Antun Gustav Matoš

Antun Gustav Matoš (naskiĝinta la  en Tovarnik/provinco Vukovar-Srijem, mortinta la  en Zagrebo) estis kroata verkisto. Li taksatas pioniro de la moderno kroata enliterature.

 Vivo 
Matoš je la aĝo de 2 jaroj translokiĝis al Zagrebo kie la patro gajnis novan deĵoron. Tie li frekventis la gimnazion kie li devis dufoje pasigi la sepan klasŝtupon ĉar liaj sukcesoj en la kroata lingvo estis malsufiĉe bonaj. Post la abiturienta ekzameno li ekstudis bestomedicinon en Vienon sen studi ĝisfine. En 1893 li eksoldatis. Intertempe li arestitis pro dizerto antaŭ sukcesa fuĝo al Serbio. Dum la sekvaj jaroj li vivis kiel rifuĝinto en Belgrado, Ĝenevo kaj Parizo. Ti li skribis la plej grandan parton de siaj verkoj. Nur post amnestio de 1908 li revenis patrujen.

 Kreivaj agadoj 
Jam en 1892 publikigitis lia novelo unua Moć savjesti (germane: Die Kraft des Gewissens) kiu markis la komenciĝon de kroata moderno enliterature. En Belgrado li aperigis antaŭ ĉio kritikojn, eseojn kaj felietonojn. Per la pasporto de la frato li vojaĝis en 1899 al Parizo kie li estis sub influo de simbolismo kaj impresionismo, orientiĝante ekz. laŭ verkoj de Charles Baudelaire, Guy de Maupassant, Prosper Mérimée kaj Edgar Allan Poe. Tiu ĉi tempo estis gravega por la formiĝo de estetikaj ideoj kaj vere, baldaŭ aperis du kolektoj novelaj Iverje (germane: Holzspäne, 1899) kaj Novo iverje (germane: Neue Holzspäne, 1900). La tria antologio novela Umorne priče (germane: Müde Geschichten, 1909) aperis nur post lia reveno al Zagrebo. En liaj poeziaĵoj, sume ĉirkaŭ 80 poemoj, klare videblas la influo de Baudelaire, ekz. en la formo soneta, en muzikeco, en sinestezio. Multaj el tiaj poemoj troviĝas en antologioj de kroata liriko, ekz. Utjeha kose (germane: Der Trost der Haare), Jesenje veče (germane: Der Herbstabend), Notturno aŭ 1909. Matoš krome furoris per vojaĝreportoj siaj, en kiuj la pejzaĝo mem prilaboratas ofte kiel memstara motivo respektive unusola motivo, ekz. ĉeOko Lobora (germane: Um Lobor herum, 1907).

 Verkoj 
 Iverje (1899)
 Novo iverje (1900)
 Ogledi (germane: Essays, 1905)
 Vidici i putovi (germane: Horizonte und Wege, Reiseberichte, 1907)
 Umorne priče (1909)
 Naši ljudi i krajevi (germane: Unsere Leute und Gebiete, Reiseberichte, 1910)
 Pečalba (germane: Gastarbeit, felietonoj, 1913)
 Pjesme (germane: Gedichte, 1923)

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 


 Biografio kaj verkaro 
 Poemoj interrete legeblaj 
 Camao und andere Novellen, Satiren und ein Porträt. Vieno 2012 

Kategorio:Kroataj verkistoj
Kategorio:Kroataj eseistoj
Kategorio:Kroataj ĵurnalistoj
Kategorio:Kroataj poetoj
Kategorio:Kroataj disidentoj