Ŝavarmo

Ŝavarmo (; ŝaŬARma) estas manĝaĵo en Mezorienta kuirarto, farita el maldikaj tranĉaĵoj de rostita viando. La viando estas stakita en konuseca formo kaj rostata sur malrapide turnata vertikala stango. Origine el ŝafaĵo aŭ ŝafidaĵo, nuntempe ŝavarmo povas esti ankaŭ el kokaĵo, meleagraĵo, bovaĵo, aŭ bovidaĵo. Oni tranĉas maldikajn pecojn de la rostata surfaco, dum la viandokonuso daŭre turniĝas. Ŝavarmo estas unu el la plej popularaj stratmanĝaĵoj en la mondo, ĉefe en Egiptio, en la landoj ĉe la orienta bordo de Mediteraneo kaj en la Araba Duoninsulo.

 Etimologio 
Ŝavarmo estas esperantigaĵo de ŝaŭarma, kiu estas arabigaĵo de la turka çevirme (ĉevirME) 'turniĝado', kiu referencas al la turniĝanta stangorostilo.

 Historio 
eta|Ŝavarmo en Libano, 1950
Kvankam la rostado de viando en vertikalaj stangoj havas antikvan historion, la metodo de la kradrostado de vertikala stako el viandtranĉaĵoj kaj detranĉata dum ĝi estas kuirata unue aperis en la 19-a jarcento en la Otomana Imperio, en kio nun estas Turkio, en la formo de turnkebabo. Ambaŭ la greka giroso kaj ŝavarmo devenas de ĉi tiu. Ŝavarmo, dum la frua 20-a jarcento poste iĝis la nuntempa meksika manĝaĵo pastraj takoj kiam ĝi estis alportita tien fare de libanaj enmigrintoj.

 Pretigado 
eta|Ŝavarmo en pitao.
Ŝavarmon oni faras el maldikaj tranĉaĵoj de spicita marinita ŝafaĵo, ŝafidaĵo, bovaĵo, bovidaĵo, kokaĵo, aŭ meleagraĵo. La tranĉaĵoj tiam estas stakataj sur rostostango ĉirkaŭ 60 centimetrojn alta. Ŝafa graso povas esti aldonita por provizi pli da graso por sukeco kaj gusto. Motora stangorostilo malrapide turnas la viandostakon antaŭ varmigilo, rostante la eksteran tavolon. Tranĉetojn oni tranĉas el la turniĝanta stako por servado, kutime per longa, akra tranĉilo.

Spicoj eble inkluzivas kuminon, kardamomon, cinamon, kurkumo kaj paprikon, kaj en kelkaj ejoj baharaton. Ŝavarmon oni kutime servas kiel sandviĉon aŭ vrapo, en flanpano kiel pitapano aŭ tabunpano. Ĝin oni ofte garnas per kubtranĉitaj tomatoj, kukumoj, kaj cepo, peklitaj legomoj, kaj sezama saŭco aŭ ambaa manga saŭco. Iuj restoracioj eble ofertas pliajn garnaĵojn kiel kradrostitajn kapsikojn, melongenojn aŭ terpomfingrojn.

En Israelo, ŝavarmo plej ofte estas el malhela meleagraĵo kaj kutime serviĝas kun sezama saŭco, ĉar la servado de jogurta saŭco kun viando estus kontraŭkoŝera pro la kuna manĝado de lakto kun viando.

 Vidu ankaŭ 

 Levantena kuirarto
 Araba kuirarto
 Palestina kuirarto
 Libana kuirarto
 Mezorienta kuirarto
 Israela kuirarto
 Katia bulko - viando aŭ aliaj ingrediencoj envolvita en paratha pano
 Ŝiŝ-taouko - kubetoj de kokaĵa stangokebabo

 Referencoj 

Kategorio:Irana kuirarto
Kategorio:Kokaĵoj
Kategorio:Egipta kuirarto
Kategorio:Turka kuirarto
Kategorio:Israela kuirarto
Kategorio:Palestina kuirarto
Kategorio:Jordania kuirarto
Kategorio:Iraka kuirarto
Kategorio:Siria kuirarto
Kategorio:Libana kuirarto
Kategorio:Levantena kuirarto
Kategorio:Mezorienta kuirarto
Kategorio:Araba kuirarto
Kategorio:Sandviĉoj
Kategorio:Strataj manĝaĵoj