Kopulo

En gramatiko, kopulo (de la latina  = "unio", "ligo") estas parto de kompleksa predikato noma, vorto aŭ vortgrupo liganta la subjekton de frazo  kun la predikativo.

En Esperanto kaj en multaj aliaj lingvoj kopuloj estas finitivaj verboj, precipe la finitivoj de esti, iĝi ktp. Tial en la gramatikoj de tiaj lingvoj oni kutimas nomi kopulon ligverbo, termino radikŝpara, pli klara kaj malpli malbela ol la false sufiksa kopulo.

 Ekzemploj Esperantaj 
Ekzemple, en la frazo:
Marko estas bona knabo, Marko funkcias kiel subjekto, estas kopule funkcias kaj bona knabo estas la predikativo. La vortgrupo estas bona knabo estas do, en tiu frazo, la noma predikato.

Male, en la frazo: Marko estas en la futbala loka ekipo, la verbo 
"esti" estas verba predikato, ĉar ne priskribas la subjekton (pere de uzo de substantivoj aŭ atributoj), sed havas prefere la sencon de "ludas" (en la loka futbala ekipo).

Aparte, povas prezentiĝi kvar okazoj en kiuj la verbo "esti" ne funkcias kopule:
 Kiam ĝi signifas ekzisti ("Mi estas tamen.")
 Kiam signifas aparteni aŭ similence: (De nun por ĉiam mi estos inter la viaj!)
 Kiam signifas stari, troviĝi aŭ similsencaj (Unu plua falsa paŝo kaj vi estas ekstere.; Kie vi estas?)
 Kiam signifas “esti farita” (la vazo estas kristala).

 Kopulecaj verboj 
Eblas etendi la koncepton pri kopulo al diversaj verboj funkciantaj rilate al predikativo simile al la verbo esti, nomataj pro tio verboj kopulecaj. Estas kopulecaj la verboj: ŝajni, aspekti, aperi, rezulti, fariĝi ktp.

Plenumas kopulan funkcion ankaŭ la verboj nomantaj (alvoki, voki, diri…), kaj aliaj similaj kategorioj.
Povas kopule agi aliaj verboj kiel
naskiĝi, vivi, morti... (ekzemple: Jozef estas naskinta, mortinta kaj Tereza estas mortinta malriĉa).

 Nul-kopulo 
En multaj lingvoj — ekz‑e Latino, la hebrea, la lingvoj orient-slavaj, tjurkaj — oni povas preterlasi la kopulon en la indikativa prezenco. Tian implican kopulon oni nomas nul-kopulo. Ekz‑e
 Latine:  {Scio/arto (estas) longa, la vivo (estas) mallonga};.
 Ruse: «Я — человек» /ja ĉelovek/ {Mi (estas) homo}
 Hebree: «אני בן-אדם», /ani ben-adam/ {Mi (estas) homo (laŭvorte: adamido)}

En Esperanto nul-kopulo estas nekutima, sed ja aperas en kelkaj specialaj okazoj:
 en kelkaj proverbojProverbaro.:
 Kio , tio .
  io, ol nenio.
  via faro, nun adiaŭ, mia kara!
 Traduko — .Traduko de la itala  fare de W.Auld (Tradukado — la plej malfacila arto, en: Kulturo kaj Internacia Lingvo. Chapecó: Fonto, 1986, p. 104).
 ĉe adverba subjekta predikativo + subjekta propozicio (ĉi-okaze la nul-kopulo estas sufiĉe kutima):
 , ke mi lin amas! (FE, §41)
 Simile,Jen kion ordonis la Eternulo: … (Eliro 35:5)Jen ĉio (La Faraono, vol. 2, Ĉapitro III).
 en poezio:
  la celo,  l’ afero (Z, «Al la fratoj»).

En Esperanto nul-kopulo estas escepta, malregula trajto de certaj ĝenroj, kaj faras apartan stilefekton. Oni ĝin evitu, krom se oni klare komprenas kaj celas tian efekton.

 Bibliografio 
 Andrea Moro, Breve storia del verbo essere. Viaggio al centro della frase, Adelphi, 2010.
 Complemento predicativo del soggetto e dell'oggetto.
Esperanto-Grammatik;  Dirk Willkommen;  Eldonejo: Buske Helmut eldonejo (Verlag GmbH) januaro 2007 -  - XIV 132 paĝoj  ISBN 3875484754 EAN: 9783875484755 (en germana lingvo)

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Esto
 Predikato (frazmembro)
 Predikativo 
 Gramatiko de Esperanto
 Lingvoscienco

Kategorio:Gramatiko
Kategorio:Sintaksaj unuoj