Listo de seksneŭtralaj neologismoj

En Esperanto estas kelkaj vortoj kun vira signifo, kiujn oni ŝanĝas al ina signifo per aldono de la sufikso -in-, tiel ke mankas vorto por la responda seksneŭtrala nocio. Kvankam oni kelkfoje formas tian seksneŭtralan vorton per la prefikso ge- (ekzemple gepatro), tiaj vortoj havas plurajn malavantaĝojn, do multaj neologismoj estis proponitaj anstataŭe. Sube estas listoj de neologismoj proponitaj por kelkaj tiaj vortoj. La 16 plej gravaj vortoj, kun preskaŭ universala utilo, estas dividitaj en tri kategoriojn ("parencoj", "geedzeco", "estimo"); poste sekvas apartaj listoj por "nobeloj" kaj "religiuloj", kiujn oni eble volos trakti aparte, ĉar temas pri nocioj historiaj aŭ pli forte kulturdependaj.

La ideon enkonduki novajn seksneŭtralajn radikojn surbaze de vortoj en naciaj lingvoj oni nomas parentismo. Jam en 1985 la japana esperantisto Konisi Gaku, membro de la Akademio de Esperanto, argumentis por la enkonduko de novaj radikoj.

La tabeloj ne inkluzivas kunmetaĵojn aŭ sinonimojn, kiuj ne estas neologismoj, sed kelkaj tiaj ebloj estas menciitaj sub la tabeloj.

 Parencoj (8) 

 geavo (avo, avino) 
 Vorto Etimoj Referencoj abo es: abuela, es: abuelo ajvo eo: avo J-sistemo atavo eo: atavismo avilo  avolo la: avolus avuo es: abuela, es: abuelo  nonno it: nonno, la: nonnus 

Alternativoj:

 ababo, pampamo, ... (kunmetaĵo el radiko, kiu signifas gepatron)

 gefilo (filo, filino) 
 Vorto Etimoj Referencoj anako id: anak  fejlo eo: filo J-sistemo filio io: filio, la: filia, la: filius filjo io: filio, la: filia, la: filius  fizo srd: fiza/fizu  kindo de: Kind, nl: kind panzo jbo: panzi

Alternativoj:

 ido

 gefrato (frato, fratino) 
 Vorto Etimoj Referencoj adelfo el: αδελφός, el: αδελφή aĥo he: אח, ar: أخ  frajto eo: frato J-sistemo sahodo bn: sahódar/sahódarā, hi: sahódar/sahódarā, id: saudara  saŭdaro id: saudara  sibo en: sib Artikolo pri sibo en Reta Vortaro siblingo en: sibling  sibro sisko da: søskende, fi: sisko, no: søsken, sv: syskon

 gekuzo (kuzo, kuzino) 
 Vorto Etimoj Referencoj itoko ja: いとこ  kujzo eo: kuzo J-sistemo kuzeno en: cousin, fr: cousin, fr: cousine 

Alternativoj:

 abaĥido, ... (kunmetaĵo el radikoj, kiuj signifas gepatron, gefraton kaj gefilon)

 genepo (nepo, nepino) 
 Vorto Etimoj Referencoj enklo de: Enkel  ĝukuo sw: mjukuu  nejpo eo: nepo J-sistemo nepoto eo: nepotismo, io: nepoto  nipoto 

Alternativoj:

 idido, fizfizo, ... (kunmetaĵo el radiko, kiu signifas gefilon)

 genevo (nevo, nevino) 
 Vorto Etimoj Referencoj nefo de: Neffe, nl: neef  nejvo eo: nevo J-sistemo nievo it: nievo  sobrino es: sobrino/sobrina, pt: sobrinho/sobrinha ŝengo zh: shēng 

Alternativoj:

 aĥido, sibfizo, ... (kunmetaĵo el radikoj, kiuj signifas gefraton kaj gefilon)

 geonklo (onklo, onklino) 
 Vorto Etimoj Referencoj ĉaĉo hi: ĉaĉa/ĉaĉi  oako id: uak  ojnklo eo: onklo J-sistemo onco en: aunt, eo: onklo  ontio en: auntie, fr: oncle  zio it: zia, it: zio 

Alternativoj:

 abaĥo, abaĥeŝo, pamsibo, pamsibeŝo, ... (kunmetaĵo el radikoj, kiuj signifas gepatron, gefraton kaj geedzon)

 gepatro (patro, patrino) 
 Vorto Etimoj Referencoj abo  atro  babo genitoro io: genitoro, it: genitore pao  pajtro eo: patro J-sistemo pamo mul: papa, mul: mama  parento en: parent, fr: parent Artikolo pri parento en Reta Vortaro potro eo: patro  prento tevo lt: tėvai 

