Sulka rozo

La sulka rozo (Rosa rugosa), ankaŭ nomata kamĉatka rozo aŭ terpomrozo estas plantspecio el la genro Rozoj (Rosa) ene de la Rozacoj (Rosaceae). Ĝi originas el Orientazio kaj nun kreskas kiel neofito en multaj regionoj de la mondo.
eta|maldekstre|ilustraĵo
 Priskribo 
eta|la sulka rozo ĉe Katinger Damm en Schleswig, Holstinio, Germanujo
eta|blanka vario
eta|nematura rozfruktoj
eta|Reife rozfrukto
eta|silka rozo en vintro
eta|de birdoj pikita rozfrukto
eta|invadantaj silkaj rozoj en la marborda vegetaĵo de la insulo Juist, Germanujo
eta|maldekstre|plenflora kultivaro Rosa rugosa 'Blanc Double de Coubert', Cochet-Cochet 1892
eta|maldekstre|Rosa rugosa 'Dagmar Hastrup', Poulsen 1914

Rosa rugosa kreskas kiel somerverda arbusto, kiu atingas kreskoalton de ĉ. 1,50 metrojn. Ĝi disvastiĝas razensimile pere de subgrundaj stolonoj. Ĝi havas mallongajn kaj dikajn pikilojn. La alternesidantaj folioj estas 8 ĝis 15 cm longaj kaj nepare plumaj kun kvin ĝis naŭ folietoj. La folioj estas tipe sulkaj kaj similas al tiuj de terpomoj.

Ĝi floras de junio ĝis septembro. La malforte odorantaj, duseksaj floroj havas diametron de 6 ĝis 8 cm. La floroj estas radiosimetriaj kaj kvinnombraj kun duobla involukro. La kvin petaloj estas malhelrosea ĝis blanka. La rozfrukto estas kun diametro de du centimetroj relative granda kaj havas brikruĝan koloron.

 Ekologio 
La vegetativa multigado okazas per subgrundaj stolonoj. Per tio la planto povas gajni rapide grandan areon.
La polenigado okazas per burdoj, abeloj kaj per skaraboj.

 Disvastigo 
La origina kreskoregiono de Rosa rugosa etendiĝas de la ĉinaj provincoj Ĝilinio, Liaoning, Ŝandongo trans Koreio kaj la rusa fora oriento ĝis Japanio. En multaj regionoj de la mondo plantita ĝi apartenas ofte al invadaj plantoj.

La sulka rozo estas en Mezeŭropo frostrezista ornamplanto, kiu estas kultivataj kiel heĝoj kaj kiel solulplanto.

 Taksonomio 
La unua priskribo de Rosa rugosa okazis 1784 fare de Carl Peter Thunberg. La specia epiteto rugosa estas latine kaj signifas „sulka“ kaj rilatas al la sulka aspekto de la folioj. Sinonimo de Rosa rugosa THUNB. estas Rosa ferox LAWRENCE kaj Rosa pubescens BAKER.

 Ĝardenhistorio 
La plurfoje floranta sovaĝrozo estis kultivata ekde 1845 en Eŭropo Kowarik, S. 285. .
Intertempe ekzistas pluraj kulturvario. Ekzemple:
 'Agnes', 1922, flava, odoranta
 'Dagmar Hastrup', 1914, rosea
 'Mme Georges Bruant', 1887, blanka
 'Rosa Zwerg', 1985, rosea
 'Rotes Meer', 1985, viola-ruĝa
 'Schneekoppe', 1985, blanka
 'Schneelicht', 1894, blanka, simpla
 'White Roadrunner', 2001, blanka, duonplena, forte odoranta

 Referencoj 

 Literaturo 
 Ingo Kowarik: Biologische Invasionen – Neophyten und Neozoen in Mitteleuropa. 2., erweiterte Auflage. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart 2010, ISBN 978-3-8001-5889-8
 Heinrich Schultheis: Rosen. Die besten Arten und Sorten für den Garten. Ulmer, Stuttgart 1996, ISBN 3-8001-6601-1
 Ruprecht Düll, Herfried Kutzelnigg: Taschenlexikon der Pflanzen Deutschlands und angrenzender Länder. Die häufigsten mitteleuropäischen Arten im Porträt. 7., korr. u. erw. Auflage. Quelle & Meyer, Wiebelsheim 2011, ISBN 978-3-494-01424-1.
 Dietmar Aichele, Heinz-Werner Schwegler: Die Blütenpflanzen Mitteleuropas. Band 2: Eibengewächse bis Schmetterlingsblütengewächse. Franckh-Kosmos, Stuttgart 1994, ISBN 3-440-06192-2.

 Vidu ankaŭ 
 Rozo
 Kulturrozo
 Roza klaso

 Eksteraj ligiloj 

 Rosa rugosa bei Neoflora des BfN – Neophyten und Naturschutz. 
 Hans Henrik Bruun: Rosa rugosa Thunb. ex Murray – Biological Flora of the British Isles., Nummer 239, In: Journal of Ecology, Volume 93, Issue 2, 2005, S. 441–470 

Kategorio:Rozoj
Kategorio:Fruktplantoj