Thea von Harbou

Thea Gabriele von HARBOU (naskiĝinta la  en Döhlau-Tauperlitz, mortinta la  en Berlino) estis germana verkistino de romanoj kaj scenaroj, reĝisorino kaj aktorino teatra.

 Vivo 
La filino de forstisto frekventis la gimnazion Luisenstift en Radebeul-Niederlößnitz kaj baldaŭ provis verki. Ŝia komenciĝo aktora estis ĉe en 1906 en Düsseldorf ĉe la dramteatrejo. Poste ŝi laboris kiel salona damo kaj unua amantino teatre en Vajmaro (1908–10), Chemnitz (1911–12) kaj Akeno (1913–14). Post sukceso de la romano Die nach uns kommen (1910) kaj de la kiĉaj-naciemaj noveloj Der Krieg und die Frauen (1913) kaj Deutsche Frauen (1914) ŝi ekskluzive verkistinis. Ekde 1917 ŝi vivis en Berlino kaj skribis por Joe May la unuan filscenaron de Die Liebe von Hette Raimond. Ĉe la firmao May-Film GmbH ŝi ekkunlaboris en 1918 kun Fritz Lang, por kiu ŝi inter 1922-33 (plurfoje laŭ la intrigoj de ŝiaj romanoj!) verkis ĉiujn scenarojn. Krome ŝi laboris por Joe May, F. W. Murnau, Carl Th. Dreyer kaj Arthur von Gerlach. Post la elmigro de Lang en 1933 post la potencakiro de la nazioj ŝi tamen restis en Germanlando kaj restis ĝis la fino de la Dua mondmilito unu el la plej laboriozaj scenarisoj. Post 1945 ŝi ne plu havis iun sukceson rimarkindan.

 Graveco 
En siaj romanoj Harbou rezignas pri psikologiaj kaj karakteraj detaligaĵoj preferante rakontadon bombastan kaj patosan pri la animstatoj. Gravu ankaŭ intrigosekvo kaptanta. Plej gravis ŝia laboro kiel scenaristino. Ŝi treege influis la fantaziajn, legendajn kaj monumentalajn farojn de la silentaj filmoj de Fritz Lang. La kritiko de la laboraĵoj de Harbou en mapaproba maniero fare ĉefe de francaj filmpublicistoj ne justas kaj neniam de Lang subtenitis: Harbou ja estas ankaŭ la aŭtorino de M (1931), la plej bona filmo de Lang en Eŭropo. Post 1933 Harbou respondecis pri realismon malŝatantaj filmoj de la Nazia Germanio, kiuj estis plenaj de patoso. Fakte tio estis laŭ la gusto de ŝi.

Ŝia lerto traduki intrigojn en la bildan lingvon de filmoj bonege senteblas ĉe filmigoj de literaturaĵoj. Sed mankas la kreado de aŭtentikaj homoj kaj problemoj, kaj en la romanoj kaj en la scenaroverkado. Harbou tre gravis por la evoluo de la germana filmo tamen.

 Aliaj verkoj 

 Romanoj 
 Der unsterbliche Acker, 1915
 Die Flucht d. Beate Hoyermann, 1916
 Das ind. Grabmal, 1917 (scenaro 1921)
 Adrian Drost u. s. Land, 1918
 Das Haus ohne Türen u. Fenster, 1920
 Das Nibelungenbuch, 1921 (scenaro 1924)
 Metropolis, 1926, (scenaro 1926)
 Spione, 1926,
 Die Frau im Mond, 1929 (scenaro 1929)
 Du bist unmöglich, Jo, 1931
 Aufblühender Lotos, 1941
 Gartenstraße 64, 1952

 Aliaj scenaroj 
 Die hl. Simplicia, 1920
 Das wandelnde Bild, 1920 (kun F. Lang)
 Der müde Tod, 1921 (kun F. Lang)
 Der brennende Acker, 1922 (kun W. Haas kaj A. Rosen)
 Dr. Mabuse, 1922
 Phantom, 1922
 Die Austreibung, 1923
 Michael, 1924 (kun C. Th. Dreyer)
 Zur Chronik v. Grieshuus, 1925
 Spione, 1928
 Das Testament d. Dr. Mabuse, 1933
 Der alte u. d. junge König, 1935 (kun R. Lauckner)
 Ein idealer Gatte, 1935
 Der Herrscher, 1937 (kun C. J. Braun)
 Der zerbrochene Krug, 1937
 Verwehte Spuren, 1938 (kun F. Lützkendorf kaj V. Harlan)
 Hurra! Ich bin Papa, 1939
 Annelie, 1941
 Die Gattin, 1943
 Via mala, 1945
 Dr. Holl, 1951
 Dein Herz ist meine Heimat, 1953

 Fonto 
Burgmer, Rolf: "Harbou, Thea Gabriele von" - ĉe: Neue Deutsche Biographie 7 (1966), p. 645-646
Eksteraj ligiloj
verkoj ĉe Projekt-Gutenberg

Kategorio:Germanaj scenaristoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:Germanaj virinoj