54509 YORP

54509 YORP estas tre malgranda, tre rapide rotacianta terrenkonta apolona asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo «LINEAR» (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

La mezuro de ĝia rotacia rapido provizis la unuan pruvon de la efiko YORP, laŭ kiu ĝi estis nomita.

 Ecoj 
 Rotacia rapido 
Ĝia rotacio estas neordinare rapida (ĉ. po unu turno en 12 minutoj). Tiam, kiam la asteroido estis konata nur per la maldaŭra nomo 2000 PH5, ĝi estis elektita pro sia malgrandeco kaj proksimeco kun la Tero, kiel objekto de mezuro por scii ĉu, kiel oni supozis, la plirapidiĝo de ĝia rotacio estus ŝuldata al la efiko YORP.

En 2007, post 4 jaroj de observadoj gvidataj de Stephen Lowry kaj Alan Fitzsimmons per teleskopoj en la tuta mondo, montriĝis, ke la rotacia periodo malgrandiĝas de po ĉirkaŭ 1 milisekundo/jaro.La Efiko YORP Detektita ĉe la Apud-Tera Asteroido 2000 PH5; el Isaac Newton Group of Telescopes, 2007  Rotaciao de la asteroido (54509) 2000 PH5 plirapidigas pro la efiko YORP; de P. A Taylor, J.-L. Margot, D. Vokrouhlicky; majo 2007; el ResearchGate  tio, kiu faras, ke inter 2001 kaj 2005 la asteroido "antaŭeniris" de ĉirkaŭ 250° rilate al ties antaŭkalkulata pozicio.Senpera Detekto de Asteroida Efiko YORP; de S. C. Lowry; A. Fitzsimmons, P. Pravec, D. Vokrouhlicky; majo 2007; ibidem 

Kampanjo de radaraj observoj elde la Arecibo-radio-observatorio en 2004 permesis 3D-modeligon de la asteroido, tio, kiu konfirmis, per cifereca simulado, ke la plirapidiĝo kongruas kun la antaŭkalkuloj.Suna Povo en Ludo - Observo de la Turniĝo de Asteroido; 7-a de Marto 2007; el la paĝaro de l'ESO  kaj, ke la tajda forto pro proksimiĝo de Tero ne povas esti ties kialo.Asteroidoj turniĝas je YORP rapido, dank'al la efikoj de la sunlumo, Astronomoj de Cornell kaj Belfast malkovris, far Lauren Gold, 7-a de Marto 2007; el la paĝaro de la Universitato Cornell 

Aliaj simuladoj montras, ke ĝi gardos stabilan orbiton dum 35 milionoj da jaroj. Post tia tempo ĝia rotacia periodo atingos periodon de ~20 sekundoj; ĝi tiam estos ŝanĝinta de formo aŭ disiĝinta por fariĝi duopa asteroido.

 Orbito 
dekstra|eta|200px|Hufuma orbito
54509 YORP havas praktike saman orbitan  (do saman ) kiel la Tero: 1,0000419 AU; ĝi trakuras  relative al la Tero kaj proksimiĝas ĝin ĉiuj 100 jaroj.

Ĝia tera MOID estas, laŭ la fontoj, inter 0,0004518 kaj 0,00276915 AU (inter 67 600 km kaj 414 260 km), tamen la asteroido ne venos tiom proksime de la Tero; ĝi montras nenian danĝeron de alfrapi Teron dum la venontaj 2000 jaroj.

 La  ĝi pasis al 0,0106646 AU (1,5954 miliono da km) de Tero.
 La  ĝi pasis al 0,0115731 AU (1,7313 miliono da kilometroj) de Tero.
 La  ĝi pasos al 0,00528064 AU (790 000 kilometroj) de nia planedo.

Ĝiaj orbitaj karakterizoj pensigas, ke ĝi estis origine objekto elpuŝita el la sistemo Tero - Luno.

 Notoj kaj referencoj 


 Eksteraj ligiloj 





  2000 PH5; el la paĝaro de la Universitato Cornell
  La suna lumo ruligas la asteroidojn; el flashespace

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000