65489 Ceto

65489 Ceto estas granda malhela duopa transneptuna objekto malkovrita la  de la usonaj astronomo Chad Trujillo kaj Michael E. Brown elde la Observatorio de la Monto Palomar, (San-Diego, Usono).

 Nomoj 
La ĉefa komponanto de tiu korpo ricevis la nomon de Ceto, monstra mara diino de la helena mitologio filino de Ponto kaj Geo, kaj la malĉefa ricevis la nomon de Forkiso, frato kaj edzo de Ceto; ili kune generis ampleksan idaron, inklude multenombrajn monstrojn.

La paro estis nomita la .

 Orbito 
eta|maldekstra|Orbito de Ceto (polusa vido) La discentra orbito de 65489 Ceto tanĝas tiun de Urano kaj etendiĝas malproksimen eksteren de la sunsistemo: Ĝi estas uranorenkonta kaj neptunrenkonta objekto. Ĝia urana MOID estas 1,53714 AU (229,953 milionoj da km) kaj ĝia neptuna MOID: 6,43495 AU (962,655 milionoj da km): ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la orbito de Neptuno.

Laŭ plilarĝigita difino, 65489 Ceto povas esti rigardita kiel centaŭro: neresonanca objekto kies perihelio estas interne de la orbito de Neptuno.

 Duopa sistemo 
65489 Ceto estas ekzemplo de proksima duopa transneptuna objekto, kies ambaŭ komponantoj havas proksimume saman grandon: 223 ± 10 km kaj 171 ± 10 km. La dua komponanto estis malkovrita la  de Keith S. Noll, H. Levison, William M. Grundy kaj Denise C. Stephens, uzinte observojn per la kosmoteleskopo Hubble, anoncita en aŭgusto 2006.

Tiu satelito, Forkiso, havas diametron de ĉirkaŭ 171 km, orbitan  de 1840 ± 44 km kaj  de 9,554 ± 0,011 tagoj (229,296 ± 0,264 horoj). Ĝia orbita klineco estas 68.8° ± 2.9° kaj ĝia discentreco malpli granda ol 0,015. La rotacia periodo de la satelito estas ankoraŭ nekonata.
eta|180px|maldekstra|Du korpoj en cirkla orbito ĉirkaŭ komuna baricentro. La sistemo Ceto - Forkiso similas tion

La orbitaj ecoj de la paro Ceto-Forkiso permesis kalkuli ties mason: 5,41×1018 kg (proksimume 3,74×1018 kg por Ceto, 1,67×1018 kg por Forkiso) kaj taksi ties denson: 1.37 g/cm3, tio, kiu taŭgas por miksaĵo je 50 % da ŝtono kaj glacio.

Estis sugestita, ke  generis sufiĉan varmon por kristaligi amorfan glacion kaj tiel ŝtopi malpenojn. Tiuj tajdaj fortoj povas esti la kaŭzo de la febla discentreco de la orbito.

Laŭ Michael E. Brown, 65489 Ceto estas kandidata nanplanedo.Kiom da nanplanedoj estas en la ekstera sunsistemo ? el la paĝaro de Mike Brown  

 Notoj kaj referencoj 


 Eksteraj ligiloj 





  Listo de Konataj Transneptunaj Objektoj (kaj aliaj eksteraj sunsistemaj objektoj); el Johnston's Archive
  (65489) Ceto kaj Phorcys; el la paĝoj de Robert Johnston

Kategorio:Transneptunaj objektoj
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Centaŭroj (asteroidoj)
Kategorio:Uranorenkontaj asteroidoj
Kategorio:Neptunrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Chad Trujillo
Kategorio:Malkovrita de Michael E. Brown
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003