Universitato de Lejdeno

La Universitato de Lejdeno () estas la plej antikva universitato en Nederlando kaj estis fondita en la 8-a de februaro 1575 en Lejdeno. Ĝi interalie membras en la Ligo de Eŭropaj Esploraj Universitatoj.

La universitato havas sep fakultatoj (ses en Lejdeno kaj unu en Hago) kun pli ol 28 000 studentoj en 2017. Diplomitoj de la Universitato de Lejdeno ricevis 16 Nobel-premiojn.

 Historio 
Antaŭ la fondiĝo de la universitato de Princo Vilhelmo la 1-a de Oranĝo en 1575, la Universitato de Loveno estis la plej grava universitato en la Malaltaj Landoj. Dum la Okdekjara Milito nordnederlandanoj ne plu povis iri al la sudnederlanda universitato en Loveno, do nova, nordnederlanda universitato bezonatis. La nova universitato estis pagita per konfiskaĵoj el katolikaj klerikejoj.C. Postma (red.), Holland in vroeger tijd (Zaltbommel: Europese Bibliotheek 1964).

La unuajn du jarojn la universitato havis sian sidejon en konfiskata monaĥejo. Poste ĝi translokiĝis al monaĥejo en la centra kanalstrato de Lejdeno, Rapenburg.

 Institucioj 
 Muzeo Boerhaave

 Famaj universitatanoj 

 Carolus Clusius (1526–1609), nederlanda kuracisto kaj botanikisto
 Gerardus Bontius (1536-1599)
 Bonaventura Vulcanius (1538-1614) humanisto
 Joseph Justus Scaliger (1540–1609), franca humanisto
 Janus Dousa (1545-1604) unua bibliotekisto de la universitato
 Justus Lipsius (1547–1606), nederlanda filozofo
 Paulus Merula (1558-1607)
 Franciscus Gomarus (1563-1641) teologo
 Jakob Dircksz de Graeff (1571–1638), nederlanda politikisto
 Theodorus Schrevelius (1542-1649) teologo
 Daniel Heinsius (1580-1655) humanisto kaj unu el la plej famaj inter la nerdelandaj erudiciuloj
 Willebrord van Roijen Snell (Snellius) (1580–1626), nederlanda astronomo kaj matematikisto
 Hugo Grotius (1583–1645), nederlanda filozofo
 Casparus Barlaeus (1584-1648) teologo, poeto, historiisto kaj humanisto
 Arnold Vinnius (1588–1657), nederlanda juristo
 Franco Petri Burgersdijk (1590-1635) filozofo
 Martin Opitz (1597–1639), germana filologo
 Marcus Zuerius van Boxhorn (1602/12–1653), germana filologo
 Thomas Browne (1605–1682), angla filozofo
 Rembrandt van Rijn (1606–1669), nederlanda pentristo
 Paul Fleming (1609–1640), germana baroka poeto
 Franciscus Sylvius (1614-1672) kuracisto kaj anatomiisto
 Andreas Gryphius (1616–1664), germana poeto
 Christian Hoffmann von Hoffmannswaldau (1616–1679), germana baroka poeto
 Adriaen van der Donck (1618-1655) advokato
 Frederiko Vilhelmo, Elektisto de Brandenburgo (1620-1688)
 Coenraad van Beuningen (1622-1693) diplomato
 Arnold Geulincx (1624–1669), flandra-nederlanda teologo
 Constantijn Huygens, la Juna (1628-1697) ŝtatestro
 Christiaan Huygens (1629-1695) matematikisto kaj fizikisto
 Paul Hermann (1646–1695), germana kuracisto kaj botanikisto
 Archibald Pitcairne (1653-1713) skota kuracisto
 Hermann Adolph Meinders (1665–1730), germana juristo kaj historiisto
 Herman Boerhaave (1668–1738), nederlanda kuracisto kaj biologo
 Johann Friedrich Bachstrom (1686–1742), germana teologo
 Bernhard Siegfried Albinus (1697–1770), germana kuracisto
 David van Royen, la Maljuna (1699-1764) juristo
 Gerard van Swieten (1700-1772) farmaciisto
 Adriaan van Royen (1704-1779) kuracisto kaj botanikisto
 Anton de Haen (1704-1776) kuracisto
 Alexander Boswell (1706–1782) juĝisto
 Archibald Cameron (1707–1753) jakobita kuracisto
 David Ruhnken (1723-1798) klasika filologo
 David van Royen, la Juna (1727-1799) kuracisto kaj botanikisto
 David Hartley, la Juna (1732-1813) ŝtatestro kaj scienca elpensisto
 Daniël Wyttenbach (1746-1820) bibliotekisto
 Christiaan Hendrik Persoon (1761-1836) botanikisto kaj mikologo
 John Quincy Adams (1767–1848), 6-a usona prezidento
 Caspar Georg Carl Reinwardt (1773-1854) botanikisto
 Gerard Sandifort (1779-1848) kuracisto
 Abraham Jacob van der Aa (1792-1857), nederlanda leksikografo kaj geografo
 Caspar Reuvens (1793–1835), nederlanda filologo kaj antikvaĵisto
 Frederik, Princo de Oranĝo-Nassaux (1797-1881)
 Johan Rudolf Thorbecke (1798–1872), nederlanda politikisto
 Frederik Kaiser (1808-1872) astronomo
 Carel Gabriel Cobet (1813-1889) klasika erudiciulo
 Abraham Kuenen (1828-1891) protestanta teologo
 Cornelis Petrus Tiele (1830-1902) teologo
 François HaverSchmidt (1835-1894) poeto kaj predikanto
 Abraham Kuijper (1837-1920) teologo kaj politikisto
 Aleksandro, Princo de Oranĝo-Nassaŭ (1851-1884)
 Hendrik Antoon Lorentz (1853-1928) fizikisto kaj 1902 Nobel-premiito pri fiziko
 Christiaan Snouck Hurgronje (1857-1936) orientalisto
 Dirk Fock (1858-1941) advokato kaj reganto de Surinamo
 Frederik August Stoett (1863-1936) lingvisto
 Albert Verwey (1865-1937) poeto kaj eseisto
 Christianus Cornelius Uhlenbeck (1866-1951) lingvisto kaj antropologo
 Antonie Pannekoek (1873-1960) astronomo kaj politika teoriisto
 Charles Ruijs de Beerenbrouck (1873-1936) ĉefministro (1918-25) (1929-33)
 Ejnar Hertzsprung (1873-1967) astronomo
 Cornelis van Vollenhoven (1874-1933) spertulo pri juro
 Albert Einstein (1879-1955) fizikisto kaj 1921 Nobel-premiito pri fiziko
 Eduard Meijers (1880-1954) juristo
 Arent Jan Wensinck (1882-1939) historiisto pri la islamismo
 Geertruida de Haas-Lorentz (1885-1973) fizikisto
 Frederik Mari van Asbeck (1889-1968) juristo
 Albert Szent-Györgyi (1893-1986) 1937 Nobel-premiito pri Medicino
 Dirk Jan Struik (1894-2000) matematikisto
 Achmad Soebardjo (1896-1978) diplomato
 Frans van Buchem (1897-1979) kuracisto
 Eduard Elias (1900-1967) ĵurnalisto
 Christine Wttewaall van Stoetwegen (1901-1986) politikistino
 Cornelis van Steenis (1901-1986) botanikisto
 Enrico Fermi (1901-1954) itala fizikisto 1938 Nobel-premiito

