Celastro

Celastro (Celastrus) estas plantgenro de grimpantaj arbustoj el la familio de la Celastracoj (Celastraceae). La natura disvastejo situas en Azio, Ameriko, Aŭstralio, Madagaskaro kaj la Fiĝiaj insuloj. Kelkaj estas kultivataj kiel ornamplantoj.

 Priskribo 
eta|Celastrus orbiculatus en la Botanika ĝardeno Bielefeld.
Celastroj estas plej ofte somerverdaj, grimpantaj kaj volvantaj arbustoj kun rondaj aŭ eĝaj branĉoj, kiuj estas kovrataj de multegaj oblongaj aŭ rondaj, helaj korkporoj. La marko povas havi kamerojn. La burĝonoj longas 2 ĝis 4 mm, ili estas ovformaj ĝis oblonge ovformaj kaj havas multegajn, ofte pintajn skvamojn. La folioj staras alterne. La stipuloj estas malgrandaj, liniilaj kaj defalas frue. La foliplato estas plej ofte ovforma, hara aux kalva, preskaŭ kompletranda, segilforma aŭ noĉita. La plej multaj specioj havas flavan koloron en aŭtuno.

La floraro estas akselstaranta aŭ terminale staranta kaj kreskas simpodia, tirsa aŭ la planto havas unuopajn florojn. La floroj estas plej ofte unuseksaj, malofte duseksaj kaj malofte dioika. Ili estas kvinnombraj, verdaj, aux helflavaj. La disko estas haŭta aŭ karneca, kaj kvinloba. La stamenoj estas mallongaj, la anteroj malfermiĝas ofte laŭlonge al la centro. La karpelo staras epigee kaj en ĉiu fako estas unu ovario. La frukto havas dikecon de 8 ĝis 10 mm kaj estas preskaŭ globa, malofte oblonga. Ĝi estas ledra kapsulo, kiu malfermiĝas laŭlonge de la tri fakoj. La kapsulo enhavas unu ĝis ses semojn. La semoj estas elipsaj kaj enŝlositaj preskaŭ komplete en karneca, ruĝa ĝis oranĝe-ruĝa arilo.

La kromosomo-nombro estas 2n=46.

 Disvastigo 
La natura disvastiga areo de la ĉirkaŭ 30 specioj situas en Azio, norda kaj suda Amerikoj, Aŭstralio, Madagaskaro kaj Fiĝio, kie ili kreskas en humidaj arbaroj ĝis sekaj densejoj en la tropikoj ĝis modera klimato.

 Sistematiko 
La celastroj (Celastrus) apartenas al la subfamilio Celastroideae de la Celastracoj. La genro estas priskribita unuafoje fare de Carl von Linné en sia verko Species Plantarum en la 1753. La de li elektita genra nomo venas de la greka kelastra, kiu staras por ĉiamverda arbo. La genro estas dividita en du subgenroj:
 Celastrus subg. Celastrus
 Celastrus subg. Racemocelastrus. DING HOU
Ĝi konsistas el ĉ. 30 specioj:
 Celastrus aculeatus MERR.
 malgranda celastro (Celastrus angulatus MAXIM.; hejmiĝas en Ĉinujo
 Celastrus caseariifolius LUNDELL
 Celastrus cuneatus (REHDER & E.H.WILSON) C.Y.CHENG & T.C.KAO
 Celastrus flagellaris RUPR.; hejmiĝas en malproksimorienta Ruslando, Ĉinujo, Japanujo kaj Koreujo
 Celastrus franchetianus LOES.
 Celastrus gemmatus LOES.; hejmiĝas en Ĉinujo kaj Tajvano
 Celastrus glaucophyllus REHDER & E.H.WILSON
 Celastrus hindsii BENTH.; hejmiĝas en Azio, ankaŭ en Japanujo kaj la nordaj Marianoj
 Celastrus hirsutus COMBER
 Celastrus hookeri PRAIN
 Celastrus hypoleucoides P.L.CHIU
 Celastrus hypoleucus (OLIV.) WARB. EX LOES.
 Celastrus kusanoi HAYATA
 Celastrus lenticellatus LUNDELL
 Celastrus liebmannii STANDL.
 Celastrus madagascariensis LOES.
 Celastrus membranifolius PRAIN
 Celastrus microcarpus D.DON
 Celastrus monospermoides LOES.
 Celastrus monospermus ROXB.; hejmiĝas en Barato, Pakistano, Birmo kaj Ĉinujo
 Celastrus novoguineensis MERR. & L.M.PERRY
eta|folioj kaj floroj de Celastrus orbiculatus
 rondfoliaj celastro (Celastrus orbiculatus THUNB.); hejmiĝas en Azio
 Celastrus pachyrachis LUNDELL
 Celastrus panamensis LUNDELL
 Celastrus paniculatus WILLD.; hejmiĝas en Azio, Malajzio, Filipinoj kaj Novkaledonio
 Celastrus pringlei ROSE
 Celastrus punctatus THUNB.; hejmiĝas en Ĉinujo, Japanujo kaj Tajvano
 Celastrus richii A.GRAY
 Celastrus rosthornianus LOES.; hejmiĝas nur en Ĉinujo
eta|folioj kaj fruktoj de Celastrus scandens
 amerika celastro (Celastrus scandens L.); hejmiĝas en Nordameriko
 Celastrus strigillosa NAKAI
 Celastrus stylosus WALL.; hejmiĝas en Ĉinujo kaj en la tropika Azio
 Celastrus subspicatus HOOK.
 Celastrus vaniotii (H.LÉV.) REHDER; hejmiĝas nur en Ĉinujo
 Celastrus virens (F.T.WANG & TANG) C.Y.CHENG & T.C.KAO
 Celastrus vulcanicolus DONN.SM.
 Celastrus xizangensis Y.R.LI

 Uzado 
Malmultaj specioj taŭgas kiel ornamplantoj por ornami murojn, laŭbojn kaj pergolojn.

 Literaturo 
 M.P. Simmons: Celastraceae. In: Klaus Kubitzki (Hrsg.): The Families and Genera of Vascular Plants - Volume VI - Flowering Plants - Dicotyledons - Celastrales, Oxalidales, Rosales, Cornales, Ericales. 2004, S. 29–64.
 Andreas Roloff, Andreas Bärtels: Flora der Gehölze , Ulmer, Stuttgart (Hohenheim), 2008, ISBN=978-3-8001-5614-6, paĝoj 172–173
 Helmut Genaust|: Etymologisches Wörterbuch der botanischen Pflanzennamen, Nikol, Hamburg, 2005, ISBN = 3-937872-16-7 paĝo 137

 Referencoj 
 Roloff, Bärtels: Flora der Gehölze. S. 172.
 Zhixiang Zhang, Michele Funston: Celastrus. In: Flora of China. Band 11, S. 466.

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Celastracoj

Kategorio:Grimpoplantoj