Multebraka dio de Dalajno

"Multebraka dio de Dalajno" estas la unua grava verko (romano) de rusa fikciisto
Svjatoslav Loginov, kaj ĝi estas skribita en 1991-1992 jaroj kaj eldonita en 1995
(eldono datita en 1994). La libro ricevis kvar premiojn en la fako de scienc-fikcio: Interpresskon (1995), Premio de Beljajev (1995), Fankon (1995), Ora Duko.

La romano estas metita en fikcia mondo — Dalajno, kiu estas kvarangula baseno,
kies perimetron oni povas travojaĝi dum nur kvar tagoj. En Dalajno ekzistas
kvadrataj ĉeloj da tero kun fiksa grandeco, kiuj nomiĝas orojhonoj. Kiel la
aŭtoro rememoris, prototipo de tia "universo" estis lia infanaĝa amuzaĵo: sur
kvadratita folio de kajero li kreis mapojn, kiuj konsistas el kvadrataj
elementoj. Malgraŭ dekomenca skemeco kaj konvencieco de tia "mondordo", ĝiaj
partoj estas prilaboritaj plej detale, tiele ke rezultas en agordita kaj harmonia
bildo de la mondo. La romana vortprovizo estas siaspeca — nomojn la aŭtoro
prenis de la mongola lingvo, kaj li elektis ilin pro iliaj fonetikaj sonoj sed
ne per signifo de vortoj.

 Enhavo 

La romano priskribas fikcian mondon, kiu konsistas el grandega rektangula
baseno — nome Dalajno El mongola dalajn — oceana., kiu havas areon de
centoj da kvadrataj kilometroj kaj estas plenigita el venena muko. En ĉi tiu muko
loĝas preskaŭ senmorta monstro Jorool-Gui El mongola joroolguj —
senfunda.. Homoj vivas sur la kvadrataj ĉeloj de tero, orojhonoj (kun
flanka longo de 1728 paŝoj), kiujn kreas ilbeĉojEl mongola ilbeĉin —
sorĉisto, magiisto., kreintoj de nova lando kiuj iafoje aperas en la
mondo. Ĉiu novkreanta orojhono reduktas vivan spacon de Jorool-Gui, do ilbeĉoj
estas liaj ĝismortaj malamikoj. Dimensioj de Dalajno estas 45 orojhonoj de
oriento al okcidento kaj 36 orojhonoj de nordo al sudo. Oni ankaŭ nomas Dalajno
la spacon, kiu ne estas okupita per orojhonoj, kio estas fakte la oceano. La
limoj de la mondo estas barita per nepenetreblaj ardaj areoj.

Jorool-Gui periode ĵetas sin sur bordon, vorante ĉiujn vivaĵojn, sed li ne
eblas movi enen, do lia atako estas ĉiam limigita per la limoj de unu orojhono,
kiu limas Dalajnon. Tial la marborda zono estas la plej danĝera loko por vivi.
Tie loĝas homoj kiuj ne trovas lokon en la plej bona tero. Sekaj orojhonoj
disigitaj de la oceano per almenaŭ unu orojhono estas sufiĉe komforta loko por
vivi.

Ekonomio en la libro estas bazita ĉefe sur la utiligado de firmegaj ostoj kaj
konkoj de bestoj, kaj la uzado de iliaj haŭtoj. Bestoj, kiuj vivas en la oceano,
estas nemanĝeblaj, sed sur sekaj orojhonoj oni kultivadas grenojn kaj fungojn, kaj tie
vivas manĝeblaj bestoj. Gravaj areoj de la ekonomio de dalajno estas
originalaj kvin orojhonoj, kiuj konsistigas "krucon de Tengero"El
mongola Tengeri - la ĉielo. kaj aperis ĉe naskiĝo de la mondo, kiujn
ne levis ilbeĉoj — nur tie troviĝas minejoj el kiuj oni povas minadi sufiĉe
malmolan ŝtonon. Ekzistas pafarmilo, kies kreado (kaj ankaŭ la pulvoro
por tiu) havas grandan danĝeron.

La socia strukturo rememoras fruan feŭdan sistemon. La mondo estas dividita
inter pluraj ŝtatoj kun malsamaj sistemoj, sed same kruelaj al la ordinara
homo. Ĉiuj el ili interesas pri ekspansiiĝo de iliaj landoj, do provas krei
kondiĉojn en kiuj ilbeĉoj eblas krei landon ene de limoj de ŝtato. Ili ĉefe konsistas
el malfermitaj limoj kaj konspiro de silento (ĉar laŭ la legendo, identigita
ilbeĉo ne vivas pli ol unu tago).

La ĉefa temo de la romano, kiu estas karakterizita per peza, malluma atmosfero,
estas konkuro inter homoj kaj Jorool-Gui. Homoj malrapide sed certe deprenas
sian vivan spacon. Ankaŭ estas pripensita la ekzisto de la individuo en
aŭtoritata ŝtato, kiu restriktas volon kaj sklavigas menson, demandoj de la
maso de ordinaraj homoj al la nigra ŝafo kiu povus ŝanĝi la nunan staton al la
komuna bono aŭ al komuna malbono.

 La limoj de la mondo 
Ĉe la fino de la rakonto evidentiĝis ke Dalajno estas konstruita en mondo
kiu tre similas al la nia. Tie loĝantoj de Dalajno devas lerni vivi post la
detruo de ilia kutima bildo de la mondo. Tamen, ilia dalajno ne estas unika.
Almenaŭ ekzistas ankoraŭ unu tia dalajno, eble ekzistas eĉ pli de tiaj. La
heroo, ilbeĉo, kiu dediĉis tutan vivon al la batalo kontraŭ Jorool-Gui, mem
prenas lokon de Jorool-Gui en tiu nova dalajno, plenumante la enan malplenon
post la morto de sia sola kaj plej grava malamiko.

 Referencoj 

Kategorio:Libroj de Svjatoslav Loginov
Kategorio:Spekulativ-fikciaj romanoj
Kategorio:Ruslingva literaturo
Kategorio:Romanoj de 1995