 Bart Bok (1906-1983), astronomer
 Cornelis Jacobus Gorter (1907-1980) teoria fizikisto
 Egbert van Kampen (1908-1942) matematikisto
 Donald Jojan Kuenen (1912-1995) biologo kaj grandioza rektoro (rector magnificus)
 Dolf Cohen (1913-2004) historiisto
 Eugenius Marius Uhlenbeck (1913-2003) lingvisto kaj hindologo
 Dirk Willem van Krevelen (1914-2001) kemia inĝeniero
 Bram van der Stok (1915-1993) kunbatalanta piloto dum la 2-a Mondmilito
 Frits Böttcher (1915-2008) profesoro pri fizika kemio
 Arie van der Lugt (1917-1996) porinfanlibra verkisto
 Erik Hazelhoff Roelfzema (1917-2007) nederlanda spiono
 Adrienne d'Aulnis de Bourouill (1920-1997) juristino
 Boeli van Leeuwen (1922-2007) verkisto kaj poeto
 Erik Zürcher (1928-2008) sinologo
 Edsger W. Dijkstra (1930-2002) komputila sciencisto
 Carel Jan Schneider (1932-2011) verkisto kaj diplomato
 Annelien Kappeyne van de Coppello (1936-1990) nederlanda politikisto
 Boudewijn Büch (1948-2002) poetino

 Vidu ankaŭ 
 Botelo de Leiden
 Badu Bonsu la 2-a

 Referencoj 


Kategorio:Suda Holando
Kategorio:Leiden