Spacepoko

altdekstre=1.2|eta|maldekstre|La Kosmopramo eliras en misio al spaco.

eta|La signaloj de Sputnik 1 pluis dum 22 tagoj.
La Spacepoko aŭ Kosmepoko estas tempoperiodo kiu enhavas aktivaĵojn rilataj al la kosmokonkuro, kosmoesploro, kosmoteknologio, kaj la kultura disvolvigoj influitaj de tiuj eventoj. La Kosmepoko estas ĝenerale konsiderata kiel komencinta kun la Sputnik (1957).

 Komenco 
La Kosmo-Epoko komenciĝis kun la evoluo de pluraj teknologioj kiuj konverĝis kun la lanĉo la 4-an de oktobro 1957 de Sputnik 1 fare de la Sovetunio. Tio estis la unua artefarita satelito de la mondo, orbitanta la Teron en 96,17 minutoj. La lanĉo de Sputnik 1 enkondukis novan epokon de politikaj, sciencaj kaj teknologiaj atingoj kiuj iĝis konataj kiel la Kosmo-Epoko, per la rapida evoluo de nova teknologio kaj kuro por atingo, plejparte inter Usono kaj Sovet-Unio. Rapidaj progresoj estis faritaj en raketorio, materiala scienco, kaj aliaj areoj. Granda parto de la teknologio origine evoluigita por spacaj aplikoj estis spinitaj kaj trovis pliajn uzojn. Unu tia ekzemplo estas memorŝaŭmo.

Antaŭ ol homaj kosmoflugoj estis provitaj, diversaj bestoj estis flugitaj al kosmo por identigi eblajn malutilajn efikojn de mikrogravito kaj radiado-eksponiĝo ĉe altaj altitudoj.

La Spaca Epoko atingis sian pinton kun la Apollo-programo kiu kaptis la imagon de granda parto de la monda loĝantaro. La surteriĝo de Apolono 11 estis observita de pli ol 500 milionoj da homoj tra la mondo kaj estas vaste rekonita kiel unu el la difinaj momentoj de la 20-a jarcento. Ekde tiam, publika atento plejparte moviĝis al aliaj areoj.

En Usono, la Kosmopramo Challenger katastrofo en 1986 markis signifan malkreskon en tripitaj Kosmopramo lanĉoj. Sekvante la katastrofon, NASA surgrundigis ĉiujn Navedojn por sekureczorgoj ĝis 1988. Dum la 1990-aj jaroj financado por spac-rilataj programoj akre falis kiam la ceteraj strukturoj de la nun dissolvita Sovetunio diseriĝis kaj NASA ne plu havis ajnan rektan konkuradon.

Ekde tiam, partopreno en kosmolanĉoj ĉiam pli larĝiĝis por inkludi pli da registaroj kaj komercaj interesoj. Ekde la 1990-aj jaroj, la publika percepto de kosmoesploro kaj spac-rilataj teknologioj estis ke tiaj klopodoj estas ĉiam pli oftaj.

NASA konstante bazigis ĉiujn usonajn Kosmopramojn en 2011. NASA de tiam fidis je Rusio kaj SpaceX por preni amerikajn astronaŭtojn al kaj de la Internacia Kosmostacio.  

 Nuna periodo 
En la frua 21-a jarcento, la Ansari X-premio estis starigita por helpi ekfunkciigi privatan kosmoflugon.   La gajninto, Space Ship One en 2004, iĝis la unua kosmoŝipo ne financita de registara agentejo.

Pluraj landoj nun havas spacprogramojn; de rilataj teknologiaj projektoj ĝis plenrajtaj spacprogramoj kun lanĉinstalaĵoj. Estas multaj sciencaj kaj komercaj satelitoj uzataj hodiaŭ, kun miloj da satelitoj en orbito, kaj pluraj landoj havas planojn sendi homojn en kosmon. Kelkaj el la landoj aliĝantaj al ĉi tiu nova vetkuro estas Francio, Hindio, Ĉinio, Israelo kaj la Unuiĝinta Reĝlando, kiuj ĉiuj utiligis gvatsatelitojn. Ekzistas pluraj aliaj landoj kun malpli ampleksaj kosmoprogramoj, inkluzive de Brazilo, Germanio, Ukrainio, kaj Hispanio.

Koncerne la usonan kosmoprogramon, NASA nuntempe konstruas profundspacan skipan kapsulon nomatan Oriono. La celo de NASA kun ĉi tiu nova spackapsulo estas porti homojn al Marso. La kosmoŝipo Orion estas kompletiĝota en la fruaj 2020-aj jaroj. NASA esperas, ke ĉi tiu misio "enkondukos novan epokon de kosmoesploro".

Alia grava faktoro influanta la nunan Kosman Epokon estas la privatigo de kosmoflugo. Signifa privata kosmofluga kompanio estas SpaceX kiu iĝis la posedanto de unu el la plej kapablaj operaciaj lanĉveturiloj de la mondo kiam ili lanĉis sian nunan plej grandan raketon, la Falcon Heavy en 2018. Elon Musk, la fondinto kaj Ĉefoficisto de SpaceX, prezentis la celon establi kolonion de unu miliono da homoj sur Marso kaj la firmao disvolvas sian Stelŝipo lanĉo-veturilo por faciligi tion. Ekde la Demo-2-misio por NASA en 2020 en kiu SpaceX lanĉis astronaŭtojn por la unua fojo al la Internacia Kosmostacio, la firmao konservis enorbitan homan spacvojaĝkapablon. Blue Origin, privata firmao fondita de Amazon.com fondinto Jeff Bezos, disvolvas raketojn por uzo en kosmoturismo, komercaj satelitlanĉoj, kaj eventualaj misioj al la Luno. kaj preter.

La firmao de Richard Branson Virgin Galactic koncentriĝas pri lanĉo-veturiloj por kosmoturismo. Kromprodukta firmao, Virgin Orbit, aerlanĉas malgrandajn satelitojn per sia LauncherOne raketo. Alia malgrand-satelita lanĉilo, Rocket Lab, evoluigis la Rocket Lab Electron kaj la Rocket Lab Photon por sendi kosmoŝipon plu en la Sunsistemon.

