Sirfedoj

eta
La Sirfedoj (Syrphidae) estas familio el la insektoj Dipteroj (Diptera) ene de la muŝoj aŭ braĥiceroj (Brachycera).

Tutmonde estas priskribitaj ĉ. 6000 specioj, el ili 1800 por la palearktiso. La plej okulfrapa estas la kapablo de la bestetoj ŝvebi surloke ankaŭ, se la movado de la aero estas relative granda. Ŝvebas, ekzemple la plej multaj specioj de la Bombiliedoj. Konataj estas tre multaj sirfedoj pro tio, ke la sendanĝeraj sirfedoj imitas la armitajn dipterojn por timigi siajn malamikojn (mimikrio).

 Ekstera aspekto de la Sirfedoj 
 Ĝenerala aspekto 
Ene de la sirfedoj ekzistas multaj diversaj specioj. Multaj sirfedoj aspektas simile al burdoj, vespoj aŭ abeloj. Ilin oni povas facile intermiksi, sed ili ne pikas. Tiu mimikrio trompe pretendas malamikon de sirfedoj: male al ilia „modelo“ ili ne havas pikilon. La korpo povas esti mallonga kaj dika aŭ longa aŭ svelta; krome ekzistas specioj kun aŭ sen haroj.

 Kapo kaj buŝaj elementoj 
eta|portreto de eristalo, (Eristalis tenax), ino.
eta|proksima foto de granda sirfedo.
La buŝaj iloj estas ŝanĝitaj plej ofte al lekaperatoj. La genro Rhingia povas leki fluidan nutraĵon kiel nektaro kaj dismordi polenon. La insektoj povas estu glataj aŭ haraj. Antaŭe inter la okuloj troviĝas du mallongaj antenoj. Sur la supra surfaco de la kapo troviĝas tri punktokuloj (ocelojn).

 Torakso kaj flugiloj 
La torakso, kiu kiel ĉe ĉiuj insektoj havas la flugilojn kaj krurojn, jam grandan mesonotumon, kie ĉe la abdomeno aligas ŝildeto. Kiel ĉiu dipteroj, ili nur havas la antaŭajn flugilojn (kun kaliptero); ĉar ĝiaj malantaŭaj flugiloj estas stumpaj svingkolbetoj (teniloj), kiuj estas ne malhaveblaj por stabiligi la ŝvebflugon. La rekonilo por ŝvebflugo estas flugila vejno, tiel nomata Vena spuria en la antaŭaj flugiloj.

 Abdomeno 
eta|Episyrphus balteatus, masklo.
La abdomeno estas tre diversa, kaj laŭ la formo kaj laŭ la koloro. Ĝi konsistas el kvar dorse videblaj segmentoj. La koloro de la specioj estas metale nigra, nigre blua kaj ĝis grize. La diversaj specioj havas bendojn kaj makulojn antaŭe ĉ. flave kaj nigre.

 Formo de la vivo de Sirfedoj 
eta|Episyrphus balteatus fluganta.
maldekstre|eta|thumbtime=14.6|Eristalis tenax “ŝvebante“

Adoleskaj sirfedoj flugas per alta flugilbata frekvenco (ĝis 300 Hercoj kaj tiel ili povas „ŝvebi“ dum relative longa tempo sen moviĝi horizontale aŭ vertikale.

La sirfedoj nutriĝas de nektaro kaj polenoj. Tial la sirfedoj ludas gravan rolon kiel poleniganto. Ili estas apud la abeloj (Apoidea) la plej grava poleniganta grupo.

 Migradokonduto de la sirfedoj 
Multaj sirfedoj estas migrantaj insektoj. Ili migras de Mezeŭropo al la Mediteraneo. La bestetoj pasas la pasejojn de la mezmontaroj, la Pireneoj kaj la Alpoj (ekzemple ĉe Col de Bretolet en la Valezaj Alpoj). En printempo ili iras la kontraŭan direkton.Gatter, W. (1981): Insektenwanderungen. Neues zum Wanderverhalten der Insekten. Über die Voraussetzungen des westpalaearktischen Migrationssystems. Kilda Verlag. Greven, S. 61 Al la migrantoj inter la sirfedoj apartenas ekzemple Episyrphus balteatus kaj Eristalis tenax..Gatter, W. & Gatter D. (1973):

 Plimultigado kaj evoluado 
eta|sirfedoj kopulantaj.

 Sistematiko 
Sirfedoj estas monofiluma taksono. La filogena enordigo okazas en Ciklorafo kaj Aŝizo. La frata grupo estas la Pipunkulidoj, kun kiu ĝi formas la komunan taksonon de la Sirfoideoj.

