Utao

En japana poezio, la utaoNova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: uta/o (, , ) estas fiksforma poemo, konsistanta el mallongaj versoj, kies longoj estas kvin aŭ sep moraoj alterne.

 Priskribo 
Je japana lingvo, la poezia metro estas kalkulata laŭ moraoj, ne silaboj; unu silabo povas esti unu morao (se la vokalo estas mallonga kaj la fina nazalo mankas) aŭ du (se la vokalo estas longa aŭ la fina konsonanto ĉeestas), kaj rimo ne ekzistas. Por la utao, ĉiu verso devas konsisti el kvin aŭ sep moraoj.

Diversaj formoj de la utao ekzistas, klasifikitaj laŭ longo:
 Nomo  Origina nomo  Metro  Priskribo utaeto    5–7–7  La plej mallonga formo de utao. Troviĝas en la libro Manjoŝu. tankao    5–7–5–7–7  La plej ofta formo de utao kapripeta utao    5–7–7–5–7–7  Konsistas el paro de utaetoj; ofte en la formo de dialogo inter du geamantoj budhopiedsigna utao    5–7–5–7–7–7  Tankao, kun kroma sepmoraa verso ĉe la fino; nomita laŭ la monumento de la Piedsigno de la Budho () en la bikŝuejo Jakuŝiĝi (), en Nara, Japanio, sur kiu estas gravurita 21 utaoj de tiu formo longutao    5–7–5–7–⋯–5–7–7  La plej longa formo de utao. La longo varias, sed la lastaj du versoj ĉiam finiĝas per po sep moraoj. La longutao estas kelkfoje sekvata de reutaoj (), mallongaj “postskribaj” utaoj, ofte verkita de alia utaisto.

 Utaoj en Esperanto 
La formo de la utao adaptiĝis al Esperanto, kun la modifo ke la poezia metro estas kalkulata laŭ ordinaraj silaboj, ne moraoj, konforme al la fonetiko de Esperanto.

En Esperanto, la japana poeto Miyamoto Masao verkis multajn utaojn; ekzemple, lia longutao “Pri enotero (Kun du reutaoj)”Plena teksto troveblas jen:  gajnis la Unuan premion de poezio de la Belartaj Konkursoj de la Universala Esperanto-Asocio en 1965. Ĉi tiu longutao konsistas el 27 versoj, de kvin aŭ sep silaboj, krom la du reutaoj, kiuj estas tankaoj. Krome, Miyamoto ankaŭ tradukis utaojn en fikssilaban Esperanton; ekzemple, li tradukis serion de tankaoj de la poetino Yosano Akiko () en Esperanton.Ekzemploj troveblas jen: 

Krome, ankaŭ verkistoj kiel Sibayama Zyun'iti, Kuroda Masayuki, kaj Geraldo MattosEkzemple: Utaoj de Geraldo Mattos verkis utaojn en Esperanto.

 Referencoj 

 Bibliografio 



 Eksteraj ligiloj 

  (Anglalingvaj tradukoj de klasikaj japanlingvaj utaoj)


Kategorio:Japanlingva poezio