Pic du Midi de Bigorre

La Pic du Midi de Bigorre, aŭ Pic du Midi (esperante: "Pinto de Tagmezo") estas monto en Francujo kun alto  (futoj), kaj la hejmo de astronomia observatorio kaj televida dissendilo.

Ĝi situas en la francaj Pireneoj, en la departemento Hautes‑Pyrénées, ĉe la limo de la komunumoj Sers kaj Bagnères‑de‑Bigorre, kaj ĝi referencas same kiel la vilaĝo al la antikva graflando de Bigorre. La montopinto estas konata pro sia panoramo al la montoĉeno franc‑hispana.

eta| Observatorio dum vintro. Oni vidas la kupolojn, la televidan antenon kaj la kajuton de la telfero.

 La Observatorio 
eta|maldekstra|150px|Generalo Nansouty
eta|maldekstra|150px|Generalo Nansouty kaj la inĝeniero Vaussenat.

La Observatorio de Pic du Midi estas grava loko de observado kaj esploro. La astronomio kaj la meteologio estis la ĉefaj kialoj de ties kreo. La observatorio estas filio de la Observatorio Midi-Pyrénées kaj UFR de la Universitato Tuluzo 3 - Paul Sabatier. De 1873,la Observatorio de  Pic du Midi de Bigorre  kosmaj esploristoj gvatas elde tie galaksiajn fenomenojn.

Ĝia MPC kodo estas 586.Kodoj de la Observatorioj (Minor Planet Center)

 Historio 
De la komenco de la 18-a jarcento la monto estas konata kiel loko de astronomiaj observoj : François de Plantade plurfoje grimpis tien. Li unuafoje science studis la koronon dum la suna eklipso de 1706, li reiris en 1741 por fari barometrajn observojn kaj mapi la langvedokajn episkopujojn. La 26-an de aŭgusto, novefoje grimpinte la monton, li mortis ĉe la montpasejo de Sencours, tenante sekstanton kaj ekkriante « Ah ! que tout ceci est beau ! » (Ah ! kiom tiu ĉio estas bela).

Tiu mezuroj estas sekvitaj, en 1774, de tiuj far'de Monge kaj d'Arcet pri la atmosfera premo.

La konstruo de la observatorio komencis en la 1870-aj jaroj sub la estreco de la generalo Dubois de Nansouty kaj de la inĝeniero Célestin-Xavier Vaussenat.La Observatorio ĉe la montpasejo Sencours, el la paĝaro de Observatorio Midi-Pyrénées  La unuaj laboroj komencis en 1875 kaj la unuaj konstruaĵoj finitaj la .Observatorio de Pic Du Midi De Bigorrerre, Fotografioj de la konstruado ; el la paĝaro de Observatorio de Parizo 

En 1907, Benjamin Baillaud instalis tie unuan teleskopon de 0,5 m, unu el plej grandaj en la mondo por la epoko, kiu permesis malkonfirmi la ekziston de la marsaj kanaloj, asertitaj de Percival Lowell.

Poste, la konstruaĵoj estis kompletitaj per novaj terasoj, novaj kupoloj kaj novaj loĝejoj. La elektro alvenis en 1949. Antaŭe, la instrumentoj estis elektre provizitaj per akumulatoroj kaj generatoro. Unua telfero estis instalita en 1952 por la transporto de la personaro.

En 1959-1962 estas instalita la " interministra konstruaĵo ", kiu grupigas la aktivojn pri astronomio, meteologio, televido kaj aviada navigado.

En 1994, la Ŝtato planas fermi la observatorion. La Regiono Sudo-Pireneoj mobiliĝis kaj kreis  por la renovigo de la loko. La projekto antaŭvidis renovigon de la sciencaj instalaĵoj kaj malfermon al la publiko de parto el la ejo. La telfero estis anstataŭigita per nova telfero kapabla veturigi ĝeneralan publikon. Gravaj laboroj komencis en 1996 ; la renovigita loko malfermiĝis en 2000.
eta|center|660px|Panorama vido al sudo elde la observatorio.

