Mahavira

Dum la sekvantaj tridek jaroj, li veturis tra Suda Azio por instrui ĝajnan filozofion. Mahaviro instruis ke necesis observi la votojn ahimsa (ne-perforton), satya (veron), asteya (ne-ŝtelon), brahmacharya (ĉastecon) kaj aparigraha (ne-alligiĝon) por levi la viv-kvaliton. Li instruis la principojn anekantavada (plurismo), syadvada kaj nayavada. La instruojn de Mahaviro kompilis Gautama Swami (lia ĉefa disĉiplo) kaj oni vokis tiujn instruojn (ĝajnaj) Agamoj. Plejparto de tiuj Agamoj ne haveblas hodiaŭ. Ĝajnoj kredas ke Mahaviro atingis moksha (liberiĝon el la ciklo de naskiĝo kaj morto) 72-jaraĝe.

Mahaviron oni ofte nomas la fondinto de ĝajnismo, sed tio li ne estis: la ĝajna tradicio rekonas liajn antaŭulojn kaj lin konsideras kiel la 24-an Tirtankaron.Wiley 2009, p.5-7 Krom tio, Parshvanatha (la 23-a tirtankaro) estis historia persono.Zimmer 1953, p. 220von Glasenapp 1999, p. 16-17Sangave 2001, p.128Dundas 2002, p. 30

 Nomoj 
Laŭ ĝajnaj tekstoj, la infanaĝa nomo de Mahaviro estis Vardhamāna ("la kreskanto"), pro la pliiĝanta prospero en la reĝlando je la tempo de lia naskiĝo.Kailash Chand Jain 1991, p.32 Lin oni nomis Mahavira ("la granda heroo") pro ties kuraĝaj agoj dum lia infanaĝo.Heehs 2002, p.93von Glasenapp 1999, p. 30von Dehsen 2013, p.121Shanti Lal Jain 1998, p. 50 Al Mahaviro oni donis la titolon Jīnā (esperantigeble kiel ĝinao, signifo: "la venkinto aŭ konkerinto (enajn malamikojn kiel alligitecon, fieron kaj avarecon)"); tiu titolo poste samsignifis kiel Tirthankara.Zimmer 1953, p. 223

Budhismaj tekstoj nomas Mahaviron Nigaṇṭha Jñātaputta.Winternitz 1993, p. 408 Nigaṇṭha signifas "sen nodo, ligo aŭ ŝnuro", kaj Jñātaputta (filo de Nata) referencas al lia devena klano kiel Jñāta aŭ Naya (Prakrit).von Dehsen 2013, p. 29Kailash Chand Jain 1991, p. 31 Li estas ankaŭ konata kiel ŝramano (serĉanto).

 Vivo 
En ĝajnismo, Tirthankara (River-transiriganto aŭ Instruanta Dio) signifas la fondinton de tirtha, do de trairejo tra la maro de senfinaj naskiĝoj kaj mortoj (nomata saṃsāra).Zimmer 1953, p.181Champat Rai Jain 1930, p.3 Laŭ la ĝajnaj tekstoj, dudek kvar Tirtankaroj gracas ĉiun duonon de la kosma tempa ciklo. Mahaviro estis la lasta Tirtankaro de avasarpani (ĉi-tempa malsupreniranta fazo). Heinrich Zimmer: "La ciklo de tempo kontinue rondiras, laŭ la ĝajnoj. La nunan "malsupreniran" (avasarpini) periodon antaŭis kaj sekvos "suprenira" (utsarpini). La vorto sarpini sugestas la movon de serpento ('sarpin'); ava- signifas "malsupren" kaj ut- signifas "supren"."(Zimmer p. 224) Samantabhadra, fama Digambara monaĥo, kiu vivis en la 2-a jarcento p. K., vokis la tīrtha-on de Mahaviro Sarvodaya (universala suprenigo).Jain & Upadhye 2000, p. 54

 Naskiĝo 
eta|La naskiĝo de Mahaviro, bildo el manskribaĵo de la Kalpa Sutra, ĉ. 1375-1400
Mahaviro estis ano de la gotra (familio) Kashyapa,von Glasenapp 1999, p. 29 kaj tiu naskiĝis en la reĝa Kŝatrija familio de la reĝo Siddhartha de Kundagrama kaj de la reĝino Trishala (fratino de la reĝo Chetaka de Vaishali), el la dinastio de Ikshvaku.Sunavala 1934, p. 52 La naskiĝtago estas la dektria tago de la leviĝa luno de Chaitra laŭ la kalendaro Vira Nirvana Samvat, en 599 a. K.;Upinder Singh 2016, p. 313Zimmer 1953, p. 222Wiley 2004, p. 134 en la Gregoria kalendaro, tiu dato estas en marto aŭ aprilo. Ĝajnoj tion festas kiel Mahavir Jayanti.Gupta & Gupta 2006, p. 1001 Laŭtradicie, la naskiĝa loko estas Kundalpur en la antikva urbo de Kashtriya Kund Lachhuar, en la hodiaŭa Sikandra Divido de la distrikto Jamui, en Biharo.Dundas 2002, p. 25 Laŭ ĝajnismo, post lia naskiĝo, Indro sur la Monto Meru (centro de la mondo en hinda kosmologio) lin konsekris (abhisheka).Dundas 2002, p. 21 Plej multaj modernaj historiistoj konsentas, ke li naskiĝis en Kundagrama, nun Basokund en la distrikto Muzaffarpur en la Bharata ŝtato Biharo. 

Laŭ ĝajnaj tradicioj, Mahaviro vivis ekde 599 a. K. ĝis 527 a. K. Laŭ okcidentaj historiistoj, tiu vivis ekde 480 a. K. ĝis 408 a. K.Taliaferro & Marty 2010, p. 126 Kelkaj okcidentaj scienculoj sugestas, ke Mahaviro mortis ĉirkaŭ 425 a. K.Dundas2002, p. 24

 Frua vivo 
Kiel reĝa filo, Mahaviro disponis ĉiujn luksojn de vivo. Laŭ la dua ĉapitro de la Śvētāmbara teksto Acharanga Sutra, liaj gepatroj estis adeptoj de Parshvanatha kaj laikaj fervoruloj de ĝajnaj asketoj. Ĝajnaj tradicioj ne konsentas pri lia edzeca stato;Pri ĉi tio Champat Rai Jain skribis: "El la du versioj de la vivo de Mahaviro — la Ŝvetambara kaj la Digambara— evidentas ke nur unu povas esti vera: Mahaviro aŭ edziĝis aŭ ne edziĝis. Se Mahaviro edziĝis, kial la Digambaroj neus ĝin? Estas absolute neniu kialo por tia neo. La Digambaroj agnoskas ke dek naŭ el la dudek kvar Tirthamkaras edziĝis kaj havis infanojn. Se Mahaviro ankaŭ edziĝis, estus neniu malsamo. Estas do nenia kialo, kial la Digambaras neus tiom simplan okazaĵon. Sed povas esti kialo por la Ŝvetambaroj por fari la aserton: la deziro pri antaŭ-datigi sian propran devenon. Fakte iliaj propraj libroj enhavas klaran refuton de la aserto ke Mahaviro edziĝis. La Samavayanga Sutra (Hyderabad-eldono) sendube deklaras ke dek naŭ Tirtankaroj vivis kiel dommastroj: ĉiuj dudek kvar krom Shri Mahavira, Parashva, Nemi, Mallinath kaj Vaspujya."(Champat Rai Jain 1939, p. 97) laŭ la Digambara tradicio, la gepatroj de Mahaviro deziris, ke li edziĝu kun Yashoda, sed Mahavira rifuzis tion.Shanti lal Jain 1998, p. 51 Laŭ la Śvētāmbara tradicio, ili lin edzigis al Yashoda dum juna aĝo, kaj Mahaviro havis unu filinon, Priyadarshana.

 Rezigno 
Kiam Mahaviro aĝis je tridek jaroj, tiu forlasis la komfortojn de reĝa vivo kaj lian hejmon kaj familion, por vivi asketan vivon kaj por spirite vekiĝi.Zimmer 1953, p. 224 Li severe pentis, meditis sub la Aŝoka arbo kaj forĵetis siajn vestojn. Estas plendetala priskribo de liaj afliktoj kaj sinhontigoj en la Acharanga Sutra.Sen 1999, p. 74Dundas 2002, p. 27 Laŭ Kalpa Sūtra, Mahaviro dum kvardek du jaroj vivis askete en la urboj Astikagrama, Champapuri, Prstichampa, Vaishali, Vanijagrama, Nalanda, Mithila, Bhadrika, Alabhika, Panitabhumi, Shravasti kaj Pawapuri.von Glasenapp 1999, p. 327

 Ĉioscio 
Post dek du jaroj de rigora pentofarado, je la aĝo de 43 jaroj, Mahaviro atingis la staton de Kevala Jnana (senlima scio), laŭ tradiciaj rakontoj sub Sala arbo.Jain & Upadhye 2000, p. 30von Glasenapp 1999, p. 30 kaj 327 La detalojn de ĉi tiu evento mencias ĝajnaj tekstoj kiel Uttar-purāņa kaj Harivamś-purāņa.Jain & Upadhye 2000, p. 31 La Acharanga Sutra priskribas Mahaviron kiel ĉiovidanta. La Sutrakritanga pluigas tiun koncepton kiel ĉioscion kaj provizas detalojn pri aliaj ecoj de Mahaviro. Ĝajnoj kredas ke Mahaviro havis la korpon kun la plej bonaj antaŭkondiĉoj (paramaudārika śarīra) kaj estis libera de dek ok neperfektoj kiam li atingis ĉioscion. 

Dum tridek jaroj post la ek-ĉioscio, Mahaviro veturis tra Bharato por instrui sian filozofion. Laŭ la ĝajna tradicio, Mahaviro havis kiel adeptojn 14,000 muni (virajn asketojn), 36,000 aryika (monaĥinojn), 159,000 sravaka (laikojn) kaj 318,000 sravika (laikinojn).Heehs 2002, p. 90von Glasenapp 1999, p. 39 Kelkaj adeptoj estis reĝoj, ekzemple la reĝo Srenika (popole konata kiel Bimbisara) de Magadho, Kunika de Anga kaj Chetaka de Videha.Caillat & Balbir 2008, p. 88

 Moksha (Nirvāṇa) 
eta|La templo Jal Mandir, markanta la nirvanon de Mahaviro en Pawapuri
Ĝajnoj kredas, ke Mahaviro atingis mokŝa-on (liberiĝon el la ciklo de naskiĝo kaj morto, malaperon el la materia mondo) je la aĝo de sepdek du jaroj, kaj ke ties animo estas nun ripozanta en ‘’Siddhashila’’ (en la loĝejo de la liberiĝintaj animoj). Laŭ ĝajnaj tekstoj, Mahaviro atingis nirvana-on (finan elkarceriĝon) ĉe la urbo Pawapuri (nun en Biharo).Dundas 2002, p. 22-24 Dum la sama tago, ties ĉefa disĉiplo Gautama Swami atingis ĉioscion. Laŭ la Mahapurana de Jinasena, post la nirvana de Tirtankaroj, ĉielaj estaĵoj faras la enterigajn ritojn. Laŭ la Pravachanasara, Tirtankaroj lasas en la mondo nur la najlojn kaj harojn; la aliaj partoj de la korpo solviĝas en la aero kiel kamforo.von Glasenapp 1999, p. 328Pramansagar 2008, p. 38-39 Hodiaŭ, ĝajna templo nomata Jal Mandir staras ĉe la loko kie laŭkrede Mahaviro atingis mokŝa-on. 

 Antaŭaj naskiĝoj 
Antaŭajn naskiĝojn de Mahaviro priparolas ĝajnaj tekstoj kiel la Mahapurana kaj la Tri-shashti-shalaka-purusha-charitra. Dum animo travivas nenombreblajn reenkarniĝojn en la transmigra ciklo de saṃsāra (mondo), la naskiĝoj de Tirtankaro estas kalkulitaj ekde kiam tiu determinis la kaŭzojn de karmo kaj evoluigis en si la Ratnatraya-ojn (tri juvelojn: ĝusta fido, ĝusta scio, ĝusta ago). Ĝajnaj tekstoj priparolas dudek ses naskiĝojn de Mahaviro antaŭ ties enkarniĝo kiel Tirtankaro. Laŭ la tekstoj, Mahaviro naskiĝis kiel Marichi, la filo de Bharata Chakravartin, en unu el siaj antaŭaj naskiĝoj.

 Instruoj 
 Ĝajnaj Agamoj 

La instruojn de Mahaviro kompilis lia Ganadhara (ĉefa disĉiplo), Gautama Swami. La sanktaj kanonaj libroj havis dek du partojn.Vijay K. Jain 2012, p. xi Laŭ Vijay K. Jain, "Ĉi tiuj skribaĵoj enhavis la plej ampleksan kaj precizan priskribon de ĉiu lernaĵo kiun scii oni bezonas. La scion en ĉi tiuj skribaĵoj elsendis parole la instruistoj al iliaj disĉiplaj sanktuloj." Laŭ la Digambaroj, Āchārya Bhutabali estis la lasta asketo kiu havis partan scion de la originala kanono. Poste, kelkaj kleraj Āchārya-oj komencis restarigi, kompili kaj skribi la instruojn de Mahaviro, kiuj estas la temo de Agamoj.Vijay K. Jain 2012, p. xii Sub la gvido de Āchārya Dharasena, en la unua jarcento p. K., du Āchārya-oj, Āchārya Pushpadant kaj Āchārya Bhutabali, tiujn instruojn skribis. La du Āchārya-oj skribis, sur palmaj folioj, Ṣṭkhaṅḍāgama — inter la plej malnovaj konataj Digambaraj tekstoj. Ĝajnaj Agamoj preskribas kvin gravajn vrata-ojn (votojn), kiujn sekvi devas same asketoj kaj dommastroj.Sangave 2006, p. 67 Ĉi tiujn etikajn principojn predikis Mahaviro: 
 Ahimsa (ne-perforto aŭ ne-vundo): Mahaviro instruis ke ĉiu viva estaĵo mem sanktas kaj dignas kaj ke ĝin oni respektu, same kiel oni volas respekton por onia propra sankteco kaj digno. ‘’Ahimsa’’-n ĝajna doktrino formaligas kiel la unuan kaj plej gravan voton. Laŭ la ĝajna teksto Tattvarthasutra: "Malestigi vivon pro pasio: tio estas vundo/perforto" (7.8).
 Satya (vero): ne mensogi kaj ne diri nelaŭdindaĵojn.Vijay K. Jain 2012, p. 61 Laŭ la ĝajna teksto Sarvārthasiddhi: "kio kaŭzas doloron kaj suferon al vivaĵo, tio ne estas laŭdinda, egale ĉu ĝi referencas al realaj faktoj aŭ ĉu ne".S. A. Jain 1992, p. 197
 Asteya (neŝtelo): oni ne prenu ion ajn ne konvene donitan.
 Brahmacharya (ĉasteco): konstanta kaj neŝancelebla sinreteno pri deziro por voluptaj plezuroj.
 Aparigraha (nealligo): ne-alligo kaj al enaj posedoj (al ŝato, al malŝato) kaj al eksteraj posedoj.

La filozofio de Mahaviro havas ok principojn ĉefajn (leĝon de fido), tri metafizikajn (dravya, Jīva kaj ajiva), kaj kvin etikajn. La celo estas levi la kvaliton de vivo.Chakravarthi 2003, p. 3-22 Mahaviro diris, ke individuo aŭ socio sin retenu por atingi socian pacon, sekurecon kaj iluminitan socion.Kailash Chand Jain 1991, p. 16

 Ahiṃsā 
Mahaviro predikis ke ahimsa (ne-vundo) estas la supera etika kaj morala virto.Jain & Jain 2002, p. 13 Li instruis ke neniu ŝatas doloron kaj sekve oni ne vundu iun ajn vivan estaĵon.Titze 1998, p. 4 Laŭ Mahatma Gandhi:Pandey 1998, p. 50.

 Anekantavada 

Alia fundamenta instruo de Mahaviro estis Anekantavada (plurismo kaj multeco de vidpunktoj).Jalaj 2011, p. 12

 Ĝajna literaturo 
 Vivpriskriboj 
La verko Tiloya-paṇṇatti de Yativṛṣabha priparolas preskaŭ ĉiujn eventojn rilatajn al la vivo de Mahaviro en formo facile memorebla.Jain & Upadhy 2000, p. 45

La verko Mahapurāna de Acharya Jinasena inkluzivas Ādi purāṇa kaj Uttara-purāṇa. Ĝin kompletigis lia disĉiplo Acharya Gunabhadra en la 8-a jarcento. Uttara-purāṇa priskribas la vivon de Mahaviro en tri parvan (74–76), entute en 1818 versoj.Jain & Upadhye 2000, p. 46

Vardhamacharitra estas Sanskrita kāvya (poemo) pri la vivo de Mahaviro, skribita de Asaga en 853.Kailash Chand Jain 1991, p. 59Dundas 2002, p. 19Jain & Upadhye 2000, p. 47

Kalpa sutra priskribas la vivojn de la Tirtankaroj.

 Adora literaturo 
 Svayambhustotra de Acharya Samantabhadra estas adoro de la dudek kvar Tirtankaroj. Ok shloka adoras la ecojn de Mahaviro.Vijay K. Jain 2015, p. 164–169 Jen unu tia ŝloko:Vijay K. Jain 2015, p. 165

“Ho Sinjoro Ĝinao ! Via instruo pri esencaj ecoj necesaj por transiri la maron de monda ekzisto (Saṃsāra) regas supere eĉ en ĉi tiu batalanta epoko (Pancham Kaal). Vian instruon adoras ĝisfinaj saĝuloj kiuj senvalorigis la tiel nomatajn diojn famajn en la mondo, kaj kiuj senfortigis la frapon de ĉiuj makuloj.”

 Yuktyanusasana estas poezia verko de Acharya Samantabhadra el sesdek kvar versoj laŭdantaj Mahaviron.Gokulchandra Jain 2015, p. 84

 La verkon Mahaveerashtak Stotra kunmetis la ĝajna poeziisto Bhagchand. 

 Influo 
La instruoj de Mahaviro influis multajn famulojn. Rabindranath Tagore skribis: Nanda 1997, p. 44

Grava evento estas asociita kun la 2500-a datreveno de la ‘’Nirvana’’ de Mahaviro en 1974. Laŭ Padmanabh Jaini:Jaini 2000, p. 31

 Bildigo 
Mahaviron oni kutime prezentas en sida aŭ stara medita pozicio kun la simbolo de leono apude.Shah 1987, p. 192 Ĉiu Tirtankaro havas distingan emblemon ebligantan, ke preĝantoj distingu simil-aspektajn idolojn de la Tirtankaroj.Zimmer 1953, p. 225 La emblemo de Mahaviro estas leono, kutime skulptita sub la kruroj. Kiel ĉiujn Tirtankarojn, Mahaviron oni prezentas kun Shrivatsa (tio estas speciala simbolo markanta la bruston de Tirtankaro) kaj kun subigitaj okuloj.Melton & Baumann 2010, p. 1553

 Bildoj 

 Notoj 

 Referencoj 

 Literaturo 




































Kategorio:Ĝajnismo
Kategorio:Barataj monaĥoj
Kategorio:Antikvaj homoj
Kategorio:Antikva Oriento