Ereĥteo

Surbaze de tiu ĉi lasta interpreto, la klasikaj kronologiistoj diferencigis la jenajn du malsamajn reĝojn, samnomajn.

 Ereĥteo la 1-a 
eta|250ra|La filinoj de Cekropso malkovras Ereĥteon, laŭ pentraĵo de Peter Paul Rubens (ĉ. 1616).
Ereĥteo estis prareĝo de Ateno, fondinto de la poliso kaj diigita figuro rilatanta al Posejdono, kiel «Posejdono Ereĥteo». Laŭ multaj versioj, li estis aŭtoĥtono) (li naskiĝis el tero aŭ el Geo) kaj Ateno vartadis lin.

La atenanoj ofte kromnomis sin Ereĥteidoj, la «filoj de Ereĥteo»Eŭripido. Medeo, 824.Ovidio. Metamorfozoj, 7., kaj per tio ili fortigas lian figuron kiel urbofondinto. En sia IliadoHomero. Iliado, 2.547-48., Homero mencias Ereĥteon kiel filo de la grenodonanta Tero, vartita de AtenoR.M. Frazer. Some Notes on the Athenian Entry, Iliad B 546-56, ĉe Hermes, 97.3, paĝ. 262-266 (1969). Laŭ ĉi tiu fakulo, evidentiĝas en tiu fragmento spuroj de la praa rolo de Ateno kiel patrina diino, antaŭ ŝia evoluo al paradigmo de virgeco. Oni komparu tion kun la propono de Wolfgang Fauth (Der Kleine Pauly, s.v. Athena, 1954). Malsaman opinion defendis Martin P. Nilsson, en sia Geschichte der Griechischen Religion, vol 1.2, paĝ. 442 kaj sekv. (Munkeno, 1955)..

eta|maldekstre|Bildigo de la konstelacio Koĉero por la Aratea de Leiden (830-840).
Malgraŭ sia aŭtoĥtona deveno, Ereĥteo aperas ankaŭ kiel filo de Hefesto. La forĝista dio pasie persekutadis Atenon kaj ĵetis sian spermon sur ŝian kruron. La diino, naŭzite, purigis sin per lana stofo kaj ĵetis ĝin surgrunden, kial la Tero fekundiĝis. Plia versio asertas ke tiu, fekundita de la spermo de Hefesto, estis Atisa, filino de Kranao. La bebo naskiĝita de tiu epizodo havis serpentan formon, ĉu entute, ĉu duone (sube de lia talio), en evidenta referenco al lia ktonia deveno. La diino Ateno sciigis la ceterajn gediojn pri tiu naskiĝo kaj protektis la bebon per gvardanta dragono. Poste ŝi enmetis Ereĥteon en keston, kiun ŝi donis al Agraŭro, Pandroso kaj Herso, atenaj princinoj, ordonante ilin nenial malfermi ĝinHigeno. Poezia astronomio, 2.13.. Tamen, la junulinoj ne retenis sian scivolemon, kaj malfermis la keston. La rigardado de duonserpenta bebo, aŭ de bebo ĉirkaŭita de protektanta dragono, frenezigis ilin, kaj en tiu senkonscia stato ili saltis el la akropola abismo aŭ, laŭ alia versio, ĵetis sin en la maron. La serpento rifuĝis en la ŝildo de Ateno, kaj de tiam ĝi estis protektita de ŝiPseŭdo-Apolodoro. Mitologia biblioteko, 3.14.6.Higeno. Fabulae, 166.Paŭzanio. Priskribo de Grekio, 1.2.5 kaj 18.2.Eŭripido. Jono, 260 kaj sekv.Ovidio. Metamorfozoj, 2.554..

