Borneolo

Malaja kamforo
 Endo-borneolo
 Sumatra kamforoKemia formuloC10H18OPubChem-kodo6552009ChemSpider kodo5026296CAS-numero-kodo 507-70-0 Kemiaj proprecojAspektosenkolora kristaleca solidokun akra kamforeca odoroMolmaso154.249 g mol−1SmilesO[C@H]1C[C@H]2CC[C@]1(C)C2(C)CDenseco 1.011 g/cm3 ()Refrakta indicoFandopunkto (; 481 K)Bolpunkto (; 486 K)Ekflamatemperaturo (; 338 K)Solvebleco Akvo:tre malmulte solvebla
 Tre solvebla en:
 Kloroformo
 etanolo
 acetono
 etero
 benzeno
 tolueno
 dekalino kaj tetralino
 Kamfolo Mortiga dozo (LD50)2480 mg/kg (buŝe, muso) Sekurecaj IndikojRiskoj R11SekurecoS16 Pridanĝeraj indikoj DanĝeroGHS etikedigo de kemiaĵojMerck MilliporePubChemGHS Damaĝo-piktogramo GHS SignalvortoAvertoGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo( kaj 100 kPa)

Borneolo estas ducikla unuterpena alkoholo, komponita de du izoprenaj ringoj kunfanditaj, kiu igas ĝin pli granda ol la unuterpenoj kiel limoneno, kaj eĉ pli malgranda ol la seskviterpenoj kiel la kariofileno. Borneolo estis unue menciita en la Okcidenta Medicino en 1888 de D-ro Ralph Stockman, kiu kondukis la unuajn dokumentitajn eksperimentojn en la Universitato de EdinburgoNCBI.

Ĝi estas produktita per vapordistilado de pluraj plantoj, kaj nature okazas en esencoleoj de la pinacaj specioj kaj en la citroneloleo. Krom la sennombraj medicinaj proprecoj, borneolo same estas natura insektoforigilo, tiel evitante malsanojn kiuj estas transdoneblaj de moskitoj, puloj kaj aliaj pestovektoroj. Esploroj faritaj rivelis ke borneolo povas esti efika kontrolmetodo de malsanvektoroj en la batalo kontraŭ la Okcidentnila viruso kaj aliaj moskitoj portantaj patogenojn.

 Reakcioj 
Borneolo estas facile oksidebla al ketono estigante la kamforon. Bornelo estas sintezebla per reduktiĝo de la kamforo, kies reakcio estis disvolvita de Mirvajno-Ponndorf-Verley. La reduktiĝo de la kamforo per natria borohidrido (rapida kaj neinversigebla) estigas la izomeron izoborneolon kiel reakciprodukto kinete kontrolita. La borneolo estas facile esterigebla kun acidoj, sed tiu metodo ne estas uzata industrie. Borneolo estas artefarite sintezebla elde pinenoj kun diluitaj acidoj, kaj sekva hidrolizo de la rezultantaj esteroj.

 Sintezo de la borneolo 
450ra|eta|centre|Sintezo de borneolo per reduktiĝo de la kamforo

 Sintezo de la kamforo 
450ra|eta|centre|Sintezo de kamforo per oksidado de la borneolo

 Uzoj 
Laŭ la ĉina medicino la borneolo estas uzata en kazoj de gorĝo- kaj dento- doloro, gripo, brusta kaj stomaka streĉoj, konjunktiva kongesto, ŝvelaĵo, vermoj kaj disenterio. Plej ofte borneolo estas uzata pli topike ol interne. Ĉi-uzoj estas sennombraj, ĉefe por vundoj, brulvundoj, reŭmataj doloroj, hemoroidoj, haŭtomalsanoj, buŝ-, okul-, orel- kaj naz- ulceroj. Borneolo estas uzata en religiaj ritoj, kaj okaze en sapofabrikado. La izoborneolo estas produktebla varmigante borneolon kun anhidra acetata acido en la ĉeesto de sulfata acido. La borneolo posedas proprecojn kontraŭdolorajn, antibakteriajn, antifungajn, kontraŭinflamajn, kaj antioksidajn. Ĝi kelkfoje povas anstataŭi la lidokainon kiel topika anestezilo.

 Plantoj enhavantaj borneolon 

 Izomeroj de la borneolo 

 Vidu ankaŭ 

 Literaturo 

 Institute for Tradicional Medicine
 ChestOfBooks
 Acidity Causes Cancer
 The FreeDictionary
 TheLeafOnLine 
 WildFlowerFinder
 McMaster University
 Odinity
 Departamento de Química 
 Introduction to Organic Laboratory Techniques: A Small Scale Approach, Donald L. Pavia
 CRC Handbook of Medicinal Spices, James A. Duke
 Chemistry of Terpenoids and Carotenoids, Volume 3, G. Singh
 Medical Engineering and Bioinformatics, Zhenyu Du, Maozhu Jin
 The Terpenes Volume II The Dicyclic Terpenes, Sesquiterpenes and their ...
 Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients, Fifth Edition, George A. Burdock
 Common Fragrance and Flavor Materials: Preparation, Properties and Uses, Kurt Bauer, Dorothea Garbe, Horst Surburg
 Selected Topics in the Chemistry of Natural Products, Raphael Ikan
 Analysis of Resins, Balsams and Gum-Resins: Their Chemistry and ..., Charles Salter
 Essential Chemistry for Aromatherapy, Sue Clarke
 Progress in Botany / Fortschritte der Botanik: Morphology - Physiology ..., Karl Esser, Klaus Kubitzki, Michael Runge, Eberhard Schnepf, Hubert Ziegler
 Preventive Therapy in Complimentary Medicine: Volume I to Liberate Humankind ..., Dr. Lumumba Umunna Ubani
 Principles of Plant Biochemistry, V. L. Kretovich
 Medical Engineering and Bioinformatics, Zhenyu Du, Maozhu Jin

 Referencoj 

Kategorio:Terpenoj