Akantacoj

La akantacoj () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo lamialoj (Lamiales). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 220 genrojn kaj preskaŭ 4000 speciojn. Ĝia tipa genro estas akantoakanto en PIV ĉe vortaro.net.

Ĝi estas grandparte tropika familio. Kun ĉ. 4000 specioj ĝi apspeciojas al la 12 plej specioriĉaj familioj de la angiospermoj (Magnoliopsida).

 Priskribo kaj ekologio 
eta|branĉoj kun dornoj de Anthacanthus nannophyllus.

 Habito kaj folioj 
Ili estas plej ofte multjaraj, malofte unujaraj herbaj plantoj; ekzistas ankaŭ malmultaj lignaj specioj, tiam temas pri duonarbustoj, arbustoj kaj malofte arboj . La plej multaj specioj kreskas surgrunde, sed ekzistas ankaŭ kelkaj epifitoj. Ili kreskas vertikale, horizontale aŭ grimpante, se ili estras volvantaj plantoj, tiam ili voliĝas laŭ la senco de la horloĝa montrilo. Avicennia havas aerradikojn . La tigoj aŭ branĉoj havas rondan aŭ eĝan kverprofilon ofte kun ŝvelitaj nodoj. . Kelkfoje ekzistas dornoj,kiuj formiĝas el reduktitaj folioj aŭ brakteoj .

La folioj sidas en bazaj rozetoj aŭ estas kontraŭstarantaj, malofte kontraŭstarantaj aŭ verticile ĉe la tigo. La folioj de unu foliparo povas estis samaj aŭ malsamaj. La foliplatoj estas plej ofte simplaj ĝis malofte dividitaj. La folioj havas (estas) pinatan aŭ retan nervuron. La folia surfaco povas havi glandajn punktojn. La folirandoj estas glataj, ondaj, noĉitaj dentaj aŭ segildentaj. Stipuloj ne ekzistas .

eta|detaloj de la floroj de Eranthemum pulchellum.
eta|fruktaro kunkapsulfruktoj de Acanthus balcanicus.

 Infloreskoj, floroj kaj florekologio 
La floroj estas malofte unuopaj, plej ofte ili staras plurope en densaj faskoj aŭ multope en finstarantaj aŭ flankstarantaj, spikaj, paniklaj, grapolaj, duakselaj cumaj infloreskoj. Po floro aŭ duaksela fasko ekzistas unu depende de la specio malgranda kaj verda aŭ granda kaj brile kolora brakteo. Ofte sub ĉiu floro estas du brakteoj, malofte ili mankas entute. La floroj aŭ havas aŭ ne havas tigojn.

La duseksaj floroj estas kvinnombraj aŭ pli aŭ malpli unusimetriaj. Malofte ekzistas kvar malofte kvin sepaloj, Ili kunskreskas je la bazo kaj finas en kvar, kvin, dek aŭ dudek kalikdentoj; Ĉe Thunbergia la kaliko estas glatranda kaj reduktita al glatranda kaj kalikforma ringo. La kvin petaloj estas plej ofte kunkreskinta al cilindroforma aŭ funelforma korolntubo. La korolloboj povas esti preskaŭ egalgrandaj aŭ la korolo estas dulipa aŭ malofte ubulipa kun tri korolloboj. La supera lipo estas preskaj glatranda ĝis duloba. La malsupra lipo estas triloba. La origine kvin stamenoj estas ĉiam reduktitaj al kvar aŭ du fekundaj stamenoj. Ili estas malpli longaj ol pli longaj ol la koroltubo. La filamentoj estas liberaj aŭ pare kunkreskintaj; nur ĉe Strobilanthes ĉiuj tri estas kunkreskinta ĉe la bazo. Ekzistas (nul ĝis) du aŭ tri staminodioj. Du karpeloj estas kunkreskintaj al dufaka epigina ovario. La maldika pistilo finas en funelforma stigmo aŭ du stigmaj branĉoj.

La florformulo estas: 

La specioj de la familio akantacoj ludas gravan ekologian rolon, ĉar la konstruo de la floroj akomodiĝis al diversaj polenigantoj. La polenigadon faras birdoj, ekzemple kolibroj kaj nektariniedoj, (ornitofilio) aŭ insektoj, ekzemple abeloj aŭ , tag- kaj noktpapilioj , (entomofilio) aŭ vespertoj (kiropterofilio). La transvivado de tiuj bestoj dependas de la oferto de nektaro kaj poleno. 

 Fruktoj kaj semoj 
La kapsulfruktoj staras ofte ĉe tigetoj kaj estas duklaba. Ili elĵetas eksplodsimile ofte nur malmulte da semoj. Malofte la fruktoj estas drupecaj. La surfaco de la semoj estas glata, kalva aŭ lanuga, kelkfoje kun higroskopaj triĥomojn, kiuj pligrandiĝas en humida stato.

eta|ilustraĵo de Aphelandra tetragona

 Enhavosubstancoj 
Ofte ekzistas zistolitoj (sed ne ekzemple ĉe Acanthus, Blepharis, Nelsonia, Ophiorrhiziphyllon, Staurogyne, Thunbergia), ili ekestis pere de akumulado de Silicia acido kaj kalcia karbonato .
La semoj enhavas oleojn, proteinojn kaj rezervan celulozon, sed verŝajne neniun amelon.
Gravaj enhavosubstancoj estas polifenoloj , volatilaj oleoj, heterozidoj , nevolatilaj izoprenoidaj kombinaĵoj kaj alkaloidoj .

 Utiligado 
 Kuracplantoj 
Kelkaj specioj estas kuracplantoj:
 mola akanto (Acanthus mollis)
 kalamego (Andrographis paniculata)
  Justicia vasica
  Hydrophila spinosa 

 Ornamplanto 
En tiu ĉi familio estas kelkaj genroj kaj specioj, kiuj taŭgas kiel ornamplantoj en parkoj ka ĝardenoj :
 Akanto
 Aphelandra: ekzemple  Aphelandra squarrosa 
 Barleria: ekzemple Barleria lupulina.
 Crossandra: ekzemple Crossandra infundibuliformis.
 Eranthemum: ekzemple Eranthemum pulchellum.
 Fittonien (Fittonia): ekzemple Fittonia albivenis.
 Justicia: ekzemple Justicia betonica, Justicia brandegeeana kaj Justicia carnea).
 Hemigraphis Hypoestes Odontonema Pachystachys: ekzemple Pachystachys lutea.
 Pseuderanthemum Ruellia: ekzemple Ruellia elegans, Ruellia simplex.
 Sanchezia: ekzemple Sanchezia parvibracteata.
 Thunbergia ekzemple [[Thunbergia alata]], Thunbergia erecta, Thunbergia laurifolia.
 Whitfieldia

Kiel akvariaj plantoj kelkaj specioj el la genro akvoamiko estas uzataj.

