Ciklopentanamino

AminociklopentanoKemia formuloCAS-numero-kodo1003-03-08ChemSpider kodo2803PubChem-kodo2906Fizikaj proprecojAspektotravidebla likvaĵoMolmaso85.1475 g·mol−1Denseco0,8689 g cm−3FandpunktoBolpunktoRefrakta indicoEkflama temperaturoSolveblecoAkvo:1,4 x 102 g/LMortiga dozo (LD50)26 mg/kg (buŝe)Sekurecaj IndikojRiskoR21SekurecoS37Pridanĝeraj indikoj Danĝero GHS etikedigo de kemiaĵojPubChemGHS Damaĝo-piktogramoGHS SignalvortoDamaĝa substancoGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo( kaj 100 kPa)

Ciclopentanamino aŭ ciklopentilamino estas primara amino derivita el la ciklopentano. Ĝi estas senkolora likvaĵo, solvebla en akvo sed pli solvebla en hidrofobaj ol hidrofilaj solvaĵoj. Simile al aliaj aminoj, la ciklopentilamino estas neakordigebla kun acidoj, acilaj kloridoj, acidaj anhidridoj kaj karbona duoksido.

Cicklopentanaj derivaĵoj uzatas por sintezo de fungicidoj, herbicidoj, farmaciaĵoj, tinkturoj, planto-hormonoj, kaj fabrikado de plastigiloj kaj sintezaj kaŭĉukoj. La ciklopentanamino ankaŭ uzatas kiel anti-tumora drogo.

La ciklopentanamino uzatas en la sintezo de la pencikurono, iu fungicido surbaze de ureo specife disvolvita kontraŭ la planta patogeno Rhizoctonia solani. La ciklopentilamino estas toksa substanco kiu povas kaŭzi brulvundojn en okuloj kaj piedoj. Krom tio, ĝi estas koroda kaj tre brulema komponaĵo.

 Sintezo 
 La ciklopentilamino estas sintezebla per reduktado de la nitrociklopentano kaj alia kombinaĵo de akvo-karbona unuoksido en ĉeesto de oro kiel katalizilo:
400ra|eta|centre|

 Alia formo sintezi ĉi-aminon konsistas en traktado de la ciklopentanono kun amoniako, etanolo kaj titana (IV) izopropoksido, sekvata per reduktigo kun natria borohidrido.
400ra|eta|centre|

 Literaturo 
 Chemicalland21
 NIST Chemistry WebBook
 CRC Handbook of Data on Organic Compounds, David R. Lide, G.W.A. Milne
 EPA Environmental Protection Agency 
 Textbook of Organic Chemistry, Pillai C N

 Kunrilataj kemiaĵoj 

 Vidu ankaŭ 
 Ciklaj aminoj
 Aminoj
 Piperidino
 Cikloheksano
 Cikloheksanolo
 Cikloheksanono
 Ciklopentano

 Referencoj 

Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj