Malnova kaj Akceptita Skota Rito

Malnova kaj Akceptita Skota Rito (MAS Rito) estas unu el la plej famaj framasonaj ritoj, oficiale starigita en 1801. Ĝi konsistas el progresiva sinsekvo de 30 t.n."altaj" gradoj praktikitaj tutmonde, kaj foje 3 bazaj "metiaj" gradoj praktikitaj ĉefe en kontinenta Eŭropo.

La tri unuaj gradoj, kiam ili estas praktikitaj, estas administrataj de Granda Loĝio aŭ Granda Oriento dum la altgradoj (kromgradoj) estas regataj de Plejsupra Konsilio, po unu en ĉiu lando tradicie (sed ekzistas tre multaj esceptoj). Ne ekzistas ununura tutmonda organizaĵo por tiu rito ĉar ĉiu Plejsupra Konsilio estas suverena rilate al sia jurisdikcio.

 Historio 
 Pri la vorto "Skota" kaj la "Skotismo" 
Verŝajne, la vorto "Skota" ne rilatas al Skotlando kiel naskiĝloko de tiaj gradoj, sed kiel honoriga kaj memoriga aludo pro tio, ke tiu lando havis gravan rolon pri maturiĝo de framasonismo dum la 17-a jarcentoRoger Dachez, Histoire de la Franc-maçonnerie Française, PUF, 2003, ISBN 9782130589174.

La "Skotismo" rilatas al aro da framasonaj altgradoj, kiuj estas praktikitaj preter la grado de Majstro. Ĝi venas el la nomoj de la unuaj kromgradoj kaj ne nur rilatas al MAS Rito sed ankaŭ ekz. al Ĝustigita Skota Rito. Interalie menciindas:
 Scots Master (grado de "Skota Majstro) en Anglio ĉ. 1730
 Scotts Masons’ Lodge (Loĝio de Skotaj Framasonoj) en Anglio ĉ. 1733
 Aliaj aludoj pri "Framasonaj Skotaj Mastroj" en Anglio en 1735 kaj 1740
En Prusio, framasonismo estis enkondukita en 1737 kaj la unuan mencion pri "skotismo" oni trovas en la nomo de "La Tre Honorinda kaj Respektinda Loĝio de la Unio", kreita en Berlino la 30-an de novembro 1742, en la tago de Sankta Andreo (patrono de Skotlando). Tiu Loĝio estas rigardata kiel unu el la unuaj t.n. "Patrinaj Loĝioj" de Skotismo ĉar ĝiaj anoj agadis por disvastigi tiun sistemon, tiel ke aliaj Loĝioj estis rapide kreitaj en Lepsiko (1743), Frankfurto ĉe Majno (1745), Kopenhago (1749), Transilvanio (1749), Altenburg (1751)Yves-Max Viton, Le Rite Écossais Ancien et Accepté, PUF, 2012, ISBN 978-2-13-058195-6.

"Skotismo" ankaŭ eniris Francion ĉ. 1740. En 1745 estis fondita en Bordozo la "Perfekta Skota Loĝio de Sankta Johano de Jerusalemo" kaj en 1760 la "Skota Patrina Loĝio" en Marsejlo, kiu praktikis 7 gradojn. En 1744, malkaŝocela libro de Gabriel-Louis Pérau L'Ordre des Francs-Maçons trahi ("La Framasona Ordeno perfidita") mencias:"nebula ondo iras inter framasonoj pri iu ordeno, kiun ili nomas Skotoj, laŭdire supera al ordinaraj framasonoj, kun siaj apartaj ceremonioj kaj sekretoj"Kelkaj "skotaj" naskiĝis tiutempe en Francio, interalie "Scots Master" (Skota Majstro) kaj "Maître Écossais des 3 J" (Skota Majstro de la 3 J, foje ankaŭ nomata Skota Majstro de Parizo aŭ de Clermont) ĉ. 1740.
eta|Manuskripto de Henry Francken.

 La Perfektiga Rito 
Tiu rito iom post iom disvolviĝis en Francio meze de la 18-a jarcento. Unue estis 7 gradoj, poste 10, 14, 24 (ĉ. 1750) kaj ĝis 25 en la fina formo (Bordozo, 1762).

