Strudelo

Strudelo aŭ Strudlo (Germane: Strudel [ˈʃtʁuːdəl]) estas tipo de kunrulita bakaĵo kun farĉaĵo, kiu estas kutime dolĉa. Ĝi fariĝis populara en la 18a jarcento tra la Habsburga Imperio. Strudelo estas plej ofte asociata kun aŭstra kuirarto sed estas ankaŭ tradicia bakaĵo en la tuta areo de la eksa Aŭstrio-hungara Imperio.

La plej malnovaj receptoj por strudeloj (por krema kaj napa) estas de 1696, en manskribita kuirlibro ĉe la Viena Urba Biblioteko (Wiener Stadtbibliothek).N.N.: Koch Puech. La bakaĵo devenas de similaj proksimorientaj bakaĵoj (vidu baklavon kaj turkan kuirarton).

 Etimologio 
Strudelo estas originale germana vorto, Strudel, kiu en la mezaltgermana lingvo laŭvorte signifas "kirlo".Oxford English Dictionary, second edition. 1989.From Old High German stredan "to bubble, boil, whirl, eddy", according to etymonline.Seebold, Elmar. 1999.

En Hungario, ĝi estas konata kiel rétes, en Kroatio kiel štrudel, štrudla aŭ savijač, en Bosnio kaj Herzegovino kaj Serbio kiel štrudla aŭ savijač, en Slovenio kiel štrudelj aŭ zavitek, en Ĉeĥio kiel závin aŭ štrůdl, en Pollando kaj Rumanio kiel ștrudel kaj en Slovakio kiel štrúdľ aŭ závin. 

 La bakaĵo 
La plej konataj strudeloj estas poma (Apfelstrudel en la germana) kaj kazea (Topfenstrudel en la germana, laŭ la aŭstrogermana vorto Topfen), sekve lakto-krema strudelo (Millirahmstrudel, Milchrahmstrudel). Aldone estas popularaj amara kaj dolĉa ĉeriza, nuksofarĉita (Nussstrudel), abrikota, pruna, papavsema (Mohnstrudel) kaj sekvinbera strudeloj.June Meyers Authentic Hungarian Heirloom Recipes Cookbook Estas ankaŭ maldolĉaj strudeloj kiel spinaca, brasika, kukurba kaj saŭrkraŭta kaj tiuj farĉitaj kun viandaĵoj, kiel Lungenstrudel (pulma).

Tradiciaj hungaraj, aŭstraj kaj ĉeĥaj pastofolioj por strudeloj malsamas ol alie, kie oni kutime uzas foliigitan paston. La tradicia strudelpasto estas tre elasta. Ĝi enhavas farunon altglutenan, akvon, oleon kaj salon, sen aldona sukero. La pasto estas knedita forte, ripozita kaj sekve elrulata kaj mane streĉata maldikege, helpe de tuko aŭ oleopapero. Puristoj asertas ke la elrulita pasto estu sufiĉe maldika por legi ĵurnalon sub ĝi. Legendo eĉ asertis ke perfektema ĉefkuiristo de la aŭstra Imperiestro dekretis ke estu eble legi amleteron sub ĝi. La maldika pasto estas etendata sur tuko kaj la selektita farĉaĵo ŝmirata sur ĝi. Pasto kaj farĉaĵo estas rulataj helpe de la tuko kaj la strudelo bakata en forno.

 Referencoj 

Kategorio:Aŭstra kuirarto
Kategorio:Ĉeĥa kuirarto
Kategorio:Bakaĵoj
Kategorio:Slovaka kuirarto