Valerius Cordus

Valerio Kordo (1515-1544) estis germana botanikisto, kuracisto, apotekisto, naturalisto, farmakopeisto, aŭtoro de la unua germana farmakopeo kaj fama herbotraktaĵo "Historia Plantarum" (1561). Li same konatas pro sia pionireco pri malkovro kaj priskribo de la unua metodo por eterosintezado, en la 24-a de januaro 1540, kiun li nomis "oleum dulci vitrioli"Dolĉa vitriololeo. Vitrolo estas antikva nomo de la sulfata acido.Agencia Sinc. Lia antaŭtempa morto malpermesis al li fariĝi la plej granda el ĉiuj herbistoj, tamen li plenumis studojn pri plantoj kaj ĉiuj vivantaj materialoj. Li travojaĝis la arbarojn en Germanio kaj Italio, kie li bedaŭrinde malsaniĝis pri malario kaj mortis june aĝante nur 29 jarojn.

 Biografio 
300ra|eta|maldekstra|"Materia medica", far Dioskorido, unu el la plej fruaj verkoj pri plantopriskribadoj.
Li estis filo de la germana botanikisto Euricius Cordus (1486-1535), kiu orgojle edukis sian filon kiel kuraciston kaj ardan luteranan konvertiton. La patro de Valerio Kordo estis poeto kaj kuracisto, apoganto de Marteno Lutero kaj ricevis sian diplomon pri Medicino en la Universitato de Ferrara, en 1521. Valerio Kordo pasis sian junecon en Kaselo, post li vivis iom da tempo en Erfurto kaj pli malfrue li translokiĝis al Brunsvigo. En 1527, li iris al Marburgo, kie li kaj lia frato Filipo Kordo enmatrikuliĝis en la universitato, kaj, en 1531, li ricevis sian diplomon pri bakalaŭreco.

Dum ĉi tiuj jaroj kaj la sekvantaj li restis sub la senpera influo de sia patro, kiu instruis lin la preparadon de medicinaĵoj samkiel donis al li lecionojn pri botaniko. Sekve Kordo kompletigis sian trejnadon en la apoteko de sia onklo Johannes Joachim Ralla (1509-1560), en Lepsiko, kien li translokiĝis, en 1533, kaj enmatrikuliĝis en la Universitato de Lepsiko. Tie li restis eble ĝis la jaro 1539, pli malfrue, li eklernis en la Universitato de Wittenberg, por daŭrigi siajn studojn, kie ankaŭ li instruis dum kelkaj jaroj.

Philipp Melanchthon (1497-1560) estis lia profesoro kaj la ĉefa lernobjekto instruata de lia profesoro estis la verko "Alexipharmaka" de Nikandro de KolofonoNikandrou Thēriaka kai Alexipharmaka, Nicandro de Kolofono. Liaj lecionoj pri la "Materia Medica" estis tre popularaj kaj estis publikigitaj postmorte en 1549, en lia "Komentoj pri Dioskorido"Annotationes in P. Dioscorides de medica materia: lib. V., Valerius Cordus. Inter la esploroj prezentitaj en liaj lecionoj ĉeestis la rezultoj je liaj personaj observoj pri la samaj plantoj priskribitaj de Dioskorido dum la 1-a jardento de nia erao. La direkta observado de vivantaj specioj estis unu el la ĉefaj karakterizoj de Valerio Kordo. Dum sia restado en Vitenbergo li disvolvis intimajn ligojn al la loka apoteko de la pentristo Lucas Cranach la Juna (1515-1586). Plian fojon ĉi-interrilato alportis gravajn kontribuaĵojn por lia praktikaj konoj pri apoteko.
250ra|eta|Nikandro de Kolofono, aŭtoro de la verko "Alexipharmaka", kies lecionojn de Philipp Melanchthon (1497-1560), Valerio Kordo vizitadis.

Lia tuta sperto estis registrita en sia verko "Dispensatorium", kiun li tie kompletigis. En 1542, dum mallonga vizito al Nurenbergo, li submetis tiun laboron al la urba konsilantaro, kiu premiis lin per 100 orflorenoj pro la prezentado, kaj publikigis ĝin, en 1546. La lasta el la pluraj vojaĝoj kiujn Valerio Kordo faris for el Vitenbergo kondukis lin al Italio akompananta de siaj amikoj, inter ili la botanikisto "Hieronymus Schreiber", kiu mortis en (1547). Tra Venecio, Padovo kaj Bolonjo, li atingis Romon, kie, en 1544, estante nur 29-jara, li mortis pro serioza febro, aŭ hazarda akcidento. Lia tombo, en la Preĝejo de Sankta Maria de la Animoj, priskribita de siaj samtempuloj, iom post iom malaperis kaj detruiĝis dum la sinsekvaj restaŭraĵoj.

 Sukcesoj kaj malkovroj 
En la 24-a de januaro 1540, Kordo malkovris kaj priskribis revolucian teknikon por sintezado de la duetila etero, kiu rezultis el reakcio inter la sulfata acido, tiam konata kiel "vitrololeo" kaj la etila alkoholo. Li priskribis kaj menciis la preparmetodon pli malfrue en sia verko "De artificiosis extractionibus liber" (1561). En 1544, la Universitato de Wittenberg donis al li la medicinan diplomon, kaj en tiu sama jaro lia kvinvoluma "Historia Plantarum" estis eldonita. Tiu verko rimarkindiĝis pro ties unikeco kaj ĝi altiris la atenton ne nur de botanikistoj, sed ankaŭ de farmacistoj kaj herbistoj.

Lia ĉefa rolo pri farmacio kuŝas ĉefe sur la verko "Dispensatorium" (1546), kiu, pere de limigita elektado da priskribaĵoj unuafoje portis iom da reguloj por la sensistema kadro de la medikamentoj kaj baldaŭ fariĝis deviga normo tra la tuta Germanio. Krom la priskribado da proksimumo 225 medicinaj plantoj kaj mineraloj, Kordo same raportas, per zorgaj komentoj, pri la origino kaj adulterado de drogoj. Al la unua eldono sekviĝis la dua kaj sekvantaj eldonoj kiuj igis ĝin la unuan konatan oficialan farmakopeon tre for el la bordoj de Germanio.

 Elektita verkaro 

 Pharmacorum omnium ... conficiendorum ratio, 1546
 Pharmacorvm Conficiendorvm ratio: Vulgo uocant Dispensatorivm ; Ex omni ..., 1547
 Pharmacorum conficiendorum ratio: vulgò vocant dispensatorium : ex omnium genere bonorum authorum, cum veterum tum reventium collectum, & scholiis utilissimis illustratum, in quibus obiter plurium simplicium, hactenus non cognitorum, vera noticia traditur, 1548
 De medicinali materia libri sex, 1549, Pedanius Dioscorides, Gualtherus Rivius, Valerius Cordus, Johannes Ruellius
 Pedanii Dioscoridis Anazarbei De Medicinali Materia: Libri Sex, 1549, Pedanius Dioscorides, Valerius Cordus, Euricius Cordus, Jean Ruel, Walther Hermann Ryff
 De medica materia libri sex, 1549, Dioscoride, Euricius Cordus, Valerius Cordus, Jean Ruel
 Dispensatorium, hoc est Pharmacorum conficiendorum ratio, 1556
 Dispensatorium, 1559
 Annotationes in P. Dioscorides de medica materia: lib. V., 1561
 De omni rerum fossilium genere, 1565, Conrad Gessner, Valerius Cordus, Saint Epiphanius (Bp. of Constantia in Cyprus.), Georg Fabricius, Severin Göbel, Hierotarantinus Iolas, Johannes Kentmann, François La Rue
 Valerii Cordi. de Halosantho seu spermate deti, vulgo dicto, liber, 1566
 Valerii Cordii Simesvsii De halosantho ..., 1566
 Novus Dispensatorium, 1570
 Dispensatorium sive pharmacorum conficiendorum ratio, 1579, Valerius Cordus, Peter Coudenberghe
 Pharmacorvm Omnivm, .. Vulgo vocant: Dispensatorivm sive antidotarium ..., 1592
 Val. Cordi Dispensatorium, 1612, Valerius Cordus, Guillaume Rondelet
 Novum Dispensatorium, 1627, Valerius Cordus, Pierre Coudenberg
 Den leydtsman ... der medicynen ..., 1662, Valerius Cordus, Matthias De L'Obel, P. Koudenberg
 Stirpium Descriptionis Lib. Quintus, 1753

 Literaturo 

 Galileo Projekto
 Allgemeine Deutsche Biographie
 Dankenflex 
 Personensuche
 WorldCat Identities
 Bibliothèque Nationale de France
 Melchior Adam
 Encyclopedia.com
 JSTOR
 Natural Religion and Christian Theology: Volume 1, Science and ..., Volume 1, Charles E. Raven
 Landmarks of Botanical History, Parte 2, Edward Lee Greene
 The Names of Plants, D. Gledhill
 Iter Italicum: en 2 vol. : (Alia itinera 1) : Australia to Germany
 The Rise of the Technocrats: A Social History, W.H.G. Armytage
 The Science of Describing: Natural History in Renaissance Europe, Brian W. Ogilvie
 Plant Systematics: An Integrated Approach, Gurcharan Singh
 Botanical Exploration Southern Africa, Mary Gunn, L. E. W. Codd
 Renaissance Readings of the Corpus Aristotelicum: Proceedings from the ..., Marianne Pade
 New Scientist 5 jan. 1984

 Vidu ankaŭ 

 Referencoj 

Kategorio:Germanaj botanikistoj
Kategorio:Germanaj kuracistoj
Kategorio:Germanaj apotekistoj
Kategorio:Germanaj natursciencistoj