Ĥemia procezo

En scienca senco kaj speciale en ĥemio, ĥemia procezo estas metodo aŭ rimedo de ŝanĝado de unu aŭ pluraj ĥemiaĵoj aŭ ĥemiaj kombinaĵoj. Tia ĥemia procezo povas okazi per si mem aŭ esti kaŭzita de ekstera forto, kaj baziĝas sur unu aŭ pluraj ĥemiaj reakcioj de iu speco. En inĝenierado ĥemia procezo estas metodo uzata en fabrikado aŭ je industria skalo por ŝanĝi la kunmetaĵon de ĥemiaĵo(j) aŭ materialo(j), kutime uzante teĥnologion similan aŭ ligitan al teĥnologio uzata en ĥemiaj fabrikoj aŭ en la ĥemia industrio.

Neniu difino estas preciza en la senco ke oni povas klarigi definitive kio estas ĥemia procezo kaj kio ne estas; ili estas praktikaj difinoj. Ekzistas ankaŭ signifa interkovro en tiuj du difinvarioj. Pro la malprecizeco de la difino, ĥemiistoj kaj aliaj sciencistoj uzas la esprimon "ĥemia procezo" nur en ĝenerala signifo aŭ en la inĝenierika signifo. Tamen, en la inĝenierika signifo, la esprimo "ĥemia procezo" estas uzita grandskale. La cetero de la artikolo kovros la inĝenierikan specon de ĥemia procezo.

Kvankam tiu speco de ĥemia procezo foje povas impliki nur unu paŝon, ofte multoblaj ŝtupoj, referitaj kiel unuoperacioj, estas engaĝitaj. En fabriko, ĉiu el la unuoperacioj ofte okazas en unuopaj ejoj aŭ sekcioj de la fabriko nomitaj unuoj. Ofte, unu aŭ pluraj ĥemiaj reakcioj estas engaĝitaj, sed aliaj manieroj de varia ĥemia (aŭ materialo) kunmetaĵo povas esti utiligitaj, kiel ekzemple miksaj aŭ apartigaj procezoj. La procezoŝtupoj povas esti sinsekvaj en tempo aŭ sinsekvaj en spaco laŭ fluo de fluiĝo aŭ movado de materialo. Por antaŭfiksita kvanto de eniranta (enigaĵo) materialo aŭ produkta (produktaĵo) materialo, atendata kvanto de materialo povas esti determinita ĉe gravaj paŝoj en la procezo de empiriaj datenoj kaj materialaj ekvilibrokalkuloj. Tiuj kvantoj povas esti skalitaj supren aŭ malsupren por kongrui kun la dezirata kapacito aŭ operacio de speciala ĥemia planto konstruita por tia procezo. Pli ol unu ĥemia fabriko povas uzi la saman ĥemian procezon, sed ĉiu fabriko eble je alimanierskala kapacito. Ĥemiaj procezoj kiel distilado kaj kristaliĝo, datas reen el la alĥemio de Aleksandrio.

Aldone al ĥemiaj fabrikoj por produktado de ĥemiaĵoj, ĥemiaj procezoj kun simila teknologio kaj ekipaĵo ankaŭ estas uzitaj en nafto-rafinado kaj aliaj rafinejoj, tergaspretigo, fabrikado de polimero kaj produktado de kuraciloj, manĝofabrikado, kaj traktado de akvo kaj akvopurigado.

 Unuoprocezado en ĥemia procezo 
Unuoprocezado estas la baza pretigo en ĥemia inĝenierado. Kune kun unuoperacioj ĝi formas la ĉefprincipon de la multfacetaj ĥemiaj industrioj. Ĉiu ĝenro de unuoprocezado sekvas la saman ĥemian leĝon multe kiel ĉiu ĝenro de unuoperacioj sekvas la saman fizikan leĝon.

Ĥemi-inĝeniera unuoprocezado konsistas el la sekvaj gravaj procezoj:

 Oksidigo
 Redukto
 Hidrogenigo
 Senhidrogenigo
 Hidrolizo
 Hidratigo
 Dehidratiĝo
 Halogenigo
 Nitrigado
 Sulfonado
 Amonigo
 Alkala fuzio
 Alkaligo
 Senalkaligo
 Esterigo
 Polimerigo
 Polimerkondensigo
 Katalizo