Kotoneastro

{{Taksonomio
|nomo = kotoneastro
|koloro = lightgreen
|dosiero = Illustration_Cotoneaster_integerrimus0.jpg
|dosiero larĝo = 240px
|priskribo dosiero = ilustraĵo de la ordinara kotoneastro (Cotoneaster integerrimus)
|regno = Plantoj Plantae
|regno2 = planto
|divizio = Angiospermoj Magnoliophyta
|klaso = dukotiledonuloj dicotyledones
|ordo = Rozaloj  Rosales
|familio =Rozacoj  Rosaceae
|subfamilio= Spiraeoideae
|genro = kotoneastro’’ Cotoneaster
|specio =
|Taxon2_Rang     =
|dunomo =
|dunomo aŭtoritato =MEDIK.
|komunejo =
}}

Kotoneastro  (Cotoneaster) estas genro de la Pirenoj el la familio de la Rozacoj (Rosaceae). La genro konsistas el ĉirkaŭ 90 specioj.

La natura disvastigejo estas la palearkta regiono (modera Azio, Eŭropo, Nordafriko), kun la centro Himalajo kaj sudokcidenta Ĉinujo.

 Priskribo Cotoneaster-specioj kreskas kiel deciduaj ĝis ĉiamverdaj arbustoj, malofte kiel malgrandaj arboj. La kreskoformo estas kuŝanta grundkovranto ĝis 15 metro alta arbeto. La branĉoj ne havas dornojn. La alterne situantaj folioj estas simplaj kun mallonga folitigo. La folirando estas glata. La stipuloj estas etaj.

eta|links|tapiŝa kotoneastro (Cotoneaster dammeri)
La floroj staras kelkfoje unuope aŭ plurope en malgrandaj faskoj, sed plej ofte en ŝirmgropolaj infloreskoj. La duseksa, radiosemetriaj floroj estas kvinnombraj. La kvin mallongaj sepalojwaras ankoraŭ bone videblaj sur la fruktoj. La kvin petaloj estas blankaj, kremkoloraj, rozeajĝis violkoloraj, helviolaj aŭ ruĝaj.
Ekzistas dek ĝis 20 (malofte ĝis 22) stamenoj. Ekzistas du ĝis kvin duonepiginaj karpeloj. La du ĝis kvin pistiloj estas liberaj.

eta|links|folio kaj fruktoj de Cotoneaster tomentosus en aŭtuno
La pomforma frukto estas ruĝa ĝis brunruĝa, aŭ oranĝa ĝis nigra. La fruktoj nur enhavas po unu semo.

Ĉiuj plantpartoj, sed precipe la fruktoj, estas malforte venenaj.

eta|folioj kaj fruktoj de la akuminata kotoneastro (Cotoneaster acuminatus)
eta|faltohava kotoneastro (Cotoneaster bullatus)

eta|Cotoneaster franchetii
eta|arba kotoneastro (Cotoneaster frigidus)
eta|horizontala kotoneastro (Cotoneaster horizontalis)
eta|malgrandfolia kotoneastro (Cotoneaster microphyllus)
eta| Cotoneaster pannosus
eta|densflora kotoneastro (Cotoneaster racemiflorus)
eta|salikflora kotoneastro (Cotoneaster salicifolius)

 Utiligado 
En la moderaj zonoj kelkaj specioj estas kultivataj kiel ornamlignoplanto, ektemple kiel grundkovranto. La grundkovrantaj Cotoneaster-specioj estas ofte ankaŭ plantataj kiel apudstrataj verdaĵoj en urboj. La genro estas suscepto de la bakteriozo fajrobrulo.

 Sistematiko 
Kotoneastro (Cotoneaster) estas genro el la familio de la Rozacoj (Rosaceae). Tie ili apartenas al la subfamilio Spiraeoideae, tribo Pyreae, subtribo Pirenoj. La unua priskribo de la genro okazis en la jaro 1789 fare de Friedrich Casimir Medicus. La genro konsistas el ĉ. 90 specioj. En la planta listo estas priskribita jenaj specioj:
 akumina kotoneastro (Cotoneaster acuminatus LINDL.) – hejmregiono Himalajo.
 akrapinta kotoneastro (Cotoneaster acutifolius TURCZ.)
 Cotoneaster adpressus BOIS)
 Cotoneaster affinis LINDL.
 ambigua kotoneastro (Cotoneaster ambiguus REHDER & E.H. WILSON)
 Cotoneaster apiculatus REHDER & E.H. WILSON
 falthava kotoneastro (Cotoneaster bullatus BOIS) –ornamplanto
 buksfolia kotoneastro (Cotoneaster bŭifolius WALL. EX LINDL.), el Hindio.
 Cotoneaster chengkangensis T.T.YU
 arka kotoneastro (Cotoneaster conspicuus(MESSEL) MESSEL)
 Cotoneaster coriaceus FRANCH.
 tapiŝa kotoneastro (Cotoneaster dammeri C.K. SCHNEID. – nomata laŭ la botanikisto Udo Dammer) – similas al la horizontala kotoneastro (C. horizontalis), sed kuŝanta sur grundo, folioj oblongaj aŭ eliptaj; el Ĉinujo.
 Cotoneaster dielsianus E. PRITZ. EX DIELS
 Cotoneaster divaricatus REHDER & E.H. WILSON, el Ĉinujo.
 Cotoneaster fangianus T.T. YU
 Cotoneaster floridus J. FRYER & B. HYLMÖ
 Cotoneaster foveolatus REHDER & E.H. WILSON
 Cotoneaster franchetii BOIS, el okcidenta Ĉinujo.
 arba kotoneastro (Cotoneaster frigidus WALL. EX LINDL
 Cotoneaster glabratus REHDER & E.H. WILSON
 Cotoneaster glaucophyllus FRANCH.
 Cotoneaster glomerulatus W.W. SM.
 Cotoneaster gracilis REHDER & E.H. WILSON
 Cotoneaster harrovianus E.H. WILSON
 Cotoneaster harrysmithii FLINCK & B. HYLMÖ
 Cotoneaster hebephyllus DIELS
 Cotoneaster hissaricus POJARK.
 horizontala kotoneastro (Cotoneaster horizontalis DECNE. senpostula grundokovranto, etaj rondaj folioj, neofito, el Ĉinujo.
 Cotoneaster insignis POJARK.
 ordinara kotoneastro Cotoneaster integerrimus MEDIK. –el Mezeŭropo.
 Cotoneaster krasnovii POJARK.
 Cotoneaster langei G. KLOTZ
 Cotoneaster marginatus (LOUDON) SCHLTDL.
 Cotoneaster melanocarpus LODD., G. LODD. & W. LODD.
 malgrandfolia kotoneastro (Cotoneaster microphyllus WALL. EX LINDL.), el Himalajo.
 Cotoneaster miniatus (Rehder & E.H. Wilson) Flinck & B. Hylmö
 Cotoneaster mongolicus POJARK.
 Cotoneaster morrisonensis HAYATA
 Cotoneaster moupinensis Franch.
 multflora kotoneastrol (Cotoneaster multiflorus BUNGE, el Ĉinujo.
 Cotoneaster neoantoninae A.N. VASSILJEVA
 Cotoneaster neopopovii CZEREP.
 Cotoneaster nitens REHDER & E.H. WILSON
 Cotoneaster nitidifolius C. MARQUAND
 Cotoneaster nitidus JACQ.
 Cotoneaster nummularioides POJARK.
 Cotoneaster nummularius FISCH. & C.A. MEY.
 Cotoneaster obscurus REHDER & E.H. WILSON
 Cotoneaster oliganthus POJARK.
 Cotoneaster pannosus FRANCH.. el sudokcidenta Ĉinujo.
 Cotoneaster qungbixiensis J. FRYER & B. HYLMÖ
 densflora kotoneastro (Cotoneaster racemiflorus (DESF.) K. KOCH
 Cotoneaster reticulatus REHDER & E.H. WILSON
 Cotoneaster rhytidophyllus REHDER & E.H. WILSON
 rondfolia kotoneastro (Cotoneaster rotundifolius WALL. EX LINDL.)
 Cotoneaster rubens W.W.SM.
 salikfolia kotoneastro (Cotoneaster salicifolius FRANCH.) el Ĉinujo.
 Cotoneaster sanguineus T.T. YU
 Cotoneaster schantungensis KLOTZ
 Cotoneaster sherriffii G. KLOTZ
 Cotoneaster silvestrii PAMP.
 Cotoneaster soongoricus (REGEL) POPOV
 vintroverda kotoneastro (Cotoneaster sternianus (TURRILL) BOOM)
 Cotoneaster subadpressus T.T. YU
 Cotoneaster submultiflorus POPOV
 Cotoneaster taylorii T.T.YU
 Cotoneaster tenuipes REHDER & E.H. WILSON
 Cotoneaster tomentosus (AITON) LINDL.), interalie en Aŭstrio.
 Cotoneaster transcaucasicus POJARK.
 Cotoneaster turbinatus CRAIB
 Cotoneaster uniflorus BUNGE
 Cotoneaster verruculosus DIELS
 Cotoneaster wardii W.W.SM.
 Cotoneaster zabelii C.K.SCHNEID.

 Fajrobrulo 
Kotoneastroj estas kiel kernetfrukto (Pyrinae) tre minacata de fajrobrulo.

 Referencoj 

 Literaturo 
 Andreas Roloff, Andreas Bärtels: Flora der Gehölze. Ulmer. Stuttgart (Hohenheim). 2008. 978-3-8001-5614-6, paĝoj 226–238

 Eksteraj ligiloj 




Kategorio:Kernetfrukto
Kategorio:Ornamlignoplanto