Kiam Ereĥteo plenkreskis, li forpelis Anfiktionon kaj uzurpis la regadon de Ateno. Per sia edzino, la najado Praksiteo, li estis patro de sia heredinto, PandionoPseŭdo-Apolodoro. Mitologia biblioteko, 1.c.. Oni atribuas al li la fondon de la kultado al Ateno, la starigon de la festivalo Panateneoj, la konstruon de templo dediĉitan al Ateno en la akropolo kaj la enkondukon en Atikon de la uzado de la argento, metalo malkovrita en Skitio fare de la tiea reĝo IndoHigeno. Fabulae, 274.. Inspirite de Ateno, li estis la unua homo kiu uzis ĉaron tiritan de kvar ĉevalojPierre Grimal. Dictionnaire de la mythologie grecque et romaine, s.v. Érechthée., kaj pro tio li estis honore lokigita inter la stelaro, kiel la konstelacio KoĉeroHigeno. Poezia astronomio, 1.c.Vergilio. Georgicae, 1.205 kaj 3.113.Eliano, 5.2.3.38..

En konkuro por la patroneco de la urbo Ateno inter la samnoma diino kaj Posejdono, tiu lasta, per tridentofrapo, generis salan fonton, kiu ricevis la nomon «maro de Ereĥteo»Pseŭdo-Apolodoro. Mitologia biblioteko, 3.14.1. La mitologo Karl Kerenyi interpretis tiun fragmenton en sia verko The Heroes of the Greeks («La herooj de la grekoj»), paĝ. 211 (1959). Li rakontis la miton de Ereĥteo en ĝiaj paĝoj 21 al 46.. Ereĥteo estis juĝisto en tiu konkuro, kaj li voĉdonis favore al Ateno.

Kiel dirite, li estis entombigita en la templo de Ateno ĉe la akropolo, kie li ricevis kultadon konektitan al tiuj de Ateno kaj PosejdonoServio. Pri la Eneado de Vergilio, 7.761.. En tiu templo, la Ereĥteiono, troviĝis tri altaroj: la unua dediĉita al Posejdono, kie ankaŭ Ereĥteo ricevis oferojn, la dua al Buto kaj la tria al HefestoPaŭzanio. Priskribo de Grekio, 1.26.6..

 Ereĥteo kaj la Ereĥteiono 
eta|Suda flanko de la templo Ereĥteiono, en la atena Akropolo.
La ĉefaj gedioj de la atena Akropolo estis Poseidon Erechtheus («Ereĥtea Posejdono») kaj Athena Polias («Ateno, patron-gvardistino de la urboŝtato»)Walter Burkert. Homo Necans, 1983:144. En tiu paragrafo, li rimarkis, el la procesio de Skiro, ke la sacerdotoj estis tiuj de la centraj gedioj de la akropolo: Ereĥtea Posejdono kaj Polisa Ateno.. OdiseadoHomero. Odiseado, 7.81. rakontas ke Ateno revenis al la urbo kaj «eniris la bone konstruitan domon de Ereĥteo». Ĝi eble rilatas al arĥaika komuna templo starigita sur la loko kiun oni identigas al Cekropsiono, la heroa tombejo de la mita fondinto-reĝo CekropsoKe la Ereĥteiono estis konstruita sur la tradicia tombejo de Cekropso, oni konsideris fakto eĉ en verkoj tiel ĝeneralaj kiel The Heroes of the Greeks de Karl Kerenyi (1959:213). Tre eble la restaĵoj de la Cekropiono lokiĝas sub la Portiko de la fraŭlinoj de la nuntempa Ereĥteiono. Spuroj de eta kaj malaperinta ĉirkaŭita konstruaĵo en la orientaj fundamentoj estis analizita fare de Holland en American Journal of Archaeology (AJA), 28 (1924:161f). Krom tiu, neniu plia fundamento estis malkovrita sub la nuntempa Erekteiono, krom la propraj. William Bell Dinsmoor resumas la arkeologio de la loko en sia The Hekatompedon on the Athenian Acropolis, ĉe American Journal of Archaelogy, 51.2 (aprilo-junio 1947), 109 noto 4 kaj 120 noto 59.. Tie elstaris serpento enkorpiĝanta la spiriton de Cekropso, sed ĝi estis detruita fare de la persa armeo dum la Grek-persaj militoj (480 a.K.) kaj denove starigita en 421 kaj 407 a.K. en la nuntempa Ereĥteiono. La kontinueco de loko sakraligita fare de la ĉeesto de Cekropso evidentiĝas per referencoj en Dionysiaca, de Nonno, al la lampo de la Ereĥteiono kiel «la lampo de Cekropso»Nonno. Dionysiaca. 33.124, komentita fare de Olga Palagia en A Niche for Kallimachos' Lamp?, ĉe American Journal of Archaeology, 88.4 (oktobro 1984), paĝ. 519, noto 15.. La sacerdotoj de la Ereĥteiono kaj la sacerdotinoj de Ateno kune partoprenis procesion kiu inaŭguris la skiran festivalon, proksime al la fino de la atena jaro. Ĝia celo estis la temeno en Skiro, honore al samnoma heroa divenisto, helpanto de Eŭmolpo en la milito inter Ateno kaj Eleŭziso, kiam la heroa reĝo Ereĥteo la 2-a venkis, sed mortis.

La fakto, ke Posejdono kaj Ereĥteo estis en Ateno du nomoj por la sama figuro estis pruvita per la kulto ĉe Ereĥteiono, kie troviĝis ununura altaro kaj nur unu sacerdoto, kaj la oferoj estis dediĉitaj al Ereĥtea Posejdono. Verŝajne, homera kaj tut-helena nomo supermetiĝis al tiu loka, negreka.Walter Burkert. Homo Necans, paĝ. 149 (1983)..

Plia informo en la artikolo Eriĥtonio.

 Ereĥteo la 2-a 
La dua reĝo de Ateno nomiĝinta Ereĥteo ja estis pli klara figuro ol la antaŭa, ĉar oni inkludis lin en la genealogioj kiuj klopodis historiigi la mitajn reĝojn kaj heroojn de la urbo. Laŭ ili, Ereĥteo estis la sesa reĝo de Ateno, filo kaj heredinto de Reĝo Pandiono la 1-a, filo siavice de Eriĥtonio (aŭ Ereĥteo la 1-a, laŭ la versioj). Lia patrino nomiĝis Zeŭksipo. Laŭtradicie, Ereĥteo estis la unua urbestro kiu dividis la loĝantaron en kvar klasojn: militistoj, artistoj, sacerdotoj kaj laboristoj, kies grupaj nomoj devenis el la kvar filoj de Jono kaj HelikoRobert Graves. The Greek Myths, 47.b..

Ereĥteo edziĝis al Praksiteo, filino de Frasimo kaj Diogenio kaj nepino de la riverdio Cefizo, kun kiu li havis multnombran idaron, kies nombro kaj nomoj varias laŭ la versioj. Inter la filinoj oni mencias la nomojn Protogenio, Pandoro, Meropo, Prokriso, Kreŭzo, Oritio kaj Ktonio aŭ Otionio, la plej maljunaSuido. s.v. Parthenoi.; kaj inter la filoj, Cekropso, Sikiono, Orneo, Metiono, Pandoro, Tespio, Alkono kaj EŭpalamoPseŭdo-Apolodoro. Mitologia biblioteko, 3.15.1.Paŭzanio. Priskribo de Grekio, 2.25.5.Ovidio. Metamorfozoj, 6.676.. Ereĥteo havis sangadultan rilaton kun sia filino Prokriso, el kiu naskiĝis la princino AglaŭroHigeno. Fabulae, 253..

Laŭ Pseŭdo-Apolodoro, Ereĥteo la 2-a havis ĝemelan fraton nomiĝinta Buto, kiu edziĝis al filino de Ereĥteo, Ktonio («naskiĝinta el la Tero»). La du fratoj disdividis la reĝan povon de Pandiono: Ereĥteo okupiĝis pri la fizika regado, dum Buto iĝis alt-sacerdoto de Ateno kaj Posejdono, posteno heredonta de liaj posteulojOvidio. Metamorfozoj, 6.675 kaj sekv.. Tiu lasta origina mito aŭ aitiono klopodis pravigi la hereditan sacerdotecon ene de la familio de la Butidoj. La du fratinoj de Ereĥteo kaj Buto, nomiĝintaj Filomelo kaj Prokno, havis tragedian finon pro la fia agado de Reĝo Tereo el TrakioPseŭdo-Apolodoro. Mitologia biblioteko, 13.14.8.. Pro tio, Ereĥteo malfidis je la trakianoj kaj volonte komencis militon kontraŭ ili kiam Eŭmolpo alvenis en AtikonPaŭzanio. Priskribo de Grekio, 1.5.3..

