Okcidentaj iranaj lingvoj

La Okcidentaj iranaj lingvoj estas branĉo de la iranaj lingvoj, atestita de la tempo de la Malnova persa (6a jarcento aK) kaj Medoj.

Lingvoj
La tradicia nordokcidenta branĉo estas konvencio por ne-sudokcidentaj lingvoj, prefere ol genetika grupo. La lingvoj estas jenaj: 
 malnovaj iranaj
 sudokcidentaj malnovaj persaj †
 nordokcidentaj: mezaj †
 meza irana
 sudokcidenta: meza persa †
 nordokcidenta: Divida †
 novaj iranaj
 nordokcidentaj: mi (dialektoj de kurdoj) centra kurda, norda kurda, suda kurda, Laki
 Zaza-Gorani
 Zazaj (dialektoj: Kirmanjki, Dimli)
 Gorani (dialektoj: Hawrami, Bajelan)
 Shabak, Sarli
 nordokcidentaj
 Balochi: Balochi,? Koroshi
 Ĥuri (Kavir)
 Tatic
 Taliŝa
 Tati / Azari Old Azeri †, Harzandi, Karingani, Kho'ini, Ĥalĥal, Supra Taromi, Rudbari, Suda Tati, Eshtehardi, dialektoj N / NE de Qazvin
 (Talysh? Tati?): Gozarkhani, Kajali, Koresh-kaj Rostam, Maraghei, Razajerdi, Shahrudi
 Tafresh (transira): Ashtiani (Amora'i, Kahaki), Vafsi, Alviri-Vidari (Alviri, Vidari),? Jud-Hamadani
 Centra / Centra Altebenaĵo (Kermana) 
 Nordokcidenta: Khunsari, Mahallati, Vanishani, Jud-Golpaygani
 Sudokcidenta: Gazi, Sedehi, Ardestani, Nohuji, Sajzi, Jarquya'i, Rudashti, Kafrudi, Kafruni, Judeo-Esfahani
 Nordorientaj: Arani, Bidgoli, Delijani, Nashalji, Abuzaydabadi, Qohrudi, Badrudi, Kamu'i, Jowshaqani, Meyma'i, Abyana'i, Soi, Badi, Natanzi, Kasha'i, Tari, Tarqi, Judeo-Kashani
 Sudorienta: Zoroastrian Dari, Nayini, Zefra'i, Varzenei, Tudeshki, Keyjani, Abchuya'i

 nordokcidentaj III
 Semnani: Semnani, Sangisari, Lasgerdi-Sorkhei (inkl. Aftari)
 Kaspia: Gilaki (inkl. Taleqani), Mazandarani, Gorgani †, ? Deilami

 Sudokcidenta (dialektoj de Fars)
 Persa (dialektoj: Irana persa, Daria Persa (Madaglashti), Taĝik Persa, Hazaraga persa, Aimaq, Sistani, Pahlavani Persa †, Dzhidi persa (Jud-persa), Jud-Buĥara), islama / kristana Tat, Jud-Tat
 Persida
 Ĥuzestani / Dezfuli
 Luri (dialektoj: Luri, Mamasani, Koĥilujeh, Baĥtiari)
 Sivandi
 nordokcidenta Farsia
 Kuhmareyi (inkl. Davani)
Aĉoma lingvo
 Aĉomi (Larestani), Jud-Shirazi
 Golfo: Baŝkardi, Kumzari, Bandari, Minabi

Iranaj ĥalaj lingvoj estis asertitaj sed ne ekzistas; la ĥaloj parolas tjurkan lingvon.

La dialektoj de Centra Irano estas geografia anstataŭ genetika grupiĝo. Ili estas parolitaj plejparte en Markazi kaj Isfahano provincoj. Multaj el ili falas al la persoj en la pli junaj generacioj.

Kategorio:Irana lingvaro