Ĝajnaj Agamoj

Agama (esperantigeble kiel agamoj) estas originalaj tekstoj de ĝajnismo bazitaj sur la diskurso de la tirthankara-oj. La diskurson liverita en  samavasarana (dia predikada halo) ili vokas Śhrut Jnāna. Ĝi konsistas el dek unu anga-oj kaj dek kvar purva-oj.Champat Rai Jain 1929, p. 135. La diskurson registris Ganadhara (ĉefaj disĉiploj) kaj ĝi estas kunmetita el dek du anga-oj (departementoj). Oni ĝenerale reprezentas ĝin kiel arbon kun dek du branĉoj.Champat Rai Jain 1929, p. 136. Tio ĉi formas la bazon de la Jaina Agamoj aŭ kanonoj. La ĝajnoj kredas, ke tiuj venis de Rishabhanatha, la unua tirthankara.Natubhai Shah 2004, p. 12.

La plej fruajn konatajn versiojn de ĝajnaj Agamoj oni skribis en Ardhamagadha Prakrito. Agama estas  Sanskrita vorto kiu signifas la 'venon' de doktrinaro per dissendo tra sinsekvaj aŭtoritataj instruistoj.Dundas 2002, p. 60.

 Historio 
Gautamasvami laŭdire kompilis la plej sanktan kanonajn tekstojn konsistantajn el dek du partoj, ankaŭ nomataj dek unu Anga-oj kaj dek kvar Pūrva-oj, pro tio ke la dekdua Anga konsistas el la dek kvar Pūrva-oj. La ĝajnoj diras, ke tiuj tekstoj enhavis la plej ampleksan kaj precizan priskribon de ĉiu lernaĵo kiun scii oni bezonas.Vijay K. Jain 2012, p. xi. La scion en tiuj tekstoj transdonis buŝe la instruistoj al siaj disĉiplaj sanktuloj.

Digambara sekto de ĝajnismo asertas, ke la Agamoj estis perditaj dum la sama malsatego kiel la purva-oj.Upinder Singh 2016, p. 444. Laŭ la Digambaroj, Āchārya Bhutabali estis la lasta asketo kiu havis partan scion de la originala kanono. Poste, kelkaj kleraj Āchārya-oj komencis restarigi, kompili kaj skribi la instruadojn de Sinjoro Mahavira, kiuj estis la temo de Agamoj.Vijay K. Jain 2012, p. xii. Sub la gvido fare de Āchārya Dharasen, en la unua jarcento p. K., du Āchārya-oj, Āchārya Pushpadant kaj Āchārya Bhutabali, tiujn instruadojn skribis. La du Āchārya-oj skribis, sur palmaj folioj, Ṣṭkhaṅḍāgama- inter la plej malnovaj konataj Digambara-ĝajnaj tekstoj. Tio okazis ĉirkaŭe 683 jarojn post la nirvana de Mahavira.

