Plautilla Nelli

Plautilla NELLI (naskiĝis 1524 ‏en Florenco, mortis 1588 samloke), estis monaĥino, pentristo, unua konata pentristino en Florenco.

 Fono 
Virinaj artistoj estis ekstreme maloftaj dum la Renesanco. La trejnado de artistoj tiutempe okazis ĉefe en atelieroj. Sed laŭ la tiamaj kutimoj virinoj ne povus esti akceptitaj en ĉi tiuj laborejoj, ĉar tio estus vundinta ilian modestecon. Tamen estis sufiĉe monaĥinejaj virinoj de tiu epoko, virinoj en fermitaj komunumoj sen viroj, "protektitaj kontraŭ la danĝeroj de sia virto". Tio permesis al virinoj disvolviĝi en la kampo de kreemo kaj en la plastaj artoj kaj literaturo. La monaĥinejo al kiu Plautinella apartenis estis administrita de dominikaj monaĥoj gviditaj de Girolamo Savonarola. Savonarola reklamis la ideon pentri religiajn verkojn per virinoj kaj tiel la monaĥinejo fariĝis centro de monaĥinaj pentristoj. Giorgio Vasari en sia libro "La vivo de la plej grandaj pentristoj, skulptistoj kaj arkitektoj" mencias kiel monaĥina pentristo, krom Plautinella, ankaŭ Antonia Ocello (filino de la pentristo Paolo Uccello). La dominika monaĥo Serfino Razzi en sia libro pri la sama monaĥinejo menciis aliajn monaĥin-pentristojn, kiuj laboris tie: Agata Trabelsi, Dionisia Niccolini, Prudenza Kambi, Marina Ruggieri kaj Maria Angelica Razzi.

 Vivo 
Naskita fine de 1524 de riĉa florenca familio. Ŝi estis baptita la 29-an de januaro 1529 nomata Pulisena Margherita. Ŝia patro, Piero de Luca Nelli, estis tekstila komercisto.

Kiam ŝi estis knabino, ŝia patrino mortis kaj ŝia patro reedziĝis. Tiam, en la aĝo de 14 jaroj, ŝi fariĝis monaĥino kaj ŝanĝis sian nomon al Plautilla. Ŝi aliĝis al la Dominika monaĥinejo Sankta Katarino de Sieno. Dum sia vivo ŝi eĉ servis tri fojojn kiel monaĥineja patrino, abatino.

En la monaĥinejo ŝi disvolvis sian pentrotalenton. Ŝi ankaŭ starigis atelieron, kiu permesis al pli da monaĥinoj trejni sin kiel pentristoj. La verkoj de ŝi kaj de la laborejo estis tre popularaj en Florenco kaj la enspezo de ilia vendo kontribuis al la ekzisto de la monaĥinejo. Plautila restis en la monaĥinejo ĝis sia morto en 1588.

 Verkaro 
Plautinella estis tre fekunda verkisto, desegnante miniaturojn kaj ankaŭ grandajn bildojn, ĉiuj religiaj verkoj. Ŝi estis influita de la verkoj de la pentristoj-monaĥoj Fra Bartolomeo kaj lia posteulo Fra Paolino, kies skizoj kaj desegnaĵoj estis konservitaj en ŝia monaĥinejo. Ŝi estis aŭtodidakto, instruis sin desegni kopiante tiujn skizojn kaj desegnaĵojn.

Vasari jam rimarkis, ke en ŝiaj pentraĵoj oni sentas la fakton, ke Plautilla ne estis alkutimiĝinta al viraj figuroj, laŭ li la apostoloj ĉe ŝia "Lasta Vespermanĝo" havis virinajn vizaĝajn trajtojn. Aliflanke, la nova studo rimarkas la atenton al detaloj, ekzemple en manĝaĵoj en la "Lasta Vespermanĝo", kaj konsideras ĉi tion ununuraĵo de la ina pentraĵo.

 El ŝiaj verkoj 
 "Katrina subskribas per lilio", 1636, oleo sur ligna tabulo, Galerio Uffizi, Florenco.
 "La Evangelio", oleo sur ligna tabulo, 97X72 cm, Galerio Uffizi, Florenco.
 "Lamentoj por Kristo" 539X350 cm  estis origine en la konventejo de Santa Catarina Messina, restaŭrita en 2006,  nun estas en la San Marco Museum (AN ), Florenco.
 "Pentekosto", 539x350 cm. Origine en la manĝoĉambro de Santa Catarina Monaĥejo de Sieno, ĝi nun estas en la Preĝejo Santa Maria Novella, Florenco.
 "La Lasta Vespermanĝo", oleo sur tolo, longa 6,7 metrojn. Ĝi estas la sola pluviva verko subskribita de Plautilla. Lastatempe restaŭrita, ĝi estis origine en la manĝoĉambro de Monaĥventejo Sankta Katarino de Sieno, nun loĝigita en la Preĝejo Sankta Maria Novella, Florenco.

 Galerio 
eta|775px|centre| La Lasta Vespermanĝo, 7x2-metra oleo-sur-tolo, konservita en la Baziliko de Santa Maria Novella, estas la sola subskribita verko de Plautilla Nelli konata ĝis nun.

 Remalkovro 
Kvankam Plautilla estas menciita en la libro de Vasari, ŝi ne interesis al postaj generacioj.

Nur en la komenco de la 21-a jarcento kaj ĉefe en la lastaj jaroj oni faris klopodojn lokalizi kaj identigi ŝiajn verkojn kaj por arkiva esplorado pri ŝia historio. Kadre de ĉi tiu penado, 20 ŝiaj pentraĵoj estis restarigitaj. La kulmino de ĉi tiu penado estis ekspozicio dediĉita al Plautilla Nelli okazinta en la Galerio Uffizi en 2017. 

 Eksteraj ligiloj 
 Vidbendo pri la restariga projekto de la verkoj de Plautila Nelly kaj la ekspozicio ĉe la Uffizi-Galerio. (angla kaj itala)
 pri Plautilla Nelli en la menciita "Vivo de Personecoj" de Vasari. (angla)

 Piednotoj 

Kategorio:Italaj pentristoj de la 16-a jarcento
Kategorio:Renesancaj pentristoj
Kategorio:Katolikaj monaĥinoj