Yandex Tradukilo

Yandex Tradukilo aŭ Yandex Tradukisto () estas senpaga reta maŝintradukilo kreita de la retenterpreno Yandex. Ĝi estas lanĉita en 2011 kaj kapablas traduki vortojn kaj frazojn al kelkaj dekoj da lingvoj.

 Historio 

La  estis lanĉita beta-versio de la servo. Ĝi sciis traduki de la angla aŭ ukraina al la rusa kaj inverse.

La  aperis movtelefona aplikaĵo por iPhone.

La  en aplikaĵo por iPhone ekfunkciis reĝimo de eksterreta tradukado por kio necesis anticipe elŝuti datumojn por respektivaj lingvoj (unue temis pri tradukoj al la rusa kaj reen el la angla, germana, franca, itala kaj hispana). Samjare aperis aplikaĵo por Windows Phone. La  aperis API de Yandex Tradukilo, ebliginta al la kompanioj senpage integri ĝin je siaj servoj.

La  ekfunkciis tradukado por la tatara lingvo. La  en la ruslingva Vikipedio ekfunkciis aŭtomata tradukado de la paĝoj el la anglalingva Vikipedio, publikigotaj en tiu rusa. La traduko okazas danke al API de Yandex Tradukilo, kiun Yandex transdonis al Vikipedio senpage kaj sen limigoj laŭ nombro de la lingvoj. Korektoj, kiujn la uzantoj faros en la tradukitaj tekstoj, estas uzataj de la sistemo por plibonigi la servon.

La  ekfunkciis tradukado de la sindara lingvo — ĝi estis skribata per tengvaro. La  estis aldonita la udmurta lingvo. La  en la retversio ekfunkciis tradukado de bildoj — en movtelefona versio kaj aplikaĵoj por iOS kaj Android tiu ebleco aperis iom pli frue.

La  aperis dialoga reĝimo, ebliganta rekte interpreti voĉan konversacion.

La  estis aldonita la ĉuvaŝa lingvo. Preparante ĝian aldonon helpe de entuziastoj oni kolektis dum unu jaro 250 mil ekzemploj, ĉar en Interreto paralelaj tekstoj estis tre malmultaj. Por instrui artefaritan neŭroreton oni kreis tuttjurkan modelon, kiu lernis traduki al la rusa samtempe el la azera, baŝkira, tatara, kazaĥa, kirgiza, turka, uzbeka kaj ekde tiam ankaŭ el la ĉuvaŝa, uzante paralelajn tradukojn de la Kurano kaj Biblio. Sed instruado de la maŝintradukilo postulas multe da tekstoj, do oni komencis kadre de teknologio back-translation traduki iel tiel el la rusa al la ĉuvaŝa altkvalitajn tekstojn зщr krei ĉuvaŝajn paralelaĵojn, uzotajn kiel ekzemploj por tradukado el la ĉuvaŝa al la rusa. Por eviti lernadon de malbonaj ekzemploj oni markis fuŝajn tradukaĵojn kadre de teknologio tagged back-translation, do la neŭroreto lernis atenti ilin (pun intended) kaj malfidi.

 Tradukado de teksto 
Origine estis uzata statistika maŝintradukado, sed en septembro 2017 oni aldonis artefaritan neŭran reton (ANR), do la tradukon plenumis ambaŭ modeloj post kio algoritmo surbaze de metodo de maŝinlernado en CatBoost  komparas ilin kaj elektas pli kvalitan. Avantaĝo de ANR estas kompleksa traktado de la teksto, kio faras la tradukaĵon pli unueca kaj natura. Statistika modelo pli bone ekmemoras kaj tradukas maloftajn kaj komplikajn esprimojn.

 Tradukado de parolo 

Ekde septembro 2019 eblas traduki la parolon forme de dialogo. La tradukilo montras la tradukaĵon ankaŭ forme de teksto, do oni povas montri ĝin al kunparolanto, korekti aŭ aŭdigi denove. La dialogoj estas konservataj en la memoro. La rekonado kaj sintezado de la voĉo okazas surbaze de teknologio Yandex.SpeechKit kun uzo de neŭra reto, instruita surbaze de grandaj tekstokorpusoj.

