Karlo de Aŭstrio-Teŝino

Arkiduko Karlo de Aŭstrio, Duko de Teschen (; naskiĝis la , mortis la ) estis Aŭstra kampomarŝalo, nome la tria filo de la imperiestro Leopoldo la 2-a kaj de lia edzino, María Luisa de Borbón. Li estis ankaŭ la pli juna frato de Francisko la 2-a. Spite esti epilepsia, Karlo atingis respekton kiel komandanto kaj kiel reformisto de la Aŭstria armeo. Li estis konsiderata unu el la plej famaj oponantoj de Napoleono Bonaparte.Eugene Tarle, Napoleon.

Li ekis sian karieron luktante kontraŭ la revoluciaj armeoj de Francio. Frue en la militoj de la Unua Koalicio, li vidis venkon en Neerwinden en 1793, antaŭ esti venkita en Wattignies en 1793 kaj en Fleurus en 1794. En 1796, kiel ĉefo de ĉiuj Aŭstriaj fortoj en la Rejno, Karlo venkis super Jean-Baptiste Jourdan ĉe Amberg kaj Würzburg, kaj poste venkis ĉe Emmendingen kio devigis Jean Victor Marie Moreau retiriĝi tra la Rejno. Post tiuj venkoj estis aliaj ĉe Zuriko, Ostrach, Stockach, kaj Messkirch en 1799. Li reformis la armeojn de Aŭstrio por adopti la principon de armita lando; en 1809, li iris al la Milito de la Kvina Koalicio kaj okazigis la unuan malvenkon al Napoleono en Aspern-Essling, antaŭ suferi malvenkon en la sangelverŝa Batalo de Wagram. Post Wagram, Karlo ne vidis pli gravan agon en la Napoleonaj Militoj.

eta|maldekstra|Surĉevala statuo de Arkiduko Karlo de Aŭstrio-Teŝino sur placo Heldenplatz de Vieno, nome la plej granda en la mondo kun nur du eltenaj punktoj.
Kiel milita stratego, kelkaj historiistoj komparas lin al la Duko de Wellington, konservema, prudenta, kaj kompetenta. Karlo estis studobjekto laŭ kontrastoj. Kiel praktikanto, li estis senmakula plenumante komplikon kaj riskajn manovrojn de trupojn en la ardo de la batalo, atinganta brilajn venkojn en la antaŭaĵo de preskaŭ certa malvenko. Kvankam, kiel teoriulo, lia dediĉo al la tereno kaj al la prudento kondukis lian samtempulo, Carl von Clausewitz, al kritiko de rigideco kaj aliro al la geografia strategio. Tiele, li restis inter la panteono de herooj de Aŭstrio de la Francaj Revoluciaj kaj Napoleonaj militoj.

 Referencoj 

 Bibliografio 
 Rothenberg, Gunther E. Napoleon's Great Adversary: Archduke Charles and the Austrian Army, 1792-1814. Staplehurst: Spellmount, 1995. ISBN 1873376405

 Vidu ankaŭ 
 Listo de teŝinaj princoj
 Teŝina princlando
 Alta Majstro de la Germana Ordeno
 Guberniestro de la Habsburga Nederlando

Kategorio:Habsburgo-Loreno
Kategorio:Arkidukoj
Kategorio:Aŭstriaj nobeloj
Kategorio:Aŭstraj feldmarŝaloj
Kategorio:Guberniestroj de la Habsburga Nederlando
Kategorio:Sankta Romia Imperio
Kategorio:Homoj de la Francaj revoluciaj militoj
Kategorio:Aŭstraj generaloj
Kategorio:Homoj de la Napoleonaj militoj
Kategorio:Kavaliroj de la Ordeno de la Ora Ŝaffelo
Kategorio:Altaj majstroj de la Ordeno de germanaj kavaliroj
Kategorio:Florencanoj
Kategorio:Teŝina princlando