Bohdan Paczyński

Bohdan Paczyński (naskiĝis la 8-an de februaro 1940 en Vilno, mortis la 19-an de aprilo 2007 en Princeton) estis pola astronomo kaj astrofizikisto. En siaj esploroj okupiĝis ĉefe pri teorio de stel-evoluo, alkreskaj diskoj, mikrogravita lenso kaj gamo-radia ekbrilo.

 Sciencaj esploroj kaj vivo 
Dum la milita stato en Pollando restis en Kalifornia Instituto de Teknologio kaj decidis ekloĝi en Usono. Laboroferton ricevis interalie en Astrofizika Fakultato de Universitato Princeton, kie laboris ĝis fino de sia vivo; en la jaroj 1982–1989 estis profesoro, kaj de 1989 gvidis katedron de astrofiziko je la nomo al Lyman Spitzer Jr. Tiutempe estis pola kaj usona civitano.

Meze de la 80-aj jaroj komencis labori pri projektoj, kiuj alportis plej grandajn sukcesojn en lia vivo. Li hipotezis pri kosmologia deveno de la gamo-radia ekbrilo. En 1986 publikigis artikolon en "ApJL", en kiu proponis, ke la ekbriloj devenas de eksteraĵoj de nia galaksio. Astronomo Stanisław Bajtlik tiel priskribas la kontribuojn de Paczyński: En sia opinio dum longa tempo restis soleca. En 1995, en la 75-a datreveno de la granda debato inter Heber Doust Curtis kaj Harlow Shapley pri la naturo de nebulozoj en la sama, historia salono de la Nacia Muzeo de Natura Historio en Vaŝingtono okazis debato inter Bohdan Paczyński kaj Donald Lamb pri la temo de la naturo de gamo-briloj kaj distanco al ili. Lamb estis ĉefa adepto de la hipotezo pri proksima deveno de ekbriloj. La debaton gvidis brita reĝa astronomo Martin Rees. Kvankam la rezulton de la debato oni priraportis kiel remiso, jam baldaŭ rezultoj de novaj observadoj plene atribuis raciecon al Paczyński. Tio estis lia granda triumfo.

Kun Grzegorz Pojmańskim gvidis projekton All Sky Automated Survey (ASAS).

En 2005 estis inter malkovrintoj de asteroido OGLE-2005-BLG-390L b.

En la lastaj kvar jaroj de la vivo estis malsana je karcero de cerbo (glia ĉelo; maldekstra parto de la cerbo). Li tamen konservis grandan scipovon de asimilado de ideoj kaj lanĉo de novaj konceptoj, malgraŭ malfacilaĵoj pri kalkulo.

Lian nomon portas asteroido 11755 Paczynski. Li publikigis ĉ. 300 sciencajn laboraĵojn.

 Elektitaj distingoj kaj premioj 
 1979: Invited Discourse, XVII General Assembly of the International Astronomical Union, Montreal
 1987: Medalo Arthur Eddington de Reĝa Astronomia Societo
 1997: Medalo Henry Draper de Usona Nacia Akademio de Sciencoj
 2000: Medalo Marian Smoluchowski de Pola Fizika Societo
 2005: Titolo Doktoro honoris causa de la Universitato de Vroclavo
 2006: Henry Norris Russell Lectureship - la plej alta distingo de Usona Astronomia Societo
 2007: Komandora Kruco kun Stelo de la Ordeno de Polonia Restituta atribuita postmorte

 Membro de Societoj 
 Internacia Astronomia Unio
 Leopoldina (akademio), 1974-2007
 Membro-korespondanto, Pola Scienca Akademio, 1976–1991
 Foreign Associate, Usona Nacia Akademio de Sciencoj, 1984–2007

 Medalo Bohdan Paczyński 
Dum la 35-a Kunveno de Pola Astronomia Societo en Gdańsk (11–14 de septembro 2011) oni starigis Medalon Bohdan Paczyński kiel distingo por eminentaj sciencistoj ligitaj kun la pola astronomio. Unuan medalon ricevis, en 2013, Martin Rees.

 Eksteraj ligiloj 

 Hejmpaĝo de Bohdan Paczynski
 Stanisław Bajtlik, „Najjaśniejsza gwiazda” "La plej brila stelo"

Kategorio:Polaj astronomoj
Kategorio:Polaj fizikistoj
Kategorio:Membroj de la Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina
Kategorio:Gravita lenso