Hungarlingva Teatro en Pozono

La teatra vivo en Pozono (konata ankaŭ kiel Preßburg, nuntempa Bratislavo) komence estis german- kaj latinlingva, poste ankaŭ hungarlingva.
eta|maldekstre|

 Historio 
La germana civitaneco de la urbo aranĝis pruvite pripaskajn spektaklojn de 1439 ĝis 1545. Ekde 1628 la jezuitoj aranĝis teatraĵojn en lernejo, ekde 1673 en preĝejo. Ekde 1733 germanaj migraj aktoroj pli kaj pli regule vizitis la urbon. Post jardeko ili konstruis porokazan teatrejon. La unua ŝtona teatrejo estis konstruita en 1776. Menciindas, ke en Hungarlando ĉi tie estis videbla la Hamleto germanlingve. Pozono en 1783 perdis la statuson de hungara ĉefurbo, tial poste la teatra vivo retiriĝis al spektakloj en grafaj palacoj. La unuaj hungarlingvaj spektakloj okazis en 1789 en la seminariejo, la aktoroj estis pastroj. La unuaj migraj teatraj trupoj alvenis ekde 1820 kun estreco de Dávid Kilényi, Ferenc Komlóssy (aktoro), Imre Szigeti kaj aliaj. Intertempe en 1843 oni konstruis subĉielan scenejon, kiu funkciis ĝis 1900. La teatrejo el 1776 estis malkonstruita en 1884 kaj pli nova estis konstruita en 1886, kie oni prezentis hungar- kaj germanlingvajn teatraĵojn.
eta|

Depost naskiĝo de Ĉeĥoslovakio la teatro translokiĝis al Slovaka Nacia Teatro, tamen pli malofte estis videblaj ankaŭ hungar- kaj germanlingvaj teatraĵoj. Inter 1945-1956 neniam okazis hungarlingvaj teatraĵoj, poste el Hungario alvenis pluraj teatraj trupoj.

 Inaŭguro en 1886 
Arkitektoj de la nova baroka-renesanca teatrejo havanta la nomon Városi Szinház (Urba Teatro) estis Ferdinand Fellner kaj :de:Hermann Helmer. Origine sur la fasado estis videblaj bustoj de Ferenc Liszt, Johann Wolfgang von Goethe, Ŝekspiro, József Katona kaj Mihály Vörösmarty. Dum la inaŭguro ĉeestis Kálmán Tisza kune kun la plena ministraro kaj Mór Jókai. La ĉefspektaklo estis la nacia opero Bánk bán.

 Rekonstruoj 
En 1934 la teatro estis rekonstruita kaj la menciitaj bustoj estis forigitaj. En 2003 tiuj bustoj estis remetitaj, escepte anstataŭ Vörösmarty oni kreis pli novan pri Wolfgang Amadeus Mozart. La sekvaj rekonstruoj okazis en 1949 kaj 1972.

 Elektitaj teatrestroj 
 Iván Relle (1899-1901)
 Péter Andorffy (1905-1907)
 Kálmán Balla (1907-1911)
 :de:Paul Blasel (germanlingva frakcio)
 Károly Polgár (1911-1924)

 Elektitaj rolantoj 

 Oszkár Beregi
 Lujza Blaha
 Marietta Erdélyi (operkantisto)
 Gyula Gózon
 Béla Heves
 Anikó Hivatal
 Gyula Kabos
 Lujza Kállay
 Kántorné
 Sándor Korda (aktoro)
 Márton Lendvay
 Károly Mosonyi
 Sándor Papír
 Károly Somogyi (1880-1960)
 József Szeles
 Zsigmond Szentpétery
 Róza Déryné Széppataki
 József Tamássy

 Aliaj teatranoj 
 Dezső Major, dramaturgo
 Zsigmond Mányai, reĝisoro

 Fontoj 





Kategorio:Pozono
Kategorio:Hungara lingvo
Kategorio:Teatrejoj
Kategorio:Bratislavo