Louis-Michel Lepeletier de Saint-Fargeau

Louis-Michel Lepeletier, markizo de Saint-Fargeau (naskiĝis  en Parizo, mortis  (tago de la ekzekuto de Ludoviko la 16-a)), viktimo de murdo, estis franca politikisto kaj advokato.

 Familio 
Louis-Michel Lepeletier de Saint-Fargeau devenis de famkonata familio de parlamentanoj. Li estis pranepo de Michel Robert Le Peletier des Forts, grafo de Saint-Fargeau, filo de Michel-Étienne Le Peletier de Saint-Fargeau (1736-1778) kaj Suzanne-Louise Le Peletier de Beaupré (mortinta  je la aĝo de 88 jaroj).

Liaj fratoj estis la entomologo Amédée Louis Michel Lepeletier (1770-1845) kaj la politikisto Félix Lepeletier.

Inter liaj posteuloj estas akademiano Jean d'OrmessonJean d'Ormesson skribis: « Mia patrino [...] devenis en rekta linio, pere de virinoj, de familio, parlamentana [...] de kiu ni havis la kastelon kie ni vivis, en Yonne, en Puisaye: Le Pelletier de Saint-Fargeau. » (Qu'ai-je donc fait, Gallimard, 2008, p. 154)..

 Biografio 
Louis-Michel Lepeletier de Saint-Fargeau estis konsilisto en la Parlamento de Parizo per aĝa dispenso ekde 1779 kaj advokato en la malliberejo de Châtelet. En 1785, li fariĝis ĝenerala advokato kaj estis elektita prezidanto de la Parlamento de Parizo antaŭ 1789.

Ekde 1788, li prezidis la ĉambron de vakaĵoj, kaj antaŭ li estis pledata la fama proceso Guillaume Kornmann, el la nomo de strasburga bankisto defendita de la fama liona advokato Nicolas Bergasse, antaŭa partizano de Franz-Anton Mesmer, pra-revolucia ribelulo kaj unu el la estontaj gvidantoj de la tielnomitaj « Monarkiistoj » komence de la Revolucio. Tiu ĉi, en elokventoplena oratoraĵo, engaĝis sin ĝisfine persekuti krimon kaj ties maljustaĵojn; kaj tiam, alparolante la prezidanton Saint-Fargeau, li prononcis tiun laŭdon: 

Louis-Michel Lepeletier estis framasono, membro de loĝio Phoenix, el la Grand Orient de France.

La , li estis elektita deputito de la nobelaro de Parizo en la Ĝeneralaj Statoj de 1789. Komence hezitema pri la alprenota sinteno, li neis en julio siajn nobelajn originojn kaj fariĝis unu el la plej ardaj defendantoj de la kaŭzo de la popolo.

La , tago de la forigo de nobelaj titoloj, li voĉdonigis ke neniu civitano povos porti alian nomon ol tiu de sia familio reduktita al ĝia plej simpla parto. La sekvan tagon, Louis Michel Lepeletier, markizo de Saint-Fargeau, nur subskribis Michel Lepeletier. La Eksaj prezidantoj de la Nacia Asembleo en retejo de Assemblée-nationale., li fariĝis prezidanto de la Konstitucia Asembleo de 1789.

Raportisto de komitato de krima jurisprudenco, la , li prezentis projekton de punkodo en kiu li proponis abolicii mortpunon kaj anstataŭigi ĝin per malliberigo. La , la Konstitucia Asembleo de 1789 adoptis la punleĝon, kiu ja malpermesis torturon sed ne konservis la proponon de abolicio, artikolo 3 estante formulite kiel sekvas por agnoski ununuran ekzekutan manieron: « Ĉiu kondamnito [al morto] estos senkapigita ».

Li estis elektita membro kaj prezidanto de departementa administracio de Yonne en 1791, kie li sukcedis al Alexandre-Marie d'Avigneau., poste, la , deputito de tiu departemento, la 2-a el 9 per 440 voĉoj el 542 voĉdonantoj, en la Konvencio, kiu elektis lin kiel sekretarion. Li aliĝis al la Montagnard-oj. La , li faris paroladon pri gazetara libereco. En decembro, la komitato de publika instruado prezentinte projekton de nacia edukado reproduktantan tiun de Condorcet, Lepeletier tiam redaktis memorandon en kiu li resumis siajn ideojn pri edukado de infanoj. Tiuj ĉi aparte postulis ke ĉiu infano devas aparteni al la ŝtato kaj ne al siaj gepatroj.

eta|dekstra|Murdado de Lepeletier de Saint-Fargeau
Post kiam li estis kontraŭulo de mortpuno, li ŝanĝis opinion kaj, ne sen hezitado, li voĉdonis la morton de Ludoviko la 16-a la . La vesperon de sia voĉdono, li iris al Février, restoraciisto en Palais-Royal. Iama korpogardisto de Ludoviko la 16-a, Philippe Nicolas Marie de Pâris, kiu kaŝis glavon sub sia vesto, aperis antaŭ li kaj diris, laŭ atesto:  al kio li respondus:  Pâris tiam enigis sian glavon en lian flankon dirante:  antaŭ ol forfuĝi. Morte vundita, Lepeletier estus nur dirinta:  Transportita al la hejmo de sia frato, Placon Vendôme, li forpasis tie la  ĉirkaŭ la unua kaj duono matene, kelkajn horojn antaŭ Ludoviko la 16-aLudoviko la 16-a estis gilotinita la saman tagon precize je la 10 horo 22.. La politika ekspluato de lia morto utilis kiel antaŭprovo al tio kion la morto de Marat instigis kelkajn monatojn poste: la kulto de « revoluciaj herooj falintaj kiel ekzemploj ». Louis-Michel Lepeletier de Saint-Fargeau estis la lasta posedanto de la feŭdo de Aincourt.

