Birĵando

BirĵandoLa ĝis nun sola esperantlingva atlaso, Poŝatlaso de la mondo de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Birĵando" en la du-paĝa mapo 15. Teorie eblus alternativa uzo de formo Birĝando, sed praktike pri tia varia esperantigo ne estas ekstervikipediaj referencoj. - persalingve بیرجند,  , estas universitata urbego kaj ĉefurbo de Provinco Suda Ĥorasano en orienta Irano. Birĵando estas ankaŭ distrikta ĉefurbo.

eta|maldekstre|<center>Panoramo de Birĵando

 Bazaj informoj 
 Areo: 42,8 km²
 Supermara alteco: 1491 m
 Loĝantaro: 203 636 en 2016
 Horzono: UTC+3:30; somere UTC + 4:30
 Telefonkodo: (+98) 56

 Geografio 
Birĵando situas sur altebenaĵo laŭ rivero (kutime seka) en orienta Irano je 780 km de Teherano .

 Historio 
La unua mencio okazis en la 13-a jarcento, kiel la plej bela urbo en Ĥorasano. Birĵando longe situis laŭ la Silka vojo. La urba municipo de Birĝando estis kreita en 1928.
eta|maldekstre|<center>Urba panoramo kun la citadelo
eta|maldekstre|<center>Bazaro en Birĝando

 Ekonomio 
Historie la urbo antaŭe estis centro de la karavanoj kaj havis grandan karavanejon; ĝi parte konservis sian komercan pozicion. La loka lano estas bonega kaj la tapiŝoj daŭre estas unu el la plej gravaj manfaraĵoj. Pro proksimeco de Afganio la malpermesita negoco estas la opio kontrabandita al Eŭropo. La pli gravaj agrikulturaj produktoj estas safranoj kaj berberisoj.

 Eduko 
En Birĝando la moderna alteduko trovis lokon jam en la meza 19-a jarcento. Nun jam 6 universitatoj funkcias, same 3 akademioj.

 Klimato 
La urbo situas en arida klimato laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun varmaj someroj kaj malvarmetaj vintroj. Jare pluvas po 169 mm. Inter junio-oktobro apenaŭ aŭ neniam pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 17 °C, inter decembro-februaro ofte frostas, inter junio-aŭgusto ofte estas pli, ol 30 °C.

 Trafiko 
eta|<center>Citadelo de Birĝando
Birĵandon trairas norda-suda ĉefvojo Maŝhado-Ĉahbaharo. La flughaveno ekfunkciis jam 1933 (la tria en Irano).

 Vidindaĵoj 
 citadelo

 Referencoj 

 artikolo en Encyclopædia Britannica ()

 Eksteraj ligiloj 
  ()

Kategorio:Urboj de Irano