Universitato de Debrecen

Universitato de Debrecen, latine ’’Universitas Debreceniensis,’’ hungare Debreceni Egyetem apartenas al la plej grandaj ŝtataj universitatoj en Hungario, kie instruas 1700 pedagogoj kaj lernas 30 000 studentoj.

 Historio 
Historio de la universitato komenciĝis neoficiale en 1538. Tiam oni establis reformitan kolegion, kiu seninterrompe funkciis. Ĝis 1797 la instrua lingvo estis la latina lingvo, poste la hungara. En 1912 oni kreis reĝan sciencan universitaton el la kolegio, ĝi funkciis kun 3 fakultatoj. En 1918 la nova konstruaĵo ekfunkciis. La universitato prenis la nomon István Tisza en 1921. La nun videbla konstruaĵo estis establita en 1932. Dum la socialismo la universitato prenis la nomon Lajos Kossuth, krome novaj konstruaĵoj, fakultatoj kreiĝis. La nuna formo kun 8 fakultatoj datiĝas ekde 2000.

Ĝi estiĝis la 1-an de januaro 2000, per kunfandiĝo de Scienca Universitato Lajos Kossuth, de Medicinscienca Universitato de Debrecen, de Agrarscienca Universitato de Debrecen kaj de Pedagogia Altlernejo István Wargha (de Hajdúböszörmény).

 La plej gravaj fakultatoj 
 juro
 medicino
 filozofio
 ekonomio
 informado
 agronomio

 Famuloj de la kolegio (elekto) 

 Endre Ady, poeto (1877–1919)
 János Arany, poeto (1817–1882)
 Margit Balog, pastro (1956-)
 Dezső Baltazár, kalvinana episkopo (1871–1936)
 Zoltán Bóna (pastro) (1956-)
 Ézsaiás Budai, profesoro, teologo (1766–1841)
 Mihály Csokonai Vitéz, poeto (1773–1805)
 Pál György Demény, demografo
 Sámuel Diószegi, botanikisto (1760–1813)
 Károly György Rumy, juristo
 Mihály Fazekas, verkisto, botanikisto (1766–1828)
 Lajos Hőke, historiisto
 Ferenc Kölcsey, poeto (1790–1838)
 György Komáromi Csipkés, teologo
 József Lengyel (kalvinana pastro)
 György Maróthi, matematikisto (1715-1744)
 György Martonfalvi Tóth, rektoro
 László Miskolczi (pentristo)
 Zsigmond Móricz, verkisto (1879–1942)
 Ádám Pálóczi Horváth, poeto (1760-1820)
 János András Segner, hungara-germana kuracisto
 Manó Szaplonczay, kuracisto
 Miklós Udvarhelyi, teatrestro
 István Cserőháti Kovács, pentristo
 István Pál (violonisto)
 István Vántus, komponisto

 Elektitaj studentoj de la universitato 

 Erzsébet Abaffy, lingvisto
 Péter Balczó, operkantisto
 Ottó Eiben, antropologo
 László Filep, matematikisto
 Aurél Gábor, kuracisto
 István Hoffmann, lingvisto
 Zsuzsanna Izsvák, genetikisto
 Éva Jakab Tóth, kemiisto
 Menyhért Kéri, meteologo
 Lajos Molnár (ministro)
 Norbert Németh, kuracisto
 Sándor János Petőfi, lingvisto
 Alfréd Rényi, matematikisto (1921–1970)
 János Sőregi, muzeestro
 Magda Szabó, verkisto (1917–2007)
 Zoltán Trócsányi (fizikisto)

 Iamaj studentoj, poste instruistoj (elekto) 

 György Balla
 Zoltán Tibor Balogh, matematikisto
 Dénes Berényi (fizikisto)
 Aladár Beznák
 Zoltán Borsy
 László Csiba
 Miklós Dede
 István Dobos
 Béla Gróf
 István Hoffmann
 Gábor Hollósi
 Andor Kertész
 Béla Márkus
 József Mórik
 Zsolt Páles
 Zoltán Papp
 Erzsébet Rózsa
 János Sarkady
 Pál Sümegi
 Vilma Széky
 Barna Szénássy
 János Szöllősi
 István Török (teologo)
 Zoltán Trócsányi (fizikisto)
 Tibor Vályi-Nagy

 Instruistoj (elekto) 

 Sándor Arany
 Zoltán Bókay
 László Csaba
 Lajos Dávid (matematikisto)
 Gyula Elischer
 István Fenyő (kritikisto)
 Béla Gyires
 János Horváth (mikrobiologo)
 Tivadar Huzella
 József Jelitai
 Gyula Kenézy
 Aladár Kettesy
 Katalin Lévai
 György Mándy
 János Nemeskéri
 György Orbán (fizikisto)

 Vidu ankaŭ 
 Ekonomia Akademio (Debrecen)

 Fontoj 



Kategorio:Debrecen
Kategorio:Universitatoj de Debrecen