terra Firme e Mar
 1947 - Sinfonia
 1949 - O Paraíso
 1950 - Portugal
 1955 - Traço de União

 Eseoj 
 Ensaios e Discursos.Ensaios e Discursos, publicações Dom Quixote, Lisboa, 2001, ISBN 972-20-1681-4 , ‘’tomou por base, respetivamente, os textos da 6.ª edição de Portugal, Coimbra, 1993; da 2.ª edição revista de Traço de União, Coimbra, 1969; e da edição de Fogo Preso, Coimbra, 1989”, conforme nota do editor, p. 8.

 Tradukoj 
Liaj libroj estis tradukitaj al diversaj lingvoj, foje kun lia prefaco: inter aliaj lingvoj al hispana, franca, angla, germana, ĉina, japana, kroata, rumana, norvega, sveda, nederlanda, bulgara.

 Notoj 

Kategorio:Portugalaj verkistoj
Kategorio:Portugalaj kuracistoj