Arboŝela dometo (Vajmaro)

Fama Arboŝela dometo () troviĝas en Vajmaro en Germanujo en la Ilm-parko ĉe krutaĵo de la maldekstra bordo de Ilm.

 Konstruo 
La kabano ligna staras sur ovala kaj ŝtona spaco kun arboŝelaj tabultegaĵoj el piceo kun ŝinda tegmento; ĝi similas konuson.Pro ovala grundo la tegmento ne povas esti vera konuso pro manko de tute ronda horizontala projekciaĵo. Tamen la tuto nomiĝas arboŝelaĵo (Borkenhäuschen). Temas pri resto de aranĝo de Goeto el la jaro 1778 okaze de la nomtago de dukino Luizo kiu nomitis Luiza klostro.

Goeto ne nur surscenigis teatraĵon je la honoro dukina sed ankaŭ pentris tion.  Hans Wahl: Goethe als Zeichner der deutschen Landschaft 1776–1786, Erfurto 1949, p. 6, 50. Samon faris en 1788 Georg Melchior Kraus, kiu nomis la desegnaĵon An der Klause.Birgit Knorr: Georg Melchior Kraus (1737–1806). Maler – Pädagoge – Unternehmer. Biographie und Werkverzeichnis. Jena 2003, teksto: p. 194; parto kataloga: p. 125, (teksto kompleta ) Tiu ĉi kabano ankaŭ iĝis motivo de multaj bildkartoj.

Servis tiu ĉi dometo por duko Karlo Aŭgusto kiel rifuĝejo kiam tro multe premis la ŝtataj devoj. Ĝi ankaŭ nomitis ermitejo (Einsiedlei, Klause) kaj tre supozeble ankaŭ Goeto de tempo al tempo estadis tie ĉi je kunestado kun lia duka moŝto. Krome tiam ankaŭ ĝenerale modis reiri al la naturo en la spirito de Jean Jacques Rousseau. Ne forgesotas la funkcio de la kabano kun ĉirkaŭaĵo kiel teatra kuliso. Ene rekvizitoj kaj kostumoj deponitis. Iomete tiu ĉi loko estis ankaŭ la elirpunkto por la estiĝo de la tuta Ilm-parko.Bonege priskribis tiun aspekton Susanne Müller-Wolff: Ein Landschaftsgarten im Ilmpark: Die Geschichte des herzoglichen Gartens in Weimar. Köln/Weimar/Wien 2007, ISBN 978-3-412-20057-2, p. 67-68 Antaŭe ekde 1778 pro la suicido de Christiane Henriette Sophie von Laßberg estis estiĝinta Felsentreppe (roka ŝtuparo) kaj Felsentor (roka pordo) respektive Nadelöhr (kudrilotruo) laŭ iniciato goeta.

La dometo plurfoje novigitis kaj alikonstruitis. Danke al rekonstruprovo de 1960 ĝi regajnis sian ovalan aspekton.Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte. Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 49-50

Treege proksimas la grava Ŝekspira monumento de Otto Lessing kaj la ruino artefarita (iama pafejo/pafĝardeno). Estante ero de Ilm-parko la arboŝela kabano estas UNESKO-mondheredaĵo.

 Literaturo 
 Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte. Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 49-50

 Eksteraj ligiloj 

 https://www.weimar-lese.de/index.php?article_id=515
 https://geo.viaregia.org/testbed/index.pl?rm=obj&objid=4425 

 Notoj 

 Fonto 

Kategorio:Lignokonstruaĵoj
Kategorio:Ilm-parko
Kategorio:Konstruaĵoj en Vajmaro