Franca negocisto Étienne Morin [etjɛn moʁɛ̃] (1717 en Cahors, Francio - 1771 en Kingstono, Jamajko) fondis loĝion "Perfektaj Elektitoj" en Bordozo en 1745http://www.jlturbet.net/article-bordeaux-honore-etienne-morin-la-reaa-en-fete-le-7-juin-2013-118311392.html. Ĉirkaŭ 1750, li vojaĝis inter Eŭropo kaj la tiutempaj francaj insulaj kolonioj en Ameriko, kunportante 24-gradan praformon de la Perfektiga Rito. Reveninte en Francion, la 27-an de aŭgusto 1761, li ricevis de la tiutempa Granda Loĝio de Francio permeson disvastigi la riton: "en ĉiujn mondopartojn la Perfektan kaj Noblegan Framasonismon, fondi loĝiojn, inici kaj plirangigi Fratojn je la noblaj gradoj de la plej alta perfekto". La 27-an de marto 1762, Étienne Morin enŝipiĝis en Bordozo, kun la ĵus pretigita 25-grada "Perfektiga Rito" kaj iris al Sankta Domingo, kie li fondis loĝion "La Perfekta Harmonio" en 1764. Tie li nomumis "deligitojn ĝeneralajn inspektorojn", interalie la nederlanda Henry Andrew Francken (1720-1795), kiu fariĝos lia sekretario kaj kunlaborantoJacques Simon, Rituels des trois premiers degrés selon les anciens cahiers 5829, Éditions de La Hutte, 2-a eldono, 2013, ISBN 9791091697101.

Henry Francken tradukis la riton al la angla per la nomo "Ordeno de la Reĝa Sekreto" (laŭ la nomo de la plejalta grado de tiu rito). Li vojaĝis en Nord-Ameriko (estonta Usono) de 1767 ĝis 1769 kaj fondis perfektigan loĝion (de la 4-a ĝis la 14-a grado) en la urbo Albany, disvastigante la Perfektigan Riton. Li redaktis plurajn manuskriptojn en 1771 (kun Étienn Morin) kaj poste en 1783 kaj 1786.

 Grandaj Konstitucioj de Berlino: 1786 
Grava dokumento por la MAS Rito estas la Grandaj Konstitucioj de Berlino. Ne ekzistas originala dokumento, sed nur kopioj. Laŭdire la originala estis subskribita de Frederiko la 2-a. Tiu dokumento, kvankam debatita de historiistoj, jam entenas mencion pri 33 gradoj kaj daŭre rolas kiel referenco por nuntempaj Plejsupraj Konsilioj.

 Naskiĝo de la Malnova kaj Akceptita Skota Rito: 1801-1804 
Transformiĝo de Perfektiga Rito al MAS Rito okazis inter 1798 kaj 1801 en Suda Karolino, Usono. La unua Plejsupra Konsilio estis kreita en Charleston la 31-an de majo 1801, fare de John Mitchell (1741-1816) kaj Frederick Dalcho (1770-1836)http://www.themasonictrowel.com/Articles/apendent_bodies/york/the_royal_secret_in_america_before_1801.htm.

La 2-an de decembro 1802, la Plejsupra Konsilio de Charleston eldonis Circular throughout the two Hemispheres ("Cirkulero tra ambaŭ Duonsferoj")http://www.scdf.net/manager/uploads/1802%20Circulaire%20aux%20deux%20hemispheres.pdf.

Franca nobelo Alexandre de Grasse-Tilly [alɛksɑ̃dʁ də gʁas tiji], kiu estis inicita en 1783, ricevis ĉarton de la Plejsupra Konsilio de Charleston la 21-an de februaro 1802. Li fondis Plejsupran Konsilion en Francio en 1804. La saman jaron, estis kreitaj la tri unuaj gradoj de tiu rito, laŭ la tradicio de la Rito de MalnovulojIrène Mainguy, La Symbolique maçonnique du troisième millénaire, Dervy, 3-a eldono, 2006, p. 567-580, ISBN 9782844541161. Ĉi tiuj tri gradoj estas praktikitaj ĉefe en Eŭropo. Precipa dokumento pri tiuj gradoj estas Le Guide des Maçons Écossais (france "La Gvidlibro de Skotaj Framasonoj"), redaktita ĉ. 1806-1811 kaj eldonita inter 1816 kaj 1821Guide des Maçons écossais (ĉ 1806-1811): http://reunir.free.fr/fm/rituels/guide.htm.

 Grandaj Konstitucioj de Laŭzano: 1875 
Inter la 6-a kaj la 22-a de septembro 1875 en Laŭzano, okazis Internacia Konvento, kiun partoprenis 11 el 22 Plejsupraj Konsilioj, ĉefe Eŭropaj. Jenaj landoj partoprenis: Anglio, Belgio, Kubo, Francio, Grekio, Hungario, Italio, Peruo, Portugalio, Skotlando kaj Svislando. Tiu dokumento firmigas la bazojn de MAS Rito, konforme kun pasintaj dokumentoj (Grandaj Konstitucioj de Berlino de 1786, Cirkulero tra ambaŭ Duonsferoj de 1802). Ĝi ankaŭ entenas elprovolibron pri insignoj, dekoroj, pasvortoj, gestosingoj de ĉiuj gradoj.

 Gradoj 
Por Majstroj, altgradaj aŭ flankogradaj sistemoj, kiel la MAS Rito, kompletigas la inican progreson kun diversaj legendoj, plejofte el la Malnova Testamento aŭ templanaj kaj kavaliraj moralaĵoj. Ne ĉiuj gradoj estas praktikitaj. Depende de la Plejsupraj Konsilioj, la plej oftaj estas: 4-a, 9-a, 12-a, 14-a, 18-a, 28-a, 30-a, 31-a, 32-a kaj 33-a.

La 18 unuaj gradoj estas la samaj, kiel en la Perfektiga Rito (krom inversigo inter la 7-a kaj la 8-a).

+La 33 gradoj de Malnova kaj Akceptita Skota Rito kompare kun la 25-grada Perfektiga RitoGradojAngle (Usono Suda Jurisdikcio1 kaj Anglio)France2EsperantePerfektiga Rito1-aApprenticeApprentiMetilernanto1Metilernanto2-aFellowcraftCompagnonSubmajstro2Submajstro3-aMasterMaîtreMajstro3Majstro4-aSecret MasterMaître SecretSekreta Majstro4Sekreta Majstro5-aPerfect MasterMaître ParfaitPerfekta Majstro5Perfekta Majstro6-aIntimate SecretarySecrétaire IntimeIntima Sekretario6Intima Sekretario7-aProvost and JudgePrévôt et JugeProvosto kaj Juĝisto7Intendanto de la Konstruaĵo(j)38-aIntendant of the BuildingIntendant des BâtimentsIntendanto de la Konstruaĵo(j)8Provosto kaj Juĝisto39-aElu/Elect of the Nine(Maître) Élu des NeufElektito de la Naŭopo9Kavaliro Elektito de la Naŭopo10-aElu/Elect of the Fifteen(Illustre) Élu des QuinzeElektito de la Dekkvinopo10Kavaliro Elektito de la Dekkvinopo11-aElu of the Twelve / Sublime ElectSublime Chevalier ÉluNoblega Elektito / Elektito de la Dekduopo11Glora Elektito Estro de la Dekdu Triboj12-aMaster ArchitectGrand Maître ArchitecteMajstro Arĥitekto12Majstro Arĥitekto13-aRoyal Arch of Salomon/EnochChevalier de Royale ArcheReĝa Arko13Kavaliro de Reĝa Arko14-aPerfect EluGrand Élu ParfaitPerfekta Elektito14Granda Elektito15-aKnight of the East/SwordChevalier d'Orient/de l'ÉpéeKavaliro de Oriento/de la Spado15Kavaliro de la Spado16-aPrince of JerusalemPrince de JérusalemPrinco de Jerusalemo16Princo de Jerusalemo17-aKnight of the East and WestChevalier d'Orient et d'OccidentKavaliro de Oriento kaj Okcidento17Kavaliro de Oriento kaj Okcidento18-aKnight/Sovereign Prince Rose CroixChevalier Rose+CroixKavaliro de Rozkruco18Kavaliro de Rozkruco19-aGrand PontiffGrand PontifeGranda Pontifiko19Granda Pontifiko / Dumviva Majstro20-aMaster of the Symbolic Lodge / Venerable MasterMaître Ad Vitam / Vénérable Maître des Loges Symboliques(Respektinda/Dumviva)4 Majstro de Simbola(j) Loĝio(j)21-a(Patriarch) Noachite / Prussian KnightNoachite / Chevalier PrussienNohido / Prusa Kavaliro20Granda Patriarko22-aKnght of the Royal Axe / Prince of LibanusPrince du Liban / Chevalier de Royale HachePrinco de Lebanono / Kavaliro de Reĝa Hakilo225Princo de Lebanono / Kavaliro de Reĝa Hakilo23-aChief of the TabernacleChef du TabernacleEstro de la Tabernaklo24-aPrince of the TabernaclePrince du TabernaclePrinco de la Tabernaklo25-aKnight of the Brazen SerpentChevalier du Serpent d'AirainKavaliro de la Kupra Serpento26-aPrince of MercyPrince de MercyFavorkoreca6 Princo27-aCommander of the TempleGrand Commandeur du TempleKomandoro de la Templo28-aKnight of the SunChevalier du SoleilKavaliro de la Suno29-a(Scottish) Knight of Saint AndrewGrand Écossais de Saint André d'Écosse(Skota) Kavaliro de Sankta Andreo30-aKnight KadoshChevalier Kadosh / Chevalier de l'Aigle noir et blancSankta7 Kavaliro / Kavaliro de la Blankanigra Aglo24Glora Kavaliro Komandoro de la Blankanigra Aglo31-a(Grand) Inspector Inquisitor (Commander)Grand Inspecteur Inquisiteur CommandeurGranda Inspektoro Inkvizitoro Komandoro32-aMaster/Sublime Prince of the Royal SecretSublime Prince du Royal SecretNoblega Princo de la Reĝa Sekreto25Noblega Princo de la Reĝa Sekreto33-a(Sovereign Grand) Inspector General(Souverain) Grand Inspecteur Général(Suverena) Granda Ĝenerala Inspektoro
1 La Usona Suda Jurisdikcio estas la plej malnova el la mondo por tiu rito.
2 Nomoj de gradoj plejparte venas el Perfektiga Rito, kiu estis ellaborita en Francio meze de la 18-a jarcento.
3 La 7-a kaj 8-a gradoj estis inversigitaj. 4 "Respektinda Majstro" estas la titolo de Loĝiestro. Tiu ofico iam estis "dumviva".
5 La 21-a kaj 23-a gradoj havas malsaman nomon en la Perfektiga Rito. 6 El la latina mercedem (rekompenso, graco), tra la malnova franca kaj poste la angla mercy (mizerikordo, kompatemo, favorkoreco).
7 El la hebrea קדוש /kadoŝ/ (sankta, sanktulo).

Gradoj estas praktikitaj en diversaj simbolaj ejoj: Loĝio, Kapitulo, Areopago, Tribunalo, ktp.

GradojUsona Suda Jurisdikcio kaj Francio1-3Simbola/Blua Loĝio4-14Perfektga Loĝio15-18Kapitulo18-30Areopago31Suverena Tribunalo32Konsistorio33Plejsupra Konsilio

 Organizaĵoj kaj Plejsupraj Konsilioj 
eta|Sidejo de la Plejsupra Konsilio de la Suda Jurisdikcio de Usono.

 Ameriko 
eta|maldekstra|220px|

 Usono 
 Plejsupra Konsilio de la Suda Jurisdikcio, ekde 1801. Unue en Charleston, Suda Karolino, nun en Vaŝingtono. 
 Plejsupra Konsilio de la Norda Jurisdikcio, ekde 1813, en Lexington, Masaĉuseco. 
 Unuiĝinta Plejsupra Konsilio de la Suda Jurisdikcio (Prince Hall), ekde 1887. 
 Unuiĝinta Plejsupra Konsilio de la Norda Jurisdikcio (Prince Hall). 
eta|356x356px|Pendjuvelo de la Grandaj Ĝeneralaj Inspektoroj de la Plejsupra Konsilio de la Granda Oriento de Francio. La devizo estas Suum cuique jus (latine: Sia propra rajto), variaĵo de Deus meumque jus (Dio kaj mia rajto).

 Eŭropo 
 Francio 
Ekzistas pluraj Plejsupraj Konsilioj, ĉar ili ofte estas ligitaj kun Loĝiaro. Interalie ekzistas:
 Plejsupra Konsilio, Granda Kolegio de la Skota Rito, ekde 1804, en Parizo  . Ligita kun la Granda Oriento de Francio.
 Plejsupra Konsilio de Francio, ekde 1804 kaj reorganizita en 1821, en Parizo . Ligita kun la Granda Loĝio de Francio.
 Nacia Plejsupra Konsilio de Francio. Ligita kun la Nacia Granda Loĝio de Francio.
 Ina Plejsupra Konsilio de Francio. Ligita kun la Granda Ina Loĝio de Francio.

 Tutmondaj Plejsupraj Konsilioj 
 Universala Gea Plejsupra Konsilio, ekde 1899-1901, en Parizo.   Ĝi administras ĉiujn 33 gradojn en la Internacia Gea Framasona Ordeno Le Droit Humain (france "La Homa Rajto").

 Anekdotoj 
 La devizo de la rito estas Ordo ab Chaos (latine "Ordo el Ĥaoso").
 La devizo de la 33-a grado estas Deus Meumque Jus (latine "Dio kaj mia rajto"). Ĝi venas el la devizo de britaj reĝoj Dieu et mon droit (en la franca). Ekzistas kelkaj variaĵoj.
 La ĉefsimbolo de la rito estas dukapa aglo kun krono kaj spado inter siaj ungegoj. La plej malnova mencio pri iu simbolo datiĝas de 1761, en letero de framasonoj de Metz, Francio. Ĝi unue rilatis al la "Sankta Kavaliro", nuntempe la 30-a gradohttps://pierremollier.files.wordpress.com/2014/08/pm-12-et-19-aigle-c3a0-deux-tc3aates-lecossais-12.pdf.

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Universala Framasona Ligo
 Framasona loĝio Zamenhof
 Ĉifro de Framasonismo
 Gabriel-Louis Pérau, aŭtoro de malkaŝocela libro L'Ordre des Francs-Maçons trahi.

Kategorio:Framasonismo
Kategorio:Ritoj