Amila nitrito

Nitrito de amila
 Nitrito de pentila
 NitramiloKemia formulo{{KemiaFormulo|C|5|H|11|NO|2}}CAS-numero-kodo463-04-3ChemSpider kodo10026PubChem-kodo9632Merck Index15,606Fizikaj proprecojAspektoflaveca likvaĵoMolmaso117.148 g·mol−1Denseco 0.872g cm−3Bolpunkto99 Ekflama temperaturo3 Memsparka temperaturo209 Acideco (pKa)3.29SolveblecoAkvo:Malmulte solveblaMortiga dozo (LD50)505 mg/kg (buŝe)Sekurecaj IndikojRiskojR11 R20/22SekurecoS16 S24 S46Pridanĝeraj indikoj Danĝero GHS etikedigo de kemiaĵojGHS Damaĝo-piktogramo GHS SignalvortoDamaĝoGHS Deklaroj pri damaĝojPubchemGHS Deklaroj pri antaŭgardoj Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25  kaj 100 kPa)

Amila nitrito estas rektoĉena organika estero rezultanta el reakcio inter la nitrita acido kaj pentila alkoholo, blanka aŭ flaveca likvaĵo kun fruktodoro. Ĝi konsistas je unu grupo amila (CH3(CH2)4-) ligita al funkcia grupo nitrito (-NO2). Amila nitrito estas potenca vasodilatanto, malstreĉigante la arteriojn kaj malpliigante la sangopremon.

Ĝi same uzatas kiel antidoto kontraŭ cianido-venenigo pro ĝia kapableco formi meta-hemoglobinon, kiu sekvestras la cianidajn anjonojn (-CN-) transportante ilin kiel senefika ciano-hemoglobino. En la pasinteco ĝi estis uzatas kun amuzaj celoj induktante al mallonga eŭforio-stato, kiel afrodiziigaĵo kaj pliiganto de la seksa plezuro.

 Sintezoj 

 Sintezo 1 
 Preparado per agado de nitrita acido kaj amila alkoholo:
50ra|nitrita acido+100ra|amila alkoholo100ra|amila nitrito+40ra|akvo

 Sintezo 2 
 Preparado per traktado de amila alkoholo kaj nitrita anhidrido:
2100ra|amila alkoholo+50ra|dunitrogena trioksido2100ra|amila nitrito+40ra|akvo

 Sintezo 3 
 Preparado per reakcio de nitrita acido kaj amila klorido:
50ra|nitrita acido+100ra|amila klorido100ra|amila nitrito+40ra|klorida acido

 Sintezo 4 
 Preparado per interagado de natria nitrito kaj amila klorido:
50ra|natria nitrito+100ra|amila klorido100ra|amila nitrito+90ra|natria klorido

 Sintezo 5 
 Preparado per interagado de metila nitrito kaj amila formiato:
70ra|metila nitrito+70ra|amila formiato100ra|amila nitrito+50ra|metila formiato

 Sintezo 6 
 Preparado per acida transesterigo inter nitrita acido kaj amila benzoato:
50ra|nitrita acido+70ra|amila benzoato100ra|amila nitrito+50ra|benzoata acido

 Sintezo 7 
 Preparado per alkohola transesterigo inter metila nitrito kaj amila alkoholo:
70ra|metila nitrito+100ra|amila alkoholo100ra|amila nitrito+40ra|metanolo

 Reakcioj 

 Reakcio 1 
 Hidrolizo de la amila nitrito:
100ra|amila nitrito+40ra|akvo50ra|nitrita acido+100ra|amila alkoholo

 Reakcio 2 
 Sapigo de la amila nitrito:
100ra|amila nitrito+90ra|natria hidroksido50ra|natria nitrito+100ra|amila alkoholo

 Reakcio 3 
 Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:
100ra|amila nitrito+40ra|formiata acido50ra|nitrita acido+70ra|amila formiato

 Reakcio 4 
 Reakcio per alkohola transesterigo kun metila alkoholo:
100ra|amila nitrito+40ra|metanolo70ra|metila nitrito+100ra|amila alkoholo

 Reakcio 5 
 Reakcio per acida transesterigo kun benzoata acido:
100ra|amila nitrito+50ra|benzoata acido50ra|nitrita acido+70ra|amila benzoato

 Reakcio 6 
 Reakcio kun NH3:
80ra|amila nitrito+40ra|amoniako+30ra|akvo80ra|amonia nitrito+80ra|amila alkoholo

 Reakcio 7 
 Reakcio kun HCl:
100ra|amila nitrito+40ra|klorida acido50ra|nitrita acido+100ra|amila klorido

 Literaturo 
 Chemical Book
 Drugs for the Geriatric Patient E-Book: Text with BONUS Handheld Software, Ronald I. Shorr
 Encyclopedia of Substance Abuse Prevention, Treatment, and Recovery, Gary L. Fisher, Nancy A. Roget
 Medical Toxicology of Drug Abuse: Synthesized Chemicals and Psychoactive Plants, Donald G. Barceloux
 Antianginal Drugs: Pathophysiological, Haemodynamic, Methodological ..., Robert Charlier
 Cardiology for the Primary Care Physician, Joseph S. Alpert

 Vidu ankaŭ 
 Izoamila nitrito
 Izoamila acetato
 Amila acetato
 Amila formiato
 Amila butirato
 Amila propanoato
 Amila acetoacetato
 Amila alkoholo

 Referencoj 

Kategorio:Nitritoj
nitritoj
Kategorio:Kontraŭvenenoj
Kategorio:Fuelaj aldonaĵoj
Kategorio:Farmakoj
Kategorio:Psikostimulaj substancoj