Ekspluatado

Ekspluato aŭ Ekspluatado estas la uzo de iu aŭ io en maljusta aŭ kruela maniero.

Ekonomiko
Plejofte, la vorto ekspluato estas uzita por rilati al ekonomia ekspluatado; tio estas, la ago de uzado de la laboro de alia persono kaj infanlaboro sen rehavigo al tiu de adekvata kompenso. Ekzistas du gravaj perspektivoj pri ekonomia ekspluato:
 Organiza aŭ "mikro-nivela" ekspluato: la plej multaj teorioj de ekspluato centriĝas al la merkatpotenco de ekonomiaj organizoj ene de merkato. Iu novklasika teorio montras ke ekspluato ne nepre baziĝas sur merkatpotenco.
 Struktura aŭ "makro-nivela" ekspluato: temas pri ekspluato de grandaj sekcioj de socio eĉ (aŭ aparte) en la kunteksto de plusvaloro de liberaj merkatoj. Marksisma teorio montras la tutan kapitalistan klason kiel ekspluata ento, kaj kapitalismon kiel sistemo bazita sur ekspluatado.

Teorioj

La fokuso de la plej multaj asertoj pri la ekzisto de ekspluato direkte al homoj estas la sociekonomia fenomeno kie homoj interŝanĝas sian laboron aŭ fidelecon al unuo, kiel ekzemple la ŝtato, entrepreno aŭ ajna alia firmao kun limigita respondeco. Kelkaj teorioj de ekspluato (marksisma, novliberala) estas strukturaj, dum aliaj estas organizaj (novklasikaj).

En disvolvigitaj landoj

 Industrilando 

 Evolulando 

Internacia juro pri homa ekspluatado
 ILO Forced Labour Convention, 1930 (No. 29) 
 ILO Abolition of Forced Labour Convention, 1957 (No. 105) 
 ILO Minimum Age Convention, 1973 (No. 138) 
 ILO Worst Forms of Child Labour Convention, 1999 (No. 182) 

 Referencoj 

Ruth J. Sample, Exploitation: What it is and why it is wrong (The badness of exploitation: a reformative account). Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield Publishers, 2003.
 Forced Labour: Definition, Indicators and Measurement 2004 - ILO
 Stopping Forced Labour 2001- ILO
 ILO Minimum Estimate of Forced Labour in the World. (2005)
 Operational Indicators of Trafficking in Human Beings 2009 ILO/SAP-FL
 Lists of Indicators of Trafficking in Human Beings 2009 ILO/SAP-FL
 The Cost of Coercion ILO 2009
 International Labour Office. (2005). A global alliance against forced labour

 Vidu ankaŭ 
Infanlaboro
Salajrosklaveco

 Eksteraj ligiloj 

Stanford Encyclopedia of Philosophy entry on exploitation
Encyclopedia of Marxism entry on exploitation
New Deal Exploitation
UN.GIFT  - Global Initiative to Fight Human Trafficking
SAP-FL - The ILO Special Action Programme to combat Forced Labour

Kategorio:Ekonomiko
Kategorio:Sociologio
Kategorio:Marksismo
Kategorio:Ekonomiaj problemoj
Kategorio:Kapitalismo