Captain Fantastic

Kapitano Mirinda (originala titolo: Captain Fantastic) estas tragikomedia drama filmo reĝisorita de Matt Ross kun Viggo Mortensen en la gvidrolo. La filmo premieris ĉe la Filmfestivalo de Sundance la 23-an de januaro 2016. La filmo estis montrita ĉe la  Festivalo de Cannes en 2016 kiel parto de la sekcio Un Certain Regard, kie Ross gajnis la Premion por plej bona reĝisoro(en) Cannes 2016: Film Festival Unveils Official Selection Lineup. (Cannes 2016: Filmfestivalo Malkaŝas Oficialan Selektadon). Variety. Arkivita de la originalo, la 23-a de aprilo 2016. Alirita la 4-an de januaro 2017.. Ĝi estis prezentita en konkurso ĉe la Amerika Filmfestivalo de Deauville en 2016, kie ĝi gajnis kaj la Premion de la ĵurio kaj la Premion de la publiko. Ĝi ankaŭ gajnis la Golden Space Needle (fr.wikipedia) por la Plej bona filmo ĉe la Seatla Internacia Kino-Festivalo. La filmo estis publikigita unue en Usono la 8-an de julio 2016 kaj poste en Eŭropo.

 Produktado 
La ideo por la filmo venis kiam Matt Ross komencis pridubi la elektojn kiujn li kaj lia edzino faris kiel gepatroj. De tie li scivolis kio okazus se gepatroj tute dediĉus ilian atenton al la vivoj de iliaj infanoj, sed rimarkante samtempe ke la moderna teknologio malfaciligas tion. Kiam li faris la filmon li prenis kaj aŭtobiografiajn pecojn de sia propra vivo, kiam li kreskis en komunumoj kun alternativaj vivstilojTedder, Michael. «This Silicon Valley Actor Made One of the Strangest and Most Beautiful Films of the Summer» (Tiu ĉi aktoro de Silikonvalo faris unu el la plej strangaj kaj plej belaj filmoj de la somero), alirita la 2-an de decembro 2017., vivinte mem ekzemple en tipio (loĝtendo) kiam li estis juna.

 Intrigo 
Averto:  La teksto sube malkaŝas la intrigon de la verko (aŭ partojn de ĝi)!

La rakonto temas pri ekcentrita, kontraŭ-konformisma familio kun nekutimaj, kontraŭkulturaj ideoj kiu estas devigata reintegriĝi en la usona socio post kiam ĝi vivis izolece dum jardeko kiel eble plej fore de la influo de la freneziga konsumisma kulturo. La filmo estas fakte esploro pri la elektoj, kiujn gepatroj faras por la edukado de siaj infanoj.

Ben Cash (gvidrolo por Viggo Mortensen), iu ekologia-anarkiema kaj idealista patro, lia edzino Leslie kaj iliaj ses geinfanoj klopodas vivi aŭtarke kaj en simbiozo kun la naturo, en la koro de la arbaroj de Nordameriko (en la Pacifika nordokcidento proksime de Vaŝingtono), kaj malproksime de la ekstera mondo. La patro, volas dediĉi sian tempon nur al la edukado de la infanoj, ĉar li trovas la atenton kiun oni donas al siaj infanoj estas pli grava ol al sia kariero kaj ambicioj. Li aŭtoritece edukas (duon-hipistile kaj duon-alimondisme) kaj disciplinigas siajn infanojn por ke ili fariĝu eksterordinaraj, altintelektaj kaj respondecaj plenkreskuloj. Tamen post la sinmortigo de la patrino, kiu suferis pro dupolusa perturbo, la patro estas devigata forlasi la malgrandan familian "paradizon" por komenci vojaĝon al la ekstera mondo kune kun siaj infanoj kaj rekonekti kun la reala mondo. Tamen post tiu ideoŝoko li ekpridubas ĉion kion li instruis al la infanoj kaj eĉ pridubas lian opinion pri kio signifas "esti patro" en la nuntempa Usono. Tiu ĉi filmo parolas pri la serĉado de ekvilibro(itala) Pressbook (PDF), goodfilms.it, konsultite la 2-an de decembro 2017. inter la probo resti aŭtenta eĉ en senrespondeca maniero kaj la premo adapti sin al la reala ekstera mondo kiu malfaciligas proprajn elektojn. Ĝi ankaŭ temas pri individueco kaj socia adaptiĝo, familiaj valoroj kaj libereco, dum ĝi ambaŭ kritikas la fuĝon el la socio kiel la nedaŭreblan aspekton de la kapitalisma konsumsocio.

 Rolantaro 
 Viggo Mortensen kiel Ben Mono
 George MacKay kiel Bodevan "Bo" Mono
 Samantha Isler kiel Kielyr Mono
 Annalise Baso kiel Vespyr Mono
 Nikolao Hamilton kiel Rellian Mono
 Shree Krimuloj kiuj Zaja Mono
 Charlie Shotwell kiel Nai Mono
 Kathryn Hahn kiel Harper
 Trin Miller kiel Leslie Abigail Mono
 Steve Zahn kiel Dave
 Elija Stevenson kiel Justin
 Teddy Van Ee kiel Jackson
 Erin Moriarty kiel Claire
 Missi Pyle kiel Ellen
 Frank Langella kiel Jack
 Ann Dowd kiel Abigail

 "Captain Fantastic" kaj Esperanto 
Ĉiuj infanoj aŭtodidakte lernis Esperanton kaj scias flue paroli ĝin(angla) James Bowman, Captain Not So Fantastic (kapitano ne tiom brila), The American Spectator, la 30 julio 2016, alirita la 2n decembro 2017.(germana) "Captain Fantastic": Mortensen als sechsfacher Vater, ('Captain Fantastic' : Mortensen kiel sesopa patro), alirite la 2-an de decembro 2017. havantaj sekretajn konversaciojn en tiu lingvo(angla) Alonso Duralde, ‘Captain Fantastic’ Sundance Review: Viggo Mortensen Raises an Off-the-Grid Family in This Touching Dramedy, The Wrap, la 24-a januaro 2016, alirita la 2-an de decembro 2017.. En unu enbusa sceno du fratinoj volas emancipacii sin parolante Esperanton al la patro, sed tiu malpermesas tion se ne ĉiuj scipovas ĝinNoto : en la filmo "Captain Fantastic", du fratinoj komencas paroli Esperanton al Ben, ilia patro. (Ili eksciis antaŭnelonge, ke ilia patrino, kiu havis dupolusan malsanon, mortigis sin). Jen la konversacio:
VESPYR Mankas al mi Panjo. KIELYR Mi deziras, ke Panjo povus reveni hejmen ĝuste nun. BEN No! No Esperanto. I am not joking (angla por 'ne parolu en Esperanto. Mi ne ŝercas'). KIELYR Domaĝe. BEN No foreign language unless the language is spoken by all. You know the rule. (angla por 'neniu fremda lingvo escepte de la lingvo kiun parolas ĉiujn. Vi konas la regulon'). VESPYR Jes, domaĝe. BEN Sie können Deutsch sprechen (germana por 'vi povas paroli la germanan). KIELYR Ni rajtas paroli en kiu ajn lingvo kiun ni volas. BEN (en ĉina-mandarena) aŭ la mandarena. VESPYR Ne gravas. BEN No Esperanto!! VESPYR Ne estas nia kulpo, ke vi ne povas paroli Esperanton. (ref. Youtube : Esperanto en "Captain Fantastic" filmo - 2016). En la filmo la patro (Viggo Mortensen) instruas al siaj infanoj ne nur jogon, literaturon kaj filozofion, sed ankaŭ lingvojn, kiujn li parte mem scipovas paroli(germana)  Viggo Mortensen en intervjuo kun Gabriele Flossmann: Viggo Mortensen: 'In Wien vermutet mich keiner', Kurier.at, 14-a aŭgust 2016, konsultite la 2-an de decembro 2017. aŭ kiun Annalize kaj Samantha aŭtodidakte lernis kiel Esperanto.“Mirinda kapitano”. Recenzo de Javier Alcalde en Esperanto, Decembro 2016: 259. Krom lingvoj, ili lernas arkpafadon, batalartojn, sed ankaŭ kiel ekbruligi fajron, buĉi cervon, sekvi bestospurojn, grimpi rokojn. Shree lernis balsamo-teknikojn. Vespere ili lernas ludi muzikon, legas filozofian libron (ekz. "La fratoj Karamazov") aŭ liberecanan libron kia "The Joy of Sex". La filmo estis jam dublita en la katalunan(kataluna) "Capità Fantàstic". ésAdir. Alirita, la 22-an de februaro 2023., sed ne en Esperanto.

Tiu ĉi filmo estas laŭ la kvalifiko de IMDb ege bona pro la rakonto kaj pro tio ke dum unu el la scenoj aperas frazoj parolataj en EsperantoYouTube (Esperanto en "Captain Fantastic" filmo - 2016), Esperantocolummbia.org, alirita la 2n decembro 2017..

Jam en pli fruaj filmoj Esperanto iel estis prezenta : Idiot's Delight (1939), “The Great Dictator” (1940), State Secret (1950), "Incubus" (1966), “Gattaca” (1997), “Street Fighter” (1994), “Blade: Trinity” (2004), "El coche de pedales" (2004), "Senmova" Filmeto Senmova /Motionless, Vimeo, 2009, 14-minuta turka arta kurtfilmo de Tugçe Ŝen (aŭ Tugce Madayanti aŭ Tugçe Madayanti aŭ Tugce Madayanti Dizici) , kun originalaj voĉoj en Esperanto. (2009), Superman/Batman: Apocalypse (2010).

 Kritiko 
Brooke Holman de Screenprism, usona retejo por (tv)-filmo-analizado, opinias ke "la lingvo Esperanto estas taŭga metaforo por la spirito de la filmo". En busosceno kie du ĝemelaj filinoj parolas en Esperanto kaj Ben (la patro) parolas al ili en la germana, la filmo ne donas subtekstigon, Holman konjektas ke tio estas ĉar kvazaŭ la filmo ne volas inkludi la spektantaron en la konversacio (angla) Brooke Holman, "In 'Captain Fantastic,' what exactly is the central philosophy?"  (Kio estas ekzakte la centra filozofio en 'Captain Fantastic'), la 8-a julio 2016, alirita la 2-an de decembro 27.. La filmo montrus ankaŭ ke la familio vivus sektecan, ne flekseblan vivstilon kvazaŭ oni vivas sur alia planedo kaj ke retiriĝo de la pli granda socio ne estas sen vivminacaj riskoj kaj oferoj. La filmo donas la mesaĝon ke gravas resti fidela al niaj propraj idealoj kaj al ni mem, sed ke iom da kompromiso helpas ke ni povas malfermi nin al pli ampleksa mondo de spertoj.

 Notoj kaj referencoj 
Tiu ĉi artikolo estas grandparte traduko el la norvega vikipedia versio je la sama dato (2/12/17).

 Vidu ankaŭ 
Esperanto-filmo

Kategorio:Usonaj dramaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2016
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Esperanto en filmoj