Teucrium chamaedrys

La nobla teŭkrio   (Teucrium chamaedrys) estas planto el la familio de la Lamiacoj (Lamiaceae) el la genro de la Teŭkrio (Teucrium).

 Priskribo 
La planto estas duonarbusto kun  stolonoj. La tigo estas 10 ĝis 30 cm alta, vertikala kaj en la suba parto lignigita, sube disbranĉita kaj harenhava. La folioj havas mallongajn petiolojn, preskaŭ sidantajn, ovalajn kaj kojnforme mallarĝigitajn foliplatojn. Je ĉiu flanko estas 4 ĝis 8 dentoj, kiuj havas ambauflanke harojn.
eta|maldekstre|Floroj.
La floroj havas ĉ. 3 mm longajn petiolojn. La kaliko estas 6 ĝis 8 mm longa, kvinnombra kaj harenhava. La petioloj estas ĉ. 1 ĝis 1,5 cm longaj, rozeaj (malofte blankaj). La partofruktoj odoras arome.
La kromosomo-nombro estas  2n = 60, 64 aŭ 96.

 Disvastigo 
La nobla teŭkrio kreskas dise kaj ofte grupe en t.n. sunaj kalk-malfekundaj herbejoj kaj en maldensaj kverkaroj kaj pinaroj. En Mezeŭropo ĝi estas specio de la ordo Brometalia, kreskas ankaŭ kune kun Geranium sanguinei, Erik-pinio kaj Quercetalia pubescentis.
Ĝi ŝatas bazriĉajn, ekstreme nitrogenmalriĉajn grundojn kaj montras sekan grundon. Ĝi ŝatas varmon kaj lumon. En suda Germanujo ĝi kreskas relative ofte.

 Ekologio 
La teŭkrio nur lignigas ĉe la malsupra parto de la tigo (duonarbusto), ĝi estas rampanta planto. Ĝi toleras sekecon kaj havas radikojn ĝis profundeco de 1,2 m, ĝiaj folioj estas malfajnaj, kaj dum vintre verdaj. La tigoj estas harenhavaj. La planto enhavas multe da eteraj oleoj.

La kamerfruktoj estas en matura stadio ĉirkaŭitaj de dikblovita kaliko, kiu servas kiel ventokoridoro.
eta|mallarĝfolia nobelteŭkrio (Teucrium chamaedrys subsp. germanicum)

 Sistematiko 
Jenaj subgenroj kaj varioj povas esti distingitaj  :
 Teucrium chamaedrys subsp. albarracinii (PAU) RECH.f.: Ĝia hejmregiono estas Hispanujo kaj Francujo.
 Teucrium chamaedrys subsp. algeriense RECH.f.): Ĝi kreskas en Alĝerio.
 larĝfolia teŭkrio  (Teucrium chamaedrys ssp. chamaedrys): Ĝi kreskas de Eŭropo ĝis Irano.
 mallarĝfolia Teŭkrio (Teucrium chamaedrys ssp. germanicum (F.HERM.) RECH.F.): Ĝi kreskas en Mezeŭropo .
 Teucrium chamaedrys subsp. gracile (BATT.) RECH.f.: Ĝi kreskas en Alĝerio kaj Maroko.
 Teucrium chamaedrys subsp. lydium O.SCHWARZ: Ĝi kreskas en Turkujo.
 Teucrium chamaedrys var. multinodum BORDZ.: Ĝi kreskas en okcidenta Transkaŭkazio.
 Teucrium chamaedrys subsp. nuchense (K.KOCH) RECH.f.: Ĝi kreskas en Kaŭkazio.
 Teucrium chamaedrys subsp. olympicum RECH.f.: Ĝia hejmregiono estas Grekujo.
 Teucrium chamaedrys subsp. pectinatum RECH.f.: Ĝi kreskas en Francujo kaj Italujo.
 Teucrium chamaedrys subsp. pinnatifidum (SENNEN) RECH.f.: Hejmregiono Hispanio, Balearoj, Korsiko kaj suda Francujo.
 Teucrium chamaedrys subsp. sinuatum (CELAK.) RECH.f.: Ĝi hejmiĝas en Turkio, Irako kaj norda Irano.
 Teucrium chamaedrys subsp. syspirense (K.KOCH) RECH.f.: ĝi hejmiĝas en sudokcidenta Turkio, norda Turkio, kaj Krimeo.
 Teucrium chamaedrys subsp. tauricola RECH.f.:  Ĝi hejmiĝas de sudokcidenta Transkaŭkazio ĝis Sirio.
 Teucrium chamaedrys subsp. trapezunticum RECH.f.: Ĝi kreskas de la nordorienta Turkio ĝis la okcidenta Transkaŭkazio.

 Uzado 
La nobla teŭkrio havas efikon kontraŭ malario kaj podagro.

 Referencoj 

 Literaturo 
 Henning Haeupler, Thomas Muer: "Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutschlands". Herausgegeben vom Bundesamt für Naturschutz Deutschland. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart 2000, ISBN 3-8001-3364-4
 Werner Rothmaler: Exkursionsflora für die Gebiete der DDR und der BRD. Band 2: Gefäßpflanzen, 14. Auflage. Volk und Wissen, Berlin 1988, ISBN 3-06-012539-2
 Otto Schmeil, Jost Fitschen, Werner Rauh: Flora von Deutschland und seinen angrenzenden Gebieten. 84. Auflage. Quelle & Meyer, Heidelberg 1968.
 Urania Pflanzenreich. Band 3: Blütenpflanzen 1, 1. Ausgabe. Urania-Verlag, Leipzig 1991, ISBN 3-332-00367-4.
 Urania Pflanzenreich. Band 4: Blütenpflanzen 2, 1. Ausgabe. Urania-Verlag, Leipzig 1994, ISBN 3-332-00497-2.
 Ingrid und Peter Schönfelder: Das neue Handbuch der Heilpflanzen, Franckh-Kosmos Verlagsgesellschaft, 2011, ISBN 3-440-09387-5
 Ruprecht Düll, Herfried Kutzelnigg: Taschenlexikon der Pflanzen Deutschlands und angrenzender Länder, 7. Auflage, Quelle & Meyer-Verlag, 2011, ISBN 978-3-494-01424-1

 Eksteraj ligiloj 


 Thomas Meyer: Gamander  Datenblatt mit Bestimmungsschlüssel und Fotos bei Flora-de: Flora von Deutschland (alter Name der Webseite: Blumen in Schwaben)
 Bildoj: 
 Lexikon-Eintrag
 Synonyme

Kategorio:Teŭkrio
Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Ĝardenplantoj
Kategorio:Flaŭro de Afriko
Kategorio:Plantoj de Eŭropo
Kategorio:Plantoj de Azio