Mihály Wándza

Mihály Wándza [mihAj vAnca], laŭ hungarlingve kutima nomordo Wándza Mihály estis hungara pentristo, aktoro, reĝisoro, teatrestro, la unua hungara teatra dekoraciisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis Vándza, Wántza, Vándza.
eta|<center>Historia figuro Kund pentrita de Mihály Wándza
eta|<center>Ferdinando la 1-a (Aŭstrio) pentrita de Mihály Wándza en 1831
Mihály Wándza  naskiĝis la  en Habsburga Imperio en Transilvanio en Perecsen, li mortis la  en Hungara reĝlando en Miskolc.

 Biografio 
Mihály Wándza frekventis kalvinanan kolegion en Kolozsvár, poste pentristan akademion en Vieno. Li lernis ankaŭ teatroarton de Emanuel Schikaneder. En 1808 li hejmenvenis kaj li okupiĝis pri teatroj. Post 2 jaroj li establis teatron en Kolozsvár en maneĝo. Ekde 1812 li iĝis migranta aktoro en Hungara reĝlando, post jaroj li jam estis teatrestro-reĝisoro en Debrecen, poste en aliaj urboj. Li mem pentris la dekoraciojn, kulisojn kaj li verkis (kelkfoje tradukis) ankaŭ teatraĵojn. Ekde 1820 li vivis en Miskolc, kie li plej ofte pentradis, sed li kreis dekoraciojn al la loka teatra trupo. En 1828 li ekspoziciis en Pest (urbo). Inter 1830-1848 li pentradis en Pest, poste li revenis al Miskolc. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

 Elektitaj teatraj roloj 
 Ŝekspiro:
 Hamleto - titolrolo
 Makbeto - titolrolo

 Elektitaj teatraj verkoj 
 Móses (Miskolc, 1818)
 Hunyadi László halála (kun Dávid Kilényi, Rozsnyó, 1830)
 Zöld Marci (tradukaĵo; Miskolc, 1830)

 Elektitaj aktoroj en trupo de Wándza 
 Sámuel Diószegi (aktoro)

 Elektitaj pentraĵoj 
 Kazinczy-allegória (ĉ. 1830)
 Kund (vidu la bildon!)
 Ferdinando la 1-a (Aŭstrio) (1831, vidu la bildon!)

 Fontoj 
 hungarlingva biografio
 hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj