Kosmoapero

Kosmoapero estas esprimo kiu priskribas, hodiaŭ, la aperon de astro ĉe la horizonto. Tiu momento estas ligita al la altitudo de la observanto kaj al la ĉeesto de la atmosfero. 

Dum pra Egiptio, tiu esprimo priskribis la samtempan suriron de astro (planedo aŭ stelo) kaj de Suno ĉe la orienta horizonto

Priskribo
La ŝajno estas ke la astro subite iĝas videbla ĉe la horizonto kiel lampo kiun iu ŝaltas. Ni bone komprenu ke ĉiuj brilaj astroj estas punktecaj nudokule, pro tio estas subiteco. 

eta|180ra| Antaŭ la kosmoapero de Siriuso la 29-an de junio 2502 Antaŭ Kristo

eta|180ra|Je la kosmoapero de Siriuso la 30-an de junio 2502 Antaŭ Kristo

eta|180ra|Post la kosmoapero de Siriuso la 1-an de julio 2502 Antaŭ Kristo

Nur Suno kaj Luno aspektas kiel diskoj kaj kometoj kiel lumigitaj nuboj. La ceteraj astroj estas tiom malproksimaj, eĉ Venuso, ke ili ĉiam aspektas punktecaj.

Uzado
Ĉar tiu momento estas ege preciza (la astro ne estas videbla kaj subite tuj poste ĝi iĝas), ĝi povas roli kiel tempopunkto dum la jaro.

Ŝajne ke en la pratempo, antaŭ almenaŭ 4 000 jaroj, Siriuso rolis tiel. Se la modelo ĝustas, Siriuso estis tiom brila ke eblis gvati la samtempan kosmoaperon (kelkfoje nomata "strikta helioapero", evitenda) de Suno kaj de Siriuso ĉe la orienta horizonto. 

Kondiĉoj
Ni bone konsciu ke la ĉielo super la orienta horizonto estas jam tre luma je la suriro de la Suno. Hodiaŭ, eĉ Venuso ne estas sufiĉe brila por roli tiel. Sed Siriuso ŝajne estis iam, antaŭ treege longe, multe pli brila ol Venuso. 

Sed pro ŝanĝo de la stelo mem, ĝi iĝis malpli kaj malpli brila. Do tio rimarkinda observado iom post iom tute ne plu eblis kaj ĝi glitis al la helioapero de Siriuso, multe pli malpreciza.

Kromaĵo
Kompreneble ekzistas la malo kosmomalapero, subita malapero de astro ĉe la okcidenta horizonto.  

Kategorio:Astronomio