Fortunio Liceti

Fortunjo Liĉeti (1575-1657) estis itala kuracisto kaj filozofo, oponanto de Marsilio Fiĉino, profesoro pri medicino en la Universitato de Padovo, fidela sekvanto de la ideoj de Aristotelo, kaj kredanto pri la ĝenerala opinio rilate al la spontanea generado de la vivaj estuloj.Matter and Form in Early Modern Science and PhilosophyHospitality of the Matrix: Philosophy, Biomedicine, and Culture Lia patrino nomiĝis Maria Fini.

 Biografio 
Li antaŭtempe naskiĝis kaj lia vivo estis savita de sia patro, Giuseppe Liĉeti, kiu estis doktoro, kaj kreis improvizitan inkubatoron. Laŭ liaj raportoj, li estis iom pli granda ol manplato.Household Words La rezulto estas ke Liĉeti iĝis talentoplena homo kiu vivis ĝis 80-jaraĝo kaj ĉiam estis bonsana, aŭtoro de dekoj da verkoj pri filozofio kaj medicino.

Liĉeti studis kun sia patro inter 1595 kaj 1599, post tio li translokiĝis al la Universitato de Bolonjo, kie li studis filozofion kaj medicinon. Tie li estis orientita de du instruistoj, Giovanni Costeo (1528-1603) kaj Federico Pendasio (1525-1603), du homoj kiuj Liĉeti profunde respektis tiel ke li nomis sian unuan infanon kiel Giovanni Federiko Liĉeti omaĝe al ili.
eta|300px|maldekstre|"De centro et circumferentia"verko eldonita en 1640.
En oktobro 1599, lia patro ekmalsaniĝis kaj Liĉeti reiris al Ĝenovo, kie lia patro estis praktikanta medicinon. En la 23-a de marto 1600, Liĉeti ricevis sian doktoriĝan diplomon pri filozofio kaj medicino. En la 5-a de novembro de tiu sama jaro Liĉeti okupis katedron kiel leganto (profesoro) pri logiko en la Universitato de Pizo. En 1605, li estis premiita per nova posteno kiel profesoro pri filozofio. En la 25-a de aŭgusto 1609, li iĝis profesoro pri filozofio en la Universitato de Padovo.

En 1619, Liĉeti elektiĝis al la Akademio de la Rekuperitoj, pli malfrue konata kiel "Galileja Akademio pri sciencoj, beletroj kaj artoj", fondita en 1599. Al li estis neita promocio kiam liaj pli maljunaj kolegoj mortis, kaj en 1631 kaj en 1637, tiamaniere ke Liĉeti translokiĝis al la Universitato de Bolonjo ekde 1637 ĝis 1645 kie li instruis filozofion. En la 28-a de septembro 1645, la Universitato de Padovo ree invitis lin por iĝi profesoro pri teoria medicino, la plej prestiĝa katedro pri medicino, kaj li akceptis.

Li konservis tiun postenon ĝis sia morto. Dum sia tuta vivo, Liĉeti restis filozofie ligita al la Aristotelaj principoj, kvankam kelkaj nuntempaj historiistoj, tia kia Giuseppe Ongaro (1927-2011), asertas ke li ne estis rigida dogmulo. Liĉeti mortis en la 17-a de majo 1657 kaj li estis sepultita en la preĝejo de Sankta Agosteno, en Padovo. La preĝejo estis pli malfrue detruita, sed lia tombo-markilo enskribita kun lia epitafo, kaj komponita de Liĉeti mem, estis savita kaj nune sidas en la Civita Muzeo de la urbo.

Liĉeti kaj Galilejo estis kolegoj en la Universitato de Padovo dum preskaŭ unu jaro, fakte kiam Liĉeti komencis tie labori. Galilejo helpis lin per pruntedonado de kelka monkvanto. La du amikoj pluigis ilian interrilaton post kiam Galilejo forlasis Padovon kaj el la periodo inter la 22-a de oktobro 1610 ĝis la 20-a de julio 1641, tridektri leteroj el Liĉeti al Galilejo konserviĝas, kune kun dekdu el Galilejo al Liĉeti. Cetere, tiuj leteroj estus perditaj se Liĉeti ne estus metinta ilin en siajn publikigitajn verkojn.

