Bandarabaso

Bandarabaso,La ĝis nun sola esperantlingva atlaso, Poŝatlaso de la mondo de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Bandarabaso", tiel, en unu vorto, en la du-paĝa mapo 15. aŭ Haveno Abaso, origine  estas metropolo, marhaveno, universitata urbego en Irano en Provinco Hormozgano (ĝi estas ties ĉefurbo). La historiaj nomoj estis Cambarão kaj Porto Comorão portugale, Gombroon kaj Cameron angle, Gamrun aŭ Gumrun nederlande, Jaroon arabe.
eta|maldekstre|Haveno de Bandar Abaso

 Bazaj informoj 
 Supermara alteco: 9 m
 Loĝantaro: 526,648 en 2016
 Horzono: UTC + 3:30; somere UTC + 4:30
 Poŝtkodo: 79177
 Telefonkodo: (+98) 076

 Situo 
Bandar Abaso situas laŭ la Persa Golfo havanta strategian pozicion ĉe la Hormuza Markolo. Teherano troviĝas 1050 km. 

 Historio 
eta|maldekstre|Universitato en Bandar Abasoo
eta|maldekstre|Moskeo en Bandar Abasoo
Pro la strategia loko estis tie jam komunumo dum regado de Dario la 1-a. Dum dominado de Aleksandro la Granda la havenloko estis nomita Hormirzad. En 1565 eŭropa navigisto nomis ĝin Bamdel Gombruc. La apuda insulo estis konkerita fare de la portugaloj en 1514 kaj ili establis havenon Hormuz. En 1622 Abaso la 1-a (Persio) venkis la portugalojn kun helpoj de la britoj. En la sekva jaro li fondis la nunan urbon anstataŭ Hormuz sub la nomo "Haveno de Abaso". En la 17-a jarcento ĝi estis la ĉefa haveno de Persio, sed ĝi perdis tiun statuson en la sekva jarcento al la rivalo. Inter 1794 kaj 1868 Bandar Abasoo estis sub kontrolo de la Sultanlando Omano kaj Zanzibaro. En 1823 la persoj sensukcese provis forigi la omananojn. Tamen la persoj reakiris la urbon en 1854, sed pro la angla-persa milito en 1856 estis miksa posedaĵo persa-brita-omana. Sismo en 1902 difektis partojn de la urbo. Tiutempe la haveno estis nur simpla fiŝista haveno, en 1955 kun proksimume 17,000 homoj. Dum periodo de Reza Ŝaho Pahlavi la haveno iĝis strategia, okazis gravaj investoj. Nun ĝi estas ĝi estas bazo de la Irana Mararmeo.

 Ekonomio 
Estas agrikulturaj produktoj (daktiloj, tabakoj, kotonoj), ŝipkonstruado, fiŝkaptado, komercado, turismo, fine estas rafinejoj por petroloj kaj gasoj. En la metropolo 3 universitatoj funkcias.

 Klimato 
Bandar Abaso troviĝas en varma dezertoklimato. La pluvokvanto estas nur jare po 171 mm. Inter junio-aŭgusto ĝenerale ne pluvas. La jara avereĝa temperaturo estas . Neniam frostas, inter majo-septembro averaĝe estas preskaŭ .

 Trafiko 
Bandar Abaso havas internacian flughavenon konvenan al surterigado de grandaj transportaviadiloj. La metropolo estas nodo de aŭtovojoj. Ekde 1993 tie estas la suda finstacio de fervojo el Teherano. La haveno estas malprofunda kaj malbone ŝirmita. Ofte ŝipoj devas halti 6 km for.
eta|Strando ĉe Bandar Abasoo

 Vidindaĵoj 
 moskeoj
 strandoj

 Fontoj 
 interalie WikiTrans
 informoj en la retejo de la anglalingva enciklopedio Encyclopædia Britannica

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 
  ()

Kategorio:Metropoloj
Kategorio:Urboj de Irano
Kategorio:Marhavenaj urboj