György Széll

György Széll [djordj sEl], laŭ hungarlingve kutima nomordo Széll György, en Usono George Szell estis hungardevena dirigento, pianisto, komponisto instruisto.
eta|<center>György Széll en 1909
György Széll https://www.imdb.com/name/nm0843930/bio naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Klevlando (Usono).

 Biografio 
György Széll devenis el juda familio. Széll aĝis 3, kiam la familio translokiĝis al Vieno. Li lernis pianadon komence en Vieno, poste en Lejpcigo. Li frue komencis komponadi, krome li aĝis 11, kiam li faris koncertan turneon en Eŭropo. Li aĝis 17, kiam li dirigentis orkestron de Berlino. Li forlasis la komponadon kaj pianadon kaj li koncentris al dirigentado. En 1915 li estis nomumita muzika direktoro kaj dirigento de Operejo de Berlino. Post 2 jaroj li estis dirigento en Strassburg, en la sekvaj jaroj en Prago, Darmstadt, Budapeŝto, Düsseldorf, denove en Berlino kaj Prago. Ekde 1932 li havis dirigentajn invitojn en tuta Eŭropo. En komenco de la 2-a mondmilito li translokiĝis al Novjorko, li dirigentis kaj instruis. En 1946 li akiris usonan ŝtatanecon. En la sama jaro li estis nomumita muzika direktoro de orkestro de Klevlando, kiu estis tiam malsignifa provinca orkestro. En la sekvaj jaroj li kreis el la orkestro mondnivelan orkestron. Lia metodo estis diktatoreca, estas konataj legendoj pri la rigoreco. Li havis invitojn tutmonde ankaŭ tiutempe. Li ricevis britan ordenon en 1963. Li edziĝis en 1920 kaj 1938.

 Elektitaj komponaĵoj 
 Variációk saját témára (1916)
 Lírikus nyitány (1920)

 Elektitaj muzikdiskoj 
 Ludwig van Beethoven: 1–9. szimfóniák (1957–64)
 Zoltán Kodály: Háry János szvit (1969)
 Jean Sibelius: 2. szimfónia, (1970)

 Elektitaj filmoj 
 Mozart in the Jungle (televizia serio, 2016) - muziko

 Fontoj 
 hungarlingva biografio kun foto
 hungarlingva biografio kun foto


 Referencoj 

Kategorio:Usonaj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj