Andrea Chiti-Batelli

D-ro Andrea Chiti-Batelli (naskiĝis en Florenco, en 1920 mortis la 15-an de februaro 2023) estis itala federalisto, mem dirita eŭropisto. Liaj verkoj traktas precipe pri Eŭropo, kun granda fokuso pri la politikaj rilatoj en la eŭropa komunumo kaj en la Eŭropa Parlamento, ĉefe kadre de la eŭropa federalismo, tamen kun vere ampleksa temaro, kiu tuŝas ekde politikaj, leĝaj kaj juraj rilatoj ĝis lingvaj, infanaj kaj bestaj rajtoj en la kontinento.

En 1944 li ekaktivis en la eŭropa federaciisma movado. Dum multaj jaroj li estis funkciulo de la itala senato. Li fariĝis Direktoro de la Eŭropa Oficejo de tiu senato kaj rolis kiel parlamenta konsilisto kaj sekretario de italaj delegitaroj en la Eŭropa Parlamento. Ekde 1977 li plene sin dediĉis al la studoj de la eŭropa afero.

Konsiderata kiel lingvopolitikisto, la lingva problemo estas ja ofta temo en liaj verkoj. Plekonscia oponanto de la hegemonio de la angla, li estas granda subtenanto de Esperanto, kun verkoj dediĉitaj al specifaj politikoj por Esperanto en Eŭropo kaj analizo de la ideoj de L. L. Zamenhof, inkluzive pri hilelismo kaj homaranismo, reviziitaj kaj aplikotaj al la nuntempo. Laŭ li la Esperanto-movado devus transformiĝi en politikan movadon, por povi sukcesi sur politikaj forumoj kiel la Eŭropa Parlamento - kaj la lingva homaranismo de Zamenhof devus esti reformulita konforme al la postulo politikigi la agadon por Esperanto kiel lingvo de eŭropa unuiĝo. Chiti-Batelli vidas tion kiel la "unuan paŝon por poste lanĉi ĝin kiel universalan lingvon"."Aperis nova Diskutkajero": Gazetara Komuniko de Universala Esperanto-Asocio N-ro 47, 1999-10-08

Li ankaŭ estas aŭtoro de unu el la plej kompletaj libroj pri uzo de bestoj en sciencaj eksperimentoj en Eŭropo, por kio li proponas la kreon de etikaj komitatoj malfermitaj al eksteraj fakuloj kaj ĉefe la centralizon de la testoj al malpli da laboratorioj: “Estas vere, ke multaj eksperimentoj [uzantaj bestojn] ankoraŭ utilas kaj devas esti farataj (sed multaj senutilaj ankaŭ estas farataj). Kaj multaj, pro diversaj kialoj, bezonas esti ripetataj. Tamen kial ili okazas samtempe en pluraj esplorcentroj? Estas ĉirkaŭ kvindek, aŭ iomete malpli, nur en Milano, kaj malmultaj havas taŭgan kaj modernan ekipaĵon”."Animali, dodici milioni di cavie", de Luigi Offeddu: Corriere della Sera, Scienze, 2009-03-30

Multe kontribuis por la diskonigo de liaj ideoj la manduria eldonisto Piero Lacaita, kiu fine de la 1970-aj jaroj, “kongrue kun la hegelismaj bezonoj de la tempo” kaj “koincide kun la unuaj elektoj al la Eŭropa Parlamento” konfidis la reĝisoradon de eŭropisma eldonserio, L’Italia e l’Europa (“Italio kaj Eŭropo”) “al la kompetenteco kaj pasio de Andrea Chiti-Batelli” (laŭ la vortoj de Gaetano Arfé). En tiu serio la “nelacigebla federalisto” kunlaboris kun sennombro da erudiciuloj kaj politikistoj, inkluzive de Altiero Spinelli, kiu en ĝi publikigis La mia battaglia por un’Europa diversa (“Mia batalo por diverseca Eŭropo”)."È venuto a mancare l'editore Piero Lacaita": ManduriaOggi, 2019-05-16

Andrea Chiti-Batelli estis honora membro de la Accademia delle Arti del Disegno de Florenco.Chiti Batelli Andrea: Accademia delle Arti del Disegno

