Ciliuloj

En biologio, la Ciliuloj () estas klado de eŭkariotoj.

 Priskribo 
eta|dekstra|Skema diagramo de tipa ciliulo Paramecium
La ciliuloj estas unuĉelaj eŭkariotoj. La ciliula ĉelo havas du nukleojn (malsimile al aliaj eŭkariotoj): duploida mikronukleo, kiu portas la genojn donotaj al idoj, kaj granda plurploida makronukleo, kiu portas la genojn esprimotajn fenotipe.

Ciliuloj movas sin, nutras sin, kaj sensas per cilioj.

 Nutrado 
La plejmulto el la ciliuloj estas heterotrofoj, nutrante sin per pli malgrandaj organismoj kiel bakterioj kaj algoj kaj detrito enpelata en la buŝan sulkon per modifitaj buŝaj cilioj. Tio kutime inkluzivas aron de membranetoj maldekstre de la buŝo kaj apudbuŝan mebranon dekstre, kiuj ambaŭ estiĝas el polikinetidoj, aroj de multaj cilioj kun rilataj strukturoj. La manĝaĵo estas movata de la cilioj tra la buŝtrueto en la gorĝon, kiu estigas nutrajn vakuolojn.

Nutraj metodoj tamen varias rimarkinde. Kelkaj ciliuloj estas senbuŝaj kaj nutras sin per ensorbado (osmotrofeco), dum aliaj estas predantoj kaj nutras sin per aliaj protozooj kaj aparte per aliaj ciliuloj. Kelkaj ciliuloj parazitas bestojn, kvankam nur unu konata specio, Balantidium coli, estigas malsanon en homoj.

 Klasifiko 
La taksonomia rango de la klado Ciliuloj dependas de la taksonomia sistemo, sed ĝi estas plej ofte filumo; malnovaj taksonomioj kelkfoje difinis ĝin kiel klason (sub la nomo ).

Laŭ la klasifiko de Cavalier-Smith de 2018, la ciliuloj estas filumo en la regno Kromistoj en la superfilumo de Alveoluloj. Gao k.a. en 2016  agnoskis 15 klasojn en du subfilumoj, Postciliodesmatophora kaj Intramacronucleata.

 Fosilioj 
La plej malnovaj fosilioj de ciliuloj originis 580 milionojn da jaroj antaŭ nun.

 Referencoj 

Kategorio:Eŭkariotoj
Kategorio:Protozooj