Amiata

La monto Amiata (itale, prononco [Amjata]) estas malaktiva vulkano, nun centro de samnoma montareto, en suda Toskanio, inter Sieno kaj Groseto.

 Geografio 
eta|maldekstra|
La nomo devenas eble el la latina  = "ĉe fontoj".Silvio Pieri, Toponomastica della Toscana meridionale, Siena, 1930 .

La plej alta pinto atingas .

En Amiata estas la fontoj de pluraj nelongaj riveroj, el kiuj la plej longaj nomiĝas Paglia () kaj Fiora ().

Nur ĉirkaŭ 60mil homoj loĝas en la tuta areo de Amiata; la plej grava urbeto estas Abbadia San Salvatore (preskaŭ 7mil loĝantoj). En la proksima teritorio situas dek unu komunumoj, sep el kiuj estas en la provinco Grosseto (Arcidosso, Castel del Piano, Castell'Azzara, Roccalbegna, Santa Fiora, Seggiano kaj Semproniano) kaj kvar en la provinco Siena (Abbadia San Salvatore, Castiglione d'Orcia, Piancastagnaio kaj Radicofani).

eta|maldekstra|
 Geologio 
Amiata estas malaktiva vulkano, kies grandaj erupcioj okazis antaŭ ĉ. 300mil jaroj; certas ke neniu okazis dum la lasta 12 jarmiloj, kvankam verŝajne vulkana aktiveco ĉesis multe pli frue.

Estas tamen tertremoj kaj aliaj spuroj de malgrava vulkana aktiveco. Tertremo en 1948 atingis forton 5 laŭ la skalo de Richter.

 Historio 
Jam dum prahistorio loĝis homoj en Amiata. La plej antikva arta atesto estas arkpafisto gravurita en kaverno apud Abbadia San Salvatore je 1050 m. Kvankam la dato estas malcerta, ĝi estis verŝajne farita dum la bronzepoko.

Laŭ la antikvaj etruskoj Amiata estis sankta lando, kie loĝis ilia plej grava dio: Tinia (Jupitero por la romianoj).

En 1897 ekaktiviĝis apud Abbadia San Salvatore minejo de cinabro, kiu estis en la tuta mondo la plej grava post la minejo de Almaden en Hispanio por la produktado de hidrargo. La minejo estis fermita ĉirkaŭ en 1975; du muzeoj gardas nun memoron de tiu agado.

eta|maldekstra|
 Monumentoj 
La abatejo de la Sankta Savanto (itale: Abbazia di San Salvatore), fondita de la lombardoj en la 8-a jarcento, ankoraŭ montras antikvajn partojn, laŭ la romanika stilo. Same antikva kaj grava estas la abatejo de Sankta Antimo (itale: Abbazia di Sant'Antimo).

En Amiata estas ankaŭ mezepokaj kasteloj (Arcidosso, Piancastagnaio ktp.) kaj pluaj artaj vidindaĵoj.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Parco Nazionale Museo delle Miniere dell'Amiata ()
 Museo delle Miniere di Mercurio del Monte Amiata ()
 Abbazia San Salvatore ()
 Terre di Siena - Amiata, la montagna madre (, )

Kategorio:Vulkanoj en Italio