Urdua ortografio

La ortografio de la lingvo urduo estas bazita sur tiu de la persa lingvo, kun pluraj aldonoj kaj modifoj pro la lingva diferenco inter la persa lingvo kaj urduo. Ĝi estas arab-baza skribsistemo, skribita dedekstre maldekstren (escepte de ciferoj). Mallongaj vokaloj ne estas markitaj (krom la uzo de vokalpunktoj, kiuj estas malofte uzataj), kaj la prononco estas ĝenerale ambigua. Arab- kaj persdevenaj vortoj estas skribataj laŭ la origina literumado.

 Alfabeto 
 Litero  Nomo  Latinigo  Sono (IFA)  alifā, –   bēb   pēp   tē t   ṭē ṭ   s̱ē s̱    jīm j   cē c   baṛī ḥē ḥ   k͟hē k͟h   dāld   ḍāl ḍ   ẕāl ẕ   rēr   ṛē ṛ   zēz   zhē zh   sīns   shīn sh   ṣwād ṣ   ẓwād ẓ   t̤oʼē t̤   z̤oʼē z̤   ʻain ʻ   g͟hain g͟h   fēf   qāfq   kāfk   gāfg   lāml   mīmm   nūnn   nūn g͟hunnah ṉ   wāʼo v, ū, u, o, au   choṭī/gol hēh, ā, e  do-cashmī hēh  or   hamzah ʼ ,   choṭī yē y, ī, á   baṛī yē ai, e 

 Duliteraĵoj 
Duliteraĵoj estas uzata por aspiraciaj konsonantoj.

 Duliteraĵo Latinigo Sono (IFA) Ekzemplo  bh    ph    th    ṭh    jh    ch    dh    ḍh    ṛh    kh    gh  

 Ciferoj 
Urduo uzas ciferojn pruntitajn el la persa; urduaj ciferoj iom diferencas de la persaj, speciale la 4, 6, kaj 7. (La persaj ciferoj diferencas de, sed estis pruntitaj de, la arabaj, kiuj estis pruntitaj de tiuj de hindaj skribsistemoj.)

La ciferoj skribiĝas demaldekstre dekstren, malsimile al la ordinaraj literoj.

 Cifero Valoro  0  1  2  3  4  5  6  7  8  9

 Interpunkcio 
La interpunkcio de urduo diferencas de tiuj de Esperanto.

 Interpunkcio  uzo   komo   punktokomo   dupunkto   punkto (markilo de frazfino)   demandosigno

 Historio 
La urdua alfabeto estas bazita sur la persa alfabeto, kaj originis en la 13-a jarcento. Urduo estis vaste uzata en la Mogola Imperio. Post la koloniigo de Hindio far la Brita Imperio, la urdua alfabeto daŭris. La skribmaŝino por urduo estis inventita en 1911.

 Eksteraj ligiloj 


Kategorio:Hindustana ortografio
Kategorio:Urdua lingvo
Kategorio:Arabaj alfabetoj