Ciklobutano

|-style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;"|Ciklobutano
|-
|colspan="2" style="text-align: center;"|200ra
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Bastona kemia strukturo de la Ciklobutano
|-
|colspan="2" style="text-align: center;"|200ra
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Tridimensia strukturo de la Ciklobutano
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Alternativa(j) nomo(j)
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" |
 Kvarmetileno
|-
||Kemia formulo||{{KemiaFormulo|C|4|H|8}}|-
|CAS-numero-kodo||287-23-0
|-
|ChemSpider kodo||8894
|-
|PubChem-kodo||9250
|-
|Merck Index||15,2708
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Fizikaj proprecoj|-
|Aspekto||senkolora gaso
|-
|Molmaso||56.107 g·mol−1
|-
|Denseco||0.720 g cm−3
|-
|Fandpunkto||-90.7 
|-
|Bolpunkto||12.51 
|-
|Refrakta indico||Toxnet
|-
|Ekflama temperaturo||10 
|-
|Acideco (pKa)||4.80
|-
|Solvebleco||Akvo
 Nesolvebla en akvo
 Solvebla en etanolo
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Sekurecaj Indikoj
|-
|Risko||R12
|-
|Sekureco||S9 S16 S33
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Pridanĝeraj indikoj
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" | Danĝero 
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |GHS etikedigo de kemiaĵojPubChem
|-
|GHS Damaĝo-piktogramo||
|-
|GHS Signalvorto||Damaĝa substanco
|-
|GHS Deklaroj pri damaĝoj||
|-
|GHS Deklaroj pri antaŭgardoj||
|-style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25  kaj 100 kPa)
|}Ciklobutano estas cikloalkano kaj organika komponaĵo, senkolora senodora gaso komerce disponebla kiel likvigita gaso. Ĝustadire ciklobutano ne estas biologie aŭ komerce grava, sed ĝiaj derivaĵoj pli kompleksaj estas uzataj industrie kaj biologie.

Ciklobutano estas malstabila substanco ĉe temperaturo pli alta ol 500 . Ekzistas multaj metodoj por preparado de ciklobutanoj. Alkenoj dumerizas sub radiado ĉe ultra viola lumo. 1,4-duhalogenidaj butanoj konvertiĝas al ciklobutanoj per malhalogenidigo kun reduktaj metaloj. Ciklobutano estis unue sintezita en 1907 de James Bruce kaj Richard Willstätter (1872-1942).

 Sintezo 
 Ciklobutano estiĝas per cikligo de la 1,4-dubroma butano kun zinka aŭ magnezia katalizilo:
500ra|eta|centre|Sintezo de Ciklobutano ekde la 1,4-bromobutano.

 Per interagado de la ciklobutila bromido kun magnezio sekvata per interagado kun la magnezia bromido:
500ra|eta|centre|Sintezo de Ciklobutano ekde la ciklobutilmagnezia bromido.

 Per fotokemia dumerizo de la etileno:
numero 2|40raetileno|100ra ciklobutano|100ra

 Reakcioj 
 Katalizada oksidado en ĉeesto de kupro donas ciklobutanonon:
numero 2|50raciklobutano|100ra ciklobutanono|100ra +akvo|70ra

 En pli rigoraj kondiĉoj oni estigas la oksolanon''':
ciklobutano|90ra Tetrahidrofurano|100ra

 Per reakcio de nitrata acido kun ciklobutano oni estigas la nitrociklobutanon:
ciklobutano|100ra +nitrata acido|120ra nitrociklobutano|90ra +akvo|70ra

 Literaturo 
 Cyclobutane ICON Group International
 The Chemistry of Cyclobutanes, 2 Volume Set, Zvi Rappoport, Joel F. Liebman
 Advances in Physical Organic Chemistry, Volume 13
 Chemical Book
 Advances in Organic Synthesis: Modern Organofluorine Chemistry-Synthetic Aspects, Atta-ur- Rahman
 Cameo Chemicals
 Toxnet

 Kunrilataj kemiaĵoj 

 Vidu ankaŭ 

 Cikloalkanoj
 Ciklopropano
 Ciklopropanono
 Ciklopentano
 Ciklopropeno
 Ciklopenteno
 Ciklopentanono
 Ciklopropenono
 Cikloheksano
 Cikloheksanono
 Ciklobuteno
 Ciklobutadueno
 Hidrokarbonidoj
 Richard Willstätter (1872-1942)
 Nikolaj Kiĵner (1867-1935)

 Referencoj 


Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj
Kategorio:Ciklaj kombinaĵoj
Kategorio:Ciklobutilaj derivaĵoj