Kompromiso

Kompromiso estas la solvo de konflikto per reciproka, libervola interkonsento, per kiu ambaŭ partioj rezignas pri partoj de siaj respektivaj postuloj. La intertraktantaj partneroj alproksimiĝas unu al la alia. Ili forlasas siajn proprajn poziciojn kaj moviĝas al nova, komuna pozicio. La celo estas komuna rezulto pri kiu ili konsentas. Kompromiso estas racia maniero unuigi konfliktantajn interesojn ( administrado de malkonsento ). Ĝi prosperas per respekto al kontraŭaj pozicioj kaj estas parto de la esenco de demokratio. Kompromisoj povas influi multajn areojn de la vivoj de homoj.

Tute kontraŭ al situacioj de venko kaj malvenko, ne estus kompromiso se la pli forta trudus sian volon je la kosto de la pli malforta. Do esence temas pri la rezulto de intertraktadoj, en kiuj neniu partio ricevas precize tion, kion ĝi volas, sed ĉiu ricevas ion.

Ekzemplo de kompromiso okazas en marĉandado, kiu estas ofta formo de komercado en multaj kulturoj. La procezo celas finiĝi per prezo, pri kiu ambaŭ partioj estas kontentaj. 

Politiko estas foje nomata "la arto de kompromiso"  kaj tie kompromiso estas la plej ofta formo de komuna decidiĝo

 Signifoj 
La termino *compromissum*, jam atestita de Cicerono, devenas de la latina jura lingvaĵo kaj signifis, ke la disputantaj partioj "kune promesas" (*com-promittunt *) submetiĝi al la decido de tria partio antaŭe nomumita kiel arbitracianto. Partio, kiu poste ne akceptas la decidon, perdas antaŭe deponitan monsumon. 

La vorto "kompromiso", en multaj eŭropaj lingvoj, originas de la mezepoka franca vorto Compromis. La percepto kaj signifo de la vorto "kompromiso" dependas de kulturo kaj medio. En Britio, Irlando, kaj la ŝtatkomunumaj landoj, la signifo de la vorto "kompromiso" estas pozitiva kaj indikas situacion en kiu ambaŭ partioj profitas de la interkonsento. En Usono, la vorto povas porti negativan konotacion, signifante ke ambaŭ partioj perdis en la interkonsento. "En la antaŭa Sovetunio, la termino kompromiso estis preskaŭ nekonata." Ĉu vere?

 Politiko 
En internacia politiko, kompromisaj solvoj ofte inkluzivas fifamajn interkonsentojn kun diktatoroj, kiel ekzemple la pacigo de Adolf Hitler fare de Neville Chamberlain.  En Usono kaj aliaj demokratiaj landoj, multaj politikistoj regule kampanjas por reelekto. Tiel observeblas, ke kompromisaj solvoj estas pli malfacilaj, ĉar ili fremdigas partojn de la balotantaro.  La problemo de politikaj kompromisaj solvoj estas grava en politika moraleco.

Politikistoj pretaj kompromisi povas redukti partiecon kaj malamikecon.

Konstitucio, leĝfarantaj parlamentoj kaj proceso de tribunaloj povas kutime enhavi plurajn kompromisajn solvojn.

 Aliaj signifoj 

 Kompromiso (kriptologio) 
En kriptologio, la vorto "kompromiso" estas uzata kun malsama signifo. Ĉi tie, ĝi rilatas al la malkaŝo (diskreditigo) de malbone ĉifrita mesaĝo, t.e., ĉifroteksto, kiu ofte permesas rompi ( malĉifri ) ĝian enhavon aŭ eĉ malkaŝi la subestan kriptografian proceduron. 

 Kompromito (sano) 

 Fontoj 

 Avishai, Margalit: Pri Kompromisoj kaj Mallaboremaj Kompromisoj. Suhrkamp, ​​Berlino 2011, ISBN 9783518585641.
 Wilhelm, Theodor: Traktaĵo pri Kompromiso. Por la Plua Evoluigo de Politika Konscio, Metzler, Stutgarto 1973, ISBN 3-476-30020-X.

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Kompromiso de Kaspo
 Kompromiso de 1790
 Kompromiso de 1850
 Kompromiso de Mizurio

 Eksteraj ligiloj 



Kategorio:Ludoteorio
Kategorio:Argumentoj