Kiel ĉefo de la atenanoj, Ereĥteo aliĝis la ekspedicion de Dionizo kontraŭ HindioNonno. Dionysiaca, 13.171 kaj 22.296 kaj sekv.. Li havis eksterordinaran paron da flugilhavaj ĉevaloj, nomiĝintajn Ksanto kaj Podarko, la Ereĥteaj ĉevaloj (Ἱπποι Ερεχθειοι). Ili estis gefiloj de la Norda Vento kaj de la harpio ElopoNonno. Dionysiaca, 37.155., kaj iĝis la doto de Boreo okaze de sia nupto al Oritio, filino de Ereĥteo.

Laŭ DiodoroDiodoro Sicila. Historia biblioteko, 1.29., Ereĥteo estis egiptano kiu portis unuafoje tritikogrenojn en Atenon dum terura malsatego en la regiono. Dankeme, la atenanoj igis lin reĝo. Li starigis la kultadon al Demetro kaj la Eleŭzisajn misterojn laŭ tiu versio. Ĝuste pravigante tion, la Marmoraĵoj de Arundelo datigas la fondon de tiuj ritoj kaj la forrabon de Persefono en la reĝtempo de Ereĥteo.

 Milito kontraŭ Eleŭziso kaj morto 
eta|250ra|Trakianaj kavalerianoj batalas kontraŭ atena soldato, sur nigrofigura amforo (ĉ. 530-520 a.K.).
Dum la regado de Ereĥteo elstaras la milito inter Ateno kaj Eleŭziso, okazinta kiam Eŭmolpo (cetere, pranepo de EreĥteoLaŭ la plej konata genealogio, li estis filo de Posejdono kaj Ĥiono, filino de Boreo kaj Oritio, la filino de Ereĥteo.) venis el Trakio kaj invadis Atikon. Ereĥteo konsultis orakolon, kiu respondis ke Ateno nur supervivos post la morto de unu el liaj filinoj. Versio de la rakonto asertas ke tio okazis je la fino de la milito, laŭ peto de Posejdono en venĝo pro la morto de sia filo Eŭmolpo. La fina viktimo de la ofero varias laŭ la versioj: kelkaj rilatas la orakolan verdikton nur al tiuj fraŭlaj, sed laŭ plia fonto nur Ktonio estis oferita. Protogenio kaj Pandoro, la plej maljunaj, volonte sin oferis laŭ plia versio. Iel ajn, ĉiuj konsentas pri tio ke la ceteraj fratinoj, krom Oritio (kiu estis forkaptita fare de la ventodio Boreo kaj ne plu loĝis en Ateno) aŭ almenaŭ kelkaj el ili sin mortigis, ĉar ili promesis suferi la saman destinon se unu el ili forpasus. Tiu rakonto kompareblas kun tiu pri la filinoj de Hiacinto de Lacedemonio aŭ la filinoj de Leoso.

Post la morto de siaj filinoj, Ereĥteo venkis la batalon kontraŭ Eleŭziso, en kiu Eŭmolpo trovis morton. Tamen, Posejdono koleriĝis pro la morto de sia filo, kaj mortigis Ereĥteon per tridentofrapoPseŭdo-Apolodoro. Mitologia biblioteko, 3.15.4.Higeno. Fabulae, 46.238.Plutarĥo. Paralelaj vivoj, 20.. Troviĝas versio laŭ kiu estis Zeŭso tiu, kiu mortigis Ereĥteon per fulmofrapo, sed ĝi verŝajne temas pri korekto celanta plifortigon de la ĉiopova rolo de Zeŭso. Laŭ kelkaj fragmentoj de la tragedio Ereĥteo, de Eŭripido, Posejdono venĝis la morton de sia filo Eŭmolpo per ĵetado de Ereĥteo en la teran internon, tra fendo malfermita per lia tridento en MakrasoEŭripido. Jono, 281. Tiu maniero venĝi jam aperis en la mita fontaro, ekzemple pri la morto de la lapita Ceneo.. Antaŭ sia propra morto, Ereĥteo sukcesis mortigi la elstaran filon de Eŭmolpo, Immarado, kio generis ĝeneralan malesperon en la trakia tendaroPaŭzanio. Priskribo de Grekio, 1.5.2..

