Afrika tuberfabo

{{Taksonomio
|nomo =  afrika tuberfabo
|koloro = lightgreen
|dosiero =    Sphenostylis stenocarpa seeds.jpg
|dosiero larĝo = 240px
|priskribo dosiero =
|regno = Plantoj Plantae
|regno2 = planto
|divizio = Angiospermoj Magnoliophyta
|klaso = dukotiledonuloj dicotyledones
|ordo = Fabaloj  Fabales
|familio =Fabacoj    Fabaceae 
|subfamilio=    Faboideoj Faboideae
|genro = Sphenostylis’’
|specio = S. stenocarpa
|Taxon2_Rang     =
|dunomo =     Sphenostylis stenocarpa
|dunomo aŭtoritato =   (HOCHST. ex A.RICH.) HARMS
|komunejo =
}}

La  afrika tuberfabo (Sphenostylis stenocarpa) estas plantspecio en la subfamilio Faboideoj (Faboideae) ene de la  familio de la  fabacoj (Fabaceae). La planto hejmiĝas en la tropika Afriko.
La utilplanto estas proksime parenca al vico de aliaj  „fabo  kaj fazeoloj “

 Priskribo 
La afrika tuberfabo estas volvanta  herba planto. La tigo kreskas ĝis longeco de 2 kaj 3 metrojn. La floroj estas dusimetriaj. La  25 ĝis 30 cm longa, iomete ligna guŝoj havas  20 ĝis 30 semojn. La semoj havas longecon de ĉ. 5 mm kaj diametro de ĉ. 1 mm. Ili estas lentforme ovalaj.

 Disvastigo 
La afrika tuberfabo kreskas en la tuta tropika Afrika kaj estas kultivata en  Centrafriko kaj  Okcidentafriko (Eburbordo, Ganao, Togolando, Gabono, la du Kongoloj kaj en parto de  Orientafriko (ekzemple Etiopio). La planto estas precipe kultivata en la suda parto de  Nigerio, kie ĝi nomiĝas  girigiri. Ĝi toleras acidajn kaj sablajn grundojn kaj kreskas ĝis altecoj de 1800 metroj. La planto devas havi humide varman klimaton.

 Uzado kaj enhavosubstancoj 
Kaj la semoj kaj la tuberoj estas manĝeblaj.

La afrika tuberfabo evoluiĝas ĉe la radikoj 5 ĝis 7,5 cm longaj kaj 50 ĝis 300 g pezaj tuberoj, kiuj similas al longecajn  batatojn, sed havante la duoblan kvanton da proteino kiel batato. La tuberoj havas protein-enhavon de 11 ĝis 19 % kaj karbonhidrat-enhagvon de 63 ĝis 73 % kaj 3 % faibroj. Je planto oni rikoltas duonan kilogramon da radikoj.

La semoj estas bongustaj kaj estas preferataj al aliaj semoj kaj legomoj en Okcidentafriko. Ili enhavas  21 ĝis 29 % da proteino, kiuj similas al  sojfabo rilate la procentaĵo de lisino kaj metionino. La semoj enhavas ĉ. 50 % de  karbonhidratoj kaj 5 ĝis 6 % de fibroj. Oni rikoltas ĝis  2000 kg da guŝoj po hektaro.

La sekigitaj semoj estas ordinare trampitaj en akvo kaj post kuiritaj dum pluraj horoj. Kiel almanĝaĵoj taŭgas  ignamo, rizo, maizo aŭ en supoj. La tuberoj estas uzataj krudaj aŭ kuiritaj kiel terpomoj, ankaŭ la gusto estas simila.

La planto ankaŭ estas ornamplanto.

 Literaturo 
 National Research Council (U. S.): Tropical Legumes: Resources for the Future.'' (Paperback) Books for Business, 2002. ISBN 0-89499-192-2. S. 27-32.

 Eksteraj ligiloj 
 Weitere Informationen: Biologie, Geschichte und Verbreitung, Nutzung und Verwertung, Literatur, Bildlegenden
 Daniel B. Adewale & Dominique J. Dumet: Descriptors for African yam bean, Sphenostylis stenocarpa (Hochst ex. A.Rich.) Harms - PDF.

Kategorio:Fabacoj
Kategorio:Fruktolegomoj
Kategorio:Ornamaj plantoj
Kategorio:Greka kuirarto
Kategorio:Utilplantoj
Kategorio:Faboideoj