Oŭjang Ŝju

OŬJANG Ŝju (en tradiciaj ĉinaj ideografoj: 歐陽脩 en simpligitaj ĉinaj ideografoj: 欧阳修 pinyine:Ouyang Xiu) (1007-), ĝentileca nomo: Yongshu, estis ĉina politikisto, historiisto, eseisto, kaligrafo kaj poeto de la Dinastio Song (960-1279).

Oŭjang estas konata kiel majstra eseisto, kaj famiĝis pro sia shi-poezio kaj ci-poezio.

 Frua Vivo 
Li naskiĝis en Siĉŭano, kie lia patro estis juĝisto, kvankam lia familio devenas el la nuntempa Ji'an, tiam nomata Luling, en Ĝjangŝio. Lia familio estis malriĉaMote, p. 133, sed lia patrino tamen instruis al li la legadon kaj skribadon. Li vaste legis, kaj precipe ŝatis la verkojn de Han Ju (Han Yu)Mote, p. 121. Li ankaŭ studis la verkojn de malnovaj historiistojHucker, p. 387. Li trapasis la Ĝinŝi-ekzamenon en 1030 je sia tria provo je la aĝo de 22.Mote p. 121

 Oficiala kariero 
Post trapaso de la ĝinŝi-ekzameno, li nomiĝis al posteno en Lŭojango,
. Dum li estis tie, li trovis aliajn, kiu same interesiĝis pri la antikva prozo de la Han Ju (Han Yu).

En 1034 li fariĝis ordiganto de tekstoj ĉe la Imperia Akademio en Kajfengo.

Oŭjang estis politike reformema, kaj konatiĝis pro sia honesteco. Oni malaltigis lian rangon, kaj forsendis lin al Hubejo pro lia defendo de Fan Ĝongjan (Fan Zhongyan), sed lia reputacio rezulte kreskis.Mote p. 123

Oŭjang reiris al la kortumo en 1041 por helpi en la verkado de katalogo de la Imperia Biblioteko. Dum iom da tempo oni favoris lin tie, kaj atentis liajn proponojn pri ŝanĝoj al la funkciado de la registaro. Post malmultaj jaroj, tamen, la imperiestra opinio ŝanĝiĝis, kaj oni forsendis Oŭjang-on al Anhujo.Mote p. 124

Dum la 1040-aj jaroj, oni denove revokis lin al la kortumo, kie li tenis plurajn altrangajn postenojn samtempe. La 'Nova Historio de la Dinastio Tang' verkiĝis dum tiu tempo; li kunordigis kaj estris la preparan laboron.Mote p. 125

Post la surtroniĝo de la Ŝenzong-a imperiestro en 1067, oni kalumniis Oŭjang-on ĉe la korto,Mote p. 126 kaj li forsendiĝis al postenoj ĉe Anhujo, Ŝandongo, kaj Henano.

Oŭjang kuraĝigis kaj helpis plurajn junajn talentulojn dum sia kariero. Inter tiuj, kiujn li helpis, troviĝis Ŭang Anŝi (Wang Anshi), kaj la fratoj Su Ŝi kaj Su ĈeHucker, p. 388. Ŭang kaj Oŭjang poste malkonsentis pri politikaj aferojHucker, pp. 274-275.

Li emeritiĝis en 1071, iom pli frue ol kutime.

Li mortis en 1072 en la nuntempa Fujango, Anhujo. Ŭang Anŝi (Wang Anshi), unu el la politikaj kontraŭantoj de Oŭjang, tamen verkis faman elogion pri li.

 Prozo 
Li partoprenis la Klasikan Prozan Movadon, kaj verkis proze laŭ la ekzemplo de Han Ju (Han Yu). Oni taksas lin kiel unu el la Ok Elstaraj Prozaj Majstroj de la Tang kaj Song.

