Dekano (kemio)

600ra|eta|centre|Kemia strukturo de la dekano
600ra|eta|centre|3D Kemia strukturo de la dekano

Dekano aŭ C10H22 estas alkana hidrokarbonido kun dek karbonatomoj. Kvankam 75 strukturaj izomeroj eblas por la dekano, la termino rilatas al la normala dekano aŭ n-dekano. Tamen, ĉiuj izomeroj elmontras similajn proprecojn kaj la komponado kelkfoje estas preterlasita. Ĉi tiuj izomeroj estas brulemaj likvaĵoj ne solveblaj en akvo sed solveblaj en etanolo, benzino kaj keroseno. Kvankam ĝi estas komponado en brulaĵoj, ĝia uzo kiel reakciaĵo estas preskaŭ nula, male al manpleno da aliaj alkanoj.

 Sintezoj 

 Sintezo 1 
 Preparado per reduktado de la dekanata acido:
90ra|dekanata acido100ra|dekano

 Sintezo 2 
 Preparado ekde la dekanalo:
90ra|dekanalo100ra|dekano

 Sintezo 3 
 Preparado ekde la dekanolo:
100ra|dekanolo100ra|dekano

 Sintezo 4 
 Preparado ekde la dekilamino:
100ra|dekilamino100ra|dekano

 Sintezo 5 
 Preparado ekde la dekanamido:
70ra|dekanamido+330ra|klorida acido100ra|dekano+30ra|kloramino+30ra|fosgeno

 Sintezo 6 
 Preparado ekde la nonano:
100ra|nonano+70ra|duazometano100ra|dekano+50ra|nitrogeno

 Sintezo 7 
 Preparado ekde la oktano:
<center>
100ra|oktano+70ra|duazoetano100ra|dekano+50ra|nitrogeno

 Reakcioj 

 Reakcio 1 
 Konvertado al dekanata acido:
100ra|dekano90ra|dekanata acido

 Reakcio 2 
 Konvertado al dekanalo:
100ra|dekano90ra|dekanalo

 Reakcio 3 
 Konvertado al dekanolo:
100ra|dekano100ra|dekanolo

 Reakcio 4 
 Konvertado al dekilamino:
100ra|dekano100ra|dekilamino

 Reakcio 5 
 Konvertado al dekanamido:
100ra|dekano90ra|dekanata acido90ra|dekanamido

 Reakcio 6 
 Konvertado al "klorodekano":
100ra|dekano100ra|klorodekano

 Reakcio 7 
 Konvertado al dekeno:
100ra|dekano100ra|1-dekeno

 Literaturo 
 Handbook of Environmental Fate and Exposure Data for Organic Chemicals
 NIST National Institute of Standards and Technology
 The Good Scents Company
 Principles of Physical Chemistry
 Combustion Generated Fine Carbonaceous Particles
 Chemistry
 Colloidal Particles at Liquid Interfaces
 Solvent Recovery Handbook

 Vidu ankaŭ 
 Alkanoj

 Referencoj 

Kategorio:Alkanoj