Árpád Rátkai

Árpád Rátkai (naskiĝis  la 11-an de septembro 1939, en Szeged —)Provizanto de datumoj: Hungaria Esperanto-Asocio, Aliro: 22.07.2023. estas hungara esperantisto, esploristo kaj verkisto. Li studis la epokon de fruaj esperantistoj (komencaj jardekoj de la 20-a jarcento) kun emfazo al hungaraj intelektuloj,Árpád Rátkai, "La beletra rondo de la revuo Nyugat kaj la Internacia Lingvo", Beletra Almanako (8), Novjorko, Mondial, junio 2010, paĝoj 63-95. Ido-konflikto kaj ĝis la Dua Mondmilito).Ido en Hungario,   Alirita la 4an de Oktobro 2016. Li verkas kaj en hungara kaj en Esperanto.

Vivo
Diplomo pri mezlerneja instruisto de geografio kaj biologio 1957-1962. Estis eduk-instruisto en kolegio, instruis en elementa lernejo, gimnazio, parti-lernejo (Katedro Historio de Laborista Movado), altlernejo JGYTF (Katedro Geografio), universitato ELTE, Budapest (Katedro Ĝenerala kaj Aplikata Lingvistiko, ELTE), ĉefkonsilisto pri minoritataj aferoj en la urbestra oficejo de Szeged, minoritat-politika analizisto de la Fondaĵo Bibó István kaj minoritat-politika konsilisto de aliaj organizaĵoj. Studoj pri esperantologio-interlingvistiko (60), geografio (20), minoritat-politiko (36) politik-historio, satiroj, artikoloj en enciklopedioj ktp. 
E-isto ekde 1957, ŝtata supera lingvoekzameno 1973. Organizanto de Internaciaj Pedagogaj Esperanto-Seminarioj en 1968 k 1969. Lekciisto pri movadhistorio en la Esperanto-fako kaj int. postdiplomaj kursoj de la univ. ELTE, ekzamenisto de la landa Lingvoekzamena Komitato (1986-2002), poste ekzamenisto de la Lingvoekzamena Centro Origo (2002-2005). E-on instruis 1964-2005.
Membro de Universala Esperanto-Asocio ekde 1968, de Hungara (ekde 1991 Hungaria) Esperanto-Asocio ekde 1964, ĝia dumviva membro ekde 1987, sekretario (1966-1969), poste prezidanto (okdekaj jaroj) de Csongrád-departamenta Komitato.  Landa Komitatano (1968-1991), membro de la landa prezidio, (1974-1994), vicprezidanto (1987-1992) kaj prezidanto (1992-1994), delegito de la landa asembleo (2002-2008).
Esperantologiaj/interlingvistikaj studoj: plejparte movadhistoriaj, krome pedagogiaj (precipe pri denaskismo) kaj teoriaj (precipe pri internacia lingvouzo). Esperant-rilataj artikoloj en enciklopedioj: Magyar életrajzi lexikon 1978-1991, Cambridge enciklopédia, Magyar nagylexikon, Magyar katolikus lexikon, Pedagógiai lexikon, ktp.
Emerita ekde 2000.

Familio
Edzino:Erzsébet Rátkai, infanoj: Zsuzsanna (1968), Zoltán (1979), Katalin (1981)

