Niĝeria Enlanda Milito

250px|eta|Foto de infano suferanta kombinon el kvaŝiorkoro kaj marasmo dum malsatego ĉe rifuĝejo dum la milito.
La Niĝeria Enlanda Milito, konata ankaŭ kiel Biafra Milito, 6a de julio 1967 – 15a de januaro 1970, estis etna kaj politika konflikto kaŭzita de klopodita secesio de la sudorienta provinco de Niĝerio kiel mem-proklamita Respubliko Biafro. La konflikto estis la rezulto de ekonomiaj, etnaj, kulturaj kaj religiaj kontraŭstaroj ĉefe inter la Haŭsoj de nordo kaj la Igboj de sudorienta Niĝerio. Dum la ĉirkaŭ du kaj duono da jaroj de milito, ĉirkaŭ 1 milionoj da civiluloj mortiĝis pro malsatego kaj luktado. La milito famiĝis pro malsatego en kelkaj el la sieĝataj regionoj dum la milito, kaj sekvaj plendoj pro genocido ĉefe fare de la Igboj majoritataj en la regiono.

 Historio 
Biafro deklaris sian sendependecon de Niĝerio. En 1966 oficiroj faris puĉon. Enugu iĝis ĉefurbo. La loĝantoj estis precipe igboj. Nur 4 afrikaj landoj kaj Haitio agnoskis la landon. En 1967 Niĝerio atakis Biafron. Dum la militado la loĝantoj ne ricevis manĝaĵojn; la malsato ŝokis la mondon, kiam disvastiĝis kaj populariĝis fotoj de nudaj geinfanoj havantaj ŝvelajn ventrojn. Pro la konstanta militado mortis pli ol 1 miliono da personoj. En 1970 la ŝtato ĉesis kaj iĝis parto de Niĝerio.

 Kronologio 
Kronologio de la Niĝeria Enlanda Milito:Atlas Geográfico Universal y de Chile, Océano, 2001, Barcelona, Ana Biosca, Daniel Torras & María Villalba, pp. 278. ISBN 84-494-1132-7.
 1967
 30-a de aprilo: Biafro proklamis sian sendependecon.
 19-a de majo: La niĝeria armeo konkeris Port Harcourt ĉe la Niĝera Delto.
 6-a de junio: Atako niĝeria por rekonkeri Biafron, komenco de la milito.
 11-a de aŭgusto: La biafra kontraŭatako sukcesis kapti Benin-urbon.
 16-a de aŭgusto: Proklamo de la Respubliko Benina fare de la biafranoj.
 22-a de septembro: La niĝerianoj rekaptis Benin-urbon.
 4-a de oktobro: El la nordo la niĝerianoj sukcesis konkeri Enuguon.
 18-a de oktobro: La niĝerianoj sukcesis konkeri Kalabaron.
 1968
 22-a de marto: La niĝerianoj sukcesis konkeri Onitsha.
 28-a de aŭgusto: La niĝerianoj sukcesis konkeri Aba.
 18-a de septembro: La niĝerianoj sukcesis konkeri Ogoja, en la nordo de Biafro, kaj Owerri, en ties centro.
 1969
 22-a de aprilo: Umuhaia falis en povo de la niĝerianoj, kiuj perdos ĝin tuj poste.
 26-a de aprilo: Biafranoj elpelis la niĝerianojn el Owerri.
 23-a de julio: Onitsha estis rekaptita fare de la biafraj trupoj.
 1970
 15-a de januaro: Kapitulaco de la biafranoj en Umuhaia. Fino de la milito.

 Notoj 

 Bibliografio 
 Shadows : Airlift and Airwar in Biafra and Nigeria 1967–1970, de Michael I. Draper (ISBN 1-902109-63-5)
 On Wings of War: My Life as a Pilot Adventurer, de Jan Zumbach
 Warfare of the 20th Century, de Christopher Chant; Chartwell Books, 1988.
 The Nigerian Revolution and the Biafran War, de Alexander A. Madiebo; Fourth Dimension Publishers, 1980.
 Surviving the Iron Curtain: A Microscopic View of What Life Was Like, Inside a War-Torn Region de Chief Uche Jim Ojiaku, ISBN 1-4241-7070-2; ISBN 978-1-4241-7070-8 (2007)
 Ejibunu, Hassan Tai: Nigeria´s Delta Crisis: Root Causes and Peacelessness  – European University Center for Peace Studies Research Papers: Issue 07/07, Stadtschlaining 2007
 Instability and Political Order: Politics and Crisis in Nigeria, Billy Dudley, Ibadan University Press, 1974
 There Was a Country, de Chinua Achebe; Penguin Press, 2012. (ISBN 978-1-59420-482-1)

 Eksteraj ligiloj 
 Mapo de la Niĝeria Enlanda Milito
 Niĝeria Enlanda Milito (Biafra), 1967–1970 
 The Nigerian Civil War – Marcus Garvey 
 Wole Soyinka and the Nigerian Civil War 
 Biafra-Nigeria Civil War Documentary BBC-Fighting a War without Guns 
 The Nigerian Civil War: Causes, Strategies, And Lessons Learnt
 Short history and assessment of the MFI-9B "MiniCOIN" in Biafran air force service
 Nicknames, Slogans, Local and Operational Names Associated with the Nigerian Civil War
 Quick Kill in Slow Motion: The Nigerian Civil War
 A view of blunders in the Nigerian strategy
 The Nigerian Civil War: Causes, Strategies, And Lessons Learnt 
 Biafran Genocide on the Combat Genocide Association website


Kategorio:Biafro
Kategorio:Militoj de sendependeco
Kategorio:Konfliktoj en 1960-1969
Kategorio:Konfliktoj en 1970
Kategorio:Enlandaj militoj
Kategorio:1960-1969 en Afriko
Kategorio:1970 en Afriko