Nicolau Dols Salas

Nicolau DOLS SALAS (naskiĝis la 6-an de decembro 1967 en Majorkurbo) estas esperantisto kaj lingvisto el Balearoj. De decembro 2021 li prezidas la Filologian Fakon de la Instituto de Katalunaj Studoj, kiu iel rolas kiel akademio de la kataluna lingvo.(ca) «Nicolau Dols, nou president de la Secció Filològica de l'IEC». El Butlletí de l'Institut d'Estudis Catalans, n-ro 263, decembro 2021.(ca) «Nicolau Dols, nou president de la Secció Filològica de l’IEC». Vilaweb, 20-a de decembro 2021.(eo) Esperantisto prezidos la katalunan akademion, Libera Folio, la 21-an de decembro 2021.

Nicolau Dols licenciiĝis pri Filozofio kaj Beletro (Kataluna Filologio) ĉe la Universitato de la Balearaj Insuloj (UIB), magistriĝis pri Filozofio ĉe la Universitato de Sheffield kaj pri Orient-aziaj Studoj ĉe la Malferma Universitato de Katalunio (UOC), kaj doktoriĝis pri Kataluna Filologio ĉe la Universitato de la Balearaj Insuloj, kun mencio pri eŭropa doktoriĝo. De 1990 ĝis 1992 li instruis la katalunan kiel lektoro en la Universitato de Sheffield, kvankam li jam apartenis al la instruantaro de UIB.(en) «Nicolau Dols Salas». ORCID.

Li direktis esplorprojektojn pri infana fonologio, historio de lingvistiko kaj analizo de tradukado. Liaj esplor-interesoj estas fonologia teorio, kataluna fonologio, infana fonologio, artefaritaj lingvoj, historio de lingvistiko kaj literatura tradukado.

Li instruas ĉe la Universitato de la Balearaj Insuloj ekde 1990. De 2014 li estas plenrajta membro de la Instituto pri Katalunaj Studoj (Institut d'Estudis Catalans, iaspeca kataluna akademio de sciencoj), kadre de ĝia Filologia Fako.(ca) «Nicolau Dols i José Enrique Gargallo, nous membres de la Secció Filològica». El Butlletí de l'Institut d'Estudis Catalans, n-ro 187, majo 2014.(ca) Forés, Albert. «"Nicolau Dols, nou membre numerari de l’IEC». Núvol, 27-an de majo 2014. La 17-an de decembro 2021 li estis elektita prezidanto de la fako por kvarjara mandatperiodo, kun la eblo kandidati por pliaj kvar jaroj. Li estas jam la dua esperantisto en tiu posteno. La alia esperantisto kiu prezidis filologian sekcion de la akademio estis Carles Riba, famega kataluna poeto kiu gajnis premion en la Esperantaj Floraj Ludoj de Barcelono en 1909, kiam li aĝis nur 15 aŭ 16.

Dols publikigis verkojn apartenantajn al diversaj fakoj: de lingvistiko ĝis literaturo, inkluzive de eseoj, poezio, tradukoj kaj sciencaj artikoloj. Unu el liaj elstaraj verkoj estas anglalingva gramatiko de la kataluna lingvo Catalan: a Comprehensive Grammar, kunaŭtorita de Max W. Wheeler kaj Alan Yates, publikigita en 1999.Wheeler, Max; Ibarz, Antonio; Yates, Alan; Dols, Nicolau. Catalan: A Comprehensive Grammar. London, New York: Psychology Press, 1999. ISBN 978-0-415-10342-8. Li verkis ankaŭ ĉapitron en la plurvoluma aŭtoritata Gramàtica del català contemporani [Gramatiko de la nuntempa  kataluna lingvo]: "Processos en grups consonàntics" [Procezoj en konsonantgrupoj] (2002).Solà, Joan (red.). Gramàtica del català contemporani: Volum 1, Introducció, fonètica i fonologia, morfologia. Barcelona: Empúries, 2002. ISBN 978-84-7596-907-7. Li kunaŭtoris la katalunan eldonon de la Eŭropa Eduka Tezaŭro (2003).Castells-Valdivielso, Margalida; Dols, Nicolau; Trobat, M; Mallart Navarra, Joan; Pujol, X;  Martín, Carina; Martín, Antoni. Tesaurus Europeu de l'Educació (versió catalana). Madrid: Ministerio de Educación, Cultura y Deporte, 2003. Pliaj liaj libroĉapitroj kaj fakaj artikoloj multnombras.(es) "Nicolau Alonso Dols Salas". Dialnet. [Konsulto: 10 novembro 2024].

Kiel literaturisto, li ĉefe editoris la verkojn de diversaj balearaj autoroj, kiel Antoni Maria Alcover, Blai Bonet kaj Guillem Cabrer. Pri la unua, li respondecas pri la kritika eldono de lia libro La pronúncia llatina entre catalans [La latina prononco de la katalunoj] (2004)Alcover, Antoni Maria. La pronúncia llatina entre catalans: estudis fonològics. L'Abadia de Montserrat, 2004. ISBN 978-84-8415-659-8. kaj en 2013 li publikigis libron titolitan Antoni M. Alcover i la Seu de Mallorca [Antoni M. Alcover kaj la Ĉefsidejo de Majorko].Fullana Puigserver, Pere; Dols Salas, Nicolau. Antoni Maria Alcover i la Seu de Mallorca. Palma: Capítol Catedral de Mallorca, 2013. ISBN 978-84-616-2615-1.

Dols elstaras ankaŭ kiel tradukisto. Libroforme, el la portugala katalunen li tradukis António Ferreira, Fernando Pessoa kaj José Cardoso Pires; de la kataluna hispanen, Blai Bonet kaj aliajn majorkajn poetojn; el la hispana katalunen, Diego Sabiote. En 2002, lia katalunigo de la Libro de Maltrankvilo (portugale: Livro do Desassossego; katalune: Llibre del desassossec) de Fernando Pessoa ricevis la premion Crítica Serra d'Or.

En 2020 aperis lia katalunlingva poemaro Feliç [Feliĉa].(ca) «Nicolau Dols. Col·lecció «Cadup» núm. 23». Godall Edicions. Pluraj liaj poemoj en esperanto aperis en Beletra Almanako. En la Belartaj Konkursoj de 2017 li gajnis la unuan premion en poezio per la poemo Pasio. Poemo en ses stacioj.

Dols instruis kadre de IKU-AIS dum la 94a UK en Bjalistoko (2009). En la studjaro 2014-2015 li anstataŭis John Wells kiel profesoro pri fonetiko (esperanta kaj ĝenerala) en la postgradaj Interlingvistikaj Studoj de la Universitato Adam Mickiewicz de Poznano, Pollando.

 Verkaro 
 Lingvistiko 
 Catalan: An Essential grammar. Milton Park, Abingdon, Oxon ; New York, NY : Routledge, 2017, kun Richard Michael Mansell.
 La pronúncia llatina entre catalans : estudis fonològics. Barcelono: Publicacions de l'Abadia de Montserrat, 2004, de Antoni Maria Alcover. Editorado kaj enkonduka studo.
 Gramàtica del català contemporani. Barcelono: Empúries, 2002.
 Material lingüístic en català per exploracions logoaudiomètriques. Majorkurbo: Universitat de les Illes Balears, 2000. Kun Ferran Tolosa Cabani kaj Brauli Montoya Abad. La libron akompanas tri diskoj.
 Catalan. A Comprehensive Grammar. Londono: Routledge, 1999, kun Max W. Wheeler kaj Alan Yates. Temas pri lia plej citata verko.

 Poezio 

 Feliç. Godall Edicions, 2020.

 Literaturo 
 Judes i la primavera, de Blai Bonet. Barcelono: Club Editor, 2016. Editorado kaj postparolo.
 Poesia completa, de Blai Bonet. Barcelono: Edicions de 1984, 2014. Kritika editorado kune kun Gabriel de la S. T. Sampol, kun antaŭparolo de Margalida Pons. La libro prezentas sepdek neeldonitajn poemojn.
 Poesia completa (obra publicada), de Guillem Cabrer i Borràs. Majorkurbo: Sa Nostra, Caixa de Balears, 2000. Editorado kaj enkonduka studo, kun Gabriel de la S. T. Sampol.
 Del vent i del paper (cinc glosadors de Vilafranca). Vilafranca (Palma de Mallorca). Obra Cultural Balear, Delegació de Vilafranca. Col·lecció "Es molí nou", no. 2, 1990. Kun Antònia M. Andreu i Busquets.

 Eseoj 
 Guillem Cabrer. Barcelono: Associació d'Escriptors en Llengua Catalana, 2006. Biografio kunverkita kun Josep M. Llompart, Jaume Santandreu kaj Gabriel Sabrafín.

 Tradukoj 
 Infantarà la nit, de Diego Sabiote. Majorkurbo: Lleonard Muntaner, 2010. El la hispana en la katalunan.
 Acrollam, de Biel Mesquida. Barcelono: El Aleph, 2009. El la kataluna en la hispanan.
 De profundis, vals lent, de José Cardoso Pires. Port de Pollença: Edicions del Salobre. Col·lecció Axiomes, 3, 2007. El la portugala en la katalunan.
 Antologia poètica / Antología poética, de Blai Bonet. Madrido: Calambur Editorial, 2004, kun Margalida Pons kaj Gabriel de la S. T. Sampol. Dulingva antologio, originale en la kataluna kaj en hispana traduko.
 Veinte poetas de las Baleares / Vint poetes de les Balears. Madrido: Calambur, 2002 (dua eldono, 2007), kun Pere Rosselló Bover (kiu elektis la poemojn) kaj Gabriel de la S. T. Sampol k.a. Dudek poetoj el Balearoj, originale en la kataluna kaj en hispana traduko.
 Llibre del desassossec: compost per Bernardo Soares, ajudant de comptable a la ciutat de Lisboa, de Fernando Pessoa. Barcelono: Quaderns Crema, 2002, kun Gabriel de la S. T. Sampol. El la portugala en la katalunan.
 Castro: tragèdia, de António Ferreira. Majorkurbo: Universitat de les Illes Balears, 1990. El la portugala en la katalunan.

 Artikoloj 
 (en) "Diversity, competence and standardization in Esperanto: hints and questions". Language, Information, and Communication, 10, 2015 (63-84).
 (en) "Phonology and morphology and the limits of freedom in an artificial language". Language, Information, and Communication, 7, 2012 (37-52).

 Premioj 

 2002. Premio de la Kritiko Serra d'Or 2002 pro la kataluna traduko de Libro de Maltrankvilo (portugale: Livro do Desassossego; katalune: Llibre del desassossec) de Fernando Pessoa.(ca) «Premis Crítica Serra d'Or». Enciclopèdia Catalana.
 2017, Belartaj Konkursoj de UEA. Unua premio pri poezio pro "Pasio. Poemo en ses stacioj".(eo) Prozo, teatraĵo kaj eseo sen unua premio, Libera Folio, la 28-an de julio 2017.

 Eksteraj ligiloj 
 (katalune) Poesia completa, de Blai Bonet (libroprezento).
 (katalune) «La bellesa de les dones i el pes ideal de la síl·laba en esperanto» [La beleco de la virinoj kaj la ideala pezo de silabo en esperanto]. Kataluna Esperantisto n-ro 366, p. 14-23, decembro 2016.
 (angle) «Phonology and morphology and the limits of freedom in an artificial language». Język. Komunikacja. Informacja, 2012, vol. 7, p. 37-52.
 (esperante) «Alprenplanado de malpli uzata lingvo en multlingva socio». En Lingvoj de scienca komunikado kaj esplorado, 2011.

 Referencoj 

Kategorio:Esperantologoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Esperantlingvaj poetoj
Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Kategorio:Hispanaj lingvistoj
Kategorio:Balearoj
Kategorio:Katalunio
Kategorio:Instruistoj de la kataluna lingvo