 Teleskopoj 
En 1908 la unua kupolo estis instalita : la kupolo Baillaud,<ref
name = "Baillaud">la kupolo Baillaud estas 100-jara, el la paĝaro de Pic du Midi de Bigorre  </ref> de 8 m de diametro. Ĝi loĝigas refraktoron kaj reflektan teleskopon. Ne plu uzata de 2000, ĝi estas parto de la muzeo.

En 1946, Marcel Gentili donacas al la observatorio kupolon kaj teleskopon de 60 cm.

Spektrografo estas instalita en 1958.

En 1963, la NASA monhelpas la instaladon de teleskopo de 106 cm. Tiu ĉi estas uzita por fari precizajn fotografiojn de la luna surfaco por la preparo de la misioj de la Projekto Apollo.La luna Atlaso de Apollo naskiĝis en Pic du Midi, el La Dépeche ; 21-a de julio 2009 

Turo alta de de 28 m kaj de 14 m de diametro estis konstruita ekde 1972 malproksima de aliaj konstruaĵo por malgrandigi la atmosferajn perturbojn. En 1980, ĝi gastigas la teleskopon Bernard Lyot de 2 m.

La observatorio havas koronografon, kiu permesas studon pri la suna korono. Alia instrumento estas refraktoro de 50 cm instalita de 1961 en la kupolo Tourelle, de karakteriza formo. Tiu lorno (renomita en 2004 " Lorno Jean Rösche " en honoro de ties kreinto) estas
dediĉita al la studo pri la Suno (bildigo de la surfaco, studo pri la suna granuligo). La instrumentaro estis kompletigita en 1980 per spektrografo.

Nun estas instalitaj ĉe la observatorio :
 La teleskopo de 60 cmLa teleskopo T60 ; el PG Astro La teleskopo T60 ; el Astrosurf  en la kupolo T60 uzata de la asocio de  T60 ;Asocio T60 ; ibidem 
 La teleskopo de 106 cm en la kupolo Gentili, uzata por esploroj de la sunsistemo ;
 La teleskopo de 2 m Bernard Lyot uzata kun la spektropolarimetro NARVAL ;NARVAL, la ĝemela spektropolarimetro de ESPaDOnS ĉe la kulmino de la Pic du Midi 
 La koronografo CLIMSO ;CLIMSO, oficiala paĝaro 
 La Lorno Jean Rösche por la studo pri la suna surfaco.

Tie ankaŭ estas :
 La kupolo Charvin, kiu loĝigis fotoelektran koronografon ;
 La kupolo Baillaud, nun asignita al la muzeo, entenanta skalmodelon je skalo 1:1 de la koronografo ;
 La kupolo de la teleskopo DIMM (nokta instrumento destinata al mezuro de atmosfera turbulo) kiu anstataŭigis en 2009 la kupolon Robley, kiu gastigis la teleskopon T55.

 Malkovroj 
Minor Planet Center kreditas la Observatorino de Pic du Midi de la malkovro de 9 numerotitaj asteroidoj inter 2001 kaj 2007.MPC alfabeta listo de asteroidaj malkovrintoj sub la nomo Pic du Midi.

 Asteroidoj malkovritaj : 9, el kiuj 63609 Francoisecolas   82896 Vaubaillon   155948 Maquet   210245 Castets   230151 Vachier   231969 Sebvauclair   275786 Bouley   281272 Arnaudleroy   (336811) 2011 DL21  

La asteroido 20488 Pic-du-Midi, malkovrita en 1999 elde la Observatorio de la Pises, estis nomita en honoro de la observatorio.JPL Small-Body Database Browser 20488 Pic-du-Midi (1999 OL) 

 Notoj kaj referencoj 


 Eksteraj ligiloj 

  Pic du Midi de Bigorre Sciencoj kaj Montoj 
  Pic du Midi : Turismaj informoj
  Kronologio de la Observatorio de Pic du Midi, el Astrosurf
  Vivo en la Pic du Midi, el la paĝaro de la Astroclub du Marsan-Léo Lagrange
  Fotografioj de de la Observatorio de Pic Du Midi De Bigorre ', el la paĝaro de la Observatorio de Parizo

Kategorio:Observatorioj en Francio
Kategorio:Montoj en Francio
Kategorio:Hautes-Pyrénées