Anthony Ashley-Cooper, 3-a Grafo de Shaftesbury

Anthony Ashley Cooper la 3-a grafo de SHAFTESBURY (naskiĝinta la  en Londono, mortinta la  en Napolo) estis brita filozofo kaj verkisto.

 Vivo 
Shaftesbury estis inter 1686 kaj 1689 vojaĝanta en Franclando kaj Italujo kie lin fascinis la artoj. En Nederlando li koniĝis kun Pierre Bayle. Li dediĉis sin al sciencaj aĵoj kaj iĝis parlamentano. En 1700 li iĝis ano de Ĉambro de Lordoj kie li apogis la entreprenojn de reĝo Vilhelmo. Malkontentigite per la politiko de la politikistoj ekde la regado de reĝino Anna li reiris Nederlandon kaj en 1711 Italujon.

 Graveco 
Shaftesbury kontraŭegis la empirismon de John Locke kiu dum la propra edukiĝo estis havinta influegon. Ĉar malsame al la teorio pri nurmemzorgo li volis veki la ŝaton de la bono, de la ekvilibro atingota inter egoismaj kaj malegoismaj inkliniĝoj. Tiumaniere li iĝis la kreitno de la t.n. morala sensualismo kaj de la skota moralfilozofia skolo.

Liaj verkoj aperis sub la titolo »Characteristics of men, manners, opinions and times« (Londono 1713, tri volumoj; 1773, tri volumoj; nova eldono de Hatch, 1869, de J. M. Robertson, 1900, du volumoj). Krome li eldonis »Leterojn pri filozofiaj kaj teologiaj aĵoj« (1716 kaj 1721). Tradukoj en la germanan lingvon faris Hölty kaj Benzler (Leipzig 1776–79). En Germanujo konatigis lin la t.n. Rondo de Merck.

 Verkoj 
 An inquiry concerning virtue or merit (1699)
 A Letter Concerning Enthusiasm (1708).
 Sensus Communis, An Essay on the Freedom of Wit and Humor (1709).
 The Moralists, A Philosophical Rhapsody (1709).
 Soliloquy, or Advice to an Author (1710).
 Characteristics of men, manners, opinions, times (1711), (antologio)

 Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 18. Leipzig 1909, p. 397, (tie ĉi interrete)

Kategorio:Britaj grafoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Britaj filozofoj
Kategorio:Britaj literaturkritikistoj
Kategorio:Liberaluloj