Platonia insignis

{{Taksonomio
|nomo = Platonia insignis
|koloro = lightgreen
|dosiero = Bacuri Platonia insignis 3.JPG
|dosiero larĝo = 300px
|priskribo de dosiero= 
|regno = Plantoj, Plantae
|divizio = Angiospermoj, Magnoliophyta
|klaso =
|ordo = Malpigialoj, Malpighiales
|familio = Kluziacoj, Clusiaceae
|subfamilio= 
| Taxon4_WissName  = 
|genro = Platonia|specio = P. insignis|dunomo = Platonia insignis|vikispecio = 
|komunejo = 
|dunomo aŭtoritato= Mart.
| sinonimoj = Aristoclesia esculenta STUNTZMoronobea esculentaPlatonia esculenta (ARRUDA) RICKETT & STAFLEU
|mapo de vivoteritorioj =
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}

eta|ligno de Platonia insignis.Bakurio arbo Platonia insignis, estas la sola specio de la genro Platonia, el la familio Kluziacoj (Clusiaceae), kiu hejmiĝas en Sudameriko, kie la specio kreskas en la humida arbaro de Brazilo, Paragvajo, partoj de Kolombio kaj nordoriento de Gujano; precipe en la Amazonia pluvarbaro.  En aliaj lingvoj ĝiaj alnomoj estas bacuri, bacury, bakuri, pacuri, pakuri, pakouri, packoeri, pakoeri aŭ maniballi, naranjillo kaj bacurizeiro. 

 Priskribo Platonia insignis estas decidua arbo, kiu perdas la foliojn dum la seka sezono. La arbo atingas alton de 25–40 m. La arbokrono estas piramida. En la arboŝelo estas multe da flava latekso. La folioj staras alterne kaj estas oblongaj ĝis eliptaj, 8–15 cm longaj. La folioj havas brile malhelverdan koloron kun onda folirando kaj ledan teksturon.

La floroj estas 5–7 cm longaj kaj malhelrozeaj. La floro havas kvin petalojn kaj multajn stamenojn. La frukto estas globoforma ĝis ovala kaj 7–14 cm longa kun dika, flava ŝelo. Ĝi similas al papajo. La ŝelo ellasas flavan plantosukon kiam ĝi estas premita. La blanka fruktokarno odoras. La gusto estas dolĉa kaj acida. El 3 ĝis 5 semoj estas en frukto.

 Kultivado kaj uzado 
eta|dekstra|plantejo de bakurio
Bakurio estas tre ŝatata frukto, kiu estas uzata kiel trinkaĵo, glaciaĵo kaj diversaj kondimentoj. Ĝi enhavas multe da fosforo, fero kaj vitamino C.

Sinonimoj  Moronobea esculenta kaj Platonia esculenta.

 Oleo kaj butero 
eta|bakuria butero
La graso de bakurio havas altan absorban kapablon pro la alta nivelo de tripalmitino (50% ĝis 55%), kiu trairas la haŭton rapide. La alta procentaĵo de grasa palmitata acido (5%), kompare kun aliaj oleoj faras, ke la bakuria oleo estas utila substanco. Physico-chemical data

 Indekso  unuo  kompara kvoto joda indekso  gl2/100g  57 sapa indekso  mgKOH/g  211 acideco  mgKOH/g  10,71peoksida indekso  meq/Kg  5 fandopunkto  °C  35MORAIS, L. R. B.: Produção de óleo de duas espécies amazônicas por prensagem: Bacuri Platonia insignis (Mart.) e Pracachy Pentaclethra macroloba (Willd), 2005, Monografia em Curso de Mestrado Em Química Orgânica, Universidade Federal do Pará, Centro de Ciências Exatas e Naturais 76pp. Não publicada.

 Referencoj 

 Literaturo 
 Clement: The Encyclopedia of Fruit and Nuts. 2006. CABI. Cambridge, isbn=9780851996387. Paĝoj 269–272. Eldoninto Jules Janick, Robert Paull. Kapitlo Platonia esculenta bacuri
 Paul van Rijckevorsel: (1564): Proposal to Conserve the Name Platonia insignis against Moronobea esculenta'' (Guttiferae). volumo51. Eldono 4 . novembro 2002. Paĝoj 813–815. DOI=10.2307/1555050|jstor=1555050
 Kirkbride, Joseph H.: A 19th Century Brazilian botanical dictionary|journal. aŭgusto 2007. Volumo 56. Eldono 3. Paĝoj 927–937. http://naldc.nal.usda.gov/download/7107/PDF|accessdate=11 May 2015

 Eksteraj ligiloj 

 Flora of the Venezuelan Guayana: Platonia
 Bakuri

Kategorio:Kluziacoj
Kategorio:Arboj de Amazonio
Kategorio:Arboj de Brazilo
Kategorio:Plantoj de Kolombio
Kategorio:Flaŭro de Sud-Ameriko
Kategorio:Arboj de Surinamo
Kategorio:Tropikaj fruktoj
Kategorio:Amazona oleo
Kategorio:Taksonoj nomataj de Carl Friedrich Philipp von Martius