Albert Gleizes

Albert Gleizes (naskiĝis  en Parizo, mortis  en Avignon, Vaucluse), estis franca pentristo, desegnisto, gravuristo, filozofo kaj teoriisto, kiu estis unu el la fondintoj de Kubismo kaj influis la Skolon de Parizo. 

Albert Gleizes kaj Jean Metzinger verkis la unuan gravan traktaĵon pri Kubismo, Du "Cubisme" (Pri "Kubismo"), en 1912. Gleizes estis fondinta membro de la Grupo de Puteaux/Ora Sekcio. Li ankaŭ estis membro de Der Sturm, kaj liaj multnombroj teoriaj skriboj estis origine la plej popularaj en Germanio, kie aparte en Bauhaus liaj ideoj estis pripense konsideritaj. Gleizes trapasis kvar kernajn jarojn en Novjorko, kaj ludis gravan rolon en la evoluo de Moderna Arto en Usono. Li estis membro de la "Societo de Sendependaj Artistoj", fondinto de Asocio Ernest Renan, unu el la fondintoj kaj partoprenantoj de Abatejo de CréteilDaniel Robbins, 1964, Albert Gleizes 1881 - 1953, A Retrospective Exhibition, Published by The Solomon R. Guggenheim Foundation, New York, in collaboration with Musée National d'Art Moderne, Paris, Museum am Ostwall, Dortmund.. Gleizes regule ekspoziciis ĉe Léonce Rosenberg en "Galerie de L'Effort Moderne" (Parizo). Li ankaŭ estis fondinto, organizanto kaj direktoro de Abstraktado-Kreado. De la 1920-aj al la 1930-aj jaroj li pasigis grandan parton de sia energio en verkado (ekzemple, La Peinture et ses lois (Parizo, 1923), Vers une conscience plastique, La Forme et l'histoire (Parizo, 1932) kaj Homocentrisme (Sablons , 1937)Museum of Modern Art, New York, MoMA, Albert Gleizes, Daniel Robbins, Grove Art Online, 2009 Oxford University Press. Estinte unu el la ĉefaj reprezentantoj de Kubismo en la salonoj (1911-1914), Gleizes konsideris sian tutan postan verkaron kiel logikan disvolviĝon de kubisma estetiko,,.

 Biografio 
Aŭtodidakta artisto, li estis inter la fondintoj de Abatejo de Créteil, kun Georges Duhamel kaj Charles Vildrac,.

 Unuaj pentraĵoj 
Albert Gleizes estis la nevo de portretisto Léon Comerre, Granda Premio de Romo en 1875. Liaj unuaj pentraĵoj estis impresionismaj pejzaĝoj. Sed lia admiro al Paul Cézanne pelis lin apartiĝi de priskriba pentrado por privilegii ebenon, volumojn kaj baldaŭ multoblecon de vidpunktoj,.

 Kubismaj salonoj 
De 1911 ĝis la Unua mondmilito, Albert Gleizes estis inter la ĉefaj ekspoziciantoj de parizaj salonoj, kie kubismo, pentra movado inventita de Braque kaj Picasso en 1907, estis rivelita al la publiko. La Salono de Sendependuloj de 1911, kie Gleizes kaj liaj amikoj pentristoj, Henri Le Fauconnier, Fernand Léger, Jean Metzinger, Jacques Villon kaj Robert Delaunay, sukcesis kunigi siajn sendaĵojn, signis la naskiĝon de « kubismo de Salonoj », opoziciita de historiistoj de la movado al tiu de "Bateau-Lavoir", tiam malmulte disvastigita. Juĝita skandala de la publiko kaj de la plimulto de art-kritikistoj escepte de Guillaume Apollinaire, tiu ekspozicio estis sekvata ĝis la milito de pluraj aliaj tiom en Sendependuloj kiom en Aŭtunaj Salonoj, kie malsamaj artistoj regule ekspoziciis siajn produktojn. Signo de implikiĝo de Gleizes, li subskribis kun Jean Metzinger, la unuan verkon iam dediĉitan al la movado, Du "Cubisme", aperintan iom post la malfermo de Salono de la Ora Sekcio, kie Gleizes kaj la kubistoj estis larĝe reprezentitaj, en oktobro 1912,,.

Milito metis finan punkton al tiu dinamiko disigante la diversajn protagonistojn de la movado,.

 La Unua mondmilito 
Mobilizita, Gleizes estis sendita en kazernon de Toul (Loreno), kie dank' al la bonvolo de milita kuracisto, li povis daŭre pentri kaj desegni, samtempe kunlaborante el distanco, kun Jean Cocteau, direktoro de la revuo Le Mot (La vorto). Reformita en 1915, dank' al la perado de sia estonta edzino, Juliette Roche, filino de influa ministro, li forlasis Francion kaj instalis sin en Novjorko, kie li retrovis Marcel Duchamp kaj Francis Picabia kaj vizitis la artan medion de la urbo. Kelkajn monatojn poste, geedzoj Gleizes estis en Barcelono, kie al Albert estas proponita lia unua persona ekspozicio en galerio Dalmau aŭtune de 1916,,.

 Reveno al Francio 
Reveninte al Francio en 1919, li dediĉis sin al instruado kaj direktis sian arton al produktado de « pentraĵoj-objektoj ». En 1927, li kreis la komunumojn de Moly-Sabata en Isère, proksime de sia domo de Serrières (Ardèche). Ekde 1939, li retiriĝis al Saint-Rémy-de-Provence kie li daŭre laboris ĉirkaŭita de disĉiploj,.

 De kubismo al sakralo 
La komenca kubismo de Albert Gleizes donis grandan lokon al volumoj (La Femme aux phlox, 1910). Kelkaj tolaĵoj traktas la figuran objekton per destrukturita maniero kiel Picasso (La Dame aux bêtes, 1914), tamen la kubismo de Gleizes konservas ian originalecon per realisma kaj skema esprimo de liaj personoj ene de pejzaĝo kun geometriaj kaj destrukturitaj formoj (L’Homme au balcon, 1912),.

Heliĝis la malluma palestro de Gleizes de liaj komencoj, kaj li ne hezitis uzi grandajn platajn areojn de vivaj kaj aŭdacaj koloroj (La Parisienne, 1915). Ekde 1917, li revenis al malpli destrukturitaj reprezentoj (La Femme au gant). La komponado de liaj pentraĵoj respektas tiom rigoran kiom stabilan gramatikon inventitan de la pentristo: priserĉo de ritmo, gusto por geometrio (rotacio kaj transigo du ebeno), abstrakto de subjekto (Peinture à sept éléments cadencés et rythmés),.

Li aliĝis en 1931 al movado "Abstraktado-Kreado". Dum siaj lastaj jaroj, Gleizes turnis sin al sakrala pentrado. Li ilustris la Pensojn de Blaise Pascal kaj konvertiĝis al katolikismo en 1941,.

Lia verkaro (pentraĵoj kaj desegnoj) ĉeestas en multaj francaj kaj eksterlandaj muzeoj. Ekde 2006, la muzeo Estrine en Saint-Rémy-de-Provence (Bouches-du-Rhône) dediĉis du daŭrajn ĉambrojn al Albert Gleizes.

 Verkoj 
 Bords de la Marne (Bordoj de Rivero Marno), 1909
 L'Arbre (La Arbo), 1910
 La Femme aux Phlox (La Virino kun Floksoj), 1910
 Portrait of Jacques Nayral (Portreto de Jacques Nayral), 1911
 La Chasse (La Ĉasado), 1911
 Le Chemin, Paysage à Meudon (La Pado, Pejzaĝo en Meudon), 1911
 L'Homme au balcon (Portrait of Dr. Théo Morinaud) (La Viro ĉe balkono (Portreto de D-ro Théo Morinaud)), 1912
 Les Baigneuses (La Sinbanantinoj), 1912
 Passy, Les ponts de Paris (Passy, La pontoj de Parizo), 1912
 Le Dépiquage des Moissons (La Rikoltado), 1912
 L'Homme au hamac (La Viro kun hamako), 1913
 Portrait de l’éditeur Eugène Figuière (Portreto de eldonisto Eugène Figuière), 1914
 La dame aux bêtes (Madame Duchamp-Villon) (La damo kun bestoj (Madamo Duchamp-Villon)), 1914
 La Parisienne (La Parizanino), 1915
 Mère et Enfant (Patrino kaj Infano), Barcelono 1916
 Dans le port (En la haveno), 1917
 La Femme au gant (La Virino kun ganto), 1917
 La Femme au gand noir (La Virino kun nigra ganto), 1920
 Les Deux nus (La du nudoj), 1920Reproduction dans Beaux Arts magazine numéro 74, decembro 1989, p. 19
 Composition (Komponaĵo), 1920
 Peinture à sept éléments cadencés et rythmés (Pentraĵo kun sep elementoj kadencaj kaj ritmaj), 1924
 Maternité (Patrineco), 1934
 Composition bleu et jaune (Composition jaune) (Komponaĵo blua kaj flava (Komponaĵo flava)), 1921 
 Peinture à Sept Éléments Rythmés (Pentraĵo kun Sep Elementoj Ritmaj), 1924-1934
 Les sept éléments (La sep elementoj), 1924–1925
 Lumière (Lumo), 1932–1934
 Composition Rythmique (Les Bleus) (Komponaĵo Ritma (La Bluaj)), 1932–1934
 Femme et Enfant (Virino kaj Infano), 1932–1934
 Spiral brun et vert (Spiralo bruna kaj verda), 1932–1934
 Support de Contemplation (Subteno de Kontemplado), 1932–1934
 Maternité, Mère et enfant (Patrineco, Patrino kaj infano), 1934
 Élément central de Sept Éléments (Elemento centra de Sep Elementoj), 1935–1936
 Femme et Enfant (Virino kaj Infano), 1935
 Terre et Ciel Tero kaj Ĉielo), 1935
 Supports de Contemplation (Subtenoj de Kontemplado), 1942
 L'Etrange Musicien (La Stranga Muzikisto), 1944
 Support de contemplation (Subteno de kontemplado), 1947
 Composition, La Libellule (Komponaĵo, La Libelo), 1952

