Batalo de Kalipolis

[[Dosiero:Dardanelles map.png|maldekstra|eta|
La Batalo de Kalipolis aŭ Batalo de Gallipoli, konata ankaŭ kiel Dardanela Batalo, aŭ Batalo de Çanakkale (en turka Çanakkale Savaşı), estis batalo (aŭ pli precize milita kampanjo) de la Unua Mondmilito kiu okazis ĉe la duoninsulo GallipoliGelibolu en nuntempa Turkio. en la Otomana Imperio inter la 25a de aprilo 1915 kaj la 9a de januaro 1916. 

Disvolviĝo
Tiu duoninsulo formas la nordan bordon de Dardanelo, nome markolo kiu havigas marvojon al kio tiam estis la Rusia Imperio, nome unu el la Aliancanoj dum la milito. Cele al sekurigi ĝin, la aliancanoj de Rusio, nome Britio kaj Francio, lanĉis ŝipan atakon sekvitan de amfibia elŝipigo sur la duoninsulo kun la eventuala celo kapti la tiama otomanan ĉefurbon Konstantinopolo (nuntempa Istanbulo).Aspinall-Oglander, 1929, pp. 51–52 La ŝipa atako estis kontraŭpelita, post ok monatoj de luktado, kun multaj mortoj ambaŭflanke, dum ankaŭ la terkampanjo malsukcesis kaj la invadaj trupoj devis retiriĝi al Egiptio.

La kampanjo estis unu el plej grandaj otomanaj venkoj dum la milito kaj ĉefa malvenko por la aliancanoj. En Turkio, ĝi estas konsiderata kiel difina momento en la nacia historio: fina klopodo en defendo de la patrolando dum la Otomana Imperio ekfalis. La lukto formis la bazon por la Milito por Turka Sendependiĝo kaj por la fondo de la Respubliko Turkio ok jarojn poste sub Mustafa Kemal Atatürk, kiu dekomence elstariĝis kiel komandanto ĉe Kalipolis.

Aliflanke, la kampanjo estas ofte konsiderita kiel markigo por la nasko de la nacia konscio en Aŭstralio kaj Novzelando kaj la dato de elŝipiĝo, nome la 25a de Aprilo, estas konata kiel "Anzac Day" (ANZAC-tago). Ĝi restas la ĉefa grava rememoro de militaj perdoj kaj de veteranoj en tiuj du landoj, eĉ pli ol la Remembrance Day (Armistica tago, kiu estas la memortago pri militfina tago de la unua mondmilito).Dennis et al, 2008, pp. 32, 38.Lewis, Balderstone, Bowan, 2006, p. 110.McGibbon, 2000, p. 198.

Vidu ankaŭ
 La akvodivenisto
 ANZAC

Referencoj

 Literaturo 





 Eksteraj ligiloj 

 Gallipoli  Original reports from The Times
 Map of Europe  during the Gallipoli Campaign at omniatlas.com
 Battle of Gallipoli animated battle map  by Jonathan Webb



Kalipolis
Kategorio:Historio de Turkio
Kategorio:Nov-Zelando en la Unua Mondmilito
Kalipolis
Kalipolis
Kategorio:1915 en Aŭstralio
Kategorio:1915 en Nov-Zelando
Kategorio:1915 en la Otomana_Imperio
Kategorio:1916 en Aŭstralio
Kategorio:1916 en Nov-Zelando
Kategorio:1916 en la Otomana_Imperio