Kvartrokeo

En metriko de Eŭropa poezio, la kvartrokeoNova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: kvar/troke/o estas metro konsistanta el po kvar trokeoj en ĉiu verso.

 Priskribo 
Laŭ la kvartrokeo, ĉiu verso konsistas el kvar trokeoj (—◡):
—◡ —◡ —◡ —(◡)
La lasta piedo povas esti trokeo (—◡), tiel farante inan rimon, aŭ povas esti akcenta silabo (—), por vira rimo.

La jamboj estas malofte anstataŭigita per aliaj dusilabaj piedoj (jambo, piriko, spondeo) por reliefigo aŭ alia poezia efiko.

 Ekzemplo 
 Esperanta kvartrokeo 
La kvartrokeo okazas ofte en Esperanto. La plej fama kaj plej frua Esperanta kvartrokeo estas la poemo “Mia penso” de L. L. Zamenhof, origine verkita en Pra-Esperanto:
Sur la / kampo / for de l’ / mondo,
◡◡ —◡ —◡ —◡
antaŭ / nokto / de so- / mero,
—◡ —◡ ◡◡ —◡
ami- / kino / en la / rondo
◡◡ —◡ ◡◡ —◡
kantas / kanton / pri l’ es- / pero.
—◡ —◡ ◡◡ —◡

 Germanlingva kvartrokeo 
Kvartrokeoj troviĝas ofte en germanlingva poezio. Fama ekzemplo estas la Odo al Ĝojo far Friedrich Schiller (poste uzita kiel la teksto de la kvara movimento de la Naŭa Simfonio de Betoveno):

—◡ —◡ —◡ —◡
“Ĝoj’! Fajrero belradia!”

—◡ ◡◡ —◡◡
“Elizea di-filin'!
(La traduko estas far Kálmán Kalocsay, kaj sekvas la saman metron.)

Alia ekzemplo estas La rozeto de Goeto, en kiu la fina silabo mankas (t.e. kun vira rimo).

—◡ —◡ —◡ —
“Knabo vidis — jen rozeto”

—◡ ◡◡ —◡
“Sur la kampo staras;”
La traduko estas far L. L. Zamenhof, trovebla en la Fundamenta Krestomatio; la Zamenhofa traduko estas ankaŭ kvartrokeo, sed kun la fina silabo (t.e. kun ina rimo).

 Anglalingva kvartrokeo 
La plej bone konata anglalingva kvartrokeo estas la epopeo La Kanto de Hiavata () far Henry Wadsworth Longfellow:

◡◡ —◡ —◡ —◡
“Apud la bordoj de Giĉe-Gumi,”

◡◡ —◡ —— —◡
“Apud la brila Grand-Mar-Akvo,”

—◡ —◡ ◡◡ —◡
“Staris la vigvamo de Nokimis,”

—◡ ◡◡ —◡ —◡
“Filino de la Luno, Nokimis.”

 Kvartrokeo en la finna lingvo 
La finna nacia epopeo Kalevala estas verkita plejparte en kvartrokeoj:

—◡ —◡ —◡ —◡
“Kara amiko, amata frato”
En la metro de Kalevala, ekzistas cezuro inter la du dutrokeaj hemistikoj.

 Referencoj 

 Bibliografio 
 Kalocsay, Kálmán; Waringhien, Gaston; Bernard, Roger 1984 : Parnasa Gvidlibro, reviziita kaj kompletigita de G. Waringhien, kun skizo de Esperanta metriko; la arto poetika, esperanta rimaro, 3-a eld., Edistudio, Pizo, 207 p.  ISBN 88-7036-018-0
 Clark, Brendon 1957 : Kien la Poezio?, Rickmansworth, Esperanto Publ. Co., 156 p.

Kategorio:Metriko