Valero-nitrilo

Pentano-nitrilo
 Ciano-butano
 Penta-nitriloKemia formulo{{KemiaFormulo|C|5|H|9|N}}CAS-numero-kodo110-59-8ChemSpider kodo7770PubChem-kodo8061Merck Index15,10091Fizikaj proprecojAspektosenkolora likvaĵoMolmaso83.134 g·mol-1Denseco 0.8164g cm−3Fandpunkto-96.2 °CBolpunkto141.3 °CRefrakta indicoMemsparka temperaturo34 °CSolveblecoAkvo:Nesolvebla g/LMortiga dozo (LD50)0.19 mg/kg (buŝe)Sekurecaj IndikojRiskojR10 R25SekurecoS16 S36/37/39 S45Pridanĝeraj indikoj Danĝero GHS etikedigo de kemiaĵojGHS Damaĝo-piktogramo GHS SignalvortoDamaĝoGHS Deklaroj pri damaĝojPubchemGHS Deklaroj pri antaŭgardoj Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa)

Valero-nitrilo estas organika komponaĵo konsistanta je unu nitrila grupo (CN) ligita al butila radikalo. Samkiel aliaj nitriloj, valero-nitrilo povas polimerizi en ĉeesto de metaloj kaj kelkaj metal-komponaĵoj. Ili estas neakordigeblaj kun acidoj. Valero-nitrilo kun aliaj oksidigagentoj povas rezulti en tre eksplodaj reakcioj.

Ĝi povas estigi peroksidojn kaj epoksidojn en ĉeesto de aliaj oksidigagentoj. Kombinado de bazoj kaj nitriloj povas doni cianidan acidon. Nitriloj estas hidrolizeblaj kaj en acidaj kaj en bazaj solvaĵoj por doni karboksilatajn acidojn aŭ salojn de karboksilataj acidoj. Nitriloj eksplode reakcias kun reduktagentoj.

Ĝi produktiĝas ekzemple per Amonia valerato varmigita kun fosfora kvinoksido.

 Sintezo 
 Sintezo 1 
 Valero-nitrilo estas preparata ekde la butila klorido kaj natria cianido en ĉeesto de dumetil-sulfuroksido:
Sintezo de valero-nitrilo
400ra|eta|centre|Sintezo de Valero-nitrilo ekde la butil-klorido.

 Sintezo 2 
 Valero-nitrilo povas sinteziĝi per senhidratigo de 1-butanolo kaj hidrogena cianido:
Sintezo de valero-nitrilo
400ra|eta|centre|Sintezo de Valero-nitrilo ekde la 1-butanolo.

 Reakcio 
 Valero-nitrilo reakcias kun butil-amino en ĉeesto de rodia katalizilo por doni butil-pentilaminon.:New Pathways for Organic Synthesis: Practical Applications of Transition Metals, H.M. Colquhoun, J. Holton, D.J. Thompson, M.V. Twigg
Reakcio kun Valero-nitrilo
400ra|eta|centre|Reakcio de Valero-nitrilo donante butil-pentil-aminon.

 Literaturo 
 Chemical Book
 Nitrogen and Phosphorus Solvents, D.R. Buhler, D.J. Reed
 Hand-book of Chemistry, Volume 11, Leopold Gmelin
 The Chemical Gazette, Or, Journal of Practical Chemistry, in All ..., Volume 6
 Heterogeneous Catalysis and Fine Chemicals IV, H.U. Blaser, A. Baiker, R. Prins
 The Metabolism of Tumours: Updated Version, Otto Warburg, Trung Nguyen
 Chemicalland21

 Vidu ankaŭ 
 Nitrilo
 Cinamila nitrilo
 Benzeno-aceto-nitrilo
 Natria peroksonitrilo
 Krotononitrilo
 Metakrilonitrilo
 Benzonitrilo

 Referencoj 

Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Organikaj acidoj