Dar-ol-fonun

Dar-ol-Fonun (perse: دارالفنون‎‎ : signifanta "Politekniko"), establita en 1851, estis la unua moderna universitato kaj moderna institucio de alta lernado en persujo (t.e. antikva Irano).

 Enkonduko 
Fondita de Amir Kabir, tiam la reĝa veziro de Nasereddin Ŝaho, la Ŝaho de Persujo, Dar-ol-Fonun originale estis konceptita kiel politekniko por trejni supra-klasan persan junularon pri medikamento, enĝenierado, militista scienco kaj geologio. Ĝi estis simila en amplekso kaj celo al usonaj altlernejoj kiel Purdue kaj Teksaso A&M. Kiel ili, ĝi evoluigis kaj vastigis sian mision dum la sekvantaj cent jaroj, pli poste fariĝanta la Universitato de Teheranoo.For an illustrated report on Dar ol-Fonoun see: Hamid-Reza Hosseini, Dar ol-Fonoun in want of love ("Dar ol-Fonoun dar hasrat-e eshgh"), in Persian, Jadid Online, September 22, 2008, .
maldekstra|eta|170x170px|Historia foto de Dar-ol-Fonun

La elita lernejo estis trejnanta 287 studentojn en 1889 kaj diplomigis 1100 studentojn en 1891. Dum ĉi tiu tempo, la fakultato konsistis el 16 eŭropaj kaj 26 iranaj profesoroj.

 Rimarkindaj eks-studentoj 
 Mirzā Mehdi Khān Shaqāqi (Momtahen-od-Dowleh) (1808–1882), arkitekto
 Ali-Qoli Khān Hedāyat (Mokhber-od-Dowleh) (1829–1897), politikisto
 Mohammad-Hassan Khān (Sanee-od-Dowleh) (1843–1896), politikisto
 Mírzá Abu'l-Manietọl-i-Gulpáygání (1844–1914), Baha'i scienculo
 Abdolmajid Mirza (Eyn-od-Dowleh) (1845–1927), ĉefministro
 Mirza Ali-Akbar Khān (Nazem-ol-Atebba) (1847–1924), kuracisto
 Mohammad Khān Ghaffari (Kamal-ol-Molk) (1847–1940), pentristo
 Morteza-Qoli Khān Hedāyat (Sanee-od-Dowleh) (1856–1911), politikisto
 Mahmoud Khān Alamir (Ehtesham-os-Saltaneh) (1862-?), politikisto kaj diplomato
 Ebrahim Hakimi (1863–1959), ĉefministro
 Mohammad Mirza (Kashef-os-Saltaneh) (1865–1929), diplomato kaj entreprenistoSee Mohammad Mirzā Kāshef-os-Saltaneh in Persian Wikipedia.
 Ali-Akbar Dāvar (1867–1937), ministro de Justice
 Gholam-Hossein Darvish (1872–1926), muzikisto
 Jahangir-Khan Sur-e-Esrafil (1874–1908), ĵurnalisto kaj politika aktivulo
 Mohammad-Ali Foroughi (Zoka-ol-Molk) (1877–1942), ĉefministro kaj scienculo
 Ali-Akbar Dehkhodā (1879–1956), politikisto, aŭtoro kaj lingvisto
 Hossein Khan Motamed (1893–1955), kirurgo
 Hossein Gol-e-Golab (1895–1985), muzikisto
 Ali-Akbar Siassi (1895–1990), scienculo
 Haj Ali Razmara (1901–1951), Imperia irana Armeo (IIAa) generalo kaj ĉefministro
 Sadeq Hedayat (1903–1951), romanisto
 Mojtaba Minovi (1903–1976), scienculo kaj historiisto
 Ali Amini (1905–1992), ĉefministro (1961-62)
 Mohsen Hashtroodi (1908–1976), scienculo kaj matematikisto
 Mohammad Gharib (1909–1975), kuracisto
 Manouchehr Eghbal (1909–1977), ĉefministro (1957-60)
 Mohammad Moin (1914–1971), scienculo kaj lingvisto
 Fereydun Adamiyat (1920–2008), historiisto kaj diplomato
 Jalal Al-e Ahmad (1923–1969), aŭtoro kaj politika kritikanto
 Fereydoon Moshiri (1926–2000), poeto
 Ehsan Naraghi (1926–2012), sociologo kaj verkisto
 Mostafa Chamran (1932–1981), ministro de Nacia Defendo
 Faramarz Payvar (1933–2009), muzikisto
 Dariush Ashoori (1938- ), aŭtoro kaj tradukisto
 Bahram Bayzai (1938- ), filma direktoro
 Ahmadreza Ahmadi (1940- ), poeto kaj ekrana verkisto
 Mohammad-Ali Sepanlou (1940- ), poeto
 Mohammad-Hossein Adeli (1953- ), politikisto kaj ekonomikisto
 Majid Ghassemi (1952- ), bankisto kaj ekonomikisto

 Vidu ankaŭ 
 Alfred Jean Baptiste Lemaire

 References and notes 

 Eksteraj ligiloj (angle) 
 Amaskomunikilaroj rilatita al  Dar ul-Funun ĉe Wikimedia Commons
 Dar al-Funun en jazirehdanesh 
 Encyclopedia Iranica: Dar Al-Fonun

Kategorio:Universitatoj en Irano