Fenilpropanolamino

|-style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;"|Fenilpropanolamino
|-
|colspan="2" style="text-align: center;"|200ra|fenilpropanolamino
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Plata kemia strukturo de la Fenilpropanolamino
|-
|colspan="2" style="text-align: center;"|200ra|fenilpropanolamino
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Tridimensia strukturo de la Fenilpropanolamino
|-
|colspan="2" style="text-align: center;"|200ra
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |<small>Norpseŭdoepinefrino ankaŭ trovatas en la Catha edulis.<small>
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Alternativa(j) nomo(j)
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" |
 Norefedrino
 Naldecon
 Propalino
|-
||Kemia formulo||{{KemiaFormulo|C|9|H|13|NO}}|-
|CAS-numero-kodo||14838-15-4
|-
|ChemSpider kodo||9875
|-
|PubChem-kodo||10297
|-
|Merck Index||15,7417
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Fizikaj proprecoj|-
|Aspekto||blanka solido
|-
|Molmaso||151.2056 g·mol−1
|-
|Denseco||0.981 g cm−3
|-
|Fandpunkto||101.5 
|-
|Bolpunkto||185 
|-
|Acideco (pKa)||9.45
|-
|Solvebleco||Akvo:
 149 g/L
 Solvebla en etanolo
 Praktike nesolvebla en duetila etero,kloroformo kaj benzeno
|-
|Mortiga dozo (LD50)||1490 mg/kg (buŝe)Drugfuture.com
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Sekurecaj Indikoj
|-
|Risko||R22 R36/37/38
|-
|Sekureco||S26
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Pridanĝeraj indikoj
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" | Danĝero 
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |GHS etikedigo de kemiaĵojPubChem
|-
|GHS Damaĝo-piktogramo|| 
|-
|GHS Signalvorto||Averto
|-
|GHS Deklaroj pri damaĝoj||
|-
|GHS Deklaroj pri antaŭgardoj|| 
|-style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25  kaj 100 kPa)
|}Fenilpropanolamino aŭ norefedrino estas psikoaktiva drogo konsistanta je grupoj benzilaj, hidroksilaj kaj aminaj kaj apartenas al la klaso de la amfetaminoj kaj feniletilaminoj. Ĝi uzatas kiel stimulaĵo, naza malkongestaĵo kaj anoreksiagento. Ĝi ordinare uzatas en preskribado de preparaĵoj kontraŭ trodikiĝo, priapismo, tuso kaj malvarmumo. En veterinara medicino, ĝi uzatas por kontrolado de urina malsufiĉo por hundoj sub la komerca nomo "Propalino".

 Proprecoj 
Fenilpropanolamino estis unue sintezita en 1910 fare de George Barger (1878-1939) kaj Henry Dale (1875-1968)Obesity: Epidemiology, Pathophysiology, and Prevention, , Debasis Bagchi, Harry G. Preuss Barger kaj Dale ankaŭ estis la inventistoj de la vorto simpato-mimetikaSimpato-mimetikaj drogoj estas kemiaj substancoj kiuj imitas la efikojn de la hormono epinefrino kaj de la neŭrotransmisiilo norepinefrino., ĉar ili konstatis ke la noradrenalino mokimitis la agadon de la simpatika nervosistemo pli efike ol adrenalino, sed la unua usona patento estis registrita nur en 1939.

Multaj simpatikaj hormonoj kaj nervotransigiloj prezentas la saman strukturon de la fenetilamino kaj ordinare funkcias kiel defendotipaj aŭ fuĝotipaj respondoj, tiaj kiaj plialtigo de korrapido kaj sangopremo, dilatigo de pupiloj, energipliigo, sekeco de la mukozaj membranoj, ŝvitopliigo kaj signifoplena gamo da aldonefikoj.

Ekzistas kvar optikaj izomeroj por la fenilpropanolamino: la dekstrorotaciaj kaj levorotaciaj norefedrinoj kaj la dekstrorotaciaj kaj levorotaciaj norpseŭdoefedrinoj. Norpseŭdoefedrino estas ankaŭ konata kiel ĉatino' ĉar ĝi nature okazas en la Catha edulis.

 Sintezo 
 Sintezo 1 
 Preparado de fenilpropanolamino: Propenil-benzeno reakcias kun hipobromita acido por doni 2-bromo-1-fenil-1-propanolon. Ĉi-lasta reakcias kun amoniako por formi fenilpropanolaminon'':
90ra|propenilbenzeno+50ra|hipobromita acido90ra|bromofenilpropanolo+50ra|amoniako90ra|fenilpropanolamino+50ra|bromida acido

 Literaturo 
 Fda.gov
 Drugs.com
 Amphetamines.com
 Medicinenet
 the NIST WebBook
 Chemical Book
 Obesity: Epidemiology, Pathophysiology, and Prevention, Second Edition, Debasis Bagchi, Harry G. Preuss
 Principles and Practice of Sleep Medicine E-Book, Meir H. Kryger, Thomas Roth, William C. Dement

 Kunrilataj kemiaĵoj 

 Vidu ankaŭ 

 Dopamino
 Epinefrino
 Norepinefrino
 Amfetamino
 Benzoata acido
 George Oliver (1841-1915)
 Edward Albert Schafer (1850-1935)

 Referencoj 

Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj