Fosfora pentasulfido

Fosfora pentasulfido200raPlata kemia strukturo de la Fosfora pentasulfido200raTridimensia kemia strukturo de la Fosfora pentasulfidoAlternativa(j) nomo(j) Pentasulfido de fosforo
 Kvinsulfido de fosforo
 Tiofosfata anhidrido
 Fosfora persulfido
 Dekasulfido de fosforoKemia formulo{{KemiaFormulo|P|4|S|10}}CAS-numero-kodo1314-80-3ChemSpider kodo14133PubChem-kodo14817Merck Index15,7466Fizikaj proprecojAspektoduonverde cindrokolora aŭ flava solidaĵo kun triklina strukturoMolmaso444,495 g·mol−1Denseco 2,09g cm−3Fandpunkto286 Chemical BookBolpunkto513 Memsparka temperaturo142 InchemSolveblecoAkvo:reakciasMortiga dozo (LD50)389 mg/kg (buŝe)Sekurecaj IndikojRiskojR11 R20/22 R29 R50SekurecoS2 S61Pridanĝeraj indikoj Danĝero GHS Damaĝo PiktogramoGHS SignalvortoDamaĝa substancoGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj PubChemEscepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25  kaj 100 kPa)

Fosfora pentasulfido aŭ P4S<sub>10</sub> estas neorganika kombinaĵo de fosforo kaj sulfuro, duonverde cindrokolora aŭ flava solidaĵo kun triklina strukturo, ekzoterme reakcias kun akvo formante tiofosfatan acidon kaj sulfidan acidon. Ĝi estas solvebla en solvaĵoj de alkalaj hidroksidoj, karbona dusulfido, reakcias kun alkoholoj kaj acidoj. Ĝi ankaŭ estas krudmaterialo en la fabrikado de pesticidoj kaj insekticidoj. Kiam varmigita ĝi eligas toksajn gasojn. Fosfora pentasulfido estas uzata en la sintezo de Gabriel, kiu konvertas primarajn alkilajn halogenidojn en primarajn aminojn. Ĉi-reakcio estis malkovrita de Siegmund Gabriel (1851-1924) en la jaro 1910.

 Sintezoj 
 Sintezo 1 
 Preparado per senpera varma traktado de la puraj elementoj fosforo kaj sulfuro:Youtube
450ra|fosforo+1050ra|sulfuro 90ra|P4S10

 Reakcioj 
 Reakcio 1 
 Fosfora pentasulfido reakcias kun alkoholoj produktante tioalkoholojn aŭ sulfuralkoholojn. Ekzemple: Kun metanolo ĝi donas tiometanolon:
90ra|P4S10+10 50ra|metanolo10 50ra|metanotiolo+ 90ra|P4O10

 Reakcio 2 
 Ĝi reakcias kun fosfora kvinklorido por formi tiofosforilan kloridon
90ra|P4S10+650ra|fosfora kvinklorido 1050ra|tiofosforila klorido

 Reakcio 3 
 Dufosfora pentasulfido reakcias kun amoniako por doni trifosforan pentanitridon:
3 90ra|P4S10+2050ra|amoniako  4 P3N5 +1050ra|sulfida acido+2050ra|hidrogeno

 Reakcio 4 
 Hidrolizo de dufosfora pentasulfido donas tiofosfatan acidon kaj sulfidan acidon:
90ra|P4S10+1250ra|akvo 450ra|tiofosfata acido+650ra|sulfida acido

 Reakcio 5 
 Dufosfora pentasulfido reakcias kun 16 moloj da natria hidroksido por formi natrian dutiofosfaton, natrian sulfidon kaj akvon sub temperaturo 50 :
90ra|P4S10+1690ra|natria hidroksido 450ra|natria dutiofosfato tribaza+290ra|natria sulfido+850ra|akvo 

 Reakcio 6 
 Dufosfora pentasulfido reakcias kun 24 moloj da natria hidroksido por formi natrian tiofosfaton, natrian sulfidon kaj akvon sub temperaturo 70 :
90ra|P4S10+ 2490ra|natria hidroksido 4 Na3PO3S + 690ra|natria sulfido + 12 50ra|akvo 

 Literaturo 
 The Essential Chemical Industry
 Microkat
 A Guide to Organophosphorus Chemistry
 Science of Synthesis Knowledge
 A Comprehensive Guide to the Hazardous Properties of Chemical Substances
 Handbook of Chalcogen Chemistry: New Perspectives in Sulfur, Selenium and Tellurium

 Referencoj 

Kategorio:Sulfidoj
Kategorio:Neorganikaj fosforaj kombinaĵoj