Aleksandr Butlerov

Aleksandro Butlerov (1828-1886) (), estis rusa kemiisto, unu el la ĉefaj kreantoj de la teorio pri la kemia strukturo, la unua kiu enkondukis la koncepton pri duoblaj ligoj en la strukturaj formuloj, malkovrinto de heksaminoSynthetic Nitrogen Products: A Practical Guide to the Products and Processes, Gary Maxwell (1859), formaldehidoNatural History Museums: Directions for Growth, Paisley S. Cato, Clyde Jones (1859) kaj la reakcio pri sintezo de sukeroj, pli konata kiel reakcio pri formozo (1861)Astrobiology: A Brief Introduction, Kevin W. Plaxco, Michael Gross. En 1862, kune kun Archibald Scott Couper (1831-1892) kaj Aŭgusto Kekuleo (1829-1896), li unue proponis la koncepton pri la ebla kvaredra kemiaranĝo en la karbonatomo.

Biografio
Filo de grandbienulo, lia patrino mortis kiam Butlerovo estis nur 4-jara, kaj li estis translokiĝita al la hejmo de siaj geavoj. Estante 16-jara, li diplomiĝis en la Supera Lernejo de Kazano, kie li komencis studi apud la departemento pri fiziko kaj matematiko en la Ŝtata Universitato de Kazano. Komence, li interesiĝis pri botaniko kaj zoologio, kaj sinsekve eksindonis al kemio sub la influo de Karl Ernst Claus (1796-1894) kaj Nikolao Zinino (1812-1880). En 1849, li diplomiĝis kaj ekinstruis en tiu sama universitato, fariĝinte, en 1854, eksterordinara profesoro pri kemio, kaj ekde 1857 oficiala profesoro. Inter 1860 kaj 1863 li estis nomumita rektoro de la universitato.

Inter la jaroj 1857 kaj 1858 Butlerov vojaĝis eksteren kaj havis la oportunokazon konatiĝi kun aliaj eŭropaj kemiistoj tiel kiel Aŭgusto Kekuleo (1829-1896) kaj Emil Erlenmeyer (1825-1909). Li partoprenis en la kunvenoj de la ĵuskreita Kemia Societo de Parizo, kaj en tiu sama urbo li komencis faris la unuajn eksperimentojn kiuj enkondukis la bazojn de lia teorio pri la sukerosintezo el la formaldehido en la ĉeesto de kalcia hidroksido kiel katalizilo. Tiu reakcio estas konata kiel reakcio de formozo. Inter 1868 kaj 1885, kiam li retiriĝis, li estis profesoro pri kemio en la Universitato de Sankta Peterburgo. En 1874, li elektiĝis kiel membro de la Rusa Akademio pri Sciencoj. Liaomaĝe li estas honorita per nome de lunkratero kiu ricevis lian nomon. Kelkaj el liaj disĉiploj estis: Aleksejo Favorskij (1860-1945), Vladimiro Markovnikovo (1837-1904) kaj Aleksandro Zajcjev (1841-1910).

 Elektita verkaro
 Pri la terciara pseŭdobutilalkoholo (trimetilena metilakoholo), 1864
 Kompendio pri organika kemio, 1868
 Pri la oksidado de trimetilakarbinolo kaj de la terciaraj alkohoj entute, 1871
 Pri la proprecoj de la trimetilacetata acido kaj ties derivaĵoj, 1874
 Kondensiĝo de la hidrokarbonidoj de la serio etilena, 1876
 Введение к полному изучению органической химии (Enkonduko al la kompleta studo pri Organika Kemio), 1953
 Теоретические и экспериментальные работы по химии. Т. 2. Введение к полному изучению органической химии (Teoriaj kaj eksperimentaj laboroj pri kemio. Enkonduko al la kompleta studo pri Organika Kemio), 1953
 Сочинения:Verkaro de Butlerov, 1959
 Jarcento de la Teorio pri Kemia Strukturo, 1961

Literaturo
 WorldCat Identities
 Ladies in the Laboratory IV: Imperial Russia's Women in Science, 1800-1900 ..., Mary R. S. Creese
 Communicating Chemistry: Textbooks and Their Audiences, 1789-1939, Anders Lundgren, Bernadette Bensaude-Vincent
 Russian Literature, Andrew Baruch Wachtel, Ilya Vinitsky
 The Imperial Laboratory: Experimental Physiology and Clinical Medicine in ..., Galina Kichigina
Science in Russian Culture, 1861-1917, Alexander Vucinich
 Natural History Museums: Directions for Growth, Paisley S. Cato, Clyde Jones
 Química Orgânica - Vol. 1, Francis A. Carey
 The Logical Leap: Induction in Physics, David Harriman

Vidu ankaŭ

Referencoj

Kategorio:Rusiaj kemiistoj
Kategorio:Ŝtata Universitato de Kazano