Principoj de kredo en judismo

Ekzistas neniu establita formuliĝo de principoj de kredo kiuj estas rekonitaj fare de ĉiuj branĉoj de judismo. Centra aŭtoritato en judismo ne apartenas al ĉiu persono aŭ grupo - kvankam la Sinedrio, nome la supera juda religieca tribunalo, plenumus tiun rolon kiam ĝi estas novfondita - sed prefere en la sanktaj skribaĵoj, leĝoj de judismo, kaj tradicioj.

 Priskribo 
La diversaj principoj de kredo kiuj estis listigitaj dum la jarcentoj portas neniun pezon krom tio kio estis aldonita al ili de la famo kaj prestiĝo de siaj respektivaj verkistoj.

Judismo asertas la ekziston kaj unikecon de dio kaj substrekas elfaron de faroj aŭ ordonoj kune kun sekvado al strikta kredsistemo. Kontraste al tradicioj kiel ekzemple tiuj de kristanismo kiuj postulas pli eksplicitan identigon de dio, fido al judismo postulas al oni honori dion tra konstanta lukto kun la instrukciaĵo de dio (Torao) kaj la praktiko de ilia Micvo.

Ortodoksa judismo emfazas kelkajn kernajn principojn en siaj instru-programoj, plej grave kredon ke ekzistas unu unuopa, ĉioscia, transcendenta, ne-kunmetita dio, kiuj kreis la universon, kaj daŭre temas pri ĝia administrado. Tradicia judismo asertas ke dio establis pakton kun la juda popolo ĉe Monto Sinajo, kaj rivelis siajn leĝojn kaj 613 proponojn al ili en la formo de la Skriba kaj Buŝa Torao. En Rabena Judismo, la Torao (la hebrea "Toroth") konsistas el kaj la skriba Torao (Pentateŭko) kaj el tradicio de parola juro, multe de ĝi poste kodigita en sanktaj skribaĵoj (vidu: Miŝnao, Talmudo).

Tradicie, la praktiko de judismo estis dediĉita al la studo de Torao kaj observo de siaj leĝoj kaj ordonoj. En normiga judismo, la Torao kaj tial juda leĝo mem estas senŝanĝaj, sed interpreto de la leĝo estas pli senkaŝa. Ĝi estas konsiderita Micvon (ordono) legi kaj kompreni la leĝon.

La bonorda ekvivalento por la ĝenerala esprimo "kredo" kiel okazas en la esprimo "principoj de kredo" - estus la koncepto de EmunahEmunah alirita la 24an de septembro 2019. en Judismo. Dum ĝi estas ĝenerale tradukita kiel kredo aŭ fido je dio, la koncepto de Emunah povas pli precize esti priskribita kiel "denaska konvinkiĝo, percepto de vero kiu transcendas racion." Emunah povas esti plifortigita tra saĝo, scio, kompreno kaj lernado de sanktaj judaj skribaĵoj. Sed Emunah ne estas simple bazita sur racio, nek ĝi povas esti komprenita kiel la kontraŭo de aŭ evidenta kontraste al racio.

Ekzistas kelkaj fundamentaj principoj kiuj estis formulitaj fare de mezepokaj rabenaj aŭtoritatoj. Tiuj estas prezentitaj kiel fundamentaj subkonstruaĵoj enecaj en la "akcepto kaj praktiko de judismo."

 Kredo 
La Ortodoksa Judismo baziĝas sur la kredo en 13 principoj de Majmonido:

 La ekzisto de Dio
 La singulareco kaj unueco de Dio
 La spirita kaj abstrakta naturo de Dio
 La eterneco de Dio
 Nur preĝendas al Dio
 La revelacio pere de Liaj profetoj
 Moseo estas la pleja kaj ĉefa profeto
 Dio liveris la Leĝon en la Monto Sinai
 La Leĝo ne ŝanĝeblas
 Dio konas la estontajn homajn agojn
 Dio premias la bonecon kaj punas la malbonecon
 Dio sendos Mesion
 Dio revivigos la mortintojn

 Vidu ankaŭ 
 Joseph Albo

 Notoj 

Kategorio:Juda teologio
Kategorio:Majmonido