Gustav Zeuner

Gustav Anton ZEUNER  (1828-1907) estis germana fizikisto, kemiisto, inĝeniero kaj epistemologo, li estas konsiderata fondinto de la teknika termodinamiko kaj la Lernejo pri Termodinamiko de DresdenoThermodynamik: Eine Einführung in die Grundlagen und ihre technischen ..., Hans D. Baehr. Verkisto pri sciencaj laboroj, li estis profesoro de mekaniko kaj teorio pri maŝinoj, kaj direktoro de la mekanika departemento de la Federala Politeknika LernejoThe American Journal of Education, Volume 21, Henry Barnard de Zuriko.

 Biografio 
350px|eta|maldekstra|Politeknika lernejo de Zuriko, 1865

Li faris siajn unuajn studojn pri inĝenierado en la Reĝa Alvokiĝa LernejoKönigliche Gewerbeschule, Chemnitz de Chemnitz, nuntempe Universitato pri Teknologio Chemnitz, kie li vizitadis inter 1843-1848.

En 1848 li translokiĝis al la Akademio pri MinojTU Bergakademie , Freiberg., Freiberg, hodiaŭ iu Universitato pri Teknologio, kie li studis minadon kaj metalurgion. Li disvolvis intiman rilaton kun unu el siaj profesoroj, la fama mineralogo Albin Julius Weisbach (1806-1871), kiu kune kun li partoprenis en pluraj projektoj.

Tamen, lia universitata kurso estis interrompita dum la revolucioj kiuj okazis tra la tuta Germanio. Grandaj popularaj kunvenoj kaj popolamasa manifestadoj formiĝis, unue postulante liberecon por la gazetaro kaj la kunvenoj, rajton pri armil-uzado por la popolo kaj nacian germanan parlamenton. Zojnero kuniĝis al la revoluciuloj en la barikadoj, en Dresdeno, dum la Maja Ribelo 1849. Kontraste kun multaj el liaj sampatrujanoj, kie kelkaj el ili estis morte kondamnitaj aŭ senditaj al perfortaj laborcentroj, Zojnero estis pardonita. Eblis al li fini siajn kursojn, kaj li eĉ doktoriĝis en la Universitato de Lepsiko, en 1853, tamen li estis malpermesita instrui en ajna saksa universitato.

 Fuĝo al Zuriko 
En 1853, Zojnero fariĝis eldonisto de la revuo pri inĝenierado "Der Civilenginieur: Zeitschrift für das Ingenieurwesen"La Civila inĝeniero: Revuo pri inĝenierado, la unua germana revuo specialigita pri mekaniko, kiu estis publikigita ĝis 1896. Li daŭre restis kiel eldonisto ĝis 1857, eĉ kiam li transloĝiĝis al Zuriko, en 1855, por labori kiel profesoro pri mekanika tekniko en la Instituto pri Teknologio Zuriko. Tie li kunlaboris kun famaj inĝenieroj tiel kiel Franz Reuleaux (1829-1905). Aliaj revoluciuloj estis fuĝintaj el siaj naskiĝurboj al Zuriko samkiel Richard Wagner (1813-1883), Gottfried Semper (1803-1879) kaj Theodor Mommsen (1817-1903).

En Zuriko, Zojnero kreis sian projekton pri lokomotivo fine de 1858, kaj malgraŭ sia potencialo, li neniam plu donis kontinuecon al la dezajno. Ankaŭ en Zuriko, en 1890, Zojnero elpensis la tridimensia loĝantara grafiko, nune konata kiel Diagramo de ZojneroValves and Valve Gear Mechanisms, W.E. Dalby, sed pli ofte kiel Diagramo de LexisEncyclopedia of Epidemiologic Methods, Mitchell H Gail, omaĝe al Wilhelm Lexis (1837-1914), kiu leĝere modifis la koncepton.

De 1859 Zojnero laboris kiel tempodaŭra direktoro de la ETH Zuriko kaj ekde majo 1865 li oficiale transprenis la postenon. Lia iama profesoro, Julius Weisbach memorfestis la enoficiĝon alnomigante mineralon liaomaĝe - la travideble verda kristal zojneritoSystematic Mineralogy of Uranium and Thorium, Clifford Frondel.

 Reveno al Germanio 
En 1871, Zojnero reiris al Germanio kaj denove li povis labori kun Weisbach kiam ĉi-lasta indikis sian malnovan amikon kiel direktoro de la Akademio pri Minoj de Frajbergo. Li ankaŭ tie instruis ĝis 1875 kiel profesoro pri mekaniko kaj studoj pri minmaŝinaro. Tio nun eblis, malgraŭ la instru-malpermeso al li trudita, pro la amnestio konsentita al ĉiuj revoluciuloj, en 1862.

