Felice Fontana

Gasparo Ferdinando Feliĉe Fontana (1730-1805) estis itala fiziologo, kuracisto, toksologo, oftalmologo, naturalisto kaj esploristo pri la homokulo. Mikroskopiisto inter la plej grandaj en la 18-a jarcento li penis elmontri la spasma strukturo de la viva materio kaj li estas konsiderata, dank'al siaj mikroskopaj observoj, la antaŭanton pri la ĉelteorio. Lia scienca aktiveco ampleksis diversajn kampojn, tiaj kiaj la fiziologio, zoologio, parazitologio, fiziko, kemio kaj la natursciencojn. Li estis frato de la itala matematikisto Gregorio Fontana (1735-1803).

 Vivo 
250px|eta|maldekstra|<center>"Pri la movoj de la iriso",verko eldonita en Lucca, 1765<center>
Li devenis de modesta familio kaj estis la tria infano el naŭ gefratoj. Li komencis siajn unuajn studojn ĉe Giovanni Battista Graser (1718-1786) kaj Girolamo Tartarotti (1706-1761) kaj pli malfrue li studis en Verono, Parmo, Bolonjo, Padovo, Romo kaj Florenco. En 1755 li kunlaboris kun Leopoldo Caldani (1725-1813) pri la "iritebleco kaj sentiveco de la nervoj en bestoj".

En 1753, li iĝis membro de la "Accademia degli Roveretana Agiati". En 1766, li estis invitata al la Universitato de Pizo kaj iĝas fizikisto en la kortego de la granda duko Leopoldo la 2-a, al kiu li organizis la Reĝan Muzeon pri Fiziko kaj Naturhistorio, malfermita al la publiko en 1775. Tie li kunigis riĉajn kolektojn da bestoj, plantoj, mineraloj kaj preparis la faman kolekto pri vaksaj anatomiaĵoj.

Krom liaj esploroj pri la muskola iritebleco, li ankaŭ sin dediĉis al la studoj pri la iriza streĉiĝo (el kiu li malkovris la kanalon kiu portas lian nomon) kaj pri la efektoj de la veneno de la viperoj kaj pri aliaj toksaj substancoj. Feliĉe Fontano sukcesis malkovri kaj priskribi la nervajn fibrojn (aŭ "nervajn primitivajn cilindrojn") kaj distingis la aksononLa aksono estas parto de la neŭrono respondeca pri la kondukado de la elektraj impulsoj, kiu iras el la ĉelkorpo ĝis alia loko pli malproksima, tia ia ia muskolo aŭ alia neŭrono., la neŭrilemonLa neŭrolemo aŭ "tego de Schwann" estas la plej ekstera nukleohava citoplasma tavolo el la ĉeloj de Schwann, ankaŭ konata kiel neŭrolemocitoj ĉirkaŭantaj la aksono de la neŭrono. Ĝi formas la plej ekstera tavolo de la nerva fibro en la periferia nerva sistemo., kaj la endoneŭra ingoDicionário de psicologia (3 volumes capa dura), Eysenck, H. J. kaj sinsekve elmontris la regeneriĝon de la rompitaj nervoĉeloj. Interalie li priskribis la strukturon de la striohava muskola fibro kaj observis la nukleon de la besto- kaj planto-ĉeloj.

Kune kun Giovanni Francesco Cigna (1734-1790), Saluzzo di Monesiglio (1734-1810), Alessandro Volta (1745-1827), Marsilio Landriani (1751-1815), li estis promocianto de la pneŭma kemio, la studo pri la kemiaj proprecoj de la gasoj. Li elpensis aparaton, konatan kiel eŭdiometro, por analizado de la gasoj. Li eksperimente elmontris la validecon de la "leĝo de Boyle kaj Edmé Mariotte (1620-1684)" al sennombraj gasoj de la aero. Per tre sprita proceduro, li elmontris ke interŝanĝo de varmo ne akompanatas de respektiva variaĵo de korpo-maso

 Ilustraĵoj medicinaj 

 Verkaro 

 De irritabilitatis legibus nunc primus sancitis dissertatio, 1767
 Richerche Fisiche Sopra Il Veleno Della Vipere, 1767
 Ricerche filosofiche sopra la fisica animale, 1775
 Opuscoli scientifici, 1787
 Opuscules physiques et chymiques de M. F. Fontana ..., 1784
 Descrizione e usi di alcuni stromenti per misurare la salubrità dell'aria, 1775
 Lettera sul l'epididime 1767
 Dei moti dell'iride (Lucca, 1765);
 Nuove osservazioni sopra i globetti rossi del sangue (1766);
 Ricerche fisiche sopra l'aria fissa (Florenco, 1775);
 Recherches physiques sur la nature de l'air nitreux et de l'air déphlogistiqué (Paris, 1776);
 Opuscoli scientifici (Florenco, 1783).
 Opuscoli scientifici di Felice Fontana fisico della persona di S.A.R. l ..., 1787
 Osservazioni sopra la ruggine del grano, 1787
 Lettera al chiarissimo professore Scarpa sopra il calore naturale delle ..., 1805

 Literaturo 
 Francesco Redi on Vipers, Francesco Redi
 Perspectives in Molecular Toxinology, A. Ménez
 Il Museo di storia naturale dell'Università degli studi di Firenze, Giulio Barsanti, Guido Chelazzi
 Issues in Anatomy, Physiology, Metabolism, Morphology, and Human Biology ...
 The Exceptional Woman: Elisabeth Vigee-Lebrun and the Cultural Politics of Art, Mary D. Sheriff
 Philosophical Transactions, Giving Some Account of the Present ..., Volume 66
 Enciclopedia Biografica degli Italiani

 Vidu ankaŭ 
 Evangelista Torricelli (1608-1647)
 Albrecht von Haller (1708-1777)
 Leopoldo Caldani (1725-1813)
 Giovanni Francesco Cigna (1734-1790)
 Torbern Bergman (1735-1784)
 Clemente Susini (1754-1814)

 Referencoj 

Kategorio:Kuracistoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Italaj kuracistoj
Kategorio:Italaj fiziologoj
Kategorio:Italaj toksologoj
Kategorio:Italaj oftalmologoj
Kategorio:Italaj natursciencistoj
Kategorio:Membroj de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj