Fosgeno

Fosgeno200raPlata kemia strukturo de la Fosgeno200raTridimensia kemia strukturo de la FosgenoAlternativa(j) nomo(j) Klorido de kloroformo
 Klorido de karbonilo
 Dukloro-metanonoKemia formulo{{KemiaFormulo|COCl|2}}CAS-numero-kodo75-44-5ChemSpider kodo6131PubChem-kodo6371Merck Index15,7447Fizikaj proprecojAspektosenkolora toksa gaso kun sufokiga odoroMolmaso98,91 g·mol−1Denseco 4,248g cm−3FandpunktoBolpunktoSolveblecoAkvo:reakciasMortiga dozo (LD50)2000 mg/kg (buŝe)Fisher ScientificSekurecaj IndikojRiskojR26 R34SekurecoS9 S26 S36/37/39 S45Pridanĝeraj indikoj Danĝero GHS Damaĝo PiktogramoGHS SignalvortoDamaĝa substancoGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo( kaj 100 kPa)

Fosgeno aŭ COCl</sub>2<sub> estas kemia kombinaĵo de kloro kaj karbona unuoksido, senkolora toksa gaso kun sufokiga odoro kiu en etaj kvantoj similas al ĵus-tranĉita herbo. Okso-duklorido de karbonilo estas grava komerca produkto, ĉefe por la produktado de uretanoj kaj polikarbonataj plastaĵoj.

Ĝi estis uzita kiel kemia municio dum la 1-a Mondmilito, kaj estis respondeca pri 85 mil mortoj. Krom ĝia industria produktado, etaj kvantoj okazas dum degradiĝo kaj brulado de organoklorhavaj komponaĵoj. Fosgeno estas solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj tiaj kiaj benzeno, tolueno, acetata acido kaj likvaj hidrokarbonidoj.

 Historio 
La historio pri la malkovro de fosgeno komencis preskaŭ tridek jaroj antaŭ la rimarkindaj dokumentoj prezentataj de John Davis (1790–1868) al la Reĝa Societo de Londono en la 6-a de februaro 1812, kies varmoplena polemiko elfinis la tiaman demandon pri la naturo de la kemia elemento kloro, kiu dum multaj jaroj estis nomata oksomuriata acido de la tiamaj kemiistoj.Phosgene: And Related Carbonyl Halides

Ĉar li ekspoziciis la miksaĵojn da karbona unuoksido kaj kloro ĉe sunlumo, li nomis ĝin fosgeno reference al la lum-uzo kiu promocias la reakcion [greke phos (lumo) kaj gene (naski)]. Ĝi iom post iom fariĝis grava en la kemia industrio en la daŭro de la 19-a jarcento, ĉefe por la fabrikado de tinkturoj.

 Sintezoj 
 Sintezo 1 
 Industrie, fosgeno estas produktata pasante purigitan karbonan unuoksidon kaj kloron tra fluo da poroza aktiva karbono kiu servas kiel katalizilo.
100ra|karbona unuoksido+100ra|kloro 100ra|oksoklorido de karbonilo

 Reakcioj 
 Reakcio 1 
 Benzoata acido reakcias kun oksoklorido de karbonilo por doni kloridon de benzoilo, kloridan acidon kaj karbonan duoksidon.
100ra|Benzoata acido+100ra|oksoklorido de karbonilo 100ra|klorido de benzoilo+70ra|klorida acido+80ra|karbona duoksido

 Reakcio 2 
 Sintezo de halogenidoj ekde alkoholoj: Etanolo reakcias kun oksoklorido de karbonilo por doni kloridon de acetoilo kaj kloridan acidon.
100ra|etanolo+100ra|oksoklorido de karbonilo 100ra|klorido de acetilo+70ra|klorida acido

 Reakcio 3 
 Fosgeno reakcias kun primaraj aminoj por doni izocianatojn:
100ra|anilino+100ra|oksoklorido de karbonilo 100ra|Izocianato de fenilo+270ra|klorida acido

 Reakcio 4 
 Fosgeno reakcias kun amoniako por doni ureon kaj amonian kloridon:
100ra|oksoklorido de karbonilo+4 100ra|amoniako100ra|ureo+2 100ra|klorido de amonio

 Literaturo 
 Med Tech
 Phosgene Safety 
 Phosgene: Health and Safety Guide
 Phosgene Toxicity
 Weapons of Mass Destruction: An Encyclopedia of Worldwide Policy
 Chemical and Biological Warfare: A Comprehensive Survey for the Concerned Citizen

 Referencoj 

Kategorio:Organikaj kloridoj
Kategorio:Nemetalaj halogenidoj
Kategorio:Organikaj reakciantoj
Kategorio:Kemiaj armiloj