Metamorfozo (botaniko)

Metamorfozo (greka: μεταμόρφωσις metamórphōsis, μετά metá „ĉe, kun“ , ĉi tie „trans“, μορφή morphḗ „formo“ → μόρφωσις mórphōsis „formigo“) estas la evolucia adaptiĝo de planto al siaj specifaj medi-kondiĉoj, ebligi la transvivon de la planto sub la specifaj kondiĉoj.

Dum la evolucio transformiĝis la bazaj organoj por plenumi la aldonajn taskojn. Nur la transpreno de la novaj aŭ aldonaj funkcioj fare de la bazaj organoj ebligas al la planto loĝatigi novajn vivareojn sur la tero. Tiuj morfologiaj ŝanĝoj kondutas dum la evolucio al la formriĉeco de la planta regno.

Tiu transformiĝo de la tri bazaj organoj de la planto radiko, tigo kaj folio oni nomas en la botaniko metamorfozoj. Oni distingas inter radik-, tigo- kaj foli-metamorfozoj.Adrian D. Bell: Illustrierte Morphologie der Blütenpflanzen. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart, 1994, ISBN 3-8252-8089-6.Adrian D. Bell: Plant form - an illustrated guide to flowering plant morphology. Timber press, Portland - London, 2008, ISBN 978-0-88192-850-1.

 Metamorfozoj ĉe la radiko 
Jenaj radikmetamorfoj oni povas distingi:
 deponaj radikoj (depona pivotradiko kaj tuberaj radikoj) estas rezervaĵaj organoj de la planto
 aerradikoj estas supergrundaj nebranĉitaj radikoj ĉe kelkaj tropikaj plantoj. Funkcias por sorbado de akvo
 adherradikoj por ebligi al plantoj grimpi ĉe arboj aŭ muroj
 suĉradiko aŭ haŭstorio por elsuĉi aliajn plantojn (ĉe parazitoj)
 stilzradikoj ĉe mangrovoj
 spirradikoj ĉe mangrovoj
eta|220px|stizradikoj ĉe mangrovoj en Porto-Riko.

 Metamorfozoj ĉe la tigo 
Jenaj tigmetamorfozoj estas distingeblaj:
 rizomo horzontale kreskanta subgrunda tigo kun mallongaj internodaĵoj
eta|rizomo (kun tigo) de la bambuospecio Phyllostachys bambusoides.
 bulbo, ekzemple ĉe cepo
 tubero tiga tubero, hipokotila tubero, subgrunda tigotubero ĉe terpomoj
 grimpotigo, ĉiro
 volviĝanta tigo
 stolono
 tiga dorno
 sukulenta tigo
 plataj ŝosoj nome filokladio, platikladio

 Metamorfozoj de la folio 
 foliĉiro
 folidorno
 sukulenta folio
 kaptofolioj ĉe karnovoraj plantoj
 urnofolio, urnoforma folio
eta|urnofolio
 altfolio brakteo, sepsto
 florfolio: sepalo, petalo, stameno, pistilo

 Literaturo 
 Johann Wolfgang Goethe: Versuch die Metamorphose der Pflanzen zu erklären, Carl Wilhelm Ettinger, Gotha 1790
 Well, Ernst. F.: Kleines Repetitorium der Botanikmem. Memeldono, Kolonjo 1988

 Referencoj 

Kategorio:Botaniko