Ruĝa Listo de la Monda Heredaĵo

La Listo de Monda Heredaĵo en Danĝero aŭ la Ruĝa Listo de la Monda Heredaĵo estas aprobita kaj eldonita ĉiujare de la Komitato de la Monda Heredaĵo laŭ Artikolo 11.4 de Konvencio pri la protektado de Monda Heredaĵo Kultura kaj Natura.

La listo enhavas 53 ejojn situantajn en 33 landoj. Enskriboj en la listo estas endanĝeritaj mondaj heredaĵoj, kiuj bezonas urĝajn intervenojn, specialajn sekurigojn kaj financajn rimedojn, kiuj ebligus kunordigitajn operaciojn de Unesko por certigi reboniĝon kaj bonan staton de la objektoj.

 La objektoj en la listo 
Legendo de tabelo
 Ref. n-ro – referenca numero;
 Objekto – esperanta nomo de la enskribo kaj ĝia angla originalo;
 Loko – administra unuo, lando; geografiaj koordinatoj;
 Tipo – klasifiko de Monda heredaĵo de Unesko:
 kultura (K),
 natura (N),
 miksita – kultura kaj natura (K,N);
 Enskribiĝo – jaro de enskribiĝo en la Liston de Monda heredaĵo de Unesko;
 Danĝeriĝo – jaro de enskribiĝo en la Ruĝan Liston;
Kialo – Kialo de enskribiĝo en la Ruĝan Liston.

