Henning Göde

Henning Göde (1450-1521) estis germana juristo, rektoro, kleriko kaj unua profesoro pri teologio en la Universitato de Wittenberg kaj profesoro pri juro en la Universitato de Erfurto.

 Biografio 
Göde enmatrikuliĝis en la Universitato de Erfurto en la somera semestro 1464 kaj akiris la akademian gradon kiel "Magistro pri Artoj" en 1474. En 1478 li estis sendita al Romo de la urbo Erfurto por akiri permeson transloĝigi la erfurtan monaĥejo por ke oni konstruu kastelon kiel ĝia anstataŭaĵo. Jam en 1486 li akiris la "Licentia gradum sumendi"Latine: Permeso por fari la paŝon, dokumento kiu donas permeson por preni ĉiujn rimedojn por solvi situacion. kaj ekde tiam li povis profesori en la universitato. La 26-an de oktobro, 1489 li doktoriĝis pri ambaŭ juroj, laika kaj eklezia juro, kaj estis akceptita kiel membro de la jura fakultato.

En sia funkcio kiel advokato, li asistis la konsiliojn de la urboj, precipe en la norda Germanio. Li ankaŭ laboris por diversaj reĝaj domoj kaj reprezentis ilin kiel bonegan oratoron ĉe dietoj, ŝtataj parlamentoj kaj ĉe pacaj intertraktadoj. Li ankaŭ laboris kiel asesoro de la Urba Konsilio de Erfurto, kies servo estis al li pagita. Per siaj agadoj li atingis vaste agnoskitan reputacion, tiel ke li estis elektita rektoro de la institucio en la Universitato de Erfurto en la vintra semestro 1486 kaj en la vintra semestro 1489.

Kiam li iĝis dekano de la jura fakultato, li estis nomumita kanono de la beatae Mariae virginis kolegiata preĝejo. La verkoj, kiujn li lasis, montras, ke, kiel juristo, li elstariĝis super la tiutempa mezumo. Li estis malferma al novaj ideoj, kaj instigis siajn studentojn studi puran filozofion, kaj estis sincera apoganto de la emerĝanta humanismo. En 1509 okazis disputoj kun la konsilio de Erfurto, kaj rezulte Göde forlasis la urbon la 13-an de julio.

Li turnis sin al Gotha por disponigi sin kiel princa konsilio por la patronoj de Wettin. Somere 1510 al li estis ofertita la ĉefprofesoro de la jura fakultato fare de Frederiko la Saĝa en la saksia elektorezidejo en la Universitato de Wittenberg. Li ekoficis la 8-an de oktobro, iĝante preposto de la kastela preĝejo kaj prelegante pri la dekreto "De constitutionibus". Kiel konsilisto de la elektisto, li estis aktiva ĝis la elekto de Karolo la 5-a kiel imperiestro.

Göde ne komprenis la teologion de la reformacio, kiu ĵus aperis per Marteno Lutero, ĉar li dubis pri ĝia seriozeco. En sia sinteno antaŭ la kurio, li deklaris, ke li volas rezervi sian propran sendependan juĝon kaj estas sufiĉe neŭtrala pri ĉi tiu demando. Li do malvarme komentis, ke la Malpermeso-BuleoExsurge Domine (Leviĝu, Sinjoro) de la 13-a de junio 1520 ne multe damaĝus pro formomanko. En 1516 okazis repaciĝo kun la konsilio de Erfurto kaj Göde revenis tien, sed tuj reiris al Wittenberg kie li mortis tie fraŭla kaj seninfana.

Kiel riĉulo, li havis riĉaĵon je 15 mil guldenoj kaj domon en Erfurto. Ĉi tiu fortuno venis en la manojn de la universitato de Wittenberg kaj estis uzata por pagi stipendiojn. Li trovis sian finan ripozejon en la kastela preĝejo de Wittenberg. Estas bronza plako sur la tombo, ĵetita de Peter Vischer (1455-1529) en Nurenbergo. La samo videblas denove en la Katedralo de Erfurto, ĉar Göde estis kanoniko tie.
eta|maldekstre|380px|De Libellis formandis, eldonita en (1552) far Henning Göde (1450-1521).

 Verkaro 

 Mandat an den Klerus, 1509
 Nec noua. nec nullis exemplis prodita res est Sacra deo populis scripta legenda dari Precipue ceu praesentis referentia Christi Horrores., 1520
 Ordinis judiciarii processus ..., 1538
 Consilia reverendi et clarissimi ac ingenio eruditione..., Melchior Kling, Wittenberg, 1545
 Dn. Henningi Goeden Havelbergensis Ivreconsulti clarißimi, Iudiciarij ordinis Processus, 1552
 Iudiciarij ordinis Processus, 1552
 Processus. Item Dom. Odofredi summa de libellis formandis, 1552
 Tractatus in quo ordinis iudiciarij..., 1561
 Processus ordinis iudiciarii, 1563
 Consilia Celeberrimi, ac ingenio, eruditione, 1609

 Literaturo 
 Personensuche
 Martin Luther and the Reformation in Germany
 International Dictionary of University Histories
 The Christian Treasury
 The Personal Luther: Essays on the Reformer from a Cultural Historical Perspective
 The Poetic Works of Helius Eobanus Hessus
 Melchior Adam
 Wikisource
 Allgemeine Deutsche Biographie
 Deutsche Biographie

 Vidu ankaŭ 

 Alberto (Prusio)
 Andreas Bodenstein
 Eobanus Hessus
 Filipo la Justulo
 Filipo de Palatinato
 Frederiko la saĝa
 Gerolamo Cardano
 Ĝirolamo Aleandro
 Gregor Brück
 Hans Grüninger
 Hermann von Neuenahr
 Johannes von Staupitz
 Johannes Dobeneck
 Johannes Eck
 Johannes Osthusen
 Johannes Petreius
 Johano Frederiko la Grandanima
 Jodocus Koch
 Konrad von Megenberg
 Leonhard Thurneysser
 Lucas Cranach la Maljuna
 Marteno Lutero
 Martin Pollich
 Nikolaus von Amsdorf
 Oswald Myconius
 Ulrich von Hutten
 Willibald Pirckheimer

 Referencoj 

Kategorio:Mortintoj la 21-an de januaro
Kategorio:Germanaj juristoj
Kategorio:Germanaj rektoroj