Kaluna fontejo

eta|maldekstra|Vřesová studánka
eta|maldekstra|Vřesová studánka
eta|maldekstra|Vřesová studánka
eta|maldekstra|Vido al kabano kaj preĝejeto ĉirkaŭ la fontejo Vřesová studánka (1935).
eta|maldekstra|Kruco sur loko de forbrulinta preĝejeto
Kaluna fontejo (ĉeĥe: Vřesová studánka) estas fonto kaj pli ĝenerale samnomata loko (pilgrima loko) sur la suda deklivo de la monto Červená hora sur la ĉefa montodorso de Hrubý Jeseník en alteco de 1 274 m s. m. Estas de ĉi tie belegaj vidoj al la norde etendiĝanta monto Keprník kaj al la proksima pinto de la montoj Vozka kaj al Spálený vrch.

 Mito kunigita kun la fontejo 
La fontejo estas kunigita kun mito pri mirakla kuraca akvo. Laŭ ĝi antaŭ foraj jaroj ĉi-tiea arbaristo pafvundis cervon, sed tiu alsaltis ĝis la montara Kaluna fontejo kaj ĝi rapide kuracis la vundojn per la mirakla akvo el la fontejo. La arbaristo, kiu vidis tion, mem suferis pro okula malsano, provis la efikon de la fonto je si mem kaj baldaŭ lia vidkapablo revenis al li plenforte. Pro dankemo kaj por rememoro de tiu ĉi miraklo li poste pendigis al la fontejo sanktan bildon de Mater Dolorosa, kiu onidire revelaciiĝis al li sur tiu ĉi loko. La informo pri la fonto rapide disportiĝis kaj post nelonge komencis al la loko veni homoj el vasta ĉirkaŭaĵo por la mirakla akvo. Iom post iom estiĝis ĉe la fontejo malgranda pilgrima loko, kiu povas fanfaroni per tio, ke ĝi estas plej alte situanta en la tuta Moravio kaj Silezio!

 Konstruaĵoj en la ĉirkaŭaĵo de la fontejo 
En la 2-a duono de la 17-a jarcento apud la Kaluna fontejo estis konstruita kapelo, sed kiu forbrulis post trafo de fulmo. Poste en la jaroj 1844-50 apud la fonto ĉi-tieaj homoj konstruis preĝejeton de Virgulino Maria, kiu estis ankoraŭ dufoje renovigita. Sed en la jaro 1946 la preĝejeto post trafo de fulmo forbrulis kaj ne plu estis renovigita. Sur ties bazoj estis starigita almenaŭ malgranda kruco, devenanta el tureto de la forbrulinta preĝejeto. La fontejo mem poste ĝisatendis en la jaro 1927 tegmentadon en aspekto de ŝtona kapelo, kiu staras ĝis nun.

 Kabano Vřesová studánka 
Super Vřesová studánka en alteco de 1 313 m s. m. estis en la jaro 1892 konstruita kabano nomata Vřesová studánka (tiam Hedelbrünnel). Ankoraŭ en la 1960-aj jaroj ĝi estis en trafiko, inkluzive de ebleco de la turista loĝigo kaj manĝado. En la jaro 1981 ĝi estis pro teknikaj problemoj fermita kaj en la jaro 1988 sen kompenso malkonstruita.

 Plano por renovigi la preĝejeton kaj la pilgriman lokon 
En la jaro 2016 la parcelo kaj la bazoj de la preĝejeto estis redonitaj al la katolika eklezio kaj fare de ĉefepiskopejo de Olomouc estis decidite renovigi la preĝejeton de Mater Dolorosa. Sabate la 9-an de septembro 2017 ĉi tie okazis solena meso kun sanktigo de granita ŝtono de altara mezo kiel bazo por nova konstruaĵo. La meson celebris pastro Milan Palkovič, paroĥestro el proksima Loučná nad Desnou kaj pastro František Eliáš el la episkopejo de Olomouc.

 Terglito en la jaro 1921 
La deklivo sub Vřesová studánka ne estis stabila kaj rilate al krudaj montaraj veterkondiĉoj ĝi jam estis en la pasinteco trafita de forta erozio. Plej grandan katastrofon la loko suferis post abrupta pluvego vespere la 1-an de junio 1921. Tiutage dum nuraj 30 minutoj glitis onidire ĝis 60 000 m³ da grundo eĉ kun arbaro en la valon de la rivero Hučivá Desná. La terglito trafis areon kun longeco ĉirkaŭ 800 m kaj larĝeco ĝis 180 m! Tiutage en Hrubý Jeseník inter montopintoj de Keprník kaj Červenohorské sedlo estis registrita plej intensa pluvego dum la tempo de meteorologiaj observoj. Sur Červenohorské sedlo pluvis dum 2 horoj ĉirkaŭ 180 mm da precipitaĵoj. Sur montopintoj tiel devis nature pluvi ankoraŭ pli multe. La teraĵo, ŝtonoj, arboj kaj plia materio el la terglito poste baris plene la valon de la rivero Hučivá Desná kaj kreis ampleksan baraĵon. Sekva traŝiro de la nestabila nova digo faris katastrofajn damaĝojn en la tuta valo ĉirkaŭ de rivero Desná. Dum tiu ĉi katastrofo pereis kvar homoj.http://www.muzeum-sumperk.cz/index.php?item=cinnost/publikacni-cinnost/vlastivedny-sbornik-severni-morava/obsah/&larticle=83

 Turismaj vojoj 
Laŭlonge laŭ la kapeleto kondukas  ruĝa kaj  verda turismaj vojoj el Červenohorské sedlo.

 Referencoj 

 Literaturo 


 Eksteraj ligiloj 
 Vřesová studánka en V-Jesenikach.cz
 Vřesová studánka en Jeseniky.net
 Vřesová studánka en eJeseniky.com
 Vřesová studánka en Jeseniky.org 
 Vřesová studánka (kun historiaj fotografioj) en Pereintaj municipoj kaj objektoj post la jaro 1945
 Vřesová studánka (kun historiaj fotografioj) en Renovigo de kultura heredaĵo en valo de Desná
 Ligilo por turistoj - vojo: Tra montodorso de Jesenikoj al Vřesová kaj Vozka

Kategorio:Konstruaĵoj en Loučná nad Desnou
Kategorio:Hrubý Jeseník
Kategorio:Akvaro en distrikto Šumperk
Kategorio:Konstruaĵoj damaĝigitaj de fulmo