Ichiyō Higuchi

Nacu Higuĉi, ankaŭ Natsu Higuchi (樋 口 奈 津, Higuchi Natsu) kaj Kazuyo Higuchi, n. la 2-an de majo 1872 - m. la 23-an de novembro 1896), ŝia plej konata plumnomo estas Ichiyō Higuchi (樋 口 一葉 Higuchi Ichiyō), ankaŭ konata kiel Natsuko Higuchi (樋 口 夏 子 Higuchi Natsuko), estis japana verkistino de la periodo Meiji. Ŝi estis la unua profesia ina verkisto en la moderna japana literaturo kaj ŝia portreto ornamas la japanan ¥5,000 monbileton. Higuchi estis ankaŭ la ununura inter siaj samtempuloj, kies verkado baziĝis sur japanaj anstataŭ okcidentaj modeloj.  

 Biografio 
Naskita en minora samuraja familio, ŝia sperto de malriĉeco (precipe post la morto de sia patro en 1889, tiam ŝi prenis la respondecon kiel estro de tute ina domanaro) informis sian verkadon, kiu inkluzivis temojn de forlasado kaj sufero, kombinita kun sentemo. Specialiĝante pri noveloj, ŝi estis unu el la unuaj gravaj verkistoj aperintaj en la periodo Meiji (1868–1912) kaj la unua elstara virina verkistino de Japanio en la moderna tempo. Ŝi ankaŭ estis vasta taglibra verkisto. Ŝi verkis relative malmulte kiel rezulto de mallonga vivo - ŝi mortis 24 jaraĝa - sed ŝiaj rakontoj multe influis la japanan literaturon.

 Verkaro (elekto) 
Ichiyō verkis poemojn, taglibrojn kaj romanojn. Ŝia postmorte publikigita ``Ichiyo taglibro'' ankaŭ ricevis altan agnoskon. Profesoro de la Universitato Meiji Ujitaka Ito substrekis ke la vivmaniero kaj verkoj de Ichiyo estas signifaj al nuntempaj temoj kiel ekzemple sekso kaj malriĉeco(jp) La perspektivo de Kazuyo Higuchi kiu ankoraŭ validas hodiaŭ... 150-a datreveno de ŝia naskiĝo "Virinoj/Genro" "Malriĉeco" "Tokio", "東京新聞(Tokio Shimbun, japana gazeto), la 2-an de majo 2022, p. 1. Alirite la 4-an de majo 2022.. 

La jaro plugvidas al la dato de unua eldono.

 1892: Yamizakura (, Floroj ĉe Krepusko), debutromano
 1892: Wakarejimo (, Adiaŭa frosto)
 1892: Tamadasuki (たまだす, Mi amas Tamasada)
 1892: Samidare (, Frua somero)
 1892: Kyōtsukue (, Sutra verkado)
 1892: Umoregi (, En obskuro)
 1893: Aketsukiyo (, Tagiĝo Lunluma Nokto)
 1893: Yuki ne hi (, Neĝa Tago)
 1893: Koto ne ne (, La Sono de la Koto)
 1894: Hanagomorie (, La unua duono de la jaro)
 1894: Yamiyo (, Renkontoj je Malluma Nokto)
 1894: Ōtsugomori (, Je la Lasta Tago de la Jaro aŭ La 31-an de decembro)
 1895: Takekurabe (, La Ludado de Infano), romano, ŝia ĉefverko
 1895: Noki moru tsuki (, Malkreskanta luno)
 1895: Yuku kumo (, Pasantaj nuboj)
 1895: Utsusemi (, Portempe)
 1895: Nigorie (, Ĝenita Akvo, Kota akvo aŭ En la defluilo)
 1895: Jūsan'ya (, Dektri noktoj)
 1896: Kono ko (, Tiu ĉi infano)
 1896: Wakare-michi (, Apartaj Vojoj aŭ La dislimo de la vojoj)
 1896: Ware-kara (, De mi)

 Tradukoj 
La rakontoj de Higuchi estis tradukitaj en diversajn lingvojn. Kelkaj rakontoj ankaŭ estis retradukitaj de la klasika japana lingvo, en kiu ĉiuj verkoj de Higuchi estis verkitaj(en) Van Compernolle, Timothy J. (1996). The Uses of Memory: The Critique of Modernity in the Fiction of Higuchi Ichiyō. Cambridge (MA) and London: Harvard University Press. p. 6. ISBN 978-0-674-02272-0.. eta|350x350px|Higuchi sur la 5000-ena monbileto, establita la 1an de novembro, 2004.

 En Esperanto 
Gemverkoj de Higuĉi Iĉijou (japane 図书). Tradukis Otsuka Eizo, Kioto, 1997, Eld. Ekscitono Esperanta. Kolekto de verkoj de Higuĉi Iĉijou, inkludita en la 4-a eldono de "大つごもり", "わかれ道", "Dektri noktoj" kaj "たけくらべ"(jp) 図书 - "Gemverkoj de Higuĉi Iĉijou", Japana Esperanto-Instituto (JEI)..

 Bibliografio 

 (germane) Michael Stein: Higuchi Ichiyô und ihr Förderer Nakarai Tôsui. En: Eduard Klopfenstein (eld.): Japanische Schriftstellerinnen 1890-2006. En: Zeitschrift der Schweizerischen Asiengesellschaft. Asiatische Studien LXI-2-2007, Verlag Peter Lang, Bern, ISSN 0004-4717, pp. 201–232.
 (japane) 全集樋口一葉 Kompleta Verkaro de Ichiyo Higuchi, komentita de Ai Maeda et al., Shogakukan, Nova Eldono, 1996

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 
 (japane) Esperanto-tekstoj de Higuchi Ichiy ĉe Aozora Bunko 
 (angle) Higuchi | Libroj de Japanio, Arĥivite de la originalo, la 24-an de junio 2021.
 (angla) La tombo de Ichiy Higuchi 
 (japana + multlingva) Higuchi Kazuyo Memorial, muzeo situanta ĉe 3-18-4 Ryusen, Taito-ku, Tokio.   

Kategorio:Japanaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj