Tiberiada hebrea prononco

La tiberiada hebrea estas la laŭkanona prononco de la Hebrea Biblio aŭ Tanaĥo, skribita de masoretaj kleruloj, kiuj vivis en la juda komunumo de Tiberiado en antikva Galileo ĉ. 750-950 k.e. sub la Abasida Kaliflando. Ili skribis forme de la tiberiada vokalizo, uzante kromsignojn skribitajn sub la hebreaj literoj: vokalsignojn kaj konsonantajn diakritojn (nekudot) kaj la tiel nomatajn akcentojn (du rilatajn sistemojn de intonaciaj signoj).Tiberian Hebrew Phonology: Focussing on Consonant Clusters, Andries W. Coetzee Ĉi tiuj kune kun la marĝenaj notoj masora magna kaj masora parva konsistigas la tiberiadan aparaton.

Kvankam la skribaj vokaloj kaj akcentoj iĝis uzataj ĉirkaŭ 750 k.e., la buŝa tradicio reflektata de ili estas multjarcente pli malnova, kun antikvaj radikoj.

 Fonologio 
 Konsonantoj 
La tiberiada hebrea havas 29 konsonantajn fonemojn, reprezentitajn per 22 literoj. La sin-punkto distingas inter la du valoroj de ש, kun maldekstra punkto (שׂ) prononcata same kiel la litero sameĥ. La literoj בגדכפת (begadkefat) havas po du valorojn: plozivon kaj frotsonon.

+ Tiberiad-hebreaj konsonantaj fonemoj Labialo Dentalo Dental-alveolaro Palatalo Velaro Uvularo Faringalo Glotalo normala emfaza Nazalo   Plozivo senvoĉa       voĉa    Frotsono senvoĉa         voĉa      Trilo   Alproksimiĝo   

 Vokaloj 
eta|altdekstre=1.13|Tiu vokala diagramo montras ĝeneralan ideon pri la vokala spaco de la tiberiada hebrea. Ĝi ne celas esti preciza mapo de la langaj pozicioj, kio estus neebla pro tio, ke ne restas denaskaj parolantoj de la tiberiada hebrea.

+Tiberiad-hebreaj fonemaj vokaloj Antaŭaj Malantaŭaj Malvastaj   Malvast-mezvastaj   Vast-mezvastaj   Vasta  Reduktitaj   ()1
 marĝena

 Ortografio 
 litero א ב ג ד ה ו ז ח ט י כ/ך ל מ/ם נ/ן ס ע פ/ף צ/ץ ק ר ש ת transliterumo   b/v  g/gh  d/dh  h  w  z      y  k/kh  l  m  n  s    p/f    q  r  ,   t/th prononco (moderna)                           prononco (jemena)                              prononco (tiberiada)                              

 vokalo kun ב בַ בֶ בֵ בִ בָ בֹ בֻ בוּ naomo pataĥ segol cere hirik kamac holam kubuc ŝuruk prononco       

 vokalo kun ב בַאבַה בֶאבֶהבֶי בֵאבֵהבֵי בִיבִא בָאבָה בֹאבֹהבוֹ בוּאבוּה nomo pataĥ male segol male cere male hirik male kamatz male holam male ŝuruk male prononco       

 vokalo kun א אְ אֲ אֱ אֳ nomo ŝva hataf patah hataf segol hataf kamac prononco    

 vokalo בּ בֿ הּ שׁ שׂ nomo dagheŝ rafe mapik ŝin-punkto sin-punkto prononco Duobligo de konsonanto , aŭ la ploziva prononco de la konsonantoj בגדכפ״ת Frotsona prononco de la konsonantoj בגדכפ״ת (ĝia uzo estas opcia) , estante la fina litero de vorto  

 Referencoj 

Kategorio:Mortintaj lingvoj de Azio
Kategorio:Mezepokaj lingvoj
Kategorio:Antikvaj lingvoj
Kategorio:Diservaj lingvoj