 Ref. n-ro Objekto Foto Loko Tipo EnskribiĝoDanĝeriĝo Kialo 90 Abu MenaAbu Mena centra|200x200ra Abusir,  K
(iv) 1979 2001Kolapso de kelkaj konstruaĵoj pro argilo en tero, kiu iĝas duonflua ĉe kontakto kun akvo. 573 Naturprotektejo Aïr kaj TénéréAir and Ténéré Natural Reserves centra|200x200ra Arlit (Departemento),  N(vii)(ix)(x) 1991 1992Milito kaj tumultoj. 21 Malnova Urbo (Halepo)Ancient City of Aleppo centra|200x200ra Gubernio Halepo,  K(iii)(iv) 1986 1992Detruiĝo de multaj konstruaĵoj pro milito. 22 Malnova Urbo (Bosra)Ancient City of Bosra centra|200x200ra Gubernio Daraa,  K
(i)(iii)(vi) 1980 2013Malbona situacio en la lando – milito. 20 Malnova Urbo (Damasko)Ancient City of Damascus centra|200x200ra Damaska Gubernio,  K
(i)(ii)(iii)(iv)(vi) 1979 2013Malbona situacio en la lando – milito. 1348 Mortaj UrbojAncient Villages of Northern Syria centra|200x200ra Masivo Belus, K(iii)(iv)(v) 2011 2013Malbona situacio en la lando – milito. 190 Arkeologia loko en CyrenoArchaeological Site of Cyrene centra|200x200ra Al Ĝabal Al Aĥdar (altaĵo),  K(ii)(iii)(vi) 1982 2016Malstabileco de la lando, armeaj grupoj ĉeestas la lokon. 183 Arkeologia loko, Leptis MagnaArchaeological Site of Leptis Magna centra|200x200ra Al Ĥums,  K
(i)(ii)(iii) 1982 2016Malstabileco de la lando, armeaj grupoj ĉeestas la lokon. 184 Arkeologia loko, SabrataArchaeological Site of Sabratha centra|200x200ra Sabrata,  K(iii) 1982 2016Malstabileco de la lando, armeaj grupoj ĉeestas la lokon. 1130 AŝuroAshur (Qal'at Sherqat) centra|200x200ra Gubernio Saladino,  K(iii)(iv) 2003 2003Milito kaj estonta konstruado de akvobaraĵo endanĝerigas la objekton. 366 Arkeologia loko, Ĉan ĈanChan Chan Archaeological Zone centra|200x200ra Departemento La Libertad,  K(i)(iii) 1986 1986Rapida detruiĝo de konstruaĵoj pro natura erozio. 420 Potosí (urbo)City of Potosí centra|200x200ra Potosí (urbo),  K(ii)(iv)(vi) 1987 2014Daŭra kaj senkontrola fosado en monto Cerro Rico, kiu povas kolapsi kaj endanĝerigi la urbon. 658 Coro kaj ĝia havenoCoro and its Port centra|200x200ra Falcón,  K(iv)(v) 1993 2005Fortaj pluvoj de Novembro 2004 ĝis Februaro 2005 forte detruis multajn konstruaĵojn. 1229 Krak des Chevaliers kaj Citadelo de SaladinoCrac des Chevaliers and Qal’at Salah El-Din centra|200x200ra Gubernioj: Homs, Latakia,  K(ii)(iv) 2006 2013Malbona situacio en la lando – milito. 208 Kultura pejzaĝo kaj arkeologiaj restaĵoj en Bamijana valoCultural Landscape and Archaeological Remains of the Bamiyan Valley centra|200x200ra Provinco Bamijano,  K(i)(ii)(iii)(iv)(vi) 2003 2003La objekto estas rompebla pro abandono, milito, rabado kaj minado en la kavernoj. 854 Orienta RennelloEast Rennell centra|200x200ra Provinco Rennell kaj Bellona,  N(ix)1998 2013Arbohakado ŝanĝas la ekosistemon kaj endanĝerigas la objekton. 76 Nacia parko EvergladesEverglades National Park centra|200x200ra Florido,  N(viii)(ix)(x)19791993 (ĝis 2007), 2010Poluo, urba kaj vilaĝa kreskado malplibonigas la akvan ekosistemon. 135 Fortikaĵoj de Panamo en Karibio: Portobelo-San LorenzoFortifications on the Caribbean Side of Panama: Portobelo-San Lorenzo centra|200x200ra Provinco Kolono,  K(i)(iv)19802012Malbona stato de la fortifikaĵoj, manko de protektado kaj konservado. 136 Nacia Parko GarambaGaramba National Park centra|200x200ra Provinco Orientale,  N(vii)(x)19801984 (ĝis 1992), 1996Ŝtelĉasado kaj milito, kiu endanĝerigas flagospeciojn. 277 HatraHatra centra|200x200ra Gubernio Ninivo,  K(ii)(iii)(iv)(vi)19852015Detruo farita de ISIS. 1565 Malnova Urbo (Hebrono)Hebron centra|200x200ra Gubernio Hebron,  K(ii)(iv)(vi)20172017 885 Historia Centro en ŜahrisabzHistoric Centre of Shakhrisyabz centra|200x200ra Provinco Kaŝkadarjo,  K(iii)(iv)20002016La malnovajn konstruaĵojn anstataŭis modernaj konstruaĵoj, tio faris nereverseblajn ŝanĝojn al la historia aspekto. 1033 Historia Centro en VienoHistoric Centre of Vienna centra|200x200ra Vieno,  K(ii)(iv)(vi)20012017Konstruado de turdomoj kaj aliaj altaj konstruaĵoj en la centro de Vieno, malbone influas la universalan aspekton de la objekto. 611 Historia Urbo ZabidHistoric Town of Zabīd centra|200x200ra Provinco Al Hudajda,  K(ii)(iv)(vi)19932000Malpliboniĝanta stato de la historiaj konstruaĵoj kaj manko de konservado. 1182 Insuloj kaj Protektitaj Areoj en Kalifornia GolfoIslands and Protected Areas of the Gulf of California centra|200x200ra Baja California, Baja California Sur, Sonora, Sinaloa, Nayarit  N(vii)(ix)(x)20052019Rapida formortado de vakito. 137 Nacia Parko Kahuzi-BiegaKahuzi-Biega National Park centra|200x200ra Sud-Kivuo, Provinco Maniema,  N(x)19801997Ŝtelĉasado, arbohakado kaj milito, multaj armeaj grupoj kaŝiĝas tie. 801 Naciaj Parkoj ĉe Lago TurkanaLake Turkana National Parks centra|200x200ra  N(viii)(x)19972018Akvobaraĵo malbone influis ekosistemon kaj hidrologion de la lago. 1150 Mara Komerca Urbo LiverpoolLiverpool – Maritime Mercantile City centra|200x200ra Liverpool,  K(ii)(iii)(iv) 20042012Manko de ĝenerala administrado. 475 Nacia Parko Manovo-Gounda St. FlorisManovo-Gounda St Floris National Park centra|200x200ra Bamingui-Bangoran,  N(ix)(x) 19881997Kontraŭleĝaj paŝtejoj kaj ŝtelĉasistoj, kiuj povis mortigi ĝis 80% de bestoj. 211 Minareto de ĜamMinaret and Archaeological Remains of Jam centra|200x200ra Provinco Gor,  K(ii)(iii)(iv) 20022002 Manko de protektado kaj konservado. 724 Mezepokaj Monumentoj en KosovoMedieval Monuments in Kosovo centra|200x200ra  K(ii)(iii)(iv) 20042006Malstabileco de la lando, malbona konservado kaj manko de jura statuso de la objekto. 155 Naturrezervejo sur Monto NimbaMount Nimba Strict Nature Reserve centra Prefektejo Lola, ,  N(ix)(x) 19811992Alveno de multaj rifuĝintoj kaj propono de ferominado. 1503 Ceremonia Centro de Orienta Mikronezio Nan MadolNan Madol: Ceremonial Centre of Eastern Micronesia centra|200x200ra Insulo Temwen,  K(i)(iii)(iv)(vi) 20162016Kreskado de mangrovoj kaj subfosiĝo de la konstruaĵoj. 153 Nacia Parko Niokolo-KobaNiokolo-Koba National Park centra|200x200ra Regionoj: Tambacounda, Kédougou,  N(x) 19812007Ŝtelĉasado kaj paŝtado. 718 Naturrezervejo OkapiOkapi Wildlife Reserve centra|200x200ra Provinco Orientale,  N(x) 19961997Orominado, rabado kaj mortigo de elefantoj pro milito. 148 Malnova Urbo (Jerusalemo)Old City of Jerusalem and its Walls centra|200x200ra Jerusalemo,  K(ii)(iii)(vi)19811982Manko de konservado, nova urboplanado povus endanĝerigi la objekton. 385 Malnova Urbo (Sanao)Old City of Sana'a centra|200x200ra Provinco Sanao,  K(iv)(v)(vi) 19862015Detruo pro milito. 362 Malnova Urbo (Ghadames)Old Town of Ghadamès centra|200x200ra Ghadames,  K(v)19862016Malstabileco de la lando, armeaj grupoj ĉeestas la lokon. 116 Malnova Urbo (Djenné)Old Towns of Djenné centra|200x200ra Djenné,  K(iii)(iv)19882016Detruo de la materialoj, erozio kaj urbanizado. 1492 Kultura Pejzaĝo de Suda Jerusalemo, BattiroPalestine: Land of Olives and Vines – Cultural Landscape of Southern Jerusalem, Battir centra|200x200ra Battiro,  K(iv)(v)20142014Socio-kulturaj kaj geopolitikaj ŝanĝoj povas detrui la pejzaĝon. 385 Malnova Urbo (Ŝibam)Old Walled City of Shibam centra|200x200ra Provinco Hadramaut,  K(iii)(iv)(v)19822015Milito malebligas protektadon de la objekto. 1257 Pluvarbaroj AtsinananaRainforests of the Atsinanana centra|200x200ra  N(ix)(x)20072010Kontraŭleĝa arbohakado de raraj arbotipoj, ŝtelĉasado de endanĝeritaj lemuroj. 196 Biosfera rezervejo Río PlátanoRío Plátano Biosphere Reserve centra|200x200ra La Mosquitia,  N(vii)(viii)(ix)(x)19821996 (ĝis 2007), 2011Kontraŭleĝa arbohakado, okupacio, malstabileco de la regiono. 287 Roka arto en Tadrart AkakusRock-Art Sites of Tadrart Acacus centra|200x200ra Fezano,  K(iii)19852016Malstabileco de la lando, armeaj grupoj ĉeestas la lokon. 280 Nacia Parko SalongaSalonga National Park centra|200x200ra Provincoj: Bandundu, Ekvatora,  N(vii)(ix)19841999Ŝtelĉasado, konstruado de loĝejoj. 276 Arĥeologia Urbo SamaroSamarra Archaeological City centra|200x200ra Gubernio Saladino,  K(ii)(iii)(iv)20072007Milito malebligas protektadon de la objekto. 199 Ĉasrezervejo SelousSelous Game Reserve centra|200x200ra Regionoj: Ruvuma, Mtwara, Lindi, Morogoro, Pwani,  N(ix)(x)19822014Ŝtelĉasado malkreskas la bestan populacion. 23 PalmiraSite of Palmyra centra|200x200ra Gubernio Homs,  K(i)(ii)(iv)19802013Malbona situacio en la lando – milito. 119 TimbuktuoTimbuktu centra|200x200ra Timbuktuo,  K(ii)(iv)(v)19882012Milito en norda Malio, danĝeroj por konservado. 1139 Tombo de AskiaTomb of Askia centra|200x200ra Gao,  K(ii)(iii)(iv)20042012Milito en norda Malio, danĝeroj por konservado. 1022 Tomboj de reĝoj de Bugando en KasubioTombs of Buganda Kings at Kasubi centra|200x200ra Kampalo,  K(i)(iii)(iv)(vi)20012010Incendio, kiu bruligis parton de la objekto. 1167 Tropika Pluvarbaro SumatraTropical Rainforest Heritage of Sumatra centra|200x200ra Sumatro,  N(vii)(ix)(x)20042011Arbohakado, kontraŭleĝa ŝtelĉasado, konstruado de strato, malforteco de registaro. 63 Nacia Parko VirungoVirunga National Park centra|200x200ra Provincoj: Nord-Kivuo, Orientale,  N(vii)(viii)(x)19791994Arbohakado kaj ŝtelĉasado rezulte de alveno de rifuĝintoj pro milito en Ruando

 Referencoj 

Kategorio:Mondaj heredaĵoj de UNESKO