En 1873, ankoraŭ kiel direktoro de la Akademio pri Minoj de Frajbergo, Zojnero ekoficiĝis kiel direktoro de la Reĝa Politeknika lernejo de DresdenoThe History of the Theory of Structures: From Arch Analysis to Computational ..., Karl-Eugen Kurrer, hodiaŭa Teknika Universitato de Dresdeno. La klopodoj de Zojnero tie enkondukis la studojn pri homsciencoj kaj la pligrandigo de la lernobjektaro rezultis en la ascendo de la Politeknika Lernejo al grandskala Teknika Universitato, en 1890.

En 1889, aĝante 61 jarojn, Zojnero rezignis sian postenon kiel direktoro de la Politeknika lernejo kaj sin donis al instruado ĝis sia emeritiĝo en 1897. Kiam tio okazis, li estis nomumita emerita profesoro. Gustavo Zojnero mortis en Dresdeno, 1907.

 Elektita verkaro 

 Die Schiebersteuerungen mit besonderer Berücksichtigung der Lokomotivsteuerungen (Kontroliloj por glitvalvoj kun aparta emfazo pri lokomotivo-kontroliloj) Frajbergo 1858
 Grundzüge der mechanischen Wärmetheorie (Fundamentoj de la teorio pri mekanika varmo) 1860
 Grundzüge der mechanischen Wärmetheorie: Mit besonderer Rücksicht auf das ..., (Fundamentoj pri la mekanika Varmoteorio: Kun speciala referenco al ...), 1860
 Über das Wanken der Locomotiven (Pri la balanciĝo de la lokomotivoj, 1861)
 Das Locomotiven-Blasrohr: Experimentelle und theoretische Untersuchungen ..., Pri la fumtubo de la lokomotivoj: Eksperimenta kaj teoria esploroj, 1863
 Treatise on Valve-gears: With Special Consideration of the Link-motions of ..., Traktaĵo pri distribua mekanismo: Kun speciala konsideroj pri la konektaj movoj de ..., 1869, Gustav Zeuner, Moritz Müller
 Abhandlungen aus der mathematischen Statistik, Traktaĵoj pri matematika statistiko, 1869, Gustav Zeuner
 Vorlesungen über Theorie der Turbinen, Lecionoj pri la Teorio de la turbinoj, 1869
 Traité des distributions par tiroirs dans les machines à vapeur fixes et les ..., Traktaĵo pri distribuado de tirkestoj en la vapormaŝinoj fiksaj kaj la ..., 1869
 Zur mathematischen Statistik, 1886, Gustav Zeuner, W. Küttner
 Technische Thermodynamik (Teknika termodinamiko) 1887
 Graphische behandlung der schiebersteuerungen nach Zeuners diagramm, 1889, P. Kirchhoff, Gustav Zeuner
 Technical Thermodynamics, 1907

 Literaturo 

 WorldCat Identities
 Personensuche
 Bibliothèque Nationale de France
 Hmolpedia
 Archive.org
 Vorgestellt: Der Kettenschleppdampfer „Gustav Zeuner"
 Historischer Kettenschleppdampfer "Gustav Zeuner"
 Mathematics Genealogy Project
 Encyclopedia.com
 ETH Bibliothek 
 Nordisk familjebok
 The History of the Theory of Structures: From Arch Analysis to Computational ..., Karl-Eugen Kurrer
 6000 Jahre Mathematik: Eine Kulturgeschichtliche Zeitreise, Volume 2, Hans Wussing, Heinz-Wilhelm Alten, Heiko Wesemüller-Kock, Eberhard Zeidler
 Thermodynamik: Eine Einführung in die Grundlagen und ihre technischen ..., Hans D. Baehr
 Thibaut - Zycha, Volume 10, K. G. Saur Verlag GmbH & Company,Walter De Gruyter Incorporated
 Geschichte der Technikwissenschaften, Buchheim, Sonnemann
 Lebensbilder aus der Oberlausitz: 34 Biografien aus Bautzen, Bischofswerda ..., Frank Fiedler, Uwe Fiedler
 Technik und Wissenschaft, Armin Hermann, Charlotte Schönbeck
 Technik und Wirtschaft im 19. und 20. Jahrhundert, Christian Kleinschmidt
 Sächsische Biografie

 Vidu ankaŭ 
<center>

 Referencoj 

Kategorio:Termodinamikistoj
Kategorio:Homoj de la Revolucioj de 1848
Kategorio:Germanaj fizikistoj
Kategorio:Germanaj kemiistoj
Kategorio:Germanaj maŝininĝenieroj
Kategorio:Germanaj epistemologoj