Ciklopentanono

|colspan="2" style="text-align: center;" |Ciklopentanono estas senkolora likvaĵo kun agrabla odoro.|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Alternativa(j) nomo(j)
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" |
 Ketociklopentano
 Adipata ketono
|-
||Kemia formulo||{{KemiaFormulo|C|5|H|8|O}}CAS-numero-kodo120-92-3ChemSpider kodo8141PubChem-kodo8452Merck Index15,2738Fizikaj proprecojAspektosenkolora travidebla likvaĵoMolmaso84.12 g·mol−1Denseco0.9509 g cm−3FandpunktoBolpunktoRefrakta indicoEkflama temperaturoSolveblecoAkvo:
 Malmulte solvebla 9g/L
 Solvebla en eteroj, ketonoj, alkoholojkaj en la plejmulto el la organikaj solvantoj.Mortiga dozo (LD50)1950 mg/kg (buŝe)Sekurecaj IndikojRiskoR10 R36 R38Sekureco(S2) S23Pridanĝeraj indikoj Danĝero GHS etikedigo de kemiaĵojPubChemGHS Damaĝo-piktogramoGHS SignalvortoDamaĝa substancoGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo( kaj 100 kPa)

Ciklopentanono estas cikla ketono, senkolora travidebla organika komponaĵo kun kvazaŭa piprodoro kaj ĝiaj vaporoj estas pli pezaj ol la aero. Industrie ĝi estas produktata per hejtado de la adipata acido al 285- en ĉeesto de baria hidroksido. Ciklopentanono estas peranto uzata en la produktado de sintezaj rezinoj, kaŭĉukoj, insekticidoj, pesticidoj, biologiaĵoj kaj farmaciaĵoj.

Ĉar la ciklopentanono estas pli peza ol la aero, ĝi estas danĝera al la medio. La substanco facile polimerizas sub la influo de acidaj kondiĉoj. Kiam varmigata, ĝi partoprenas en senhidratigaj reakcioj, produktantaj respektive 2-ciklopentileno-ciklopentanono kaj 2-ciklopentileno-2-ciklopentileno-ciklopentanono.Chemical Book

Per hidrogenigo ĝi povas estigi duoblan ciklopentanolon kaj kun posta senhidratigo ĝi produktas la 2,2-kvarmetileno-ciklopentanonon. Ĝi uzatas kiel solvanto por la epoksaj inkoj kaj kiel farbo-forigilo por tinkturoj kaj lakoj. Ciklopentanono estas ordinara antaŭanto de parfumoj, ĉefe tiuj rilatitaj al la jasmeno kaj la jasmono.

Ekzemploj inkludas la 2-pentil-ciklopentanono kaj la 2-heptil-ciklopentanono. Ĝi estas multuza sinteza peranto, kaj estas antaŭanto de la ciklopentobarbitalo. Ciklopentanono uzatas ankaŭ en fabrikado de la ciklopentilamino, la pesticido pentikurono kaj la pentaetilciklanono (CAS numero 15301-52-7).

 Sintezo 
 Sintezo de la ciklopentanono per varma cikligo de la baria aŭ kalcia adipato.
500ra|eta|centre|<center>Sintezo de ciklopentanono per cikligo de la baria adipato.<center>

 Reakcio 
 Ciklopentano estiĝas per reduktado de la ciklopentanono.Aromatic Organic Chemistry, Amit Arora
400ra|eta|centre|<center>Sintezo de ciklopentano per reduktado de la ciklopentanono.<center>

 Literaturo 
 Organic Synthesis - 2,4,4-trimetilciklopentanono
 Organic Synthesis- 2,Benzil-Ciklopentanono
 Organic Synthesis - Ciklopentanono
 NIST Chemistry WebBook
 Organic Synthesis Portal
 Wordpress
 Chemical Book

 Kunrilataj kemiaĵoj 

 Vidu ankaŭ 
 Ketonoj
 Ciklopropano
 Ciklopropeno
 Ciklobutano
 Ciklopentano
 Cikloheksano
 Cikloheptano

 Referencoj 

Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Ciklaj kombinaĵoj