La sonnambula

eta|maldekstra|upright|Vincenzo Bellinide Natale Schiavoni
eta|150px|Giuditta Pasta kiel Amina, Majo 1831, premiere
eta|150px|maldekstra|Tenoro GiovanniBattista Rubinikantas Elvinon
eta|150px|Maria Malibran as Amina – Londono 1833
eta|150px|Jenny Lind en La sonnambula, 1840s
La sonnambula (La somnambulino) estas duonserioza opero en du aktoj, kun muziko en la tradicio de bel canto fare de Vincenzo Bellini laŭ itallingva libreto de Felice Romani, baze sur scenaro por ballet-pantomime verkita de Eugène Scribe kaj koreografiita de Jean-Pierre Aumer nome La somnambule, ou L'arrivée d'un nouveau seigneur. Tiu baleto premieris en Parizo en Septembro 1827 je pinto de modo por teatraĵoj kun temoj pri somnambulismo.

La rolo de Amina estis originale verkita por la soprano sfogato Giuditta Pasta kaj la tenoro Giovanni Battista Rubini, sed dum la vivotempo de Bellini alia soprano sfogato, nome Maria Malibran, estis elstara ludantino de tiu rolo. La unua premiero okazis ĉe la Teatro Carcano en Milano en la 6a de Marto 1831.

La majoritato de 20a-jarcentaj registrajoj estis faritaj de soprano kiel Amina, kutime kun aldonaj pintaj notoj kaj aliaj ŝanĝoj laŭ la tradicio, kvankam ĝi estis ankaŭ ludata per voĉoj de soprano sfogato (ne konfuzenda kun la moderna mezzo, neekzistanta tiame) kiu kantas rolojn de soprano kaj de kontraldo senmodife.

La frazo Ah! non credea mirarti / Sì presto estinto, o fiore ("Ve, mi ne kredas vidi vin tiom rapide fadiĝi, ho floro") el la fina ario de Amina estas surskribita sur la tombo de Bellini en la Katania Katedralo en Sicilio.

 Referencoj 
Notes

Ĉefaj fontoj
 Eaton, Quaintance (1974), Opera Production 1: A Handbook, Da Capo Press. ISBN 0-306-70635-0 ISBN 0-306-70635-0
 Kimbell, David (2001), en Holden, Amanda (Eld.), The New Penguin Opera Guide, New York: Penguin Putnam. ISBN 0-140-29312-4
 Weinstock, Herbert (1971), Bellini: His life and His Operas, New York: Knopf. ISBN 0394416562

aliaj fontoj
 Anderson, James (1999), The Complete Dictionary of Opera and Operetta. Wings Books. ISBN 0-517-09156-9
 Budden, Julian ; Forbes, Elizabeth; Maguire, Simon (1998), "La sonnambula", in Stanley Sadie, (Ed.), The New Grove Dictionary of Opera, Vol. Four. London: MacMillan Publishers, Inc. ISBN 0-333-73432-7 ISBN 1-56159-228-5
 Casa Ricordi (pub.), "Vincenzo Bellini": Outline of his life (in English) and list of critical editions of his works published by Ricordi on ricordi.it. Retrieved 13 December 2013.
 Galatopoulos, Stelios (2002),  Bellini: Life, Times, Music: 1801–1835. London, Sanctuary Publishing Ltd. ISBN 9781860744051
 Osborne, Charles (1994), The Bel Canto Operas of Rossini, Donizetti, and Bellini, Portland, Oregon: Amadeus Press. ISBN 0931340713
 Orrey, Leslie (1973), Bellini (The Master Musicians Series), London: J. M. Dent, Ltd. ISBN 0-460-02137-0
 Rosselli, John (1996), The Life of Bellini, New York: Cambridge University Press. ISBN 0-521-46781-0
 Rutherford, Susan (2007), "La cantante delle passioni: Giuditta Pasta and the Idea of Operatic Performance", Cambridge Opera Journal, Vol. 19, No. 2, July on jstor.org
 Thiellay, Jean; Thiellay, Jean-Philippe (2013), Bellini, Paris: Actes Sud. ISBN 978-2-330-02377-5 
 Willier, Stephen Ace (2002), Vincenzo Bellini: A Guide to Research. Routledge. ISBN 0-8153-3805-8 and on books.google.com.

 External links 

 Libretto (itale), Opera Glass, Stanford University
 Cast, resumoj (itale, angle, germane), libreto (itale, germane), Opera Guide
 La sonnambula, itala teksto, kun angla traduko, kaj la muziko de ĉiuj ĉefaj pecoj, O. Ditson, Bostono, 1900, archive.org
 Libreto kaj itala kaj angla , Testament Records (UK)
 Shelton, Francis, "Bellini: La sonnambula"  (review of Cecilia Bartoli's performance in the title role, Festspielhaus Baden-Baden, 10a Aprilo 2008), Musical Criticism.
 Synopsis of La sonnambula, Metropolitan Opera

Kategorio:Operoj de Vincenzo Bellini
Kategorio:Itallingvaj operoj