La juĝo de Oziris

La Juĝo de Oziris : el egipta papiruso pole tradukis Henryk Sienkiewicz. () estas satira humuraĵo de Henryk Sienkiewicz el 1908, verkita en la formo de fabelo por plenkreskuloj. Unuafoje ĝi estas publikigita en la varsovia gazeto Tygodnik Ilustrowany en februaro 1908Skanita Tygodnik Ilustrowany 2/1908 ĉe Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Łódzkiego . En la sama jaro ĝi estas tradukita en Esperanton de Antoni Grabowski, publikigita en Pola Esperantisto jam en la marta numero de 1908La juĝo de Oziris en PE, 1908 kaj eldonita libroforme de Jan GüntherLa Juĝo de Oziris ĉe Vikifontaro. La tekston ilustris Józef Holewiński.

 Intrigo 
En la parodio de mitologia juĝo de Oziriso, la aŭtoro humure priskribas la juĝon de la animo de la faraona ministro Tutnetaŭgis. Du spiritoj, Malsaĝeco kaj Malnobleco, kverelas por preni la animon. Ĉar ambaŭ spiritoj prezentas konvinkajn argumentojn, Oziriso alvokas Saĝecon, kiu devas arbitre resumi la faktojn rilatajn al la vivo de la prijuĝata burokrato. Kiam ankaŭ tio ne donas atendatan rezulton, la dio diras la verdikton: li revivigas la mortinton kaj per piedbato resendas lin surteren, por ke li estu ĝis la fino de l’ mondo la ministro de la Faraonoj kaj diversaj popoloj kaj plu ludu sian malnoblan rolon, por ke kiam pleniĝos la jarcentoj li fine montru, ĉu li estas pli granda fripono, aŭ azeno.

Por artefarita emfazo de historia fidindeco, la aŭtoro stiligis la verkon kiel rakonton onidire venanta el vera, antikva papirusoLa similan trukon uzis Théophile Gautier en Le roman de la momie (1858) kaj Henry Rider Haggard en Cleopatra (1889). Por fari la tekston interesa por la legantaro, li verkis ĝin en la ĝenro de humuraĵo, populara en la epoko de pozitivismo. La enhavon Sienkiewicz traplektis per multaj amuzaj elementoj: la nomo de la ministro (Tutnetaŭgis; pole Psunabudes), ŝercaj "malnovegiptaj" sorĉoj (La ibiso min piedbatu; Pro l’ sankta vosto de-l’ Apis!) kaj komparoj (malpli da prudento, ol ĝin posedas la veziko de kamelo).

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Pola Esperantisto, marto 1908, en kiu estis publikigita la teksto
  recenzo en La Progreso
 La Juĝo de Oziris, rete legebla.
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing

Kategorio:Satiro
Kategorio:Antikva Egiptio en fikcio
Kategorio:Rakontoj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita pollingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience