Anakoluto

En retoriko, la anakoluto estas vortfiguro subita rompo de gramatika strukturo, ŝanĝo de unu sintakso al alia.

 Uzoj 
La anakoluto estas, en prozo, ofte rigardata kiel gramatika aŭ stila eraro. Tamen, ĝi estas kelkfoje uzata en poezio por la subita, rompa efiko kaj pro metriko.

 Ekzemploj 
La Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto citas la jenajn du ekzemplojn de anakoluto, el la verkoj de L. L. Zamenhof. La unua ekzemplo estas el Al la Fratoj:

La sintakso de la unuaj du propozicioj estas:
Glora [estas] la celo
Sankta [estas] l’ afero
La tria ŝajne komenciĝas same:
La venko [estas? …]
sed la gramatika strukturo ŝanĝiĝas al la ĉi-suba neparalelaĵo:
baldaŭ ĝi venos;

Jen la dua ekzemplo el PIV:

La sintakso de la unua propozicio ŝajne daŭrus kiel
la proponoj havas la karakteron ne de postulo, [sed de io alia…]
Sed, fakte, ĝia sintakso daŭras tute alimaniere.

Dahlenburg citas alian ekzemplon de anakoluto, en tradukita poezio de Castro Alves:

La unuaj du versoj estas jena sintakse:
morti estas vidi l’ estingiĝon de lumo nin en ŝtorm’ orientanta
aŭ, en pli ordinara vortordo,
morti estas vidi la estingiĝon de lumo orientanta nin en ŝtormo
La tria verso komenciĝas paralele:
aŭskulti [estas umi la ion? …]
sed ĝi daŭras jene:
aŭskulti kondamnito sonorilon,
La infinitivo aŭskulti ne uziĝas kiel subjekto (simile al la unua verso), sed kiel la ĉefverbo, kun subjekto kondamnito kaj objekto sonorilon.

 Etimologio 
La termino anakoluto devenas de la helena vorto  anakólouthon, kunmetaĵo de  an- “sen” kaj  ákólouthos “sekva”: tiel, “ekster la ordinara sekvaĵo”.

 Referencoj 

Kategorio:Retoriko