Ali Joego

Ali Joego (Soewandia Ortografio Ali Jugo, Perfektita Ortografio: Ali Yugo, 17 marto 1907 - 18 februaro 1970) estis aktoro de scenejo kaj filmo kaj aktiva direktoro en la Nederlandaj Orientaj Indioj kaj Indonezio. Dum lia dudek-jara kariero li aperis en tridek filmoj kaj direktis sep.

 Biografio 
Joego naskiĝis en Makassar en la insulo de Sulaveso en la Nederlandaj Orientaj Indioj la 17an de marto 1907. Li kaj siaj gepatroj translokiĝis al Singapuro, parto de la britaj markolaj kolonioj, kie li kreskis. Joego ne ricevis multan edukon.

Fine de la 1920-aj jaroj, Joego revenis al la Orientaj Indioj kaj fariĝis membro de la teatro 'troupe' Dardanella, kiu estis kurita fare de la aktoro de Penang de Rusa origino Willy A. Piedro kaj lia loke denaska edzino Dewi Dja. Joego kaj la grupo, kiu inkludis Andjar Asmara kiel la ĉefa skriptisto kaj aktoroj kiel ekzemple Dja, Ratna Asmara kaj Astaman, vizitis Sud-Orientan Azion. En 1936 entreprenis vojaĝon al Barato, esperante produkti filmon-version de stadio de Andjar nomita Dr Samsi. Sub financa daŭro, ĉi tiu plano derrumbiĝis, kaj Dardanella disiĝis; Joego reiris al la Indiojn kaj starigis sian propran teatran grupon.

Joego eniris en la filman industrion en 1940, kiam li kaj pluraj membroj de Dardanella aliĝis al Java Industrial Film (JIF) por la filmo Kartinah, direktita de Andjar Asmara kaj ĉefrolita Ratna kaj Astaman. Dum la venontaj du jaroj Joego aperis en kvin pliaj filmoj, sed nur unu el ili estis por JIF aŭ unu el la filioj. Lia sola apero de la periodo en ne-JIF-filmo estis en Air Mata Iboe (1941), produktita fare de la rivala kompanio Majestic. En la filmo, li prezentis viron, kiu fariĝas rabisto kaj mortas pro kulpo post kiam sia filo estas kaptita en sia loko.

Dum la japana okupacio de 1942-45, Joego gvidis du etapojn, Batu Tjinta kaj Nusantara. Li revenis al la industrion en 1948 kun Djaoeh Dimata, en kiu li ĉefrolis apud Ratna Asmara kaj portretis kiel blindulo kiu forpasas sian edzinon pro timo ke ŝi estis malfidela. Joego aperis en alia filmo por la produktado, South Pacific Film, la Andjar Asmara-direktita Gadis-Desa (1949).

Kun la alveno de la 1950-aj jaroj, Joego iĝis ĉiam pli implikita en la filma industrio, kvankam plejparte sen filma apero. En 1951 li direktis siajn duajn filmojn, Penganten Baru for Tan & Wong Bros. (Komuna entrepreno de la fratoj Tan kaj Wong) kaj Marunda for Persari (sub la direkto de Djamaluddin Malik). Ĉi tiu lasta filmo prezentis amo-triangulon kontraŭ la Indonezia Nacia Revolucio. Joego direktis tri pliajn filmojn en tri jaroj, por diversaj malsamaj kompanioj.

Kvankam li aventuriĝis en filmado, Joego restis aktiva kiel aktoro. Li aperis en ses filmoj inter 1950 kaj 1954. En 1955, kun la hejma kino malrapidante, Joego ĉesis direkti pro agada fokuso. Li agis en dek pliaj filmoj antaŭ la jardekfino. En 1963 Joego faris sian lastan filmon, Daerah Tak Bertuan. Li mortiĝis la 18an de februaro 1970. Malgraŭ sia dudek-jara kariero li estis - laŭ la revuo Mingguan Djaja - neniam fama.

 Filmografio 
Entute Joego agis en 30 filmoj. Li direktis sep pli, samtempe ankaŭ provizante la rakonton.

 Aktoro 
 Kartinah (1940)
 Noesa Penida (1941)
 Elang Darat (1941)
 Poetri Rimba (1941)
 Elang Darat (1941)
 Air Mata Iboe (1941)
 Ratna Moetoe Manikam (1941)
 Poetri Rimba (1941)
 Djaoeh Dimata (1948)
 Gadis Desa (1949)
 Sehidup Semati (1949)
 Harumanis (1950)
 Kusuma Hati (1951)
 Marunda (1951)
 Pelarian dari Pagar Besi (1951)
 Bintang Surabaya (1951)
 Penganten Baru (1951)
 Taufan (1952)
 Bung Tempe (1953)

 Djali-Djali (1954)
 Sri Asih (1954)
 Rela (1954)
 Gambang Semarang (1955)
 Oh, Ibuku (1955)
 Puteri Revolusi (1955)
 Melati Sendja (1956)
 Daerah Hilang (1956)
 Rajuan Alam (1956)
 Bintang Peladjar (1957)
 Gembira Ria (1959)
 Momon (1959)
 Holokuba (1959)
 Titian Serambut Dibelah Tudjuh (1959)
 Sepiring Nasi (1960)
 Dilereng Gunung Kawi (1961)
 Badja Membara (1961)
 Daerah Tak Bertuan (1963)

 Skipo 
 Marunda (1951) – Direktoro kaj rakonto
 Penganten Baru (1951) – Direktoro
 Taufan (1952) – Direktoro
 Bung Tempe (1953) – Direktoro

 Djali-Djali (1954) – Direktoro, skriptisto, kaj rakonto
 Oh, Ibuku (1955) – Direktoro
 Puteri Revolusi (1955) – Direktoro

Kategorio:Indoneziaj filmoreĝisoroj
Kategorio:Indoneziaj aktoroj