Aspleniacoj

{{Taksonomio
|nomo = Aspleniacoj
|koloro = 
|dosiero = Phyllitis scolopendrium0.jpg
|dosiero larĝo = 300px
|priskribo de dosiero = Soroj sur la malsupra folio de cervolanga asplenio (Asplenium scolopendrium)|regno = plantoj Plantae|regno2 = plantoj
|subregno = trakeofitoj Tracheophyta|klaso = polipodiopsidoj Polypodiopsida  A community‐derived classification for extant lycophytes and ferns
|ordo = polipodialoj Polypodiales|familio = aspleniacoj Aspleniaceae|familio aŭtoritato = Newman
|tipa genro= Asplenium|tipa genro aŭtoritato = L.
|mapo de vivoteritorioj =
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
alternative=Asplenium trichomanes.|eta|Asplenium trichomanes.
La aspleniacojasplenio en PIV ĉe vortaro.net () estas planta familio el pteridofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo polipodialoj (Polypodiales). Ĝi entenas ĉirkaŭ 500 speciojn. Ĝia tipa genro estas asplenio.

 Karakterizaĵoj 
La aspleniacoj havas strie aranĝitajn sorojn. La sporoj ĉiam estas fazeoloformaj. Kelkaj specioj ne nur plumultiĝas per sporoj, sed ili havas vegetativan plimutigadon per bulbidoj.

La plej multaj asplenacoj jam havas malforte dividitajn aŭ dividitan aŭ simplajn foliojn. La foliplato estas ĉe la tropikaj taksonoj de tiu familio ofte ledaj. La grandeco de la folioj estas tre diversaj (inter kelkaj centimetrojn kaj 2 metrojn), sed ĉe la plej multaj specioj relative etaj.

 Disvastiĝo 
eta|nestasplenio (Asplenium nidus)
eta|muroruto (Asplenium ruta-muraria)
eta|harasplenio Asplenium trichomanes

La plej multaj aspleniacoj loĝas en la tropikoj. Kompare kun aliaj filikoj ankaŭ multaj specioj troviĝas en la moderaj kaj malvarmaj klimatoj.

Estas plej ofte multjaraj epifitoj aŭ rokplantoj.

 Taksonomio 
La aspleniacoj estas unu el la plej speciriĉaj filikofamilioj. El la 500 specioj, 22 ekzistas en Eŭropo, 12 en Germanujo.
Laŭ la aŭtoroj, la familio enhavas 2 ĝis pli ol 20 genrojn. 90 % de la specioj apartenas al la genro asplenio (Asplenium).

Jen la listo, laŭ The Plant List kaj World Flora Online (6 apr. 2020)Aspleniaceae ĉe The Plant ListAspleniaceae ĉe World Flora Online, de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomojListo de plantoj baza ĉe Google Sheets:

 Pteridophyta - pteridofitoj
 Polypodiales Link - polipodialoj
 Aspleniaceae Newman - aspleniacoj
 Antigramma C. Presl - antigramo
 Asplenidictyum J. Sm. - asplenidiktio
 Asplenium L. - asplenio
 Asplenosorus - asplenosoro
 Boniniella Hayata - boninielo*
 Caenopteris Bergius - cenopterido*
 Camptosorus Link - kamptosoro
 Ceterach Willd. - ceterako
 Ceterachopsis (J. Sm.) Ching - ceterakopso
 Chamaefilix Hill ex Farwell - kamefilikso
 Darea Juss. - dareo*
 Diellia Brackenridge in Wilkes - dielio
 Diplora Baker - diploro**
 Eremopodium Trevis. - eremopodio
 Holodictyum Maxon - holodiktio
 Hymenasplenium Hayata - himenasplenio**
 Loxoscaphe T. Moore - loksoskafo
 Micropodium Mett. - mikropodio*
 Neottopteris J. Sm. - neotopterido
 Phyllitis Hill - filitido*
 Phyllitopsis T. Reichstein - filitopso
 Pleurosorus Fée - pleŭrosoro*
 Schaffneria Fée ex T. Moore - ŝafnerio*
 Scolopendrium Adans. - skolopendrio*
 Tarachia C. Presl - tarakio
 Thamnopteris - tamnopterido
 Triphlebia Baker - triflebio*

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.
**genro akceptita en WFO sed ne en TPL. Tamen laŭ WFO, estas neniu akceptita specio en ĝi.

 Referencoj 

 Alan R. Smith, Kathleen M. Pryer, Eric Schuettpelz, Petra Korall, Harald Schneider, Paul G. Wolf: A classification for extant ferns. In: Taxon.'' Band 55, Nr. 3, 2006, , S. 705–731, Abstract,  PDF-dosiero .



Kategorio:Ornamaj plantoj
Kategorio:Filikoj
Kategorio:Plantofamilioj