 Tradukado de bildoj 
En aprilo 2021 en Yandex Retumilo aperis ebleco traduki la tekstojn en bildoj. La retumilo serĉas tekston sur la bildo, sendas ĝin al la tradukilo kaj poste prezentas sur la bildo. Se la tradukita teksto estas grave pli longa ol la originala, ĝi aperas en aparta fenestreto kiu malfermiĝas se ŝovi la musmontrilon al la bildo.

 Tradukado de video 

En septembro 2021 ekfunkciis voĉtradukado de videoj de la angla al la rusa. Oni povas fari tion en Yandex Retumilo (en Windows, macOS, Linux, iOS и Android) kaj en poŝtelefonoj surbaze de Anrdoid (en Yandex Retumilo) kaj iOS (en aplikaĵo Yandex Tradukilo). La tradukaĵo aŭdeblas en du voĉoj — vira kaj ina, tiu lasta estas de virtuala asistanto Alisa. La origina sontrako estas mallaŭtigata. Tradukeblas videoj el YouTube, Vimeo kaj aliaj popularaj platformoj. En novembro 2021 aldoniĝis la franca, hispana kaj germana.

La tradukado okazas en kelkaj etapoj. Se mankas subtitoloj la tradukilo kreas ilin surbaze de voĉrekono. Se la subtitoloj haveblas, la tradukilo analizas ilian devenon: la aŭtomataj estas ignorataj, la manfaritaj estas uzataj. Poste neŭra reto ordigas ilin, forigante rubaĵojn, aldonante interpunkciajn signojn kaj distribuante la vortojn laŭ sencaj segmentoj. Ĝi ankaŭ aldonas informon pri genro de la parolanto de ĉiu vorto (viro/ino), kio influas voĉon kaj gramatikan genron en kiu okazos la respektiva parolo. Post la voĉigo la tradukilo kongruigas la videon kaj la voĉigitan tekston, se necese mallongigante paŭzojn inter vortoj kaj akcelante parolritmon.

 Lingvoj 
Tuj post sia apero la tradukilo funkciis nur por 3 lingvoj: rusa, angla kaj ukraina.

En 2017 funkcias tradukilo por 94 lingvoj:

 Afrikansa
 Albana
 Amhara (β)
 Angla
 Araba
 Armena
 Azera
 Baŝkira (β)
 Belorusa
 Bengala 
 Birma (β)
 Bosna
 Bulgara
 Cebua
 Ĉeĥa
 Dana
 Esperanto
 Estona
 Eŭska
 Finna
 Franca
 Galega
 Germana
 Greka
 Guĝarata
 Haitia kreola
 Hebrea
 Hindia
 Hispana
 Hungara
 Indonezia
 Irlanda
 Islanda
 Itala
 Japana (β)
 Java
 Jida
 Kannada
 Kartvela
 Kataluna
 Kazaĥa
 Kimra
 Kirgiza (β)
 Kmera
 Korea
 Kosa (β)
 Kroata
 Latina
 Latva
 Laŭa (β)
 Litova
 Luksemburga
 Makedona
 Malagasa
 Malaja
 Malajala
 Malta
 Maoria
 Marata
 Herbeja maria (β)
 Montara maria (β)
 Mongola (β)
 Nederlanda
 Nepalia
 Ĉina
 Norvega
 Panĝaba
 Papiamento (β)
 Persa
 Pola
 Portugala
 Rumana
 Rusa
 Serba
 Sindara (α)
 Sinhala
 Skotgaela
 Slovaka
 Slovena
 Sunda
 Svahila
 Sveda
 Tagaloga
 Taĝika (β)
 Taja
 Tamila (β)
 Tatara (β)
 Telugua
 Turka
 Udmurta (β)
 Ukraina
 Urdua
 Uzbeka (β)
 Vjetnama

 Vidu ankaŭ 
 Google-Tradukilo

 Referencoj 

Kategorio:Maŝintradukado
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2011
Tradukilo