Slovaka luterana preĝejo (Budapeŝto)

La slovaka luterana preĝejo estas religia historia monumento en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Józsefváros.
eta|maldekstre|Fasado de la Luther-domo
 Historio 
La slovakoj kune kun la germanoj kaj hungaroj uzis la centran luteranan preĝejon en la frua 19-a jarcento. Iom poste ties kapacito ne sufiĉis, tial la slovakoj petis permeson por aparta kirko en 1838. Ili ricevis konvenan areon en periferio de Pest (urbo) kaj unue oni konstruis 2 simetriajn novromanikajn teretaĝajn domojn por pastroloĝejo kaj lernejo en 1854. La impona kirko mem estis konstruita inter la du domoj inter 1856-1863. La internaj akcesoraĵoj, mebloj pretiĝis en 1867. Pro la konstruadoj la slovaka eklezio ŝuldiĝis, tial oni konstruis pavilonojn ĉirkaŭ la konstruaĵojn, ties luaj monoj nur iomete helpis. En la jaroj 1893 kaj 1894 oni konstruis antaŭ la kirkon imponan novromanikan domegon trietaĝan, kies vendejoj kaj loĝejoj helpis plu. Tiu domego havas la nomon Luther-domo. Iom poste same estis konstruitaj domoj, kiuj formis jam U-majusklon, fine jam la domoj ĉirkaŭis la kirkon kvadrate. En 1920 naskiĝis Ĉeĥoslovakio, multe da slovakoj iris al la nova lando. Dum la 2-a mondmilito bombo trafis la preĝejon, sed ĝi estis renovigita en 1950. En tiu periodo denove slovakoj translokiĝis al Ĉeĥoslovakio, restis tre malmultaj slovakoj. En 1965 la eklezio vendis ĝin al la hungara ŝtato. La slovakoj instalis preĝoĉambron en la apuda domo, kie oni portis la orgenon kaj similajn aĵojn. En la malplena kirko interne oni konstruis 2 etaĝojn, ekstere lifton, poste uzis ĝin ministerioj, depost la socialismo kazino, baldaŭ ekzercejo de sportemuloj. En nekonata jaro ankaŭ la ŝtato vendis la konstruaĵon al privato.

 Interesaĵoj 
En la preĝejo okazis la dua geedziĝo de Kálmán Mikszáth kaj estis baptita Pál Závada.

 Preĝoĉambro 
La slovaka preĝoĉambro daŭre funkcias kun kapacito de 50 sidlokoj kaj 10 starlokoj. Apude funkcias kontoro de aŭtonomio de la slovakoj.

 Preĝejo 
La preĝejo longe estis videbla tra pordego de la Luther-domo, kie krado situis. Nuntempe jam anstataŭ krado kutima pordo troviĝas. Nur malmultaj scias, ke tie preĝejo kaŝiĝas. Pro la ĉirkaŭaj domoj ĝi ne estas fotebla, eble kun specialaj larĝaj objektivoj el ies fenestro. Origine estis ĉe la enirejo 3 arkadoj, meze la plurlatera turo altiĝas. Tio estas videbla en aerfotoj.

 Luther-domo 
La trietaĝa domo havas 4 etaĝojn en la meza parto. Super la pordego en la 2-a nivelo en niĉo troviĝas statuo pri Marteno Lutero (vidu la supran foton!).

 Fontoj 
 hungare kun foto 
 hungare kun video
 hungare kun malnova bildo 


Budapeŝto
Slovaka Buda