Miklós Udvarhelyi

Miklós Udvarhelyi [miklOŝ udvarheji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Udvarhelyi Miklós estis hungara aktoro, operkantisto (baso), teatrestro, reĝisoro. Lia nobela antaŭnomo estis agyagfalvi.
eta|<center>Miklós Udvarhelyi
eta|<center>Miklós Udvarhelyi sur scenejo kun Márton Lendvay (patro), Róza Laborfalvi kaj aliaj
eta|<center>Afiŝo pri la unua hungara opero (Miklós Udvarhelyi estas la kvina aktoro)
Miklós Udvarhelyi  naskiĝis la  en Tiszabád (nuntempa urboparto de Abádszalók), li mortis la  en Pest (urbo).

 Biografio 
Miklós Udvarhelyi frekventis kolegion en Debrecen, poste li studis teologion. Li interrompis la lernadon kaj en 1810 li debutis kiel aktoro. Post kelkaj jaroj li estis membro de migranta trupo en urbo Pest. Kun Ádám János Láng ili provis krei la unuan kontinuan (ne migrantan) teatron. En la teatra jaro de 1815 ilia trupo prezentis spektaklojn en Kecskemét. Udvarhelyi aliĝis al trupo de Kolozsvár en 1824, post 3 jaroj li estis ties teatrestro. Estis li, kiu establis la unuan hungaran operan trupon. En 1827 lia trupo estis en Germana Teatro (Pest), inter 1828 kaj 1835 li apartenis al trupo de Kassa, poste en Buda, inter 1838-1861 en Nacia Teatro de Pest. Ekde 1839 li estis reĝisoro, komence pri dramoj, poste pri operoj.

Ekde 1812 lia edzino estis aktorino de Debrecen.

 Elektitaj teatraj roloj 
 William Shakespeare: Reĝo Lear – Gloster
 József Katona: Bánk bán debuta spektaklo en 1833 - banuso Mikhál (menciindas, ke Udvarhelyi en 1816 konatiĝis kun Katona kaj tiam li legis manuskripton de la dramo, en 1833 li estis motoro de la prezentado)
 József Ruzitska: Béla futása (opero) – Kálmán
 Gioachino Rossini: La barbiro de Sevilo – Basilio
 Ludwig van Beethoven: Fidelio - Don Fernando

 Elektitaj reĝisoraĵoj 
 Donizetti: Belizár
 Bellini: Az alvajáró
 Auber: A portici néma
 Verdi: Nabucco (ankaŭ kantisto en rolo Zaccaria)

 Lia libro 
 Adatok a magyar színészet történetéhez (Datenoj al historio de la hungara teatro, 1860)

 Fontoj 
 hungarlingva biografio kun bildo
 hungarlingva biografio kun bildo
 hungarlingva biografio kun bildo 
 hungarlingva biografio kun bildo
 hungarlingva biografio kun bildo 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj