Giovanni Pisano

Giovanni Pisano (naskiĝinta proksimume 1250 en Pizo; mortinta post 1314verŝajne en 1318, komparu Valerio Ascani kaj G. Jászai en Sieno) estis itala oraĵisto, bildgisisto, skulptisto kaj arĥitekto.

 Vivo 
Pisano, filo kaj lerninto de Niccolò Pisano, kiu komence laboris sub sia patro pri la predikejo de la katedralo je Sieno kaj pri la Fontane Maggiore en Perugia, kunverkis ekde 1290 la skulpturojn de la fasado de la katedralo je Orvieto, en kiu sin unuan fojon manifestas la subjektiva elemento strebanta al individuigo de itala plastiko. Ŝajnas, ke je ĉi tiu verko germanaj skulptistoj influis lin kaj kondukis lin al pli profunda elformado de la sentomomento. Proksimume 1300 Pisano produktis en Pistojo la predikejon de Sankta Andreo same kiel la pelvon por benita akvo en Sankta Johano. Inter 1302 kaj 1311 ekestis la predikejo en la katedralo de Pizo.
eta|rekta|Fasado de la katedralo de Sieno
Por la preĝejo Sankta Dominiko en Perugia Pisano verkis en 1305 la monumenton de papo Benedikto la 11-a (pintgabla niĉo kun ŝtonĉerko). Lia lasta grava verko estis la tombomonumento de iu Scrovegno en la Kapelo de la Skrovenjoj je Padovo. El liaj madonostatuoj la plej eminenta estas Madonna del Fiore ĉe la dua suda portalo de la katedralo de Florenco. Kiel arĥitekto li konstruis de 1278 ĝis 1283 la tombejon de Pizo same kiel la preĝejojn Sankta Maria de la Dorno; la baptopreĝejon li ekipis per gotikaj gabloj kaj tabernakloj.

Ekde 1286 ĝis 1289 li konceptis la fasadon de la katedralo de Sieno, kiu fariĝis modelo por tiu de Orvieto de lia lerninto Lorenzo di Maitano. Ankaŭ oni atribuas al li la alikonstruon de la katedralo de Prato, aparte la Kapelo de la Ĉintolo devus esti lia verko. Lia kunlaboro je la finkonstruado de la preĝejo Sankta Paŭlo ĉe la Bordo de l’Arno estas verŝajna. En skulptarto kiel en arĥitekturo li malfermis novan tendencon, kiu disvastiĝis en tuta Italujo. Siajn figurojn, kiuj montras plej fortan esprimon, li faris portantoj de vere religiaj sentoj. Liaj bildotemoj sekvis esence la tradicion, sed li estis la unua, kiu enkondukis virinajn alegoriojn same kiel starantajn madonojn en la italan skulptarton. Ankaŭ li fariĝis konata pro sia marmorteĥniko. Kiel arĥitekto li aliĝis al gotika arĥitekturo. Ankaŭ kiel oraĵisto kaj medalisto li elstaris. In den des Giorgio Vasari mencias lin kune kun lia patro en sia verko Vite.Giorgio Vasari: Le vite dei più eccellenti pittori, scultori e architetti. Newton Compton Editori, Romo 2010, ISBN 978-88-541-1425-8, p. 127 sj.

 Literaturo 
 Joachim Poeschke: Die Skulptur des Mittelalters in Italien, Band 2: Gotik. Hirmer Verlag, Munkeno 1998, ISBN 3-7774-8400-8.
 Valerio Ascani: GIOVANNI Pisano. En: Mario Caravale (eldoninto): Dizionario Biografico degli Italiani (DBI). volumo 56 (Giovanni di Crescenzio–Giulietti), Istituto della Enciclopedia Italiana, Romo 2001.
 G. Jászai: GIOVANNI PISANO. En: Enciclopedia dell’Arte Medievale (1995)

 Eksteraj ligiloj 

 Selekta listo de verkoj de Pisano Giovanni de Fondazione Zeri de la universitato de Bolonjo

 Referencoj 

Kategorio:Italaj skulptistoj
Kategorio:Italaj arkitektoj
Kategorio:Pizo
Kategorio:Naskiĝintoj en la 13-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 14-a jarcento