Szmul Zygielbojm

Szmul Mordechaj ZYGIELBOJM jen en pola literumo, pseŭdonomo Artur (origine jide: ‏שמואל זיגלבוים‎, do Ŝmul Cigelbojm; naskiĝis la 21-an de februaro 1895 en Varsovio aŭ Borowica (distrikto Krasnystaw), mortis la 12-an de majo 1943 en Londono) estis politikisto de Bundo, ĝenerala sekretario de la Juda Sekcio de Centra Komisiono de Sindikatoj, redaktoro de revuo "Arbeter-Fragen" (jide ‏אַרבעטער פֿראַגן‎), municipa konsilano de Varsovio kaj Lodzo. De 1942 membro de Nacia Konsilio de Pollando en Londono.

Konsilia membro ĉe la pola ekzila registaro en Londono, kies vastaj raportoj pri la germana holokaŭsto de judoj en okupata Pollando direktitaj al Monda Juda Kongreso, Usona Juda Kongreso kaj leteroj al la usona prezidento Franklin D. Roosevelt restis sen reagoj.

 Vivo 
Fruaj jaroj

Gepatroj de Ŝmul estis Józef kaj Hena Pinkier. Li estis unu el deko da gefratoj, i.a. frato de Reuven Zygielbaum. Por eviti mizeron estis devigita komenci laboron en fabriko jam en la aĝo de 10 jaroj. Poste, kiam estis jam edziĝinta kaj havis du infanojn, komencis labori kiel metiisto, okupiĝanta pri farado de gantoj. De junaĝo li montris strebon al scio, diligente edukiĝante, dum mallonga tempo supervenkante la povran infanaĝon. En Chełm eniris al Bundo, en kiu montriĝis liaj organizaj kaj oratoraj talentoj. Rapide estis elektita al centra komitato de la partio.

 Dokumentaj filmoj 
 Śmierć Zygielbojma (Morto de Zygielbojm), dokumenta filmo el 2000 pri historio de la agado de Szmul Zygielbojm, provanta movigi konsciencon de la mondo rilate al holokaŭsto. Scenaristino kaj reĝisoro Dżamila Ankiewicz,
 Mur (Muro), dokumenta filmo el 2001 pri biografio de Artur Szmul Zygielbojm. Scenaristo kaj reĝisoro Mieczysław Wazacz.

 Distingoj 
En 1998 Szmul Zygielbojm estis postmorte distingita per Komandora Kruco kun Stelo de la Ordeno Polonia Restituta.

 Vidu ankaŭ 
 Reuven Zygielbaum
 Ryszard Siwiec
 Jan Palach
 Walenty Badylak

 Eksteraj ligiloj 

 Niecodziennik Biblioteczny, Pamięci Szmula Zygielbojma   Memore al Ŝmul Zygielbojm
 Szmul Zygielbojm, List pożegnalny  Ŝmul Zygielbojm, Adiaŭa letero
 Szmul Zygielbojm, Nie zapomnimy, nie wybaczymy  Ni nek forgesos, nek pardonos
 Adam Pragier, Śmierć Zygielbojma, 1968 Adam Pragier, Morto de Zygielbojm, 1968

Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Varsovia geto
Kategorio:Sinmortigintoj
Kategorio:Polaj socialistoj
Kategorio:Judaj rezistantoj
Kategorio:Bundistoj
Kategorio:Membroj de la Pola rezistado