Kangurua akacio

eta|Foliaro, stipuloj kaj floroj de Acacia paradoxa
eta|Floro de kangurua akacio
Kangurua akacio, Acacia paradoxa, estas planto de la familio Fabacoj, nome planto el Aŭstralia flaŭro.

 Priskribo 

Ĝi estas granda arbedo aŭ arbo ĝis 2 ĝis 4 metrojn (7 ĝis 13 ft) alta kaj havas similan larĝon,  ĝi havas riphavajn branĉetojn, kiuj ofte estas arkaĵaj malsupren. Ĝi havas densan foliaron; la folioj estas fakte pligrandigitaj petioloj nomataj filodoj. Ili estas krispaj kaj la novaj estas kovritaj de haroj. La vertikalaj filodoj estas nesimetriaj kaj havas lancetan formon kaj longas ĉirkaŭ 30 milimetrojn kaj larĝas 7mm (4,276 coloj). La arbusto ankaŭ plenas je longaj pikiloj. Ĝi kutime floras inter aŭgusto kaj novembro  produktante akselan florspikon kun malgrandaj, helflavaj sferaj florkapoj kaj la fruktoj estas brunaj kapsuloj longaj 4 ĝis 7 centimetrojn (1,6 ĝis 2,8 coloj). La malmolaj nigraj semoj ene havas longforman aspekton kaj estas ĉirkaŭ 6mm (0.236 colo) longaj kaj duone larĝaj. La dornaj stipuloj, kiuj kreskas ĉe la bazo de la filodoj, malinstigas brutojn manĝi aŭ veni tro proksime al la planto.

Taksonomio 

La specio estis unue formale priskribita de la botanikisto Augustin Pyramus de Candolle en 1813 kiel parto de la verko Catalogus Plantarum Horti Botanici Monspeliensis.  La specia nomo devenas de la grekaj vortoj para kiu signifas proksime kaj doxa kun la signifo gloro. Ĉi tio probable aludas la neallogan kaj dornan arbuston sufiĉe okulfrapan kiam ĝi floras.

Multaj sinonimoj estas konataj pro la planto inter kiuj Acacia ornithophora, Acacia undulata, Mimosa paradoxa, Racosperma paradoxum, Acacia armata kaj Acacia hybrida.

Disvastigado 

Kangurua akacio estas vaste disvastigita tra Aŭstralio, regeneriĝante el semo post okazaĵoj, kiel ekzemple arbusta fajro. Malgrandaj birdoj, inkluzive reĝbirdo, uzas ĉi tiun planton kiel ŝirmejon kaj loĝejon, dum ĝi estas preferata kiel nutraĵfonto por moteoj, papilioj kaj aliaj insektoj, birdoj ankaŭ manĝas ĝian semojn.

Ĝi estas endemia de sudorientaj partoj de Sudaŭstralio, plejparto de Viktorio, orienta Novsudkimrio kaj sudorientaj partoj de Kvinslando. Ĝi naturiĝis en partoj de Okcidenta Aŭstralio kaj Tasmanio.

La planto ankaŭ estis enkondukita en aliajn kontinentojn. En Usono, kangurua akacio estas konata malutila fiherbo en Kalifornio.

Kultivado 

La planto estas uzata kiel ornama aŭ kiel densa protekta planto. Ĝi estas bonega vivmedio kaj nutriĝloko por birdoj. Ĝi kreskas bone en plena suno aŭ en parte ombra pozicio. Ĝi povas esti plantita en sekaj ĝis humidaj bone drenitaj lokoj. Semoj postulas antaŭpreparadon tia kiel skarifikadon antaŭ plantado.

Referencoj 

 Bibliografio 
 Zenni, R. D.; Wilson, J. R. U.; Le Roux, J. J.; Richardson, D. M. (August 2009). "Evaluating the invasiveness of Acacia paradoxa in South Africa". South African Journal of Botany. 75 (3): 485–496. doi:10.1016/j.sajb.2009.04.001.
 Correia, Marta; Castro, Silvia; Ferrero, Victoria (April 2014). "Reproductive biology and success of invasive Australian acacias in Portugal". Botanical Journal of the Linnean Society. 174 (4): 574–588. doi:10.1111/boj.12155. Retrieved 30 April 2015.
 Castro-Diez, P.; Langendoen, T.; Poorter, L. (1 November 2011). "Predicting Acacia invasive success in South Africa on the basis of functional traits, native climatic niche and human use". Biodiversity and Conservation. 20 (12): 2729–2743. doi:10.1007/s10531-011-0101-5. S2CID 41606801.

Eksteraj ligiloj 

 USDA Plants Profile
 EncycloWeedia Profile
 Photo gallery

Taksonidentigiloj  Wikidata: Q1524950
 Wikispecies: Acacia paradoxa
 APDB: 67508
 APNI: 68149
 Calflora: 37
 Cal-IPC: acacia-paradoxa
 eFloraSA: Acacia_paradoxa
 EoL: 648693
 EPPO: ACAAR
 FoAO2: Acacia paradoxa
 FoIO: ACAPAR
 GBIF: 2981159
 GRIN: 313094
 iNaturalist: 75251
 IPA: 5031
 IPNI: 471080-1
 ITIS: 506811
 NCBI: 139014
 NSWFlora: Acacia~paradoxa
 NZOR: 9cca9631-615e-4469-9360-ab53adab3280
 NZPCN: 2421
 PfaF: Acacia paradoxa
 Plant List: ild-31551
 PLANTS: ACPA8
 POWO: urn:lsid:ipni.org:names:471079-1
 Tropicos: 13024320
 VicFlora: fc1c0e04-bf6f-4220-aac8-7a26a9eb36dc
 WFO: wfo-0000185340
Kategorioj: Akacia; Fabaloj el Australio; Flaûro el Viktorio (Aûstralio); Flaûro el Sudaustralio; Flaûro el Novsudkimrio; Flaûro el Kvinslando


Kategorio:Plantoj de Aŭstralio
Kategorio:Fabacoj