Atahualpa Yupanqui

Atahualpa YUPANQUI [juPANki] pseŭdonimo de Héctor Roberto Chavero Lia patrina familinomo estis Aramburu, sed en Argentino tiu nek uzatas nek aperas en la oficiala identigilo. Intervjuo al la ĵurnalisto Joaquín Soler Serrano, en programo A fondo. Televisión Española. 1977.(Juan A. de la Peña, 31a de januaro de 1908 – Nîmes, 23a de majo de 1992), estis argentina kantaŭtoro, gitaristo, poeto kaj verkisto.

Li estas konsiderata la plej grava muzikisto argentina de folklora muziko.

En 1986 en Francio estis al li atribuita la Ordre des Arts et des Lettres.

 Komponisto 
eta|Flanko A de la disko en 78 RPM. Diskentrepreno Odeón-El Mangruyo 00001 (1936).
Liaj komponaĵoj formas parton de la repertorio de sennombraj artistoj ― kaj en Argentino kaj en diversaj partoj de la mondo ―, estas jenaj:

 Los Chalchaleros,
 Los Fronterizos,
 Los Tucu Tucu,
 Horacio Guaraný,
 Mercedes Sosa,
 Dúo Salteño,
 Facundo Cabral,
 Jorge Cafrune,
 Alfredo Zitarrosa,
 José Larralde,
 Víctor Jara,
 Ángel Parra,
 Juan Carlos Baglietto,
 Alberto Cortez,
 Pedro Aznar,
 Liliana Herrero,
 Jairo,
 Soledad Pastorutti,
 Divididos,
 Marie Laforêt,
 Mikel Laboa,
 Federico Pecchia kaj
 Enrique Bunbury.

Lia edzino Nenette kunverkis komponaĵojn kaj foje eĉ rekte ŝi mem komponis vortumadojn kiujn Atahualpa Yupanqui poste kantis kiel verkoj de supozata poeto Pablo del Cerro. Ekzemple la jenaj:

 Baguala del pobrecito,
 Chacarera de las piedras,
 Coplas del caminador,
 Cuando duerme la guitarra,
 De aquellos cerros vengo,
 De tanto dir y venir,
 El alazán,
 El arriero va,
 El cielo está dentro de mí,
 El coyita,
 El niño duerme sonriendo,
 Flor del cerro,
 Guitarra dímelo tú,
 Indiecito dormido,
 La montaraza,
 Luna tucumana,
 Me gusta mirarlo al hombre,
 Mi pago viejo,
 Milonga del paisano,
 Payo Solá,
 Sin caballo y en Montiel,
 Vidalita tucumana,
 Yo quiero un caballo negro,
 Zamba del ayer feliz,
 Zamba del otoño kaj
 Zambita del buen amor.Registro de 65 canciones de Antonietta Paula Pepín en la retejo de Sadaíc (Sociedad Argentina de Autores y Compositores).

 Kantisto 
El 325 kantoj registritaj oficiale kiel liaj,SADAIC-Búsqueda en la base de datos de obras registradas citendas kiel plej konataj la jenaj:

 Basta ya
 Cachilo dormido
 Camino del indio
 Coplas del payador perseguido
 El arriero
 El poeta
 Indiecito dormido
 La alabanza
 La añera
 Las preguntitas
 Le tengo rabia al silencio
 Los ejes de mi carreta
 Los hermanos
 Luna tucumana
 Milonga del solitario
 Nada más
 Piedra y camino
 Sin caballo y en Montiel
 Tú que puedes, vuélvete
 Viene clareando
 Zamba del grillo.

 Libroj 
eta|250px|Atahualpa Yupanqui trinkante mateon.

 1939: Piedra sola.
 1943: Aires indios.
 1953: Cerro Bayo.
 1960: Guitarra.
 1965: El canto del viento.
 1965: El payador perseguido.
 1977: Del algarrobo al cerezo.
 1984: Confesiones de un payador (Ediciones Galerna).
 1989: La palabra sagrada .
 1992: La capataza.
 La canción triste 2007: Coplas del payador perseguido (Rama Lama Music España).

 Filmoj 
Li partoprenis en 9 filmoj el 1956 al 1981. Foje kiel kantisto foje kiel muzikisto.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 «Atahualpa Yupanqui», Biografio
 Pellegrino, Guillermo (2012): «La profunda relación de Atahualpa Yupanqui con Uruguay», artikolo de 26a de marto de 2012 en Clarín'' (Buenos Aires). Konsultita la 29an de majo de 2012.
 oficiala kanalo de Atahualpa Yupanqui en YouTube.

Kategorio:Argentinaj kantistoj
Kategorio:Argentinaj muzikistoj
Kategorio:Argentinaj komponistoj