La sirfedoj havas tutmonde ĉ. 6.000 speciojn. En Eŭropo vivas ĉ. 500 el ili:
 genro Baccha Fabricius, 1805
 Baccha elongata
 genro Brachyopa Meigen, 1822
  Brachyopa bicolor
 Brachyopa silviae
 genro Cheilosia Panzer, 1809
  Cheilosia illustrata
 Cheilosia morio
 Cheilosia pictipennis
 Cheilosia impressa
 genro Chrysogaster Meigen, 1800
 Chrysogaster solstitialis
 genro Chrysotoxum Meigen, 1803
 Chrysotoxum bicinctum
 Chrysotoxum cautum
 genro Epistrophe Walker, 1852
 Epistrophe eligans
 genro Episyrphus Matsumura, 1917
 Episyrphus balteatus
 genro Eristalinus Rondani, 1845
 Eristalinus aeneus
 Eristalinus taeniops
 Eristalinus sepulchralis
 genro Eristalis Latreille, 1804
 Eristalis arbustorum
 [[Eristalis tenax]]
 genro Eumerus Meigen, 1804
 Eumerus strigatus
 Eumerus tuberculatus
 genro Eupeodes Osten Sacken, 1877
 Eupeodes corollae Fabricius, 1794
 genro Ferdinandea Rondani, 1844
 Ferdinandea cuprea
 genro Helophilus)
 (Helophilus hybridus
 Helophilus pendulus
 Helophilus trivittatus
 genro Lampetia Meigen, 1800
 Lampetia equestris)
 genro Leucozona Schiner, 1860
 Leucozona glaucius
 Leucozona laternarius
 genro Melanostoma
 Melanostoma scalare
 genro Meliscaeva Frey, 1946
 Meliscaeva cinctella
 genro Merodon
 Merodon equestris Fabricius, 1794
 Merodon trochantericus
 genro Myathropa Rondani, 1845
 Myathropa florea
 genro Paragus Latreille, 1804
 Paragus haemorrhous Meigen, 1822
 genro Parasyrphus Matsumura, 1917
 Parasyrphus lineolus
 Parasyrphus punctulatus
 Parasyrphus annulatus
 genro Parhelophilus Girschner, 1897
 Parhelophilus frutetorum
 Parhelophilus versicolor
 (Rhingia
 Rhingia campestris
 genro Riponnensia Maibach, Goeldlin de Tiefenau & Speight, 1994
 genro Scaeva Fabricius, 1805
 Scaeva pyrastri
 genro Sericomyia Meigen, 1803
 Sericomyia silentis
 genro Sphaerophoria Lepeletier & Serville, 1828
 Sphaerophoria scripta
 genro Sphegina Meigen, 1822
 Sphegina montana
 genro Syritta Lepeletier & Serville, 1828
 Syritta pipiens
 genro SyrphusFabricius, 1775
  Syrphus ribesii
 * Syrphus vitripennis'‘
 genro Temnostoma Fabricius, 1805
 Temnostoma bombylans genro Volucella Geoffroy, 1762
 Volucella bombylans (Volucella inanis (Volucella inflata Volucella pellucens Volucella zonaria 99 )
 genro Xanthogramma Schiner, 1860
 Xanthogramma citrofasciatum genro Xylota Meigen, 1822
 Xylota segnis Xylota sylvarum Referencoj 

 Literaturo 
 Bastian O. (1986): Schwebfliegen; Neue Brehm-Bücherei Band 576, Wittenberg.
 Bothe G. (1996): Schwebfliegen; Deutscher Jugendbund für Naturbeobachtung, Hamburg
 Haupt J. Haupt H (1998): Fliegen und Mücken: Beobachtung, Lebensweise, Naturbuch, Augsburg
 Honomichl K., Bellmann H. (1994): Biologie und Ökologie der Insekten; CD-Rom, Gustav Fischer Verlag, Stuttgart.
 Gatter, W. & Gatter D. (1973): Massenwanderung der Schwebfliege Eristalis tenax und des Marienkäfers Coccinella septempunctata am Randecker Maar, Schwäbische Alb. Jh. Ges. Naturkde. Württ. 128: 151–154.
 Gatter, W. (1975): Regelmäßige Herbstwanderungen der Schwebfliege Eristalis tenax am Randecker Maar, Schwäbische Alb. Atalanta 6: 193–200.
 Gatter, W. & Gatter, D. (1976): Der Zug der Schwebfliegen nach planmäßigen Fängen am Randecker Maar (Schwäbische Alb) (Diptera, Syrphidae). Atalanta 7: 4–18.
 Gatter, W. (1981): Anpassungen von Wanderinsekten an die tägliche Drehung des Windes. Jh. Ges. Naturkde. Württbg. 136: 191–202.
 Gatter, W. (1981): Insektenwanderungen. Neues zum Wanderverhalten der Insekten. Über die Voraussetzungen des westpalaearktischen Migrationssystems; Kilda Verlag. Greven. 94 Seiten; 
 Schmid, U. & Gatter, W. (1988): Das Vorkommen von Schwebfliegen am Randecker Maar - ein faunistischer Überblick (Diptera, Syrphidae). Nachr. Bayer. Ent. 37: 117–127.
 Gatter, W., Schmid U.(1990): Die Wanderung der Schwebfliegen (Diptera, Syrphidae) am Randecker Maar. Festschrift 20 Jahre Station Randecker Maar; Spixiana Suppl. 15: 100 Seiten;
 Kormann K. (1988): Schwebfliegen Mitteleuropas, Landberg, München.
 Kormann K. (2002): Schwebfliegen und Blasenkopffliegen Mitteleuropas, Fauna-Verlag, Nottuln.
 Röder G. (1990): Biologie der Schwebfliegen Deutschlands (Diptera, Syrphidae)., Keltern-Weiler.
 Schmid U. (1996): Auf gläsernen Schwingen – Schwebfliegen, Stuttgarter Beiträge zur Naturkunde, Serie C, 40 (80 Seiten), Staatliches Museum für Naturkunde Stuttgart.
 Veen, M.P. van (2004): Hoverflies of Northwest Europe'', Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging, Utrecht.

 Eksteraj ligiloj 

 syrphidae.de
 Ein paar Fotos einheimischer Schwebfliegen
 Die Schwebfliegen Niedersachsens und Bremens
 The World of Syrphidae (englisch) 
 Flugaufnahmen von Schwebfliegen und anderen Insekten
 Insektenfotografien; darunter viele Makroaufnahmen von Schwebfliegen
 Lokale Schwebfliegenfauna in 53572 Unkel  und Seite 2 
 Wanderung von Schwebfliegen am Randecker Maar