Mimozfolia jakarando

La mimozfolia jakarando (Jacaranda mimosifolia) estas specio de la genro Jakarando (Jacaranda) en la familio de Bignoniacoj (Bignoniaceae). Ĝi venas el Sudameriko kaj estas uzata preskaŭ tutmonde kiel ornama planto en senfrostaj lokoj.

Oni ne konfuzu palisandro kiel nomon por ligno de arbospecioj de la genro Dalbergia, kiu ne rilatas al Jakarando, sed apartenas al la fabacoj (Fabaceae).

En sia indiĝena teritorio en naturo, J. mimosifolia estas listigita kiel Vundebla fare de IUCN.

 Priskribo 
maldekstra|eta|Ilustraĵo de Curtis's Botanical Magazine, Volumo 49, 1822 Plato 2327
maldekstra|eta|Bi-pinata foliaro
maldekstra|eta|Detalo de infloresko kun zigomorfaj floroj
eta|Eksteraĵo, folioj kaj kapsulaj fruktoj
maldekstra|eta|Kapsulaj fruktoj kaj semoj
eta|Folioj kaj infloreskoj
eta|Ligna surfaco

 Aspekto kaj folio 
La mimozfolia jakarando kreskas kiel decidua arbo, atingante kreskoaltecojn de 5 ĝis 20 metroj. Ĝia ŝelo estas maldika kaj grizbruna. La arbopinto estas rondeta.

La plejparte kontraŭe starantaj sur la branĉoj folioj havas longon de 15 ĝis 40 centimetroj, kaj estas dividitaj en petiolo kaj folia klingo. La duoble-pinata folia klingo havas larĝon de 10 ĝis 20 centimetroj kaj pli malpli kontraŭe plejparte 15 ĝis 20 (10 ĝis 30) 5 ĝis 10 centimetrojn longajn unuordajn pintojn. La neparaj unuaordaj flugfolioj konsistas el 15 ĝis 25 flugfolioj, kiuj estas kontraŭaj ĝis alternaj. La sesilaj pinaj flugfolioj estas longaj de 3 ĝis 12 mm kaj larĝaj de 1-4 milimetroj oblongaj ĝis elipsaj, iom nesimetrie kun pinta ĝis akrigita supra fino, kio estas signife pinteca. La randoj de la flugfolioj iomete ruliĝas malsupren. La finaj flugfolioj estas pli longaj kaj longpintaj. Ne estas stipuloj.

 Infloresko kaj floro 
La florperiodo daŭras ĝis du monatojn. La floroj estas aranĝitaj en fina, panikla infloresko. La hermafroditaj floroj estas kvinoblaj kaj zigomorfaj kun duobla perianto, ĝis 5 cm longaj kaj 4 cm larĝaj. La kvin sepaloj estas proksime sonorilforme kunfanditaj. La kvin bluaj ĝis purpuraj petaloj estas sonorilforme kunfanditaj kaj la gorĝo estas blanka kaj harplena. Estas kvar stamenoj duope. La du bazfiksitaj anteroj per stameno malfermiĝas kun laŭlonga fendo. La supre staranta ovario enhavas multajn ovolojn. La grifelo finiĝas per du-loba stigmo.

 Frukto kaj semoj 
La ledecaj, lignecaj, ruĝbrunaj kapsulaj fruktoj kiam maturaj havas diametron de 3 ĝis 6 centimetroj en sekco, cirklaj, plataj, malfermitaj kun du klapoj ĉiu kun pinta supra fino kaj enhavas multajn semojn. La semoj estas ĉirkaŭitaj de klara, membraneca flugilo.

 Kromosoma nombro 
La nombro de kromosomoj estas 2n = 36.
eta|Mimozfolia jakarando kiel avenua arbo

 Distribuado kaj uzo kiel ornama planto 
La origina distribuareo de Jacaranda mimosifolia etendiĝas de okcidenta Sudameriko: suda Bolivio ĝis suda Sudameriko: nordokcidenta Argentino (Entre Rios, Jujuy, Salta, Tucuman), Paragvajo (Alta Paragvajo, Cordillera) kaj Urugvajo.

En taŭgaj, subtropikaj, klimataj regionoj, la mimozfolia jakarando estas uzata preskaŭ tutmonde kiel ornama planto pro siaj okulfrapaj purpuraj floroj. Jacaranda mimosifolia estas sentema al malvarmo, sed povas toleri mallongajn periodojn kun temperaturoj ĉirkaŭ −7  . Ekzemple, en Sudafriko (Svazilando) kaj Aŭstralio (Kvinslando), ĉi tiu neofito eĉ estas rigardata kiel enpenetra planto, kiu endanĝerigas biodiversecon pro sia emo sovaĝiĝi.

 Taksonomio 
La unua priskribo de Jacaranda mimosifolia estis en 1822 de David Don en Botanical Register. Londono, Volumo 8, Plato 631. Sinonimoj por Jacaranda mimosifolia  estas: Jacaranda chelonia , Jacaranda acutifolia auct. non  & Bonpl., Jacaranda ovalifolia 

 Aliaj 
En homeopatio, jakarando estas uzata por purulenta balanito.
La ekstrakto de Jacaranda mimosifolia efikas kontraŭ Bacillus cereus, Escherichia coli kaj Staphylococcus aureus.

En Aŭstralio kristnaska kanto interligas la floran tempon de la mimozfolia jakarando (angle  aŭ ) kun la komenco de la kristnaska sezono:

„... When the bloom of the jacaranda tree is here, Christmas time is near.“

(Traduko: : ". . . Kiam la floro de la jakaranda arbo estas ĉi tie, kristnaska tempo proksimiĝas.")

 Fontoj 
 MA Hyde, Bart Wursten: Jacaranda mimosifolia. 2008: Enskribaĵo en la Flora of Zimbabwe.. (Sekcio priskribo)
 AL Quirico: Datumfolio en la New South Wales Flora Online . (Sekcio priskribo)

 Referencoj 
A. L. Quirico: Datenblatt in der New South Wales Flora Online.
M. A. Hyde, Bart Wursten: Jacaranda mimosifolia. 2008: Eintrag in der Flora of Zimbabwe.
Roger Morrison: Handbuch der homöopathischen Leitsymptome und Bestätigungssymptome. Kai Kröger Verlag, 2. Auflage. Groß Wittensee 1997, ISBN 3-9801945-5-8, S. 349.
lyricsplayground.com.

Rafaël Govaerts (Hrsg.): Jacaranda mimosifolia - Datenblatt bei World Checklist of Selected Plant Families des Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. Zuletzt eingesehen am 3. März 2015

 Eksteraj ligiloj kaj noto 

 Missouri Botanical Garden .

  Listigita kiel Vundebla (VU B1 + 2ac v2.3)

 Foto de herbario el Novsudkimrio.


Kategorio:Arboj
Kategorio:Bignoniacoj
Kategorio:Ornamaj arboj
Kategorio:Arboj de Argentino
Kategorio:Arboj de Brazilo
Kategorio:Arboj de Bolivio
Kategorio:Arboj de Gvatemalo