 Furaĝo 
La sudamerika specio Trichanthera gigantea havas multe da proteino kaj tial la planto povas esti uzata kiel furaĝo.

eta|tribo Acantheae: nomdonanta genro Akanto(Acanthus): mola akanto (Acanthus mollis): folioj kaj infloreskoj, la folioj estas grandparte kovrate de brakteoj
eta|tribo Acantheae: Crossandra infundibuliformis relative malofta ĉambroplanto
eta|tribo Barlerieae: Lepidagathis cuspidata
eta|tribo Justicieae: Fittonia albivenis (sin.: F. verschaffeltii):  la grundkovranto estas ŝatata ornamplanto, kiu estas ankaŭ uzata kiel ĉambroplanto.
eta|Tribus Acantheae: grandampleksa Afelandro (Aphelandra squarrosa), estas facilflegebla ĉambroplanto.
eta|tribo Justicieae: la „ĉambrolupolo“ (Justicia brandegeana, sin. : Beloperone guttata) estas ŝatata ĉambroplanto.
eta|tribo Justicieae: Pachystachys lutea estas ĉambroplanto
eta|tribo Justicieae: la Jakobinio (Justicia magnifica, sin. : Jacobinia magnifica), estas malofta ĉambroplanto.
eta|tribo Ruellieae: unusemetriaj floroj de Brillantaisia nyanzarum
[[Dosiero:Starr 071024-0372 Dyschoriste hygrophyloides.jpg|eta|tribo Ruellieae: Habito, folioj kaj floroj de Dyschoriste hygrophyloides]]
eta|tribo Ruellieae: Ruellia elegans uzata en la tropikoj kiel ornamplanto
eta|tribo Ruellieae: Sanchezia speciosa polenigita de Nektariniedoj (Arachnothera) .
eta| tribo Whitfieldieae: Habito, folioj kaj infloreskoj de Withfieldia elongata
eta|subfamilio Thunbergioideae: flugilhava tunbergio (Thunbergia alata) estas herba grimpplanto.
eta|subfamilio Thunbergioideae: Thunbergia grandiflora, ofta specio en tropikaj parkoj kaj ĝardenoj kunpluraj kultivaroj.
eta|subfamilio Avicennioideae: floro de ĝermanta avicenio (Avicennia germinans)

 Sistematiko 
La familio estis unue priskribita sub la nomo „Acanthi“ en 1789 de Antoine Laurent de Jussieu. tipogenro estas Akanthus L. . Specioj de Akantacoj Juss. estas: Avicenniaceae Miq., Justiciaceae Raf., Mendonciaceae Bremek., Meyeniaceae Sreem., Nelsoniaceae Sreem., Thunbergiaceae Lilja.

