Vintra cepo

La vintra cepo, printempa cepo aŭ japana cepo (Allium fistulosum, sin.: A. altaicum, A. ceratophyllum, Cepa sissilis, C. ventricosa) estas plantospecio el la subfamilio de Alioidoj (Allioideae). Oni ankaŭ miksas ĝin kun askalono.

 Priskribo 

La vintra cepo estas multjara herba planto kaj atingas alton de 30 ĝis 100 cm. La folioj estas rondaj kaj kavaj, la tigo estas pufe ŝvela kaj havas rondan kversekcon.

Inter junio kaj aŭgusto la planto floras. La involukro de la floroj estas pli mallongaj ol la flortigoj. La   stamenoj elstaras super la involukro. La filamentoj estas simplaj kaj sen dentoj. La unuopa floro havas grandecon de 1 cm.

La planto ricevas facile semon, kiu maturiĝas en julio kaj aŭgusto. La semo havas dikecon de 1–2 mm. Ĝi longas 2 ĝis 3 mm. La  milgrajna pezo estas 2,1 ĝis 2,4 g.

La planto formas horston kaj ricevas longan cilindroforman bulbon. La bulbo estas blanka, sed ekzistas ankaŭ ruĝaj kaj alikoloraj.Combles, Der wohlbestellte Küchengarten, Ausgabe 2, Verlag B.F. Voigt, 1841, S. 298.H.L. Vilmorin: Ciboule, In: Les Plantes Potagères; Descroption et culture des Proncipaŭ Légumes des climats tempéré., Troisième Édition, 1904, S. 177. La formo de la bulbo similas al tiu de poreo.K. Reichelt und N. Nicolaisen: Die Praxis des Gemüsebaues., Verlagsbuchhandlung Paul Parey, 1931, S. 235-236. En la aŭtuno la planto ricevas flankbulbojn, kiuj estas uzataj por vegetativa multigado. La planto komplete retiriĝas poste.P. Miller, F. Hermann kaj H. Lueder: Vollständige Anleitung zur Wartung aller in Europa bekannten Küchengartengewächse., Verlag C.G. Donatius, 1780, S. 881-882.
En Azio ekzistas multaj diversaj tipoj, kiuj formas pli aŭ malpli grandajn horstojn.Charles-Marie Messian, Le Potager Tropical, 3a eldono reviziita, Édition CILF, Paris 1997, ISBN 2-85319-273-3, S. 390.

 Deveno kaj historio 

La cepo originas en la oriento, kie ĝi estas kultivita jam de pli ol 4000 jaroj. La vintra cepo kreskas sovaĝe en Siberio, ĉe Altajo kaj ĉe la Bajkalo, de kie ĝi venis tra Rusujo al Eŭropo en la 17a jarcento, nome en 1629 ĝi atingis Anglion.H.C. Thompsen: Jerusalem Artichoke, In: Vegetable Crops., Fourth edition, McBraw-Hill Book Company Inc., London, 1949, S. 373-374..

 Kultivado kaj rikolto 

La vintra cepo estas vaste kultivata kulturplanto. Ĝi estas kultivata precipe en tropikaj regionoj, ĉar tie la ordinara cepo  (Allium cepa) ne aŭ ne bone kreskas.M. Busch-Stockfisch, Lebensmittellexikon., Behr's Verlag DE, ISBN 3-89947-165-2, 2005, S. 2067-2068.A. Leroy: Culture des Alliacées Potagères – Chapitre VI - La Ciboule., Librarie Hachette, 1941, S. 57–62.

 Uzado 
eta|printempa cepo
La vintra cepo estas uzata kiel la ordinara cepo, sed ĝia gusto, krom la folioj, estas malpli forta.W. Franke, Nutzpflanzenkunde, 1997, Thieme Verlag, ISBN 3-13-530406-X, S. 390
Male la folioj gustas pli forte ol tiuj de la ordinara cepo aŭ ŝenopraso.
Vintraj cepoj estas uzataj freŝaj kiel spico aŭ kuiritaj.J.J. Rein, Japan: nach reisen und studien im auftrage der königlich preussischen regierung dargestellt., Ausgabe 2, Verlag W. Engelmann, 1886, S. 90.
La folioj ankaŭ povas anstataŭi ŝenoprason, ekzemple en supoj aŭ salatoj.BR-Sendung Querbeet  18a de Marto 2013.

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Listo de legomoj
 Cepo

 Eksteraj ligiloj 



Kategorio:Aliumoj
Kategorio:Radiklegomoj
Kategorio:Legomoj