Berberisacoj

La berberisacoj () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo ranunkolaloj (Ranunculales). Ĝi enhavas preskaŭ 20 genrojn kaj ĉirkaŭ 750 speciojn. Ĝia tipa genro estas berberisoberberiso en PIV ĉe vortaro.net.

eta|grandflora epimedio Epimedium grandiflorum
eta|akvifolia berberiso Berberis aquifolium
eta|ŝildforma podofilo (Podophyllum peltatum)
eta|doma nandino (Nandina domestica)

 Priskribo 
Ekzistas herbaj kaj lignaj taksonoj. La plej multaj specioj estas arbustoj. Kelkaj specioj estas kserofitoj en la aziaj dezertoj.

La duseksaj floroj estas radisimetriaj kaj plej ofte trinombraj. La stamenoj malfermiĝas per du klaboj. en ĉiu floro nur estas unu epigina karpelo, kiu plej ofte havas multajn ovolojn.

La fruktoj estas folikloj aŭ beroj, malofte nuksetoj, kiuj enhavas ĝis s 50 semoj.

 Disvastigo 
La plej multaj specioj originas en orienta Azio kaj en orienta Nordameriko. Ilia ĉefa disvastigo estas la nordaj moderaj klimatoj. Kelkaj hejmiĝas en Sudameriko kaj en Nordafriko. Multaj genroj havas disjunktan disvastigejon.

 Taksonomio 
La familio Berberidaceae estis starigata en la jaro 1789 fare de Antoine Laurent de Jussieu en Genera plantarum, p. 286 aufgestellt. Sinonimoj por Berberisacoj JUSS. estas: Diphylleiaceae SCHULTZ SCH., Leonticaceae AIRY SHAW, Nandinaceae HORAN., Podophyllaceae DC. NOM. CONS., Ranzaniaceae TAKHT..

La familio de la Berberisacoj (Berberidaceae) estas dividita en du subfamiliojn kaj konsistas el 14 ĝis 17 genroj kun ĉirkaŭ 700 specioj:
 subfamilio Berberidoideae: 13 ĝis 16 genroj kun 650 ĝis 700 specioj:
 Achlys DC.: havas disjunktan arealon kun nur du ĝis tri specioj: unu specio en Japanio kaj du specioj en Nordameriko.
 Berberiso (Berberis L.): ĉirkaŭ 400 ĝis 600 specioj.
 Bongardia C.A.MEY.: nur unu specio:
 Bongardia chrysogonum (L.) GRISEB. (sin.: Bongardia margalla R.R.STEWART EX QURESHI & CHAUDHRI): de la orienta mediteranea regiono ĝis okcidenta Pakistano.
 Caulophyllum MICĤ.: disjunkta areo kun nur tri specioj: unu en Japanio kaj du en orienta Nordameriko, inter ili:
 Caulophyllum thalictroides (L.) MICĤ.: en Nordameriko.
 Diphylleia MICĤ.: disjunkta areo kun nur tri specioj: du en orienta Azio kaj unu en orienta Nordameriko:
 Diphylleia cymosa MICĤ.: en Usono.
 Dysosma WOODSON: sep ĝis dek specioj en Ĉinio, el tiu unu ankaŭ en norda Vjetnamio.
 Epimedium L.,: 50 ĝis 60 specioj en Ĉinio, Japanio, Koreio, en la okcidenta Himalajo, Sudeŭropo kaj Nordafriko.
 Gymnospermium SPACH: ses ĝis ok specioj en la norda hemisfero.
 Jeffersonia BARTON: nur unu specio:
 Jeffersonia diphylla (L.) PERS.: en orienta Nordameriko.
 Leontice L.): ĉirkaŭ dek specioj en la norda hemisfero.
 Mahonio (Mahonia NUTT.): kelkfoje en Berberis L.: 60 ĝis 70 specioj.
 Plagiorhegma MAXIM.: nur unu specio:
 Plagiorhegma dubia MAXIM. (sin.: Jeffersonia dubia (MAXIM.) BENTH. & HOOK. F. EX BAKER & MOORE, Jeffersonia manchuriensis HANCE): en Ĉinio, Koreio kaj Rusio.
 podofilo (Podophyllum L.): la ses ĝis hodiaŭ ĉirkaŭ dekdu specioj precipe en orienta Azio; nur unu specio el orienta (atlantika) Nordameriko.
 Sinopodophyllum T.S.YING: nur unu specio:
 Sinopodophyllum hexandrum (ROYLE) T.S.YING (sin.: Podophyllum hexandrum ROYLE): en orienta Afganio, Butano, Ĉinio, norda Hindio, Kaŝmiro, Nepalo, Pakistano kaj Sikimo.
 Ranzania T.Itô: nur unu speciot:
 Ranzania japonica (T.ITÔ EX MAXIM.) T.ITÔ: Endemio sur la japana insulo Honŝuo.
 Vancouveria C.MORREN & DECNE.: nur tri specioj en nordokcidenta Usono.

