Tranquillus Parthenius Andronicus

Andronicus Tranquillus Parthenius (1490-1571) estis kroata dominikano, filozofo, gramatikisto, historiisto, humanisto, diplomato, poeto, kaj sekretario de Ferdinando la 1-a (1543)Kolokvoj, Volume 1, Desiderius Erasmus, kies fekunda latina scienca kaj beletra verkaro inkludas diskutojn, dialogojn, epistolojn kaj poeziojn.

Aparte interesa estas liaj leteroj kie li portretas la situacion en Hungario post la Batalo de Mohács inter la hungara reĝo kaj la otomana imperio, en 1526, kaj la letero al la papo Pio la 5-a kie li akre kritikas la eklezipolitikistojn.

En sia verko "Oratio", publikigita en 1518, en Aŭgsburgo, li avertas la germanojn pri la otomana danĝero kiu minacas la tutan Eŭropon. Li estis kunlaboranto de polaj humanistoj. Erasmo de Roterdamo, en sia kolokvo "Convivium poeticum" omaĝe al li kreis parolanton kies nomo estis Parthenius.

 Vivo 
Franjo studis en pluraj eŭropaj universitatoj. En la epoko de la 5-a Laterana Koncilio li troviĝis en Romo kaj aktivis serve de Johano Lasko (1499-1560), ĉefepiskopo de Gniezno, kiu vizitadis la koncilion inter 1513 kaj 1515. Ĉi-asociiĝo havis signifoplenan efekton sur la restanta parto en la vivo de Androniko.

En aprilo 1517 li enmatrikuliĝis en Vieno, konatiĝis kun Joachimus Vadianus (1484-1551) kaj proponis al li kelkajn lecionojn pri Kvintiliano kaj Cicerono. Vadianus rekomendis lin al Urbanus Rhegius (1489-1551) en Ingolstadt, kie vintre de 1517-1518 li engaĝiĝis en cirklo de polaj studentoj. Maksimiliano la 1-a invitis lin al Aŭgsburgo, kie li publikigis la unuan el siaj pluraj libroj, ia oratoraĵo apoge de la krucmilito kontraŭ la turkoj, kiu estis plurfoje represita.

Dum printempo de la jaro 1518 li enmatrikuliĝis en Lepsiko, kaj kiel membro de la Pola Nacio, kaj kiel profesoro pri Kvintiliano. Li same vizitis Nurenbergon kaj Erfurto, konatiĝinte kun Willibald Pirckheimer (1470-1530), Eobano Heso (1488-1540) kaj Euricius Cordus (1486-1535).

Sekvante la ekzemplon de Eobano kaj aliaj humanistoj el Erfurt, printempe de 1519, li ekiris al Loveno por viziti Erasmon. Bedaŭrinde ne eblis al li renkontiĝi kun Erasmo kaj en Loveno kaj en Antverpeno. Lia deziro pri profesorado en Loveno estis neglektita, tial li furioze ekiris al Parizo. Erasmo provis kvietigi lin omaĝante en unu el siaj Kolovoj.

 Verkaro 

 Ad Deum contra Turcas oratio carmine heroico. Ejusdem epistola ad Hieronymum ..., 1515
 Ode in triumpho de victoria Sigismundi regis Poloniae contra Moscos habita, 1515
 Oratio ... Contra Thurcas Ad Germanos Habita, 1518
 Oratio Tranquilli Parthenii Andronici Dalmatae Contra Thurcas Ad Germanos Habita, 1518 Tranquillus Parthenius Andronicus
 Epistola ad clarissimum ac nobilem virum Hieronymum de Croaria 1518
 Oratio Tranqvilli Parthenii Andronici Dalmatae Contra Thvrcas Ad Germanos Habita, 1518
 Hec continent. in hoc opusculo. Tranquilli Parth. Dalmate ad Deum contra ..., 1518
 Hec continentur in hoc opusculo Tranquilli Parthenii dalmate ad deum contra Thurcas oratio carmine heroico: Tranquilli Parthenii dalmate ad deum contra Thurcas oratio carmine heroico. Eiusdem epistola ad clarissimum ac nobilem virum Hieronymum de Croaria..., 1518
 Epistola ad Maximilianun Caesarem Augustum ĉ. 1518
 Declamatio de vero philosopho ac philosophiae origine Lipsiae, 1518
 Oratio contra Thurcas ad Germanos habita [dicata Maximiliano Cesari Augusto, Augustae Vindelicorum die 25.5.1518
 Oratio de laudibus eloquentiae [una cum epistola comitatoria Vito Vuerlero, antaŭ 1518
 Epigramma ad Conradum Peuttinger, 1519Mirabile
 Epistola ad Bilibaldum Pirckheimerum Lipsiae, 1519
 Dialogus: Sylla, 1527
 Epistola de rebus in Hungaria gestis ab illustrissimo et magnifico Ludovico Gritti deque eius obitu antaŭ 1534
 Oratio Tranqvilli Andronici Dalmatae ad Germanos de Bello Svscipiendo Contra ..., 1541
 Oratio ad Germanos de bello suscipiendo contra Thurcas. Ejusdem ... de ..., 1541
 Epistola ad regem Ferdinandum Vindobonae, 15.1.1541
 Oratio ad Germanos de bello suscipiendo contra Thurcos, Vindobonae, 1541
 Oratio de Caesaribus Romanorum invictissimis Carolo et Ferdinando, Vindobonae, 1541
 Carmen invectivum Vindobonae, 1564
 Epistola Pio V papae antaŭ 1570
 Epistolae Antonio Verantio antaŭ 1570
 Tranqvilli Andronici Dalmatae, Ad Optimates Polonos admonitio, 1584, Tranquillus Parthenius Andronicus,Jakób Górski
 Tranquilli Parthenii Andronici Dalmatae Oratio contra Turcas ad Germanos habita, 1598
 Epistola Adversa fortuna iactatur Lipsiae, 1519
 Epistola et elegidium Vadiano Ingolstadii, 1517-1518
 Epistolae Aloiso Cippico
 In Ioannis regis filium

 Literaturo 
 Wikisource
 WorldCat Identities
 CERL Thesaurus
 Bayerische StaatsBibliothek
 Bibliothèque Nationale de France 
 The life of Erasmus, Volume 1, John Jortin, Jean Le Clerc
 Contemporaries of Erasmus: A Biographical Register of the ..., Volumes 1-3, Peter G. Bietenholz, Thomas Brian Deutscher
 Crusading in the Fifteenth Century: Message and Impact, N. Housley
 Google Play

 Vidu ankaŭ 
 Francesco Pucci (1436-1512)
 Konrad Peutinger (1465-1547)
 Willibald Pirckheimer (1470-1530)
 Paolo Giovio (1483-1552)
 Joakimo Vadiano (1484-1551)
 Urbanus Rhegius (1489-1551)
 Johannes a Lasco (1499-1560)
 Matthias Flacius (1520-1575)
 Francisko Patriko (1529-1597)

 Referencoj 

Kategorio:Humanismo
Kategorio:Kroataj humanistoj
Kategorio:Kroataj poetoj
Kategorio:Kroataj diplomatoj
Kategorio:Kroataj filozofoj
Kategorio:Kroataj historiistoj
Kategorio:Kroataj gramatikistoj
Kategorio:Kroataj helenistoj
Kategorio:Kroataj latinistoj
Kategorio:Universitato de Padovo
Kategorio:Universitato de Vieno
Kategorio:Universitato de Ingolstadt