Tragopogo

TragopogoListo de plantoj baza ĉe Google Sheets (Tragopogon porrifolius), estas utilplanto el la familio de la Asteracoj (Asteraceae). La planto originas el la mediteranea regiono, kie ĝi estas uzata ekde la  grek-romia antikvo kiel legomo. La sciencan nomon de la genro  enkondukis .

 Priskribo 
Tragopogo estas unu- ĝis dujara planto, kiu forma ĝis 30 cm longajn pivotradikojn. La planto altenkreskas 60 ĝis 120 cm. La tigo portas plurajn kapituloj. La pedunkloj estas tre dikiĝintaj direkte al la kapitulo. La involukrofolioj estas pli grandaj ol la langetfloroj. La langetfloroj estas obtuze purburaj ĝis lilaj. la planto flora de junio ĝis julio. La fruktoj longas ĝis 40 ĝis 55 mm.

 Disvastigo 
La tragofago hejmiĝas kun ĝia sovaĝa formo Tragopogon porrifolius subsp. australis en la mediteranea regiono. En Mezeŭropo oni kultivas la kulturformon Tragopogon porrifolius subsp. porrifolius.
eta|maldekstra|fruktaro de la tragopago

 Uzado 
La tragfago estas precipe uzata kiel radiklegomo, sed ankaŭ la folioj povas esti manĝataj kiel salato aŭ spinaco. La dolĉece gustumanta radiko, kies gusto similas al la gusto de ostroj kaj estas tre nutraĵhava. la pilvotradikoj estas rikoltataj aŭtune de la unua jaro. Ili povas esti stokeblaj dum la vintro.Wolf-Dieter Storl, Paul Silas Pfyl: Bekannte und vergessene Gemüse. Piper, München 2006, S. 245f. ISBN 978-3-492-24727-6
eta|manĝebla pivatradiko

 Enhavosubstancoj 
La nutraĵenhavo de 100 gramoj de la freŝa radiko havas :

 energia enhavo  82 kcal / 345 kJ karbonhidratoj  16 gram proteino  1,4 gram graso  0,2 gram Vitamino C  10 mg Vitamino B1  0,04 mg Vitamino B2  0,04 mg Nikotin-acideo  0,3 mg kalcio  48 mg fero  1,4 mg
eta|tragopogo en Svislando
eta|Tragopogon porrifolius - MHNT

 Historio 
Albertus Magnus menciis la unuan fojon tiun planton en la 13a jarcento,Die Haferwurzel auf Was-wir-essen.de Li identigis ĝin kun la bibla rozo de Ŝarono.Carl Jessen kaj Ernst Heinrich Meyer. Alberti Magni ex Ordine Praedicatorum. De vegetabilibus libri VII : historiae naturalis pars XVIII. Reimer, Berlin 1867. Digitalisat Bayerische Staatsbibliothek. Buch VI/404 (S. 546f): (Tragopogon porrifolius Lin.) Oculus porci est flos, qui flos campi vocatur, crescens in altis locis siccis iuxta vias, habens radicem delectabilem, propter quod comeditur, et a porcis in pastum effoditur; et habet stipitem parum altum, in cuius supremo est flos rutilans ipse multum, et exsiccatus retinet eundem colorem. Folia autem habet parva et stricta, et profert florem in theca valde fusca. Est autem calidus et siccus temperate. la planto estis kultivata ekde la 16a jarcento en Mezeŭropo. Dum la tempo ĝi estas anstataŭigita de la simile gusta skorzonero.

 Vidu ankaŭ 
 listo de legomoj

 Referencoj 

 Literatur 
 M. A. Fischer, W. Adler, K. Oswald: Exkursionsflora für Österreich, Liechtenstein und Südtirol. Zweite Auflage, Land Oberösterreich, Biologiezentrum der OberÖsterreichischen Landesmuseen, Linz 2005, ISBN 3-85474-140-5

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Legomoj
Kategorio:Radiklegomoj
Kategorio:Asteracoj