Varahamihira

Varahamihira aŭ Varahamihiro, ankaŭ Varāhamihira (ĉirkaŭ 505 – ĉirkaŭ 587), Varāha aŭ Mihira, estis Hindua astrologo, astronomo, kaj plursaĝulo kiu loĝis en Ujjain (Madja-Pradeŝo, Barato). Li naskiĝis en la Avanti regiono, iom koresponda al nuntempa Malŭa parto de Madja-Pradeŝo, nome al Aditĝadasa. Laŭ unu el liaj propraj verkoj, li estis edukita en Kapitthaka.O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Varāhamihira", MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews. La hindia tradicio kredas lin unu el la "Naŭ Juveloj" (Navaratnoj de la kortego de la reganto Ĝaŝodharman Vikramaditja de Malŭa. Tamen, tiu postulo aperis por la unua fojo en multe pli posta teksto kaj la fakuloj konsideras tiun postulon dubinda ĉar nek Varahamihira nek Vikramaditja vivis en la sama jarcento nek Varahamihira vivis en la sama jarcento as some of the other names in the "nine jewels" list such as the much older Kalidasa.

 Verkaro 
eta|maldekstre|250ra|Teksto el la Brihat Samhita de Varahamihira sur palmofolioj.
La plej elstara verko de Varāhamihira estas la Brihat Samhita, nome enciklopedia, Citaĵo: "[...] the new temples and inconography, the science of architecture, the enormous encyclopedia the Brihat Samhita of Varahamihira [...]" verko pri arkitekturo, temploj, planedaj movoj, eklipsoj, tempoprecizigo, astrologio, sezonoj, nuboformado, pluvo, agrikulturo, matematiko, gemologio, parfumoj kaj multaj aliaj temoj. Laŭ Varahamihira, en kelkaj versoj li estis simple resumante pli fruajn sciarojn de la ekzistinta literaturo pri astronomio, nome Ŝilpa Sastra kaj templarkitekturo, kvankam lia prezentado de diversaj teorioj kaj modeloj de desegno estas inter la plej fruaj tekstoj kiuj estis survivintaj. La ĉapitroj de la Brihat Samhita kaj versoj de Varahamihira estis cititaj de la persa veturisto kaj fakulo Al Biruni.

Varāhamihira estas ankaŭ konsiderata kiel verkinto de kelkaj aŭtoritataj tekstoj pri astronomio kaj astrologio. Li lernis la grekan lingvon, kaj laŭdis la greklingvajn (Ĝavanojn) en sia teksto ĉar ili estis "bone trejnitaj en sciencoj". Kelkaj fakuloj konsideras lin la plej taŭga kandidato por esti la unua kiu komprenis kaj enkondukis la zodiakajn signojn, antaŭdirajn kalkulojn por aŭspiciaj ceremonioj kaj astrologiaj komputoj.David Pingree (1963), Astronomy and Astrology in India and Iran, Isis, Vol. 54, No. 2, University of Chicago Press, pp. 229-246

 Notoj 

 Eksteraj ligiloj 
 The Brihat-samhita; kompleta traduko de N. Chidambaram Iyer Reta eldono kun vortareto
 Pancasiddhantika, Brihat Jataka, Brihat Samhita and Hora Shastra Variaj eldonoj en angla kaj Sanskrito. (PDF)
 The Brihat Jataka (1905) Pdf Eldono en internet archive

Kategorio:Barataj matematikistoj
Kategorio:Barataj astrologoj
Kategorio:Barataj astronomoj
Kategorio:Mezepokaj sciencistoj
Kategorio:Antikvaj barataj verkistoj