 Toponimoj 
Lia nomo estis donita dum kelkaj jaroj (de 1793 ĝis 1806) al strato de Parizo, la rue Michel-Lepeletier, kiu, ekster tiu periodo, ĉiam nomiĝis rue Michel-le-Comte.

La pariza metrostacio  omaĝas al tiu personeco, en la kvartalo Saint-Fargeau kies nomo devenas de Parko Saint-Fargeau, restaĵo de kastelo de Lepeletier de Saint-Fargeau aŭ Kastelo de Ménilmontant. Saint-Fargeau estas la sola nomo uzata dufoje en la nomaro de metrostacioj kaj stacidomoj de RER ĉar stacidomo de RER ankaŭ nomiĝas , tiu ĉi situas en komunumo Saint-Fargeau-Ponthierry en Seine-et-Marne.

Dum la Revolucio, la Insuloj de Lerino alprenis la nomon Insuloj Marat kaj Lepeletier.

 Verkoj 
La verkoj de Louis-Michel Lepeletier de Saint-Fargeau estis publikigitaj en 1826 de lia frato Félix:


 Bibliografio 
 Adolphe Robert, Gaston Cougny, Dictionnaire des parlementaires français de 1789 à 1889, Parizo, Bourloton, 1889, tome 4 (de Lepaige à Le Provost de Launay), p.101-102.
 Danielle Chadych, Le Marais, évolution d'un paysage urbain, Parigramme, 2005, ISBN 2-84096-188-1, p.440-441.
 Annika Blichmann, Schulreform und Reformschule in Frankreich. Die "Ecole élémentaire Vitruve" im Horizont der Geschichte, Jena 2008, ISBN 978-3-938203-68-2
 M. Déy, Histoire de la Ville et du Comté de Saint-Fargeau, Auxerre, 1856
 Edmond Le Blant, Lepeletier de Saint-Fargeau et son meurtrier, Parizo, Douniol, 1874
 Adolphe Wattinne, Un magistrat révolutionnaire Michel Lepeletier de Saint-Fargeau (1760-1793), Parizo, Marchal & Godde, 1913; legu enrete
 Jacques Hérissay, L'assassinat de Le Pelletier de Saint-Fargeau, Parizo, Ed. Emile-Paul Frères, 1934
 Jeannine Baticle, La seconde mort de Lepeletier de Saint-Fargeau. Recherches sur le sort du tableau de David in Bulletin de la Société Française d’Histoire de l’Art, 1988, Parizo, 1989, p.131-145
 Bernd Jeschonnek, Revolution in Frankreich 1789 bis 1799 - Ein Lexikon, Berlino, Akademie-Verlag, 1989
 Robert Simon, David’s Martyr-Portrait of Le Peletier de Saint-Fargeau and the conundrums of Revolutionary Representation in Art History, vol.14, n°4, decembro 1991, p.459-487
 Roberto Martucci,  En attendant Le Peletier de Saint-Fargeau in Annales historiques de la Révolution française, 2002, n°2, p.77-104
 Marc Vanden Berghe, Ioana Plesca, Lepelletier de Saint-Fargeau sur son lit de mort par Jacques-Louis David : saint Sébastien révolutionnaire, miroir multiréférencé de Rome, Bruselo, 2005 (havebla en Reĝa Biblioteko de Bruselo).

 Notoj kaj referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Saint-Fargeau
 Saint-Fargeau-Ponthierry
 Saint-Fargeau (pariza metrostacio)
 Saint-Fargeau (stacidomo)

 Eksteraj ligiloj 

 Assemblée nationale – Louis Michel Lepeletier de Saint-Fargeau
 Roberto Martucci, « En attendant Le Peletier de Saint-Fargeau: la règle pénale au début de la Révolution », ''Annales historiques de la Révolution française n°328 Legu enrete
 Plan d'éducation nationale de Michel Le Peletier 
 Plan d'éducation nationale de Michel Le Peletier  (Gallica)
 L'hôtel Le Peletier de Saint-Fargeau  havebla en la retejo de Urbodomo de Parizo
 Lastaj momentoj de Michel Lepeletier fare de Jacques-Louis David

 Fonto 

Kategorio:Elstaruloj de la Malnova Reĝimo
Kategorio:Le Pré-Saint-Gervais
Kategorio:Naskiĝintoj en Parizo
Kategorio:Mortintoj en Parizo
Kategorio:Grand Orient de France
Kategorio:Entombigitoj en la Panteono de Parizo