Pentanalo

Pentanalo200pxPlata kemia strukturo de la Pentanalo200pxTridimensia kemia strukturo de la PentanaloAlternativa(j) nomo(j) Valeraldehido
 Valeralo
 Amila aldehido
 Butil-formaldehidoKemia formulo{{KemiaFormulo|C|5|H|10|O}}CAS-numero-kodo110-62-3ChemSpider kodo7772PubChem-kodo8063Merck Index15,10088Fizikaj proprecojAspektosenkolora likvaĵo kun akra odoroMolmaso86.134 g·mol-1Denseco 0.8095g cm−3Fandpunkto-91.5 °CBolpunkto102 °CRefrakta indicoEkflama temperaturo12 °CMemsparka temperaturo205 °CAcideco (pKa)15.59HMDBSolveblecoAkvo:13.5 g/LMortiga dozo (LD50)4580 mg/kg (buŝe)Sekurecaj IndikojRiskojR11 R38 R41 R36/37/38 Chemical BookSekurecoS16 S26 S33 S39 S37/39Pridanĝeraj indikoj Danĝero GHS etikedigo de kemiaĵojGHS Damaĝo-piktogramo GHS SignalvortoDamaĝoGHS Deklaroj pri damaĝojPubchemGHS Deklaroj pri antaŭgardoj Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa)

Pentanalo aŭ valeraldehido estas organika kombinaĵo el valerata acido rezultanta el kataliza oksidigo de la pentanolo. Ĝi estas senkolora likvaĵo kun akra odoro uzada kiel nutro-aldonaĵo, gustigilo, kemiaj sintezoj de rezinoj kaj en la akcelado de la kaŭcuka produktado. Ĝi estas irita substanco kiu partoprenas en pluraj kemiaj reakcioj.

La karakterizaj reakcioj de la pentanalo estas:
 Reakcioj de nukleofilia aldono
 Aldono de cianida acido
 Aldono de bisulfitoj
 Interagado kun alkoholoj
 Aldono kun Grinjardaj reakciantoj
 Polimerizaj reakcioj
 Polikondensiĝaj reakcioj
 Oksidigo kun amoniaka solvaĵo de arĝenta nitrato, (ankaŭ konata kiel arĝenta spegulo)
 Oksidigo kun kupra hidroksido
 Reakcio de Cannizzaro
 Hidrogenigaj reakcioj: Pentanalo kapablas ligiĝi al hidrogeno, rekuperanto la pentanolon
 Halogenidigoj
 Brulado

 Sintezoj 
 Sintezo 1 
 Valeraldehido estas preparata per kataliza agado de la 1-buteno sur formaldehido:Production-Integrated Environmental Protection and Waste Management in the ..., Claus Christ
Sintezo de la Valeraldehido
300px|eta|center|Sintezo de Valeraldehido ekde la 1-buteno.

 Sintezo 2 
 Valeraldehido povas prepariĝi per kataliza hidratigo de la 1-butino:
Sintezo de la Valeraldehido
300px|eta|center|Sintezo de Valeraldehido ekde la 1-butino.

 Sintezo 3 
 Valeraldehido estas sintezata per kataliza oksidigo de la pentanolo:
Sintezo de la Valeraldehido
300px|eta|center|Sintezo de Valeraldehido ekde la pentanolo.

 Reakcio 
 Valeraldehido eksperimentas memaldolan reakcion en ĉeesto de aluminia katalizilo donante 2-propil-3-hidrokso-heptanalon:Mechanochemical Organic Synthesis, Davor Margetic,Vjekoslav Štrukil
Sintezo de la Valeraldehido
300px|eta|center|Memaldola reakcio de Valeraldehido.

 Literaturo 
 Chemicalland21
 Toxnet
 Hydroformylation process for producing 1,6-hexanedials
 A Comprehensive Guide to the Hazardous Properties of Chemical Substances, Pradyot Patnaik
 Advances in Carbohydrate Chemistry, Volume 4
 Sittig's Handbook of Toxic and Hazardous Chemicals and Carcinogens, Richard P. Pohanish

 Vidu ankaŭ 
 Valerata acido
 Valproata acido
 Valero-nitrilo
 δ-valero-laktono
 γ-valerato-laktono
 Mevalonata laktono

 Referencoj 

Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Organikaj acidoj