Murray Gell-Mann

Murray GELL-MANN (naskiĝis en Nov-Jorko la 15-an de septembro 1929, mortis la 24-an de majo 2019) estis usona fizikisto. Li studis ĉe Yale University kaj la Masaĉuseca Instituto de Teknologio. Profesoro ekde 1955 ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio (Pasadeno), kie li servis ekde 1967 instruisto de teoria fiziko, estis membro de la NASA ekde 1964.

Li estis premiita per Nobel-premio pri Fiziko en 1969https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1969/gell-mann/facts/ pro malkovroj pri elementaj partikloj. Teorio Gell-Mann alportis ordon al la ĥaoso, kiu venis pro la malkovro pri 100 eroj ene de la atomkerno. Ĉi tiuj eroj, krom la protonoj kaj neŭtronoj, estis formitaj de aliaj elementaj eroj nomataj kvarkoj. La kvarkoj okaziĝas kune danke al la interŝanĝo de gluonoj. Kune kun aliaj esploristoj li konstruis la kvantuman teorion de kvarkoj kaj gluonoj nomatan kvantuma kolordinamiko.

Krom la scienco, profesoro Gell-Mann estas interesita en aliaj kampoj kiel ekzemple literaturo, natura historio, historia lingvistiko, arkeologio, historio aŭ psikologio.

Murray Gell-Mann estas la aŭtoro de La kvarko kaj la jaguaro, Aventuroj en la simpleco kaj la komplekso, nome unu el la plej rekonitaj verkoj pri testoscienco.

 Referencoj 

Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Partiklaj fizikistoj
Kategorio:Teoriaj fizikistoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Membroj de Rusia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Usonaj agnostikuloj
Kategorio:Usonaj skeptikuloj
Kategorio:Usonaj humanistoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj