Georgikon

La Georgikon (laŭ pli malnova ortografio Georgicon) estis la plej malnova altlernejo pri agrikulturo en Eŭropo. La fondinto estis grafo György Festetics (agronomo). La nomo unuparte aludas al agrikultura poemo de Vergilio (Georgica), aliparte al persona nomo de la fondinto (Georgo). La kampuso funkciis en Keszthely.
eta|maldekstre|Urbodomo de Keszthely, iama loko de Georgikon
eta|Grafo György Festetics, la fondinto
eta|Memormedalo pri Georgikon
eta|Festantoj de la centjariĝo
 Historio 
Festetics establis la altlernejon por eduki agronomojn aŭ similajn edukitojn, kiuj povis moderne gvidi la agrikulturon en bienoj de Festetics, sed dekomence rajtis lerni ankaŭ aliaj, kiuj baldaŭ laboros en aliaj bienoj. En 1797 komenciĝis la instruado simbole kun po unu lernanto kaj profesoro. Post 2 jaroj la altlernejo ricevis bienon por ekzercadi, en 1802 ankaŭ vitejon kaj arbaron. Palatino Jozefo Antono Johano de Habsburgo-Loreno oficiale faris la inaŭguron per plugado en 1801. Komence oni uzis la latinan kaj germanan lingvojn, ĉar estis ankaŭ eksterlandaj studentoj, krome kelkaj profesoroj ne parolis . Ekde 1846 la oficiala lingvo iĝis la hungara. La lernado okazis dum 3 jaroj, sed ĉefe eksterlandanoj rajtis lernadi malpli. Domoj de la originaj kampusoj jam malaperis, muzeo pri Georgikon funkcias en baldaŭa domo.

La studentoj partoprenis en Hungara revolucio de 1848, tial post la falo la altlernejo ne funkciis. Georgikon reestabliĝis neoficiale en 1864, oficiale en la sekva jaro kiel "tutlanda kamparana kaj arbarista supera lernejo". Ĝi ricevis la oficialan epiteton Reĝa en 1869, rangon akademio en 1906. En 1945 la oficiala statuso estis altlernejo, sed tuj poste kampuso de la Agrara Universitato. En 1953 ĝi denove iĝis memstara akademio, en 1957 laŭ leĝo ĉiuj akademioj ricevis titolon universitato, sed ankaŭ poste okazis diversaj ŝanĝoj. Ĝi integriĝis al Universitato de Panonio en 1990.

 Originaj eroj de Georgikon 
 Kamparana bazlernejo por kamparanoj, servutuloj (scioj pri legado, skribado, kalkulado, fruktoj, silkofarado, abelobredado ktp) dum iu ajn tempoj, ĝi funkciis jam ekde  1789.
 Pristaldeum donis pliajn konojn nur por juristoj, kiuj volis esti juristoj de bienoj.
 lernejo por arbaristoj kaj ĉasistoj (por gardistoj de arbaroj, krome ekde 1806 trijara eduko por agronomaj arbaristoj).
 lernejo por ĝardenistoj dum 2 jaroj
 inĝeniera edukejo (akvumado, pontoj, muelejoj, ktp) ekde 1808
 edukejo por ĉevalistoj ekde 1807
 lernejo por virinoj (mastrumado, manfaraĵoj, kokbredadoj, eĉ moro, sano, muziko) dum 3 jaroj ekde 1808

 Elektitaj rektoroj 
 János Asbóth (agronomo)
 Pál Gerics
 János Giber (pli aĝa)

 Elektitaj instruistoj de Georgikon kaj la posteulaj lernejoj 

 Mátyás András Angyalffy
 Sándor Belák (agronomo)
 Gyula Bíró (agronomo)
 Román Brunkala
 Gusztáv Csanády
 László Csíki (agronomo)
 Lajos Dőry
 Zoltán Fekete (agronomo)
 László Gaál (agronomo)
 János Hauser
 Árpád Hensch
 Árpád Jeszenszky
 Oszkár Keller
 József Kiss (bestokuracisto)
 Károly Kolbai
 János Nagyváthy
 Béla Pesthy (akademiestro)
 Ferenc Pethe
 Károly György Rumy
 Pál Sporzon (1831)
 Vince Szekeres
 Sámuel Tessedik (pastoro, 1742–1820)
 Zsigmond Zalka

 Elektitaj studentoj de Georgikon kaj la posteulaj lernejoj 

 Gábor Almási
 János Balásházy
 Ferdinánd Barna
 József Bartosságh
 Sándor Bedő (agronomo)
 László Czapáry
 Ignác Darányi (pli aĝa)
 Lajos Dőry
 Sándor Egerszegi
 Károly Engelbrecht (filo)
 Leó Festetics
 Géza Forster
 László Gaál (agronomo)
 Miklós Hajmássy
 János Hauser
 József Horváth (inĝeniero)
 István Lánghy
 Imre Magyar (bienulo)
 Sámuel Mokry
 István Molnár (agronomo)
 József Popp
 Kálmán Reichenhaller
 Mihály Szalay
 László Vastagh

 Fontoj 
 oficiala paĝo 


Kategorio:Universitatoj en Hungario
Kategorio:Keszthely