Gorme sabzi

eta
Gorme Sabzi literumebla ankaŭ kiel gorme-sabzio en Esperanto ()  estas tre malnova kaj fakte antikva irana manĝaĵo. Gormesabzio estas tre ŝatata persa spic-herba stufaĵo. Esta es la comida iraní tre populara plado kaj en Irano kaj en ties najbaraj landoj kiel Afganio, Azeria Respubliko kaj Turkio. Ofte oni diras, ke gormesabzio estas unu el la plej ĉefaj naciaj pladoj de Irano, aŭ eĉ la irana nacia plado. La historio de gormesabzio datiĝas reen de almenaŭ 500 ĝis 2000 jaroj.

 Etimologio 
Gorme devenas el la Azera-turka vorto Qavurma, kio signifas stufita aŭ stufaĵo (en la persa: ĥoreŝo, tio estas plado, kion oni kuiretadis dum relative longa tempo per ne tre alta temperaturo; nur boletanta por horoj), kaj Sabzi estas la vorto por manĝeblaj spicherboj aŭ legomaĵoj en la persa (laŭvorte: verdaĵo).

 Preparado 
La ĉefaj ingrediencoj de gormesabzio estas miksaĵo de frititaj spic-herboj, konsistanta plejparte el petroselo, poreo aŭ verdaj cepoj, koriandro, spicita kun la kerna spico de sekigitaj fenugrekaj folioj. En azeraj partoj de Irano, oni malpli multe fritas la legoman miksaĵon kaj aldonas al la stufaĵo ankaŭ gureojn - tio estas nematitaj acidetaj vinberoj - por iomete pli acidigi la guston de gormesabzio.

La herba miksaĵo havas multajn variaĵon laŭ la geografia loko kaj akireblaj legomaĵoj en la koncerna sezono de la jaro; ajna malhela (amareta) legomaĵo povas esti uzita (kiel spinacoj, mustardaj folioj, napaj folioj, ktp., kvankam ĉiuj uzeblas, tamen neniu estas parto de la originala recepto).

En azerlingvaj regionoj de Irano, oni ankaŭ aldonas tomatan robbon (tio estas densa boligita tomatsuko) al gormesabzio, fine de ĝia stufado. Tial la fina koloro de la stufaĵo en tiaj regionoj estas ruĝeta, dum en la centraj partoj de Irano, kiel Tehrano, oni ne aldonas tomat-robbon kaj multe pli longe fritas la legoman miksaĵon verdetigante kaj iam malheligante la koloron de gormesabzio.

Ĉi tiu miksaĵo estas kuirita kune kun renaj faboj, flavaj fendo-pizoj aŭ nigraj pizoj, flavaj aŭ ruĝaj cepoj, omanaj citronoj (truitaj sekigitaj omanaj citronoj iam nomataj "persaj citronoj" aŭ lemonoj) kaj kurkumita ŝafido aŭ bovaĵo. La plado estas servita kun ĉeloo (persa duon-boligita kaj vapor-kuirita rizo) iam kun tahdigo (perse kaj laŭvorte: "kaserol-fundaĵo", tio estas fritita subaĵo de ĉeloo).

 Vidu ankaŭ 
 Abguŝto
 Persa kuirarto
 Azerbajĝana kuirarto
 Listo de stufaĵoj

 Eksteraj ligiloj 

 Gormesabzia recepto kaj bildo 
 Gormesabzia (Ghormeh Sabzi ) Recepto 
 Ghorme Sabzi recepto
 Iranaj Stufaĵoj (Khoresh) 
 Ekstreme Facilas Sekvi Gormesabzian Recepton
 Persa Kuirado Trovas Hejmon en Los Anĝeleso 

Kategorio:Azeria kuirarto
Kategorio:Irana kuirarto