János Kemény (matematikisto)

János Kemény [jAnoŝ kemEnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) Kemény János György (En Usono lia nomos estis John G. Kemeny) (naskiĝis la  en Budapeŝto, mortis la  en New Hampshire) estis hungardevena usona matematikisto, profesoro, komputikisto. 

 Biografio 
János Kemény devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, sed interrompo okazis en 1940, ĉar la pena familio migris al Usono pro la proksimiĝanta nazia danĝero. Li faris abiturienton en Novjorko, poste li akiris diplomon en Princeton. Li estis soldato en Los Alamos, kie li partoprenis en kreo de atombombo. Li estis kolego de Richard Feynman, krome li konatiĝis kun same hungaroj Edward Teller, Eugene Paul Wigner kaj Leó Szilárd. Post la 2-a mondmilito li estis asistanto de Albert Einstein. Li doktoriĝis el logiko en 1949 en Princeton, poste li laboris en esplora instituto. En 1953 li komencis instrui matematikon en Kolegio Dartmouth, kie post 2 jaroj li iĝis institutestro. Li strebis multe pri establo de granda komputilo, poste tie li kune kun aliaj li kreis pli moderna la komputilon, krome ili kreis la komputilan lingvon BASIC (programlingvo). Inter 1970 kaj 1981 li estis rektoro, en tiuj tempoj li permesis esti studentoj por virinoj, negroj, indianoj, krome li rompis la regularon, li daŭre instruis spite la rektoran postenon. En 1990 li ricevis premion de IBM.

En 1964 li revizitis Hungarion.

 Elektitaj publikaĵoj 
 Introduction to Finite Mathematics (1957)
 BASIC Programming (1967)
 Man and the Computer (1972,  1978)

 Memorigiloj 
 memortabulo en Budapeŝto

 Fontoj 
 hungarlingva biografio
 hungarlingva biografio kun foto


Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Usonaj komputikistoj
Kategorio:Usonaj matematikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Pioniraj komputikistoj
Kategorio:Projekto Manhattan