Jon Fosse

Jon FOSSE (naskiĝinta la  en Haugesund, Rogaland) estas norvega verkisto. Li pasigis la junulecon en Strandebarm en Kvam, Hardanger kaj vivas nuntempe en loko ĉe la landlimo aŭstria-slovaka.

 Vivo kaj verko 
Fosse unue eldonis antaŭ ĉio lirikajn volumojn kaj romanojn, la lastajn jarojn li okupiĝas pli pri dramoj. Liaj teatraĵoj enscenigatas en la tuta mondo kaj ekzistas tradukoj en pli ol 40 lingvoj. En 2007 li ricevis la francan premion "Ordre national du Mérite". La gazeto "Daily Telegraph" taksis en 2007 lin unu el la 100 plej grandaj geniuloj de la mondo.

En 2000 tri teatraĵoj videblas ĉe kelkaj gravegaj germanlingviaj scenejoj. Ĉe la Festivalo de Salcburgo, "Schaubühne am Lehniner Platz", ĉe "Deutsches Theater Berlin" ĉe "Thalia Theater" (Hamburgo). Temis pri la verkoj Der Name, Die Nacht singt ihre Lieder kaj Das Kind. La teatrejo "Münchner Kammerspiele" realigis en 2002 la verkon Traum im Herbst.

La generacio verkista al kiu Fosse apartenas enkondukis en la 1980-aj jaroj la postmodernismon en Norvegujo. Tiu stilo konsideras sin kontraŭa al la socialkritikaj movadoj de la 1970-aj jaroj. Ĉe Fosse tio ne montriĝas per prefero de intertekstualismo sed per - religiemo. Aperas verkare ofte lia hejma regiono de Okcidenta Norvegio. Liaj plejparte en novnorvega lingvo skribitaj verkoj ofte ŝajnas obskuraj. Lirike li kopias parte la stilon de Georg Trakl.

Romane Joffe preferas la personan rakontmanieron sen ĉiuscianta rakontisto. La iĝintaj aferoj kribriĝas nur per la okuloj de la en la unua persono rakontanta persono. Tio tre klaras ĉe Morgon og kveld, 2001. Tie fiŝkaptanto mortonta raportas al maljuna flegistino pri sia vivo kaj aparte pri la amo inter si kaj sia edzino. Malgraŭ la komplika temo Fosse enlasas multe da lumo - sed sen la volo nepre konvertigi la legantojn. En la romanoj Melancholia I/1995, Melancholia II/1996, Fosse priskribas la vivon de la mense handikapita pentristo Lars Hertervig.

Liaj dramoj - same kiel la romanoj - aliras la rilatojn inter homoj, kiuj danke al la protagonistoj povas ricevi novan sencon. En 2013 Fosse konvertiĝis al katolikismo. En 2023 Fosse ricevis la Nobel-premion pri literaturo.

 Verkoj 
 Dramoj 
 Og aldri skal vi skiljast, 1994)
 Namnet, 1995: plurfoje premiita
 Nokon kjem til å komme, 1996
 Barnet, 1996
 Mor og barn, 199
 Sonen, 1997
 Natta syng sine songar, 1997
 Ein sommars dag, 1999
 Gitarmannen, 1999
 Draum om hausten, 1999
 Besøk, 2000
 Vinter, 2000
 Vakkert, 2001
 Dødsvariasjonar, 2001
 Lilla, 2003
 Svevn, 2005
 Rambuku 2006
 Skuggar, 2006
 Eg er vinden, 2007
 Tod in Theben, premiero: 2010: temas pri resumo de tri dramoj de Sofoklo

 Romanoj 
 Raudt, svart, 1983
 Melancholia I & II, 1995/96 : Melsom-premio
 Morgon og kveld, 2000
 Det er Ales, 2003

 Rakonto 
 Andvake 2008

 Libreto opera 
 Melancholia lau la romano Melancholie, muzikigita fare Georg Friedrich Haas, (premiero en Palais Garnier, Parizo, 2008)

 Porinfana libro 
 Søster, 2000: premio Deutscher Jugendliteraturpreis de 2007

 Premioj 
 2000: Nestroy-Theaterpreis
 2005: Sankt-Olav-Orden
 2010: Internationaler Ibsen-Preis
 2014: Europäischer Preis für Literatur
 2015: Literaturpreis des Nordischen Rates
 2023: Nobel-premio pri literaturo

 Fonto 

 Eksteraj ligiloj 


 Pri Fosse far salburgaj fanatikuloj 
 Fotoj, verkara listo ktp. en la norvega 

Kategorio:Norvegaj verkistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri literaturo