André de Resende

André de Resende (1498-1573) estis dominikana monaĥo kaj patro de la portugala arkeologio, humanisto, antropologo, poeto kaj teologo. Li fakiĝis pri Antikvaj Grekio kaj Romo krom esti granda portugala pensisto kaj mentoro de la infanto Dom Duarte, 4-a Duko de Guimarães (1515-1540), filo de Emanuelo la 1-a (1469-1521), reĝo de Portugalio kaj ties edzino Maria de Hispanio (1482-1517), ankaŭ konata kiel Maria de Aragonio kaj Kastilio.

 Biografio 
Andreo de Rezende estis filo de Pero Vaz de Resende kaj Ângela Leonor de Góis. Kiam li estis dujara li orfiĝis pri sia patro kaj en 1508 li studis gramatikon ĉe Stefano Kakalejro. Kiam li estis dekjara, li engaĝiĝis en la monaĥejo ĉe la Ordino de Sankta Dominiko de Guzmano, en Eboro. En 1533, ni trovas lin denove en Portugalio en la monaĥejo de Sankta Dominiko, en Eboro, tiam kiam li estis invitita por esti majstro de la infanto Dom Duarte, kiun li akceptis, translokiĝante do en la dominikanan ordinon en la situacio kiel sekulara klerikulo.

Samtempe, li okupis la seĝon pri homsciencoj en la Universitato de Lisbono kaj tiam li ekinstruis en 1537 en la Universitato de Koimbro.La Universitato de Koimbro plurfoje translokiĝis al Lisbono kaj revenis al ĝia sidejo en Koimbro, pro tio la konfuzo. Andreo de Rezende probable estis pioniro pri arkeologio en Portugalio, al kiu li zorge sin dediĉis, kaj oni ŝuldas al li la unuan studon pri la epigrafaj monumentoj de la romia epoko, en Portugalio. Li profunde enradikiĝis kiel ideanto de la portugala renesanco kaj kiel disvastiganto de la latinaj kaj grekaj studoj, kiujn li lasis vastan beletran produktadon, verkitan en la latina kaj portugala.

Inter 1513 kaj 1517, li studis en la Universitato de Alcalá de Henares, kaj en la sekvanta jaro li ekstudis en Salamanko, havante kiel majstron pri la greka, latina kaj retoriko sian sampatrujnanon Aires Barbosa (1460-1540). Inter 1518 kaj 1526, li vojaĝis ĝis la sudo de Francio kaj tie li restis dujare, irante inter Marsejlo kaj Aikso Provenca, tie kie li ricevis la ordino kiel diakono. En 1529, li estis en Loveno, kie li sin donis al granda beletra aktiveco, kio kulminis kun liaj verkoj Encomium urbis et academiae Lovaniensis kaj Erasmi EncomiuRespektive, Laŭdo al la urbo kaj akademio de Loveno kaj Laŭdo al Erasmo de Roterdamo., kiuj estis lanĉitaj en Bazelo, en 1531. Loveno estis belga urbo tie kie Andreo de Rezende ekkontaktis la humanismajn kurentojn, fariĝinte amiko de famaj personoj, amikoj de la pensisto Erasmo.

 Elektita Verkaro 
 Vida do infante Dom Duarte, 1789
 As antiguidades da Lusitânia, 2009
 A Santa vida e religiosa conversação de Frei Pedro, 1947
 Sententiae, Et Exempla, Volume 2, 1583
 Aegidius Scallabitanus: um diálogo sobre Fr. Gil de Santarém
 História da Antiguidade da Cidade de Évora
 L. Andreae Resensdij Eborensis, Poemata, epistolae historicae, orationes ..., 1613

 Verkaro en la latina 
 Narration rerum gestarum in Índia a Lusitanis, Loveno, 1530
 Epistola de Vita Aulica, Loveno, 1533
 Genethliacon Principis Lusitani ut in Gallia Belgica celebratm est a viro clarissimo D. Petro Mascaregna regia legato, Mense decembri, Bononiae, 1533
 Oratio pro Rostris pronuntiata in Olisiponensi Academia, clanedis Octobribus, Lisboa, 1534
 De verborum coniugatione commentarius, Lisboa, 1540
 Vincentius, Levita et Martyr, Lisboa, 1545
 Oratio habita Conimbricae in Gymnasio regio anniversario dedicationis eius die IV calend. Julii, Coimbra, 1551; (Preĝo de Andre de Resende elparolata en la Kolegio de la Artoj en 1551
 In obitum D. Joannis III, Lusitanine regis, Conquestio, Lisboa, 1557
 Epistolae tres carmine, Lisboa, 1561
 Carmen Endecasyllabon ad Sebastianum Regem Serenissimum, Lisboa, 1567
 Ad manturandum adversus rebellis Mauros expeditionem cohartiatio, Évora, 1570
 Ad epistolam D. Ambrosii Moralis viri doctissimi, Responsio, Évora, 1575
 De Antiquitatibus Lusitaniae, Évora, 1593

 Literaturo 
 Arqnet
 Portal da literatura
 Arlindo Correa
 Biblioteca Nacional de Portugal
 Poemata Latina
 Para a história do humanismo em Portugal Vol. 5, Américo da Costa Ramalho

 Vidu ankaŭ 
 Aires Barbosa (1460-1540), portugala humanisto, helenisto, pedagogo kaj liberpensisto.
 Konrado Gokleno (1485-1539), belga germandevena humanisto
 Nikolao Klenardo (1495-1542), nederlanda hebreisto
 Johano la 3-a (1502-1557), reĝo de Portugalio
 Damião de Góis (1502-1574), portugala humanisto
 Katarina de Portugalio, Dukino de Braganco (1540-1614)
 Sebastiano la 1-a (1554-1578), reĝo de Portugalio

 Referencoj 

Kategorio:Portugalaj humanistoj
Kategorio:Portugaloj
Kategorio:Humanistoj
Kategorio:Portugalaj teologoj
Kategorio:Universitato de Koimbro
Kategorio:Portugalaj poetoj
Kategorio:Portugalaj arkeologoj