Alternativoj:

 patro, matro, parento(j) anstataŭ patro, patrino, gepatro(j)

 Geedzeco (4) 

 gefraŭlo (fraŭlo, fraŭlino) 
 Vorto Etimoj Referencoj frajlo eo: fraŭlo J-sistemo nubilo it: nubile soltero es: soltero/soltera, pt: solteiro/solteira

Alternativoj:

 neeŝo

 gefianĉo (fianĉo, fianĉino) 
 Vorto Etimoj Referencoj fejanĉo eo: fianĉo J-sistemo fianceo fr: fiancé/fiancée  fianco eo: fianĉo ĥatibo  ar: ḵaṭīb/ḵaṭība  sponso la: sponsus/sponsa

Alternativoj:

 fianĉito (retroformita el fianĉiĝi)

 geedzo (edzo, edzino) 
 Vorto Etimoj Referencoj ajreno zh: aìrén  ejdzo eo: edzo J-sistemo eŝo tr: eş  spozo io: spozo, it: sposo Artikolo pri spozo en Reta Vortaro zaŭĝo ar: زوج 

 gevidvo (vidvo, vidvino) 
 Vorto Etimoj Referencoj ĝano sv: mjane vejdvo eo: vidvo J-sistemo viduo la: vidua, la: viduus  viudo es: viudo

 Estimo (4) 

 gebubo (bubo, bubino) 
 Vorto Etimoj Referencoj bujbo eo: bubo J-sistemo

Alternativoj:

 Uzu bubo seksneŭtrale
 petolinfano

 geknabo (knabo, knabino) 
 Vorto Etimoj Referencoj ĉiko es: chico/chica  kido en: kid  knajbo eo: knabo J-sistemo pajdo el: παιδί puero io: puero, la: puer ragaco it: ragazzo/ragazza

 geviro (viro, virino) 
 Vorto Etimoj Referencoj vejro eo: viro J-sistemo

Alternativoj:

 viro, femo, plenkreskulo(j) anstataŭ viro, virino, geviro(j)
 femino anstataŭ virinoArtikolo pri femino en Reta Vortaro
 adolto
 homo
 plenkreskulo

 gesinjoro (sinjoro, sinjorino) 
 Vorto Etimoj Referencoj sinoro sioro io: sioro  sejnjoro eo: sinjoro J-sistemo

 Nobeloj 

 gebarono (barono, baronino) 
 Vorto Etimoj Referencoj bajrono eo: barono J-sistemo baruno hr: barun, scn: baruni, et: parun 

 geduko (duko, dukino) 
 Vorto Etimoj Referencoj duĉo en: duchy/duchess/duke, fr: duché/duchesse/duc  dujko eo: duko J-sistemo

 gegrafo (grafo, grafino) 
 Vorto Etimoj Referencoj grajfo eo: grafo J-sistemo grofo hr/sr/sl/ro: grof, hu/sk: gróf  komto fr: comte, io: komto 

 gemarkizo (markizo, markizino) 
 Vorto Etimoj Referencoj majkizo eo: markizo J-sistemo markeso es: marqués/marquesa, pt: marquês/marquesa 

 geprinco (princo, princino) 
 Vorto Etimoj Referencoj prejnco eo: princo J-sistemo prenso tr: prens/prenses 

 gereĝo (reĝo, reĝino) 
 Vorto Etimoj Referencoj rejĝo eo: reĝo / es: rey, ca: rei, it: regina J-sistemo /  rojalo en: royal, fr: royal, eo: rojalismo  rojno fr: roi/reine, wa: rwè/royinne

Alternativoj:

 Uzu reĝo seksneŭtrale
 monarko/monarĥo

 Religiuloj 

 geabato (abato, abatino) 
 Vorto Etimoj Referencoj abado es: abad/abadesa, pt: abade/abadessa  ajbato eo: abato J-sistemo

 gemonaĥo (monaĥo, monaĥino) 
 Vorto Etimoj Referencoj mojnaĥo eo: monaĥo J-sistemo monĥo es: monje/monja, de: Mönch  monko en: monk

 Vidu ankaŭ 
 Iĉismo
 Iŝi
 Riismo
 Hiismo
 Proponitaj reformoj de Esperanto
 Seksneŭtrala homa triapersona pronomo
 Seksneŭtrala lingvaĵo

 Referencoj