Umberto Boccioni

Umberto BOCCIONI (Reggio di Calabria, 19-a de Oktobro 1882 - Sorte, Verono, 16-a de Aŭgusto 1916) estis itala pentristo kaj skulptisto, teoriulo kaj ĉefa reprezentanto de la movadoj futurismo kaj impresionismo.

 Biografio 
Boccioni entreprenis longan esploran kaj studan laboron pri la lombarda pejzaĝo kaj kampolaboro, inspirite de la itala pejzaĝmajstro Francesco Filippini, antaŭ ol reformuli siajn proprajn verkojn ene de la movado de la futurismo, kiu tamen retenis tiun vidpunkton. La unuaj verkoj kreitaj de Boccioni inter 1903 kaj 1907 rekte devenas el la naturalista tradicio aktiva en Lombardio, precipe en Milano, fine de la 19-a jarcento. Inter la plej rekoneblaj modeloj estas Francesco Filippini, kies pentraĵoj estis vaste ekspoziciitaj en la artaj rondoj de Milano.V. Terraroli (red.), Francesco Filippini. Catalogo generale delle opere, Skira, Milano, 1999.

La horizontala konstruo de agrikulturaj pejzaĝoj, la uzo de atmosfera lumo, kaj la prezento de la ina figuro en kamparaj kaj hejmaj kuntekstoj — inkluzive de patrinaj portretoj — montras klaran kontinuecon kun la artfluo konata kiel Filippinismo.M. Carrà, La pittura moderna in Italia, Treves, Milano, 1919, paĝoj 34–38.

Post alveni al Milano kaj renkontiĝi kun la dividistoj kaj kun Filippo Tommaso Marinetti, li verkis, kun Carlo Carrà, Luigi Russolo, Giacomo Balla kaj Gino Severini, la Manifeston de la futuristaj pentristoj (1910), al kiu sekvis la Manifesto de la futurismo (1910). Laŭ tiuj manifestoj, la moderna artisto devis liberiĝi disde la modeloj kaj la figurativaj tradicioj de la pasinto, pora centriĝi nur en la nuntempa mondo, kaj dinamikaj kaj en kontinua evoluo. Kiel artaj temoj ili proponis urbon, aŭtojn kaj la kaosan ĉiutagan realon.

En siaj verkoj, Boccioni sukcesis esprimi majstre la movadon de la formoj kaj la konkretecon de la materio. Kvankam influita de la kubismo, el kiu li malakceptis sian troan statismon, Boccioni evitis ĉiam en siaj pentraĵoj la rektan linion kaj uzis la komplementajn kolorojn por krei efikon de vibrado. En pentraĵoj kiel Dinamismo de biciklisto (Dinamismo di un ciclista, 1913), aŭ Dinamismo de futbalisto (Dinamismo di un giocatore di calcio, 1911), la reprezentoj de sama temo en sinsekvaj tempostadioj sugestas efike la ideon de la movado en la spaco.

Similaj klopodoj dominas ankaŭ en lia skulptarto, en kiu li malaprezis ofte la "noblajn" materialojn, kiel marmoro aŭ bronzo, preferante lignon, feron kaj vitron. Li interesiĝis nur por montri la interagadon de objekto en movado kun la ĉirkaŭa spaco.

Inter liaj plej elstaraj pentraĵoj menciindas Tumulto en la galerio (Rissa in Galleria, 1910), Animstato n. 1a. La adiaŭoj (Stati d'animo n. 1. Gli addii, 1911) – en kiu la animstatoj estas esprimitaj pere de lumfulmoj, spiraloj kaj ondecaj linioj disponitaj diagonale, kaj Forze di una strada (1911), en kiu la urbo, preskaŭ viva organismo, montras pli da gravo ol la homa apero. Unu el liaj plej popularaj verkoj estas Interbatiĝo en galerio.

Li mortis en 1916, pro falo de ĉevalo en la ĉirkaŭaĵo de Verono.

 Galerio 

 Notoj 

 Bibliografio 
 Giovanni Lista, Futurisme : manifestes, documents, proclamations, L'Age d'Homme, coll. "Avant-gardes", Lausanne, 1973.
 Umberto Boccioni, Dynamisme plastique, textes réunis, annotés et préfacés par Giovanni Lista, traduction de Claude Minot et Giovanni Lista, L'Age d'Homme, coll. "Avant-gardes", Lausanne, 1975.
 Giovanni Lista, "De la chromogonie de Boccioni à l'art spatial de Fontana", in Ligeia, dossiers sur l'art, n° 77-78-79-80, juillet-décembre 2007, Paris.
 Giovanni Lista, Le Futurisme : création et avant-garde, Éditions L'Amateur, Paris, 2001.
 Danih Meo, Della memoria di Umberto Boccioni, Mimesis, Milano 2007.
 Gino Zaccaria, The Enigma of Art. On the Provenance of Artistic Creation, Brill, Leiden-Boston 2021.

 Eksteraj ligiloj 

 Umberto Boccioni papers, 1899–1986. Getty Research Institute, Research Library. Los Angeles, California.
 Umberto Boccioni – Ekspozicia katalogo (15a de Septembro 1988, ĝis 8a de Januaro 1989)

Kategorio:Italaj pentristoj
Kategorio:Italaj skulptistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Italaj impresionismaj pentristoj
Kategorio:Futurismo