Heinrich Sander

Heinrich SANDER (naskiĝinta la  en Teningen-Köndringen, mortinta la  en Karlsruhe) estis germana instruisto kaj verkisto.

 Vivo 
La filo de la superintendanto Nikolaus Christian Sander kaj frato de la karlsruhe-a supera eklezikonsilisto Nicolaus Sander studis teologion en Tübingen kaj ekonomion en Göttingen. En 1775 li iĝis profesoro pri naturscienco kaj retoriko ĉe la Alta gimnazio (gymnasium illustre) en Karlsruhe. Sander, honora membro de la Berlina societo de naturesplorantaj kamaradoj kaj de la Princa Anhaltia Germana Societo de Bernburg entreprenis plurajn vojaĝojn, dum kiuj li renkontis i.a. Klopstock, Wieland, Goethe kaj Lessing.

Krom popolklerigaj kaj filozofiaj-sciencaj skribitaĵoj li verkis ankaŭ verkojn pri teologio kaj ravigajn vojaĝajn rakontojn.

 Verkoj 
 J. J. Ebert’s natürliche Geschichte. Karlsruhe 1776
 Zur Naturgeschichte des Ruffolken oder Gaduslota L.. Karlsruhe 1778
 Von der Güte und Weisheit Gottes in der Natur. Karlsruhe 1778
 Vom Einhorn, besonders vom Einhorn in der Bibel. Karlsruhe 1779
 Über Natur und Religion, für die Liebhaber und Anbeter Gottes. Leipzig 1779, 1780
 Von der Vorsehung. Leipzig 1780
 Erbauungsbuch zur Beförderung wahrer Gottseligkeit. Leipzig 1780
 Über das Große und Schöne in der Natur. Leipzig 1781, 1782
 Öconomische Naturgeschichte für den Teutschen Landmann. Leipzig 1782
 Über die Kunstsprache der Naturforscher. Basel 1782
 Predigten für alle Stände. Leipzig 1783
 Beschreibung seiner Reisen durch Frankreich, die Niederlande, Holland, Deutschland und Italien. Leipzig 1783/84
 Erster Theil. Jacobäer, Leipzig 1783.
 Zweiter Theil. Jacobäer, Leipzig 1784.
 Beschreibung einer Tropfsteinhöhle in der Landgrafschaft Sausenburg (Erdmannshöhle in Hasel). Ĉe: Der Naturforscher, 18. Band 1782
 Von einem merkwürdigen See in der oberen Markgraffschaft Baden (See in Eichen bei Schopfheim). Ĉe: Der Naturforscher, 20. Band 1782
 Heinrich Sanders Kleine Schriften nach dessen Tode hrsg.v. Georg Friedrich Götz. Dessau und Leipzig, Selbstverlag, 1784+1785. 2 Bände [I.Naturhistorisches; II.Gedichte, Über einige Bücher der Heil.Schrift, Moralische Abhandlungen und Aufsätze, Vermischte Aufsätze, Sanders Leben].

 Literaturo 
 Anton Birlinger, ĉe: Alemannia 12 (1884), p. 204-205

 Eksteraj ligiloj 

 Vojaĝa rakonto ĉe "Hanauisches Magazin", vol 3
 Über Natur und Religion, 1780; dua parto

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj teologoj