Turkia korilo

La turkia korilo aŭ turkia avelarbo (Corylus colurna) estas plantospecio el la genro Corylus (avelarboj) ene de la familio Betulacoj (Betulaceae). Ĝia natura disvastigejo estas de sudorienta Eŭropo kaj Malgrandazio trans suda Kaŭkazio kaj Kaŭkazio ĝis Himalajo.

 Priskribo 
eta|306x306ra|maldekstre|matura, jam faliĝinta fruktaro de arbo de la arba korilo
La turkia korilo kreskas kiel somerverda arbo kaj atingas alton ĝis 20 m. La planto formas tigon kaj piramidforman arbokronon. La alternestarantaj kaj duliniaj folioj havas tigon. La folioplato estas korforma, pinta kaj loba kaj duoble segiltenta.

La fruktoj staras dense kune kaj ĉirkaŭita de nur iom pli longa involukron. Ili kreskas en malsupra Aŭstrio, Hungarujo kaj en Banato en arbararoj. La nuksoj estas pli malgrandaj kaj pli malmolaj, ol la aliaj specioj. Kompare al la ordinara korilo (Corylus avellana) tiu specio havas iom pli malgrandajn nuksojn. La kromosomnombro estas 2n = 28.

 Bildaro 

 Devenado 
La Turkia korilo kreskas nature en sudorienta Eŭropo ĝis norda Irano. Ĝi bone kreskas en socioj de arbaroj de Quercus pubescens.
eta|hochkant|makdekstre|ĉe la natura kreskejo en „monta miksarbo kun blanka abio“ en Orjen, Montenegro
eta|hochkant|Turkia korilo kiel apudstrata arbo

 Uzado 
La nuksoj estas manĝeblaj kaj volonte estas uzataj por baki (nuksa kuko). Ili havas agrable mildan guston.
La ligno estas helbruna kaj taŭgas por fari meblojn kiaj skulptaĵojn.

Por la fortikeco kaj la maldika kresko la Turkia korilo estas uzata kiel stratarbo.

 Literaturo 
 R. Alteheld: Die Baumhasel (Corylus colurna L.): Monographie einer Baumart. In: Werner Koch (Hrsg.): Baumkunde, Band 1. IHW-Verlag, Eching 1996, ISBN 3-930167-15-8.
 T. Pauls: Die Baumhasel (Corylus colurna L.) - mehr als ein Alleebaum. In: Mitteilungen der Deutschen Dendrologischen Gesellschaft 91 (2006): S. 191–199, .
 Die Baumhasel auf waldwissen.net. 

 Vidu ankaŭ 
 Turkia korilo en la remparoj de Bremeno

 Eksteraj ligiloj 


 Thomas Meyer: Datenblatt mit Bestimmungsschlüssel und Fotos bei Flora-de: Flora von Deutschland (alter Name der Webseite: Blumen in Schwaben)
 Bochumer Botanischer Verein e. V.: Unterschiede zwischen Gemeiner Hasel, Lambertshasel und Baumhasel

Kategorio:Avelarboj
Kategorio:Arboj de Azio
Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj