Gimnazio franciskana (Bozen)

La Franciskana gimnazio de Bozen (germane: Franziskanergymnasium Bozen, itale: Liceo dei Francescani di Bolzano) estas fare de la franciskanoj organizata, ŝtata agnoskita gimnazio en Bozen, Sudtirolo. Ĝi troviĝas rekte en la urba kerno.

 Historio 
La per kortega dekreto de imperiestrino Maria Tereza en la 20.10.1780 starigita lernejo deziritis fare de la urbaj konsilantoj. La estradon, kies anoj rezidis en la t.n. Castiol-domo, transprenis la franciskanoj.200 Jahre Franziskanergymnasium Bozen 1781–1981. Festschrift zum 200jährigen Bestehen des Franziskanergymnasiums in Bozen. Bozen: Athesia 1981. Dum la bavaria okupado de Tirolo la gimnazio ŝanĝitis malaltrangigite inter 1810 kaj 1815 je malhumanisma lernejo kaj la frokuloj tuj ekmalrajtis docenti. Pro spacomalabundo konstruitis inter 1853–1855 nova ejo en la proksima Weggenstein-strato.

Kiam dum la jaroj de Kulturbatalo la lernejo reŝtatigitis, la tirola franciskana provinco fondis en la jaro 1872 novan privatan gimnazion kiu baldaŭ ankaŭ agnoskitis fare de la ŝtato. Sub la lernejestro kaj konata natursciencfakulo patro Vinzenz Maria Gredler realiĝis en 1882 la nova konstruaĵo laŭ planoj de la bozen-a ĉefarkistekto Sebastian Altmann kiu harmoniu arĥitekture al la konvento franciskana; ĝi pligrandigitis fare de la ĉefkonstruisto Johann Bittner. Dum la lastaj tri jaroj de la Dua mondmilito ĉia instruado ĉesis. Pro la malkresko de la nombro de ordenanoj ĝenerale hodiaŭ estas la plejmulto instruistara laika. Ĝis la lerneja jaro 1989/90 la lernejo akceptis nur knabojn. Ekde 1995 lernejestras Wolfgang Malsiner estante la unua malordenano tiufunkcie.Geschichte des Franziskanergymnasiums  Inter 2002 kaj 2005 estis alikonstruoj kaj alveno de nova gimnastikejo subtera.
eta|La Kajetana salonego kun historiaj freskoj

 Biblioteko 
eta|Ĉestraten situanta fasado lerneja
La biblioteko, pli konkrete la Profesora biblioteko enhavas ĉ. 70 milojn da aĵoj.Angelika Pedron, Reinhard Pichler, Manfred Schmidt: Die Bibliothek des Bozner Franziskanergymnasiums. Erschließung Historischer Bibliotheken in Südtirol (EHB), volumo 12. Provinz Verlag, Brixen 2018.Felicitas Noeske: "Die Bibliothek des Bozner Franziskanergymnasiums" Troviĝas en ĉi verkoj el ĉiuj fakoj kaj la plej malnovaj datumas el la frua 16-a jarcento. Speciala kolekto-fokuso estas de aferoj rilataj al Tirolo. En la kuro de la tempo la libronombro danke al pluaj aĉetoj, donacoj, postlasitaĵakiroj ja kreskiĝis.
Krom la menciita Profesora biblioteko ekzista ankaŭ moderna porlernanta kun pli ol 7.700 objektoj.

 Elstaruloj rilataj al la franciskana gimnazio 

 Simon Aichner
 Konrad Beikircher
 Gerhard Brandstätter
 Siegfried Brugger
 Lutz Chicken
 Eduard Egarter Vigl
 Alexander von Egen
 Josef Ferrari
 Robert von Fioreschy
 Max von Fioresi-Weinfeld
 Helmut Gadner
 Armin Gatterer
 Vinzenz Maria Gredler
 Heiner Gschwendt
 Albert Paris Gütersloh
 Paul Maria Hafner
 Christoph Hartung von Hartungen
 Hans Heiss
 Klaus Peter Heiss
 Franz Huter
 Rupert Huter
 Albert Jäger
 Wolfgang Kofler
 Christoph Kohl
 Franz Friedrich Kohl
 Paul Köllensperger
 Egon Kühebacher
 Alexander Langer
 Nikolaus von Lutterotti
 Benno Malfèr
 Oswald Marchesani
 Herbert Mayr
 Florian Menz
 Karl Nicolussi-Leck
 Josef Noldin
 Michael Nothdurfter
 Hannes Obermair
 Günther Pallaver
 Julius Perathoner
 Markus Perwanger
 Hans Piffrader
 Bruno Platter
 Johannes Raffl
 Gottfried Riccabona
 Alois Riehl
 Luis Sand
 Peter Sandrini
 Johann Baptist Schöpf
 Josef Schwarz
 Ignaz Seelos
 Joseph Streiter
 Otto Tiefenbrunner
 Albert von Trentini
 Johann Nepomuk von Tschiderer
 Max Valier
 Beda Weber
 Hans Widmann

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Pri la biblioteko
 Hejmpaĝo

Kategorio:Bolzano-Bozen
Kategorio:Gimnazioj
Kategorio:Lernejoj en Italio
Kategorio:Franciskanoj