Laŭ kelkaj aŭtoroj oni kunmetis la ĝajnajn Agamojn komence de la 6-a jarcento a. K., laŭ la notita Hindologiisto Hermann Jacobi oni kunmetis la ĝajnan siddhanta-n iam ĉirkaŭ la fino de la 4-a aŭ la komenco de la 3-a jarcento a. K.Nagendra Kr. Singh. (2001). Encyclopedia of Jainism (Edited by Nagendra Kr. Singh). New Delhi: Anmol Publications. ISBN 81-261-0691-3 page 4308, ed. F. Max Müller. Paĝoj xlii - xliii La ĝenerala interkonsento inter okcidentaj scienculoj, kiel Ian Whicher kaj David Carpenter, estas ke la plej fruaj partoj de ĝajna siddhanta estis kunmetitaj ĉirkaŭ la 4-a aŭ 3-a jarcento a. K.Yoga: The Indian Tradition. Edited by Ian Whicher and David Carpenter. London: Routledgecurzon, 2003. ISBN 0-7007-1288-7 paĝo 64C. Chappie ( 1993) Nonviolence to Animals, Earth and Self in Asian Traditions. Albany: State University of New York Press. ISBN 0-7914-1497-3 paĝo 5 Tio ĉi povas malsekvi ĝajnan tradicion laŭ kiu la agaman literaturon kaj la Purva-ojn pasis po unu kapo de la ordo al siaj disĉiploj dum ĉirkaŭ 170 jaroj post la nirvana de Mahavira. Tamen, kun tempo, malfaciliĝis memori la tutan ĝajnan literaturon. En la 3-a jarcento a. K., Ĉandragupto Maŭrjo estis la reganto de Magadho kaj Bhadrabahu, (la lasta konanto kompletajn ĝajnajn agamojn) estis la kapo de ĝajna komunumo. Antaŭvidante  je 12 jaroj longan malsategon, Bhadrabahu iris suden al Karnatako kun siaj adeptojMelton & Baumann 2010, p. 1553. kaj Sthulabhadra, alia ĝajna monaĥo restis hejme. Dum tiu tempo la scio de la doktrino perdiĝis. Konsilion oni formis en Pataliputra : la adeptoj de Sthulbhadra dek unu tekstojn nomatajn Anga-oj kompilis kaj la restaĵon de la dek kvar purva-oj skribis en dekdua Anga, Ditthivaya. Pro la dek du jaroj de malsatego tre malfacilis por la ĝajnaj asketoj konservi la tutan kanonan literaturon. La Purva-oj aŭ la antikvaj tekstoj estis jam forgesitaj kaj perditaj post la malsatego. Laŭ Svetambara tradicio, la agamojn oni kolektis laŭ la kolektiva memoro de la asketoj en la unua konsilio de Pataliputra sub la intendantado de  Sthulibhadra proksimume inter la jaroj 463 kaj 367 a. K.

En 453 aŭ 466 p. K. la Vallabhi-a konsilio de la Svetambara-ĝajnaj monaĥoj rekompilis la Agamojn kaj registris ilin kiel manskribaĵoj sub la gvido de Acharya Shraman Devardhigani kune kun aliaj 500 ĝajnaj scienculoj. La ekzistantaj Svetambaraj tekstoj baziĝas sur la Vallabhi-aj konsiliaj tekstoj. Digambaroj malakceptas la aŭtoritaton de la Agamoj kompilitaj en Valabhi.Upinder Singh 2016, p. 26.

 Anga-oj 
eta|Tablo montranta la Anga-ojn
La scio de Shruta-Jnana (do tiu liverita fare de la tirtankaroj en la "dia predikada halo"), povas esti pri aferoj en la Anga-oj (Membroj aŭ ĝajnaj sanktaj libroj), aŭ pri aferoj ekster la Anga-oj.Jaini 1927, p. 12.

La Agamoj estis kunmetitaj el la sekvantaj kvardek ses tekstoj:
 Dek du Angā
  Ācāranga sūtra 
  Sūtrakrtanga 
  Sthānānga 
  Samavāyānga 
  Vyākhyāprajñapti aŭ Bhagavati sūtra 
  Jnātrdhārmakathāh 
  Upāsakadaśāh 
  Antakrddaaśāh 
  Anuttaraupapātikadaśāh 
  Praśnavyākaranani 
  Vipākaśruta 
  Drstivāda  (nun malaperinta)
 Ses Chedasūtra (Tekstoj rilataj al la konduto de (ge)monaĥoj)
 Ācāradaśāh
 Brhatkalpa
 Vyavahāra
 Niśītha
 Mahāniśītha
 Jītakalpa
 Kvar Mūlasūtra (Libroj kiuj provizas bazon en la pli fruaj stadioj de la monakeco)
 Daśavaikālika
 Uttarādhyayana
 ĀVaśyaka
 Pindaniryukyti
 Dek Prakīrnaka sūtra (Tekstoj pri sendependaj temoj aŭ pri diversaĵoj)
 Catuhśarana
 Āturapratyākhyanā
 Bhaktaparijñā
 Samstāraka
 Tandulavaicarika
 Candravedhyāka
 Devendrastava
 Ganividyā
  Mahāpratyākhyanā
 Vīrastava
 Du Cūlikasūtra (La libroj kiuj cetere plibonigas aŭ ornamas la signifon de Anga-oj)
 Nandī-sūtra
 Anuyogadvāra-sūtra

 Ĝajna literaturo 
La digambara sekto asertas ke la originalaj agamoj perdiĝis kaj koneblas nur unu anga. La plej aŭtoritata ĝajna teksto, akceptata kaj de Digambara kaj Svetambera estas Tattvartha Sutra. Ĝi estas la unua ĝajna sankta libro skribita en Sanskrito.Vijay K. Jain 2011, p. vi. Alia Sanskrita ĝajna literaturo inkluzivas śrāvakācāra-ojn kiel la Ratnakaranda śrāvakācāra.

