Ĝizia

Ĝizia, literumita ankaŭ Jizya aŭ jizyah (; [d͡ʒizjah]) estas por persono kaj por jaro imposto historie starigita en la formo de financa ŝarĝo sur permanentan ne-islamaj subjektoj ((dhimm)) de ŝtato regata pere de Islama juro.Jizyah  The Oxford Dictionary of Islam (2010), Oxford University Press, Citaĵo: Jizyah: Compensation. Poll tax levied on non-Muslims as a form of tribute and in exchange for an exemption from military service, based on Quran 9:29. Islamaj juristoj postulas, ke plenkreskaj, liberaj, sanaj viroj inter la "dhimma" komunumo pagu la ĝizia-n, sed oni esceptigas virinojn, infanojn, maljunulojn, handikapulojn, malsanulojn, frenezulojn, monakojn, ermitojn, sklavojn,Majid Khadduri, War and Peace in the Law of Islam, pp. 192-3. kaj "musta'min" — eksterlandaj ne-islamanoj kiuj nur provizore loĝas en islamaj landoj. Ankaŭ "dhimmi" kiu elektas aliĝi al militservo estis liberigitaj el tiu pago,Mapel, D.R. kaj Nardin, T., eld. (1999), International Society: Diverse Ethical Perspectives, p. 231. Princeton University Press. . Citaĵo: "Jizya was levied upon dhimmis in compensation for their exemption from military service in the Muslim forces. If dhimmis joined Muslims in their mutual defense against an outside aggressor, the jizya was not levied." same kiel tiuj kiuj ne povas pagi.

La Korano kaj la haditoj mencias "ĝizia" sen specifi sian proporcion aŭ kvanton.Sabet, Amr (2006), The American Journal of Islamic Social Sciences 24:4, Oxford; pp. 99–100. Tamen, fakuloj amplekse interkonsentas, ke la fruaj islamaj regantoj adaptis la ekzistintajn sistemojn de impostoj, kiuj estis establitaj dum la regadoj de antaŭaj regantoj de la konkerataj taroj, kiel tiuj de la Bizanca kaj de la Sasanida imperioj. (online)

La apliko de la "ĝizia" variis en la daŭro de la Historio de Islamo. Kune kun la ĥaraĉo, termino kiu estis foje uzita interŝanĝe kun "ĝizia",Satish Chandra (1969), Jizyah and the State in India during the 17th Century, Journal of the Economic and Social History of the Orient, Vol. 12, No. 3, pp. 322–40, Citaĵo="Although kharaj and jizyah were sometimes treated as synonyms, a number of fourteenth century theological tracts treat them as separate" nome impostoj starigitaj al ne-islamaj subjektoj estis inter la ĉefaj rimedoj de la enspezoj kolektitaj de kelkaj islamaj entoj, kiel la Otomana Imperio kaj la Hindiaj Islamaj Sultanlandoj. La proporcio de "ĝizia" estis kutime fiksita ĉiujara monkvanto dependanta el la financa kapablo de la paganto. Citaĵo:  Traduko: "La kvanto de ĝizia estas determinata konsiderante ties ekonomian statuson, kaj tiel oni prenas plie el la prospera, malpli el la meza [klaso], kaj tre malgranda kvanto el la malriĉulo (fuqaraʾ). Tiuj kiuj ne havas vivrimedon aŭ dependas el la subteno fare de aliuloj estas liberigitaj el la pago de la ĝizia." (online) Fontoj komparantaj la impostoj starigitaj al islamanoj kaj la ĝizia diferencas pri la relativa ŝarĝo depende de la epoko, la loko, la specifaj impostoj konsiderataj, kaj aliaj faktoroj. Citaĵo:  Traduko: "And the money that the dhimmī gives is called jizya: [...] and [it is so named] because it is in return for the protection that they are guaranteed by the Islamic [community], and instead of rendering military service, and since it is [also] in return for what is spent on the poor amongst the dhimmī community (ahl al-dhimma) as ʾImām ʿUmar used to do. [...] and Islam gave the right of equality between all of those who are under its rule, indeed, the jizya that is demanded from the dhimmī corresponds to the financial obligations that are compulsory on the Muslim, so he is obliged [to purify] his wealth [through] zakat, and he is required to pay sadaqat and nudhur, and he is duty-bound to give kaffarat, as well as other things. And if all that is taken from the Muslim was calculated, it would become clear that it isn't less than what is taken by way of jizya, if it isn't more. And as we have mentioned earlier, the state spends on the poor amongst the dhimmī community, and it is narrated that ʿUmar - May God Almighty be pleased with him - found an elderly Jew begging, so he asked him: 'Who are you, old man (shaykh)?' He said, 'I am a man from the dhimma community.' So ʿUmar said to him: 'We have not done justice to you in taking from you when you were young and forsaking you in your old age', so ʿUmar gave him a regular pension from the public treasury (Bayt al-Māl), and he then said to his servant: "Search for him and those like him, and give them out from the public treasury.""

Historie, la "ĝizia" estis komprenita en Islamo kiel pago pro la protektado havigita de la islama reganto al la ne-islamanoj, pro la liberigo el la militservo por ne-islamanoj, pro la permeso praktiki ne-islaman religion kun iom da komunuma aŭtonomeco en islama ŝtato, kaj kiel materia pruvo de la submetigo de ne-islamanoj al la islama ŝtato kaj al ties juro. (online) Non-Muslims Paying Jizyah In a State of Humiliation de Bassam Zawadi https://www.call-to-monotheism.com/non_muslims_paying_jizyah_in_a_state_of_humiliation La "ĝizia" estis komprenita ankaŭ kiel ŝarĝo aŭ stato de humiligo de ne-islamanoj en islama ŝtato pro nekonverto al Islamo,Bat Ye'or, The Dhimmi: Jews and Christians under Islam, trad. David Maisel, Paul Fenton, kaj David Littman (Rutherford: Farleigh Dickinson, 1985), 201-202: "Documents: 19. The Manner of Collecting the Jizya." substanca enspezofonto por almenaŭ kelkaj epokoj kaj kelkaj lokoj (kiel la Omajada epoko), dum aliaj argumentas, ke se tio estus puno por alia religio de "dhimmi", monakoj kaj klerikoj ne estus estintaj nepagontaj.

La termino aperas en la Korano reference al imposto por la ahl al-kitab nome popoloj de libro, specife judoj kaj kristanoj. Sekvantoj de aliaj religioj kiel zoroastranoj kaj hinduistoj estis poste integritaj en la kategorio de dhimmi kaj oni postulis, ke ili pagu la "ĝizia". En la Hinda Subkontinento la praktiko estis nuligita en la 18-a jarcento. Ĝi preskaŭ malaperis dum la 20-a jarcento pro la malapero de islamaj ŝtatoj kaj disvastigo de la religia toleremo. Tiu imposto ne plu estas metita fare de naciŝtatoj en la Islama mondo, kvankam estas informoj de okazoj de organizoj kiel la Talibana Movado de Pakistano kaj la ISIS kiuj klopodis revivigi tiun praktikon.Coming home to Orakzai ABDUL SAMI PARACHA, Dawn.com (JAN 05, 2010). "In December 2008, Tehrik-e-Taliban Pakistan enforced a strict version of Islamic law in divergence of enviously guarded distinctive tribal culture in Orakzai Agency. Less than a month a later, a decree for jizya was imposed and had to be paid by all minorities if they want protection against local criminal gangs or that they had to convert to Islam."

Referencoj

Kategorio:Impostoj
Kategorio:Islamo
Kategorio:Arabaj vortoj
Kategorio:Islamo kaj aliaj religioj
Kategorio:Islama terminologio