Aulus Persius Flaccus

Aŭlo Persjo Flako (34-62) estis romia satira latinesprima poeto, filozofo kaj lernanto de la poeto Lukano (39-65), kiu amadis ĉion kion li verkadis. Kiel stoika poeto, liaj satiraj versoj plenplenis je pli alta moraltoneco ol la aliaj klasikaj latinaj poetoj. Li plej diligente skribis kaj liaj satirlibroj ne kompletiĝis pro lia antaŭtempa morto kaj estis eldonitaj de liaj amikoj Cornutus kaj Caesius Bassus. Li vivis dum la regado de la imperiestro Nerono kaj estis romia kavaliero.

 Vivo 
250px|eta|maldekstre|<center>Bildo de Aŭlo Persjo Flako<center>
Lia patro mortis kiam li estis nur sesjara. Li faris sian unuajn studojn en sia naskiĝurbo ĝis kiam li estis dekdujara. Poste li daŭrigis siajn studojn sub gvidado de la gramatikisto Remmius Palaemon, la oratoro Verginius Flavus kaj Annaeus Cornutus, iu stoika filozofo, kiu nutris tiel grandan simpation al sia lernanto, ke ekde tiam ili fariĝis intimaj amikoj.

En siaj poemoj, Persjo senmortigis tiun amikecon, ĉe la "Dankemo al la bonaj servoj de sia amiko". Li elesprimis pli forte tiun senton, kiam li heredigis en sia testamento sian bibliotekon kaj grandan sumon da mono. Tamen, Cornutus akceptis nur la librojn, kaj lasis la monon por liaj heredantoj, tio estas, la fratinoj de Persjo.

Li petis al la patrino de Persjo, ke ŝi forprenu kelkajn partojn de la poezio, kiun ŝia filo komponis kiam li estis tre juna. Li sendube opiniis ke tiuj partoj ne respondus al la granda reputacio je tiuj jam publikigitaj, kiuj estis kun ĝenerala apogo ricevitaj de la publiko. Ŝi konvinkiĝis kaj ĉiuj kopioj estis tuje preterlasitaj. Inter aliaj verkoj de Persjo, oni forigis kelkajn versojn kiujn li verkis pri Arria, iu renoma romia mastrino, kiu sinmortigis kiel ekzemplo al sia amata edzo. Moreri falsi imagis al si ke tiu estis satiraĵo kontraŭ Arria, sed ne, tiu estis panegiro, konsiderante la grandan amikecon de la aŭtoro rilate al Ibraseas, bofilo de Arria.

Li studis kun Lukano sub gvidado de Cornutus, kaj lia lernamiko tiom admiris lin, ke kiam Persjo rediradis siajn versojn, Lukano preskaŭ diskrevis pro ĝojo. Post iom da tempo, Persjo enamikiĝis al Seneko la Juna kaj tute ne aprezis lian humuron. Li pasis la mallongan vivon ĉirkaŭita de sia patrino (Fulvia Sisennia), fratino, onklino kaj kuzino, kun kiuj li vivis.

Eble pro lia mallonga aĝo aŭ pro la aparteco de sia vivo, fermita inter virinoj kaj membroj de lia familio kiuj estris tutan opozicion al la imperiestro, aŭ pro lia karaktero mem kaj kontaktomanko kun la reala vivo, li reprezentis stoikan idealon tre rigida kaj serioza. Lia moralo estis nefleksebla, simpla kaj dogma, nome, nur estas liberaj la saĝoj kiuj superregas sian pasiojn mem.

