Sextus Pompeius Festus

Sextus Pompeius Festus (60-110) ankaŭ konata kiel "Festus Grammaticus" estis roma gramatikisto, leksikografo, klasika filologo, poeto kaj enciklopediisto. Li aktivis en la dua duono de la unua jarcento kaj unua duono de la dua jarcento. Li renomiĝis pro sia 20-voluma verko "De verborum significatu", de Marko Verrio Flako, renoma gramatikisto aktive dum la regado de la imperiestro Aŭgusto.

 Biografio 
Li estas la kreinto de 20-voluma epitomo el enciklopedia traktaĵo de Marko Verrio Flako titolia "Pri la signifo de la vortoj". Flako estis renoma gramatikisto kiu floris dum la regado de Aŭgusto. En tiu verko, Festo donas la etimologion samkiel la signifon de multaj vortoj, kaj lia verko ĵetas konsiderindan lumon pri la lingvaĵo, mitologio kaj la filologiaj aspektoj de la antikva romo. Li faris kelkajn ŝanĝojn, kaj enmetis kelkajn proprajn kritikajn rimarkojn.

Li ankaŭ preterlasis kelkajn latinajn vortojn, kiuj estis delonge malaktualaj. Pri tiuj aspektoj li diskutis en aparta verko nune perdita, titolita "Priscorum verborum cum exemplis". ("Antikvaj vortoj kun ekzemploj"). Eĉ estante nekompleta, la leksiko de Festo spegulas en la fono la enorman intelektan klopodon faritan en la Aŭgusta Erao por kunmeti disajn informojn pri la tradicioj de la Roma mondo, kiuj ĉiam estis en kurantaj fluoj kaj ŝanĝoj.

El la verko de Flako, nur kelkaj fragmentoj restas. El la epitomo de Festo, nur unu fragmenta manuskripto damaĝis. La restanta parto estis kompilita per resumo farita en la fino de la 8-a jarcento de Paŭlo Diakono, dum la regado de Karolo la Granda surbaze de manuskripto konservita en la biblioteko de la Abatejo de Montokasino.

La "Farneziana Kodekso" el la 11-a jarcento, eldonita en Napolo, estas la sola supervivanta manuskripto supervivanta de Festo. Ĝi estis remalkovrita en 1436 en la urbo Speyer de Pietro Donato (1380-1447), venecia humanisto kaj episkopo de Padovo. Kiam li trovis ĝin, duono de la manuskriptoj jam estis mankantaj, tiamaniere ke ĝi nur enhavas la alfabetajn kapvortojn, M-V, kaj ne en perfektaj kondiĉoj. Eble la verko suferis forbrulon per fajro kaj la konsekvencajn damaĝojn kaŭzatajn de la tempo.

Kolekti ĉi tiujn fragmentajn epitomigojn kaj republikigi ilin estas projekto kunordigita de la "Universitata Kolegio de Londono", kies ĉefaj celoj estas, nome, igi ĉi tiujn informojn disponeblaj, stimuli debaton pri Festo kaj pri la antikvaj tradicioj de la Aŭgusta Erao, sur kies bazoj Festo reproduktis sian verkon, kaj pliriĉigi kaj renovigi studojn pri la roma vivo, kies detaloj estas donitaj de Festo kiel esencaj informoj.
eta|400ra|"De verborum significatione", verko eldonita de Andreas Dacerius, en 1700, surbaze de la fragmentoj de Sextus Pompeius Festus.

 Verkaro 
 De verborum significatione. Eldonisto Pomponius Laetus, 1471
 Sexti Pompei Festi De verborum veterum significatione 1480 , Hieronymus, "Epistolae"
 De verborum significatione, 1529Calvin's commentary on Seneca's De clementia
 De verborum significatione 1576
 De verborum significatione fragmentum: cum notis 1581
 Sex. Pompei Festi de verborum significatione fragmentum ex vetustissimo exemplari Bibliotecae Farnesianae descriptum 1582
 De verborum significatione fragmentum ... Schedae, quae fragmento detracta ... 1583
 De verborum significatione libri XX 1681
 Sex. Pompei Festi et Mar. Verrii Flacci De verborum significatione lib. XX 1699
 De verborum significatione: libri 20 Huguetanorum, 1700
 M. Verrii Flacci quae extant et Sexti Pompeii Festi De verborum ... 1826
 Sexti Pompei Festi De verborum significatione quae supersunt cum Pauli ... 1839

 Literaturo 
 The Early Textual History of Lucretius' De rerum natura
 Bibliotheca Classica: Or, A Dictionary of All the Principal Names and Terms ...
 De Natura Fossilium (Textbook of Mineralogy)
 Gerardus Joannes Vossius: Poeticarum institutionum libri tres
 Who the Hell Is Pansy O'Hara?: The Fascinating Stories Behind 50 of the world's best-loved books
 The Lives of Ovid in Seventeenth-Century French Culture
 Exemplary Reading: Printed Renaissance Commentaries on Valerius Maximus ...

 Vidu ankaŭ 
 Karolo la Granda (747-814)
 Paŭlo Diakono (720-799)
 Gerhard Johannes Vossius (1577-1649)
 Lorenzo Valla (1407-1457)

 Referencoj 

Kategorio:Romiaj leksikografoj
Kategorio:Romiaj gramatikistoj
Kategorio:Romiaj encikloplediistoj
Kategorio:Romiaj filologoj
Kategorio:Romiaj poetoj
Kategorio:Gramatikistoj de la latina lingvo
Kategorio:Naskiĝintoj en 60
Kategorio:Mortintoj en 110