Degenerita arto

Entartete Kunst (traduko: degenerita arto) estis la oficiale disvastigita esprimo por moderna arto kiu estis kalumniata pro kialoj rilate al la teorio de rasoj dum la nazia diktaturo en Germanio. Ĝi estis kolektiva nomo por indiki artaĵojn, artistojn kaj stilskolojn kiuj ne estis akcepteblaj de la nazioj pro ideologiaj kialoj. 

Entartete Kunst ne estis nur afero de estetiko. Ekzistis ankaŭ politikaj kriterioj malantaŭ la ŝtata pritakso. La verkoj de Käthe Kollwitz ekzemple povis pasi estetike, sed ŝiaj verkoj estis konfiskitaj pro ties temoj. Ŝi ne publike apogis la nazian povaparaton kaj tial estis forsendita de sia pozicio (germane: Berufsverbot) kiel profesoro en ŝtata akademio de artoj. 

 Historio 
eta|Ministro Joseph Goebbels kiel vizitanto de la migrada ekspozicio en Berlino, 1937La kampanjo de la nazioj kontraŭ la moderna arto komenciĝas per la fifamiga ekspozicio Entartete Kunst inaŭgurita en 1937 en Munkeno. Ĝi montritis poste en diversaj germanaj urboj. Videblis pli ol 650 de sume 16.000 el germanaj muzeoj konfiskitaj pentraĵoj, grafikaĵoj kaj skulptaĵoj kiuj ne konvenis la nacisocialisman idealon je arja-rasa grandeco (Stählerne Romantik).

Pli ol du milionoj da vizitantoj estis allogitaj per la ekspozicioj kiuj tiel iĝis tre granda propaganda sukceso. En ili troviĝis verkoj de kvazaŭ ĉiuj gravaj artistoj de la malfrua 19-a kaj frua 20-a jarcento: de Paul Cézanne, Vincent van Gogh kaj Paul Gauguin tra Pablo Picasso, Marc Chagall, Max Liebermann, la anoj de Die Brücke, August Macke, Wassily Kandinsky, Max Beckmann, Käthe Kollwitz ĝis Otto Dix kaj George Grosz kaj multaj aliaj, inter ili eĉ iamaj simpatietintoj de naziismaj ideoj kiel Emil Nolde.

Estroj de publikaj katedroj kiel ekz. Paul Klee kaj Max Pechstein maldungitis ekde 1933: la Bauhaus-movado sub Walter Gropius fermitis.

Kelkaj tre gravaj verkoj venditis per aŭkcio en Lucerno en 1939, ekz. la verko Memportreto de van Gogh. Multaj verkoj el la tiam oficiale malestimitaj "nervozaj frenezuloj" ĝis hodiaŭ estas malaperintaj. Verŝajne multo el ili forbrulis en spektakle enscenigita fajro antaŭ la Centra fajrobrigadejo en Berlino en la 1939-a jaro.

 Forgesitaj forgesitaj artistoj 
Multaj de la tiutempaj pentristoj kiuj estis kalumniitaj kiel degeneruloj nuntempe apartenas al la tn."Vergessene verfemte Künstler" (forgesitaj kaj elpetlitaj artistoj) ĉar ili mortis en malriĉeco, estis pelitaj al memmortigo aŭ estis murditaj, kaj iliaj verkoj estis konfiskitaj pro esti "degeneritaj" kaj plejparte detruitaj. 

La "Zentrum für verfolgte Künst" (Centro por persekutataj artoj) en Solingen (Germanio)(de) Centro por persekutataj artoj, Solingen, fondita en 2015 de la societo Wuppertal Else Lasker-Schüler kaj Exile Pen (P.E.N.- Centro por germanlingvaj aŭtoroj eksterlande), dediĉas sin al la rehabilitado de forgesitaj artistoj: bildartistoj, verkistoj, muzikistoj, komponistoj, aktoroj, dancistoj, ktp.

=== Artmovadoj etikeditaj kiel 'entartet'''  ===
Pluraj artaj movadoj estis konsideritaj "entartet" (degeneritaj) en sia tuteco dum la nazia reĝimo en Germanio: dadaismo, ekspresionismo, faŭvismo, Impresionismo, kubismo aŭ superrealismo. Krome, ĉiuj verkoj de juddevenaj artistoj estis konsideritaj kiel degeneritaj.

