Centra Tombejo de Bruĝo

La Centra Tombejo de Bruĝo estas granda tombejo en Assebroek en la belga urbo Bruĝo. La tombejo troviĝas je la rando de la kvartaloj Sint-Katarina kaj Steenbrugge. Ne konfuzu ĝin kun la Parktombejo Blauwe Toren, kreita en la 1970-aj jaroj norde de la urbo, nek kun la tombejo de la iama sendependa komunumo Assebroek en la kvartalo Ver-Assebroek.

 Historio 
La dekreto de la 26-a de junio 1784 de imperiestro Jozefo la 2-a interalie malpermesis entombigojn en preĝejoj kaj ene de la urboj. Tial la bruĝa urbestraro aĉetis terenon en la najbara komunumo Assebroek. La unua entombigo en ĝi okazis je la 13-a de februaro 1787, sed pro kontraŭstaro de la loĝantaro nur en 1804 ĉiuj entombigoj okazis ekster la urbo.

Arĥitekto Pierre Buyck en 1837 desegnis ĝeneralan planon. Jam en 1841 kaj 1864 la tombejo estis pligrandigita. Post pliaj pligrandigoj la tombejo nun havas areon de 12 hektaroj.

 Revalorigo 
eta|Detalo de monumento 01, skulptaĵo de Heinrich Pohlmann
eta|Familia tombo de la skulptisto Hendrik Pickery
eta|dekstra|Tombo de la poeto Guido Gezelle

Ĉirkaŭ la jaro 1980 ekkreskis la konscio ke ne nur la arĥitekturo de la centro de Bruĝo meritas protekton, sed ke ankaŭ en la stratoj kaj tombejoj ekster la urbo estas valoraj aferoj. En 1978 estis kreita Urba Komisiono pri Tombejaj Monumentoj. Ĝi iniciatis konstruon de lapidarium, konstruaĵo en kiu estas montritaj restaĵoj de malaperintaj tomboj kaj paneloj kun klarigoj.

Ekde 2010, pro la malpermeso de herbicidoj, okazas eksperimentoj rilate al la plantoj ĉirkaŭ la tomboj (ne nur en la centra, sed ankaŭ en la ceteraj tombejoj). La urbo purigis kaj riparis plurajn valorajn tombojn.

 Valoraj monumentoj 
eta|Tomboj de Antoon Jozef Witteryck kaj edzino (parcelo 38)

La plej valoraj monumentoj estas inventarigitaj kaj ricevis klarigan tabuleton. Ili estas listigitaj poste (unue la vicnumero, poste la parcelo de la tombejo, fine la nomo).

 01 (09) Jan Goetinck
 02 (08) Henri Gazet
 03 (09) Hendrik kaj Gustaaf Pickery
 04 (08) Flori Van Acker
 05 (08) Van De Vyvere – Petyt
 06 (12) Camille Moeyaert
 07 (06) Paul Thévenet
 08 (07) Carolus kaj Joannes Van Westerveldt
 09 (07) Antoine Wemaer
 10 (07) Albert Thooris kaj Yvonne Thooris
 11 (07) Eugenius Van Hollebeke
 12 (07) Pieter Albert Bossaert
 13 (05) Auguste Retsin
 14 (04) Vincent Deljoutte
 15 (04) Eugenius De Keersgieter
 16 (03) Jean-François Ancot
 17 (05) Louis François Ancot
 18 (03) Joseph-François Ducq
 19 (01) François Kinsoen
 20 (01) Edouard Campe
 21 (01) François De Hondt
 22 (01) Ferdinand D’hauw
 23 (06) Louis Saeys
 24 (01) Louis Grossé
 25 (01) Samuel Coucke
 26 (12) Edmond Van Hove
 27 (12) Guido Gezelle
 28 (01) John Steinmetz
 29 (01) Jacob Wielmaker
 30 (01) Pierre Carrezane Arborio
 31 Kalvario-monumento
 32 (13) Louis Reckelbus
 33 (13) Pierre Buyck
 34 (13) Jules Boyaval
 35 13) Théo Raison
 36 (14) Julius kaj Maurits Sabbe
 37 (15) Isaac De Meyer kaj lia filo Désiré De Meyer
 38 (42) Karel De Flou
 39 (23) Ferdinand Van Coillie
 40 (21) Charles Carton
 41 (16) Johannes Pitiou
 42 (18) Marie van Zuylen van Nyevelt
 43 (18) Jacques De Mersseman
 44 (02) Anne Le Bailly
 45 (26) Karel Verschelde
 46 (40) Jean Weber
 47 (29) Ferdinand De Pape
 48 Kapelo de la Kanonikoj
 49 (27) Carolus Van Robays
 50 (32) Jean Brunon Rudd
 51 (34) Louis Delacenserie
 52 (69) Edward Gailliard
 53 (39) Charles De Wulf
 54 (46) Raymond Seresia
 55 (46) Achiel Logghe
 56 (41) Achille Van Acker
 57 (11) Familio Chantrell
 58 (38) Antoon Jozef Witteryck
 59 (37) Henri Dobbelaere
 60 (38) Eugenius Lefebure
 61 (09) Alfons Wybo
 (15) Familio Anthony Trollope
 (34) Familio Philippe Chrétien Popp

