K-demandoj

La kvin K-oj (aŭ K-demandoj) estas baza koncepto en la kampoj de inform-kolektado, precipe en ĵurnalismo, scienca esplorado kaj policesploroj.  Ĉi tio estas akceptita maniero aranĝi la gravajn demandojn por prezenti la kompletan rakonton pri aparta temo.  En ĵurnalismo estas akceptite, ke por raporto pri kazo estu konsiderata kompleta, la raporto devas inkluzivi kontentigan respondon al ĉiu el la sekvaj kvin demandoj, ĉiu el kiuj komenciĝas per aparta korelativo 

 Kiu estas implikita en la kazo?
 Kio okazis?
 Kiam tio okazis?
 Kie ĝi okazis?
 Kial tio okazis?

Sesa demando ankaŭ povas esti aldonita:

 Kiel tio okazis?

La supozo estas, ke ĉiu demando havas faktan respondon, kaj ĉiuj respondoj kune transdonas la necesajn faktojn.  Videblas, ke neniu el la supraj demandoj respondeblas per mallonga jes / ne, kaj kune ili formas kadron por gazeta artikolo aŭ polica raporto.

Al Rudyard Kipling estas atribuita diraĵo ekvivalenta al tiu koncepto: "Lojalaj al mi estas ses helpantoj, kiuj instruadis min ĉion, kion mi scias kaj scios, kaj jen ili: kiu kaj kio, kial kaj kiel, kiam kaj kie."

 La kvinopo en profesismo 
Ankaŭ en profesia organizaĵo oni faras esplorojn kaj enketojn, sekurecajn kaj funkciajn, surbaze de kvin K-demandoj, por krei ordon al la prezento kaj analizo de estinta evento kaj la profesia respondo al ĝi.

Ekzemple en batalo la respondeca oficiro aŭ komandanto demandos sin: kiel estas la plej bone maniero agi, reagi, aŭ ne agi, al kiu mi pafas, kion mi pafas (ne nur la speco de municio sed ankaŭ la damaĝa efiko al la malamiko), De kie al kie mi pafas (loko de la artileribaterio), ekde kiam mi pafas (operacia tempo) , kaj ĝis kiam, la daŭro (dum kiom da tempo). 

 Piednotoj 

Kategorio:Problem-solvado
Kategorio:Ĵurnalismo