Konjugacio de la angla

Konjugacion de la angla karakterizas limita kvanto de verbaj formoj kaj iuj certaj kompleksaj verboformoj. Uzadon de angla verbo gvidas pli aspekto ol tenso. Tial, tradicia uzado de modoj kaj tensoj en Esperanto ne necese rekuperas la nuancojn de ties korespondaj modoj kaj tensoj en la angla. Pro tio, ekzemploj en Esperanto spegulas la morfologion de la verboj, kaj ne necese la plej taŭgan tradukon.

Ĉi artikolo traktas tiujn du facetojn de la angla konjugacio: la formo de la verbo kaj la uzado de tensoj.

 Indikativo 
 Simplaj tensoj 
Simplaj tensoj, aŭ tensoj, kadras la koncernan tempon dum kiam ago ozakas aŭ plenumiĝas. La angla havas tri tensojn, la paseo, la prezenco, kaj la futuro.

 Paseo simpla 
La paseo de regulaj verboj havas la saman formon ĉe ĉiuj personoj.

La formojn de neregulaj verboj en la paseo oni devas parkere lerni:
 to eat donas ate;
 to think donas thought;
 to set donas set.

Listo de verboj neregulaj estas disponebla ĉe Vikivortaro.

Tabelo tipa de regulaj formoj:
 to play ludi I played mi ludis you played ci/vi ludis he, she, it played li, ŝi, ĝi ludis we played ni ludis you played vi ludis they played ili ludis

 Formo negativa : I did not play (formo kuntiriĝa: I didn't play).
 Formo inversia: did I [not] play.

 Prezenco simpla 
La prezenco fleksias nur por la tria persono singularo per aldono de -s al la radiko. La aliaj personoj estas nevariaj.

Tabelo tipa de regulaj formoj:
 to play ludi I play mi ludas you play ci/vii ludas he, she, it plays* li, ŝi, ĝi ludas we play ni ludas you play vi ludas they play ili ludas

 Formo negativa : I do not play (formo kuntiriĝa : I don't play).
 Formo inversia: do I [not] play.

 Futuro simpla 
La futuro uzas la helpoverbojn shall kaj will (shall estas malpli ofta en Usono).

Tabelo tipa de regulaj formoj:
 to play ludi I shall/will play mi ludos you will play ci/vi ludos he, she, it will play li, ŝi, ĝi ludos we shall/will play ni ludos you will play vi ludos they will play ili ludos

 Formo negativa: I shall/will not play (formoj kuntiriĝaj: I shan't/won't play).
 Formo inversia: shall/will I [not] play.

 Imperfektaj tens-aspektoj 
 Paseo imperfekta 
Tabelo tipa de regulaj formoj:
 to play ludi I was playing mi estis ludanta you were playing ci/vi estis ludanta he, she, it was playing li, ŝi, ĝi estis ludanta we were playing ni estis ludantaj you were playing vi estis ludantaj they were playing ili estis ludantaj
 Formo negativa: I was not playing (formoj kuntiriĝaj: I wasn't playing).
 Formo inversia: was I [not] playing.

 Prezenco imperfekta 
Tabelo tipa de regulaj formoj:
 to play ludi I am playing mi estas ludanta you are playing ci/vi estas ludanta he, she, it is playing li, ŝi, ĝi estas ludanta we are playing ni estas ludantaj you are playing vi estas ludantaj they are playing ili estas ludantaj
 Formo negativa: I am not playing (formo kuntiriĝa: I'm not playing).
 Formo inversia: am I [not] playing.

 Futuro imperfekta 
Tabelo tipa de regulaj formoj:
 to play ludi I will be playing mi estos ludanta you will be playing ci/vi estos ludanta he, she, it will be playing li, ŝi, ĝi estos ludanta we will be playing ni estos ludantaj you will be playing vi estos ludantaj they will be playing ili estos ludantaj
 Formo negativa: I shall/will not be playing (formoj kuntiriĝaj: I shan't/won't be playing).
 Formo inversia: shall/will I [not] be playing.

 Perfektaj tens-aspektoj 
 Paseo perfekta 
Tabelo tipa de regulaj formoj:
 to play ludi I had played mi estis ludinta you had played ci/vi estis ludinta he, she, it had played li, ŝi, ĝi estis ludinta we had played ni estis ludintaj you had played vi estis ludintaj they had played ili estis ludintaj

 Formo negativa: I had not played (formo kuntiriĝa: I hadn't played).
 Formo inversia: had I [not] played.

 Prezenco perfekta 
Tabelo tipa de regulaj formoj:
 to play ludi I have played mi estas ludinta you have played ci/vi estas ludinta he, she, it has played li, ŝi, ĝi estas ludinta we have played ni estas ludintaj you have played vi estas ludintaj they have played ili estas ludintaj

 Formo negativa: I have not played (formo kuntiriĝa: I haven't played).
 Formo inversia: have I [not] played.

