Angiloformaj

La Angiloformaj estas malgranda ordo de aktinopterigaj fiŝoj, kiu konsistas el ok subordoj, 20 familioj, 164 genroj, kaj ĉirkaŭ 1000 specioj. Angiloj faras konsiderindan disvolviĝon el la frua larva stadio al la fina plenkreska stadio, kaj plejparte estas predantoj. La plejparto loĝas en la maro, sed iuj specioj estas katadromaj aŭ dolĉakvaj.

La termino "angilo" estas uzata ankaŭ por kelkaj aliaj angil-formaj fiŝoj, kiel la elektrangiloj (genro Electrophorus), ŝpinilangiloj (familio Mastacembeledoj, Mastacembelidae), kaj marprofundaj ŝpinilangiloj (familio Notakantedoj, Notacanthidae). Tiuj aliaj kladoj, tamen, evoluigis siajn angilecajn formojn sendepende de la veraj angiloj.

Sistematiko
La plej fruaj fosiliaj angiloformaj estas konataj el la Malfrua Kretaceo (specife la Cenomanio) de Libano. Tiuj praaj specioj konservas primitivajn trajtojn kiel ventrajn naĝilojn kaj tial verŝajne ne estas proksimaj parencoj de modernaj taksonoj. Korpaj fosilioj de modernecaj individuoj aperas en la Eoceno. Tamen otolitoj apartenantaj al pluvivantaj familioj kaj eĉ kelkaj pluvivantaj genroj estas elfositaj el la Kampania kaj Mastriĥta, kio indikas iom da disdiversiĝo inter la pluvivantaj grupoj antaŭ la Kretace-Paleogena formorto. Filogenetikaj taksoj de la disiĝa tempo apogas la saman konkludon. Unu otolita taksono, la ŝlimloĝa Pythonichthys arkansasensis, ŝajne abundis en la sekvaĵo de la formorto.

 Vivantaj taksonoj 

Taksonomio laŭ Nelson, Grande kaj Wilson 2016.

 Subordo Protanguilloidei
 Familio Protanguillidae
 Subordo Synaphobranchoidei
 Familio Synaphobranchidae
 Subordo Muraenoidei
 Familio Heterenchelyidae
 Familio Myrocongridae
 Familio Muraenidae (murenoj)
 Subordo Chlopsoidei
 Familio Chlopsidae
 Subordo Congroidei
 Familio Colocongridae
 Familio Congridae (kongroj kaj parencoj)
 Familio Derichthyidae
 Familio Muraenesocidae
 Familio Nettastomatidae
 Familio Ophichthidae
 Subordo Moringuoidei
 Familio Moringuidae
 Subordo Saccopharyngoidei
 Familio Eurypharyngidae
 Familio Saccopharyngidae
 Familio Monognathidae
 Familio Cyematidae
 Subordo Anguilloidei
 Familio Anguillidae (angiloj)
 Familio Nemichthyidae
 Familio Serrivomeridae

En iuj klasifikoj la subordo Saccopharyngoidei estas traktata kiel aparta ordo Saccopharyngiformes.

 Filogenio 
Filogenio laŭ Johnson et al. 2012.

 Formortintaj taksonoj 
Laŭ Paleobiology Database:

 Genro †Bolcanguilla
 Genro †Hayenchelys
 Genro †Luenchelys
 Genro †Mylomyrus
 Genro †Parechelus
 Familio †Anguillavidae
 Familio †Anguilloididae
 Familio †Libanechelyidae 
 Familio †Milananguillidae 
 Familio †Paranguillidae
 Familio †Patavichthyidae
 Familio †Proteomyridae 
 Familio †Urenchelyidae

Rilato kun homoj
Grandaj nombroj da angiloformaj fiŝoj estas mortigataj kaj manĝataj de homoj en Japanujo, Ĉinujo, nordorienta Barato, Eŭropo, kaj Usono. Pli ol 70% de la angiloformaj kaptataj en la mondo estas konsumataj en Japanujo. La eŭropa angilo estas draste endanĝera pro amasa konsumado en Eŭropo. Foje angiloformaj, precipe murenoj, ankaŭ estas kaptataj por tenado en akvarioj.

Turistoj ofte ŝatas vidi murenojn.Theo. "Moray Eels: Double-jawed, Oddball Fish."  En iuj lokoj oni manĝigas murenojn mane, kio kutimigas ilin naĝi pli proksime al turistoj ol nature; la avantaĝoj kaj malavantaĝoj de tiu praktiko estas disputataj.Shokri, Mohammad Reza, kaj Mohammadi, Maryam. 2021. "Effects of recreational SCUBA diving on coral reefs with an emphasis on tourism suitability index and carrying capacity of reefs in Kish Island, the northern Persian Gulf." Regional Studies in Marine Science 45.

Referencoj