Oiticiko

Oiticiko, Licania rigida, estas specio de arbo de la familio de Krizobalanacoj (Chrysobalanaceae). Ĝi estas endemio de Brazilo kaj Porto-Riko. Oiticiko kreskas dense en inundoj de riveroj kaj riveretoj, formante longajn, mallarĝajn avenuojn al la rando de ravinoj aŭ ebenaĵoj krovante ilin per la malhelverda koloro de sia granda kaj densa foliaro.

 Priskribo 
Licania rigida estas ĝenerale konsiderata arbo, kaj povas atingi 15 m de alteco. Folioj alternas, estas 12 cm longaj per 6 cm larĝaj. Floroj en diametro de 3 mm, flavaj, aranĝitaj en spikaj branĉoj. Frukto estas drupeca, ovala, de 2–7 cm. La ŝelo de la frukto estas verda eĉ kiam matura sed fariĝas malhelflava kiam seka. La folioj, ekstreme rigidaj kaj ledecaj, oni uzas por poluri artefaktojn el korno.

La ligno estas blanka kaj fibre interplektita, tre rezistema al dispremado. Ĝia valoro en la pasinteco devenis de siaj semoj, riĉaj je oleo (60%) taŭgaj por farbo kaj glazuro. Averaĝe, unu oiticika planto produktas 75 kg da nuksoj por sezono, sed escepte oni registris specimenojn produktantajn ĝis 1500 kilogramoj.

 Habitato 
Licania rigida estas planto endemia en la kaatingo (biomo) kaj en la tipa vegetaĵaro de la transira strio inter la duonarida landinterno de nordoriento kaj la amazona regiono de palmara arbaro. En ĉi tiu arbaro estas la babasu-palmo, el kiu oni ĉerpas la oleon uzatan en la fabrikado de kosmetikaĵoj, margarinoj, sapoj kaj lubrikaĵoj. Ĝi nature okazas de Piauio kaj Cearao ĝis Bahio, en la kaatinga kaj en la palmar-arbaro, ĉiam proksime al riveraj inundaj ebenaĵoj, alta tero, karnaûba kaj babasuoa lokoj (nur Piauio kaj Cearao, en ĉi tiuj du lastaj kazoj).

 Karakterizaĵoj 
Arbo, kiu povas atingi ĝis 15 metroj alte, ĉiam verda, simplaj folioj kun densa kutiklo kaj rezinaj vejnoj. Subaj stomatoj  protektitajn en kriptoj sur malsupra supraĵo de la folioj (videblaj nur uzante optikan mikroskopon). 

 Uzoj 
La oiticikaj nuksoj estas uzataj por fari oiticikan oleon (Brazilo). Oiticika-oleo trovas limigitan uzon kiel anstataŭanto de tungoleo aŭ linoleo kiam la prezo de iu el ĉi tiuj produktoj malpermesas ĝian uzon. Oiticika oleo estas multe pli malhela en koloro kaj permesas  transformadon en pastecan, duon-solidan staton ĉe ĉambra temperaturo, ĉi tio postulas hejtadon antaŭ uzo.  Ĝiaj fruktoj povas esti uzataj por ĉerpi naturajn tinkturaĵoj kaj produkti biodizelon. Ĝi havas grandan uzon kiel ornama arbo, pro sia ĉiamverda foliaro kaj flavaj infloreskoj.

 Galerio 

 Referencoj 

https://web.archive.org/web/20090228212234/http://zipcodezoo.com/Plants/L/Licania_rigida/

 Eksteraj ligiloj 
 Oiticica Oil Biodiesel Production [ligo neaktiva]



Kategorio:Malpigialoj
Kategorio:Arboj de Brazilo