 Kronologio 
DatoUnue...MisioPersonoj)Lando30-a de septembro 1929Sukcesa publika flugo de pilotata raket-elektra aviadilo ( Opel RAK.1 ) https://www.airforcemag.com/article/0904rocket/ Opel-RAK, la unua grandskala raketprogramo de la mondoJulius Hatry (dizajnisto), Fritz von Opel (piloto kaj programestro), Max Valier (programestro)Germanujola 20-an de junio 1944Artefarita objekto en kosma spaco , do preter la linio de KármánV-2 raketo , testflugo "Longa distanco" en la kunteksto de la tempo. Vidu NASA history article – N/AGermanujola 24-an de oktobro 1946Bildoj el spaco (105 km)   Uson-lanĉita V-2-raketo de White Sands Missile Range , Nov-Meksiko.– N/AUsonola 20-an de februaro 1947Bestoj en la spacoUson-lanĉita V-2-raketo la 20an de februaro 1947 de White Sands Missile Range , Nov-Meksiko. - fruktomuŝojUsono4-a de oktobro 1957Artefarita satelitoSputniko 1 – N/ASovetunio3-a de novembro 1957   Besto en orbito Sputniko 2 Laika la hundoSovetunio2 januaro 1959Luna surflugo, kosmoŝipo por atingi heliocentran orbitonLuno 1 https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1959-012A  - 27 February 2020– N/ASovetuniola 12-an de septembro 1959Efiko sur la Luna surfaco; tiel fariĝante la unua homa objekto kiu atingis alian ĉielan korponLuno 2 – N/ASovetunio7-a de oktobro 1959Bildoj de la malproksima flanko de la LunoLuno 3 – N/ASovetunio 31-a de januaro 1961Hominidae en spacoMercury-Redstone 2Hinko (ĉimpanzo)Usonola 12-an de aprilo 1961Homo en la spacoVostok 1 Jurij GagarinSovetunio5-a de majo 1961Mana orientiĝo de pilotata kosmoŝipo, homa kosmomisio kiu alteriĝis kun piloto daŭre en kosmoŝipo, tiel la unua kompleta homa kosmovojaĝo de Fédération Aéronautique Internationale- difinojLibereco 7   Alan ShepardUsonola 14-an de decembro 1962Sukcesa flugo de alia planedo ( Venuso plej proksima alproksimiĝas al 34,773 kilometroj)Maristo 2 – N/AUsono18-a de marto 1965SpacpromenadoVoskhod 2 Aleksej LeonovSovetuniola 15-an de decembro 1965Spaca rendevuoĜemelo 6A  Kun Gemini IV, NASA ŝanĝiĝis al romiaj ciferoj por Gemini-misionomoj.  kaj Ĝemelo 7 Schirra , Stafford , Borman , LovellUsono3-a de februaro , 1966Milda surteriĝo sur la Luno per kosmoŝipoLuno 9 – N/ASovetunio1-a de marto 1966Homfarita objekto por efiki alian planedonVenera 3 – N/ASovetuniola 16-an de marto 1966Orbitaldokiĝo inter du kosmoŝipojGemini 8  & Agena Target VehicleNeil Armstrong , David ScottUsono3-a de aprilo 1966Artefarita satelito de alia ĉiela korpo (krom la Suno )Luno 10 – N/ASovetuniola 18-an de oktobro 1967Kosmoŝipo por realigi elsendi datumojn de la atmosfero de alia planedoVenera 4 – N/ASovetunio21–27 decembro 1968Homoj eniri la gravitan influon de alia ĉiela korpo (la Luno ) kaj orbiti ĝinApolono 8Borman , Lovell , AndersUsonola 20-an de julio 1969Homoj surteriĝas kaj marŝas sur alia ĉiela korpo ( Luno )Apolono 11 Neil Armstrong , Buzz AldrinUsonola 15-an de decembro 1970Telemetrio de la surfaco de alia planedoVenera 7   – N/ASovetuniola 19-an de aprilo 1971Funkcia kosmostacioSaliut 1 – N/ASovetunio7-a de junio 1971Loĝanta skipoSojuz 11 ( Saliut 1 )Georgy Dobrovolsky , Vladislav Volkov , Viktor PatsayevSovetuniola 20-an de julio 1976Bildoj de la surfaco de MarsoImage – Viking 1 Approaches MarsVikingo 1– N/AUsonola 12-an de aprilo 1981Reuzebla enorbita kosmoŝipoSTS-1 Young , CrippenUsonola 19-an de februaro 1986Longdaŭra kosmostacioMir – N/ASovetuniola 14-an de februaro 1990Foto de la tuta Sunsistemo Vidu    sub "Plilongigita Misio"Vojaĝanto 1 https://voyager.jpl.nasa.gov/mission/status/– N/AUsonola 20-an de novembro 1998Nuna kosmostacioInternacia Kosmostacio – N/ARusioLa 25-an de aŭgusto 2012Artefarita kosmosondilo en interstela spacoVojaĝanto 1 – N/AUsonola 12-an de novembro 2014Artefarita enketo fari laŭplanan kaj molan alteriĝon sur kometo ( 67P/Ĉhuryumov-Gerasimenko ) Rozeto – N/AEŭropa Kosma Agentejola 14-an de julio 2015Nacio havu siajn kosmosondilojn por esplori ĉiujn la naŭ ĉefaj planedoj rekonitaj en 1981  Novaj Horizontoj – N/AUsonola 20-an de decembro 2015Vertikala surteriĝo de enorbita raketakcelilo sur grunda kuseneto.Falko 9 flugo 20 – N/AUsono8-a de aprilo 2016Vertikala surteriĝo de enorbita raket-akcelilo sur flosanta platformo sur maro.SpaceX CRS-8 – N/AUsono30-a de marto 2017Relanĉo kaj dua surteriĝo de uzita enorbita raketo-akcelilo.SES-10   – N/AUsono3 januaro 2019Milda surteriĝo sur la luna malproksima flanko de kosmoŝipo.Chang'e 4 – N/AĈinio30 majo 2020Homa enorbita kosmoflugo lanĉita fare de privatfirmaoCrew Dragon Demo-2 /Crew Demo-2/SpaceX Demo-2/Dragon Crew Demo-2 Bob Behnken , Doug HurleyUsonola 11-an de julio 2021Komerca kosmoturisma flugoVirgin Galactic Unity 22 David Mackay , Michael Masucci , Sirisha Bandla , Colin Bennet , Beth Moses , Richard BransonUsono5 oktobro 2021Longlonga fikcia filmo filmita en spaco ( La Defio )Sojuz MS-19 Anton Ŝkaplerov , Klim Ŝipenko , Julia PeresildRusio