Ĉefverkoj

Esperantologio, interlingvistiko

 Informfalsantoj kontraŭ Lazar Markoviĉ Zamenhof.  = Beletra Almanako nr. 22. New York, 2015. feb. p. 57-64.
 Adathamisítók Lazar Markovics Zamenhof ellen 2014:02-22 
 Literaci skupieni wokól wȩgierski czasopisma „Nyugat” a jȩzyk miȩdzynarodowy. = Porównania / Comparasions / Сравнения. vol. 9. Poznań, 2011. p. 280-291. – Czasopismo poświecone zagadnieniom komparatystyki literackiej oraz studiom interdysciplinarnym. / A Journal on comparative literature and interdisciplinary studies. / Журнал. посвяённый проблемам литературной компаративистики и еждисциплинарным исследованиям. – Przełożyl z esperanta na język polski Zbigniew Kornicki.
 La beletra rondo de la revuo Nyugat kaj la Internacia Lingvo. Ignotus, Babits, Ady, Kosztolányi, Karinthy, Juhász kaj Esperanto. = Beletra Almanako. (New York, NY) Nr. 8. Junio 2010. p. 63-95. – Samloke p. 48-49. aperis teksto de Frigyes Karinthy: Parolado en la 10a kongreso de Internaqcia PEN-Klubo, kiun el la franca tradukis  István Ertl. – Hungara varianto de la eseo: nr. 52. de tiu ĉi listo.
 Langlet és a hálátlan Budapest. = Népszabadság. 2010-01-19. p.13. 
 Pont az eszperantó? = Népszabadság. 2009-09-25. 
 Frigyes Karinthy la esperantisto. = Abunda fonto. Memorlibro omaĝe al Prof. István Szerdahelyi. Red. Ilona Koutny. Poznań: ProDruk & Steleto, 2009. p. 340-347.
 Lazar Markoviĉ Zamenhof kaj la Zamenhof-falsaĵaro. = Esperantologio. 2009. Nr. 4. p. 61-92. 
 A Nyugat köre és a nemzetközi nyelv. Ignotus, Babits, Ady, Kosztolányi, Karinthy, Juhász és az eszperantó. = Polísz. nr. 121. 2009. február.p. 70-91. – La esperantlingva varianto de la artikolo sub la nr. 57.
 Eszperantáliák Magyarországon és néhány határon túli településen. Utolsó módosítás: 2006-06-30. 
 Ido en Hungario. = Progreso (Amsterdam – ISSN 0048-5489). Nr. 327. 2003. jan-apr. 16-47 (Ido-traduko de la studo sub nr. 49.)
 Ido en Hungario. = Studoj pri interlingvistiko / Studien zur Interlinguistik. Festlibro omaĝe al la 60-jariĝo de Detlev Blanke. Red. Sabine Fiedler / Liu Haitao. Dobrichovice-Praha: Kava-Pech, 2001. 736p. ISBN 80 85853 53 1. Kun resumoj  en la angla kaj germana/Esperanto. 217-243 – (Zusammenfassung: Ido in Ungarn. 217 – 
Abstract: Ido in Hungary. 217) 
 A nemzetközi nyelvi mozgalom kezdete és nyelv(tervezet)váltása Magyarországon. = A nyelv mint szellemi és gazdasági tőke. VII. Magyar Alkalmazott Nyelvészeti Konferencia. Szombathely, 1998. április 16-18. Vol. 3. Szerk. Blaskó Mária, Kohn János. Szombathely: Magyar Alkalmazott Nyelvészek és Nyelvtanárok Egyesülete, 1999. 283-288 (Komenco kaj lingvo(projekto)ŝanĝo de la internacialingva movado en Hungario)
 Eszperantó vonatkozású szócikkek a kurrens magyar lexikonokban. = Debrecena Bulteno.  nr. 112. majo 1999. 18-26
(Esperant-rilataj artikoloj en la nuntempe uzataj hungaraj enciklopedioj) 
 Tezoj pri la lingvoplanado kaj pri la Internacia Lingvo. = Memorlibro. Kolekto de la prelegoj dum la solena internacia konferenco organizita okaze de la tridekjariĝo de la universitata fako Esperantologio. Budapeŝto, 17/18-04-1997. Emlékkötet. Az eszperantológia egyetemi szak harminc éves fennállása alkalmából rendezett nemzetközi ünnepi konferencia előadásainak gyűjteményes kiadása. Szerk. Gecső Tamás és Varga-Haszonits Zsuzsa. Budapest, ELTE, 1998. ISBN 963 7647 66 X. 332-338
 La internacilingva movado en Hungario ĝis la apero de Esperanto. = Memorlibro. Kolekto de la prelegoj dum la solena internacia konferenco organizita okaze de la tridekjariĝo de la universitata fako Esperantologio. Budapeŝto, 17/18-04-1997. Emlékkötet. Az eszperantológia egyetemi szak harminc éves fennállása alkalmából rendezett nemzetközi ünnepi konferencia előadásainak gyűjteményes kiadása. Szerk. Gecső Tamás és Varga-Haszonits Zsuzsa. Budapest, ELTE, 1998. ISBN 963 7647 66 X. 462-491
