Universitato Marteno Lutero de Halle-Wittenberg

La Universitato Marteno Lutero de Halle-Wittenberg - germane Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg estas en la urboj Wittenberg kaj Halle (Saale) de la federacia lando Saksio-Anhalto en Germanio. Ĝi estis fondita en 1817, per kunigo de la universitato Wittenberg de la 18-a de oktobro 1502 kaj la universitato Halle de la 1-a de julio 1694.
maldekstra|80ra|

 Universitato Wittenberg 
Pri tiu historia ĉapitro vidu apartan artikolon: Universitato Wittenberg.

maldekstra|80ra|

 Universitato Halle 
eta|maldekstra|300ra|
La Universitato Halle estis fondita la 1-an de julio 1694 de Frederiko la 1-a, Elektisto de Brandenburgo, kiu fariĝus reĝo de Prusio en 1701. En la 17-a kaj 18-a jarcentoj, Halle fariĝis centro de la Pietisma Movado en Prusio, kaj, dum tiu periodo la universitatoj estis ankaŭ la centro de la Klera Periodo. Christian Wolff estis la ĉefa proponanto de la Raciismo. Li influis multajn klerulojn same kiel Immanuel Kant. Christian Thomasius (1655-1728)Personensuche estis samtempe la unua filozofo en Germanio kiu instruis ne en la latina, sed germane. Li kontribuis por iu racia programo en filozofio, sed li ankaŭ penis starigi ian pli logikan vidpunkton, kiu kontraŭis la senduban superecon de la aristokrataro kaj de la teologio.

La establigado de la loka germana idiomo kiel instrulingvo, la antaŭeco de la raciismo super la religia ortodokseco, la novaj manieroj pri instruado, kaj la kontrollibero por ilia laboro al la profesoraro mem, estis inter la diversaj novaĵoj karakterizantaj la Universitato de Halle, kaj tio rezultis ke ĝi estas konsiderata la unua moderna universitato, kies liberalismo adoptigixis de la Universitato de Göttingen proksimume unu generacion poste, kaj sekve de aliaj germanaj kaj nordamerikaj universitatoj.

La 12-an de aprilo 1817 la Universitato de Halle fandiĝis kun la Universitato de Wittenberg formante la nunan universitaton kies nomo estas Universitato Marteno Lutero de Wittenberg-Halle.

 Organizo 
La universitato estas dividita en fakultatojn :

 teologio
 Juro kaj ekonomio
 Medicino (inkluzive de universitata hospitalo)
 Filozofio I - sociaj sciencoj, kultursciencoj, historio
 Filozofio II - lingvistiko, amaskomunikado, muziko
 Filozofio III - Edukado
 Natursciencoj I - biokemio, biologio, apoteko/farmacio
 Natursciencoj II - ĥemio kaj fiziko
 Natursciencoj III - agrikulturo, geologio, matematiko, komputiko

Ekzistas ankaŭ botanika ĝardeno fondita en 1698 kaj observatorio de 1788 en la regiono de la universitato en Halle.

 Ekzemplaj profesoroj kaj rektoroj 
 József Boros (kuracisto)

 Famaj eksaj universitatanoj 

 Veit Ludwig von Seckendorff (1626–1692) ŝtatestro kaj fondinta kanceliero de la universitato
 Samuel Stryk (1640–1710) juristo, kun-fondinto kaj vic-rektoro de la universitato
 Christian Thomasius (1655–1728) juristo kaj filozofo, kunfondinto de la universitato
 Friedrich Hoffmann (1660–1742) kuracisto
 August Hermann Francke (1663–1727) teologo kaj pedagogo
 Nikolaus Hieronymus Gundling (1671–1729) juristo
 Justus Henning Boehmer (1674–1749) juristo, direktoro de la universitato
 Christian Wolff (1679–1754) filozofo, juristo kaj matematikisto
 Justus Falckner (1672-1723) unua luterana pastro
 Jacob Paul von Gundling (1673-1731) historiisto
 Barthold Heinrich Brockes (1680–1747) poeto
 Georg Friedrich Händel (1685–1759) juristo kaj komponisto
 Johann Heinrich Schulze (1687–1744) germana profesoro kaj polimato
 Johann Joachim Lange (1699–1765) matematikisto, mineralogo
 Johann Christoph von Dreyhaupt (1699–1768) historiisto
 Johann Ernst Philippi (1700–1757) juristo
 Johann Nicolaus Frobesius (1701–1756) filozofo kaj matematikisto
 Anton Wilhelm Amo (1703–1753) filozofo
 Christoph Timotheus Seidel, (1703-1758), teologo
 Johann Samuel Friedrich von Boehmer (1704–1772) juristo
 Johann Andreas von Segner (1704–1777) matematikisto, fizikisto, kuracisto
 Philipp Adolf Boehmer (1711–1789) anatomiisto kaj privata kuracisto de Frederiko Vilhelmo la 2-a
 Georg Ludwig Boehmer (1715–1797) juristo
 Dorothea Christiane Erxleben (1715–1762) kuracistino
 Johann Joachim Winckelmann, (1717-1768) arkeologo
 Jacob Christian Schäffer (1718-1790, naturalisto, fizikisto kaj inventisto)
 Johann Stephan Pütter (1725–1807) juristo
 Johann Reinhold Forster (1729–1798) naturalisto
 Carl Gotthard Langhans (1732–1808) juristo
 Christian Adolph Klotz (1738–1771) filologo
 Christian Wilhelm Kindleben (1748–1785) teologo kaj verkisto
 Christian Friedrich von Glück (1755–1831) juristo
 Philipp Friedrich Theodor Meckel (1755–1803) kuracisto
 Friedrich Christian Laukhard (1757–1822) teologo kaj politika verkisto
 Johann Christian Reil (1759–1813) kuracisto
 Johann Christoph Friedrich GutsMuths (1759–1839) profesoro kaj edukisto
 Joseph von Zerboni di Sposetti (1760–1831) poeto
 Friedrich Albrecht Carl Gren (1760–1798) kemiisto
 Christoph von Sethe (1767–1855) juristo
 Christian Konrad Jakob Dassel (1768-1845) pedagogo kaj aŭtoro
 Johannes Daniel Falk (1768–1826) teologo, verkisto kaj poeto
 Friedrich Daniel Ernst Schleiermacher (1768–1834) filozofo
 Christian Friedrich Bernhard Augustin (1771–1856) teologo
 Ludwig Tieck (1773–1853) poeto
 Christian Sethe (1778–1864) juristo
 Clemens Brentano (1778–1842) poeto
 Friedrich Ludwig Jahn (1778–1852) profesoro kaj pedagogo
 Achim von Arnim (1781–1831) poeto
 Karl August Varnhagen von Ense (1785–1858) historiisto kaj diplomato
 Joseph von Eichendorff (1788–1857) poeto
 Wilhelm August Förstemann (1791–1836) matematikisto kaj pedagogo
 Friedrich Wilhelm Krummacher (1796–1868) teologo

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 universitata retejo

Halle-Wittenberg
Kategorio:Halle (Saale)
Kategorio:Wittenberg