 Futuro perfekta 
Tabelo tipa de regulaj formoj:
 to play ludi I shall/will have played mi estos ludinta you will have played ci/vi estos ludinta he, she, it will have played li, ŝi, ĝi estos ludinta we shall/will have played ni estos ludintaj you will have played vi estos ludintaj they will have played ili estos ludintaj

 Formo negativa: I shall/will not have played (formoj kuntiriĝaj: I shan't/won't have played).
 Formo inversia: shall/will I [not] have played.

 Miksita aspekto 
 Pasea 
Tabelo tipa de regulaj formoj:
 to play ludi I had been playing mi estintis ludanta you had been playing ci/vi estintis ludanta he, she, it had been playing li, ŝi, ĝi estintis ludanta we had been playing ni estintis ludantaj you had been playing vi estintis ludantaj they had been playing ili estintis ludantaj
 Formo negativa: I had not been playing (formoj kuntiriĝaj: I dadn't been playing).
 Formo inversia: had I [not] been playing.

 Prezenca 
 to play ludi I have been playing mi estintas ludanta you have been playing ci/vi estintas ludanta he, she, it have been playing li, ŝi, ĝi estintas ludanta we have been playing ni estintas ludantaj you have been playing vi estintas ludantaj they have been playing ili estintas ludantaj
 Formo negativa: I have not been playing (formo kuntiriĝa: I haven't been playing).
 Formo inversia: have I [not] been playing.

 Futura 
Tabelo tipa de regulaj formoj:
 to play ludi I shall/will have been playing mi estintos ludanta you shall/will have been playing ci/vi estintos ludanta he, she, it shall/will have been playing li, ŝi, ĝi estintos ludanta we shall/will have been playing ni estintos ludantaj you shall/will have been playing vi estintos ludantaj they shall/will have been playing ili estintos ludantaj
 Formo negativa: I shall/will have been playing (formoj kuntiriĝaj: I shan't/won't have been playing).
 Formo inversia: shall/will I [not] have been playing.

 Kondicionalo 
Kiel tipe por pluraj lingvoj, kondicionalo konsistas el kondiĉo en ĉefpropozicio kaj konsekvenco en subpropozicio. Iu inter tiuj propozicioj povas aperi antaŭ la alia. Uzado de konjunkcioj ne estas necesaj, sed la dependa propozicio ofte komencas per if, kaj finas per komo. Certaj dependaj propozicioj povas formuliĝi per inversio sen ia konkunkcio: should you fail...; were he to die...; had they helped us....

Ĉi tiuj formoj prezentas multajn malfacilojn korespondante formon al signifo. Tre bedaŭre estas, ke ĝis nun neniu gramatikisto de Esperanto estas resume pritraktinta la diversajn formojn de la kondicionalo. Ĉi tial, tradukoj estas provizitaj.

 Nula kondicionalo 
Nula kondicionalo referencas kondicionalojn kiuj esprimas simplan implikon kiam ambaŭ propozicioj estas en la prezenco simpla.

{| class="wikitable"
|-
! !! Ĉefpropozicio !! Subpropozicio
|-
| English || «If you swim || you get wet.»
|-
| Transformaĵo || «Se ci naĝas || ci malsekiĝas.»
|-
| Esperanto || «Se ci naĝas || ci malsekiĝas.»
|-
|style="text-align:center;" colspan="3"|Ĝenerale veraj faktoj.||
|}

 Unua kondicionalo 
"Unua kondicionalo" referencas probablecon estontan, aplikante la prezencon simplan en la ĉefpropozicio kaj la futuron simplan en la subpropozicio. En formala registro, ĉi tiun ideon povas esprimi subjunktivo:If need be, we'll rent a car.  Ĉefpropozicio  Subpropozicio English  «If it rains || we will watch a movie.»
|-
| Transformaĵo || «Se pluvas  ni spektos filmon.» Esperanto  «Se pluvos || ni spektos filmon.»
|-
|style="text-align:center;" colspan="3"|Eblaj situacioj futuraj.||
|}

 Dua kondicionalo Dua kondicionalo referencas hipotezan situacion, aplikante la paseon simplan en la ĉefpropozicio kaj would + nudan infinitivon en la subpropozicio.

  Ĉefpropozicio  Subpropozicio English  «If I won the lottery  I would be rich.» Transformaĵo  «Se mi gajnis la loterion  mi estus riĉa.» Esperanto  «Se mi gajnus la loterion  mi estus riĉa»Hipotezaj aŭ neverŝajnaj situacioj.

