Rozbredado

La rozbredado kreis ĉe kulturrozoj novajn rozkultivaroj, kiuj apartenas al diversaj bredadlinioj, al la t.n rozaj klasoj kaj rozgrupoj.
Dum sovaĝrozo estas botanika rozaj specioj, kiu ekestis nature, novaj kultivaroj estas la rezulto de homa agado. Ili estas aŭ elektitaj mutaciaj ŝosoj aŭ rezultoj de de homa krucigado. Tiuj novaj kultivaroj plue estas multigataj vegetative.

 Metodoj 
La bredisto provas plibonigi ekzistantaj rozoj per celdirektita krucigado kun aliaj specioj kaj kultivaroj.
Alia metodo estas ke la bredisto observas hazardajn mutaciojn kaj multigas ilin vegetative. Tiuj novaj formoj nomiĝas en hortikulturo mutaciaj ŝosoj. La ŝosoj ankaŭ estas multigataj vegetative. La mutacia ŝoso ofte nur havas alian florkoloro, povas ankaŭ havi komplete aliaj kresko-ecojn kiel la patrina planto.

 Bredadceloj 
Gravaj bredadceloj estas la konstanta pluevoluado de:
 floraj ecoj: florkoloro, florpleneco, odoro, mempurigado, remontado
 kresko-ecoj: kreskoforto, rezistado kontraŭ malsanoj
 ecoj rilate la medio: frostrezisteco, rezisteco kontraŭ pluvo kaj vento
 specialaj bredadceloj: taŭgeco por potkulturo, facila flegado

„Bluaj“aŭ „blankaj“ rozoj estas la deziro de ĉiu rozbredisto. Tio ne eblas per konvenciaj metodoj, ĉar mankas al la rozacoj geno por la blua kolorsubstanco. Bredisto volonte informas pri preskaŭ bluaj aŭ preskaŭ nigraj rozoj.

 Mejloŝtonoj de la rozbredado 
eta|'La France', la unua te-hibrido, Gulliot 1867
Kiel unua rozbredaĵo en Germanujo estas rigardata la gaŭla rozo 'Perle von Weißenstein'. Ĝi estis bredita ĉ. 1773 de Daniel August Schwartzkopf en Kassel kaj retrovita de Wernt Grimm en la rozparko Bergpark Wilhelmshöhe.

Turnopunkto de la rozbredado estis la jaro 1867, kiam la franc ĝardenisto Jean Baptiste Gulliot malkovris la Tte-hibrido 'La France' kiel semplanto. Tiu estas rigardata kiel transiro de la malnovaj rozoj aŭ klasikaj rozoj al la modernaj rozoj.

La historio de la kulturrozoj estas forte ligita al la nomoj de la rozbredistoj – ofte ĝardenistaj familio de pluraj generacioj– kiuj antaŭenigis ekde la 17a jarcento la evoluon de kulturrozoj.

 Listo de rozbredistoj 
eta|maldekstre |Henry Bennett (1823–1890)
eta|Pedro Dot, 1930s
eta|Jules Gravereaux, 1900
eta|maldekstre|Joseph Pernet-Ducher, 1929

 rozbredisto naskita mortita landoDomenico Aicardi18781964 ItalujoJohn Armstrong UsonoDavid C. H. Austin1926 AnglujoRené Barbier18451931 FrancujoKarl Baum19112004 GermanujoPeter Beales1964 AnglujoJean Béluze FrancujoHenry Bennett18231890 AnglujoAnn und John A. Bentall    AnglujoVincenz Berger 1883 1974  GermanujoJan Böhm 1888 1959  ĈeĥujoEugene Boerner UsonoFranz Karl Brümmer18741948 GermanujoMax Buntzel 1850 1907  GermanujoMaria Henrietta Chotek 18631945Aŭstrio-HungarioGriffith Buck19151991 UsonoGeorges Delbard19061999 FrancujoJacques-Louis Descemet17611839 FrancujoDickson Nurseries Ltd. IrlandoPedro Dot18851976 HispanujoClaude Ducher18201874 FrancujoAndré Eve FrancujoHans Jürgen Evers1940 2007  GermanujoJean-Marie Gaujard19031995  FrancujoRudolf Geschwind18291910 Aŭstrio-HungarioJules Gravereaŭ18441916 FrancujoJean Baptiste Gulliot18031882 FrancujoJulien-Alexandre Hardy17811876 FrancujoRobert Harkness18511920 AnglujoKarl Hetzel19232003 GermanujoRichard Huber19272013 SvislandoJackson & Perkins UsonoHermann Kiese18651923 GermanujoReimer Kordes1922 1997 GermanujoWilhelm Kordes 2a 18911976 GermanujoMax Krause18801937 GermanujoJean Laffay17951878 FrancujoPeter Lambert18601939 GermanujoWalter E. Lammerts19041996 UsonoLouis Lens19242001 BelgioGergely Márk19232012 HungarujoSamuel McGredy IrlandoMeilland FrancujoMoreau-Robert FrancujoRalph Moore19072009 UsonoWilhelm Mühle 1844 1908  Bohemio/RumanioWerner Noack1927 GermanujoLouis Claude Noisette 17721849 FrancujoPierre Oger18161894 FrancujoPernille Olesen1949 DanujoWilliam Paul18231905 AnglujoLouis Joseph Ghislain Parmentier17821847 BelgioJoseph Hardwick Pemberton18521926 AnglujoJames Plaisted Wilde, Lord Penzance18161899 AnglujoJean Pernet18321896 FrancujoJoseph Pernet-Ducher18591928 FrancujoDorus Theus Poulsen18501925 DanujoMarcel Robichon FrancujoGerrit de Ruiter18821965 NederlandoEwald Scholle1934 GermanujoDaniel August Schwartzkopfĉ. 17381817 GermanujoRolf Sievers GermanujoPeter Strassheim18501923 GermanujoHerbert Swim UsonoMathias Tantau18821953 GermanujoMathias Tantau jun.19122006 GermanujoVictor Teschendorff18771960 GermanujoGraham Thomas19092003 AnglujoWalter van Vleet18571922 UsonoJean Pierre Vibert17771866 FrancujoMax Vogel18931949 GermanujoChristoph Weigand18391909 GermanujoNicola Welter18541920 Germanujo

 Vidu ankaŭ 
 Plantbredado
 genetiko
 Gregor Mendel
 monda rozo
 listo de la rozaj kultivaroj
 rozario

 Literaturo 
 Heinrich Schultheis: Rosen: die besten Arten und Sorten für den Garten, Stuttgart: Ulmer 1996, ISBN 3-8001-6601-1
 Annette Timmermann, Andrea Rausch: DuMonts kleines Rosenlexikon - Sorten, Herkunft, Verwendung und Pflege. Nebel Verlag 2004, ISBN 3-89555-206-2

 Eksteraj ligiloj 
 Datenbank (engl.)
 Welt der Rosen


!