Gamo-valero-laktono

γ-valerato-laktono200pxPlata kemia strukturo de la Gamo-valerato-laktono200pxTridimensia kemia strukturo de la γ-valerato-laktonoAlternativa(j) nomo(j) Pentanolido
 Valero-laktono
 Penta-laktono
 Metil-furanonoKemia formulo{{KemiaFormulo|C|5|H|8|O|2}}CAS-numero-kodo108-29-2ChemSpider kodo7633PubChem-kodo7921Fizikaj proprecojAspektosenkolora likvaĵoMolmaso100.116 g·mol−1Denseco 1.0465g cm−3FandpunktoBolpunktoRefrakta indicoEkflama temperaturoAcideco (pKa)4.81SolveblecoAkvo:SolveblaMortiga dozo (LD50)8800 mg/kg (buŝe)Sekurecaj IndikojRiskojR36 R37 [[Listo de R-

Deklaroj#R38|R38]]SekurecoS26 S39 [[Listo de S-

Deklaroj#R46|S46]]Pridanĝeraj indikoj Danĝero GHS etikedigo de kemiaĵojGHS Damaĝo-piktogramo GHS SignalvortoAvertoGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj

normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo( kaj 100 kPa)

γ-valerato-laktono aŭ GVL estas organika komponaĵo apartenanta al la familio de la laktonoj aŭ ciklaj esteroj de la karboksilataj acidoj. Ĝi estas senkolora likvaĵo nature okazanta en fruktoj kaj ofte uzata kiel nutro-aldonaĵo. Ĝiaj karakterizaĵoj permesas ke ĝi estu uzata kiel ideala sustenebla brulaĵo kaj en la produktado de karbonbaza energio.

γ-valerato-laktono estas renovigebla, facile kaj sekure enstorigita kaj globe transportita en grandaj kvantoj pro ĝia malalta fandpunkto (), altaj bolpunkto () kaj ekflama temperaturo () kaj akceptebla odoro por facila agnosko en kazoj de dislikado kaj disverŝado. Ĝi estas miksebla kun akvo kaj biodegradiga.

Kompara efikeco inter la etanolo kaj γ-valerato-laktono, plenumita sur miksaĵo de etanolo/GVL 10%/90% v/v elmontras similajn proprecojn. Ĉar GVL ne formas azeotropan miksaĵon kun akvo, la lasta povas facile eliminiĝi per distilado, rezultante en malpli da energi-procezo por la produktado de la GVL ol tiu de absoluta etanolo.Thermochemical Conversion of Biomass to Liquid Fuels and Chemicals, Mark Crocker

Biologie, GVL kondutas sin kiel antaŭanto de la gamo-hidrokso-valerato aŭ GHV, drogo tre simila al GHB kvankam kompare malpli potenca. Ĉar GHB estas kontrolata en multaj partoj de la mondo, dum GVL ne estas, GVL gajnis popularecon kiel leĝa anstataŭanto por GHB.

 Sintezo 
 γ-valerato-laktono estas preparata per cikligo kaj senhidratigo de la levulinata acido, sekvata per struktura rearanĝo de la alfa-angelika latono kaj finfine hidrogenigo de la antaŭa peraĵo:
Sintezo de la γ-valerato-laktono
400px|eta|center|Sintezo de γ-valerato-laktono ekde la levulinata acido.

 Literaturo 
 Chemical Book
 Chemicalland21
 Cameo Chemicals
 Keto Acids—Advances in Research and Application: 2013 Edition
 Hydrogenation with Low-Cost Transition Metals, Jacinto Sa, Anna Srebowata
 ACS Publications
 Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients, Fifth Edition, George A. Burdock

 Vidu ankaŭ 
 δ-valero-laktono
 Valerata acido
 Mevalonata acido
 Mevalonata laktono
 Valproata acido
 Cinamata acido
 Ferulata acido

 Referencoj 

Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj
Kategorio:Laktonoj