 Lingvoplanado en Hungario. = Memorlibro. Kolekto de la prelegoj dum la solena internacia konferenco organizita okaze de la tridekjariĝo de la universitata fako Esperantologio. Budapeŝto, 17/18-04-1997. Emlékkötet. Az eszperantológia egyetemi szak harminc éves fennállása alkalmából rendezett nemzetközi ünnepi konferencia előadásainak gyűjteményes kiadása. Szerk. Gecső Tamás és Varga-Haszonits Zsuzsa. Budapest, ELTE, 1998. ISBN 963 7647 66 X. 442-461
 A nemzetközi nyelvi mozgalom magyarországi története. [1879-1989. Kronológia]. = Szerdahelyi István, Koutny Ilona: Magyar-eszperantó szótár. Magyarországi Eszperantó Szövetség, 199?.  – CD-lemez. –  41584 bájt
(Hungaria historio de la internacilingva movado. [1879-1989. Kronologio] CD. 41584 bytes) 
 Nodoj de nia historio: Simbolo: La stelo kaj la flago. = Esperanto. nr. 1059. 87(1994):5(maj). 
 Nodoj de nia historio: Himno. = Esperanto. nr. 1058. 87(1994):4(apr). 
 Origino de socia doktrino. [Comenius pri esenco de internacia lingvo.] = Esperanto. nr. 1054. 86(1993):12(dec). 
 Severe konfidence! [Sekreta dokumento el 1960 pri transformo de HEK al Hungara Esperanto-Asocio] = Esperanto. nr. 1050. 86(1993):7-8(jul-aug). 
 Landaro de iluzioj. = Esperanto. nr. 1050. 86(1993):7-8(jul-aug). 
 La plej fama Zamenhof-strato. = Esperanto. nr. 1049. 86(1993):6(jun). 107. – (Kun Zofia Banet-Fornalowa)
 Nomoj de Lazar Markoviĉ Zamenhof. = Eventoj. 1992. nr.20. 1
 Gravaj rondciferaj jubileoj de HEA. = Hungara Fervojista Mondo. 35(1992):3. 46-48
 György Ferencz =  Hungara Fervojista Mondo. 34(1991):2.20
 A Magyar Eszperantó Szövetség és a nemzetközi nyelvi mozgalom Magyarországon. Budapest: Magyar Eszperantó Szövetség, 1991. 48 p. ISBN 963 571 422 X , (Hungara Esperanto-Asocio kaj la internacilingva movado en Hungario)
 Kiuj kaj kiom da lingvoj denaskaj? = Internacia Pedagogia Revuo. 1991. nr. 4. p. 8-10
 HEA en ŝanĝiĝanta socio. = Hungara Informilo. 1991:11. 128-129
 Simboliko de la Internacia Lingvo. = Eventoj. nr. 8. 1992. jun. 1 – Represo sen la ilustraĵoj: Eventoj. nr. 226. 2002. mar. 2
 Kio nova en Orienta Eŭropo? = Esperanto. nr.1014. 83(1990):6(jun). 119-121
 Nia asocio en majo 1990. = Budapeŝta Informilo. Nr.238. 21.j. 1990-04-15. 5
 HEA kaj la politikaj ŝanĝoj en Hungario. = Budapeŝta Informilo. Nr.237. 21.j. 1990-04-01. 1-2
 Kiu estas kiu? La distingitoj pro esperantista agado en Hungario. [162 biografioj] Budapest: Hungara Esperanto-Asocio, 1989. 55 p. [eldonaĵo por interna disvastigo]
 Sovetia Esperanto-panoramo. = Budapeŝta Informilo. Nr.227-228. 20.j. 1989.sep-okt. 8-9
 Longa marŝo de la movado en Orienta Eŭropo. = Hungara Vivo. 1989. nr. 3-4. 86-89
 Emlékezés Röszler Jánosra. = Csongrád Megyei Hírlap. Megyei kiad. 1986-11-22. 5	(Biografio de János Röszler je la datreveno de lia 80-a naskiĝtago)
 Deklaritaj celoj de la hungaria Esperanto-movado. = Strategiaj demandoj de la Esperanto-komunumo. La 1-a internacia simpozio, Varsovio, 1984-04-24/28. Red. Czesław Biedulski. Varsovio, 1985. 84-92
 Ĉapitroj el la historio de la internacilingva movado. = Hungara Vivo. (en felietonoj:) 1982. n-roj 1-6. 10-11, 56-57, 88-89, 134-135, 172-173, 212-213. 1983. n-roj 1-4. 14-15, 56-57, 94-95, 136-137. 1984. nr. 1. 16-17 – La titoloj sinsekve: La teorio kaj la teoriulo / La pramovado / La iniciatoro kaj la iniciato / La movado lingvigas la lingvoplanon / Naskiĝo de du tendencoj / Naskiĝo de la laborista esperantista movado / Inter rifoj de milito kaj paco / Sennaciismo senmaske / Ido-movado – ĉu nia malamiko? / Sovetaj radikoj / Esperantistoj kontraŭ la faŝismo
