Dinitrogena pentoksido

Dinitrogena pentoksido, t.e. dunitrogena kvinoksido, (molekula formulo N2O5) estas neorganika nitrogena kombinaĵo de oksigeno, toksa, koroda, irita, brulema, blanka aŭ palflava solidaĵo, solvebla en kloroformo, klorhavaj solvantoj, nitrometano, trikloroacetata acido, karbona duoksido, acetono kaj malmulte solvebla en karbona kvarklorido. Laboratorial esploroj elmontris ke dunitrogena kvinoksido estas tiel irita substanco kiel la fosgeno kun similaj proprecoj rilate al sankondiĉoj.

La polareco de la solvantoj posedas signifan efikon sur la rapido de malkomponado en solvaĵo. Do la malkomponado-rapido estas pli forta en nepolaraj solvantoj kiel kloroformo kaj malpli forta en polaraj solvantoj kiel nitrometano. La malkomponado-rapido por solvaĵoj de dunitrogena kvinoksido en nitrata acido estas tre malforta kaj ĉi-solvaĵoj estas modere stabilaj sub mediaj temperaturoj.

Estante anhidrido de nitrata acido, dunitrogena kvinoksido facile reakcias kun humideco por formi nitratan acidon. En solida stato, dunitrogena kvinoksido estas jona substanco, ekzistanta kiel jonoj NO2+NO3- kaj kelkfoje nomata nitrila nitrato. La samo okazas kun dunitrogena kvinoksido en polaraj solvantoj kiel nitrata acido kie kompleta jonigo al nitrila kaj nitrata jonoj observatas. Ĉi-komplekseco je konduto kaj en la fizika stato kaj en solvaĵo signifas ke ne alia nitrogenigagento estas tiel diversa kaj multcela kiel dinitrogena pentoksido.Organic Chemistry of Explosives

 Sintezoj 

 Sintezo 1 
 N2O5 estis unue sintezita en jaro 1840 de la franca kemiisto Henri Deville (1818-1881) kiu preparis ĝin per traktado de arĝenta (I) nitrato kaj kloro.
450ra|arĝenta nitrato+250ra|kloro290ra|dinitrogena pentoksido+450ra|arĝenta klorido

 Sintezo 2 
 Per interagado de fosfora kvinoksido kaj eksceso de nitrata acido:
50ra|fosfora kvinoksido+1250ra|nitrata acido690ra|dinitrogena pentoksido+450ra|fosfata acido

 Sintezo 3 
 Per interagado de fosfora kvinoksido kaj kvar molumoj da nitrata acido:
50ra|fosfora kvinoksido+450ra|nitrata acido90ra|dinitrogena pentoksido+250ra|metafosfata acido

 Sintezo 4 
 Per traktado de nitrogena dioksido kun ozono:ACS Publications
50ra|Dinitrogena pentoksido+50ra|ozono90ra|Dinitrogena pentoksido+50ra|oksigeno

 Sintezo 5 
 Per varma malkomponado de plumba (II) nitrato:
90ra|plumba (II) nitrato90ra|Dinitrogena pentoksido+90ra|plumba (II) oksido

 Reakcioj 

 Reakcio 1 
 Kvankam dinitrogena pentoksido spontanee malkomponiĝas en nitrogena dioksido kaj oksigeno ĝi establiĝas en ĉeesto de ozono.
290ra|dinitrogena pentoksido450ra|nitrogena dioksido+50ra|oksigeno

 Reakcio 2 
 Hidrolizo de dinitrogena pentoksido:
90ra|dinitrogena pentoksido+50ra|akvo250ra|nitrata acido

 Reakcio 3 
 Preparado de nitrobenzeno. En normalaj kondiĉoj benzeno ne reakcias kun N2O5 sed reakcias eksplode kun N2O5 en solida stato:Nitration and Aromatic Reactivity
90ra|dinitrogena pentoksido+50ra|benzeno50ra|nitrobenzeno+50ra|nitrata acido

 Reakcio 4 
 Preparado de nitrometano:
90ra|dinitrogena pentoksido+90ra|metano50ra|Nitrometano+50ra|nitrata acido

 Reakcio 5 
 Kiel nitrata anhidrido, dinitrogena pentoksido donas nitratojn en akva solvaĵo:
90ra|dinitrogena pentoksido+290ra|natria hidroksido250ra|natria nitrato+50ra|akvo

 Reakcio 6 
 Sintezo de nitrozila klorido:
90ra|dinitrogena pentoksido+50ra|kloro250ra|nitrozila klorido+50ra|kloro trioksido

 Reakcio 7 
 Kiel forta oksidanto, tiel N2O5 oksidigas sulfuran dioksidon al sulfura trioksido:
90ra|dinitrogena pentoksido+50ra|sulfura duoksido50ra|dunitrogena kvaroksido+50ra|sulfura trioksido

 Reakcio 8 
 Preparado de nitrila perklorato:
90ra|dinitrogena pentoksido+50ra|perklorata acido50ra|nitrila perklorato+50ra|nitrata acido

 Reakcio 9 
 N2O5 oksidigas hidrazinon al elementaj substancoj:
90ra|dinitrogena pentoksido+50ra|hidrazino250ra|nitrogena dioksido+50ra|nitrogeno+50ra|hidrogeno+50ra|akvo

 Reakcio 10 
 Sintezo de nitramido:
90ra|dinitrogena pentoksido+250ra|amoniako50ra|nitramido+70ra|amonia nitrato

 Reakcio 11 
 Preparado de nitrila kvarfluoroborato:Aromatic Nitration
390ra|dinitrogena pentoksido+850ra|bora trifluorido90ra|bora trioksido+690ra|nitrila kvarfluoroborato

 Literaturo 
 NCBI Resources
 InChem
 ResearchGate
 Advances in Inorganic Chemistry and Radiochemistry
 General Chemistry
 The Chemistry of the Non-Metals

 Referencoj 

Kategorio:Neorganikaj nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Anhidridoj de acidoj
Kategorio:Acidaj oksidoj
Kategorio:Oksidoj
Kategorio:Nitratoj