Speciala Komitato pri Malkoloniigo

La Speciala Komitato pri Malkoloniigo (konata ankaŭ kiel U.N. Speciala Komitato pri Malkoloniigo de la 24, la Komitato de la 24, aŭ simple, la Komitato pri Malkoloniigo) estis kreita en 1961 de Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj cele al kontrolado de la plibonigo de la Deklaro pri la Garantiado de Sendependenco al Koloniaj Landoj kaj Popoloj kaj por fari rekomendoj pri ties aplikado. La komitato estas ankaŭ sukcedanto de la iama Komitato por Informado el la Nememregataj Teritorioj, kun kiu ĝi kuniĝis en 1963. La kompleta oficiala nomo de la Speciala Komitato estas Speciala Komitato pri la Situacio Rilate al la Plibonigo de la Deklarado pri Garantiado de Sendependeco al Koloniaj Landoj kaj Popoloj.

Espere akceli la progreson de malkoloniigo, la Ĝenerala Asembleo adoptis en 1960 la Rezolucio 1514, konata ankaŭ kiel "Deklaracio pri la Garantiado de Sendependenco al Koloniaj Landoj kaj Popoloj" aŭ simple "Deklaracio pri Malkoloniigo". Ĝi asertis, ke ĉiu popolo havas rajton al mem-determinado kaj proklamis, ke koloniismo rapide kaj senkondiĉe finu.

Sekve, en 1990, la Ĝenerala Asembleo proklamis 1990–2000 kiel Internacia Jardeko por Malradikigo de Koloniismo kaj adoptis preciza Agadplanon por antaŭenigi ties principojn kaj levi la Internacian Juron al tiu temo. En 2001, Unuiĝintaj Nacioj proklamis la Duan Internacian Jardekon por Malradikigo de Koloniismo. en 2011, oni proklamis la Trian Internacian Jardekon por Malradikigo de Koloniismo.

En 1945, nome la jaro kiam kreiĝis Unuiĝintaj Nacioj, 750 milionoj da homoj – preskaŭ unu triono de la tutmonda loĝantaro – loĝis en teritorioj kie ne estas memregado, dependante de koloniaj povoj. Nune, malpli ol 2 milionoj da homoj loĝas en tiaj teritorioj.

 Teritorioj kiuj ne ĝuas memregadon 
Ĉe 2013, estas ankoraŭ 17 teritorioj listitaj ĉe la listo de teritorioj kiuj ne ĝuas memregadon laŭ Unuiĝintaj Nacioj:

 Teritorio Administranta aŭ okupanta ŝtato Kontinento Ĉefurbo Notoj 25ra|kadra Usona Samoo 25ra|kadra Usono Oceanio Pagopago 25ra|kadra Angvilo 25ra|kadra Britio Ameriko La-Valo 25ra|kadra Bermudo 25ra|kadra Britio Ameriko Hamiltono 25ra|kadra Britaj Virgulininsuloj 25ra|kadra Britio Ameriko Rod-Taŭno 25ra|kadra Kajmana Insularo 25ra|kadra Britio Ameriko Ĝorĝtaŭno 25ra|kadra Falklandoj 25ra|kadra Britio Ameriko Stanlejo Postulita de 25ra|kadra Argentino 25ra|kadra Franca Polinezio 25ra|kadra Francio Oceanio Papeete 25ra|kadra Ĝibraltaro 25ra|kadra Britio Eŭropo Ĝibraltaro Postulita de 25ra|kadra Hispanio 25ra|kadra Gvamo 25ra|kadra Usono Oceanio Agano 25ra|kadra Moncerato 25ra|kadra Britio Ameriko Plimuto 25ra|kadra Nova Kaledonio 25ra|kadra Francio Oceanio Nouméa 25ra|kadra Pitkarna Insularo 25ra|kadra Britio Oceanio Adamstaŭno 25ra|kadra Sankta Heleno 25ra|kadra Britio Afriko Ĵamestaŭno 25ra|kadra Tokelao 25ra|kadra Novzelando Oceanio Fakaofo En 1948, Britio transpasis suverenecon de Tokelao al Novzelando. 25ra|kadra Turkoj kaj Kajkoj 25ra|kadra Britio Ameriko Kokburno 25ra|kadra Usonaj Virgulininsuloj 25ra|kadra Usono Ameriko Ĉarlotamalio 25ra|kadra Okcidenta Saharo 25ra|kadra Maroko (de facto) Afriko Ajuno Teritorio de Hispanio de jure

 Membraro 
La 17-membra Speciala Komitato etendiĝis al 24 membroj en 1962, kaj la kvanto de la membraro eĉ variis ekde tiam.

Ĉe junio de 2010, la membroj estis la jenaj:
 25ra|kadra Antigvo-Barbudo  25ra|kadra Etiopio  25ra|kadra Papuo-Nov-Gvineo 25ra|kadra Tanzanio 25ra|kadra Bolivio  25ra|kadra Fiĝioj  25ra|kadra Rusio  25ra|kadra Venezuelo 25ra|kadra Ĉilio  25ra|kadra Grenado  25ra|kadra Sankta-Kito kaj Neviso  25ra|kadra Ĉinio  25ra|kadra Barato  25ra|kadra Sankta Lucio  25ra|kadra Respubliko Kongo  25ra|kadra Indonezio  25ra|kadra Sankta Vincento kaj Grenadinoj  25ra|kadra Ebur-Bordo  25ra|kadra Irano  25ra|kadra Sieraleono  25ra|kadra Kubo  25ra|kadra Irako  25ra|kadra Sirio  25ra|kadra Dominiko  25ra|kadra Malio  25ra|kadra Orienta Timoro  25ra|kadra Ekvadoro  25ra|kadra Nikaragvo  25ra|kadra Tunizio 

La Speciala Kommitato havas ankaŭ 14 observantojn.

 Oficiuloj kaj estraranoj 
La voĉparolanto de la Speciala Komitato por 2012 estis Diego Morejón Pazmino de Ekvadoro. Li sukcedis post Francisco Carrión-Mena de Ekvadoro, kiu elektiĝis la 24an de Februaro 2011 pre malkutima sekreta voĉdonado de la komitato, ricevante 15 voĉojn; Donatus Keith St. Aimee (Sankta Lucio), kiu estis voĉparolanto en 2010, ricevis 10 voĉojn.

La du vicparolantoj estas Pedro Núñez Mosquera de Kubo kaj Seku Ture de Sieraleono; la Informanto estas Baŝar Ja'afari de Sirio. La Oficejo de la Komitato enhavas tiujn kvar oficiulojn.http://www.un.org/News/Press/docs//2011/gacol3215.doc.htm; http://www.un.org/Depts/dpi/decolonization/special_committee_bureau.htm

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Unuiĝintaj Nacioj, oficiala retejo
 Komitato pri Malkoloniigo, retejo Unuiĝintaj Nacioj

Kategorio:Koloniismo
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:20-a jarcento