Forĝita fero

eta|dekstra|Ferpiliero ĉe Delhi, Barato, enhavanta 98% el forĝita fero
Forĝita fero estas alojo el fero kun tre malalta enhavo de karbo (malpli ol 0.08%) en kontrasto al gisfero (2.1% al 4%), kaj havas fibrecajn enfermaĵojn konataj kiel ŝlako ĝis 2% laŭ pezo. Ĝi estas duon-fuziita maso el fero kun ŝlakaj enfermaĵoj kiu havigas al ĝi "grenecan" aspenton similan al ligno, kiu estas videbla kiam ĝi estas eĝita aŭ faldita ĝis la rompopunkto. Forĝita fero estas rezista, maleebla, duktila, dratigebla, malkorodema kaj facile veldata. Antaŭ la disvolvigo de efektivaj metodoj de ŝtalproduktado kaj de la disponeblo de grandaj kvantoj el ŝtalo, forĝita fero estis la plej ofta formo de maleebla fero. Malgranda kvanto de forĝita fero estis uzata kiel kruda materialo por refajnigi ĝin al ŝtalo, kiu estis uzata ĉefe por produkti glavojn, manĝilojn, ĉizilojn, hakilojn kaj aliajn eĝenhavajn ilojn same kiel risortojn kaj fajlilojn. La mendo de forĝita fero atingis sian pinton en la 1860-aj jaroj kun la adaptado de kirasŝipoj kaj fervojoj. Tamen, kiam pliboniĝis la propraĵojn kiaj fajneco de karboŝtalo, ĝi iĝis malplikosta kaj pli amplekse disponebla ol la forĝita fero, kies uzado tiam malpliiĝis.

Multaj aĵoj, antaŭ ol esti farataj el karboŝtalo, estis produktitaj el forĝita fero, kiaj nitoj, najloj, drato, ĉenoj, fervojoj, fervojaj ligiloj, akvotuboj kaj vaportuboj, ŝraŭboj, ŝraŭbingoj, hufumoj, apogreloj, balustradoj, vagonradoj, teniloj por lignaj tegmentaj ĵaluzitraboj, kaj ornama ferarto.

Forĝita fero jam ne plu estas produktita je komerca skalo. Multaj produktoj priskribitaj kiel forĝita fero, kiaj gvardreliloj, ĝardena meblaro   kaj kradoj, estas faritaj el karboŝtalo. Ili retenas tiun priskribon ĉar en la pasinto ili estis forĝitaj (laboritaj) permane.Daniel, Todd (3a de Majo, 1997), Clearing the Confusion Over Wrought Iron, http://www.artmetal.com/project/NOMMA/WROUGHT.HTM , konsultita 2008-01-05

 Vidu ankaŭ 
 Forĝado

 Notoj 

 Bibliografio 



Kategorio:Metalurgio
Kategorio:Konstrumaterialoj
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Ĝardenoj
Kategorio:Fero