La lastaj linioj de la eŭripida tragedio estis malkovritaj en 1965 per papira fragmentoColin Austin. Recherches de Papyrologie, 4 (1967) kaj Nova fragmenta Euripidea (1968), fr. 65.90-97.. Laŭ Burkert, ili pruvis ke la fondo de la Ereĥteiono kaj la starigo de la sacerdoteco al Ateno samtempiĝis. La diino Ateno kronis la mitan eventon per ordono al la vidvino de Ereĥteo, Praksiteo, «konstrui sanktejon en la urbocentro dediĉitan al tiu, kiu mortigis vian edzon laŭ la nomo Sakrala Posejdono. Sed la loĝantaro, dum ofero de la brutaro, ankaŭ nomos lin Ereĥteo. Al vi, ĉar vi restarigis la urbajn fundamentojnPraksiteo («kultado al la diino») konsentis pri la ofero de sia propra filino antaŭ la batalo., mi donas la althonoran devon enkonduki la unuajn fajrajn oferojn en la urbon, kaj esti konata kiel sacerdotino mia»Laŭ traduko de la verko de Burkert fare de Peter Bing..

Post la morto de Ereĥteo, oni petis al lia bofilo Ksuto, edzo de Kreuzo, elekti lian heredinton en la atena trono el la multnombra idaro de la forpasinta reĝo. Tiamaniere Cekropso, la plej aĝa filo de Ereĥteo nomiĝinta tiel honore al la samnoma reĝo-fondinto, akiris la kronon. Laŭ fragmento de la poeto Kastoro de Rodiso, tiu Cekropso estis frato, anstataŭ filo, de la antaŭa reĝo. Tiu nomumo ne estis akceptata de la ceteraj princojPlutarĥo. Tezeo, 32., kiu elpatrujigis Ksuton pro tioHerodoto. Historioj, 1.56..

Genealogia arbo de la Mitaj reĝoj de Ateno

 Aliaj personoj same nomiĝintaj 
Krom tiu, de la antaŭe priskribitaj, Ereĥteo estis ankaŭ la nomo de la jenaj mitaj personoj:

 Atena princo, filo de Ereĥteo la 2-a. La diino Ateno okupiĝis pri lia edukado, ĝis kiam ŝi igis lin reĝo de la atenanoj. Oni ankaŭ nomis lin Alkono.
 Laŭ kelkaj versioj, Ereĥteo estis la patro de Oritio, princino forrabita de Dionizo aŭ de Boreo. Tamen, laŭ tiuj fontoj li estis malsama figuro ol la atena reĝo.

 Ereĥteo en moderna kulturo 
Algernon Charles Swinburne eldonis klasikan tragedion titolitan Erectheus en 1876. Tiu verko, pere de la mita rakonto, esprimas la respublikanajn kaj patriotajn ideojn kiuj zorgigis la aŭtoron en tiu epokoJohn A. Walsh. An Introduction to Algernon Charles Swinburne. Indiana, 2012..

 Eksteraj ligiloj 

  Ereĥteo-Eriĥtonio ĉe Greek Myth Index 

 Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Homaj hibridoj en helena mitologio
Kategorio:Mitaj reĝoj de Ateno
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Kategorio:Ekspedicio de Dionizo kontraŭ Hindio
Kategorio:Eleŭzisaj misteroj
Kategorio:Fondintoj de misterecaj religioj
Kategorio:Aŭtoktonoj
Kategorio:Legendaj prapatroj
Kategorio:Idaro de Hefesto
Kategorio:Eriĥtoniidoj
Kategorio:Mortigitoj fare de Posejdono
Kategorio:Steligoj
Kategorio:Mitaj urbofondintoj
Kategorio:Atika mitologio
Kategorio:Sangadulto en helena mitologio
Kategorio:Fikciaj ĝemeloj
Kategorio:Epitetoj de Posejdono