Longutao

En japana poezio, la longutaoNova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: long/uta/o (, ) estas longa formo de la utao: fiksforma poemo, konsistanta el mallongaj versoj, kies longoj estas kvin aŭ sep moraoj alterne, finiĝantaj per du sepmoraj versoj.

 Priskribo 
Je japana lingvo, la poezia metro estas kalkulata laŭ moraoj, ne silaboj; unu silabo povas esti unu morao (se la vokalo estas mallonga kaj la fina konsonanto mankas) aŭ du (se la vokalo estas longa aŭ la fina nazalo ĉeestas), kaj rimo ne ekzistas. Por la longutao, ĉiu verso devas konsisti el kvin aŭ sep moraoj. La unua verso estas ĉiam kvinmoraa, la dua ĉiam sepmoraa; poste, la kvinmoraa kaj sepmoraa versoj alternas, ĝis la fino, ĉe kiu la lastaj du versoj ĉiam finiĝas per per po sep  moraoj:
5–7–5–7–5–7–5–7–⋯–5–7–7
La longo de longutaoj varias; la plej mallonga longutao en Manjoŝu (n-ro 802; vidu ĉi-sube) konsistas el naŭ linioj, t.e. trio de la kvin-sepmoraaj versparoj, sekvata de la kvin-sep-sepmoraa fina strofo. Utaoj pli mallonga ol tio estas klasifikita kiel alispecaj utaoj, ne longutaoj (tankaoj, ktp).

La longutao estas kelkfoje sekvata de reutaoj (), mallongaj “postskribaj” utaoj.

 Longutaoj en Esperanto 
La formo de la longutao adaptiĝis al Esperanto, kun la modifo ke la poezia metro estas kalkulata laŭ ordinaraj silaboj, ne moraoj, konforme al la fonetiko de Esperanto.

En Esperanto, la japana poeto Miyamoto Masao verkis la faman longutaon “Pri enotero (Kun du reutaoj)”,Plena teksto troveblas jen:  kiu gajnis la Unuan premion de poezio de la Belartaj Konkursoj de la Universala Esperanto-Asocio en 1965. Ĉi tiu longutao konsistas el 27 versoj, de kvin aŭ sep silaboj, krom la du reutaoj, kiuj estas tankaoj. Ĉi tiu longutao estis tradukita al la portugala de S. Chaves.

Krom tio, Miyamoto ankaŭ verkis plurajn longutaojn, kiuj troviĝas en liaj noveloj pri utaistoj.

Aliaj poetoj, ekzemple Sibayama Zyun'iti, ankaŭ verkis Esperantajn longutaojn. Kálmán Kalocsay tradukis japanlingvan longutaon de Takahaŝi no Muŝimaro () el Manjoŝu pri la legendo de la Virgulino Unai.

 Ekzemplo 
Jen la plej mallonga longutao trovebla en Manjoŝu (n-ro 802), far Jama-no-Ue no Okura ():
 Originalo  Rondaj kanaoj  Transliteraĵo  Traduko 瓜食めば子ども思ほゆ栗食めばまして偲はゆ何処より来りしものそ眼交にもとな懸りて安眠し寝さぬ うりはめばこどもおもほゆくりはめばましてしのわゆいずくよりきたりしものそまなかいにもとなかかりてやすいしなさぬ Uri hamebaKodomo omohoyuKuri hamebaMashite shinowayuIzuku yoriKitarishi monosoManakai niMoto na kakariteYasui shi nasanu Manĝi melonojnPensigas pri infanoj;Manĝi maronojnEstigas pli da sopir’.De kiu lokoVenas ĉi tiuj pensoj?Antaŭ okulojMallonge flagretanteMalhelpante min dormi.
La longutao estas sekvata de la jena reutao, far la sama aŭtoro:
 Originalo  Rondaj kanaoj  Transliteraĵo  Traduko 銀も金も玉も何せむにまされる宝子にしかめやも しろがねもくがねもたなもなにせむにまされるたからこにしかめやも Shirogane moKugane mo tama moNanisemu niMasareru takaraKoni shikame yamo Ajno da arĝent’aŭ oro aŭ juveloNeniel povasSuperi la trezoronPlej valoran, l’ infanon.
La traduko observas la regulojn de longutaoj en Esperanto, t.e. la kalkulo de Esperantaj silaboj egalas tiun de originalaj japanlingvaj moraoj.

 Referencoj 

 Bibliografio 



 Eksteraj ligiloj 
  (Anglalingvaj tradukoj de klasikaj japanlingvaj utaoj)
  (Laŭtlego de la longutao “Susura maro” far Miyamoto Masao dum la 77a Hispana Kongreso de Esperanto, 2018)

Kategorio:Japanlingva poezio