Paul Bourget

Paul Charles Joseph BOURGET (naskiĝis la  en Amiens, mortis la  en Parizo) estis franca verkisto kiu ĉefe verkis por la romanĝenro. Li apartenis al la movado de Renouveau catholique.

 Biografio 
Li pasigis la junajn jarojn en Clermont-Ferrand, kie la patro estis universitata profesoro kaj poste supra oficisto en la edukadadministrado. Kiel 15-jaraĝulo li venis al Parizo kaj finfaris la lastajn gimnaziajn jarojn ĉe la renomita Liceo Louis-le-Grand. En 1870 li rekte travivis la ribelon de la Pariza Komunumo: estante unue favore al la insurekciantoj li baldaŭ estis agacita kaj la tuto sume helpis plifortigi liajn konservemajn sintenojn. Dum la sekvanta literaturstudo li ekhavis kontaktojn al la poetogrupo de la Parnasa skolo, verkis lirikaĵojn (kiujn li en 1875 publikigis unuafoje, en Berlino) kaj estis ankaŭ literaturĵurnalisto kaj teatra kritikisto. Dum tiu tempo li ekkonatiĝis kun Léon Bloy.

Ĉirkaŭ 1880 li skribis serion da spritozaj portretoj de gravaj pli modernaj aŭtoroj, i.a. ankaŭ de Charles Baudelaire, Ernest Renan, Stendhal, Hippolyte Taine. Ili eldonitis en 1883 en la tre atentita volumo Essais de psychologie contemporaine. Poste li iĝis romanisto, kiu koncentriĝis sur la psikologion de la romanfiguroj kaj konscience distanciĝis per tio de la Naturalismo laŭ la modelo de Edmond de Goncourt, Jules de Goncourt respektive de Zola. La plej konataj titoloj de tiuj ĉi romanjaroj estis Cruelle énigme (1885), Un Crime d'amour (1886),André Cornélis (1887), Mensonges (1887) kaj antaŭ ĉio Le Disciple (1889). La intrigo de la laste menciita verko pasas en nobla pariza ĉirkaŭaĵo kaj temas pri malsane memkritikema ulo kaj sinmortigo de juna virino kiu amas lin, tentas lin, kondukas lin ĝismorten.

Poste Bourget okupiĝis pri pli moralenhavaj romanoj ovaciitaj de katolika, monarkiema, naciema, burĝa, virina legantaro. Ili ĉiuj garantiis ĝis la eksplodo de la Unua mondmilito grandajn vendokvantojn.

En 1894 li iĝis membro de la Franca Akademio. En 1898, kulmino de la Dreyfus-skandalo, Bourget estis kontraŭdreyfusulo kaj simpatianto de la naciema movado Action Française.

Ekde 1901 li returniĝis al la infana pieco kaj traktis enromane tiajn temojn. Post kiam la mondo, pri kiu kaj por kiu li estis skribinta, pereis, li pli kaj pli neglektitis malgraŭ daŭra fekunda produktado.

 Graveco 
Ĉe mens- kaj socialhistoriistoj la romanoj de Bourget iĝis esplorfontego pri vivmanieroj kaj mondbildoj de la parizaj burĝoj de dum Belle Époque.

 Verkoj 
eta|Études et portraits, 1889

 1874 La vie inquiète
 1877 Edel
 1882 Les Aveux
 1883 Ernest Renan
 1883 Essais de psychologie contemporaine
 1884 L’Irréparable
 1885 Une cruelle énigme
 1885 Nouveaux essais de psychologie contemporaine
 1885 Poésies, 2 vol.
 1886 Un crime d’amour
 1887 André Cornélis
 1887 Mensonges
 1887 Poésies (1876-1882)
 1888 Études et portraits, 2 vol.
 1888 Premier amour ; deuxième amour
 1889 Le Disciple
 1889 Pastels, dix portraits de femmes
 1890 Un cœur de femme
 1890 Physiologie de l’amour moderne
 1891 Nouveaux pastels
 1891 Sensations d’Italie
 1892 Cosmopolis
 1892 Terre promise
 1893 Un scrupule
 1894 Steeple-chase
 1895 Outre-Mer
 1896 L’idylle tragique
 1897 Voyageuses
 1898 La duchesse bleue
 1898 Complications sentimentales
 1899 Essais de psychologie contemporaine (eldono definitiva)
 1900 Un homme d’affaires
 1902 L’Étape. Monique
 1902 Le luxe des autres (en kunlaboro kun H. Amic)
 1902 L’Eau profonde
 1903 Études et portraits III
 1903 Les pas dans les pas
 1904 Un divorce
 1906 Études et portraits IV
 1907 L’Émigré
 1908 Les détours du cœur
 1908 Un divorce (helpate de A. Cury)
 1910 Un cas de conscience (kune kun S. Basset)
 1910 La Barricade
 1911 Le Tribun
 1911 L’envers du décor
 1912 Pages de critique et de doctrine
 1914 Démon de midi
 1915 Le sens de la mort
 1917 Lazarine
 1918 Némésis
 1919 Laurence Albani
 1919 Le Justicier
 1920 Anomalies
 1921 Un drame dans le monde
 1922 Nouvelles pages de critique et de doctrine
 1924 Cœur pensif ne sait où il va
 1924 La Geôle
 1927 Nos actes nous suivent

 Literaturo 
 Nicolas Di Méo: Le cosmopolitisme dans la littérature française. De Paul Bourget à Marguerite Yourcenar. Droz, Genf 2009, ISBN 978-2-600-01311-6.
 Monika D. Kautenburger: Vom „roman expérimental“ zum „roman psychologiuqe“. Medizin und Psychologie in Romanen des ausgehenden 19. Jahrhunderts von Emile Zola bis Paul Bourget. Lang Verlag, Frankfurt/M. 2003, ISBN 3-631-51424-7.
 Anne Martin-Fugier: La bourgeoise. La femme au temps de Paul Bourget. Grand Livres du Mois, Paris 1998, ISBN 2-7028-1889-7.
 Marie-Gracieuse Martin-Gistucci: Paul Bourget et l'Italie. Slatkine, Genf 1985, ISBN 2-05-100693-8 (Veröffentlichung zu Ehren von Paul Bourgets 50. Todestag).
 Joelle Stoupy: Maître de l'heure. Die Rezeption Paul Bourgets in der deutschsprachigen Literatur um 1890; Hermann Bahr, Hugo von Hofmannsthal, Leopold von Andrian, Heinrich Mann, Thomas Mann und Friedrich Nietzsche. Lang Verlag, Frankfurt/M. 1996, ISBN 3-631-47935-2 (zugl. Dissertation, Universität Frankfurt/M. 1994).

 Eksteraj ligiloj 

 Etbiografio ĉe Franca Akademio
 Vikifontaro

 Artikolo ĉe "Namen, Titel und Daten der französischen Literatur"

Kategorio:Membroj de la Franca Akademio
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Konservativistoj