Ordeno de la Liberigo (Francio)

La Ordeno de la Liberigo estis kreita por rekompenci la personojn aŭ kolektivumojn, kiuj distingiĝis okaze de la liberigo de Francio okaze de la dua mondmilito. Dua nacia ordeno post la Honora Legio, akcepto en ĝi estis limigita al malgranda nombro de personoj, militaj unuoj kaj municipoj pro altvaloraj agoj okaze de la Liberigo de Francio.

 Historio 
Post la batalo de Dakaro la , la generalo De Gaulle malsukcesis varbi la Francan Okcidentan Afrikon (male al la Franca Ekvatora Afriko) kaj komprenis ke la liberigo de Francio estos longa. En tiu kunteksto, li kreis la ordenon de la Liberigo la Edikto 7-a kreanta la ordenon, publikigita la 20-an de januaro 1941 en la Oficiala Gazeto  en Brazzaville (Respubliko Kongo), por rekompenci la personojn aŭ kolektivumojn, kiuj distingiĝos por la Liberigo de Francio. La titoluloj de tiu ordeno nomiĝas "Kompanoj de la Liberigo".

Ekde la , la kvin unuaj kompanoj de la Liberigo estis nomumitaj kaj tiel konsistigis la unuan konsilion de la ordeno. Ili estis Henri Bouquillard, Félix Éboué, Emmanuel d'Harcourt, Edmond Popieul, kaj Georges Thierry d'Argenlieu. Li elpensis tiun ordenon kiel religian ordenon, nomumante kiel unua kanceliero admiralon d'Argenlieu, antaŭa respondeculo pri karmelanoj de Parizo.

Nur  personoj, 5 municipoj kaj 18 militaj unuoj eniris tiun ordenon inter januaro 1941 kaj januaro 1946.

 Granda mastro de la ordeno 
La generalo De Gaulle estis la sola kaj unika granda mastro de la ordeno. Li tre ŝatis tiun distingon, li ricevis la kolumon de granda mastro, simbolo de ties ofico, la 31-an de aŭgusto 1947. Li surhavis la kolumon de granda mastro de la ordeno sur sia oficiala foto de prezidanto de la Respubliko, anstataŭ la granda kolumo de Honora Legio.

La 9-an de novembro 1970, je la morto de generalo De Gaulle, la konsilio de la ordeno de la Liberigo decidis ke ne estos posteulo.

 Kancelieroj de la ordeno 
De januaro 1941 ĝis novembro 2012, ok kancelieroj sin sekvis :
 Admiralo Georges Thierry d'Argenlieu (1941-1958)
 Generalo François Ingold (1958-1962)
 S-ro Claude Hettier de Boislambert (1962-1978)
 Armegeneralo Jean Simon (1978-2002)
 Armegeneralo Alain de Boissieu (2002-2006)
 S-ro Pierre Messmer (2006-2007)
 Profesoro François Jacob (2007-2011)
 S-ro Fred Moore (de 2011)

 Kompano de la Liberigo 
1061 krucoj estis atribuitaj :
  al personoj,
 18 al militaj unuoj,
 5 al urboj.

Neniu kriterio pri aĝo, sekso, rango, origino kaj eĉ nacieco estis postulita. Nur valoro gravas kaj la escepta kvalito de la servoj, kiuj ne estas nur propraĵoj de armeaj unuoj.

En la dua mondmilito, la medalo estis tre ofte atribuita al persono per pseŭdonimo aŭ militidentigilo. Tio estis la kazo por Jean Moulin, por ekzemplo, kiu estis Kompano de la Liberigo, la 17-an de oktobro 1942, sub la nomo « Kaporalo Mercier » .

 Personoj 
El la  personoj ordenitaj per la kruco de la Liberigo, 65 estis murditaj antaŭ la fino de la milito, kaj 260 ricevis ĝin postmorte.

Ses virinoj ricevis la krucon de la Liberigo.
 Berty Albrecht
 Laure Diebold
 Marie Hackin
 Marcelle Henry
 Simone Michel-Lévy
 Émilienne Moreau-Évrard

Nur Laure Diebold kaj Émilienne Moreau-Evrard vive eniris la ordenon, la kvar aliaj estis ordenitaj postmorte.

 Militaj unuoj 
 Terarmeo 
eta|dekstra|Insigno de la 2-a marŝbataliono de Ubangi-Ŝari (Franca Ekvatora Afriko)

 2-a marŝbataliono
 13-a duonbrigado de la Fremdula Legio
 Bataliono de pacifika marinfanterio
 Marŝregimento de Ĉado
 2-a kolonia regimento de infanterio
 1-a kolonia regimento de artilerio
 3-a kolonia regimento de artilerio
 1-a marŝregimento de marokaj spahioj
 501-a regimento de tankoj
 1-a regimento de paraŝutistoj de marinfanterio : kiel heredanto de la tradicioj de la 2-a regimento de paraŝutistaj ĉasistoj de la aerarmeo, ĝi rajtas surporti la honorŝnureton de la ordeno de la Liberigo.

 Ŝiparo 
 Submarŝipo Rubis
 Korveto Aconit
 1-a regimento de marmilitistoj

 Aerarmeo 
 1-a ĉasoskadrono
 Ĉasoskadrono Normandio-Niemeno
 Ĉasoskadro Loreno
 Ĉasoskadro Francilio
 Ĉasoskadro Alzaco

 Urboj 
 Nantes per dekreto de la 
 Grenoble per dekreto de la 
 Paris per dekreto de la 
 Vassieux-en-Vercors per dekreto de la 
 Île-de-Sein per dekreto de la 

 Notoj kaj referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Vidu ankaŭ 
 Listo de la kompanoj de la Liberigo
 Listo de la kancelieroj de la ordeno de la Liberigo
 Militaj medaloj (Francio)

 Eksteraj ligiloj 
 Muzeo de la ordeno de la Liberigo 
 La ordeno de la Liberigo sur la TTT-ejo de la libera Francio 
 TTT-ejo kaj forumo pri francaj civilaj kaj militaj medaloj (ordenoj kaj medaloj)

Liberation
Kategorio:Francaj militaj medaloj
Kategorio:Francaj civilaj medaloj
Kategorio:Aperis en 1940
Kategorio:Liberigo de Francio
*
Kategorio:Militaj medaloj de la dua mondmilito