Propanolo

1-propanolo
 n-propanolo
 Etilkarbinolo
 1-Hidrokso-propano
 Propionila alkoholo
 Propila alkoholo
 PropiloloKemia formulo{{KemiaFormulo|C|3|H|7|OH}}CAS-numero-kodo71-23-8ChemSpider kodo1004PubChem-kodo1031Merck Index15,7955Fizikaj proprecojAspektoSenkolora likvaĵo kunmilde alkohola odoroMolmaso60.10 g·mol−1Denseco0.8053 g cm−3FandpunktoBolpunkto97-Refrakta indicoRefractive Index InfoMemsparka temperaturoEkflama temperaturoSolvebleco Solvebla kun akvo, alkoholokaj eteroMortiga dozo (LD50)1870 mg/kg (buŝe)Sekurecaj IndikojRiskoR11 R41 R67Sekureco(S2) S7 S16 S24 S26 S39Pridanĝeraj indikoj Danĝero GHS etikedigo de kemiaĵojGHS Damaĝo-piktogramo GHS SignalvortoDamaĝoGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo( kaj 100 kPa)

Propanolo aŭ propanola alkoholo estas primara alkoholo, senkolora likvaĵo kaj izomero de la izopropanolo aŭ 2-propanolo. Ĝi nature estiĝas en etaj kvantoj, dum fermantadaj procezoj kaj uzatas kiel solvanto en farmacia industrio ĉefe en la produktado de rezinoj, lakoj, kosmetikaĵoj, farmaciaĵoj, kaj celulozaj esteroj.

 Historio 
La normala primar propanolo estis sintezita en 1853 de la franca kemiisto Gustave Chancel (1822-1890) per frakcia distilado de la fuzeloleo.Fuzeloleo aŭ fuzelo estas miksaĵo da diversaj alkoholoj (ĉefe amila alkoholo) produktita kiel kromprodukto de la alkohola fermentado. Li ne malkovris sian izomeron, la izopropanolon, kiu estis sintezita en 1855 far Marcelin Berthelot (1827–1907) kaj reproduktita en 1862 far Charles Friedel (1832-1899) dum produktado de la izopropanolo ekde la acetono.
300ra|eta|centre|<center>Sintezo de izopropanolo ekde acetono.<center>

 Sintezo 
 Procezo de hidroformiliigo de la miksaĵo konsistante je etileno, karbona monooksido kaj hidrogeno.
En tiu reakcio, la propionaldehido unue formiĝas, kiu poste estas reduktia al propila alkoholo:

 Propanolon eblas prepari ekde la propanalo per hidrogenigo:
500ra|eta|centre|<center>Sintezo de propanolo per hidrogenigo de la propanalo.<center>

 Per kataliza hidrogenigo de la acetono eblas prepari la 1-propanolon:
300ra|eta|centre|<center>Sintezo de propanolo per hidrogenigo de la

acetono.<center>

 Propanolo povas esti sintezita per miksaĵo de etileno, karbona monooksido en ĉeesto de kataliziloj:
:

 Reackio 
 Per oksidado de la propanolo eblas prepari la propionaldehidon:
{{KemiaFormulo|CH|3|CH|2|CH|2|-OH}}</center> → </center> + H2 ↑

 Literaturo 
 NIST Chemistry WebBook
 Inchem
 Chemical Book
 Encyclopedia Britannica
 MSDS Material Safety Data Sheet

 Kunrilataj kemiaĵoj 

 Vidu ankaŭ 

 Propano
 Propanaldehido
 Izopropanolo
 Propanoata acido
 Propanolamino
 Propanonitrilo
 Akroleino
 Ciklopropanolo
 Ciklopropano
 Ciklopropanono
 Ciklopropeno

 Referencoj 

Kategorio:Alkoholoj