Etila salikato

Etila hidrokso-benzoatoKemia formulo{{KemiaFormulo|C|9|H|10|O|3}}CAS-numero-kodo118-61-6ChemSpider kodo21105897PubChem-kodo8365Fizikaj proprecojAspektosenkolora likvaĵo kun aromata odoroMolmaso166,176 g·mol−1Denseco 1,131g cm−3FandpunktoBolpunktoChemical BookRefrakta indicoEkflama temperaturoSolveblecoAkvo:0,25 g/LMortiga dozo (LD50)1320 mg/kg (buŝe)Fisher ScientificSekurecaj IndikojRiskojR22 R36/37/38SekurecoS24/25 S26 S36/37/38Pridanĝeraj indikoj Danĝero GHS Damaĝo PiktogramoGHS SignalvortoAvertoGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj PubChemEscepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo( kaj 100 kPa)

Etila salikato aŭ C9H10O3 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la salikata acido kaj etila alkoholo, blanka kristalsolidaĵo kun balzama odoro, uzata kiel odorigagento. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Etila salikato estas malmulte solvebla en akvo, sed estas solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj.

Etila salikato ankaŭ uzatas en parfumfabrikado kaj medicinaĵoj pro ĝiaj antifungaj, antibakteriaj kaj antioksidigaj proprecoj. Ĝi reakcias kun acidoj kaj alkoholoj liberigante grandan kvanton da energio kaj varmo. Fortaj oksidigaj acidoj povas kaŭzi eksplodan reakcion sufiĉe altan por ekbruli la produktojn de la reakcio. Granda amaso da varmo ankaŭ liberiĝas per interagado de la estero kun kaŭstikaj solvaĵoj.

Etila salikato nature trovatas en multaj fruktoj kaj plantoj tiaj kiaj framboj, tomatoj, ruĝaj vinoj, Vasconcellea pubescens, Physalis peruviana krom aliaj alkoholaj drinkaĵoj.

 Sintezoj 

 Sintezo 1 
 Preparado per traktado de salikata acido kaj etila alkoholo:
40ra|salikata acido+50ra|etanolo70ra|etila salikato+40ra|akvo

 Sintezo 2 
 Preparado per traktado de salikata anhidrido kaj etila alkoholo:
90ra|salikata anhidrido+50ra|etanolo70ra|etila salikato+40ra|salikata acido

 Sintezo 3 
 Preparado per traktado de etila klorido kaj salikata acido:
50ra|kloroetano+40ra|salikata acido70ra|etila salikato+40ra|klorida acido

 Sintezo 4 
 Preparado per interagado de natria salikato kaj etila klorido:
50ra|natria salikato+50ra|kloroetano70ra|etila salikato+50ra|natria klorido

 Sintezo 5 
 Preparado per transesterigo inter metila salikato kaj etila benzoato:
70ra|metila salikato+70ra|etila benzoato70ra|etila salikato+70ra|metila benzoato

 Sintezo 6 
 Preparado per acida transigo inter etila benzoato kaj salikata acido:
70ra|etila benzoato+40ra|salikata acido70ra|etila salikato+50ra|benzoata acido

 Sintezo 7 
 Preparado per alkohola transigo inter metila salikato kaj etila alkoholo:
70ra|metila salikato+50ra|etanolo70ra|etila salikato+40ra|metanolo

 Reakcioj 

 Reakcio 1 
 Hidrolizo de la etila salikato:
70ra|etila salikato+40ra|akvo50ra|etanolo+40ra|salikata acido

 Reakcio 2 
 Sapigo de la etila salikato:
70ra|etila salikato+50ra|natria hidroksido50ra|etanolo+50ra|natria salikato

 Reakcio 3 
 Preparado per acida transigo inter etila salikato kaj benzoata acido:
70ra|etila salikato+50ra|benzoata acido70ra|etila benzoato+40ra|salikata acido

 Reakcio 4 
 Preparado per alkohola transigo inter etila salikato kaj metanolo:
70ra|etila salikato+40ra|metanolo70ra|metila salikato+50ra|etanolo

 Reakcio 5 
 Reduktigo de la etila salikato:
70ra|etila salikato50ra|salikata aldehido+50ra|etanolo

 Reakcio 6 
 Reakcio kun amoniako:
70ra|etila salikato+50ra|amoniako40ra|salikatamido+50ra|etanolo

 Reakcio 7 
 Reakcio kun klorida acido:
70ra|etila salikato+40ra|klorida acido40ra|salikata acido+50ra|kloroetano

 Vidu ankaŭ 
 Salikatoj

 Literaturo 
 Chemicalland21
 The Good Scents Company
 FooDB
 Human Metabolome Database
 Oxford Dictionary of Medicines
 Patty's Toxicology
 Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients

 Referencoj 

Kategorio:Gustigaĵoj
Kategorio:Organikaj acidoj
Kategorio:Etilaj esteroj
Kategorio:Parfumaj ingrediencoj