 Verkaro 

 De ortu animae humanae libri tres Fortunii Liceti Genuensis, philosophi, et ... 1602
 De his, qui diu viuunt sine alimento libri quatuor: in ... 1612
 De Anvlis Antiqvis Librum Singularem: In quo diligenter explicantur eorum ... 1614
 De perfecta constitutione hominis in vtero liber vnus ... 1616
 De spontaneo viventium ortu: libri IV 1618
 De intellectu agente 1627
 De animarum rationalium immortalitate: libri IV, Aristotelis opinionem ... 1629
 Encyclopædia ad aram mysticam Nonarii Terrigenæ anonymi vetustissimi ... 1630
 De feriis altricis animae nemeseticae disputationes: in quibus encyclopediae ... 1631
 De anima subiecto corpori, nil tribuente, deque seminis vita et efficientia ... 1631
 De natura primo-movente libri II 1634
 Ad Syringam publilianam encyclopoedia 1635
 De mundi & hominis analogia. Liber vnus. Ad ... 1635
 Mulctra, siue De duplici calore corporum ... 1636
 Ad Epei securim encyclopaedia 1637
 Ad Epei Securim Encyclopaedia Fortunii Liceti Genuensis philosophi, ac ... 1637
 De anima ad corpus physice non propensa dialogus. .. 1637
 De natura assistente dialogus: in quo late ... 1637
 Ad alas amoris divini a Simmia Rhodio compactas ... encyclopaedia ... 1640
 Ad alas amoris diuini a Simmia Rhodio compactas; in quibus Deus introducitur ... 1640
 Litheosphorus, siue De lapide Bononiensi lucem in se conceptam ab ambiente ... 1640
 De Centro et circumferentia libri duo 1640
 De terra vnico centro motvs singularum caeli particularum disputationes 1640
 De quaesitis per epistolas a claris viris responsa 1640
 De lunae subobscura luce 1642
 De Pietate Aristotelis Erga Deum & homines Libri Dvo Fortvnii Liceti ... 1645
 De secundo-quaesitis per epistolas a claris viris, ardua, varia, pulchra, et ... 1646
 De septimo-quaesitis: creatione filii dei ad intra theologice denuo ... 1650
 De Lucernis antiquorum reconditis 1652
 Hieroglyfica, sive Antiqua schemata gemmarum anularium, quaesita, moralia ... 1653
 Ad syringam, a Theocrito Syracusio compactam & inflatam ... 1655
 De Monstris 1668
 De Armillis veterum schedion, Thomas Bartholin, Olaus Wormius 1676
 Allegoria Peripatetica in Aristotelicum Aenigma 2012

 Literaturo 
 Writing and Religion in England, 1558-1689: Studies in Community-making and ...
 Galileo's Reading
 Neonatal Orthopaedics
 Laus Platonici Philosophi: Marsilio Ficino and His Influence
 An Alchemical Quest for Universal Knowledge: The ‘Christian Philosophy’ of ...
 Elements, Principles and Corpuscles: A Study of Atomism and Chemistry in the ...
 Diderot and the Metamorphosis of Species
 Anomalies and Curiosities of Medicine
 Galileo: Watcher of the Skies
 Medical Humanism and Natural Philosophy: Renaissance Debates on Matter, Life ...
 Diderot and the Metamorphosis of Species
 Sir Thomas Browne: A Life

 Vidu ankaŭ 
 Galilejo (1564-1642)
 Thomas Browne (1605-1682)
 Giovanni Costeo (1528-1603)
 Federico Pendasio (1525-1603)

 Referencoj 

Kategorio:Italaj kuracistoj
Kategorio:Italaj filozofoj
Kategorio:Universitato de Padovo
Kategorio:Universitato de Bolonjo
Kategorio:Universitato de Pizo