Martin Heinrich Klaproth

Marteno Henriko Klaproth (1743-1817) (n. en Wernigerode, , en la 1-a de decembro 1743 - m. en Berlino, , en la 1-a de januaro 1817) estis germana kemiisto kiu malkovris la uranion (1789), zirkonionIt's elemental, kaj cerionCerio:It's elemental, studis kaj rekonis la TitanionTitanio:It's elemental , la StroncionStroncio:It's elemental kaj la TeluronTeluro:It's elemental. En 1810, li okupis la unuan katedron de Kemio en la Universitato de Berlino. Lia filo, Julius Heinrich Klaproth (1783–1835) estis fama orientalisto kaj lingvisto.

 Biografio 
Dum granda parto de sia vivo, li aktivis kiel apotekisto. Post sinsekve ofici kiel asista farmaciisto en Kedlinburgo, Hanovro, Berlino kaj Dancigo li venis al Berlino, en 1771, okaze de la morto de Valentin Rose la Maljuna (1736-1771), kiel administranto de liaj negocoj, kaj en 1780, li starigis vendejon proprakoste en la sama urbo, kie ekde 1782 li oficis kiel asista farmaciisto en la Ober-Collegium MedicumLa Porkuracista-kirurga kolegio de Berlino ekzistas ekde la jaro 1685.. En 1787, li nomumiĝis profesoro pri kemio de la Prusa Reĝa Artilerio, kaj okaze de la universitatofondo, en 1810, li elektiĝis profesoro pri kemio. Li mortis en Berlino, dum la novjara tago, en 1817. Klaproth estis elstara siaepoka kemiisto en Germanio.

Zorgema kaj konscia laboranto, li multon faris por plibonigi kaj sistemigi la procezojn pri analiza kemio kaj mineralogio, kaj lia estimo por la kvantizaj metodoj faris lin unu el la plej konvinkaj adeptoj de la Lavxuaziera doktrino ekster Francio. Klaproth trovis la elementon titanion en la erco rutiloRutilo estas mineralo komponita ĉefe de Duoksido de Titanio aŭ TiO2., en 1791, kredinte ke temis pri nova eltrovo, tamen, William Justin Gregor (1761-1817) jam estis malkovrinta ĝin, trovinte la metalon en alia malsimila erco, la ilmenitoLa Ilmenito estas magneta oksido de fero kaj titanio aŭ FeTiO3., antaŭe al la studo de Klaproth, kvankam en la sama jaro. Li unue malkovris la uranion dum li analizis la mineralon peĉblendonUraninito aŭ peĉblendo kies kemia formulo estas la trioksido de uranio aŭ UO3., ankaŭ konata kiel uraninito. Krom tio, studante la zirkonolitonZirkonolito: CaZrTi2O7., li malkovris la zirkonion (1789), kaj difinis la uranion kaj la zirkonion kiel malsamaj elementoj, kvankam li ne sukcesis akiri ilin en la pura metalstato. Li ankaŭ klarigis la komponiĝon de sennombraj substancoj kiu ĝis tiam estis tute nekonitaj, inkludante kombinaĵojn de la ĵus agnoskitaj elementoj, kiel Teluro, Stroncio, Cerio kaj Kromio.

Liaj dokumentoj, pli ol ducent entute, estis kunigitaj en liaj du verkoj Beiträge zur chemischen Kenntnis der MineralkörperKontribuaĵoj por la konado de la minerala korpo. (5 volumoj, 1795–1810) kaj Chemische Abhandlungen gemischten InhaltsKemia trataĵo kun miksita enhavo. (1815). Li ankaŭ publikigis Chemisches Wörterbuch (1807–1810), kaj alia reviziita eldono de Handbuch der Chemie (1806) far Friedrich Albrecht Carl Gren (1760-1798)Allgemeine Deutsche Biographie. Gren estis la plej granda defendanto de la ekzisto pri la flogistona teorioLa flogistona teorio starigita de la alĥemiisto Johann Joachim Becher (1635-1682), en 1667..

En 1795, li elektiĝis Membro kaj protektanto de la Reĝa Societo kaj eksterlanda membro de la Reĝa Akademio de Sciencoj en Svedio. La lunkratero Klaproth estis nomita liaomaĝe.

 Elektita verkaro 
 Observations relative to the mineralogical and chemical history of the ... - 1747
 Beiträge zur chemischen Kenntniss der Mineral-Körper (6 volumoj, 1793-1810)
 Chemische Untersuchung des Hippoliths - 1801
 Systematisches Handbuch der gesammten Chemie - 1806
 Chemisches Wörterbuch (Kemia vortaro, 4 volumoj, 1807-10, 1815-19)
 Beiträge zur chemischen Kenntniss der Mineralkörper.  - 1810
 Chemische Abhandlungen gemischten Inhalts - 1815
 Chemische Untersuchung des Marekanits - 1816

 Literaturo 
 Encyclopaedia Britannica
 NNDB
 Encyclopedia of Earth 
 Biography 
 It's elemental 
 Chemistry about 
 TodayInScience
 Find a grave
 Enciclopedia Italiana

 Vidu ankaŭ 

 Kemio
 Listo de kemiaj elementoj laŭ atomnumero
 Listo de kemiaj elementoj laŭ nomo
 Listo de kemiaj elementoj laŭ simbolo
 Perioda tabelo
 Valentin Rose, la Maljuna (1736-1771)Personensuche
 Franz-Joseph Müller von Reichenstein (1740-1825)
 William Justin Gregor (1761-1817)
 Wilhelm Hisinger (1766-1852)
 Berzelius (1779-1848)
 Julius Heinrich Klaproth (1783–1835) Personensuche
 Eugène-Melchior Péligot (1811-1890)

 Referencoj 

Kategorio:Germanaj kemiistoj
Kategorio:Teknologia Universitato Berlino