Propanalo

|-style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;"|Propanalo
|-
|colspan="2" style="text-align: center;"|<center>200ra
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Plata kemia strukturo de la Propanalo
|-
|colspan="2" style="text-align: center;"|<center>200ra
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Tridimensia strukturo de la Propanalo
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Alternativa(j) nomo(j)
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" |
 Propanaldehido
 Metil-acetaldehido
 Etil-formaldehido
 Propionata aldehido
 Propanoata aldehido
|-
||Kemia formulo||{{KemiaFormulo|C|3|H|6|O}}|-
|CAS-numero-kodo||123-38-6
|-
|ChemSpider kodo||512
|-
|PubChem-kodo||527
|-
|Merck Index||15,7937
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Fizikaj proprecoj|-
|Aspekto||senkolora likvaĵo kun akra odoro
|-
|Molmaso||58.08 g·mol-1
|-
|Denseco||0.81 g cm−3
|-
|Fandpunkto||-81 °C
|-
|Bolpunkto||46-50 °C
|-
|Refrakta indico||
|-
|Ekflama temperaturo||-26 °C
|-
|Memsparka temperaturo||175 °C
|-
|Solvebleco||Akvo:
 306 g/L 25 °CECMDB
 540 g/L 20 °CClayton State University
 Solvebla en malvarma akvoSciencelab
 Facile solvebla en metanolo,duetila etero kaj acetono
 Solvebla en 5 volumoj da akvo Merck Index 15-a eldono
 Tute solvebla en akvoUniversity of Wisconsin Whitewater
|-
|Mortiga dozo (LD50)||1410 mg/kg (buŝe)
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Sekurecaj Indikoj
|-
|Risko||R11 R20/22 R36/37/38 R41
|-
|Sekureco||S9 S16 S29
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Pridanĝeraj indikoj
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" | Danĝero 
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |GHS etikedigo de kemiaĵojMerck MilliporePubChem
|-
|GHS Damaĝo-piktogramo|| 
|-
|GHS Signalvorto||Damaĝo
|-
|GHS Deklaroj pri damaĝoj||
|-
|GHS Deklaroj pri antaŭgardoj|| 
|-style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa)
|}PropanaloNova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: propanalo (laŭ IUTAK-a nomsistemo) aŭ tradicie propionata aldehidoNova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: propionata aldehido estas organika kombinaĵo formita de alkila radikalo kun funkcia grupo hidroksida en la fino de la kateno. Ĝi estas senkolora likvaĵo kun odoro iome irita kaj sufokiga. Ĝi eksplode reakcias kun oksidantoj kaj polimerizas kun aldono de metila metakrilato. Ĝi estas antaŭanto por produktado de propanoata acido, trimetilol-etano kaj propanolo. Propionaldehido eliĝas en fabriko-instalaĵoj, cindrigiloj de urbaj restaĵoj, kaj en brulado de ligno, benzino, dizeloleo kaj polietilenoj.

En laboratorio, propionaldehido povas esti preparata per oksidado de la 1-propanolo kun miksaĵo da sulfata acido kaj kalia dukromiato. La reflua kondensigilo devas enhavit varmigitan akvon sub 60 °C, kiu kondensigas la nereakciitan propanolon, sed permesas la trairon de la propionaldehido. La vaporo de propanalo tuj kondensiĝas sub adekvata ujo. En ĉi-procezo, ajna propionaldehido formita estas tuj forigita de la reaktoro, do ĝi ne estas superoksidigita al propionata acido.

Propanalo uzatas kiel antaŭulo por la produktado de trimetiloletano per kondensiĝa reakcio kun formaldehido:
50ra|propionaldehido+240ra|formaldehido100ra|trimetiloletano

 Sintezoj 
 Sintezo 1 

 Industrie, propanalo povas esti sintezita per miksaĵo de etileno, karbona monooksido kaj hidrogeno en ĉeesto de kataliziloj tiaj kiaj kobalto aŭ rodio:
40ra|etileno+50ra|karbona unuoksido+50ra|hidrogeno50ra|propionaldehido

 Sintezo 2 
 Per oksidado de la propano:
50ra|propano50ra|propionaldehido+30ra|akvo

 Sintezo 3 
 Ĝi ankaŭ preparatas per senhidrogenigo de la n-propanolo en la ĉeesto de arĝenta katalizilo:
50ra|propanolo50ra|propionaldehido

 Sintezo 4 
 La oksidado de la propanolo kun kalia dukromiato kaj sulfata acido rezultas en propanalo sub 400 °C:
50ra|propanolo50ra|propionaldehido

 Sintezo 5 
 Propanalon eblas prepari per kataliza izomerizado de la propilena oksido sub 300°C:
50ra|propilena oksido50ra|propionaldehido

 Sintezo 6 
 Propanalon eblas prepari per kataliza hidrogenigo de la akroleino:
70ra|akroleino50ra|propionaldehido

 Sintezo 7 
 Per interagado de la metilmagnezia bromido kun etila formiato rezultas en propanalo kaj metokso-magnezia bromido:
70ra|metilmagnezia bromido+70ra|etila formiato50ra|propionaldehido

 Reakcio 
 La aldola aldonaĵoKemie, aldola aldonaĵo estas kuniĝo de du molekuloj de aldehidoj aŭ ketonoj estigante β-hidrokso-aldehidojn aŭ β-hidrokso-ketonojn. de du molekuloj de propanalo estigas la 2-metil-3-hidrokso-pentanalon, kiu povas plu reakcii per akvoforigo dum la aldola kondensiĝo.Aldol condensation in drug synthesis  por produkti la 2-metil-2-pentenal'''. Ĉi-β-senhidratigo plenumiĝas ĉefe en ĉeesto de acida katalizilo kaj varmigo.
500ra|eta|centre|<center>Aldola aldonaĵo de la propanalo.<center>

 Literaturo 
 Organic Synthesis
 Chemical Book
 Scorecard 
 Cameo Chemicals
 Chemicalland21

 Kunrilataj kemiaĵoj 

 Vidu ankaŭ 
 Propano
 Propanolo
 Propanoata acido
 Propanolamino
 Propanonitrilo

 Referencoj 

Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Aldehidoj