La tuta familio de la Akantacoj (Acanthaceae) estas dividita en kvar subfamilioj  kaj ĉ. 229 ĝis 250 genroj kun ĉ. 3500 ĝis 4000 specioj:
 subfamilio Acanthoideae Link: Estas plej ofte herbaj plantoj. Ekzistas plej ofte okulfrapaj brakteoj. La disvastigo estas tutmonda - ekzistas ĉ. dek genroj en la Nova Mondo kaj ĉ. dek genroj en la Malnova Mondo. Ĉi tie la kapsulfruktoj havas tigetojn. La subfamilio estas dividita en ses triboj kun ĉ. 217 ĝis 237 genroj kaj ĉ. 3220 specioj:
 Tribo Acantheae: la kvar stamenoj havas po unu tekon. Ĝi konsistas el ĉ. 20 ĝis 21 genroj kaj ĉ. 500 specioj:
 en la Malnova Mondo: Ili havas dulipajn florkorolojn. Ekzistas ĉ. dek genroj:
 Acanthopsis HARVEY: La ĉ. 64 specioj kreskas en Capensis.
 Akanto L. (sin. : Acanthodus RAF.): kun 20 ĝis 25 specioj en tropikaj kaj subtropikaj regionoj de la Malnova Mondo: Sudeŭropo, Afriko, suda Azio, sur la Malaja Insularo kaj en Aŭstralazio.
 Achyrocalyx R.BENOIST: La tri specioj nur kreskas en Madagaskaro.
 Blepharis JUSS.: La ĉ. 130 Specioj indiĝenas de Afriko trans la Araba Duoninsulo ĝis la suda Aziokaj Sudorientazio.
 Crossandra SALISBURY: La 50 ĝis 52 specioj venas el Afriko, Madagaskaro, Araba Duoninsulo kaj Hinda subkontinento.
 Crossandrella C.B.CLARKE: La du specioj venas el la tropika Afriko.
 Cynarospermum Vollesen: kun nur unu specio:
 Cynarospermum asperrimum (NEES) VOLLESEN: Ĝi venas el Hindio.
 Sclerochiton HARVEY: La 18 specioj devenas el la tropikaj kaj subtropikaj regionojn de la suda Afriko.
 Stenandriopsis S.MOORE: Tiu ĉi specioj apartenis ĝis nun al la genro Stenandrium Nees. La 17 specioj disvastiĝis en Afriko kaj Madagaskaro.
 Streptosiphon MILDBR.: Ĝi nur havas unu specion:
 Streptosiphon hirsutus MILDBR.: Ĝi estas el Tanzanio.
 En la Nova Mondo: Ĝi havas unulipajn florkorolojn. Ĉ, dek genroj:
 Aphelandra R.BR.: La ĉ. 180 specioj hejmiĝas de Meksiko ĝis Peruo, Bolivio kaj Argentino.
 Cyphacanthus LEONARD: nur havas unu specion:
 Cyphacanthus atopus LEONARD: Ĝi kreskas nur en Kolombio.
 Encephalosphaera LINDAU: La tri specioj disvastiĝas en Brazilo, Kolombio, Ekvadoro kaj Peruo.
 Geissomeria LINDL.: La ĉ. 15 specioj estas disvastigita en la Neotropiso, ĉefe en Brazilo.
 Holographis NEES: La ĉ. 16 specioj disvastiĝas en Meksikio.
 Neriacanthus BENTH.: La kvin specioj hejmiĝas en Panamo, Kolombio, Venezuelo, Ekvadoro kaj Peruo. Unu specio (N. purdieanus) kreskas en Jamajko.
 Orophochilus LINDAU: Ĝi nur havas unu specion:
 Orophochilus stipulaceus LINDAU: Ĝi hejmiĝas nur en Peruo.
 Rhombochlamys LINDAU: La du specioj venas el Kolombio.
 Salpixantha HOOK.: Ĝi entenas nur un specio:
 Salpixantha coccinea HOOK.: Ĝi nur indiĝenas en Jamajko.
 Stenandrium Nees: La 40 ĝis 50 specioj hejmiĝas en Florido kaj Teksaso, en Argentino kaj la Karibaj insuloj.
 Tribo Andrographidae:
 Ĝi entenas ĉ. sep genroj kun ĉ. 75 specioj:
 Andrographis WALL. EX NEES (sin. : Haplanthoides H.W.LI, Haplanthus NEES): La ĉ. 20 specioj hejmiĝas en la tropika kaj subtropika Azio, ekzemple:
 Andrographis paniculata (BURM.F.) WALL. EX NEES
 Cystacanthus T.ANDERSON
 Diotacanthus BENTH.
 Graphandra J.B.IMLAY: Ĝi nur havas unu specion:
 Graphandra procumbens J.B.IMLAY: Ĝi hejmiĝas nur en Tajlando.
 Gymnostachyum NEES: La ĉ. 30 specioj estas disvastigitaj en la tropika Azio.
 Haplanthodes KUNTZE: La ĉ. kvaar specioj venas el Hindio.
 Phlogacanthus NEES: La ĉ. 15 specioj estas disvastigitaj en la Orientaliso.
 Tribo Barlerieae:
 Ĝi havas ĉ. 14 genrojn kun ĉ. 420 speciojn:
 Acanthostelma BIDGOOD & BRUMMITT
 Acanthura LINDAU: Ĝi nur havas unu specion:
 Acanthura mattogrossensis LINDAU: Ĝi venas el Brazilo.
 Barleria L.: La 80 ĝis 120 ĝis 300 specioj hejmiĝas en tropikaj regionoj de Afriko kaj Azio, unu specio en la Neotropiso.
 Barleriola OERST.: La ĉirkaŭ ses specioj hejmiĝas sur la karaibaj insuloj.
 Borneacanthus BREMEK.: La ĉirkaŭ ses specioj nur hejmiĝas sur Borneo.
 Boutonia DC.: Ĝi nur havas unu specion:
 Boutonia cuspidata DC.: Ĝi nur hejmiĝas en Madagaskaro.
 Chroesthes BENOIST: La tri specioj indiĝenas en Ĉinio, Vjetnamio, Laoso, Birmo, Tajlando kaj Malajzio.
 Crabbea HARV.: La ĉirkaŭ 16 specioj hejmiĝas en Afriko.
 Golaea CHIOV.
 Hulemacanthus S.MOORE: la nur unu ĝis tri specioj indiĝenas en Novgvineo.
 Lasiocladus BOJER EX NEES: La ĉirkaŭ kvin specioj venas el Madagaskaro
 Lepidagathis WILLD.: Ĝi havas ĉirkaŭ 100 speciojn en tropikaj kaj suptropikaj regionoj tutmonde, precipe en la Paleotropiso.
 Pericalypta BENOIST: Ĝi nur havas unu specion:
 Pericalypta biflora BENOIST: Ĝi venas el Madagaskaro.
 Schaueriopsis CHAMPL. & I.DARBYSH.: Ĝi nur havas unu specion:
 Schaueriopsis variabilis CHAMPL. & I.DARBYSH.: Ĝi kreskas en la arbaroj de la okcidenta Kongobaseno en la orienta parto de la Demokratia Respubliko Kongo.
 Tribo Justicieae: Ĝi entenas t ĉirkaŭ 104 genroj kun pli ol 2000 specioj:
 subtribo Diclipterinae NEES: Ĝi havas ĉirkaŭ naŭ genrojn (elekto):
 Dicliptera JUSS.: Ĝi entenas ĉirkaŭ 150 specioj.
 Hypoestes SOL. EX R.BR.: La ĉirkaŭ 150 specioj estas disvastigitaj en la Malnova Mondo.
 subtribo Isoglossinae: Ĝi enhavas dek genron:
 Brachystephanus NEES (inklude Oreacanthus BENTH.): La ĉirkaŭ 24 specioj estas disvastigitaj en la tropika Afriko kaj Madagaskaro.
 Conocalyx BENOIST: Ĝi nur havas unu specion:
 Conocalyx laxus BENOIST: Ĝi venas el Madagaskaro.
 Forcipella BAILL.: La ĉirkaŭ kvin specioj disvastiĝis en Madagaskaro.
 Isoglossa OERST. (inklude de Strophacanthus LINDAU): La ĉirkaŭ 50 specioj hejmiĝas en Afriko, la Araba duoninsulo, Madagaskaro kaj Azio.
 Populina BAILL.: La du specioj venas el Madagaskaro.
 Ptyssiglottis T.ANDERSON: La ĉirkaŭ 33 specioj estas disvastigitaj de Sudorientazio ĝis Papua-Novgvineo.
 Kalbreyeriella LINDAU: La tri specioj hejmiĝas en Mezameriko kaj Kolombio.
