Arakia lingvo

La arakia lingvo (propra nomo Raki ) estas lingvo parolata en Vanuatuo, pli precize en la insulo Araki. Ĝi estas en danĝero pro sia malgranda parolantaro.

 Parolantaro 
La arakia lingvo estas en danĝero: ĝi ne plu estas parolata publike kaj nur kelkaj familioj plu uzas ĝin. La nombro da parolantoj rapide malkreskas: oni taksis 15 en 1999, kaj en 2010 nur 8 homoj scipovis paroli ĝin flue, kaj eble dudeko da homoj havas pasivan konon. La arakian iom post iom anstataŭas la tangoa lingvo de la najbara insulo Tangoa.

 Skribo 
La arakia ne havas tradician skribsistemon, sed lingvistoj kreis alfabeton surbaze de la latina alfabeto kun supersignoj.

+ Arakia alfabeto Litero a  e  h  i  j  k  l  m  m̈  n  ng  o  p  p̈  r  r̄  s  t  u  v  v̈ Elparolo /a/  /e/  /h/  /i/  /t͡ʃ/  /k/  /l/  /m/  /n̼/  /n/  /ŋ/  /o/  /p/  /t̼/  /ɾ/  /r/  /s/  /t/  /u/  /β/  /ð̼/

Pli frua ortografio uzis ‹c› por /t͡ʃ/, ‹d› por /ɾ/, ‹r› por /r/ kaj ‹g› por /ŋ/.

 Elparolo 
 Konsonantoj 
La arakia lingvo estas unu el la tre malmultaj lingvoj en la mondo, kiuj havas lang-lipajn konsonantojn.

+ Arakiaj konsonantoj  Dulipaj  Lang-lipaj  Alveolaj  Velaj  Glota Senvoĉaj ŝtopaj p  t̼  t  k  Senvoĉaj ekfrotaj   t͡ʃ   Senvoĉaj frotaj   s   h Voĉaj frotaj β  ð̼    Nazaj m  n̼  n  ŋ  Flanka   l   Frapeto   ɾ   Trilo   r  

Nur vere fluaj parolantoj daŭre distingas /r/ kaj /ɾ/ kaj la lang-lipajn konsonantojn.

La fonemo /t͡ʃ/ povas esti elparolata [t͡s] aŭ [t͡ɕ] antaŭ /i/ kaj [t͡ʃ] aŭ [t͡ɕ] antaŭ /a/ kaj /e/.

 Vokaloj 
La arakia lingvo konservis la kvin praoceaniajn vokalojn.

+ Arakiaj vokaloj  Antaŭaj  Centra  Malantaŭaj Malvastaj i   u Mezvastaj e   o Vasta  a 

La arakia ne havas diftongojn; du sinsekvaj vokaloj kutime apartenas al du malsamaj silaboj.

 Notoj kaj referencoj 

 Bibliografio 


 Vidu ankaŭ 
 Lingvoj de Vanuatuo

Kategorio:Endanĝerigataj lingvoj
Kategorio:Lingvoj de Vanuatuo
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Oceania lingvaro