Cesare Bertagnini

Cesare Bertagnini (1827-1857) estis Itala kemiisto, lernanto de Raffaele Piria (1814-1865), al kiu li sukcedis kiel profesoro en la Universitato de Pizo. Dank'al siaj esploroj pri Organika kemio, li estis unu el la plej elstaraj italaj sciencistoj de la 19-a jarcento. Li kreis gravan metodon analizan por la preparado de aldehidoj (reakcioj kun alkalaj bisulfidoj). Li estas unu el la antaŭuloj de la biokemia sintezo, elmontrante ke kelkaj toksaj substancoj, samkiel la Salikilata acido, en altaj koncentriĝoj, antaŭ ol esti eliminata de la organismo, ĝi estas transformita en derivaĵoj ne toksaj. Bertagnini kontribuis por la enkonduko de la koncepto pri protektiva sintezoGreene's Protective Groups in Organic Synthesis, Peter G. M. Wuts.

 Biografio 
250px|eta|maldekstra|Alambiko, aparato uzata por distilado
Bertanijno ricevis sian diplomon pri kemio en la Universitato de Pizo, en 1848, kiel lernanto de Raffaele Piria. En la sama jaro li batalis en la universitata bataliono, dividante kun sia profesoro Piria la sperto de la Batalo de Kurtatone kaj MontanaroTra patria e campanile. Ritualità civili e culture politiche a Firenze in ..., Gori.

Post mallonga restado en la laboratorio de Justo de Libiko (1803-1873), li fariĝis asistanto de Piria unue en Pizo kaj poste en Torino, kie pli malfrue li lin sukcedis kiel profesoro. En 1851, Bertanijno akompanis Piria-n en studovojaĝo tra Eŭropo, kaj tiel li povis interŝanĝi sian opinion kun la akademia eŭropa mondo elmontrante la rezultojn de siaj studoj pri organika kemio, kaj sciigante precipe la datumoj de liaj esploroj pri la bisulfidaj komponaĵoj kun la aldehidoj.

En 1856, li ricevis la katedron pri kemio de la Universitato de Pizo, sed lia kariero estis abrupte interrompita pro la tuberkulozo, kiun li infektiĝis en tiu sama jaro, kaj kondukis lin al morto en la sekvanta jaro. Kiam li revenis el vojaĝo al Novjorko, lia sano malpliboniĝis. Li penis reboniĝi kun la maraero tamen li trovis la morton estante nur tridekjara.

 Scienca aktivado 
Kvankam mallonga, la scienca aktiveco de Bertanino estis tre signifoplena. Li malkovris la ĉeeston de la kamforata acidoThe London Lancet: A Journal of British and Foreign Medical and ..., Volume 1, kaj la anizata acidoPubChem en la urino. Ankoraŭ en la urino li rimarkis ke la glicino kaj la salikata acido reakcias unu la alian en la homa organismo kaj estigas komponaĵojn malpli toksajn, anticipante la koncepton pri sintezo protektiva en la organismo. En 1852, C. Bertagnini preparis puran cinamaldehidon.

Aliaj gravaj rezultoj estis la reakcioj pri transformado de la oksamido en cianogenon kaj la sintezo de la cinamata acidoPubChem ekde la benzoata aldehidoChemSpider kaj klorido de acetiloChemSpider. Tamen, la plej grava reakcio de Bertanijno estas la reakcio inter unu aldehido kaj alia bisulfido, tiel kiel hodiaŭ koniĝas la Reakcio de Bertanijno kaj la produktoj rezultantaj ricevas la nomon Komponaĵoj de Bertanjino.

 Verko 
 Ricerche sulla natura degli acidi contenuti nel Solanum lycopersicon e nel Ceranus caprouniana, 1850Elogio funebre del professore Cesare Bertagnini detto il 22 gennajo 1858 ..., C. G. Meneghini

 Literaturo 

 Dizionario Biografico
 Enciclopedia Italiana
 Uniroma 
 Internet Archive, Elogio funebre del professore Cesare Bertagnini detto il 22 gennajo 1858
 Littersinne 
 The Quarterly Journal of the Chemical Society of London
 The Sciences in the European Periphery During the Enlightenment, Kostas Gavroglu
 The Quarterly Journal of the Chemical Society of London, Volumes 5-6
 A Dictionary of Chemistry and the Allied Branches of Other Sciences, Volume 1, Henry Watts
 L'institut. Section 1: Sciences mathématiques, physiques et ..., Volume 22
 Reazioni tricolori. Aspetti della chimica italiana nell'età del Risorgimento, Marco Ciardi
 Raffaele Piria: medico, chimico, patriota : innovatore della chimica in Italia
 Per la scienza, per la patria: Carlo Matteucci, fisico e politico nel ..., Fabio Toscano
 Per la scienza, per la patria: Carlo Matteucci, fisico e politico nel ..., Fabio Toscano

 Vidu ankaŭ 
 Referencoj 

Kategorio:Italaj kemiistoj
Kategorio:Italaj sciencistoj