 Razisea OERST.: La kvin specioj estas disvastigita de Meksikio trans Mezameriko ĝis Kolombio.
 Sphacanthus BENOIST: La du specioj hejmiĝas nur en Madagaskaro.
 Stenostephanus NEES (inklude Cylindrosolenium LINDAU, Habracanthus NEES, Hansteinia OERST., Kalbreyeracanthus WASSH., Syringidium LINDAU): Lae ĉirkaŭ 82 specioj estas disvastigitaj de Meksiko ĝis Bolivio.
 Ne en subtribo enordigita:
 Afrofittonia LINDAU: Ĝi nur konsistas el unu specion:
 Afrofittonia silvestris LINDAU: Ĝi kreskas en la tropika Orientafriko.
 Ambongia BENOIST: Ĝi entenas nur unu specion:
 Ambongia perrieri BENOIST: Ĝi venas el Madagaskaro.
 Angkalanthus BALF. F.: Ĝi havas nur unu specion:
 Angkalanthus oligophylla BALF. F.: Tiu ĉi endemio nur venas de Sokotro .
 Anisacanthus NEES: La ĉirkaŭ ok specioj estas disvastigitaj de Usono ĝis Meksiko.
 Anisotes NEES: La ĉirkaŭ 19 specioj hejmiĝas en la tropika Afriko kaj en Madagaskaro..
 Aphanosperma T.F.DANIEL: Ekzistas nur unu specion:
 Aphanosperma sinaloensis (LEONARD & GENTRY) T.F.DANIEL: Ĝi hejmiĝas en la nordokcidento de Meksiko.
 Ascotheca HEINE: Ĝi nur konsistas el unu specio:
 Ascotheca paucinervia (C.B.CLARKE) HEINE: Ĝi estas disvastigita en la tropika okcidenta Afriko.
 Asystasia BLUME: La ĉirkaŭ 40 ĝis 70 specioj estas disvastigitaj en la tropikaj ĝis subtropika regionoj de la Malnova Mondo, ekzemple:
 Asystasia gangetica (L.) T.ANDERSON
 Ballochia BALF. F: La tri specioj hejmiĝas sur Sokotro.
 Calycacanthus K.SCHUM.: Ĝi havas nur unu specion:
 Calycacanthus magnusianus K.SCHUM: Ĝi venas el Novgvineo.
 Carlowrightia A.GRAY: La ĉirkaŭ 25 specioj estas disvastigitaj de Usono ĝis Kostariko.
 Celerina BENOIST: Ĝi havas nur unu specion:
 Celerina seyrigii BENOIST: Ĝi hejmiĝas en Madagaskaro.
 Cephalacanthus LINDAU: Ĝi nur havas unu specion:
 Cephalacanthus maculatus LINDAU: Ĝi indiĝenas en Peruo.
 Chalarothyrsus LINDAU: Ĝi nur havas unu specion:
 Chalarothyrsus amplexicaulis LINDAU: Ĝi hejmiĝas en Meksikio.
 Chamaeranthemum  (Sin. : Chameranthemum Nees): La ĉirkaŭ kvar specioj loĝas en Neotropis.
 Chileranthemum OERST.: La du specioj hejmiĝas en Meksikio.
 Chlamydocardia LINDAU: La ĉirkaŭ kvar specioj estas disvastigita en la tropika Okcidentafriko.
 Chlamydostachya MILDBR.: Ĝi havas nur unu specion:
 Chlamydostachya spectabilis MILDBR.: Ĝi hejmiĝas en la tropika Orientafriko .
 Chorisochora VOLLESEN: De la tri specioj unu specio hejmiĝas en la suda Afriko kaj du specioj nur sur Sokotro.
 Clinacanthus NEES: La tri specioj hejmiĝas en Azio.
 Clistax MART. La du specioj hejmiĝas en Brazilo.
 Codonacanthus NEES: La du specioj estas disvastigitaj en orienta kaj suda Azio.
 Cosmianthemum Bremek.: La ĉirkaŭ dek specioj disvastiĝis en sudorienta Azio, precipe en Borneo.
 Cyclacanthus S.MOORE: La ĉirkaŭ 15 specioj estas disvastigita sur la azia kontinento, el tiuj ĉirkaŭ ok specioj en Ĉinio.
 Danguya BENOIST: Ĝi nur havas unu specion:
 Danguya pulchella BENOIST: Ĝi hejmiĝas en Madagaskaro.
 Dasytropis URB.: Ĝi nur havas unu specion:
 Dasytropis fragilis URB.: Ĝi nur kreskas en orienta Kubo sur serpentinroko.
 Dichazothece LINDAU: Ĝi nur havas unu specion:
 Dichazothece cylindracea LINDAU: Ĝi kreskas en orienta Brazilo.
 Dicladanthera F.MUELL.: La du specioj estas disvastigita en okcidenta Aŭstralio.
 Dicliptera JUSS. (sin. : Diapedium K.D.KOENIG): La ĉirkaŭ 100 specioj estas disvastigata en la tropikoj kaj moderaj klimatoj tutmonde.
 Filetia MIQ.: La ĉirkaŭ ok specioj hejmiĝas en Sumatro kaj la Malaja duoninsulo.
 Fittonien (Fittonia COEM.): la du specioj kreskas en Peruo.
 Glossochilus NEES: La du specioj hejmiĝas en la suda Afriko.
 Graptophyllum NEES: La ĉirkaŭ dek specioj estas disvastigataj en Aŭstralio kaj la sudokcidenta Pacifiko.
 Gypsacanthus E.J.LOTT ET AL.: Ĝi nur havas unu specion:
 Gypsacanthus nelsonii E.J.LOTT ET AL.: Ĝi hejmiĝas en Meksiko.
 Harpochilus NEES: La tri specioj venas el Brazilo.
 Henrya NEES: La du specioj estas disvastigataj en Mezameriko.
 Herpetacanthus NEES: La ĉirkaŭ dek specioj estas disvastigataj de Panamo ĝis Brazilo.
 Hoverdenia NEES: Ĝi nur havas unu specion:
 Hoverdenia speciosa NEES: Ĝi hejmiĝas en Meksiko- vor.
 Ichthyostoma HEDRÉN & VOLLESEN: Ĝi nur havas unu specion:
 Ichthyostoma thulinii HEDRÉN & VOLLESEN: Ĝi kreskas en sudorienta Etiopio kaj en Somalio vor.
 Isotheca TURRILL: Ĝi nur havas unu specion:
 Isotheca alba TURRILL: Ĝi nur hejmiĝas en Trinidado.
 Jadunia LINDAU: La unu aŭ du specioj nur kreskas en Novgvineo.
 Juruasia LINDAU: DLa du specioj estas disvastigata en Brazilo.
 Justicia L. (sin. : Adatoda ADANS., Adhatoda MILL., Calophanoides RIDLEY, Ecbolium KUNTZE non KURZ, Gendarussa NEES, Mananthes BREMEKAMP, Rhaphidospora NEES, Rostellaria NEES non C.F.GAERTNER, Rostellularia REICHENB.): Ĝi entenas ĉirkaŭ 600 ĝis 700 specioj (inklude Beloperone kaj Jacobinia; ne estas monofila) en tropikaj ka moderaj regionoj tutmonde, el tiuj 43 specioj en Ĉinio.
 Kudoacanthus HOSOK.: Ĝi nur havas unu specion:
 Kudoacanthus albonervosa HOSOKAWA: Ĝi hejmiĝas nur en Tajvano. Ĝi estas konata nur de malmultaj kolektoj kaj nur kreskas en la ĉiamverda plubvarbaro en alteco de 600 ĝis 700 m.
 Leptostachya NEES: Ĝi nur havas unu specion:
 Leptostachya wallichii NEES: Ĝi estas disvastigata en tropika Azio.
 Linariantha B.L.BURTT & R.M.SM.
 Mackaya HARV.: La tri specioj havas disjunkcian arealon en Himalajo kaj Sudafriko.
 Marcania J.B.IMLAY: Ĝi nur havas unu specion:
 Marcania grandiflora J.B.IMLAY: Ĝi hejmiĝas en Tajlando.
 Megalochlamys LINDAU: La ĉirkaŭ tri specioj hejmiĝas en la sudokcidenta Afrikokaj en Arabujo.
 Megalostoma LEONARD: Ĝi nur havas unu specion:
 Megalostoma viridescens LEONARD: Ĝi disvastiĝas en Mezameriko.
 Megaskepasma LINDAU: Ĝi nur havas unu specion:
 Megaskepasma erythrochlamys LINDAU: Ĝi disvastiĝas en Mezameriko.
 Melittacanthus S.MOORE: Ĝi nur havas unu specion:
