Vytenis Andriukaitis

Vytenis Povilas ANDRIUKAITIS (naskiĝinta la  en la vilaĝo Kjusjur de Jakutio en Siberio) estas litova medicinisto kaj politikisto. Li estis Komisionano de Eŭropa Komisiono respondeca pri sano kaj nutraĵa sekureco inter 2014 kaj 2019. 

Biografio
Vytenis Andriukaitis naskiĝis en Siberio, kien estis deportitaj liaj gepatroj en la jaro 1941 fare de sovetianoj de la stalinisma reĝimo). Li revenis al Litovio en 1958, studis en la medicina instituto en Kaŭno (1969–1975), kaj diplomiĝis en Kaŭna Medicina Universitato en Kaŭno / Kovno en 1975. Li laboris kiel kardiologia kirurgo en Ignalina, Kaŭno kaj Vilno. Dum la jaroj 1979 - 1984 li studis ankaŭ en la Historia Fakultato de Universitato Vilno kaj en la jaro 1984 ricevis diplomon de historiisto. 

Li aktive en la jaro 1976 ekkomencis partopreni politikan agadon kiel membro de la subtera socidemokrata en la kontraŭsovetia movado por la sendependiĝo de Litovio do ankoraŭ dum la Sovetia periodo. Li estas kunsubskribinto de la Ago reestablanta la ŝtaton de Litovio 1990 (jenaj famaj personoj kiuj ankaŭ subskribis la liston: Vytautas Landsbergis - la ŝtatestro de Litovio dum la jaroj 1993-1998 kaj poste ĉefministro de Litovio dum la jaroj 2001-2006; Kazimiera Prunskienė - ĉefministro de Litovio dum la jaroj 1990-1991 kaj Rasa Juknevičienė - la Prezidanto de Litova Parlamento, la Litova Sejmo, dum la jaroj 1999-2000 kaj poste defend-ministro dum la jaroj 2008-2012).

Ekde 1990 ĝis 2012 li estis parlamentano (krom la periodo 2004–2008 ). Dum 2000–2004 li estis vicprezidanto de la parlamento. Dum la jaroj 2012-2014 Andriukaitis estis nomumita litova ministro pri sano-protektado en la 16-a registaro de Litovio de la ĉefministro Algirdas Butkevičius.

Li estas vicprezidanto de Socialdemokratia Partio de Litovio aŭ litove  (LSDP).lia vivtabelo en retejo european-convention.eu.int de la Eŭropa Komisiono, arkivigita  en junio 2011 ()
La 10-an de septembro 2014, Andriukaitis estis nomumita de Jean-Claude Juncker Komisionano de la Eŭropa Komisiono respondeca pri sano kaj nutraĵa sekureco.www.ec.europa.eu angla paĝo de 2014 pri la tiam tutnova Komisionano de la Eŭropa Komisiono en septembro 2014, arkivigita en oktobro 2014] ()publika letero de Jean-Claude Juncker al li komence de la oficperiodo, arkivigita en oktobro 2014 (). Li deĵoris ĝis 2019.european-convention.eu.int

En 2024 li estis elektita membro de la Eŭropa Parlamento.

Li krom la litova flue parolas la lingvojn germana, rusa, angla, pola kaj ankaŭ parolas Esperanton.publika saluto de li en flua Esperanto al la partoprenantoj de la 59-aj Baltiaj Esperanto-Tagoj somere 2025 en Kaŭno, en la retejo TikTok ()

 Distingoj 

 La Medalo de Sendependeco de Litovio (2000)
 La Ordeno de Merito de Portugalio (2003)
 La Ordeno de Granda Princo Gediminas (2004)
 La Honora Legio de Francio (2015)

 La privata vivo 
La familio de Andriukaitis estis en junio 1941 deportita fare de sovetianoj de la stalinisma reĝimo al Jakutio en Siberio. Al li, lia patrino kaj du liaj pli maljunaj fratoj estis permesite reveni al Litovio en 1958; lia patro revenis en 1959. Li estas edziĝinta kaj havas tri infanojn.

 Poligloto parolanta ankaŭ Esperanton 
Krom la litova, pola, angla, rusa kaj germana lingvoj, li ankaŭ parolas EsperantonPovilas Jegorovas, Vytenis Andriukaitis subtenas la 55-an BET, Eŭropa Bulteno, p. 6, n-ro 187, decembro 2018.. Li komencis memstare lerni Esperanton en la jaro 1976, kiam li laboris kiel kirurgo en malsanulejo en Ignalina, kie li okupiĝis pri la studado dum la nokta kuracista deĵorado. Post renkontiĝo kun medicinisto kaj esperantisto Viktoras Kutorga (jam forpasinta), li komencis vizitadi la Esperanto-klubon de Vilno, kiun tiutempe gvidis plia medicinisto kaj tre aktiva esperantisto Adomas Vaitilavičius (1915–1996).

Pro sia politika agado Andriukaitis iom deflankiĝis de Esperanto, tamen neniam ĝin forgesis kaj, laŭ siaj ebloj, helpis al Litova Esperanto-Asocio (LEA). En 1996 li kun du aliaj parlamentanoj esperantistoj Mečislovas Treinys kaj Antanas Račas oficiale akceptis tiutempan prezidanton de UEA, prof. Lee Chong-Yeong. Dum lia laboro en la parlamento, li interrilatis kun Litova Esperanto-Asocio pro la organizado de la 90a Universala Kongreso de Esperanto, kiu okazis en Vilno en 2005. 

Li partoprenis la UK en Nitra (Slovakio) kaj la lingvopolitikan konferencon organizitan de Eŭropa Esperanto-Unio (EEU) (Prezidanto Seán Ó Riain) - en la Universitato de Konstanteno en Nitro (la 28-29an de julio 2016). La konferencon partroprenis 120 personoj (lingvistoj, politikistoj kaj diplomatoj kaj anoj de NRO) kaj la lingvoj de la konferenco estis la slovaka, la angla kaj Esperanto, dum la konferenco EU-komisionano Andriukaitis faris sian paroladon en Esperanto (https://plus.google.com/+Esperanto-amiko/posts/Wn8GYBSs58S, http://www.linguistic-rights.org/eo/Perspektivoj_de_lingva_komunikado_en_EU_Vytenis_Andriukaitis_Europa_Komisionano_Nitro_Slovakio_28_julio_2016.html).

La 27-an de oktobro 2016 li renkontiĝis kun polaj esperantistoj de Malbork kaj Sztum en biblioteko de la varsovia universitatoinformo pri la renkontiĝo kun polaj esperantistoj la 27-an de oktobro 2016 en persona paĝo de la retejo Facebook ()informo pri la sama renkontiĝo en la retejo fakty.interia.pl (), i.a. kun la esperantisto Eduardo Kozyra.

Dum la 103-a Universala Kongreso de Esperanto en Lisbono, Andriukaitis estis nomumita al la Honora Patrona Komitato de Universala Esperanto-AsocioGazetara Komuniko de UEA n-ro 748, la 9-an de aŭgusto 2018.

 Referencoj 

Kategorio:Litovaj ministroj pri sano
Kategorio:Litovaj kuracistoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Komisiono
Kategorio:Komisiono Juncker
Kategorio:Poliglotoj
Kategorio:Litovaj esperantistoj