 Verkoj 
La vasta verkaro de Andrea Chiti-Batelli ampleksas eseojn, kritikojn, opiniojn kaj redaktoradon. Li kunlaboris kun multaj eldonejoj, ĉefe italaj, kaj ankaŭ kun Universala Esperanto-Asocio. Li verkis ĉefe en la itala kaj la franca, foje en la angla.
TitoloEldonintoEldonlokoJaroTradukintoLingvoPaĝojDimensio (cm)KlarigojCan anything be done about the "glottophagy" of English? - A bibliographical survey with a political conclusionAndrea Chiti-Batelli2005?K. ChristenfeldEn la anglan1921Represo de eseo aperinta en "Language Problems & Language Planning". Kovrilo ĉe la Libroservo de UEA.Communication internationale et avenir des langues et des parlers en EuropePresses d'EuropeNice1987En la franca19824Funda analizo de la lingva evoluo en Eŭropo, kun atentigo kaj favora konkludo pri Esperanto. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEA.La comunicazione internazionale tra politica e glottodidattica - L'esperanto, cento anni dopoMarzoratiMilano1987En la itala18994Eseoj pri la politika kaj lingvoinstrua signifo de Esperanto. Diversaj aŭtoroj; red. Andrea Chiti-Batelli; kun antaŭparolo de Arrigo Castellani. ISBN/ISSN 8828000619. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAEnglish as "Tyrannosaurus Rex": how can we preserve other languages from annihilation?Marzorati2002K. ChristenfeldEn la anglan1624Diskuto pri kiel eblas defendi aliajn lingvojn kontraŭ la "lingvovora" angla. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAL'Esperanto, la cultura, l'EuropaAndrea Chiti-BatelliRoma2001En la itala4224Kun resumo kaj bibliografio en Esperanto. Pledo por krei politikan forton por subteni Esperanton. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAEuropa della cultura e Europa delle lingueLacaitaManduria2000En la itala10924Pri la problemo pluvivigi la eŭropajn kulturojn kaj lingvojn, minacatajn de la angla. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAL'Europa intera parlerà solo inglese? - Per un'interlinguistica "scientifica"FrancoangeliMilano2007En la itala8423Eseo pri tio, ĉu eblas konservi la eŭropan multlingvecon per la uzo de unu komuna neŭtrala lingvo. ISBN/ISSN 9788846489579. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAGlobalization and International Language: A Unique Opportunity - or a Missed Chance?FrancoangeliRome1999En la angla1121Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAGlottofagia ed etnolisi: Per la salvaguardia dell'"identità" linguistica e culturale dell'EuropaCEDAMPadova2008En la itala13024Pledo por pli aktiva politika agado por savi la kulturan kaj lingvan identecon de Eŭropo, kun enkonduko de Pierre Janton. Ilustrita. ISBN/ISSN 9788813280932. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAIdentità europea e democrazia linguistica: Comunicazione al Colloquio organizzato dal Consiglio Italiano del Movimento Europeo, Marina di Massa, 4 novembre 2001Andrea Chiti-BatelliRoma2001En la ítala930Kovrilo ĉe la Libroservo de UEALingua e Unione EuropeaLacaitaManduria1998En la itala2421Pri la rilato inter lingvo kaj politiko. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAIl Luccio e il pescecane: C'è un rimedio alla glottofagia dell'inglese?Federalismo e LibertàBologna1998En la itala2525Pri la rilato inter lingvo kaj politiko. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAMoneta Europea - Lingua Europea - Federazione EuropeaPiero LacaitaRoma1998En la itala6419Pri la bezono je eŭropaj mono, lingvo kaj federacio. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAA Policy for EsperantoUEARotterdam1997D. MastermanEn la anglan, el la franca1922Pledo por tuja ekago kontraŭ lingva hegemonio. ISBN/ISSN 01652575. Serio Esperanto-Dokumento 44A. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEALa politica comunitaria dell'educazione, della cultura e della gioventù e la politica delle lingue dell'U.N.E.S.C.O viste da un federalistaAndrea Chiti-BatelliRoma1995D. MastermanEn la italan, el la franca2921Tri kritikaj artikoloj. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEALa politica d'insegnamento delle lingue nella Comunità EuropeaAndrea Chiti-BatelliRoma1998En la itala21524Diskutoj pri la politiko pri lingvo-instruado en la Eŭropa Komunumo. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAPolitical aspects of language rights: Is there a remedy to the "glottophagy" of English?Andrea Chiti-BatelliRoma2000En la angla2024Anglalingva varianto de la eseo "Pour une politique de l'espéranto". Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAPolitika hegemonio kaj lingva hegemonio en EŭropoUEARotterdam1995U. BroccatelliEn Esperanton, el la itala1921Serio Esperanto-Dokumento 33E. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAPor politiko de EsperantoUEARotterdam1997U. BroccatelliEn Esperanton, el la franca2321Pledo por tuja ekago kontraŭ lingva hegemonio. ISBN/ISSN 01652524. Serio Esperanto-Dokumento 34E . Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAPour une politique de l'espérantoUEARotterdam1997En la franca2421Pledo por tuja ekago kontraŭ lingva hegemonio. Serio Esperanto-Dokumento 28F. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAIl serpente e la colomba: È attuale, e come, l'hillelismo linguistico di Zamenhof?LacaitaManduria1999En la itala8624Kovrilo ĉe la Libroservo de UEATutmondiĝo kaj internacia lingvo: Ĉu oportunaĵo unika - aŭ favora ŝanco maltrafita?Romo1999U. BroccatelliEn Esperanton, el la itala1021Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAZamenhof oggi: È possibile, e come, aggiornare e far rivivere la sua idea di una lingua franca universale?LacaitaManduria1999En la itala2721Zamenhof todayFEIMilano2000En la angla4521Provo aktualigi la homaranismon sur lingvoproblema kampo, kun antaŭparoloj de R. Corsetti kaj U. Broccatelli. Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAZamenhof, hodiaŭUEARotterdam1999U. BroccatelliEn Esperanton, el la itala2021Provo aktualigi la homaranismon sur lingvoproblema kampo. ISBN/ISSN 13882252. En la serio Diskutkajeroj, n-ro 3 Kovrilo ĉe la Libroservo de UEAI poteri del Parlamento europeoGiuffrè1981En la italaStoria del Federalismo europeoERITorino1973En la itala431Mario Albertini, Andrea Chiti-Batelli, Giuseppe Petrilli; red. Edmondo Paolini; kun antaŭparolo de Altiero Spinelli.I poteri del Parlamento europeoGiuffrè1981En la italaSperimentazione animale, problema europeoCEDAMEn la italaPrevenzione dei maltrattamenti all'infanzia - Problema europeo: per un servizio di controllo obbligatorio delle famiglie con minoriFrancoangeliMilano2005En la itala

 Eksteraj ligiloj 
 Libroj de Andrea Chiti-Batelli ĉe la Libroservo de UEA

 Referencoj 

Kategorio:Italaj politikistoj
Kategorio:Italaj verkistoj