Teltova rapeto

Teltova rapeto (Brassica rapa L. subsp. rapa f. teltowiensis) estas speciala formo de rapo. Ili ricevis la nomon laŭ la regiono ĉirkaŭ Teltow en Brandenburgo, de kie ili devenas. Tre proksime parenca estas la maja rapo.

 Priskribo 
La teltovaj rapetoj distingiĝas de la aliaj rapoj pro sia grandeco (longeco ĉ. 5 cm, diametro 1,5 ĝis 3 cm), pli svelta konusa formo, dikiĝintaj kverstrioj kaj flankaj radikoj. La karno estas flava. La rapeto havas rafanan guston.Bernhard Brückner, Ilona Schonhof, R. Schroedter: An underutilized traditional speciality. Teltow Turnips . In: Acta Horticulturae, Bd. 752 (2007), S. 203–208, 

 Historio 
Origine la planto devenas el Polujo kaj Finnlando. En la 18a kaj 19a jarcento la teltovaj rapetoj estis ŝatata delikataĵo. Ne nur GoetheHanna Schöllkopf in: Geschichte mit Pfiff, 1999, Heft 3 - Ende eines literarischen Duetts, 2005, S 20f kaj Kant ŝatis la legomon, sed ankaŭ la franca kortego. Allgemeine Hotel- und Gaststätten-Zeitung, Nr. 42 vom 20. Oktober 2001, S. 63, 

Laŭ Frederiko la Granda la rapo estis enkondukita sub la angla nomo "Turnip" en la jaro 1770 en Brandenburgio kaj Pomerio.Friedrich der Große in: Hinterlassene Werke, 1788, S. 129f, http://www.friedrich.uni-trier.de/de/hinterlassen/5/129/

 Kultivado kaj rikolto 
La rapetoj estas elsemitaj rekte fine de aŭgusto kiel dua kultivaĵo. Ili estas rikolteblaj en oktobro kaj novembro. Ankaŭ eblas pli frua dissemado.G. Vogel: Gemüse-Biographien, Teil: 43: Teltower Rübchen. In: TASPO Gartenbaumagazin, Jg. 8 (1996), Mai, S. 51,  La planto ŝatas nitrogenmalriĉajn sablajn grundojn por ricevi la delikatan guston.Johannes Böttner: Gartenbuch für Anfänger. 22. Aufl. Verlag Trowitsch, Frankfurt/Oder 1940, S. 281. La rikoltkvanto estas ĉ. 2,2 kg/m².Rudolf Buro et al.: Freude am Garten. VEB Deutscher Landwirtschaftsverlag, Berlin 1978, S. 235. La rapetoj tre bone stokeblaj.W. Neubert: Teltower Rübchen. In: Deutsches Magazin für Garten- und Blumenkunde, Jg. 28 (1875), S. 285.

 Uzado 
eta|laŭ la klasika recepto preparitaj teltovaj rapetoj.
Teltovaj rapetoj povas esti manĝataj krude kiel salato au kuiritaj kaj en supoj. Henriette Davidis: Praktisches Kochbuch für die gewöhnliche und feinere Küche, 1898, S. 104, und andere historische Kochbücher

 Vidu 
 listo de legomoj

 Referencoj 

 Literaturo 
 Günter Duwe: Das Teltower Rübchen, Teltower Stadt-Blatt Verlags- und Presse, Teltow 2005, ISBN 978-3-9809313-4-2
 Sabine Herre: Flußkrebse, Rübchen und Moorschnucken: Deutschlands regionale Spezialitäten neu entdeckt. Klett-Cotta Verlag, 2007, ISBN 978-3-608-93758-9
 Ursula Heinzelmann: Erlebnis Essen: Vom Duft der Erdbeere und der Würze des Teltower Rübchens. Scherz Verlag, Frankfurt 2006, 2. Aufl., ISBN 978-3-502-15013-8

Kategorio:Legomoj
Kategorio:Brasikacoj