 Artistoj en la munkena ekspozicio de 1937 

 Jankel Adler
 Hans Baluschek
 Ernst Barlach
 Rudolf Bauer
 Philipp Bauknecht
 Otto Baum [de]
 Willi Baumeister
 Herbert Bayer
 Max Beckmann
 Rudolf Belling
 Paul Bindel
 Theodor Brün [de]
 Max Burchartz
 Fritz Burger-Mühlfeld [de]
 Paul Camenisch
 Heinrich Campendonk
 Karl Caspar
 Maria Caspar-Filser
 Pol Cassel
 Marc Chagall
 Lovis Corinth
 Heinrich Maria Davringhausen
 Walter Dexel
 Johannes Diesner
 Otto Dix
 Pranas Domšaitis
 Hans Christoph Drexel
 Johannes Driesch
 Heinrich Eberhard
 Max Ernst
 Hans Feibusch
 Lyonel Feininger
 Conrad Felixmüller
 Otto Freundlich
 Xaver Fuhr [de]
 Ludwig Gies
 Werner Gilles
 Otto Gleichmann
 Rudolf Großmann
 George Grosz
 Hans Grundig
 Rudolf Haizmann
 Raoul Hausmann
 Guido Hebert [cs]
 Erich Heckel
 Wilhelm Heckrott [de]
 Jacoba van Heemskerck
 Hans Siebert von Heister [no]
 Oswald Herzog [de]
 Werner Heuser
 Heinrich Hoerle
 Karl Hofer
 Eugen Hoffmann
 Johannes Itten
 Alexej von Jawlenskij
 Eric Johansson [de]
 Hans Jürgen Kallmann
 Vassilij Kandinskij
 Hanns Katz
 Ernst Ludwig Kirchner
 Paul Klee
 Cesar Klein
 Paul Kleinschmidt
 Oskar Kokoschka
 Otto Lange
 Wilhelm Lehmbruck
 Elfriede Lohse-Wächtler
 El Lissitzky
 Oskar Lüthy
 Franz Marc
 Gerhard Marcks
 Ewald Mataré
 Ludwig Meidner
 Jean Metzinger
 Constantin von Mitschke-Collande [de]
 László Moholy-Nagy
 Marg Moll
 Oskar Moll
 Johannes Molzahn
 Piet Mondrian
 Georg Muche
 Otto Mueller
 Magda Nachman Acharya
 Erich Nagel
 Heinrich Nauen
 Ernst Wilhelm Nay
 Karel Niestrath [de]
 Emil Nolde
 Otto Pankok
 Max Pechstein
 Max Peiffer Watenphul
 Hans Purrmann
 Max Rauh [no]
 Hans Richter
 Emy Roeder
 Christian Rohlfs
 Edwin Scharff
 Oskar Schlemmer
 Rudolf Schlichter
 Karl Schmidt-Rottluff
 Werner Scholz [de]
 Lothar Schreyer
 Otto Schubert
 Kurt Schwitters
 Lasar Segall
 Fritz Skade [de]
 Heinrich Stegemann
 Fritz Stuckenberg
 Paul Thalheimer
 Johannes Tietz [no]
 Arnold Topp [de]
 Friedrich Vordemberge-Gildewart
 Karl Völker
 Christoph Voll
 William Wauer
 Gert Heinrich Wollheim

 Degenero onidira en muziko 
Vidu la artikolon degenerita muziko

La termino Entartung'' (degenero, dekadencego) aplikitis ankaŭ por la Nova muziko, antaŭ ĉio de artistoj de la t.n. Dua Viena Skolo (Arnold Schönberg, Anton Webern, Alban Berg, de Paul Hindemith, Ernst Krenek kaj Franz Schreker.
 Eksteraj ligiloj 
 Vikifontaro
 Datenbanko de FU Berlin
 Lost Art Internet Database
 Subtena societo Verfemte Kunst 
 Listo de ĉiuj el germanaj muzeoj konfiskitaj verkoj

 Referencoj 

Kategorio:Arto en nazia Germanio
Kategorio:Viktimoj de la naziismo

Kategorio:Arto