Mokŝo

Mokŝo, Moksha (en angla prononco [|ˈ|m|əʊ|k|ʃ|ə]; , ), ankaŭ vimokŝa, vimukti kaj mukti, estas termino en Hinduismo, Budhismo, Ĝainismo kaj Sikismo por variaj formoj de emancipiĝo, kleriĝo, liberiĝo kaj libero.John Bowker, The Oxford Dictionary of World Religions, Oxford University Press, , p. 650 En siaj soteriologia kaj eskatologia sencoj, ĝi referencas al libero el saṃsāra, nome ciklo de morto kaj renasko. En siaj epistemologia kaj psikologia sencoj, mokŝa estas libero el nescio: mem-realigo, mem-aktualigo kaj mem-kono.Vidu:
 E. Deutsch, The self in Advaita Vedanta, en Roy Perrett (eld.), Indian philosophy: metaphysics, Volume 3, , Taylor and Francis, pp 343-360;
 T. Chatterjee (2003), Knowledge and Freedom in Indian Philosophy, , pp 89-102; cito - "Moksa means freedom"; "Moksa is founded on atmajnana, which is the knowledge of the self.";
 Jorge Ferrer, Transpersonal knowledge, in Transpersonal Knowing: Exploring the Horizon of Consciousness (eld.: Hart et al.), , State University of New York Press, Chapter 10 Mokŝa en sia plej baza difino estas libero el renaskoj.

En Hinduaj tradicioj, mokŝo estas centra konceptoJohn Tomer (2002), Human well-being: a new approach based on overall and ordinary functionings, Review of Social Economy, 60(1), pp 23-45; citaĵo - "The ultimate aim of Hindus is self-liberation or self-realization (moksha)." kaj la ĉefa celo atingebla tra tri vojoj dum la homa vivo; tiuj tri vojoj estas dharma (virta, propra, morala vivo), artha (materia prospero, enspeza sekureco, vivrimedo), kaj kama (plezuro, sensemo, emocia plenumo).Vidu:
 A. Sharma (1982), The Puruṣārthas: a study in Hindu axiology, Michigan State University, , pp 9-12; vidu recenzo de Frank Whaling en Numen, Vol. 31, 1 (Jul., 1984), pp. 140-142;
 A. Sharma (1999), The Puruṣārthas: An Axiological Exploration of Hinduism, The Journal of Religious Ethics, Vol. 27, No. 2 (Summer, 1999), pp. 223-256;
 Chris Bartley (2001), Encyclopedia of Asian Philosophy, Editor: Oliver Learman, , Routledge, Artikolo pri Purushartha, pp 443;
 The Hindu Kama Shastra Society (1925), The Kama Sutra of Vatsyayana, University of Toronto Archives, pp. 8 Kune, tiuj kvar konceptoj estas nomataj "Puruṣārtha" en Hinduismo.Vidu:
 Gavin Flood (1996), The meaning and context of the Purusarthas, en Julius Lipner (Eld.) - The Fruits of Our Desiring, , pp 11-21;
 Karl H. Potter (2002), Presuppositions of India's Philosophies, Motilal Banarsidass, , pp. 1-29

En kelkaj skoloj de hindiaj religioj, mokŝo estas konsiderata ekvivalenta al kaj uzata interŝanĝe kun aliaj terminoj kiel vimokŝa, vimukti, kaivalja, apavarga, mukti, nihsreĝasa kaj nirvana.The Soka Gakkai Dictionary of Buddhism: "Vimoksha [解脱]" (Skt.; Jpn. gedatsu). Vidu The Soka Gakkai Dictionary of Buddhism, vimoksha  Tamen, terminoj kiel mokŝa kaj nirvana diferencas kaj signifas diferencajn statojn inter variaj skoloj de Hinduismo, Budhismo kaj Ĝainismo.Vidu:
 Loy, David (1982), Enlightenment in Buddhism and Advaita Vedanta: Are Nirvana and Moksha the Same?, International Philosophical Quarterly, 23 (1), pp 65–74;
 T. Chatterjea (2003), Knowledge and Freedom in Indian Philosophy, , pp 89; citaĵo - "In different philosophical systems moksa appears in different names, such as apavarga, nihsreyasa, nirvana, kaivalya, mukti, etc. These concepts differ from one another in detail." La termino "nirvana" estas pli ofta en Budhismo,Peter Harvey (2013), An Introduction to Buddhism: Teachings, History and Practices, , Cambridge University Press dum mokŝa estas pli ofta en Hinduismo.Knut Jacobsen, in The Continuum Companion to Hindu Studies (Editor: Jessica Frazier), , pp 74-83

 Notoj 

 Bibliografio 
 Sharma, Arvind (2000), Classical Hindu Thought: An Introduction, Oxford University Press

Kategorio:Hinduismaj filozofiaj konceptoj
Kategorio:Religia terminologio
Kategorio:Ĝajnismo
Kategorio:Sekureco
Kategorio:Sanskritaj vortoj kaj esprimoj