Lycium barbarum

{{Taksonomio
|nomo = ordinara licio, goji-bero
|koloro = lightgreen
|dosiero = Lycium-barbarum-fruits.JPG
|dosiero larĝo = 240px
|regno = Plantoj Plantae
|regno2 = planto
|divizio = Angiospermoj Magnoliophyta
|klaso = dikotiledonuloj dicotyledones
|ordo = Solanales 
|familio =Solanacoj  ‘’Solanaceae|genro = Licio’’ Lycium
|specio = L. barbarum’’’
| Taxon2_Rang      =
|dunomo = 'Lycium barbarum'|dunomo aŭtoritato = L.
|komunejo =
}}
 eta|habito de ordinara licio
La ordinara licio aŭ goji-bero (Lycium barbarum, sinonimo: L. halimifoliumL. Roth, M. Daunderer, K. Kornmann und M. Grünsfelder: Giftpflanzen + Pflanzengifte - Vorkommen, Wirkung, Therapie und allergische und phototoxische Reaktionen, 5. erweiterte Auflage, NIKOL Verlag, ISBN 978-3-86820-009-6, 2008, S. 475.) estas planto el la familio de la Solanacoj (Solanaceae) kaj genro licio (Lycium). La planto estas novplanto en Eŭropo kaj oni nomas ĝin, inter alie, ankaŭ ’’’ĉina lupobero aŭ goji-bero. H. Jäger: Die Ziergehölze der Gärten- und Parkanlagen: alphabetisch geordnete Beschreibung, Kultur und Verwendung aller bis jetzt bekannter Holzpflanzen und ihrer Abarten, die in Deutschland von gleichem Klima im Freien gezogen werden können., Weimar, 1865, S. 299.. En Ĉinio ĝi nomiĝas Nínĝià gǒuqǐ' ( 宁夏枸杞 ). Ĝi estas uzata en la ĉina kuirarto kaj la tradicia ĉina medicino.

 Priskribo 
eta|floro de la ordinara licio
La ordinara licio estas somerverda arbedo, kiu kreskas ĝis kvar metrojn. Ĝiaj maldikaj vergecaj branĉoj havas pikilojn, pendas kaj portas longecajn lancetformaj, glatrandaj, grize verdaj alternaj folioj, kiuj fariĝas 2 ĝis 3 cm larĝaj kaj 3 ĝis 10 cm longaj.Flora Of China Project, Flora Of China. Vol. 17. S.~303, auf http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200020536. La arbedo floras de junio ĝis aŭgusto, part ĝis septembro. La floraro konsistas el unu aŭ pluraj duseksaj (hermafroditaj) floro, kiu sidas ĉe 1 ĝis 2 cm longaj tigoj. La florkaliko estas 4 ĝis 5 mm granda, sonorilforma kaj dulaba. La florkorono estas violkolora kaj funelforma. Ĝi havas 5 ĝis 6 mm longaj petaloj, kiuj ĉe la rando preskau ne havas harojn. La kaliko havas longecon de 8 ĝis 10 mm, la stamenoj kaj pistilo antauen staras iomete. La polenado okazas per insektoj (abeloj) aŭ memfertiligado. La brile ruĝaj aŭ oranĝkoloraj-flavaj , longecaj ĝis ovoformaj 0,4 ĝis 2 mm larĝaj kaj 5 ĝis 12 mm longaj fruktoj maturiĝas de aŭgusto ĝis oktobro. La frukto entenas 4 ĝis 20 brun-flavaj rondaj semoj, kiuj havas diametron de 2 mm.K. Lauber und G. Wagner: Flora Helvetica - Nr. 1546 Lycium barbarum L., 4. Auflage, 2007, ISBN 978-3-258-07205-0, S. 812-813. La planto estas vintrorezista kaj toleras froston ĝis -25 °C. La planto disvastiĝas pere de siaj rizomoj. En ĝardeno oni povas limigi la disvastiĝon per rozombaraĵo.E. Toensmeier: Perennial vegetables: from artichoke to zuiki taro, a gardener's guide to over 100 delicious, easy-to-grow edibles, Chelsea Green Publishing, 2007, ISBN 978-1-931498-40-1, S. 186-187.
eta|la ordinara licio en Florade Thomé el 1885

 Deveno kaj historio 
Oni ne konas la originan devenregionon.Oni trovas la planton de sudorienta Eŭropo ĝis Ĉinio . Tipa kreskoregiono de la ordinara licio estas Ninĝio en Ĉinio. Verŝajne la planto disvastiĝis de tie tra Azio, Eŭropo, Nordameriko, Nordafriko kaj Aŭstralio/Novzelando. Parencaj specioj estas L. chinense, L. ruthenicum kaj L. turcomanicum en Azio kaj L. pallidum en Mezameriko kaj L. europaeum en la mediteranea regiono ĝis Portugalio.

 Sistematiko 
Ekzistas du varioj de la ordinara licio
 L. barbarum var. auranticarpum K.F.Ching: tiu vario nur ekzistas en Ĉinio. La folioj esta mallarĝaj kaj iom pli dikaj. En la oranĝkoloraj aŭ flavaj fruktoj estas nur 4 ĝis 8 semoj.
 L. barbarum var. barbarum L.: la folioj estas pli larĝaj, maldikaj kaj paperecaj. Estas pli ol 15 semoj po frukto. La fruktoj estas ruĝaj.

Sinonimoj de Lycium barbarum estas Lycium halimifolium Miller kaj Lycium vulgare'' Dunal.[ GRIN Taxonomie] (Engl.).

 Utiligado 
 Kuirejo 
eta|maturaj goji-beroj
eta|sekigitaj beroj
La goji-beroj estas uzataj en Ĉinio ĉe kuirado kaj naturkuracado.J. P. Hou: The Healing Power of Chinese Herbs and Medicinal Recipes. ISBN 0-7890-2202-8, Haworth Integrative Healing Press, 2005, S. 152 ff. La fruktojn oni povas manĝi krudaj aŭ kuiritaj. Kelkaj variantoj estas tro acidaj por esti manĝataj krudaj. 

 Ornamplanto 
La goji-bero estas plantata ankaŭ kiel ornamplanto. A.D. Webster: Hardy Ornamental Flowering Trees and Shrubs. Kessinger Publishing 2004. ISBN 1-4191-2283-5. S. 87.

 Vidu ankaŭ 
 Supernutraĵo

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Wissenschaftliche Studien 

Kategorio:Ornamplanto
Kategorio:Beroj
Kategorio:Fruktplantoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro