Thomas Bartholin

Thomas Bartholin (1616-1680) (* Kopenhago, en la 20-a de oktobro 1616 - Kopenhago, en la 4-a de decembro 1680) estis dana kuracisto, anatomo, matematikisto kaj teologo.

Li estas fame konata dank'al la malkovro de la limfa sistemoLa limfa sistemo estas kompleksa reto da vaskuloj kaj etaj strukturoj nomataj limfaj nodetoj, kiuj transportas la limfan fluidaĵon aŭ limfon el la histoj al la sangocirkula sistemo. en homoj kaj la plibonigoj pri la teorio pri anestezio per refreŝiĝado, la unua kiu science ĝin priskribis.

Thomas Bartholin devenis el familio kiu famiĝis dank'al ties pioniraj sciencistoj, kie dekdu el ili fariĝis profesoroj en la Universitato de Kopenhago. Tri generacioj el la familio Bartholin faris signifoplenajn kontribuaĵojn al anatomia scienco kaj medicino en la 17-a kaj 18-a jarcentoj: la patro de Bartholin, Caspar Bartholin, la Maljuna (1585-1629), sia frato Rasmus Bartholin (1625-1698) kaj sia filo Caspar Bartholin, la Juna (1655-1738). La filo de Bartholin, Thomas Bartholin, la Juna (1659-1690) fariĝis profesoro en la Universitato de Kopenhago kaj pli malfrue nomumiĝis reĝa antikvaĵisto kaj sekretario de la reĝaj arkivoj.

Caspar Bartholin, lia patro, publikigis la unuan kolekton da anatomiaj verkoj en 1611. Ĉi-laboro pli malfrue estis pligrandigita, ilustrita kaj reviziita de Thomas Bartholin, fariĝinte la modelan referencon pri anatomio. Lia filo majstre aldonis ĝisdatigojn rilate al la teorio pri sangocirkulado de Harvey kaj la limfa sistemo. En 1644, Bartholin vizitis la botanikiston Pietro Castelli (1574-1662)New Advent, en Mesino.

En 1663, li aĉetis bienon en Hagestedgård, kiu bruliĝis en 1670, detruinte lian bibliotekon, kie ruiniĝis multaj el liaj manuskriptoj. La reĝo Kristiano la 5-a nomumis lin kiel lia privata kuracisto aldone al signifoplena salajro kaj liberigis la bienon de impostaro kiel repago por la perdoj. En 1680, la sano de Bartholin malboniĝis, la bieno estis vendita, kaj li revenis al Kopenhago, kie li mortis. Li estis sepultita en la Preĝejo de Nia Sinjorino.

 Verkoj 

 Historiarum anatomicarum rariorum centuria I et II. Amsterdam: Apud Johannem Henrici, 1641. Segunda edição 1654 (priskribo pri la anatomiaj strukturoj kaj ties klinikaj konsekvencoj, inkluzivante priskribojn kaj ilustraĵojn de malnormalaj kaj normalaj strukturoj).
 De unicornu. Padovo, 1645.
 De lacteis thoracis in homine brutisque nuperrime observatis. Hafniae (Kopenhago), M. Martzan, 1652 (unua priskribaĵo pri la toraksa dukto).
 Vasa lymphatica nuper hafniae in animalibus inventa et hepatis exsequiae. Hafniae (Kopenhago), Petrus Hakius, 1653.
 Vasa lymphatica in homine nuper inventa. Hafniae (Kopenhago), 1654.
 Historarium anatomicarum rariorum centuria I-VI. Kopenhago, 1654-1661.
 Anatomia. The Hague. Ex typographia Adriani Vlacq, 1655.
 Dispensarium hafniense. Kopenhago, 1658.
 De nivis usu medico observationes variae. Accessit D. Erasmi Bartholini de figura nivis dissertatio (verkita en asocio kun Rasmus Bartholin).
 Typis Matthiase Godichii, sumptibus Petri aubold, 1661 (inlkudas la unuan priskribaĵon konatan pri anestezio pere de refreŝiĝado).
 Cista medica hafniensis. Kopenhago, 1662.
 De pulmonum substantia et motu. Kopenhago, 1663.
 De insolitis partus humani viis. Kopenhago, 1664.
 De medicina danorum domestica. Kopenhago, 1666.
 De flammula cordis epistola. Kopenhago, 1667.
 Orationes et dissertationes omnino varii argumenti. Kopenhago, 1668.
 Carmina varii argumenti. Kopenhago, 1669.
 De medicis poetis dissertatio. Hafinae, apud D. Paulli, 1669.
 De bibliothecae incendio. Kopenhago, 1670.
 De morbis biblicis miscellanea medica. Frankfurto ĉe Majno, D. Paulli, 1672.
 Acta medica et philosophica. 1673-1680

 Literaturo 
 Personensuche
 WorldCat Identities
 Virtual International Authority File
 Bibliothèque Nationale de France
 Encyclopedia.com
 Bonhams
 Early Modern Letters online
 National Library of Australia

 Vidu ankaŭ 
 Gaspare Aselli (1581-1626)Personensuche
 Caspar Bartholin, la Maljuna (1585-1629)Personensuche
 Olaus Wormius (1588-1654)Personensuche
 Simon Pauli la Juna (1603-1680)Personensuche
 Franciscus Sylvius (1614-1672)Personensuche
 Jean Pecquet (1622-1674)Personensuche
 Olof Rudbeck (1630-1702)
 Holger Jacobsen (1650-1701)Personensuche
 Caspar Bartholin, la Juna (1655-1738)Personensuche
 Thomas Bartholin, la Juna (1659-1690)Personensuche
 Rasmus Bartholin (1625-1698)Universitato de Sankta Andreo
 Pietro Castelli (1574–1662)Treccani

 Referencoj 

Kategorio:Kuracistoj de la 17-a jarcento
Kategorio:Danaj kuracistoj
Kategorio:Danaj anatomoj
Kategorio:Danaj matematikistoj
Kategorio:Danaj teologoj
Kategorio:Historio de anatomio
Kategorio:Protestantaj teologoj