Sabineno

OriganenoKemia formulo{{KemiaFormulo|C|10|H|16}}CAS-numero-kodo3387-41-5ChemSpider kodo17769PubChem-kodo18818Fizikaj proprecojAspektosenkolora likvaĵo kun milda karakteriza odoroMolmaso136.23g·mol-1Denseco0.844g cm−3Bolpunkto163 °CRefrakta indicoEkflama temperaturo36.7 °CSolveblecoAkvo:NesolveblaGHS etikedigo de kemiaĵoj
Carl Roth
PubChemGHS Damaĝo-piktogramoGHS SignalvortoDamaĝoGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa)

Sabineno estas natura ducikla unuterpeno, kies kemia formulo estas C10H16. Ĝi izoleblas el la esencaj oleoj ekde variaĵo da plantoj inklude de Quercus ilex kaj Picea abies. Ĝi posedas streĉringan sistemon kies ciklopentano fandiĝas al ciklopropana ringo.

Sabineno estas unu el la kemiaĵoj kiuj kontribuas por la akra gusto de la Nigra pipro kaj estas la ĉefa konstituanto de la karota semoleo. Ĝi ankaŭ okazas en la melaleŭkoleo en malaltaj koncentriĝoj. Ĝi same ĉeestas en la esencoleo estigita ekde la muskato, Laurus nobilis kaj Clausena anisata.

Ĉe altaj dozoj sabineno povas kaŭzi gastro-intestajn malkomfortojn, naŭzojn, vomadon kaj reno-fiaskon. Pli forta tokseco povas kaŭzi internan sangadon, kiu manifestiĝas kiel sangohava diareo aŭ sango en la urino. Pli altaj dozoj povas kaŭzi senkonsciencon kaj konvulsiojn kiuj povas rezulti en morton se la paralizo etendiĝas sur la centra spirsistemo. Kiam aplikita surhaŭte sabineno povas kaŭzi haŭto-iriton. La esencoleo enhavanta sabinenon estis iam uzata por traktado de verukoj kaj generaj verukoj. Sabineno same uzatas en homeopatio.

 Molekula rearanĝo de la sabineno 
400ra|eta|centre|<center>Sabineno povas sperti molekulan rearanĝon kaj transformiĝi en pluraj izomeroj, tiaj kiaj α-terpineno, γ-terpineno, terpinoleno kaj terpinen-4-olo<center>

 Literaturo 
 Stenutz
 Chemical Book
 Leafy Medicinal Herbs: Botany, Chemistry, Postharvest Technology and Uses Dawn C P Ambrose, Annamalai Manickavasagan, Ravindra Naik
 Aromatic Plants: Basic and Applied Aspects, A. Koedam, M.S. Margaris, Despoina Vokou
 Food Flavors and Chemistry: Advances of the New Millennium, Arthur M. Spanier
 Handbook of Herbs and Spices, Volume 1, K. V. Peter
 Off-Flavors in Foods and Beverages, G. Charalambous

 Izomeroj de la sabineno 

 Referencoj 

Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Terpenoj