Biksino

Biksino, rokuo aŭ C25H30O4 estas natura organika kombinaĵo, oranĝokoloraj kristaloj trovataj en la semoj de la bikso orelana, apartenanta al la familio de la dukotiledonaj plantoj. Ĝi posedas anti-inflamajn, antitumorajn kaj antioksidigajn aktivecojn. Biksino ankaŭ estas uzatas en la traktado de kormalsanoj per inhibado de la fibrozo, inflamoj kaj oksidivaj malsanoj.

600px|eta|centre|Plata kemia strukturo de la trans-biksino
600px|eta|centre|Plata kemia strukturo de la trans-biksino
</center>

 Proprecoj 
Biksino estas nesolvebla en akvo sed miksebla kun oleoj kaj etanolo. Ĝi apartenas al la familio de la karotenoidoj kaj posedas antioksidigajn, antifungajn kaj antibakteriajn aktivecojn. Historie, biksino estis unue observita en 1831 far Wackenroder dum separado de la pigmentoj de la karoto.

Al tiuj pigmentoj oni donis la terminon "karoteno" pro ĝia rilato kun tiu vegetalo (karoto). Nuntempe pli ol 600 malsimilaj strukturoj de karotenoidoj estas vaste distribuitaj en la vegetalaj kaj bestaj regnoj. La biksino estis unue izolita en 1825 de la franca kemiisto Jean-Baptiste Boussingault (1801-1887).Ourucum Tamen, la klarigo pri ĝia molekula formulo estis prezentata nur en 1917 far Heiduscka kaj Panzer. Multo el la baza kemio pri la biksino estis disvolvita de Karrer kaj liaj kolegoj (1929), kiuj uzis la terminojn "grandioza" kaj "unu el la plej belaj kombinaĵoj".

Tamen, Karrer duondubis pri la molekula formulo proponita de Heiduschka, erare asertinte ke ĝi devas esti C26H50O4. La biksino kaj la "norbiksino" estas specialaj inter la karotenoidoj ĉar iliaj molekuloj enhavas du fortajn polarajn grupojn. Biksino trovatas laŭ la cis kaj trans formoj pro ĝia poliena strukturo.Polienaj strukturoj estas longaj karbonaj katenoj kun multaj duoblaj ligiloj kiu donas al la biksino antioksidigajn proprecojn.

 Literaturo 
 Science Direct
 National Toxicology Program
 Chemblink 
 Natural Food Colorants: Science and Technology
 Dyes and Tannins
 Natural Food Colorants
 Evaluation of Certain Food Additives and Contaminants
 Cis-Trans Isomeric Carotenoids, Vitamins A and Arylpolyenes

 Vidu ankaŭ 
 Karoteno

 Referencoj 

Kategorio:Manĝaj aldonaĵoj
Kategorio:Karotenoidoj
Kategorio:Metoksilaj kombinaĵoj
Kategorio:Kolorigiloj