 Pli fruaj kosmoflugoj 
La Spaca Epoko ankaŭ povus esti konsiderata kiel komencinta multe pli frue ol la 4-an de oktobro 1957, ĉar en junio 1944, germana raketo V-2 iĝis la unua homkreita objekto eniri la kosman spacon, kvankam nur mallonge. Iuj eĉ konsideras marton 1926 kiel la komencon de la Kosmo-Epoko, kiam usona raketopioniro Robert Goddard lanĉis la unuan likvan fuelan raketon de la mondo, kvankam lia raketo ne atingis kosman spacon. Ankaŭ jam en la 1920-aj jaroj la unua grandskala eksperimenta raketprogramo de la mondo, Opel-RAK, estis iniciatita sub la gvidado de Fritz von Opel kaj Max Valier. Rapideco-rekordoj por grundaj kaj fervojaj veturiloj estis atingitaj en 1928 kaj von Opel pilotis la unuan publikan flugon de la monda de raketaviadilo, Opel RAK.1."Das RAK-Protokoll", a 25 minutes documentary on the Opel RAK program https://opel-tv-footage.com/v/The%20RAK%20Protocoll?p=4&c=86&l=1 La Granda Depresio ĉesigis la Opel-RAK-programon sed ĝi tamen havis fortan kaj longdaŭran efikon al pli postaj spacvojaĝpioniroj, precipe al Wernher von Braun kiu poste estrus la nazian epokon V2. programo.https://www.airforcemag.com/article/0904rocket/ artikolo de Walter J. Boyne en Air Force Magazine, septembro 1, 2004

Ĉar la raketflugo V-2 estis entreprenita sekrete, ĝi ne estis publika scio dum multaj jaroj poste. Plue, la germanaj lanĉoj, same kiel la postaj sonraketo testoj faritaj en kaj Usono kaj Sovet-Unio dum la malfruaj 1940-aj jaroj kaj fruaj 1950-aj jaroj, ne estis konsideritaj sufiĉe signifaj por komenci novan epokon ĉar ili ne faris. atingi orbiton. Havi raketon sufiĉe potenca por atingi orbiton signifis ke nacio povis meti utilan ŝarĝon ie ajn sur la planedo, aŭ por uzi alian terminon, posedis interkontinentan balistikan misilon. La fakto, ke post tia evoluo nenie sur la Tero estis sekura de nuklea eksplodilo, tial la enorbita normo estas kutime uzata por difini kiam komenciĝis la spaca epoko.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 


 .

Kategorio:20-a jarcento