 Melittacanthus divaricatus S.MOORE: Ĝi hejmiĝas en Madagaskaro.
 Metarungia BADEN: La tri specioj estas disvastigataj en Afriko.
 Mexacanthus T.F.DANIEL: Ĝi nur havas unu specion:
 Mexacanthus macvaughii T.F.DANIEL: Ĝi hejmiĝas en okcidenta Meksikio.
 Mirandea RZED.: La ĉirkaŭ ses specioj estas disvastigata en Meksikio.
 Monechma HOCHST.
 Monothecium HOCHST.: La tri specioj estas disvastigata en la tropika Afriko ĝis suda Hindio.
 Odontonema NEES: La ĉirkaŭ 26 specioj estas disvastigataj en la Neotropiso .
 Oplonia RAF.: La ĉirkaŭ 19 specioj hejmiĝas en la Neotropiso kaj en Madagaskaro.
 Pachystachys NEES: La ĉirkaŭ dekunu specioj estas disvastigataj en la Neotropiso.
 Pelecostemon LEONARD: Ĝi nur havas unu specion:
 Pelecostemon trianae LEONARD: Ĝi hejmiĝas en Kolombio.
 Peristrophe NEES: La ĉirkaŭ 40 specioj estas disvastigataj en tropikaj ĝis subtropikaj Azio, Afriko kaj Madagaskaro.
 Phialacanthus BENTH.: La ĉirkaŭ kvin specioj kreskas de la Himalajo ĝis la Malaja Duoninsulo.
 Phidiasia URB.: Ĝi nur havas unu specion:
 Phidiasia lindavii URB.
 Podorungia BAILL.: La ĉirkaŭ kvin specioj disvastiĝis nur en Madagaskaro.
 Poikilacanthus LINDAU: La ĉirkaŭ ses specioj estas disvastiĝintaj en la Neotropiso.
 Pranceacanthus WASSH.: Ĝi nur havas unu specion:
 Pranceacanthus coccineus WASSH.: Ĝi estas disvastiganta en la Amazona regiono de Brazilo.
 Pseuderanthemum RADLK.: Ĝi enhavas ĉirkaŭ 50 speciojn kun tuttropika disvastigo.
 Pseudodicliptera BENOIST: La du specioj nur hejmiĝas en Madagaskaro.
 Psilanthele LINDAU: Ĝi nur havas unu specion:
 Psilanthele eggersii LINDAU: Ĝi hejmiĝas en Ekvadoro.
 Pulchranthus V.M.BAUM ET AL.: La kvar specioj venas el Sudameriko.
 Rhinacanthus NEES: La ĉirkaŭ 25 specioj estas disvastigataj en la tropikaj ĝis subtropikaj regionoj de Afriko ka Azio.
 Ritonia BENOIST: La tri specioj hejmiĝas en Madagaskaro.
 Rungia NEES: La ĉirkaŭ 50 specioj estas disvastigataj en la tropikoj kaj subtropikoj de la Malnova Mondo.
 Ruspolia LINDAU: La ĉirkaŭ kvar specioj estas disvastigataj en la tropika Afriko.
 Ruttya HARV.: La ĉirkaŭ tri specioj troviĝas en Afriko, en Madagaskaro kaj en Jemeno.
 Salpinctium T.J.EDWARDS
 Samuelssonia URB. & EKMAN: Ĝi nur havas unu specion:
 Samuelssonia verrucosa URB. & EKMAN: Ĝi troviĝas nur en Hispaniolo.
 Sapphoa URB.: La du specioj troviĝas en Kubo.
 Schaueria NEES: La ĉirkaŭ ok kunsidoj estas disvastigataj en Brazilo.
 Sebastiano-schaueria NEES: Ĝi nur havas unu specion:
 Sebastiano-schaueria oblongata NEES: Ĝi troviĝas en Brazilo.
 Spathacanthus BAILL.: La tri specioj estas disvastigataj en Mezameriko.
 Sphinctacanthus BENTH.: Ĝi nur havas unu specion:
 Sphinctacanthus griffithii (T.ANDERSON)BENTH.: Ĝi estas disvastigata de nordorienta Hindio ĝis Birmo.
 Streblacanthus KUNTZE: La ĉirkaŭ sep specioj estas disvastigataj en Mezameriko.
 Tessmanniacanthus MILDBR.: Ĝi nur havas unu specion:
 Tessmanniacanthus chlamydocardioides MILDBR.: Ĝi nur troviĝas en orienta Peruo.
 Tetramerium NEES: La ĉirkaŭ 28 specioj troviĝas en Mezameriko.
 Thysanostigma J.B.IMLAY: La ĉirkaŭ du specioj troviĝas en suda Tajlando kaj la Malaja Duoninsulo.
 Trichaulax VOLLESEN: Ĝi nur havas unu specion:
 Trichaulax mwasumbii VOLLESEN: Ĝi troviĝas en Kenjo kaj Tanzanio.
 Trichocalyx BALF. F.: La du specioj estas endemioj sur Sokotro.
 Vavara BENOIST: Ĝi nur havas unu specion:
 Vavara breviflora BENOIST: Ĝi troviĝas en Madagaskaro.
 Xerothamnella : La ĉirkaŭ du specioj hejmiĝas en orienta Aŭstralio.
 Yeatesia SMALL: La ĉirkaŭ tri specioj disvastiĝis de la suda Usono ĝis nordorienta Meksiko- vor.
 tribo Ruellieae: la du sigmaj loboj estas neegalaj:
 Ĝi entenas ĉirkaŭ 44 genrojn kun ĉirkaŭ 750 specioj:
 Acanthopale C.B.CLARKE: La 7 ĝis 15 specioj estas disvastigataj en la Tropikoj de la Malnova Mondo.
 Apassalus KOBUSKI: La ĉirkaŭ tri specioj troviĝas en sudorienta Usono kaj la Karaibaj insuloj.
 Benoicanthus HEINE & A.RAYNAL: La du specioj troviĝas en Madagaskaro.
 Bravaisia DC.: La tri specioj troviĝas de Meksikio trans Mezameriko kaj Kubo ĝis Kolombio kaj Venezuelo.
 Brillantaisia P.BEAUV.: Ĝi havas ĉirkaŭ 20 speciojn, kiuj troviĝas en Afriko kaj Madagaskaro.
 Brunoniella BREMEK.: La ĉirkaŭ ses specioj troviĝas en Aŭstralio, Novgvineo kaj Novkaledonio .
 Calacanthus T.ANDERSON EX BENTH. & HOOK. F.: Ĝi nur havas unu specion:
 Calacanthus grandiflorus (DALZ.) RADLK.: Ĝi troviĝas en la Orientaliso.
 Dischistocalyx T.ANDERSON EX BENTH. & HOOK. F.: La ĉirkaŭ 20 specioj estas disvastigataj en Afriko .
 Duosperma DAYTON: La ĉirkaŭ 26 specioj disvastiĝis en Afriko.
 Dyschoriste NEES: Ĝi havas ĉirkaŭ 50 speciojn.
 Echinacanthus NEES: La ĉirkaŭ kvar specioj troviĝas en Hindio, Butano, Nepalo, Ĉinio (tri specioj) kaj Vjetnamio.
 Epiclastopelma LINDAU: La du specioj estas disvastigata en la tropika Orientafriko.
 Eranthemum L. (sin. : Daedalacanthus T.ANDERSON, Pigafetta ADANS., Upudalia RAF.): La ĉirkaŭ 15 specioj troviĝas en tropika ĝis subtropika Azio.
 Eremomastax LINDAU: Ĝi havas nur unu ĝis tri speciojn.
 Hemigraphis NEES
 Heteradelphia LINDAU: La du specioj estas disvastigata en tropika Okcidentafriko.
 Akvoamiko (Hygrophila R.BR., sin. : Adenosma NEES NON R. BR., Asteracantha NEES, Cardanthera BUCHANAN-HAMILTON EX BENTH. & J.D.HOOK., Hemiadelphis NEES, Kita A.CHEV., Nomaphila BLUME, Physichilus NEES, Polyechma HOCHSTETTER, Santapaua N.P.BALAKRISHNAN & K.SUBRAMANYAM, Synnema BENTHAM, Tenoria DEHNHARDT & GIORDANO NON SPRENGEL): La ĉirkaŭ 100 specioj troviĝas vaste en la tropikaj ĝis subtropikaj regionoj tutmonde. Estas ofte akvo- aŭ marĉplantoj.
 Ionacanthus BENOIST: Ĝi nur havas unu specion:
 Ionacanthus calcaratus BENOIST: Ĝi troviĝas en Madagaskaro.
 Kosmosiphon LINDAU: Ĝi nur havas unu specion:
 Kosmosiphon azureus LINDAU: ĝi troviĝas en tropika Okcidentafriko.
 Leptosiphonium F.MUELL.: Ĝi havas ĉirkaŭ 10 speciojn, kiuj hejmiĝas en Papuazio.
 Louteridium S.WATSON: Ĝi enhavas ĉirkaŭ dek speciojn; ili troviĝas de Meksikio ĝis Mezameriko.
 Lychniothyrsus LINDAU: Ĝi havas kvin speciojn, kiuj troviĝas en Brazilo.
 Mellera S.MOORE: La kvar ĝis kvin specioj estas disvastigataj en Afriko.
 Mimulopsis SCHWEINF.: La ĉirkaŭ 30 specioj troviĝas en Afriko kaj Madagaskaro.
 Pararuellia Bremek.: La ĉirkaŭ 10 specioj troviĝas en Sudorienta Azio kaj Ĉinio (kvin specioj).
 Petalidium Nees: La ĉirkaŭ 35 specioj estas disvastigataj en Afriko, en Himalajo kaj Karibujo.
 Phaulopsis WILLD.: La ĉirkaŭ 22 specioj estas disvastigataj de la tropika Afriko, orienta kaj suda Azio kaj Sudorientazio.
 Physacanthus BENTH.: La genro havas kvin speciojn, kiuj troviĝas en la tropika Afriko.
 Pseudoruellia BENOIST: Ĝi nur havas unu specion:
 Pseudoruellia perrieri (BENOIST) BENOIST: Ĝi troviĝas nur en Madagaskaro.
 Ruellia L.: La ĉirkaŭ 150 ĝis 300 specioj estas disvastigataj en la tropikaj ĝis moderaj regiono de la tuta mondo.
 Ruelliopsis C.B.CLARKE: La du specioj venas el Afriko.
 Sanchezia RUIZ & PAV.: Ĝi havas ĉirkaŭ 60 speciojn en la Neotropiso kun genrocentro en la nordaj Andoj.
 Satanocrater SCHWEINF.: La kvar specioj hejmiĝas en la tropika Orientafriko (Etiopio, Kenjo, Somalio). Unu specio ankaŭ atingas Okcidentafrikon.
 Sautiera DECNE.: Ĝi nur havas unu specion:
 Sautiera tinctorum DECNE.: Tiu ĉi endemio nur troviĝas sur Timoro.
 Spirostigma NEES: Ĝi nur havas unu specion:
 Spirostigma hirsutissima NEES: Ĝi troviĝas en Brazilo.
 Strobilanthes BLUME: La 250 ĝis 400 specioj estas disvastigataj en la tropika Azio, inter ili ĉirkaŭ 128 specioj en Ĉinio.
 Strobilanthopsis S.MOORE: La ĉirkaŭ kvin specioj troviĝas en la tropika Afriko.
 Suessenguthia MERXM.: La ĉirkaŭ ses specioj hejmiĝas en la Andoj de Peruo kaj Bolivio.
 Trichanthera KUNTH: Nur du specioj estas disvastigata en la norda Sudameriko .
 Trichosanchezia MILDBR.: Ĝi nur havas unu specion:
 Trichosanchezia chrysothrix MILDBR.: Ĝi troviĝas nur en orienta Peruo.
 Zygoruellia BAILL.: Ĝi nur havas unu specion:
 Zygoruellia richardii BAILL.: Ĝi hejmiĝas nur en Madagaskaro.
 Tribo Whitfieldieae:
 La tribo havas ĉirkaŭ ok genrojn kun ĉirkaŭ 31 specioj, kiuj disvastiĝas en tropika Afriko kaj Madagaskaro:
 Camarotea SCOTT-ELLIOT: Ĝi nur havas unu specion:
 Camarotea romiensis SCOTT-ELLIOT: Ĝi troviĝas en Madagaskaro.
 Chlamydacanthus LINDAU (kelkfoje en Theileamea BAILL.): La ĉirkaŭ kvar specioj hejmiĝas en tropika Orientafriko kaj Madagaskaro.
 Forcipella BAILL.: La ĉirkaŭ kvin specioj nur hejmiĝas en Madagaskaro.
 Lankesteria LINDL.: La ĉirkaŭ sep specioj troviĝas en tropika Afriko kaj en Madagaskaro.
 Leandriella BENOIST: La du specioj troviĝas nur en Madagaskaro.
 Theileamea BAILL. (kelkfoje en Chlamydacanthus LINDAU): Ĝi nur havas unu specion:
 Theileamea rupestris BAILL.: Ĝi troviĝas en Madagaskaro.
 Vindasia BENOIST: Ĝi nur havas unu specion:
 Vindasia virgata BENOIST: Ĝi troviĝas nur en Madagaskaro.		
 Whitfieldia HOOK. (sin.: Leiophaca LINDAU, Pounguia BENOIST, Stylarthropus BAILL.): La ĉirkaŭ dek specioj estas disvastigataj en tropika Afriko.
 Ne enordigitaj en tribo:
 Neuracanthus NEES (sin. : Leucobarleria LINDAU): De la ĉirkaŭ 32 specioj troviĝas 18 sur la afrika kontinento, la speciocentro estas orienta kaj nordorienta Afriko. En Arabujo troviĝas kvar specioj. En Madagaskaro ekzistas ses specioj. Kvar specioj hejmiĝas en la tropika Azio de Hindio ĝis Vjetnamio.
 subfamilio Nelsonioideae (NEES) SREEMADHAVAN (sin. : Nelsoniaceae SREEMADHAVAN):
 Ĝi havas nur (kvar ĝis) ses ĝis sep tropikajn genrojn kun ĉirkaŭ 170 specioj:
 Anisosepalum E.HOSSAIN: La ĉirkaŭ tri specioj venas el Mezafriko.
 Elytraria MICĤ.: La ĉirkaŭ kvin specioj troviĝas en la Tropikoj kaj Subtropikoj.
 Gynocraterium BREMEK. (Ĝi estis antaŭe en Staurogyne WALL.): Ĝi nur havas unu specion:
 Gynocraterium guianense BREMEK.: Ĝin oni nur konis de Gujano kaj Surinamo, sed ekzistas ankaŭ en Franca Gujano kaj la subŝtatoj Amazono kaj Pará de Brazilo.		
 Nelsonia R.BR.: Maksimume kvin specioj estas el la tropikaj Afriko, Azio, Aŭstralio kaj Sudameriko. Ili estas invadaj plantoj en multaj regionoj.
 Ophiorrhiziphyllon KURZ (Ĝi estis antaŭe engrupigita en Staurogyne WALL.)
 Saintpauliopsis STANER (Ĝi estis antaŭe engrupigita en Staurogyne WALL.). Ĝi nur havas unu specion:
 Saintpauliopsis lebrunii STANER: Ĝi troviĝas en Madagaskaro (provincoj Antsiranana, Fianarantsoa kaj Toamasina.		
 Staurogyne WALL.: Ĝi havas ĉirkaŭ 140 speciojn kun tutmonda disvastigo en la Tropikoj.
 Subfamilio Thunbergioideae KOSTELETZKY (sin.: Mendonciaceae BREMEKAMP, Thunbergiaceae LILJA): Ili plej ofte estas grimpplantoj. Ekzistas neniu brakteoj, sed ofte okulfrapaj kovrofolioj.
 Ĝi entenas ĉirkaŭ kvin genroj kun (150 ĝis) 170 specioj, kiuj estas ĉefe disvastigataj en la Neotropiso, Afriko kaj Madagaskaro malmultaj taksonoj troviĝas de Sudorientazio ĝis Malajzio.
 Anomacanthus R.D.GOOD: Ĝi nur havas unu specion:
 Anomacanthus congolanus (DE WILD. & T.DURAND) BRUMMITT: Ĝi estas disvastigata en la tropika Afriko kaj Madagaskaro.
 Mendoncia VAND.: La ĉirkaŭ 60 specioj estas disvastigataj en la Neotropiso, en Afriko kaj Madagaskaro..
 Meyenia NEES: Ĝi nur havas unu specion:
 Meyenia hawtayneana (WALL.) NEES: Ĝi hejmiĝas en Hindio kaj Srilanko.
 Pseudocalyx RADLK.: La ĉirkaŭ ok specioj troviĝas en la tropika Afriko.
 Thunbergia RETZ.: La pli ol 100 specioj troviĝas en la malnova mondo. Kelkaj specioj estas en multaj tropikaj regionoj invademaj.
 subfamilio Avicennioideae MIERS (sin. : Avicenniaceae ENDL.):
 Ĝ nur havas unu genron kun ok specioj. Kelkaj estas mangrovarboj. Ili troviĝas precipe en la tropikoj, parte ili la moderaj zonoj:
 Avicennia L.: La ĉirkaŭ ok specioj kreskas en mangrovaj marbordoj.

 Laŭ WFO kaj TPL 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (24 jun. 2020)Acanthaceae ĉe World Flora OnlineAcanthaceae ĉe The Plant List, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomojListo de plantoj baza ĉe Google Sheets:

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.
**genro akceptita en WFO sed ne en TPL. Tamen laŭ WFO, estas neniu akceptita specio en ĝi.

 Fontoj 
 Die Familie der Acanthaceae ĉe APWebsite.
 Yunfei Deng, Jia-qi Hu, Thomas F. Daniel, John Wood & John R. I. Wood: Flora of China Editorial Committee: Wu Zheng-yi, Peter H. Raven & Deyuan Hong. Acanthaceae. Flora of China. Cucurbitaceae through Valerianaceae, with Annonaceae and Berberidaceae. volumo 19. Science Press und Missouri Botanical Garden Press. Beijing kaj St. Louis. 2011 paĝoj 369-378. ISBN= 978-1-935641-04-9 Acanthaceae - Online | Typ= Gedrucktes Werk - Volltext-Online 
 Die Familie der Acanthaceae , die Familie der Avicenniaceae , die Familie der Nelsoniaceae  kaj die Familie der Thunbergiaceae ĉe DELTA von L. Watson & M. J. Dallwitz. 
 Lucinda A. McDade, Carrie Kiel, and Erin Tripp: Acanthaceae, 2009: Eintrag beim Tree of Life Projekt.
 Leslie Watson: Acanthaceae: Beschreibung in der Western Australian Flora, 2008.
 K. Vollesen: Acanthaceae (Part I). In: H. J. Beentje, S. A. Ghazanfar (eldonisto): Flora of tropical East Africa'', Royal Botanic Gardens Kew, 2008, p. 1–286.
 Erin Tripp, Ryan Stanfield: Acanthaceae Online Resource, 17. August 2011 

