Pikilhava kukumo

{{Taksonomio
|nomo = pikilhava kukumo
|koloro = lightgreen
|dosiero = Cucumis metuliferus fruit - whole and cross section.jpg
|dosiero larĝo = 300px
|dosiero2 = 
|dosiero2 larĝo = 
|regno = Plantoj Plantae
|regno2 = planto
|divizio = Angiospermoj Magnoliophyta
|klaso = dikotiledonuloj dicotyledones
|ordo = Cucurbitales 
|familio =Kukurbacoj  ‘’Cucurbitaceae|genro = Kukumo’’ Cucumis
|specio = C. metuliferus’’’
| Taxon2_Rang      = 
|dunomo = 'Cucumis metuliferus'|dunomo aŭtoritato = E.Mey. ex Naudin
|komunejo = 
}}

La pikilhava kukumo aŭ kivano (Cucumis metuliferus) estas plantspecio el la familio Kukurbacoj (Cucurbitaceae). Ĝiaj fruktoj estas aĉeteblaj en Eŭropo sub la komerca nomo Kiwano'.

 Priskribo 
La pikilhava kukumo estas unujara, monoika grimpplanto. La folioj similas al tiuj de la ordinara kukumo. La maskla floroj aperas kelkajn tagojn antaŭ la inaj.

La fruktoj bezonas unu monaton de la fekundigo ĝis la maksimuma grandeco. Poste ili bezonas du semajnojn por plene maturiĝi. Ili estas dolĉaj kaj ekstere oranĝkoloraj. Ili estas 10 ĝis 15 cm longaj kaj elipsoidaj. La pikiloj de la frukto havas larĝan bazon kaj longas ĉ. 1 cm. La fruktinterno estas verda. La gusto estas priskribata kiel kombino de banana, citrona kaj pasifrukta gustoj. Maleŭfemisme ĝi gustas malintensive, akvece kaj iomete adstringe. La ekstera aspekto estas pli interesa ol la gusto. Fruktoj de sovaĝaj plantoj gustas amare.

La kromosomnombro estas 2n = 24.

 Disvastiĝo 
La pikilhava kukumo indiĝenas en la duonaridaj regionoj de suda kaj meza Afriko. Tie ĝi kreskas en ebenaĵoj. Hodiaŭ la planto estas kultivata en multaj landoj. En la aŭstralia Kvinslando la planto apartenas al la invadaj plantoj.

 Kultivado 
La planto estas kultivata i.a. en Novzelando kaj Israelo por eksporto al Eŭropo kaj Usono. La novzelanda fruktoj ricevis la leĝe protektitan nomon «Kiwano».

 Nutraĵenhavo – vitaminoj kaj mineralelementoj 
 nutraĵtabelo pikilhava kukumo, kruda (100g) energio =183 kJ akvo =88.97 g proteino =1.78 g graso =1.26 g karbonhidratoj =7.56 g Kalcio =13mg fero   =1.13mg magnezio =40mg fosforo =37mg kalio =123mg natrio =2mg zinko =0.48mg kupro =0.020mg mangano =0.039mg vitamino C =5.3mg Tiamino =0.025mg pantotenacido =0.183mg vitamino B6 =0.063mg folia acido =3µg riboflavino =0.015mg niacino =0.565mg vitamino A =7µg betakaroteno =88µg
fonto (anglalingva) United States Department of Agriculture  

 Bildgalerio 

 Literaturo 

 R. W. Robinson, D. S. Decker-Walters: Cucurbits. CAB International, Wallingford 1997, S. 60. ISBN 0-85199-133-5
 Aliza Benzioni: Kiwano''. New Crop FactSheet 1997, Purdue University (abgerufen 3. April 2008)

Kategorio:Kukurbacoj
Kategorio:Beroj
Kategorio:Fruktplantoj