Radikpetroselo

{{Taksonomio
|nomo = radikpetroselo 
|koloro = lightgreen
|dosiero = Wurzelpetersilie Wurzel.jpg 
|priskribo de dosiero =  radikpetroselo (Petroselinum crispum subsp. tuberosum)
|dosiero larĝo = 240px
|regno = Plantoj Plantae
|regno2 = planto
|divizio = Angiospermoj Magnoliophyta
|klaso = dukotiledonuloj dicotyledones
|ordo = Apialoj  Apiales
|familio =Apiacoj    Apiaceae
|genro = Petroselo’’ Petroselinum 
|specio = P.  crispum’’’
| Taxon2_Rang      = 
|dunomo = Petroselinum crispum subsp. tuberosum 
|dunomo aŭtoritato =  (Mill.) Nym. & A.W.Hill         
|komunejo = 
}}
 eta|radikpetroselo sur foiro en BudapeŝtoRadikpetroselo''' (Petroselinum crispum subsp. tuberosum) estas subspecio de Petroselo (Petroselinum crispum) kun dikiĝinta, oblonga kaj pinta pivotradiko. Ĝi apartenas al la botanika familio de la  Apiacoj (Apiaceae).

 Priskribo 
Radikpetroselo estas dujara kaj frostrezista herba planto. La folioj de radikpetroselo tre similas al la folioj de la glata folipetroselo, sed estas pli grandaj. La pivotradiko estas blanka kun brunaj ringoj. Ĝi havas blankan karnon. Ĝi tre similas al la radiko de Pastinako, ĝi estas nur iomete pli maldika. La semo havas milgrajnpezon de  1,3 ĝis 3,0 g kaj sub bona kondiĉoj ĝi estas stokebla unu ĝis tri jaroj.. 

 Deveno kaj historio 
Radikpetroselo estis origine kultivata en la moderaj zonoj de Mez- kaj Nordeŭropo. Hodiaŭ ĝi estas kultivata tutmonde sur kampo aŭ en plantdomoj.

 Kultivado kaj rikolto 
Malfirmaj kaj tralaseblaj grundoj plej bonas por la kultivado kaj rikoltado. Oni dissemas en marto kaj aprilo. En la varmaj regionoj ĉirkaŭ la Mediteraneo pli bonas la dissemado en oktobro.S. A. Petropoulos, Effect of sowing date and cultivar on yield and quality of turnip-rooted parsley (Petroselinum crispum ssp. tuberosum), Journal of Food, Agriculture & Environment, Vol. 3 No. 2, 2005, S. 205–207 La semnombro estas ĉ. 350 semoj/g.M. Baladou et al., Persil racine Detail de Culture, aus: http://www.legumes.ch/, OCVCM, 2004 Daŭras de la dissemo ĝis la ĝermado 15–20 tagoj. Radikpetroselo ĝermas malrapide kaj neregule. Ekde la kresko de la radiko la planto bezonas relative multe da akvo.

 Stokado 
Nelavitaj la radikoj povas esti stokataj sub 2 °C same bone kiel karotoj; ĉe pli alta temperaturo la radikoj fariĝas spongecaj kaj perdas kvaliton.Bayerische Landesanstalt für Landwirtschaft, Merkblätter - Petersilie und Pastinake, 2005 Lavitaj ili estas stokeblaj ĝis tri semajnoj. Enmetita en humida sablo la radikoj konserviĝas ĝis ses monatoj.Merkblatt: Internetquelle http://www.lfl.bayern.de/mam/cms07/publikationen/daten/merkblaetter/p_20070.pdf  Wurzelpetersilie und Pastinake (PDF) LfL -  Bayerische Landesanstalt für Landwirtschaft, 10a Oktobro 2013, PDF; 257 kB

 Malsanoj kaj damaĝbestoj 
eta|egopodia folilaŭso
La radikpetroselo estas ofte atakata de la egopodia folilaŭso (Cavariella aegopodii). La damaĝinsekto estas la vektoro de virusoj. Ankaŭ la  karotmuŝo (Psila rosae) ŝatas la plantojn. La larvoj de la radikmuŝo murdas rustrobrunajn kavaĵojn en la tuberradiko. La fungoj Septoria, Alternaria'' kaj vera melduo faras makulojn sur la folio. Relative malofte engrunda radiknematodoj kaŭzas dikiĝon de la flankradikoj, kiu malhelpas la sorbado de akvo kaj la tuberoj malbone kreskas.R. Theiler et al., Fruchtfolge im Freiland-Gemüsebau, Agroscope FAW Wädenswil, 2005G. Crüger: Pflanzenschutz im Gemüsebau, 3. neu bearbeitete Auflage, ISBN 3-8001-5135-9, 1991, S. 101–103.E. Meyer et al.: Taschenbuch des Pflanzenarztes, 45. neu bearbeitete Folge, Landwirtschaftsverlag GmbH Münster-Hiltrup, 1996, S. 156–157

 Utiligado 
 Uzado en la kuirarto 
eta|lavita petrosela pivotradiko
La radikpetroselo havas intensivan, dolĉetan guston, simila al pastinako, sed pli forta. La gusto ankaŭ similas al tiu de  tubercelerio. La radikpetroselo estas uzata por spici supon kaj legom-unupotaĵon kaj ĝi estas ofte parto de la supverdaĵo. La pivotradikoj de la petroselo ankaŭ taŭgas por krudaĵsalatoj.

 Enhavosubstancoj 
Po 100 g freŝpezo de la radiko enestas 88 % akvo, 2,8 g proteino, 0,6 g graso, 2,3 g karbonhidratoj, 20 kcal energio, 39 mg kalcio, 12 mg natrio, 0,85 mg fero kaj 41 mg vitamino C.K. Herrmann: Inhaltsstoffe von Obst und Gemüse, Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart, 2001

 Referencoj 

Kategorio:Apiacoj
Kategorio:Spicoj
Kategorio:Legomoj