 Referencoj 
Erin Tripp, Ryan Stanfield: Acanthaceae Online Resource, 17. August 2011 
Lucinda A. McDade, Thomas F. Daniel, Carrie A. Kiel, Agneta Julia Borg: Phylogenetic placement, delimitation, and relationships among genera of the enigmatic Nelsonioideae (Lamiales: Acanthaceae). In: Taxon, Volume 61, Issue 3, 2012, S.637–651.
Yunfei Deng, Jia-qi Hu, Thomas F. Daniel, John Wood & John R. I. Wood: Flora of China Editorial Committee: Wu Zheng-yi, Peter H. Raven & Deyuan Hong. Acanthaceae. Flora of China. Cucurbitaceae through Valerianaceae, with Annonaceae and Berberidaceae. volumo 19. Science Press und Missouri Botanical Garden Press. Beijing kaj St. Louis, 2011, paĝoj 369-378. ISBN 978-1-935641-04-9 Acanthaceae - Online | Typ= Gedrucktes Werk - Volltext-Online 

Antoine Laurent de Jussieu: Genera Plantarum, 1789, S. 102-103 eingescannt bei biodiversitylibrary.org.
R. Hegnauer: Chemotaxonomie der Pflanzen: Dicotyledoneae: Acanthaceae - Cyrillaceae, Band 3, S. 43-48.
David John Mabberley: Mabberley’s Plant-Book. A portable dictionary of plants, their classification and uses. Cambridge University Press. tria eldono. 2008. ISBN = 978-0-521-82071-4 | Online = 
Lucinda A. McDade, T. F. Daniel & C. A. Kiel: Toward a comprehensive understanding of phylogenetic relationships among lineages of Acanthaceae s.l. (Lamiales). In: American Journal of Botany, Volume 95, Issue 9, 2008, S. 1136–1152: Volltext-PDF.
Lucinda A. McDade, T. F. Daniel, C. A. Kiel & K. Vollesen: Phylogenetic Relationships among Acantheae (Acanthaceae): Major Lineages Present Contrasting Patterns of Molecular Evolution and Morphological Differentiation. In: Systematic Botany, Volume 30, Issue 4, 2005, S. 834–862. Volltext-PDF. 
Lucinda A. McDade, T. Daniel, S. E. Masta & K. M. Riley: Phylogenetic relationships among the tribe Justicieae (Acanthaceae): Evidence from molecular sequences, morphology, and cytology. In: Annals of the Missouri Botanical Garden, Volume 87, Issue 4), 2000, S. 435-458.
Mariette Manktelow, Lucinda A. McDade, Bengt Oxelman, Carol A. Furness & Mandy-Jane Balkwil: The Enigmatic Tribe Whitfieldieae (Acanthaceae): Delimitation and Phylogenetic Relationships Based on Molecular and Morphological Data. In. Systematic Botany, Volume 26, Issue 1, 2001, S. 104–119: online bei JSTOR.
Erin A. Tripp, Siti Fatimah: Comparative anatomy, morphology, and molecular phylogenetics of the African genus Satanocrater (Acanthaceae). In: American Journal of Botany, Volume 99, Issue 6 2012, S. 967-982. 
Erin A. Tripp, Thomas F. Daniel, Siti Fatimah, Lucinda A. McDade: Phylogenetic Relationships within Ruellieae (Acanthaceae) and a Revised Classification In: International Journal of Plant Sciences
Volume 174, Issue 1, 2013, S. 97-137. 

Dominique Champluvier, Iain Darbyshire: Schaueriopsis: a new genus of Acanthaceae (Acanthoideae: Barlerieae) from the Democratic Republic of Congo, In: Plant Ecology and Evolution, Volume 145, Issue 2, 2012, S. 279-284. 

 Eksteraj ligiloj 

 Taxon in Suchmaske eingeben in der Flora do Brasil. 
 Acanthaceae bei Botany Department der University of Hawaii.

Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Akantacoj
Kategorio:Plantofamilioj
Kategorio:Ornamaj plantoj