Tokonomo

La tokonomoNova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: tokonom/o () estas alkovo aŭ niĉo en tradiciaj japanaj konstruaĵoj, en kiu estas montrataj artaĵoj.

 Priskribo 
eta|dekstra|Loko de tokonomo en tradicia japana ĉambro
La tokonomo estas malgranda niĉo, ne pli larĝa ol ĉirkaŭ unu metro, en muro de japana konstruaĵo, kaj servas kiel esenca dekoracio de la ĉambro laŭ tradicia japana ĉambra dekoraciarto (). Ĝi funkcias kiel montrejo de diversaj tradiciaj japanaj artaĵoj, ekzemple:
 ikebano (japana floraranĝo)
 bonsajo
 kakemono (japana pendigita skribrulaĵo)
 statuetoj ()
 kaligrafio
 ukijo
 ceramikaĵo
Ĉe la fundo de la tokonomo, oni ofte metas tatamon.

Malgraŭ la nomo (“toko” povas signifi liton), oni ne sidas, nek kuŝas, nek staras en la tokonomo; oni sidas aŭ staras ekstere kaj spektas la tokonomajn artaĵojn en la tokonomo. Tradicie, la gastiganto sidigas la ĉefgaston kontraŭ la tokonomo, tiel ke la ĉefgasto povas spekti plej bone.

 Historio kaj etimologio 
Tokonomoj originis el japanaj bikŝuejoj. Bikŝuejoj ofte havis niĉon, en kiu oni havus religiajn pentraĵojn kaj statuojn de budhoj, bodisatvoj, kaj aliaj sanktuloj. Dum la 14-a kaj 15-a jarcentoj, tiaj niĉoj aperis en aliaj konstruaĵoj, kaj disvolviĝis al la moderna tokonomo.

La japanlingva vorto toko no ma () konsistas el la morfemoj toko (, “lito, planko”), no ( “de”), kaj ma (, “spaco”); tial, laŭlitere, “lito-spaco” (la japana uzas postpoziciojn, ne prepoziciojn, kaj tial la vortordo estas mala ol Esperanto).

 Referencoj 

 Literaturo 




Kategorio:Japana arkitekturo