Mandubioj

Mandubioj () estis gaŭla popolo, menciita de Julio Cezaro, kies ĉefurbo estis AlesiaCésar, De bello Gallico, VII, 68 : « Fugato omni equitatu Vercingetorix copias, ut pro castris collocaverat, redŭit protinusque Alesiam, quod est oppidum Mandubiorum, iter facere coepit celeriterque impedimenta ex castris educi et se subsequi iussit. »C. IULI CAESARIS COMMENTARIORUM DE BELLO GALLICO , per reto.Le Gall (J.), Alésia ; archéologie et histoire, eldon,into "Fayard" (poste "Errance" ekde 1990), Parizo, 1963.Reddé (M.), Alésia ; l'archéologie face à l'imaginaire, eldoninto "Errance", Parizo, 2003. kaj kiuj estas ofteBenard (J.), « L'agglomération de l'Oppidum d'Alésia à la Tène D2 : un exemple de proto-urbanisation en Gaule », Revue archéologique de l'Est, Dijon, 1997, vol. 48, paĝoj 119-165. konsiderataj kiel parto de aeduoj, aŭ pli malofte de sekvanojJérôme Carcopino, "Alésia et les ruses de César", Parizo, eldoninto "Flammarion", 1958, 221 paĝoj. kaj kies teritorio kovris proksimume regionon Auxois.

 Popolo sendependa aŭ ligita al siaj najbaroj ? 
eta|maldekstra|Arkeologia loko de Alesia apud Alise-Sainte-Reine. 
Laŭ Philippe BarralP. Barral, J.-P. Guillaumet kaj P. Nouvel, « Les territoires de la fin de l’âge du fer entre Loire et Saône : les Éduens et leurs voisins. Problématique et éléments de réponse » en D. Garcia kaj F.Verdin dir., Territoires celtiques. Espaces ethniques et territoires des agglomérations protohistoriques d’Europe occidentale, eldoninto "Errance", Parizo, 2002, p. 279 la situo de mandubioj « ne plu okazigas kredindan kritikon ». Male, restas multe nekonata pri la situacio de tiu popolo kaj ties rilatoj kun ĝiaj najbaroj, aeduoj kaj lingonoj, aparte en la unua jarcento a.K. La ideo antaŭmetita de Jérôme Carcopino pri alligo al sekvanoj estas komplete forlasita : P. Barral, op. cit., 2002, p. 281. Oni ofte situigas la mandubiojn en aedua dependecoBarral (Philippe)¹, "Les Mandubiens : territoire, économie et culture" en Les Dossiers de l'archéologie, n°305 (paĝoj 30-35), eldoninto "Faton", Dijon, 2005. (¹)Laboratoire de chrono-écologie, UMR 6565, CNRS, Universitato de Franĉ-Konteo, Francio, kaj ili ofte estasBenard (J.), « L'agglomération de l'Oppidum d'Alésia à la Tène D2 : un exemple de proto-urbanisation en Gaule », Revue archéologique de l'Est, Dijon, 1997, vol. 48, paĝoj 119-165. konsiderataj kiel parto de aeduoj situanta en regiono AuxoisLes Dossiers de l'archéologie, n°305 (Alésia ; Comment un oppidum gaulois est entré dans l'histoire), eldoninto "Faton", Dijon, 2005.. Maleste de teksto pli preciza ol tiu de Florus, kiu precizigas ke "Alesia, malgraŭ klopodoj de  gaŭloj, estis komplete detruita" Florus "Abrégé de l'histoire romaine", Libro 3-a, Ĉap. 11-a, Gaŭla milito (Jaro de Romio 695 - 704), historiaj analizoj povas baziĝi nur sur situo kaj tipologio de la arkeologia materialo. Restas neniu etnologia spuro de tiu popolo, post la kapitulaco de 52 a.K. ĉar laŭ Dion Cassius Libro 40-a, Ĉap. 40-a " Vercingetoriks elirigis el la urbo la infanojn, la virinojn kaj ĉiujn, kiuj ne utilis al ĝia defendo. Li esperis ke tiu arego estus indulgita de romianoj, kiuj volus malliberigi ĝin, aŭ ke proviantoj, kiujn ĝi estus konsuminta utilus por nutri la aliajn pli longtempe ; sed li estis trompita en sia espero. Cezaro ne havis sufiĉe da proviantoj por doni al aliuloj : li pensis eĉ ke tiu popolamaso, pelita hejmen (li ne dubis ke ili estos bone akceptitaj), igus malsaton pli terura, kaj li fermis sian kampadejon. Situanta inter urbo kaj romianoj, kaj sen rifuĝejo en alia aŭ alia flanko, mizere pereis"  Dion Cassius, Histoire Romaine Libro 40-a, Ĉap. 40-a. . Por restantaj homoj kaj batalantoj, Cezaro indikas en Bellum Gallicum, Libro 7-a, Ĉap. 89-a "Li flanken metis aeduajn kaj arvernajn malliberigitojn, por provi utili ilin por regajni tiujn popolojn, kaj disdonis la aliajn al la tuta armeo, kiel predon, po unu por ĉiu kapo Cesar. Bellum gallicum. Libro 7-a, Ĉap. 89-a..

Ekde regado de Aŭgusto Cezaro la situacio de mandubioj ŝajnas pli klara, kaj oni ĝenerale konsideras kiel certa la alligo de ilia teritorio situanta sur Monto Auxois al la urbo de lingonoj okaze de organizado de Tri Gaŭloj plej malfrueP. Barral, op. cit., 2002, p. 279.

Poste la mandubioj estis malligitaj de la urbo de lingonoj kaj alligita al la teritorio de aeduoj. La transigdato ne estas konata kun certeco. Philippe Barral situigas ĝin en la jaroj, kiuj sekvis la morton de Nerono, kaj estigas ĝin kiel konsekvencon de la ribelo de la lingonoj en 68-69P. Barral, op.cit., 2002, p. 280 sed por Jacky Bénard ĝi estas pli malfrua kaj la transigo eble okazis dum la Malfrua Romia ImperioJ. Bénard, M. Mangin, L. Roussel, Les agglomérations antiques de Côte-d’Or, Besançon, 1994, p. 33.

 Notoj kaj referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Gaŭla Milito - Batalo de Alesia
 Arkeologia loko de Alesia - MuséoParc Alésia - Vercingetoriks
 Aeduoj - Lingonoj

Kategorio:Gaŭlaj popoloj