Domo Pratdesaba

alternative=Kupolo de la Observatorio Pratdesaba en Vic|eta|Kupolo de la Observatorio Pratdesaba en Vic
Domo Pratdesaba estas malnova domo en la urbo Vic. Ĝi estas konstruita en la 19-a jarcento kaj situas en la strato nomita Escola.«La Casa Pratdesaba de Vic completa la restauració de la històrica cúpula». el9nou.cat. La domo estas konata pro siaj multaj belaj detaloj en la konstruo, kiel ekzemple miksado de diversaj stiloj. Ĝi estas tre grava por la urbo kaj protektata kiel kultura heredo.«Visites guiades per descobrir la casa Pratdesaba, protegida com a Bé Cultural d’Interès Local». vic.cat, 03-02-2022. En tiu domo loĝis la familio de Josep Pratdesaba, kiu estis fama astronomo kaj sciencisto.«Casa Pratdesaba (Jardí)» . vic.cat.

 Priskribo 
Estas granda konstruaĵo kun muro en la mezo, kiu faras angulon. La fenestroj ne estas simetriaj sur la tuta muro, sed oni vidas ses vertikalajn liniojn. Estas balkonoj sur la du supraj etaĝoj kaj fenestroj en la mansardo. Ĉiuj estas tre simplaj kaj klasikaj kaj estas ornamitaj per simplaj ornamoj.«Casa Pratdesaba». Inventari del Patrimoni Arquitectònic.   Direcció General del Patrimoni Cultural de la Generalitat de Catalunya. 

La konstruaĵo havas etaĝojn sub la tero el malnova tempo, etaĝon el la 19-a jarcento, kaj internan ĝardenon kun vido al la granda preĝejo de la urbo. Tiu ĝardeno havas grandajn arbojn kaj parto de ĝi estas limigita de la muro de malnova universitato. En la ĝardeno estas grandaj arboj, kiel ekzemple kaŝtanarbo, platano, kaj cipreso.«Casa Pratdesaba | Barcelona Film Commission».   bcncatfilmcommission.com.

 Observatorio de Pratdesaba 
En la Domo Pratdesaba, estas speciala loko: la astronoma observatorio. Ĝi staras sur la tegmento de la konstruaĵo. Ĝi estis malfermita en 1916. La observatorio estis kreita de Josep Pratdesaba kaj konstruita de Lluís Ylla.«La Casa Pratdesaba de Vic completa la restauració de la històrica cúpula». el9nou.cat.«Casa Pratdesaba (Observatori)» . vic.cat.

La observatorio havas kupolon el fero. Sur la ekstera flanko, estas desegnitaj la signoj de la zodiako. Ĉe la fundamento de la kupolo, Pratdesaba skribis: „Se vi rigardas la belegajn aferojn en la ĉielo, vi vidos la senfinan saĝecon de Dio, kaj via spirito altiĝos proksime al Lia Kreinto”.«La casa i l’observatori Pratdesaba de Vic. Una peça fonamental del patrimoni de la història de la ciència a Catalunya.». Institut d'Estudis Catalans. 

Specifa eco de la observatorio estas la duobla ekvatora teleskopo, kiun Pratdesaba aĉetis en Parizo en 1909. Tiu teleskopo permesas observi la stelojn kaj foti ilin. Estas nur kvar tiaj teleskopoj en Hispanio. Alia el ili estas en la Observatorio Fabra en Barcelono.Castelló, Antònia. «L'observatori Pratdesaba de Vic torna a apuntar al cel - 26 gen 2024». elpuntavui.cat, 01-06-2024.v

Kiam Pratdesaba mortis en 1967, la kupolo de la observatorio komencis ruiniĝi, kaj kelkaj pecoj malkonektiĝis. Post pli ol 50 jaroj da fermitaĵo, la Observatorio Pratdesaba denove malfermiĝis en 2023.«Reobre el Pratdesaba, l’observatori que mira el cel més vigatà». Tio okazis pro plena renovigo ekde 2022.«Casa Pratdesaba (Observatori)» . Vic.cat. Oni restaŭris la kupolon, kaj la internon kaj eksteron. Ankaŭ, oni reakiris la teleskopon, kiu estis farita en 1909. Tiu renovigo donis al la observatorio novan vivon, kaj nun ĝi denove estas disponebla al la publika uzo por observi la stelojn kaj disvastigi sciencon en la ĉefurbo de Osona.

Josep Pratdesaba jam havis observatorion en la Plaça Major, kie li naskiĝis. Li uzis ĝin por avanci sian karieron en sciencaj studoj. En 1957, la International Lunar Society donis al luna kratero la nomon de tiu vigla sciencisto.«Casa Pratdesaba (Jardí)» . vic.cat.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Vic
Kategorio:Osona
Kategorio:Esperanto