 Verkaro 

 Iuvenalis, Persius, 1501, Decimus Iunius Iuvenalis,Aulus Persius Flaccus
 Persij Flacci nobilissimi Satyrici vnicus. sed elegantissimus satyrarum liber, 1512, Aulus Persius Flaccus, Hermann von dem Busche
 Satyrarum liber, 1512 Aulus Persius Flaccus, Hermann von dem Busche
 Hodoeporicon (Poeta dialogo dumvojaĝe), 1515Annales Academiae Scientiarum Fennicae, 1956
 Castigatissimum Persii pœma: cum Ioan. Baptistæ Plautii frugifera ..., 1516
 Noua com[me[n]taria in Persium: A. Persii Flacci Satyrae complusculis ..., 1517, Johannes Murmellius, Aulus Persius Flaccus
 P, Avli, Persii, Poetae, Satyrarvm, Opvs, 1517
 Satyrae, Obscurissimae alioqui, 1537, Aulus Persius Flaccus, Johannes Murmellius
 Ivn. Ivvenalis, et Avli Persii Flacci Satyrae, 1546, Decimus Iunius Iuvenalis, Aulus Persius Flaccus
 Satyrae sex, 1559
 Satyrae, 1578, Aulus Persius Flaccus, Philippus Valentinus, Philipp Engelbrecht, Antoine Fouquelin, Antonius Volscus
 Avli Persii Flacci Satyrae Sex, 1582, Aulus Persius Flaccus, Nicodemus Frischlin, Philippus Valentinus, Antonius Volscus, Philipp Engelbrecht, Antoine Fouquelin
 In Satyras Nic. Frischlini Commentarii, 1587, Aulus Persius Flaccus, Nicodemus Frischlin
 Satyrarum libri V. et A. Persii Flacci Satyr. lib. I, 1600, Decimus Iunius Iuvenalis, Aulus Persius Flaccus
 Satyrae, Decimus Iunius Iuvenalis, 1648, Aulus Persius Flaccus, Thomas Farnaby
 D. Ivnii Ivvenalis et Avli Persii Flacci Satyrae, 1648, Decimus Iunius Iuvenalis, Aulus Persius Flaccus, Thomas Farnaby
 The Satirs of A. Persius Flaccus, Translated Into English Prose; Together ..., 1730, John Senhouse
 The Satires of Persius, 1751

 Literaturo 
 Encyclopaedia Britannica
 American Literature
 Aulus Persius Flaccus Franz Passow
 Rulon.com
 Universitato de Ĉikago
 New World Encyclopedia

 Vidu ankaŭ 

 Gajo Lucilio (180 a. K. - 103 a. K.)
 Quintus Horatius Flaccus (65 a. K. - 8 a. K.)
 Seneko la Juna (4 a. K. - 65 AD)
 Quinto Remmio Palemone (5 AD - 65 AD) romia gramatikisto
 Kvintiliano (35-96)
 Marcus Annaeus Lucanus (39-65)
 Caius Suetonius Tranquillus (70-140)
 Lucio Anneo Cornuto (1-a jarcento)
 Publius Clodius Thrasea Paetus (m. 66 AD) romia oratoro kaj filozofo
 Lucius Annæus Florus (74-130)
 Cezjo Basso (m. 79 AD) romia gramatikisto kaj lirika poeto
 Tertuliano (160-230)
 Laktancio (250-327)
 Sankta Hieronimo (347-419)
 Sankta Aŭgusteno (354-430)
 Cristoforo Landino (1424-1498)
 Hermano Busko (1468-1534)
 Johannes Murmellius (1480-1517)
 Philipp Engelbrecht (1490-1528)
 Johann Thomas Freigius (1543-1583)
 Nikodemus Frischlin (1547-1590)
 Isaac Casaubon (1559-1614)
 Thomas Farnaby (1575-1647)
 Francisco de Quevedo (1580-1645)
 Jean-Jacques Rousseau (1712-1778)
 Johann Friedrich Dübner (1802-1867)
 John Conington (1825-1869)
 Ragnar Törnebladh (1833-1912)

 Referencoj 

Kategorio:Romiaj poetoj
Kategorio:Stoikismo
Kategorio:Naskiĝintoj en la 1-a jarcento