JPEG XL

JPEG XL estas datenaranĝo de rastruma grafiko, kiu uzas kaj senperdan kaj perdan datumdensigon. Oni dezajnis ĝin, por ke ĝi multe superu estantajn rastrumajn datumaranĝojn kaj tiel fariĝu ilia universala anstataŭo. Komisiono JPEG komencis labori pri ĝi en la jaro 2017 kaj oni esperas finon de ĝia normigo kiel ISO/IEC 18181 en la jaroj 2021 kaj 2022.

 Nomo 
JPEG signifas Joint Photographic Experts Group, t.e. la kreinto de la aranĝo.
X estas parto de nomoj de normoj de JPEG ekde la jaro 2000.
L venas el angla Long-term (esperante longedaŭra), ĉar la celo de la aranĝo estas anstataŭigi la originalan aranĝon JPEG kaj daŭradi ankaŭ tiel longe.

Interesaĵo: La dosiernoman sufikson jxl oni facile povas dizajni kiel ambigramo.

 Aŭtoroj 
Ĉefaŭtoroj: Jyrki Alakuijala, Jon Sneyers, Luca Versari

Aliaj kontribuantoj: Sami Boukortt, Alex Deymo, Moritz Firsching, Thomas Fischbacher, Eugene Kliuchnikov, Robert Obryk, Alexander Rhatushnyak, Zoltan Szabadka, Lode Vandevenne, Jan Wassenberg

 Ecoj 
JPEG XL havas la jenajn ĉefajn ecojn:
 multe pli bona datumkompaktigo ol ĉe estantaj datumaranĝoj
 perda: proksimume je 60 % malpli grandaj dosieroj ol la originala JPEG kun la sama vida kvalito
 senperda: proksimume je 35–50 % malpli grandaj dosieroj ol PNG
 senperda transformo inter JPEG kaj JPEG XL – Per transformo al JXL la dosiergrando etiĝas proksimume je 20 %. Al klientoj, kiuj dume ne subtenas JXL-on, serviloj daŭre sendos JPEG-on, al kiu ili transformos la bildon el JXL tuj antaŭ la transsendo (tio koncernas ankaŭ bildojn, kiuj ne estis transformitaj el JPEG). Tiu ĉi aliro faciligos transiron al JPEG XL.
 interplekto kun subteno de adaptiĝema fasonado
 subteno de kaj fota kaj artefarita bildaro
 subteno de larĝa kolorcirklo kaj alta dinamika intervalo
 subteno de animacio
 efektiva kodado kaj malkodado sen bezono de speciala aparataro
 senpaga datumaranĝo, referenca realigo kun malfermita fonto

 Programaro 
 Oficiala subteno 
 JPEG XL reference implementation (libjxl) – referenca realigo
 enhavas i.a.:
 kodilo cjxl
 malkodilo djxl
 ilo por komparado de rapido kaj kvalito de bildaj kodekoj benchmark_xl
 kromprogramo por GIMP file-jxl
 ImageMagick – ilaro por prilaborado de rastrumaj bildoj
 XnView MP – montrilo kaj redaktilo de rastruma grafiko
 ImageGlass – bildmontrilo por Vindozo
 ExifTool – redaktilo de metadatumoj
 MConverter – enreta konvertilo de plurmedioj
 Squoosh – enreta konvertilo de grafiko
 gThumb – bildmontrilo por Linukso
 GIMP – redaktilo por rastruma grafiko

 Neoficiala subteno 
 JPEG XL WIC – subteno de JXL en Vindozo helpe de WIC
 jxl-winthumb – montrado de bildetoj de JXL en Vindozo
 qt-jpegxl-image-plugin – kromprogramo por apoj bazitaj sur Qt kaj KDE
 JXLook – montrilo kaj kromprogramo por macOS

 Anticipa subteno 
 Chromium – TTT-legilo (en Chrome 91 kaj Edge Beta 91, ambaŭ post mana ŝalto)
 Firefox – TTT-legilo (en Firefox Nightly ekde versio 90, post mana ŝalto)
 OpenMandriva Lx – operaciumo (ekde versio 4.3 RC)

 Stato de normigo 
 Nomo  Parto  Dato de unua eldono  Numero de ISO/IEC  Formala nomo JPEG XL  Part 1    ISO/IEC 18181-1  JPEG XL Image Coding System — Part 1: Core coding system Part 2    ISO/IEC 18181-2  JPEG XL Image Coding System — Part 2: File format Part 3  farata, planata por 2022  ISO/IEC DIS 18181-3  JPEG XL Image Coding System — Part 3: Conformance testing Part 4  farata, planata por 2022  ISO/IEC FDIS 18181-4  JPEG XL Image Coding System — Part 4: Reference software

 Ligiloj 
 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo (angle)
 Referenca realigo (angle)
 programtradukoj:
 Noktaj programistaj programtradukoj (angle)
 Windows Bin Builds (angle) (la paĝo havas ankaŭ multajn aliajn programojn)
 Komunuma retejo (angle)
 Testo de subteno de JPEG XL en TTT-legilo (angle)

Kategorio:Komputila grafiko
Kategorio:Datuma densigo
Kategorio:Dosiernomaj finaĵoj
Kategorio:Libera C++ programaro