Inter liaj plej famaj prozaj verkoj estas la Zujŭeng Tingĝji (Zuiweng Tingji), laŭvorte, Rakonto pri la Pavilono de la Maljuna Drinkemulo. La pavilono en la teksto estis la tiama domo de Oŭjang apud Ĉuĝou.

 Historiisto 
Oŭjango verkis la Novan Historion de la Kvin Dinastioj, kaj kunordigis la kompilon de la Nova Libro de Tang-o (Nova Tang-a Historio). La Nova Historio de la Kvin Dinastioj traktas la tempon inter 907-960 de nia erao. Ĝi ne malkovriĝis ĝis post la morto de la aŭtoro. Lia stilo estis simila al tiu de la elstara Han-Dinastia historiisto Sima Ĉjan.

3000px|eta|dekstra|Kolofono al la Katalogo de Antikvaĵoj, Ujang Ŝju, 1064 – Nacia Palaca Muzeo, Tajpeo, Tajvano; legu de la dekstro maldekstren)
La Ming-dinastia verkisto Feng Menglong registris eble fikcian rakonton pri la verkado-stilo de Oŭjang en sia kolekto de noveloj, Gujin Tan'gai.歐陽公在翰林時，常與同院出遊。有奔馬斃犬，公曰：「試書其一事。」一曰：「有犬臥於通衢，逸馬蹄而殺之。」一曰：「有馬逸於街衢，臥犬遭之而斃。」公曰：「使子修史，萬卷未已也。」曰：「內翰云何？」公曰：「逸馬殺犬於道。」相與一笑。 En la rakonto, Oŭjang kaj du kunuloj vidis ĉevalon, kiu surtretis kaj mortigis hundon, kiu kuŝis en la strato. Oŭjang proponis, ke siaj amikoj kiel eble plej koncize priskribu la eventon. Poste li mem verkis priskribon multe pli koncizan, ol tiuj de la aliaj.

 Poezio 
La ŝi-poemoj de Oŭjang estas konataj pro ilia malserioza, senornama stilo; liaj ci-poemoj gajnis estimon por la ci-forma poezio, kaj helpis disvastigi la formon.

Liaj poemoj ofte traktas temojn de la ĉiutaga vivo, kiuj ne estis oftaj ĉe la poemoj de antaŭaj poetoj. Li traktis sin malserioze, kaj utilis karikaturon kaj troigon pli ol siaj antaŭuloj. Liaj poemoj ofte rilatas al rim-ludoj, kaj lia lingva ludemo estis trajto, kiun liaj verkoj kunpartas kun poemoj de la Norda Song-Dinastio.

 Heredaĵo 
Dum la Ming-Dinastio, Li Dongjang (Li Dongyang), kiu fariĝis la plej altranga oficialulo ĉe la Hanlin-Akademio, opiniis, ke Oŭjang Ŝju estis "ideala ekzemplo de la erudiciulo-oficialulo dediĉata kaj al publika servo kaj literatura arto", kaj laŭdis la trankvilecon kaj decon de liaj verkoj.

Referencoj

 Literaturo 
 Libroj 



 Artikoloj 
 Biografio de James T.C. Liu en Franke, Herbert, Sung Biographies, Wiesbaden, 1976,vol. 2, pp. 808–816.
 Carpenter, Bruce E., "Confucian Aesthetics and Eleventh Century Ou-yang Hsiu" en Tezukayama University Review (Tezukayama Daigaku Ronshu) Nara, Japanio, 1988, no. 59, pp. 111–118. ISSN 0385-7743

 Eksteraj ligiloj 
 Galerio:Ujang Ŝju kaj lia Kalegrafio ĉe Ĉina Reta Muzeo
 Britannica.com 
 Biografia skeĉo 
 Angla-lingvaj tradukoj de la dek "Okcidenta Lago estas Bona" poemoj

Kategorio:Ĉinaj poetoj
Kategorio:Ĉinaj historiistoj
Kategorio:Ĉinaj politikistoj