Listo de cirilaj literoj

Listo de cirilaj literoj

Ĉi tie estas prezentitaj la cirilaj alfabetoj, kiu estas aŭ estis uzataj. En la subaj tabeloj troviĝas cirilaj literoj, kaj montriĝas respektivaj al ili la ĉefaj sonoj el diversaj lingvoj (detalojn vidu en la artikoloj pri lingvoj). La literoj kun komplikaj supersignoj (kiujn oni rigardas apartaj literoj en neniu lingvo) kaj digrafoj forestas en la tabeloj, krom ѐ kaj ѝ. Arkaikaj literoj, ne plu uzataj en iu lingvo, same forestas. La blua fono indikas bazajn (kirilicajn) literojn. Ne ĉiuj lingvoj, kiuj uzas aŭ uzis cirilajn alfabetojn ĉeestas la tabelojn.
+Uzado de literoj en diversaj lingvojLingvaroSlava lingvaroAliaj HindeŭropajUralaKaŭkazaLingvorubeukruesrbgmkmoostgsjdmhrmrjudmkcayrkabkbdceА аӐ ӑ  Ӓ ӓ     Ә ә  ~ Ӛ ӛ   Ӕ ӕ   Б б, В в~Г г , , Ґ ґ   Ѓ ѓ   Ғ ғ   Ӷ ӷ  ~ Ҕ ҕ   Д д, Ђ ђ  Е е, , , , , , , , , , , ː, , Ѐ ѐ   Ё ё   , ,   Ӗ ӗ Ҽ ҽ   Ҿ ҿ   Є є  Ж жӁ ӂ   Җ җ Ӝ ӝ   З з~З́ з́   Ҙ ҙ Ӟ ӟ   Ӡ ӡ   Ѕ ѕ   И и , ~Ѝ ѝ   Ӥ ӥ   Ӣ ӣ   І і  Ї ї   Ӏ ӏ  Й й   Ҋ ҋ   Ј ј      К кҚ қ     Ҟ ҟ   Ҡ ҡ Ӄ ӄ   Ҝ ҝ Л л~~~~Ӆ ӆ   Љ љ    М мӍ ӎ   Н нӉ ӊ   Ң ң Ӈ ӈ    Ҥ ҥ   Њ њ   О оӦ ӧ  Ө ө  Ӫ ӫ ~ Ҩ ҩ   П пҦ ҧ   Р р~Ҏ ҏ   С с~С́ с́   Ҫ ҫ Т тҬ ҭ   Ћ ћ  Ќ ќ  ~ У у[]; Ў ў  Ӳ ӳ Ӱ ӱ    Ӯ ӯ  ~ Ү ү Ұ ұ Ф фХ хҲ ҳ     Һ һ  ~ Ц цҴ ҵ   Ч чӴ ӵ  Ҷ ҷ   Ӌ ӌ Ҹ ҹ Џ џ   Ш ш~Щ щ    ()()  Ъ ъ      ~      Ы ы  ()~()Ӹ ӹ ~ Ь ь  () Ҍ ҍ  Э э (), ,  Ӭ ӭ  Ю ю   Я я   Lingvorubeukruesrbgmkmoostgsjdmhrmrjudmkcayrkabkbdce
+Uzado de literoj en diversaj lingvojLingvaroTjurka lingvaroTung.MongolaĈinaLingvoaztkkkkykrcbattaltkjhsahtyvuzugcvevnbuamnxaldngА а, ~, Ӑ ӑ  Ӓ ӓ Ә ә   Ӛ ӛ Ӕ ӕ Б б~В в(), ()(),  ()(~)Г г~, , , Ґ ґ Ѓ ѓ Ғ ғ     Ӷ ӷ Ҕ ҕ ~ Д д~Ђ ђ Е е, , , , (, ), , ~Ѐ ѐ Ё ё ()()()() ()Ӗ ӗ  Ҽ ҽ Ҿ ҿ Є є Ж ж, ()Ӂ ӂ Җ җ    , Ӝ ӝ З з()З́ з́ Ҙ ҙ  Ӟ ӟ Ӡ ӡ Ѕ ѕ И и, , Ѝ ѝ Ӥ ӥ Ӣ ӣ І і   Ї ї Ӏ ӏ Й й, Ҋ ҋ Ј ј  К к ()~~, ~()(~)()Қ қ   Ҟ ҟ Ҡ ҡ  Ӄ ӄ Ҝ ҝ Л лӅ ӆ Љ љ М мӍ ӎ Н нӉ ӊ Ң ң      Ӈ ӈ Ҥ ҥ  Њ њ О оӦ ӧ  Ө ө     Ӫ ӫ Ҩ ҩ П п~()()Ҧ ҧ Р р, Ҏ ҏ С сС́ с́ Ҫ ҫ   Т т~Ҭ ҭ Ћ ћ Ќ ќ У у, , , , Ў ў   Ӳ ӳ  Ӱ ӱ  Ӯ ӯ Ү ү ,    Ұ ұ  Ф ф()()~()()(~)()Х х~~()Ҳ ҳ  Һ һ       Ц ц () ()()Ҵ ҵ Ч ч()(), Ӵ ӵ Ҷ ҷ Ӌ ӌ  Ҹ ҹ Џ џ Ш ш()Щ щ ()(), ()()()() (, )()Ъ ъ  Ы ы , Ӹ ӹ Ь ь  Ҍ ҍ Э э (), , () Ӭ ӭ Ю ю , , , ()()[, Я я , , ()()((), Lingvoaztkkkkykrcbattaltkjhsahtyvuzugcvevnbuamnxaldng
  La literojn ѐ kaj ѝ oni rigardas variantoj de literoj е kaj и respektive, do ili ne estas apartaj literoj. Sed ili ja ĉeestas en la tabeloj, ĉar ili estas uzataj en kelkaj sudslavaj lingvoj por eviti ambiguecon kaj havas apartajn Unikodajn kodojn.
  La literoj з́ kaj с́ ĉeestas nur en montenegra alfabeto, la cetero de kiu estas tute identa al la serba alfabeto, do ne estas apartaj kolumnoj.
  En la rusa ordinare la literon ё oni skribas sen tremao, tute same kiel е. Nur en porinfanaj eldonoj kaj en eldonoj por tiuj, kiuj lernas la rusan, oni ĉiam uzas la literon ё.
  En tiuj lingvoj ъ montras, ke antaŭa konsonanto ne estas palataligita.
  En la oseta ъ kune kun konsonanto signifas novajn fonemojn, precipe ejektivojn.
  En la ĉeĉena lingvo ь kune kun konsonantoj aŭ vokaloj signifas novajn fonemojn.
  Uzata nur en pruntovortoj.
 Ekzistas multaj lingvoj, por kiuj oni uzas pli ol unu alfabeto (ekzemple, krom la cirila oni uzas la latinan aŭ/kaj la araban alfabeton).
 En la belorusa kaj la ukraina oni uzas apostrofon, kiu indikas, ke antaŭa konsonanto ne estas palataligita.
 En la azerbajĝana oni uzas apostrofon ⟨ʼ⟩ kiel literon.
 En la neneca oni uzas apostrofon ⟨ʼ⟩ kaj duopan apostrofon ⟨ˮ⟩ kiel literojn.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 
 Cirilaj alfabetoj de slavaj lingvoj (angle).
 Cirilaj alfabetoj de iranaj lingvoj (angle).
 Cirilaj alfabetoj de aliaj lingvoj (angle).