Georgo de Trebizondo

Georgius Trapezuntius (1395-1486) (naskiĝis en Kreto, en la 4-a de aprilo 1395 - mortis en Romo, en la 12-a de aŭgusto 1486) estis bizanca humanisto, aristotela filozofo, latinisto, helenisto kaj filologo, unu el la pioniroj de la Itala Renesanco. Li plenumis gravan rolon en la disvastigado de la greka lingvo en Italio kaj en la tradukoj de la grekaj klasikaĵoj. En filozofio, li kontribuis akramaniere, kvankam ne ortodokse, al la debatoj inter la platonismo kaj la aristotelismo. Sagaca, brila, klera, granda oratoro, tamen, lia freneza aroganteco kondukis lin al kruela misuzo de lia inteligenteco, kaj ofte al malfeliĉo, necesbezono kaj ekzilo.

 Biografio 
Laŭ kelkaj fontoj, li venis al Venecio, invitite de la humanisto Francesco Barbaro ĉirkaŭ 1430 por esti lia sekretario; laŭ aliaj fontoj, li alvenis al Venecio por partopreni en la Koncilio de Florenco inter 1438 kaj 1439.

Li studis la latinan kun Vittorino da Feltre (1378-1446)Personensuche kaj post tri jaroj li komencis instrui Latinan Beletron kaj Retorikon. Li estis renoma profesoro - inter liaj disĉiploj elstariĝas la granda hispana humanisto Alfonso de Palencia (1424-1492)La Web de las Biografías - tradukisto de Aristotelo, kaj tio vekis la atenton de la papo Nikolao la 5-a, granda admiranto de la filozofo, kiu invitis lin kiel lia persona sekretario.

Sed, aliflanke, Georgo estis granda kritikisto de Platono en sia broŝuro "Comparatio Aristotelis Platonis", kaj tio rezultis en akra respondo de Bazilo Besariono. La indignoondo levita kontraŭ si mem kaŭze de lia broŝuro, lin devigis fuĝi al Italio, kie li serĉis protekton de Alfonso la 5-a, kiu lin akceptis en sia napola kortumo.

Post nemulte da tempo, li alvenis al Romo, kie li publikigis latinan gramatikon, kiu fariĝis renoma. Ĝi estis kvazaŭ aktualigita versio de la klasika gvidlibro de la latina gramatikisto PriscianoPrisciano estis aŭtoro de la verko "Institutiones grammaticae".. Aliflanke, iu antikva traktato pri la principoj de la greka retoriko konkeris al li grandan rimarkindecon, eĉ flanke de siaj antaŭaj kritikistoj, kiuj agnoskis lian kvaliton. Malgraŭ sia erudicio, li morti ege mizere, en Romo, en 1486.

 Verkoj 

 Latinaj verkoj 
 Rhetorica, Libri V, Venecio, 1470
 De Octo Partibus Orationis ex Prisciano Compendium, Milano, 1472
 De Artificio Ciceronianae Orationis pro Q. Ligario, Venecio, 1477
 Commentarius in Philippica Ciceronis, Venecio
 Dialectica, Strasburgo, 1509
 Comparationes Philosophorum Platonis et Aristotelis, Venecio, 1523
 De Antisciis in quorum Rationem Fata sua rejiscit, Venecio, 1525
 Cur Astrologorum Judicia plerumque falluntur, Venecio, 1525
 Expositio in illud "Sii eum volo manere donce veniam", Bazelo, 1543
 In Claudii Ptolemaei Centum Sententias Commentarius, Kolonjo, 1544
 Acta Beati Andreae Chii, Kolonjo, 1618

 Tradukaĵoj 
 Eusebius Pamphili de Praeparatione Evangelica a Giorgio Trapezuntio traductus, Venecio, 1470
 Joannes Chrysostomus super Matthaeum, Kolonjo, 1487
 Rhetoricorum Aristotelis ad Theodecten Libri Tres, Lepsiko, 1503
 Opus insigne Beati Patris Cyrilli, patriarchae Alexandriae in Evangelicum Joannis, Parizo, 1508 (Vol I-IV e vol. IX-XII). I vol. V-VIII eldonisto Jodocus Clichtoveus
 Joannis Chrysostomy de Laudibus et Excellentia Sancti Pauli Homiliae quatuor per Georg. Trapezuntium e Graeco traductae, Lepsiko, 1510
 Praeclarum Opus Cyrilli Alex. qui Thesaurus nuncupatur, Parizo, 1513
 Almagesti Ptolemaei Libri XIII, Venecio, 1515
 Sti Gregorii Nysseni De Vitae Perfectione, sive Vita Moysis, Vieno, 1517
 Sti Basilii Magni adversus Apologiam Eunomii Antirrehticus, Libri V, Romo, 1526
 Historia Sanctorum Barlaam et Josaphat, Bazelo, 1548

 Literaturo 
 Enciclopedia Italiana
 Personensuche
 Virtual International Authority File
 Reference book for Medieval Studies 
 CERL Thesaurus
 Chalmer's Biography

 Vidu ankaŭ 
 Manuel Chrysoloras (1355-1415)Personensuche
 Guarino Veronese (1370-1460)
 Francesco Barbaro (1390-1454)
 Θεόδωρος Γαζῆς (1398-1475)
 Βασίλειος Βησσαρίων (1403-1472)
 Ιωάννης Ἀργυρόπουλος (1415-1487)
 Georg von Peuerbach (1423-1461)
 Regiomontanus (1436-1476)

 Referencoj 

Kategorio:Grekaj humanistoj
Kategorio:Bizancaj filozofoj
Kategorio:Tradukistoj el la greka lingvo
Kategorio:Tradukistoj al la latina lingvo
Kategorio:Grekdevenaj italoj
Kategorio:Bizancanoj
Kategorio:Venecianoj
Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio:Helenistoj
Kategorio:Kopiistoj