Fosfora pentaklorido

Fosfora (V) kloridoKemia formulo{{KemiaFormulo|PCl|5}}CAS-numero-kodo10026-13-8ChemSpider kodo23204PubChem-kodo24819Merck Index15,7463Fizikaj proprecojAspektoduonverde flava kristaloj kun malagrable penetranta odoroMolmaso208,224 g·mol-1Denseco 2,1g cm−3Fandpunkton Bolpunkto (sublimiĝas)Ekflama temperaturoNebrulemaSolveblecoAkvo:reakciasMortiga dozo (LD50)660 mg/kg (buŝe)Sekurecaj IndikojRiskoj14-22-26-34-48/20Sekureco26-36/37/39-45-7/8Pridanĝeraj indikoj Danĝero GHS Damaĝo PiktogramoGHS SignalvortoDamaĝa substancoGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj PubChemEscepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo( kaj 100 kPa)

Fosfora pentaklorido aŭ PCl5 estas kemia komponaĵo, halogena derivaĵo de fosforo, duonverde flava fumegantaj kristaloj kun malagrable penetrantaj odoroj, kaj unu el la plej gravaj fosforaj kloridoj kaj klorigagentoj. En pura stato, ĝi estas blanka sed ĝia duoverde flava koloro elmontras partan malkomponadon. Fosfora pentaklorido estas uzata en vasta gamo da industriaj procezoj.

Ĉi-tiuj inkluziviĝas manufakturon de heksakloro-fosfazeno, penicilino, kaj cefalosporinaj antibiotikaĵoj, industriaj kataliziloj, milda klorigagento, en la aluminia metalurgio kaj kiel antaŭaĵo por la mustarda gaso.

Okupacia ekspozicio al fosfora pentaklorido povas okazi per haŭtokontakto kun ĉi-komponaĵo en laborejoj kie ĝi estas produktata aŭ uzata. Fosfora pentaklorido konvertas alkoholojn en alkil-kloridojn. En laboratorio, tionila klorido estas pli ordinare uzata pro tio ke la sulfura duoksido estas pli facile separebla el la organikaj produktoj ol la triklorido de fosforilo.

 Sintezoj 
 Sintezo 1 
 Sintezo per interagado de elementa fosforo kaj klorgaso:
2 50ra|fosforo+5 50ra|klorgaso 250ra|fosfora pentaklorido

 Sintezo 2 
 Sub malvarma temperaturo, per interagado de fosfora triklorido kaj kloro:PrepChem
50ra|fosfora triklorido+ 50ra|klorgaso 250ra|fosfora pentaklorido

 Reakcioj 
 Reakcio 1 
 Hidrolizo per egalmolumaj kvantoj de fosfora pentaklorido kaj akvo:Youtube
50ra|fosfora pentaklorido+50ra|akvo50ra|fosforila triklorido+250ra|klorida acido

 Reakcio 2 
 Hidrolizo per interagado de fosfora pentaklorido kaj eksceso da akvo:
50ra|fosfora pentaklorido+4 50ra|akvo 50ra|fosfata acido+5 50ra|klorida acido

 Reakcio 3 
 Preparado de fosfora triklorido per interagado de fosfora pentaklorido kun nitrogena dioksido:
50ra|fosfora pentaklorido+250ra|nitrogena dioksido 50ra|fosfora triklorido+250ra|klorido de nitrilo

 Reakcio 4 
 Preparado de klorosulfonata acido kaj fosfora triklorido per interagado de fosfora pentaklorido kaj sulfata acido:
50ra|fosfora pentaklorido+50ra|sulfata acido 50ra|fosfora triklorido+50ra|klorosulfonata acido+50ra|klorida acido

 Reakcio 5 
 Sintezo de dufenil-dikloro-metano per interagado de fosfora pentaklorido kun benzofenono:
50ra|fosfora pentaklorido+90ra|benzofenono 90ra|dufenil-dukloro-methane+50ra|fosforila triklorido

 Vidu ankaŭ 
 Kloridoj

 Literaturo 
 Sigma Aldrich
 Chemical Book
 ACS Publications
 International Chemical Safety Cards
 Inorganic Chemistry
 Hamilton and Hardy's Industrial Toxicology

 Referencoj 

Kategorio:Kloridoj
Kategorio:Neorganikaj fosforaj kombinaĵoj