Salzmann-lernejo (Schnepfenthal)

eta|Elaera foto de la lernejo kaj de la internejo
eta|Iama rajdejo, nun la lerneja kantino
La Salzmann-lernejo estas tradiciriĉa gimnazio por alttalentitaj lernantoj, specialiĝinta je lingvoj en Schnepfenthal, parto de Waltershausen (Germanujo). Similaj lernejoj estas Landesschule Pforta en Naumburg (Saale), Landesgymnasium für Hochbegabte Schwäbisch Gmünd en Schwäbisch Gmünd, Internatsschule Schloß Hansenberg en Geisenheim kaj Landesgymnasium St. Afra en Meißen.

 Historio 
 Necesoj por la fondaĵo 
La lernejo estis fondita en 1784 fare de Christian Gotthilf Salzmann, origine por la celo de kreskigado de la infanoj de ties granda familio kaj testado de novaj instruaj teorioj. La instruplano pruntis ideojn de John Locke, Jean-Jacques Rousseau kaj aparte de Johann Bernhard Basedow. Basedow fondis la t.n. Philanthropinum, progresema eksperimenta lernejo de Dessau. La dua lernejestro estis la filo Karl Salzmann, la tria (ekde 1847) la nevo Johann Wilhelm Ausfeld.

Konformeco al naturaj leĝoj kaj klerismo estis ĝiaj ĉefaj fokusoj; grandan atenton ricevis praktika vivo kaj studenta taksado; la modernaj lingvoj havis grandan gravecon en la instruplanoj; sporteduko estis lanĉita fare de unu el la instruistoj ĉe Schnepfenthal, Johann Christoph Friedrich GutsMuths. Li konsideratas kiel la inventisto de moderna sporteduko kaj gimnastiko. Sude troviĝas lia sportejo. La plej malnova lerneja sportejo de la pioniro ankoraŭ viziteblas kaj la historian porsportan ilaron oni tie rekonstruis.

 Superrigardo pri la lerneja historio 
La lernejo - male al aliaj reformemaj projektoj - ĝis hodiaŭ funkcias. Jenas gravaj momentoj el la kroniko lerneja:
 1785: GutsMuths alvenas en Schnepfenthal
 29-a de junio 1791: angulŝtono metita por plua ejo (domo 2)
 1811: post la morto de Salzmann lia filo Carl ekestris administracie
 1842: konstruo de la transpasiga turo inter ejoj 1+2
 1884: datreveno 100-a fondiĝa de la lernejo
 1934: datreveno 150-a fondiĝa de la lernejo
 1935: Ŝtatigo de la lernejo
 1945: fermo de la lernejo por gastigi rifuĝintojn
 1946: remalfermo kiel publika lernejo, kun unuafoja alirrajto por knabinoj
 1956: transformiĝo en Speciala supera lernejo (Erweiterte Oberschule)
 1962-66: eblo de metilernado kun samtempa ebleco trapasi maturiĝekzamenojn
 1984: datreveno 200-a fondiĝa de la lernejo
 1991: ŝanĝiĝo en gimnazio
 1993: enkonduko de dulingvaj leconoj
 2001: transformiĝo en specialan lernejon por lingvoj
 14-a de oktobro 2006: kompletigo de la rekonstruitaj ejoj; partnereco kun la Universitato de Ilmenau
 25-a de aŭgusto 2008: ekkonstruo de la novaj dormejoj

 Nuntempa situacio 
Hodiaŭ la lernejo estas ŝtata sekundara lernejo kun internulejo, kiu specialiĝis pri lingvoj. Lernantoj lernas la anglan kaj la latinan de la 5-a klasŝtupo, la araba, la ĉinan, aŭ la japanan de la 6-a kaj du el kvar aliaj lingvoj (franca, hispana, itala, rusa) de la 8-a respektive de la 9-a klasŝtupo.

 Famaj studintoj kaj instruintoj 
Jen listo de famaj salzmannlernejanoj:
 Carl Ritter, fondinto de scienca geografio kiu instruis famulojn kiel Arnold Henri Guyot, Ferdinand von Richthofen aŭ Heinrich Barth
 Christian Karl André, grava biologo kiu influis la genetikajn leĝojn de Gregor Mendel
 Christian Paulsen, dana politikisto kaj juristo
 Edward C. Hegeler, entreprenisto kaj filantropo kiu fondis The Monist, unu el la plej malnovaj filozofiaj gazetoj de Usono
 Ernst Hoeltzer, teknikisto kaj fotisto
 Ferdinand Springer, eldonisto i.a. de la verkoj de Albert Einstein aŭ de David Hilbert
 Franz von Schober, aŭstra poeto kaj libretisto
 Hans Domizlaff, reklamisto (i.a. por la firmao Siemens)
 Harald Othmar Lenz, natursciencisto
 Jakob Glatz, teologo (1797-1804)
 Johann Christoph Friedrich GutsMuths, patro de la lerneja gimnastikado tutmonde
 Johann Gustav Heckscher, germana politikisto
 Johann Matthäus Bechstein, forstisto
 Johann Matthäus Bechstein, zoologo kaj ornitologo

 Vidu ankaŭ 
Muzeo Schnepfenthal

 Literaturo 
 Leonhard Friedrich (Hrsg.): Pädagogische Welt - Salzmanns Schnepfenthal (Ausgewählte Texte). Jena 2008. ISBN 978-3-938203-49-1

 Piednotoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Hejmpaĝo de la lernejo.
 Retpaĝoj de la amikaro de la instituto.

Kategorio:Gimnazioj en Turingio
Kategorio:Distrikto Gotha