Mariapreĝejo (Zwickau)

eta|Sudorienta flanko de la Mariapreĝejo je Zwickau post fulmotrafo (gravuraĵo el 1835)
La luteranisma preĝejo Sankta Maria en Zwickau, regione ekde oficiala transdono de ĉi tiu titolo en 1935 ankaŭ konata kiel „katedralo de Zwickau“, situas en la centro de la urbo kaj estas ties plej grava eklezia konstruaĵo kaj monumento. La domo ekestis proksimume 1180 origine kiel romanika ununava ĉambropreĝejo, estis transkonstruata tamen inter 1453 kaj 1563 al trinava halopreĝejo laŭ malfrugotika arĥitekturo. La 87 metrojn alta preĝejturo stampanta la urban aspekton tamen estas baroka sonorilturo el la jaro 1672, kiu anstataŭis la originan turtegmenton difektitan per fulmotrafo. En la jaro 1520 tie ĉi predikis Thomas Müntzer. Vidalvide de la ĉefportalo troviĝas la pastrodomoj, kiuj estas la supozeble plej aĝaj loĝodomoj konserviĝintaj en Saksujo.

 Historiisma transformado 
Inter 1885 kaj 1891 en la Mariapreĝejo okazis transkonstruoj laŭ historiisma stilo. Al la origine gotika preĝejo oni almetis apartenajn stilelementojn, anstataŭante ekzemple la barokan tegmentotureton sur la meznava tegmento per gotika. Ankaŭ plua okulfrapa ŝanĝo je la ekstero de la preĝejo okazis: oni aldonis sub la pinaklojn de la kontraŭfortaj pilastroj multajn skulptaĵojn pri profetoj (ĥorejo), apostoloj (suda flanko) kaj reformanciantoj (norda flanko), faritaj el franca kalkoŝtono.

 Eksteraj influoj 
eta|Ekstera vidaĵo de la katedralo en 1953
La 19-an de marto 1945 aliancanaj bomboj difektis aparte la sudan flankon de la Mariapreĝejo dum elaera bombatako kontraŭ la urbocentron. La helikoŝtuparo ĉe la laŭlonga domo estis detruata, la ekstera arĥitekturo konsiderinde difektata, aparte la figurornamaĵo ĉe la suda laŭlonga domo, la tegmento kaj la vitraloj, en la interno la galerio kune kun balustrado same kiel tombomonumentoj en la suda navo. La riparo de la tegmento kaj provizora provizado de la fenestroj per vitro okazis jam en 1945, ekde 1951 ĝis 1956 sekvis la restarigo de la malfrugotika arĥitekturo kaj de la ŝtuparejo, pliaj konstruoj en la sekvaj jaroj.Heinrich Magirius en Schicksale deutscher Baudenkmale im Zweiten Weltkrieg. Eldonis Götz Eckardt, Henschel-Verlag Berlino 1978. Volumo 2, pj.465–466

Ankaŭ nuntempe la historia konstruosubstanco de la Mariapreĝejo estas minacata: La sabloŝtono estas intermiksita de multaj organikaj substancoj, treege tralasema kaj atakata de malpura aero.

Pro la ŝtonkarbo-minado en Zwickau dum la 19-a kaj 20-a jarcentoj la Mariapreĝejo sinkis pli ol 3,50 metrojn en direkto al ĉefa foirejo. La efekto ekestis pro la senakvigo de la tertruoj kaj mingalerioj de la karboekspluato. La roktavoloj sub Zwickau sinkis. Tiu sama efiko ankaŭ aperis en la tuta urbotereno de Zwickau. La tuta urbocentro sinkis sub la akvonivelo de la Zwickauer Mulde.

Nun la efekto inversiĝas pro la reakvigo de la iamaj ŝaktoj, tiel ke la Mariapreĝejo, sub kontinua tir- kaj premforto el la terinterno, releviĝas.

Por sekurigi la konstruaĵon oni instalis fortikajn tirankrojn inter la pilastroj en la preĝeja interno.

