Nigraj kakatuoj

Nigraj kakatuoj aŭ Kaliptorinkoj (Calyptorhynchus) estas genro de kakatuoj kiu formas sian propran subfamilion Calyptorhynchinae en la familio de kakatuedoj. La genro estis unue priskribita fare de la franca naturalisto Anselme Gaëtan Desmarest en 1826, kaj enhavas 5 speciojn de plejparte nigraj kakatuoj, kiuj diferencatas laŭ grando kaj ankaŭ laŭ formo kaj loko de ruĝaj, grizaj aŭ flavaj makuloj en siaj plumaroj.

eta|maldekstre|250px|Calyptorhynchus banksii dumfluge.
Esploroj de gena fragmento 12S de mitoĥondria DNA sugestis ke la genro Calyptorhynchus plej parencas al aliaj sekse duformaj kakatuoj, nome la fimbria kalocefalo kaj la nimfiko. Tamen postaj studoj de pluaj genoj montris ke fimbria kalocefalo pli rilatas al galaho kaj la grupo de blankaj kakatuoj, dum nimfiko formas la trian apartan subfamilion en kakatua familio.

Laŭ koloroj kaj notebleco de seksa duformismo nigrajn kakatuojn oni disigas je du subgenroj, nome Calyptorhynchus kaj Zanda.

 Taksonomio 
eta|maldekstre|Masklo de Calyptorhynchus banksii gonflanta siajn plumojn en la kresto.
La termino Calyptorhynchus estis konstruita el du radikoj de la antikva greka nome καλυπτο [kalypto] kiu signifas "kaŝitan, ŝirmitan" kaj ρυγχος [rynĥos] kiu signifas "bekon". Por seksallogi kakatuinon, la maskloj starigas la plumojn de siaj kresto kaj vangoj, ĝis kovri sian bekon, kaj de tie venas la scienca nomo.

Calyptorhynchus banksii estas la tipa specio de la genro.

Laŭ la klasigo de Brown kaj Toft aperinta en 1999Brown, David M, Toft, Catherine A, «Molecular systematics and biogeography of the Cockatoos (Psittaciformes: Cacatuidae)», The Auk, vol. 16, no 1, 1999, p. 141-157., base sur analizo de la sekvencoj de la mitokondria DNA kaj de ARN ribosomika 12S, la Nimfiko estas la plej proksima parenco de la genro kaj la Kaliptorinko de Latham, la plej proksima specio al tiu.

La kakatuoj de la subgenro Calyptorhynchus estas distingeblaj pro sia pli grava seksa duformismo kaj la krialvokoj de la junuloj: unu estas petega ŝriko, kaj la alia estas voĉo kiam la animalo englutas sian manĝon.(en) J Courtney, «The juvenile food-begging calls, food-swallowing vocalisation and begging postures in Australian Cockatoos», Australian Bird Watcher, vol. 16,‎ 1996, p. 236-49(en) Forshaw J.M., « Cacatoès de Banks ou cacatoès banksien », Revue Oiseaux Exotiques, vol. 322,‎ 2007, p. 42-53.

 Specioj 
Estas kvin specioj, nome la jenaj:

 Calyptorhynchus
 Calyptorhynchus banksii
 Calyptorhynchus lathami
 Zanda (apartigendaj)
 Zanda funereus
 Zanda latirostris
 Zanda baudinii
 Subgenro  Bildo  Scienca nomo  Komuna nomo  Subspecioj  DistribuoCalyptorhynchus - nigra-ruĝaj kakatuoj175pxCalyptorhynchus (Calyptorhynchus) banksii Kaliptorinko de Banks Calyptorhynchus (Calyptorhynchus) banksii banksii
 Calyptorhynchus (Calyptorhynchus) banksii graptogyne
 Calyptorhynchus (Calyptorhynchus) banksii macrorhynchus
 Calyptorhynchus (Calyptorhynchus) banksii naso
 Calyptorhynchus (Calyptorhynchus) banksii samueliAŭstralio175px Calyptorhynchus (Calyptorhynchus) lathami Kaliptorinko de Latham Calyptorhynchus (Calyptorhynchus) lathami lathami
 Calyptorhynchus (Calyptorhynchus) lathami erebus
 Calyptorhynchus (Calyptorhynchus) lathami halmaturinuseosta AŭstralioZanda - nigra-flavaj kaj nigra-blankaj kakatuoj175px Calyptorhynchus (Zanda) funereus Funebra kaliptorinko Calyptorhynchus (Zanda) funereus funereus
 Calyptorhynchus (Zanda) funereus whiteae (ne ĉiam agnoskata)
 Calyptorhynchus (Zanda) funereus xanthanotussud-eosta Aŭstralio175px Calyptorhynchus (Zanda) latirostris Larĝbeka kaliptorinkosud-uesta Aŭstralio175px Calyptorhynchus (Zanda) baudinii Kaliptorinko de Baudinsud-uesta Aŭstralio

 Referencoj 

Kategorio:Kakatuedoj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio