Ĵoruro

En japana kulturo, ĵoruroNova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: ĵorur/o () estas formo de teatra muzika rakontado.

 Priskribo 
Ĵoruro estas kantado laŭ muziko, kiu rakontas rakonton. La ĵoruristo () rakontas rakonton per kantado. La emfazo estas pri la rakontado, ne la kantado; en la japana lingvo, oni “rakontas” (), ne “kantas” ().

La ĵoruro estas akompanata per ŝamiseno. La ĵoruristo mem ne ludas la ŝamisenon; tion faras la ŝamisenisto apud li/ŝi.

Ĵoruro povas esti prezentata per si mem (), aŭ povas esti akompanata de pupludo (bunrako) aŭ kabuko.

 Historio 
Ĵoruro originis en Kioto, ĉirkaŭ la 16-a jarcento. La nomo devenas de la ĉefrolulino Ĵoruri (), filino de riĉulo, en la balado La Rakonto de Ĵoruri (). Dum la malfrua 16-a jarcento (erao Eiroku, 1558–1570) la instrumento sanŝino, la praulo de la moderna japana ŝamiseno, disvastiĝis al Japanio el Okinavo (tiam aparta regno).

Dum la Epoko de Edo (17-a ĝis 19-a jarcentoj), ĵoruro floris en Edo (nuntempe Tokio); tiu klasika Tokia formo de ĵoruro nomiĝas malnova ĵoruro ().

La nova ĵoruro () estis inventita en 1684 de Takemoto Gidayū (), kiu fondis la pupĵorurejon Takehonza () en Osako. Por la ĵorurteksto, Takemoto estis helpita de la verkisto Chikamatsu Monzaemon (). La nova stilo de ĵoruro emfazis la epopean grandiozon, kaj responde malemfazis la kantecon.

 Referencoj 

 Bibliografio 



Kategorio:Japana muziko
Kategorio:Japanlingva literaturo