 Orgenoj 
La ĉefan orgenon sur la balkono konstruis en 1966 orgenkonstruisto el Bautzen. La instrumento havas 77 registrojn (5400 fajfilojn) sur kvar manklavaroj kaj pedalaro. La orgeno estas la plej granda iam konstruita en la epoko de GDR kaj apartenas per tio al la plej grandaj orgenoj de Germanujo. La novbaroka instrumento havas jenan dispozicion:Informoj pri la ĉeforgeno
 I Ĉefpozitivo C–g3 1.  Gedackt Pommer  16′ 2.  Prinzipal  8′ 3.  Rohrflöte  8′ 4.  Oktave  4′ 5.  Hohlflöte  4′ 6.  Oktave  2′ 7.  Doppelrohrflöte  2′ 8.  Mixtur V–VI  9.  Scharf IV–V  10.  Rauschpfeife III  11.  Großkornett I–III  12.  Trompete  16′ 13.  Trompete  8′ II Supra pozitivo C–g3 14.  Quintatön  16′ 15.  Prinzipal  8′ 16.  Trichtergedackt  8′ 17.  Oktave  4′ 18.  Spitzflöte  4′ 19.  Quinte  22/3′ 20.  Oktave  2′ 21.  Sifflöte  11/3′ 22.  Scharf IV–VI  23.  Solokornett III–V  24.  Terzzimbel III  25.  Trompete  8′ 26.  Spanische Trompete  8′ 27.  Klarine  4′  Tremulant  III Ŝvelpozitivo C–g3 28.  Spitzprinzipal  8′ 29.  Koppelflöte  8′ 30.  Unda maris (ab c0)  8′ 31.  Holzprinzipal  4′ 32.  Quintatön  4′ 33.  Spitzoktave  2′ 34.  Singend Nachthorn  2′ 35.  Rohr-Gemsquinte  11/3′ 36.  Oktave  1/2′ 37.  Prinzipal-Mixtur III–V  38.  Windharfe II–III  39.  Sesquialter II  40.  Un-Tredezime II  41.  Dulcian  16′ 42.  Hautbois  8′ 43.  Rohrkrummhorn  8′  Tremulant  IV Brustpozitivo (ŝvelsonigebla) C–g3 44.  Musiziergedackt  8′ 45.  Quintatön  8′ 46.  Weidenflöte 8′ 47.  Prinzipal  4′ 48.  Rohrflöte  4′ 49.  Weidenspiel  4′ 50.  Nasat  22/3′ 51.  Waldflöte  2′ 52.  Oktave  1′ 53.  Terz III  54.  Schellenzimbel II  55.  Sept-Non II  56.  Rankett  16′ 57.  Vox humana  8′  Tremulant   Glockenspiel  Pedalaro C–f1 58.  Untersatz  32′ 59.  Prinzipal  16′ 60.  Subbaß  16′ 61.  Quintbaß  102/3′ 62.  Oktave  8′ 63.  Rohrgedackt  8′ 64.  Choralbaß  4′ 65.  Gemshorn  4′ 66.  Dolkan  2′ 67.  Nachthorn  1′ 68.  Baßmixtur IV  69.  Rauschpfeife IV  70.  Zink IV  71.  Hintersatz II  72.  Kontrafagott  32′ 73.  Dulzian  16′ 74.  Posaune  16′ 75.  Trompete  8′ 76.  Helle Trompete  4′ 77.  Schalmei  2′  Tremulant (Kleinpedal) 
 Konektiloj: II/I, III/I, IV/I, III/II, IV/II, IV/III, I/P, II/P, III/P, IV/P
 Ludhelpiloj: 40 fiksaj kombinaĵoj, 4000 stokeblaj registraĵoj, 16 forŝaltiloj por anĉoregistroj, registroŝveligilo.

Krom tio en la preĝejo troviĝas ĥororgeno el 1979 de la sama orgenkonstruisto. La meĥanika registroŝabloninga instrumento havas 4 registrojn (Gedackt 8′, Rohrflöte 4′, Principal 2′, Zimbel III) sur unu klavaro (C-g3).Informoj pri la ĥororgeno

 Referencoj 

 Literaturo 
 Michael Kirsten: Der Dom St. Marien zu Zwickau. Schnell + Steiner, Regensburgo 1998, ISBN 3-7954-1144-0
 Informationshefte Dom St. Marien. Förderverein zur Erhaltung des Domes St. Marien zu Zwickau e.V. (eldoninto), Zwickau 2003

 Eksteraj ligiloj 

 http://www.nicolai-kirchgemeinde.de/ 
 Sciindaĵoj pri la katedralo de Zwickau

Kategorio:Gotikaj katedraloj en Germanio
Kategorio:Luteranaj katedraloj
Kategorio:Luteranaj preĝejoj en Germanio
Kategorio:Halopreĝejoj
Kategorio:Orgenoj en Germanio
Kategorio:Distrikto Zwickau