Digambaroj grupigas tekstojn laŭ kvar literaturaj kategorioj nomataj 'ekspozicioj' (anuyoga).Dundas 2002, p. 80. La 'unua' (prathma) ekspozicio enhavas Digambarajn versiojn de la Universala Historio; la 'kalkula' (karana) ekspozicio enhavas laborojn pri kosmologio; la 'konduta' (charana) ekspozicio inkluzivas tekstojn pri konvena konduto por monaĥoj kaj laikaj homoj.

 Lingvoj de Agamoj 
La ĝajna literaturo inkluzivas kaj religiajn tekstojn kaj librojn pri ĝenerale laikaj temoj kiel sciencoj, historio kaj gramatiko. La ĝajnoj uzis plurajn lingvojn dum malsamaj tempoj kaj en malsamaj regionoj de Bharato. Kiel dirite ĉi-supre, la plej fruajn konatajn versiojn de ĝajnaj Agamoj oni skribis Prakrite.Dundas 2002, p. 60-63.Cort 2010, p. 100-101.Cort 1998, p. 6.
 Prakrito
 Prakrita literaturo inkluzivas la Agamojn, Aagam-tulya-jn tekstojn kaj Siddhanta-jn tekstojn. La dialekton uzitan por skribi multaj de ĉi tiuj tekstoj, oni nomas ĝajna prakrito. Skribo en prakritaj lingvoj ĉesis ĉirkaŭ la 10-a jarcento p. K.
 Tamila lingvo
 Kelkaj el la fruaj Tamilaj klasikaĵoj kiel Valayapathi, Silappatikaram kaj Civaka Cintamani estas verkoj ĝajnaj aŭ ĝajn-sekvaj.

 Graveco 
Por ĝajnoj, iliaj sanktaj libroj reprezentas la ekzaktajn vortojn de Mahāvīra kaj de ties antaŭloj nur tiusence, ke la Agamo estas serio de senkomencaj, senfinaj kaj fiksaj veroj, tradicio sen ajna deveno, homa aŭ dia, kiu en ĉi tiu monda epoko estis transdonita tra Sudharman, la lasta supervivinta disĉiplo de Mahavira.Dundas 2002, p. 61.

 Galerio 

 Referencoj 

 Literaturo 
 Cort, John E. (eldoninto) 






 Melton, J. Gordon kaj Baumann, Martin (eldonintoj) 



Kromaj legadoj
 Stevenson, John (1848), The Kalpa Sutra and Nava Tatva (tr. from Magadhi), Bernard Quaritch, London 
  Edward Thomas (1877), Jainism, London, Trübner & co. 
  Hermann Jacobi (1884), Jaina Sutras Part I (Akaranga Sutra & Kalpa Sutra), Oxford, The Clarendon press 
  Hermann Jacobi (1884), Jaina Sutras Part II (Uttarâdhyayana Sutra & Sutrakritanga Sutra), Oxford, The Clarendon press 
  Sinclair Stevenson (1915), The Heart of Jainism, H. Milford: Oxford University Press 
  M. S. Ramaswami Ayyangar; B.  Seshagiri Rao (1922), Studies in South Indian Jainism, Premier Press, Madras 

 Vidu ankaŭ 
 Listo de ĝajnaj tekstoj

 Eksteraj ligiloj 
 http://www.AtmaDharma.com/jainbooks.html Originalaj ĝajnaj Libroj (Shastra) kun tradukoj en modernaj lingvoj kiel angla, hindia kaj guĝarata. Literaturo kiel Samaysaar de Kundkund Acharya, Niyamsaar, Pravachansaar, Panchastikay, Ashtphaud kaj centoj da aliaj ĉiuj en elŝutebla PDF-a formato.
 Jain Agams 
 Clay Sanskrit Library  eldonas klasikan Bharatan literaturon, inkluzive de verkoj de ĝajna literaturo, kun teksto kaj angla traduko sur la sama duobla paĝo. Ankaŭ proponas ĝi traserĉeblan tekstaron kaj elŝuteblaĵojn.

Kategorio:Ĝajnismo