Burbona Resurtronigo en Francio

La Burbona Resurtronigo en Francio - en naciaj lingvoj per metaforo de arkitektura vorto ankaŭ nomata "periodo de restaŭrado" - estas periodo de la historio de Francio inter la falo de la unua Imperio la  kaj la revolucio de franca revolucio de 1830 de la . La Resurtronigo konsistas en reveno al la monarkia suvereneco de la burbonoj, plenumita per monarkio limigita per la Ĉarto de 1814, en la regnoj de Ludoviko la 18-a kaj Karlo la 10-a, malplej aĝaj fratoj de Ludoviko la 16-a, defalinta en 1792 kaj poste ekzekutita en 1793.

Tiu periodo estis interrompita per la Cent-Tagoj de la 20-a de marto ĝis la  en kiuj la defalinta imperiestro Napoleono la 1-a rekaptis la povon . Tiu interrompo ebligas distingi la 1-an Resurtronigon disde la 2-a Resurtronigo. Ĝi estis sekvata per la Julia Monarkio de 1830 ĝis 1848, ankaŭ limigita per la nova ĉarto de 1830, en la regno de Ludoviko-Filipo la 1-a, devenanta de la malplej aĝa branĉo de la burbonoj (la orleananoj).

La periodo de la monarkia Resurtronigo estis eksperimenta tempo por la komenciĝo de la parlamentismo, konservante kelkaj akiraĵojn de la franca revolucio de 1789.

La Resurtronigo estis okazo de eksperimento de konstitucia monarkio, en relative paca tempo en perturbita internacia ĉirkaŭo. La industria revolucio estigis profundajn ekonomiajn kaj sociajn ŝanĝegojn kaj tio efikas al la ministeria politiko.

En enlanda politiko, tio estas monarkia reveno sed sub influo de vera parlamenta vivo, kiu oscilis inter ultrareĝistoj, do aparte konvinkitaj monarkiistojkomparo la klarigon pri https://vortaro.net/#ultra_kdc la vortero ultra- en la] Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV), eldono de 2020, reta versio kaj liberaluloj.

 Historio de la reĝimo 
 La malfacila reveno de la burbonoj (1814 - 1815) 
 La fino de la unua Imperio 
eta|maldekstra|

 Unua Resurtronigo 

eta|maldekstra|La Ĉarto de 1814 donita de Ludoviko la 18-a la 4-an de junio 1814.|alt=Origina dokumento de la ĉarto, konservita en la naciaj arkivoj

 La Cent-Tagoj 

eta|La batalo de Waterloo ĉesigis la parentezon de la Cent-Tagoj.|alt=Pentraĵo de 1852 pri sceno de la batalo de Waterloo

 Komenciĝo de la dua Resurtronigo inter perturboj kaj liberala tento (1815 - 1820) 

 Notoj kaj referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Reĝlando Francio
 Unua Resurtronigo en Francio
 Dua Resurtronigo en Francio

 Bibliografio 
 Klasikaj verkoj 
  Alphonse de Lamartine, Histoire de la Restauration en 8 volumoj (1851)
  Alfred Nettement, Histoire de la Restauration, (1860-1872) 8 volumoj
  Achille Tenaille de Vaulabelle, Histoire des deux restaurations jusqu’à l’avènement de Louis-Philippe, de janvier 1813 à octobre 1830, (1860-1874), 7 ĝis 10 vol. laŭ eldono, Garnier frères, Parizo
  Louis de Viel-Castel, Histoire de la Restauration Calman-Lévy (1860-1878) - 20 volumoj

 Pli freŝdataj verkoj 

  Guillaume de Bertier de Sauvigny, Alfred Fierro, Bibliographie critique des mémoires sur la Restauration écrits ou traduits en français, eld. "Bibliothèque nationale", Parizo, 1988.
  Guillaume de Bertier de Sauvigny, La Restauration, eld. "Flammarion", 1990
  Emmanuel de Waresquiel, Benoît Yvert, Histoire de la Restauration (1814-1830) : naissance de la France moderne, eld. "Perrin", Parizo, 1996. Reeldonita laŭ poŝformato kun ĝisdatigo de la bibliografio, eld. "Perrin", Parizo, 2002. .
  Éric Le Nabour, Les deux Restaurations, eld. "Tallandier", Parizo, 1992.
  Jean-Yves Mollier, Martine Reid kJ Jean-Claude Yon (eldonistoj), Repenser la Restauration, eldonejo "Nouveau monde", 2005. .
  Gilles Malandain, L'Introuvable Complot: attentat, enquête et rumeur dans la France de la Restauration, eld. "EHESS", 2011

01
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1814
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1830
Kategorio:1814 en Francio