eta|maldekstra|Belgaj militistaj tomboj

 Militista sekcio 
En aparta sekcio de la tombejo estas tomboj de belgaj kaj britaj soldatoj mortintaj dum la Unua kaj Dua Mondmilito.

eta|Germana monolito je Centra Tombejo de Bruĝo

 Germana Sekcio 
Ekde decembro 1914 ĝis 1956 la bruĝa tombejo ankaŭ havis germanan sekcion kun militmortintoj el la Unua Mondmilito. Ekde junio 1956 ĉiuj germanaj tomboj estis grupigitaj en Vladslo. Oktuna monolita memorŝtono, metita en la sekcio okaze de la inaŭguro je la 21-a de novembro 1915 tiam malaperis. Nur en 1984 ĝi revenis kaj nun troviĝas dekstre de la enirejo, apud la lapidarium.

eta|maldekstra|Tombejoj de Anthony kaj Thomas Trollope

 Brita Sekcio 
Dum la 19-a jarcento en Bruĝo loĝis multaj britaj familioj, ekzemple la familio Trollope. Iliaj tomboj troviĝas apud la lapidarium.

 Aliaj tombejoj en Bruĝo 
Ankaŭ en la partkomunumoj de Bruĝo (Assebroek, Dudzele, Sint-Andries, Sint-Kruis, Sint-Michiels kaj Sint-Pieters) estas tombejoj, plejofte tuj apud preĝejo, kun valoraj monumentoj.

Ekis projekto por faciligi la serĉadon de tomboj per geografia informsistemo (GIS). Jam funkcias por Dudzele kaj Sint-Michiels.

eta|Centra Tombejo de Bruĝo - Ekzemplo de reuzo de tombŝtono

 Reuzo de la tomboj 
En la tombejoj estas multaj valoraj monumentoj de mortintoj de kiuj ne plu estas familianoj. La urbo kapablas renovigi kaj konservi kelkajn, sed ne ĉiujn. Tial estis ellaborita proceduro, laŭ kiu privata persono povas transpreni por propra uzo tombon kies koncesio finiĝis. La nomo de la nova entombigito estas menciita tiamaniere ke la nomo de la antaŭa entombigito restas videbla (ekzemple skribante la nomon sur vitra plato).

 Eksteraj ligiloj 

 Centra Tombejo de Bruĝo en la Flandra Inventaro de la Nemovebla Heredaĵo
 GIS por tombejo de Sint-Michiels 
 GIS por tombejo de Dudzele 
 Urba fotokolekto (uzu serĉvortojn 'stedelijk kerkhof')

 Literaturo 
 Bob WARNIER & Albert CLARYSSE, Wandeling 2. De Brugse begraafplaats, Uitgaven West-Vlaamse Gidsenkring, Brugge, 2008 (Gvidlibreto por la tombejo)

Kategorio:Tombejoj en Belgio
Kategorio:Bruĝo