 Miksita kondicionalo de pasinta kondiĉo Miksita kondicionalo de pasinta kondiĉo referencas situacion kiu povus est nun diferenca se la kondiĉo estus plenumita. Ĝi formiĝas per la paseo perfektiva en la ĉefpropozicio kaj would + nuda infinitivo en la subpropozicio. Ambaŭ miksitaj kondicionaloj estas miksoj de la dua kaj tria kondicionaloj.

{| class="wikitable"
|-
! !! Ĉefpropozicio !! Subpropozicio
|-
| English || «If you had taken that plane || you would have died.» Transformaĵo  «Se ci estis preninta tiun avion  ci estus mortinta.» Esperanto  «Se ci estas preninta tiun avion  ci estus mortinta.»Alternativaj situacioj prezencaj.

 Miksita kondicionalo de daŭra kondiĉo Miksita kondicionalo de daŭra kondiĉo referencas kiu povintus esti diferenca se la kondiĉo jam estus plenumita. Ĝi formiĝas per la paseo simpla en la ĉefpropozicio kaj would + la prezenco perfektiva en la subpropozicio. Ambaŭ miksitaj kondicionaloj estas miksoj de la dua kaj tria kondicionaloj.

  Ĉefpropozicio  Subpropozicio English  «If we needed a new accoutant  we would have hired her.» Transformaĵo  «Se ni bezonis novan kontiston  ni estus dunginta ŝin» Esperanto  «Se ni bezonis novan kontiston  ni estus dunginta ŝin»Alternativaj situacioj paseaj.

 Tria kondicionalo Tria kondicionalo referencas hipotezan, kontraŭfaktan, situacion estintan, uzante la paseon perfektivan en la ĉefpropozicio kaj would + la prezencon perfektivan en la subpropozicio.

  Ĉefpropozicio  Subpropozicio English  «If she had not called || I would not have known.» Transformaĵo  «Se ŝi ne estis telefoninta || mi ne estus sciinta.» Esperanto  «Se ŝi ne estus telefoninta || mi ne estus sciinta.»Imagitaj situacioj paseaj.

 Voĉoj Voĉo de verbo priskribas la rilaton inter la ago aŭ stato de verbo kaj ĝiaj argumentoj (t.e. subjekto, objekto, kc.). Kiam la subjekto estas la agento, la verbo estas en la aktiva voĉo, aŭ aktivo. Se la subjekto estas la paciento, la verbo estas en la pasiva voĉo, aŭ pasivo.

Malkiel en Esperanto, la angla havas nek la medialan, nek la faktitivan voĉojn, kiuj estas ofte esprimitaj per partikulaj verboj.

La aktivo kunjugacias normale laŭ la koncerna modo.

La pasivon oni formas helpoverboj, kaj foje get, kaj la perfektiva participlo de la verbo. La agenton povas identi prepozicia sintagmo kun la prepozicio by'', sed tio ne estas necesa. Ĝi povas esti uzita en pluraj kuntekstoj:
 «Kennedy was assassinated in 1963.»
 «Mistakes were made.»
 «The window got broken.»
 «Have you ever been kicked by an elephant?»
 «Don't get killed.»
 «Being attacked by Geoffrey Howe was like being savaged by a dead sheep.»

 Frazalaj Verboj 
Ekzistas tri ĉefaj specoj de frazala verboDeclerck, R. Comprehensive Descriptive Grammar of English, A – 1991 Page 45 "The term multi-word verb can be used as a cover term for phrasal verbs, prepositional verbs, prepositional phrasal verbs and combinations like put an end to.":

1. Verbo + prepozicio (prepoziciaj verboj).
Kiam la la elemento estas prepozicio, ĝi sekvas la verbon kiu estas transitiva:
a. «Who is looking after the kids?»
b. «They picked on nobody.»
c. «I ran into an old friend.»
d. «She takes after her mother.»
e. «Sam passes for a linguist.»
f. «You should stand by your friend.»

2. Verbo + partikulo (partikulaj verboj).
Kiam la elemento estas partikulo (ne plu prepozicio ĉar ĝi ne havas komplementon), ĝi povas esti transitiva aŭ netransitiva. Se transitiva, ĝi povas sekvi la objekton:
a. «They brought that up twice.»
b. «You should think it over.»
c. «Why does he always dress down?»
d. «You should not give in so quickly.»
e. «Where do they want to hang out?»
f. «She handed it in.»

3. Verbo + partikulo + prepozicio (partikulo-prepoziciaj verboj).
Se ĉeestas partikulo kaj prepozicio, tiuj devas sekvi la verbon:
a. «Who can put up with that?»
b. «She is looking forward to a rest.»
c. «The other tanks were bearing down on my Panther.»
d. «They were really teeing off on me.»
e. «We loaded up on snacks.»
f. «Susan has been sitting in for''' me.»

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Gramatiko de la angla

Kategorio:Angla lingvo