Onkocerkozo

La onkocerkozo (PIV) estas okula malsano, kiun okazigas estas la parazita vermo Onchocerca volvulus. Ĝiaj simptomoj estas vida malkapablo, tuberoj sur haŭto, kaj forta jukado. Ĝi estas la dua infekta kialo de blindeco poste la konjunktivito. Ĝi estas trovebla en tropikaj regionoj de Afriko kaj Ameriko.

15-20 miliono homoj estas infektitaj per tiu malsano; el ili la vidado de 0,8 milionoj estas damaĝita. Pleje la onkocerkozo disvastiĝas en Afriko, sed ĝi estas trovebla ankaŭ en Jemen, Meza- kaj Suda-Ameriko.

La parazitan vermon disvastiĝas nigra muŝo el la ĝenro simulium (S. damnosum kaj S. neavei en Afriko, S. metallicum en Mez-Ameriko, S. ochraceum Mez- kaj Sud-Ameriko). Por la infektado la malsano bezonas multfojan mordon. La muŝoj vivas ĉe riveroj, el tiu venas la nomo de la malsano. Post la infekto la vermoj komencas multiĝi, kaj la larvoj igas en la haŭto. La vermoj adoleskis en 10 monatoj. Poste ili infektas la nekstan muŝon, kiu mordas la malsanulon. La vermoj povas vivi 17 jarojn en tuberoj de haŭto.

Oni povas rekoni la malsanon per multaj manieroj. Ekzemple oni metas la samplon en fiziologia solvaĵo, kaj atendas larvojn. Oni povas trovi larvojn en okulo, aŭ vermojn en tuberoj.

Oni mankas vakcionon kontraŭ la malsano, do oni povas antaŭmalhelpi ĝin nur per antaŭmalhelpo de mordoj per insektforpeliloj aŭ akomodaj vestoj. La malsanuloj, kaj por antaŭmalhelpo aliaj homgrupoj ricevas Ivermectin dufoje en jaro, kiu mortas larvojn, sed ne la plenkreskitajn vermojn. Kontraŭ ili oni povas uzi Suramin, kiu estis evolviginta kontraŭ dormomalsano. La doxiciklin malfortas la vermojn, ĉar ĝi mortas endosimbiontaj bakterioj, kaj faras la inojn en 6 semajnoj malfekundaj.Doxycyclin zur Chemotherapie der Filariosen: Elimination von Wolbachien, essenziellen bakteriellen Endosymbionten in den Würmern  Tiu estas rekomendita en iuj kazoj. Ankaŭ helpas la kirurgia detranĉado la tuberoj.

Plej fruze Rodolfo Robles asociis la vermon kun la malsano. La MOS rekonas ĝin esti malzorgita.

Ĝi tre disvastiĝas en la 1970aj jaroj, precipe en Burkina Faso. Preter sanaj damaĝo ĝi nocis ankaŭ la terkulturon, kiu okazis malsategon. La farmeroj forkuris el fekundaj fluovaloj pro la malsano. La MOS lunĉis programon kontraŭ ĝi en 1974. Participiantaj landoj estis Benin, Burkina Faso, Ghana, Ebur-Boardo, Mali, Niger kaj Togo. Guinea, Guinea-Bissau, Senegal kaj Sierra Leone aliĝis en 1984.Ellen de Nesnera: River blindness battle: A success story. In: Africa Report. Jhg. 31 Nr. 1, Januar/Februar 1986, S. 31.

Ili ne konis specialan kuracilon. Ili uzis dietilkarbamazinon, kiu okazis severajn kromefikojn: ekzemple urtikarion, edemon, taĥikardion kaj malgrandan sangopreson. Ili ankaŭ ekstermis musojn, kaj allogi novajn loĝantojn en fekundaj fluovaloj. Ekde 1988 ili uzas novajn medikamentojn Mectizan kaj kuracilojn kun virkstofo ivermectin. En 1995 la programo ricevas novan nomon, kaj distastiĝis en 24 landoj. Ĝis 2012 ili kuracis pli ol 100 miliono homojn, kaj distastiĝis en la pli ol 95% de infektitaj regionoj.

La amerika programo lanĉigis en 2011 en 13 regionoj de 6 landoj (Brazilio, Kolumbio, Ecuador, Guatemala, Mexiko, Venezuela).Ken Gustavsen, Adrian Hopkins, Mauricio Sauerbrey: Onchocerciasis in the Americas: from arrival to (near) elimination. In: Parasites & Vectors. 4, 2011, S. 205, doi:10.1186/1756-3305-4-205. Ili povis ekstermigi la malsanon el iuj landoj (Kolumbio 2013, Ecuador 2014, Mexiko 2015). En autumno de 2015 ili riportis, ke ĝi en suda Ameriko estas trovebla nur ĉirkaŭ la limo de Brazilio kaj Venezuelo.

En 2015 William C. Campbell kaj Satoshi Ōmura ricevis duonon de Nobela premio por la Avermectin, kiu estas grava ilo kontraŭ vermoj kaj por venki onkocerkozon.

 Referencoj 

Kategorio:Helmintozoj
Kategorio:Sindromoj en oftalmologio
Kategorio:Parazitozoj de homoj
Kategorio:Tropikaj malsanoj
Kategorio:Neglektitaj tropikaj malsanoj