Guabirobo

Guabirobo, Campomanesia adamantium,  estas malalta arbeca planto, kiu kreskas averaĝe ne pli ol 1,5 metrojn. Ĝi indiĝene troviĝas en la meza parto de Sudameriko, en Paragvajo kaj Brazilo. La planto produktas malgrandajn flavverdajn manĝeblajn fruktojn.

 Priskribo 

eta|maldekstra|Frukto
La kreskokutimo de Campomanesia adamantium estas malgranda arbedo. Ĝi povas kreski je alteco de ĉirkaŭ 1,3 ft (0,4 m) ĝis 5,9 ft (1,8 m) alta. La folioj estas kontraŭaj kaj false kontraŭaj, kio signifas, ke la folioj ne estas perfekte vicigitaj unu kontraŭ la alia. La folia tipo estas simpla kun ĉefa brokidodroma vejnado. C. adamantium estas decidua kaj la floroj kreiĝas kiam formiĝas nova foliaro. Ĝi havas izolajn florojn, kiuj kreskas sur la branĉoj. La senfragraj floroj estas blankecaj kremkoloraj. La floroj enhavas 5 petalojn kun radiala simetrio. Ĝi estas hermafrodita enhavanta multajn stamenojn kaj 7-9 karpelojn kun malsupera ovario. La fruktograndeco povas esti inter 2 ĝis 2,5 cm en diametro. La koloro de la frukto povas varii de verda al flava kaj enhavas sukan pulpon kun forta citra gusto.

 Ekologio 
Campomanesia adamantium estas tropika arbedo kiu kreskas en la Cerrado-savanoj de Brazilo same kiel partoj de Paragvajo. La grundo, kie kreskas ĉi tiu planto, estas acida, malriĉa je nutraĵoj kaj bone elfluigas akvon. Perioda inundado de la Cerado ŝajnas ne reprezenti minacon al ĉi tiu planto, ĉar ĝi povas elteni inundojn. La Cerado havas averaĝan temperaturon de 26-20 celsiusgradoj kaj averaĝan pluvon de 2000–1200 mm, kun la plimulto de pluvoj en la somero. La floro produktas polenon kaj nektaron kaj estas polenita matene de multaj specioj de insektoj sed ŝajnas esti ĉefe polenita per abeloj, specife la ne-indiĝena Apis mellifera. Apis mellifera tute regis kaj malhelpis aliajn indiĝenajn abelajn speciojn poleni ĉi tiun planton. Ĉi tio eble rezultas elhakado de arbara areo por krei spacon por agrikultura produktado aŭ uzado de insekticidoj sur proksima kultivejo.

 Kultivado kaj uzoj 
La frukto estas manĝata de lokanoj pro sia alta nutrado de C-vitamino kaj ĝia suka dolĉa gusto. Ĝi ankaŭ povas esti uzata por fari frandaĵojn kiel glaciaĵon, ĵeleojn kaj frandaĵojn. Lokanoj kredas, ke la planto helpas kontraŭ inflamo, lakso, urinduktaj infektoj kaj gastro-intestaj malordoj. La planto efikas por trakti malsanojn, ĉar ĝi estas riĉa je zinko, kalcio, aluminio kaj kalio. Ĝia alta koncentriĝo de zinko estas helpema por batali kontraŭ zinkaj mankaj malsanoj kiel lakso kaj subnutrado. Ĝi ankaŭ riĉas en aluminio, kiu estas enhavita en multaj kontraŭulceraj drogoj. Krome, la ekstraktoj de la folioj kaj fruktoj malkaŝas havi antioksidajn ecojn, kiuj malhelpas la disvastiĝon de bakterioj kaj fungoj.

 Referencoj kaj notoj 



Kategorio:Mirtacoj
Kategorio:Arbedoj