 A Csongrád megyei munkáseszperantisták nemzetközi kapcsolatai a húszas és harmincas években.  = MSZMP Csongrád Megyei Bizottsága Oktatási Igazgatóságának Évkönyve. Szeged, 1983. 137-151 = (kivonat:) Csongrád Megyei Hírlap. 1983-07-26/29. (La internaciaj kontaktoj de la laboristaj esperantistoj de Csongrád departamento en la dudekaj kaj tridekaj jaroj)
 Sistemo de transnacia lingvouzo. = Miscellanea interlinguistica. Red. Szerdahelyi István. Tankönyvkiadó, 1980. 197-204
 Fruaj socialismaj konceptoj pri la lingva futuro de la homaro. = Miscellanea interlinguistica. Red. Szerdahelyi István. Tankönyvkiadó, 1980. 107-121
 Verda estas nia plago. = Hungara Vivo. nr. 91. 1980. nr.3. 88 = http://www.angelfire.com/ny2/ts/ratkai.html#plago
 Emlékezés Kovács Istvánra. = Délmagyarország. 1979-09-01. 5. = Csongrád Megyei Hírlap. 1979-09-01. p.3
(Biografio de István Kovács je la 75-a datreveno de lia naskiĝo)
 Problemoj de movadhistoriaj esploroj. = La Internacia Lingvo. Sciencaj aspektoj. Red. Detlev Blanke. Berlin: Kulturligo de GDR, 1979. 16-22
 Klasika sistemo de la internacia lingvouzo. = La Internacia Lingvo. Sciencaj aspektoj. Red. Detlev Blanke. Berlin: Kulturligo de GDR, 1979. 3-16
 La internacilingva movado kiel kreinto de la Internacia Lingvo. = Socipolitikaj aspektoj de la Esperanto-movado. Red. Detlev Blanke. Budapest, 1978. 166-181. - (2. eld. 1986).
 Socialismaj teorioj kaj la Internacia Laborista Asocio pri la Universala Lingvo. = Socipolitikaj aspektoj de la Esperanto-movado. Red. Detlev Blanke. Budapest, 1978. 13-30. -  (2. eld. 1986.)
 Starto de nia movado: 1879. = Paco. Budapest: Mondpaca Esperantista Movado, 1978. 20-21
 La esperantisto Aurél Ŝtromfeld. = Kongresa Libro de la 27-a Hungarlanda Esperanto-Kongreso, Bp., 1978, 17–22.
 Stromfeld Aurél és az eszperantó mozgalom. = A Politikai Főiskola Közleményei. 23. sz. 1978. 2.sz. 103-109
(Aurél Stromfeld kaj la Eseranto-movado)
 A makói munkáseszperantista mozgalom története. Makó: József Attila Múzeum, 1977. 20p. (A Makói József Attila Múzeum Füzetei. 21.)
(Historio de la laborista esperantista movado en Makó)
 Periodoj de nia movadhistorio ĝis la nuntempaj alternativoj. = Paco. Hungara eld. 1975. 13
 A munkáseszperantista mozgalom Hódmezővásárhelyen és Medgyesi János tevékenysége. = Vásárhelyi Tanulmányok. 4. Hódmezővásárhely, 1974[1975]. 79-97 – Klny.
(La laborista esperantista movado en Hódmezővásárhely kaj agado de János Medgyesi)
 Marx, la Internacia Laborist-Asocio kaj la lingva problemo. = Paco. Berlin: Mondpaca Esperantista Movado, 1973. 33-35
 A szegedi munkáseszperantista mozgalom létrejötte és megerősödése. 1914-1925. = MSZMP Csongrád megyei Bizottság Oktatási Igazgatóságának Évkönyve. Szeged, 1973. 47-65 – Klny. - Ismertette Péter László. Somogyi-könyvtári Műhely. 1974:2. 197-198
(Estiĝo kaj fortiĝo de la laborista esperantista movado en Szeged. 1914-1925)
 Medgyesi János. = Csongrád megye forradalmi harcosainak életrajzi gyűjteménye. Szeged: Magyar Szocialista Munkáspárt Csongrád megyei Bizottsága, 1973. 65
 A nemzetközi nyelv, a nemzetközi munkáseszperantista mozgalom előzményei és kialakulása. = MSZMP Csongrád megyei Bizottság Oktatási Igazgatóságának Évkönyve. Szeged, 1972. 51-69 – Klny.
(Antaŭhistorio kaj disvolviĝo de la Internacia Lingvo kaj internacia laborista esperantista movado)

Distingiloj
 Pro Esperanto Emlékérem - 1994 

Ano
 Hungaria Esperanto-Asocio (dunviva membro) - 1965
 Universala Esperanto-Asocio - 1968-2010

Referencoj

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj