Letero de 34

Letero de 34 (pole:List 34) – dufraza protesta letero kontraŭ cenzuro, transdonita de poeto Antoni Słonimski la 14-an de marto 1964 en Konsili-Oficejo de Ministroj. Ĝia nomo konsideras nombron de personoj, kiuj subskribis la leteron.

Al Ĉefministro
Józef CyrankiewiczAsigno-limigoj de la papero por presado de libroj kaj revuoj kune kun plifortigo de gazetara cenzuro kreas situacion minacantan al evoluo de la nacia kulturo. Sube subskribitaj, rekonante ekziston de la publika opinio, rajto al kritiko, libera diskuto kaj serioza informo kiel necesa elemento de la progreso, gvidataj de civitana zorgo, postulas ŝanĝon de la pola kultura politiko en la spirito de la rajtoj garantiitaj de la konstitucio de la pola ŝtato kaj konformaj kun la bono de la nacio.La leteron subskribis:

 Jerzy Andrzejewski
 Maria Dąbrowska
 Stanisław Dygat
 Karol Estreicher
 Marian Falski
 Aleksander Gieysztor
 Konrad Górski
 Paweł Hertz
 Leopold Infeld
 Paweł Jasienica
 Mieczysław Jastrun
 Stefan Kisielewski
 Zofia Kossak-Szczucka
 Tadeusz Kotarbiński
 Jan Kott
 Anna Kowalska
 Julian Krzyżanowski
 Kazimierz Kumaniecki
 Edward Lipiński
 Maria Ossowska
 Stanisław Cat Mackiewicz
 Jan Parandowski
 Stanisław Pigoń
 Adolf Rudnicki
 Artur Sandauer
 Wacław Sierpiński
 Antoni Słonimski
 Jan Szczepański
 Władysław Tatarkiewicz
 Jerzy Turowicz
 Melchior Wańkowicz
 Adam Ważyk
 Kazimierz Wyka
 Jerzy Zagórski
Aŭtoro de la teksto estis Antoni Słonimski, kunorganizanto de la kolektado de subskriboj Jan Józef Lipski.

La letero kaŭzis reagon en Okcidento. En la tagĵurnalo The Times aperis letero kritikanta regopovojn de la Pola Popola Respubliko, subskribita de 21 britaj verkistoj kaj artistoj, interalie de Arthur Koestler kaj Alan Bullock. Krom tio en la defendo de la subskribintoj elpaŝis 15 italaj intelektuloj kun Alberto Moravia kaj 13 profesoroj de Universitato Harvard.

La letero elvokis ĉaspelon kaj reprezaliojn de la regopovoj de PPR kontraŭ ties subskribintoj kune kun "Tygodnik Powszechny" (Universala Semajnreuo). La plej severaj persekutoj renkontis Melchior Wańkowicz, kiu estis arestita.

Vidu ankaŭ
 Letero de 59

Bibliografio
 Jerzy Eisler, List 34 (Letero de 34), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1993, ISBN 83-01-11347-2
 Aleksandra Ziółkowska Proces Melchiora Wańkowicza 1964 (Proceso de Melchior Wańkowicz), Nowe Wydawnictwo Polskie, Warszawa 1990, ISBN 83-85135-08-1
 Aleksandra Ziółkowska, Melchior Wańkowicz Poland’s Master of the Written Word, ĉapitro: The Trial of Melchior Wańkowicz: 1964 (paĝoj: 29-103), Lexington Books, USA 2013, ISBN 978-0-7391-7590-3

Kategorio:Pollando