Jambuo

{{Taksonomio
|nomo = Ĵambuo
|koloro = lightgreen
|dosiero = Spilanthes-closeup-large.jpg
|dosiero larĝo = 240px
|priskribo dosiero = 
|regno = Plantoj Plantae
|regno2 = planto
|divizio = Angiospermoj Magnoliophyta
|klaso = dukotiledonuloj dicotyledones
|ordo = Asteraloj  Astereles
|familio = Asteracoj Asteraceae 
|subfamilio= 
|genro = Acmella ’’
|specio = A. oleracea
|Taxon2_Rang     = 
|dunomo = Acmella oleracea|dunomo aŭtoritato = (L.) R.K.JANSEN
|komunejo = }}Ĵambuo''' (Acmella oleracea) estas plantspecio el la familio de la Asteracoj (Asteraceae). Pro la doloranestezia efiko la planto nomiĝas en la angla toothache plant („dentdolora planto“), pro la formo de la florkapitulo ĝi ankaŭ nomiĝas eyeball plant („okulgloba planto“). Ankaŭ pro la formo de la florkapitulo ĝi nomiĝas en la germana „Husarenknopf“ (huzara butono).

Minimume du pliaj specioj de la genro Acmella (A. ciliata, A. brachyglossa) nomiĝas ankaŭ „ĵambuo“, sed ili ne havas grandan signifon.

 Priskribo Acmella oleracea estas unujara, herba planto. La folioj estas simplaj kaj havas noĉitan folirandon. La planto formas kapitulon. La fruktoj estas akenoj. La specio ne toleras froston.

 Uzado 
Kuiritaj folioj de ĵambuo estas uzataj por diversaj tradiciaj pladoj en la nordo de Brazilo, ekzemple Pato no Tucupí (anasaĵo stufita en la likvaĵo ekstraktita el maniokaj radikoj kaj spicita kun ĵambufolioj kaj aliaĵoj). Tio estas kulinara specialaĵo en la regiono Belém ĉefurbo de la ŝtato Parao.

La folioj efikas kontraŭinflame; la kontraŭbakteria efekto neniam povas esti pruvita.Holetz, F. B.; Pessini, G. L.; Sanches, N. R.; Cortez, D. A. G.; Nakamura, C. V.; Dias Filho, B. P.: Screening of some plants used in the Brazilian folk medicine for the treatment of infectious diseases. Mem. Inst. Oswaldo Cruz, Rio de Janeiro, Vol. 97(7): 1027-1031, 2002 (PDF) En la popola medicino la planto estas uzata kontraŭ reŭmatismo, artrito, gingivito kaj haŭtomikozoj. Post la maĉado de krudaj folioj sur la lango eksentiĝas eferveska sento.

 Bildoj 
Ĵambuo (jen la specio Acmella ciliata'' (KUNTH) CASS.) de foiro en Bragança, norda Brazilo:

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Gernot Katzers Gewürzseiten, Artikel über „Parákresse“ mit Photos
 Synonymie von Acmella.
 Artikel über Acmella (= Spilanthes oleracea) 
 [ Die Art bei Grin.]

 Vidu ankaŭ 
 listo de legomoj

Kategorio:Legomoj
Kategorio:Asteracoj