Duetila etero

Etoksietano
 Duetila oksidoKemia formuloC4H10OPubChem-kodo3282ChemSpider kodo3168CAS-numero-kodo 60-29-7 Fizikaj proprecojAspektosenkolora likvaĵoOdoroakra kaj dolĉecaMolmaso74.12 g mol−1SmilesCCOCCDenseco0.7134 g/cm3 ()Viskozeco0.224 cP ()Refrakta indico ĝisFandopunkto (; 156.8 K)Bolpunkto (; 307.8 K)Ekflama temperaturo (ujo fermita)Vaporpremo 440 mmHg ()
 586 hPa ()Solvebleco Akvo:69 g/L 
 etanolo: tute miksebla
 Kloroformo: tute miksebla
 Karbinolo: tute miksebla
 HCl: (en akvo) miksebla: Mortiga dozo (LD50)1250 mg/kg (buŝe, muso)GHS etikedigo de kemiaĵojGHS Damaĝo-piktogramoGHS SignalvortoDamaĝaGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo ( kaj 100 kPa)

La etoksietano aŭ duetila etero ankaŭ estas konata kiel sulfata etero pro sia produktado-metodo, malgraŭ ke ne estas sulfuro ene. Ĝia molekula formulo estas C4H10O (ekde ĝia nomo pro enesto de du etilaj grupoj C2H5-) kaj ĝia struktura formulo estas CH3CH2-O-CH2CH3. La difino etero aplikiĝas al la malplena spaco, kaj tiu nomo atribuiĝas al tiu substanco pro la granda volatileco de la etila etero. Ĝi estas senkolora, kutime uzata kiel solvaĵo, kaj en la pasinteco ĝi uziĝis kiel ĝenerala anestezilo. Ĝiaj narkotaj proprecoj estas konataj ekde la antikveco kaj oni scias ke ĝi kaŭzas dependecon. Tiun simptomon oni nomas "eteromanio".

 Historio 
La etero eble estis kreita de Jābir ibn Hayyān (721-815), en la oka jarcento, aŭ de Ramon Lullo (1232-1315), en 1275, malgraŭ ke ne ekzistas samtempa evidenteco de tiu fakto. Ĝi estis unue sintezita en 1540 far Valerius Cordus (1515-1544), kiu nomis ĝin dolĉa vitrioloOleum dulce vitrioli.. Tiu difino devenas de la maniero kiel li akiris tiun substancon pere de distilado de miksaĵo de etanolo kaj sulfata acido, kiu tiam estis konata kiel vitriololeo, kaj pro ties medicinaj proprecoj. Ĉirkaŭ la sama epoko, Paracelsus (1493-1541) malkovris la analgeziajn proprecojn de la etero en kokinoj. La nomo etero estis kreita de la alkemiisto August Sigmund Frobenius (1727-1741), en 1729.

 Uzoj 
La etero estas ĉefe uzata kiel solvaĵo en la produktado de celulozaj plastaĵoj kiel la celuloza acetato. La duetila etero posedas altan cetanan indeksonLa cetana indekso estas indikilo de la brulrapido de la dizelolea brulaĵo. inter 85-90 kaj uzatas kiel sparkiga fluidaĵoSparkiga fluidaĵo estas uzata por helpi la ekfunkcion de la motoroj kun interna brulado. Ĝenerale tiu eka brulaĵo estas la duetila etero pro ties tre malalta memsparkiga temperaturo 160oC aŭ 320oF., miksita kun petrola distilaĵaro por la benzinaj aŭ dizelaj veturiloj, dank'al ties alta volatileco kaj malalta brulpunkto. Pro la samaj kialoj ĝi ankaŭ estas uzata kiel komponanto en la brulmiksaĵo de la modeloj de motoroj kun fajreco laŭ karburilpremado.

 Anestezaj aplikoj 
En la 16-a de oktobro 1846, William Morton (1819-1868) partoprenis en publika prezentado por demonstri la anestezajn efektojn de la duetila etero, en la amfiteatro EterdomoLa amfiteatro de la eterkupolo, en Bostono., en Bostono. Tamen, Crawford Long (1815-1878) estas agnoskita ke li private demonstris la uzon de la etero kiel ĝenerala anestezilo en kirurgio, al kelkaj oficistoj en la usona subŝtato Georgio, ĉirkaŭ la 30-a de marto 1842, kaj Long publike demonstris la uzon de la etero kiel porkirurga anestezilo plurfoje antaŭ ol 1846. La britaj kuracistoj jam sciis pri la anestezaj proprecoj de la etero ĉirkaŭ 1840, tiam kiam ĝi estis preskribita kune kun la opio. Kelkfoje, la duetila etero antaŭe uziĝis anstataŭ la kloroformo pro ties pli alta terapeŭtika indeksoTerapeŭtika indekso estas la rilato inter la terapeŭtikaj agentoj efike agantaj kun tiuj kaŭzantaj morton aŭ toksecon, en studoj faritaj kun homoj kaj bestoj., tio estas, ĝi prezentas pli bonajn rezultojn inter la rekomendita dozo kaj toksaj efektoj de la superdozado.

 Vidu ankaŭ 

 Referencoj 

Kategorio:Esteroj
Kategorio:Ĝeneralaj anesteziloj
Kategorio:Anesteziloj
Kategorio:Solviloj