Josef Haim Brenner

Josef Haim BRENNER (, la 11-an de septembro 1881 – la 2-an de majo 1921) estis hebrelingva aŭtoro kaj unu el la pioniroj de moderna hebrea literaturo.

 Biografio 
eta|dekstro al maldekstro: sidita – Yitzhak Ben-Zvi, David Ben-Gurion, Yosef Haim Brenner; staranta – Reuveni, Ya'akov Zerubavel (1912)
Josef Haim Brenner naskiĝis al malriĉa juda familio en Novi Mlini, rusa Imperio. Li studis ĉe Jeŝivo en Pochep kaj eldonis sian unuan rakonton, Pat Leĉem ("Panbulo de Pano") en HaMelitz, hebrelingva ĵurnalo, en 1900, sekvita de kolekto de mallongaj rakontoj en 1901."Yosef Hayyim Brenner," Encyclopaedia Judaica, 1972, vol. 4, p. 1347

En 1902, Brenner estis aligita en la rusa armeo. Du jarojn poste, kiam la Rusa-japana milito elrompis, li dizertis. Li estis dekomence kaptita, sed fuĝis al Londono kun la helpo de la Ĝenerala Juda Organizo Bundo, al kiu li aliĝis kiel junulo.

En 1905, li renkontis la Jidan verkiston Lamed Shapiro. Brenner vivis en apartamento en Whitechapel, kiu duobligis kiel oficejo por HaMe'orer, hebrea periodaĵo kiun li redaktis kaj eldonis en 1906–07. En 1922, Asher Beilin eldonis Brenner en Londono pri ĉi tiu periodo en la vivo de Brenner.

En 1913, Brenner geedziĝis al Chaya Braude, kun kiu li havis filon, Uri.

Brenner elmigris al Palestino (tiam parto de la Otomana Imperio) en 1909. Li laboris kiel kultivisto, entuziasma meti sian cionistan ideologion en praktiko. Malkiel D. Gordon, tamen, ne povis elteni la trostreĉiĝon de mana laboro kaj baldaŭ lasis la laboron kaj dediĉis sin al literaturo kaj instruado en la Gimnazio Herzlija en Tel Aviv. Laŭ biografo Anita Shapira, li suferis pro melankolio kaj problemoj de seksa identeco. Li estis murdita en Jaffa en majo 1921 dum la Jafaj tumultoj.

 Cionismaj opinioj 
En sia skribo, Brenner laŭdis la cionismajn klopodojn, sed ankaŭ kontraŭdiris ilin mem, asertante ke la Lando Israelo estis nur alia diasporo kaj ne malsama de aliaj diasporoj. Golan, Avirama (2008-09-18). "The case of y.h. brenner". Haaretz. Alirita la 22an de Februaro 2021. 

 Skribostilo 
eta|Busto de Yosef Haim Brenner
Brenner estis tre "eksperimentema" verkisto, pro sia uzado de lingvo kaj en literatura formo. La modernan hebrean ankoraŭ en sia infanaĝo, Brenner improvizis kun scivoliga miksaĵo de hebrea, aramea, jida, angla kaj araba. En lia provo portreti vivon reala, lia laboro estas plena de emocia interpunkcio kaj elipsoj. Robert Alter, en la kolekto Moderna hebrea literaturo, skribas, ke Brenner "havis malgrandan paciencon por la estetika dimensio de spritaj fikcioj: 'ununura parteto de vero,' li unufoje diris, 'estas pli valora al mi ol ĉiuj poeziaĵoj.'" Brenner "deziras, ke la brutale deprimantaj faktoj parolu por si mem, sen ajna aŭtora interveno aŭ literatura beligo." Tio ĉi estis la antaŭparolo al la rakonto de Brenner, "La Vojo Ekstere", eldonita en 1919 kaj fiksita dum turk-britaj luktoj en Palestino dum la Unua Mondmilito.

 Memoraĵo 
La ejo de lia murdo estas nun markita kaj nomata Brenner Domo, centro por Hanoar Haoved Vehalomed, la junulara organizo de la Histadrut. Kibuco Givat Brenner estis ankaŭ nomita por li, dum kibuco Revivim estis nomita en honoro de lia revuo. La Brenner Premio, unu el pintaj literaturaj premioj de Israelo, estas nomita por li."Hebrew Writers Association, Brenner Prize".  Hebrew-writers.org. Alirita la 2013-12-16.

 Aperintaj verkoj 
 En Vintra (romano), Hashiloah, 1904 [Ba-Horef]
 Ĉirkaŭ la Punkta (romano), Hashiloah, 1904 [Misaviv La-Nekudah]
 Min Hametzar (romano), 1908
 Nervoj (noveloj), Shalekhet, 1910 [Atzabim]
 Angle: En Ok Grandaj hebreaj Mallongaj Romanoj, Nov-Jorko, Nova amerika Biblioteko, 1983
 Hispane: En Ocho Obras Maestras de la Narrativa Hebrea, Barcelono, Riopiedras, 1989
 France: Parizo, Intertextes, 1989; Parizo, Noel Blandin, 1991
 De Ĉi tie kaj Tie (tutnova), Sifrut, 1911 [Mi-Kan U-Mi-Kan]
 Paneo kaj bedaŭro (romano), Shtiebel, 1920 [Shchol Ve-Kishalon]
 Angle: Londono, Cornell Univ. Gazetaro, 1971; Philadelphia, JPS, 1971; Londono, La Toby Gazetaro, 2004"Breakdown and Bereavement de Y.H. Brenner". The Toby Press. Arkivita el la originalo la 17an de Julio, 2012. Alirita en 2013-12-16. 
 Ĉine: Hefei, Anhui Literaturo kaj Arto Eldonanta Domon, 1998
 Kolektitaj verkoj (kvar volumoj), Hakibbutz Hameuchad, 1978–1985 [Ketavim]
 Ekstere de la Profundoj aŭ "Ekstere De Pesimisma Valo", unua libro de Brenner estas kolekto de 6 mallongaj rakontoj pri Juda vivo en la diasporo. Ĝi estis eldonita en Varsovio 1900.
 Angle: Kolorado, Westview Gazetaro, 1992
 Ĉirkaŭ la Punkto
 Jide: Berlino, Yiddisher Literarisher Ferlag, 1923
 En la Vintro
 Jide: Varsovio, Literarisher Bleter, 1936

 Vidu ankaŭ 
 Hebrea literaturo

 Referencoj 

 Plia legado 
  Shapira, Anita (2014). Yosef Haim Brenner: Vivo. Tr. Antony Berris. Stanford. Kalifornio: Stanford Universitata Gazetaro.
 Yosef Haim Brenner: Biografio (Brenner: Sippur hayim), Anita Shapira, Estas Oved (en la hebrea)
 Yosef Haim Brenner: Fono, David Patterson, Ariel: Kvaronjara Revizio de Artoj kaj Leteroj en Israelo, vol. 33/34, 1973

 Eksteraj ligiloj 
 Hebreaj laboroj de Brenner en Projekto Ben-Yehuda
 Instituto por Traduko de hebrea Literaturo bio

Kategorio:Ukrainaj judoj
Kategorio:Judaj verkistoj
Kategorio:Israelaj poetoj
Kategorio:Israelaj verkistoj
Kategorio:Gejaj artistoj
Kategorio:Rusdevenaj eksterlandanoj
Kategorio:Murditoj