Akvaĵoj en Azerbajĝano

Akvaĵoj en Azerbajĝano formiĝis dum longa geologia tempo kaj signife ŝanĝiĝis dum tiu periodo. Ĉi tio estas precipe pruvita de restaĵoj de malnovaj riveroj trovitaj tra la lando. La akvosistemoj de la lando konstante ŝanĝiĝas sub la influo de naturaj fortoj kaj industriaj agadoj enkondukitaj de la homoj. Artefaritaj riveroj (kanaloj) kaj lagetoj estas parto de la akvosistemoj de Azerbajĝano.

La hidrografio de Azerbajĝano esence apartenas al la baseno de la Kaspia Maro.

 Riveroj 
dekstra|eta|300ra|Mapo de la akvokolekta baseno de la Kaspia Maro, al kiu fluas ĉiuj riveroj en Azerbajĝano
dekstra|eta|300ra|Kura kaj Aras estas la plej longaj riveroj de Azerbajĝano kaj ilia akvokolekta baseno kovras la plej grandan parton de la lando
dekstra|eta|300ra|Rivero Aras laŭ la irana landlima limo kun Naĥiĉevano, Azerbajĝano
Riveroj formas la ĉefan parton de la akvosistemoj de Azerbajĝano. En Azerbajĝano estas  riveroj de diversaj longoj. El ili  riveroj estas malpli ol 25 km longaj. Nur 24 riveroj estas pli ol 100 km longaj.

La plej grandaj riveroj, kiuj fluas tra la lando, estas:
 Kura, ĉefa fonto de akvo kaj la arterio de la lando
 Aras
 Alazani (Qanix), situanta en Alazan
 Iori (Qabirri)
 Khrami (Anaxatır)
 Samur
 Pirsaatçay
 Bolqarçay, situanta en Distrikto Jalilabad
 Agstafa
 Hekeri
 Kürəkçay
 Terter
 Ağdabançay
 Levçay
 Turağayçay
 Turyan
 Viləşçay
 Qarqarçay

 Rivera sistemo 
La riveroj en Azerbajĝano povas esti dividitaj en tri grupojn:
 Riveroj de baseno Kura (Qanix, Qabirri, Turyan, Agstafa, Shekir, Terter, Khachin, ktp)
 Riveroj de baseno Aras (Arpachay, Nakhchivan, Okhchu, Hekeri, Kondelenchay, ktp)
 Riveroj, kiuj fluas rekte en la Kaspian Maron (Samur, Gudyal, Velvele, Vilesh, Lenkeran, ktp)

Azerbajĝanaj riveraj sistemoj ŝanĝiĝas kaj evoluas sub la influo de diversaj fiziografiaj faktoroj: klimato, pejzaĝo, geologia strukturo, grundo kaj vegetaĵaro.

La denseco de la rivera reto pliiĝas, poste iom post iom malpliiĝas en pli altaj altitudoj. Escepte de la regiono Talysh (-), la rivera denseco estas la plej alta (1-2 km/km²) je - kilometroj, dum en la areo de la Taliŝ-Montaro ĝi pintas je - je 500-. La averaĝa denseco de la rivera sistemo de Azerbajĝano estas . La denseco estas eĉ pli malalta ol  en la ebenaĵoj.

 Kura kaj Aras 

Kura kaj Aras estas la plej longaj riveroj en Azerbajĝano. Ili fluas tra la baseno de Kura-Aras. La riveroj, kiuj fluas rekte en la Kaspian Maron, originas ĉefe el la nordorienta deklivo de la Granda Kaŭkazo kaj el la Taliŝ-Montaro kaj fluas laŭ la basenoj de Samur-Devechi kaj Lenkeran.

La areo de la rivera baseno de Kura () ĝis la krucvojo kun la rivero Aras estas pli malgranda ol la akva baseno de Aras (). La rivero daŭre nomiĝas Kura sur la krucvojo ĉar la akva nivelo de la Kura estas duoble pli alta ol tiu de la rivero Aras.

 Lagoj 

eta|dekstra|300ra|Lago Göygöl
 Lago Ağgöl
 Lago Acınohur
 Lago Böyük Alagöl
 Lago Böyükşor
 Lago Göygöl
 Lago Hajikabul
 Lago Candargöl
 Lago Maralgöl
 Lago Masazır
 Lago Sarysu, la plej granda lago laŭ areo kaj volumeno

 Akvorezervejoj 
dekstra|eta|300ra|Akvorezervejo Mingachevir vidita el la spaco
Pli ol 60 akvorezervejoj estis konstruitaj por reguligi la riverfluon en Azerbajĝano. La formado de ĉi tiuj akvorezervejoj estas unu el la agoj plenumitaj por raciigi la uzadon de akvo kaj energiaj rimedoj.

La plej grandaj akvorezervejoj estas:
 Agstafachay
 Aras
 Jeyranbatan
 Khanbulanchay
 Mingachevir, la plej granda akvorezervejo laŭ areo
 Sarsang
 Shamkir
 Varvara
 Vileshchay
 Yenikend

La akvorezervejoj en Azerbajĝano estas celitaj por esti uzataj por diversaj celoj, dum plej multaj aliaj lagetoj estas uzataj ekskluzive por akvumado.

 Vidu ankaŭ 
 Geografio de Azerbajĝano

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Hydrometeorology Scientific Research Institute

 Fonto 


Azerbajĝano
Akvaĵoj