Fenĉolo

Endo-Fenĉolo
 2-Fenĉanolo
 3,3-dimethyl-8,9-dinorbornan-2-olKemia formuloC10H17OHPubChem-kodo6997371ChemSpider kodo4882019CAS-numero-kodo 1632-73-1 Kemiaj proprecojAspektosenkolora ĝis flavecasolido aŭ duonsolida jemeditemperaturo kunkamforeca odoroMolmaso154.135765 g mol−1SmilesCC1(C2CCC(C2)(C1O)C)CDenseco 0,942 g/cm3 ()Refrakta indico ĝis Fandopunkto39 to (102 to ; 312 to 318 K)Bolpunkto (; 474 K)Ekflamatemperaturo (; 338 K)Solvebleco Akvo:tre malmulte solvebla
 Tre solvebla en
 Kloroformo
 etanolo
 acetono
 etero
 benzeno
 tolueno. Sekurecaj IndikojRiskoj R36/38SekurecoS22/24/25 S24/25 Pridanĝeraj indikoj DanĝeroGHS etikedigo de kemiaĵojPubChemGHS Damaĝo-piktogramoGHS SignalvortoAvertoGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo( kaj 100 kPa)

Fenĉolo aŭ Fenĉila alkoholo estas dicikla unuterpeno kaj izomero de la borneolo. Ĝi prezentiĝas laŭ kvar izomeraj stereokemiaj modifitaj, α-Fenĉolo (endo- kaj ekzo- tipaj) kaj β-Fenĉolo (endo- kaj ekzo- tipaj), kie la hidroksila grupo staras super kaj malsuper la nivelo de ties sesmembra grupo. Fenĉolo troviĝas en plantoj kiel Oficina rosmareno, Vera lupolo, Muskato, Pino kaj fruktoj kiel Limeo, Oranĝo kaj Grapfrukto.

La odoro varias el kamforsimila ĝis citroneca aŭ ligneca. La gusto estas amara kaj limeosimila. La α-izomeroj estas iritaj al la okuloj, haŭto kaj mukozaj membranoj. Kiam ingestita ĝi kaŭzas iriton al la digesta sistemo, kaj kiam inhalita ĝi estas irita al la spira sistemo. La Fenĉolo estas produkta elde la Fenĉono-reduktiĝo kaj rekristalizita per miksaĵo da benzeno kaj etero aŭ distilado. La Fenĉono same estas produktebla per malhidrogenizo de la Fenĉolo. Kiel gustigilo ĝi estas uzata en trinkaĵoj, glaciaĵoj, dolĉaĵoj kaj bakaĵoj. Fenĉolo estas antisepsa kaj neŭrotonika. En medicino ĝi estas aplikebla en kazoj de hepata kaj galvezika unsuficienco.

 Literaturo 

 LinkSpringer
 ACS Publications
 Degruyter.com
 Mpbio.com
 Google patentoj, Organic nitrates as ignition enhancers
 Google Patentoj, Copolymers having nitrile and alicyclic leaving groups and photoresist compositions comprising same US 6692888.
 mdpi.com
 Catalysis and Surface Properties of Liquid Metals and Alloys, Keizo Ogino
 Dictionary of Terpenoids, Volume 1, Connolly/Hill
 Reference Guide for Essential Oils, Connie Higley, Alan Higley

 Plantoj enhavantaj fenĉolon 

 Izomeroj de la fenĉolo 

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

Kategorio:Terpenoj