Gian Giorgio Trissino

Johano Georgo Trisino (1478-1550) estis itala humanisto, filozofo, poeto, lingvisto, diplomato kaj gramatikisto. Li estis unu el la plej elstaraj beletristo en la unua duono de la 16-a jarcento. Naskita de riĉa patricia familio, li studis la grekan en Milano ĉe Demetro Ĥalkokondilo (1423-1511) kaj filozofion ĉe Niccolò Leoniceno (1428-1524) en Ferrara kaj vizitadis la beletran cirklon de Makiavelo en Florenco antaŭ ol definitive establiĝi en Romo. Tie li asociiĝis al la humanisto Pietro Bembo, fariĝis intima amiko de Giovanni Rucellai la 2-a (1475-1525) kaj laboris ĉe la papoj Leono la 10-a (1475-1521) kaj Klemento la 7-a (1478-1534).

 Vivo 
250px|eta|maldekstra|<center>Frontispico de la verko "Castellano" ornamita per grekaj kaj latinaj literoj<center>
Lia avo Giangiorgio batalis en la unua duono de la 15-a jarcento kontraŭ la kondotiero Niccolò Piccinino (1386-1444), kiu serve de la Vicgrafoj de Milano invadis kelkajn viĉencajn teritoriojn kaj rekonkeris la Valo de Trissino, apartenanta al siaj praavoj. Lia patro Gaspare Trissino (1448-1487) ankaŭ estis militisto kaj kolonelo serve de la Venecia Respubliko kaj edziĝis al Cecilia Bevilacqua, devenanta de nobela familio el Verono, en 1468. Li havis unu fraton (Ĝirolamo, kiu mortis tre frue) kaj tri fratinojn, nome, Antona (m. 1516), Maddalena (1512) edziĝinta al Antonio degli Obizzi, kaj Elizabeta (m. 1515), benediktana monaĥino kies religia nomo estis Febronja.

En la 19-a de novembro 1494 li edziĝis al Giovanna, iu malproksima kuzino, filino de la juĝisto Francesco Trissino, kiu donis al li kvin infanoj, nome, Cecilja (kiu naskiĝis en 1495 kaj vivis 20 tagojn), Gaspare (naskito en 1497 kaj vivis nur 10 tagojn), Francesco (1500-1514), Vincenzo (naskito en 1502 kaj vivis ankaŭ 10 tagojn) kaj Giulio (1504-1576), kiu restis iom da tempo en la kortego de la papo Klemento la 7-a, kaj fariĝis presbitero en la Katedralo de Viĉenco, sed poste, iĝis suspektito je simpatio pri la kalvinisma fido. Lia edzino Giovanna mortis en la 12-a de aprilo 1505.

Inter la fino de la 15-a jarcento kaj la unuaj jardekoj de la 16-a jarcento, Johano Georgo Trisino entreprenis diversajn vojaĝojn inter Venecio, Bolonjo, Mantovo, Florenco kaj Romo, kie li falis en la simpatio de la papoj Leono la 10-a, Klemento la 7-a kaj finfine Paŭlo la 3-a. La pontifiko lin sendis kiel ambasadoro apud la doĝo de Venecio, la kortego de la Gonzaga-oj kaj super ĉio ĉe la imperiestroj Maksimiliano la 1-a kaj poste Karlo la 5-a. Do li ofte vojaĝis inter Germanio kaj Romo, servinte kiel ambasadoro al diversaj soveranoj.

 Verkaro 

 Epistola della vita che dee tenere una donna vedova, (Letero pri konvena konduto de iu vidvino, 1524)
 I Ritratti, 1524, ĉi-verko estis dediĉita al Isabella Gonzaga.
 Sofonisba, 1514, 1529
 Italia liberata dai Goti, 1779, dediĉita al Karlo la 5-a
 Simillimi, 1548McGraw-Hill Encyclopedia of World Drama: An International ..., Volume 4, Stanley Hochman, McGraw-Hill, incTutte le opere di Giovan Giorgio Trissino gentiluomo vicentino non ..., Volume 1, Gian Giorgio Trissino, Wenzel Daniel Gutwein, Alessandro cardinale Farnese,Leo 10., Lodovico Perini
 Il castellano di Giangiorgio Trissino ed Il cesano di Claudio Tolomei ..., 1864
 La poetica. - (Vicenza, Tolomeo Janiculo 1529)
 La quinta e la sesta diuisione della poetica del Trissino. .., 1563
 Rime del Trissinō, 1529
 La grammatichetta di m. Giovan Giorgio Trissino, 1529
 Canzone del Trissino al santissimo Clemente settimo, 1524
 Epistola de le lettere nuovamente aggiunte ne la lingua italiana. - (Vicenza ..., 1529
 Della lingua volare de Dante Alleghieri libri due, tradotti di latino da ...

 Literaturo 
 New Advent
 Enciclopédia Biográfica Digital de Arquitetas e Arquitetos
 Behold, He Comes!, Shane Turley
 Enciclopedia Italiana Treccani
 Giangiorgio Trissino 1478-1550, 1865, Giovanni Battista Nicolini
 Renaissance and Reformation, 1500-1620: A Biographical Dictionary, Jo Eldridge Carney
 Sur la langue italienne, Dante Alighieri, Giovanni Giorgio Trissino, Agnolo Firenzuola

 Vidu ankaŭ 
 Dante Alighieri (1265-1321)
 Petrarko (1304-1374)
 Demetro Ĥalkokondilo (1423-1511)
 Niccolò Leoniceno (1428-1524)
 Bernardo Rucellai (1448-1514)
 Paŭlo la 3-a (1468-1549)
 Makiavelo (1469-1527)
 Pietro Bembo (1470-1547)
 Leono la 10-a (1475-1521)
 Giovanni Rucellai la 2-a (1475-1525)
 Klemento la 7-a (1478-1534)
 Andrea Palladio (1508-1580)

 Referencoj 

Kategorio:Italaj humanistoj
Kategorio:Italaj filozofoj
Kategorio:Italaj poetoj
Kategorio:Italaj lingvistoj
Kategorio:Italaj diplomatoj
Kategorio:Italaj dramistoj
Kategorio:Universitato de Ferrara