 Nandinoideae: monotipa taksono:
 Nandina THUNB.: Sie enthält nur eine Art:
 doma nandino (Nandina domestica Thunb.): arbusto en Orientazio.

 Laŭ WFO kaj TPL 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (15 maj. 2020)Berberidaceae ĉe World Flora OnlineBerberidaceae ĉe The Plant List, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomojListo de plantoj baza ĉe Google Sheets:

Angiospermae - angiospermoj
Ranunculales Juss. ex Bercht. & J.Presl - ranunkolaloj
Berberidaceae Juss. - berberisacoj
Achlys DC. - aklio
Berberis L. - berberiso
Bongardia C.A. Mey. - bongardio
Caulophyllum Michx. - kaŭlofilo
Diphylleia Michx. - difileio
Dysosma Woodson - disosmo
Epimedium L. - epimedio
Gymnospermium Spach - gimnospermio
Holboellia - holbolio
Jeffersonia Barton - ĵefersonio
Leontice L. - leontico
Mahonia Nutt. - mahoniomahonio en PIV ĉe vortaro.net
Nandina Thunb. - nandino
Odostemon Raf. - odostemono*
Plagiorhegma Maxim. - plagioregmo
Podophyllum L. - podofilo
Ranzania T. Ito - ranzanio
Sinopodophyllum T.S. Ying - sinopodofilo
Vancouveria C. Morren & Decne. - vankuverio

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝian specion.

 Fontoj 
 Die Familie der Berberidaceae bei der APWebsite.
 Junsheng Ying, David E. Boufford & Anthony R. Brach: Berberidaceae, S. 714-783 - textgleich online wie gedrucktes Werk, In: Wu Zheng-yi, Peter H. Raven, Deyuan Hong (Hrsg.): Flora of Ĉinio, Volume 19 - Cucurbitaceae through Valerianaceae, with Annonaceae and Berberidaceae, Science Press und Missouri Botanical Garden Press, Beijing und Saint Louis, 28. Februar 2011. ISBN 978-1-935641-04-9. (Abschnitt Beschreibung und Systematik mit Bestimmungsschlüssel der in Ĉinio vorkommenden specioj)
 R. David Whetstone, T. A. Atkinson & Daniel D. Spaulding: Berberidaceae: - textgleich online wie gedrucktes Werk, In: Flora of North America Editorial Committee (Hrsg.): Flora of North America North of Mexico, Volume 3 - Magnoliidae and Hamamelidae, Oxford University Press, New York und Oxford, 17. Juli 1997, ISBN 0-19-511246-6.
 S. M. H. Jafri: Familienbeschreibung der Berberidaceae in der Flora of Pakistan.
 Y.-D. Kim, S.-H. Kim, C.-H. Kim & R.K. Jansen: Phylogeny of Berberidaceae based on sequences of the chloroplast gene ndhF, In: Biochemical Systematics and Ecology, Volume 32, , Issue 3, 2004, S. 291-301. 
 Y.-D. Kim, S.-H. Kim & L.R. Landrum: Taxonomic and phytogeographic implications from ITS phylogeny in Berberis (Berberidaceae), In: Journal of Plant Research, Volume 117, 2004, S. 175-182. 

 Referencoj 
 [ Eintrag bei Tropicos.]
 Erstveröffentlichung eingescannt bei biodiversitylibrary.org.

 Eksteraj ligiloj 

 Berberidaceae-Links. 
 Berberidaceae in Suchmaske eingeben bei Plants for a Future. (engl.)

Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Ranukolaloj
Kategorio:Berberisacoj
Kategorio:Plantofamilioj
Kategorio:Ornamaj plantoj