Anda lupeno

La Anda lupeno (Lupinus mutabilis) estas plantospecio el la genro de la Lupenoj (Lupinus). Ĝi estas kultivata en Andoj (precipe en Bolivio, Peruo kaj Ekvadoro) pro la manĝebla, fagosimilaj semoj. Tie ĝi nomiĝas keĉue tarwi aŭ tawri ( kaj tauri) kaj nomata en la hispana kiel chocho aŭ altramuz.

 Priskribo 
La Anda lupeno kreskas vertikale kaj kiel unujara planto. Ĝi havas fortajn kaj kalvajn tigojn. Ĝi estas multe disvastigita kaj kreskas ĝis 1,0 ĝis 1,5 m. La planto havas profundan pivotradikon kaj „rizobiojn“. La stipuloj defalas. La folitigo longas 4 ĝis 8 cm..

La tigoj de la floraroj longas ĝis 10 cm. La floraro havas kvar florojn. La duseksaj kaj zigomorfaj floroj longas 18 ĝis 20 mm. La sepalo havas ne malofte flavan dorsflankon. La petaloj estas blankaj, violkoloraj kaj helbluaj, purpuraj kaj malruĝaj. La flugiloj estas tre larĝaj. La ovolo havas tri ĝis kvin semojn.

La ĉ. 8 cm kaj 16 16 mm larĝaj fruktoj estas nigraj, rondaj ĝis ovalaj kaj havas grandecon de 0,8 bis 1,8 cm.

La kromosomnombro estas 2n = 48.

eta|Anda lupeno (Lupinus mutabilis)

 Utiligado 
Tiu plantspecio estas kultivata en sia hejmregiono.

 Fontoj 
 J. Francis Macbride: Flora of Peru, volumo XIII, Teil III, Nummer 1, Botanical Series, Field Museum of Natural History, Chicago, USA, 1943, paĝo 492–493.


Kategorio:Lupenoj
Kategorio:Plantoj de Bolivio
Kategorio:Plantoj de Ekvadoro
Kategorio:Plantoj de Peruo
Kategorio:Perua kuirarto
Kategorio:Agrokultivaĵoj