 Libroj verkitaj de Albert Gleizes 
 Du "Cubisme", Albert Gleizes et Jean Metzinger, Parizo, Figuière, 1912
 Du Cubisme et des moyens de le comprendre, Parizo, La Cible, Povolozky, 1920
 La Mission créatrice de l’Homme dans le domaine plastique, Parizo, La Cible, Povolozky, 1921
 La Peinture et ses lois, ce qui devait sortir du Cubisme, Parizo, 1924 (publikigita en la angla en 2000)
 Tradition et Cubisme. Vers une conscience plastique. Articles et Conférences 1912-1924, Parizo, La Cible, Povolozky, 1927
 Peinture et Perspective descriptive, conférence Carnegie Foundation pour l’Union Intellectuelle française, Parizo, 22 marto 1927. Sablons, Moly-Sabata, 1927
 Kubismus, Bauhausbücher 13, Munkeno, Albert Langen Verlag, 1928
 Vie et Mort de l’Occident Chrétien, Sablons, Moly-Sabata, 1930
 Vers une Conscience plastique : La Forme et l’Histoire, Parizo, Povolozky, 1932
 Art et Science, Sablons, Moly-Sabata, 1933. 2-a eldono, Aix-en-Provence, 1961. Konferenco Lodzo, Pollando, 28 Aprilo 1932, kaj Stutgarto, 6 majo 1932.
 Homocentrisme ; Le retour de l’Homme chrétien; Le Rythme dans les Arts plastiques, Sablons, Moly-Sabata, 1937
 La Signification Humaine du Cubisme, Albert Gleizes au Petit Palais, Parizo, 18 julio 1938, Sablons, Moly-Sabata, 1938
 Du "Cubisme", Albert Gleizes et Jean Metzinger, Parizo, Compagnie Française des Arts Graphiques, 1947
 Souvenirs, le Cubisme 1908-1914, Liono, Cahiers Albert Gleizes, L’Association des Amis d’Albert Gleizes, 1957
 Puissances du Cubisme (1925 - 1946), Chambéry, éditions Présence, 1969
 Art et religion, Art et science, Art et production, Chambéry, éditions Présence, 1970
 L'Homme devenu peintre (1948), Parizo, Fondation Albert Gleizes and Somogy éditions d'Art, 1998

 Bibliografio 
 Albert Gleizes and Jean Metzinger: Du "Cubisme". Mark Antliff and Patricia Leighten (ed): A Cubism Reader - Documents and Criticism, 1906-1914, University of Chicago Press, 2008.
 Hourcade, Olivier. Courrier des Arts. Paris-Journal.  10–30 oktobro 1912
 Les Beaux-Arts. August, 1938
 Gray, Cleve. Gleizes. Magazine of Art. vol. 43, no. 6, oktobro, 1950
 Golding, John. Cubism: A History and an Analysis 1907-1914. Novjorko/Londono, 1959
 Robbins, Daniel. Albert Gleizes 1881 - 1953, A Retrospective Exhibition, The Solomon R. Guggenheim Foundation, Novjorko, Musée National d'Art Moderne, Parizo, Museum am Ostwall, Dortmund, 1964
 Kuh, Katharine. Albert Gleizes: Underrated Cubist. Saturday Review. 31 oktobro 1964
 Robbins, Daniel. Gleizes as a Way of Life. Art News. No. 63, septembro, 1964
 West, Richard V. Painters of Section d'Or: The Alternatives to Cubism (exh. cat.). Albright-Knox Art Gallery, Buffaro, 1967
 Golding, John. Cubism: A History and an Analysis 1907-1914. ed 2., Londono, 1968
 Cooper, Douglas. The Cubist Epoch. Novjorko, 1970
 Robbins, Daniel. The Formation and Maturity of Albert Gleizes, 1881 through 1920, New York University, 1975
 Alexandrian, Sarane. Panorama du Cubisme. Parizo, 1976
 Rudenstine, Angelica Zander. The Guggenheim Museum Collection: paintings, 1880-1945. vol. 1, Novjorko, 1976
 Yaegashi, Haruki. Sekai no Bijutsu. Cubism. Vol. 63, Tokio, Jun. 1979
 Yaegashi, Haruki. Kindai no Bijutsu. Cubism. Vol.56, Tokio, 1980
 Daix, Pierre. Journal du Cubisme. Ĝenevo, 1982
 Alibert, Pierre. Albert Gleizes: Naissance et avenir du cubisme. Saint-Étienne, 1982
 Cottington, David. Cubism and the Politics of Culture in France 1905-1914. Courtauld Institute of Art, University of London, 1985
 Green, Christopher. Cubism and its Enemies: Modern Movements and Reaction in French Art, 1916-1928. Yale University Press, 1987
 Golding, John. Cubism: A History and an Analysis 1907-1914. 3-a eld., Cambridge, MA, 1988
 Gersh-Nesic, Beth S. The Early Criticism of André Salmon, A Study of His Thought on Cubism. Dissertation, City University of New York, 1989
 Alibert, Pierre, Gleizes - Biographie, Parizo, galerie Michèle Heyraud, 1990, ISBN 978-2-9084-5800-8, 253 pages
 Antliff, Mark. Inventing Bergson: Cultural Politics and the Parisian Avant-Garde. Princeton, 1993
 Franscina, Francis and Harrison, Charles. Realism and Ideology: An Introduction to Semiotics and Cubism. Primitivism, Cubism, Abstraction: The Early Twentieth Century. Chapter 2, New Haven/ Londono, 1993
 Gleizes, Albert. L'Homme devenu peintre (1948), préface Alain Tapié, Parizo, SOMOGY éditions d'art/Fondation Albert Gleizes, 1998, ISBN 2-85056-325-0.
 Varichon, Anne. Albert Gleizes - Catalogue Raisonné, 2 tomes, Parizo, SOMOGY éditions d'art/Fondation Albert Gleizes, 1998, ISBN 978-2-8505-6286-0.
 Massent, Michel. Albert Gleizes, Parizo, SOMOGY éditions d'art/Fondation Albert Gleizes/Fondation Albert Gleizes, 1998, ISBN 2-85056-341-2. Paris, 1998
 Cottington, David. Cubism in the Shadow of War: The Avant-garde and Politics in Paris, 1905-1914. New Haven/Londono, 1998

 Gleizes, Albert. Art and Religion, Art and Science, Art and Production, Peter Brooke, Londono, Francis Boutle publishers, 1999, ISBN 0-9532388-5-7.
 Cox, Neil. Cubism. Londono, 2000
 Green, Christopher. Art in France 1900-1940. New Haven/ Londono, 2000
 Briend, Christian. Albert Gleizes au Salon de la Section d'Or de 1912. La Section d'or 1912, 1920, 1925. Parizo, 2000
 Hourcade, Olivier. Courrier des Arts (reprint). La Section d'or 1912, 1920, 1925 (exh. cat.). Musées de Châteauroux/Musés Fabre, Montpellier, Édition Cercle d'Art, 2000–2001
 Antliff, Mark; Leighten, Patricia. Cubism and Culture. Londono/Novjorko, 2001
 Brooke, Peter. Albert Gleizes - For and Against the Twentieth Century, New Haven kaj Londono, Yale University Press, 2001, ISBN 0-300-08964-3, ISBN 978-0-3000-8964-6
 Briend, Christian; Brooke, Peter et al. Albert Gleizes: Le cubisme en majesté (exh. cat.). Museu Picasso, Barcelono/Musée des Beaux-Arts, Liono, 2001
 Gleizes, Albert. Painting and its laws, (kun Gino Severini: From Cubism to Classicism), Peter Brooke, Londono, Francis Boutle publishers, 2001, ISBN 1-903427-05-3.
 Briend, Christian. Between Tradition and Modernity: The Cubist Work of Albert Gleizes. Albert Gleizes: Cubism in Magesty (exh. cat.). Centro Cultural de Belém, Lisbono, 2002–2003
 Cox, Neil. Cubism. Tokio, 2003
 Cottington, David. Cubism and its Histories. Manchester/ Novjorko, 2004
 Annual bulletin of the National Museum of Western Art. No. 39 (aprilo 2004 - marto 2005), 2006, Tanaka, Masayuki. New Acquisitions.
 Kuspit, Donald. A Critical History of 20th-Century Art, Chapter 2, Part 4 - The machine and spirituality in the avant-gardes, 2006
 Walter Robinson, Walter and Davis, Ben. The 2008 Revue. "Fly high, fall hard", a motto for the times, 2008
 Kuspit, Donald. At the Philadelphia Museum, Marc Chagall and His Circle'' 2011

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 :en:List of works by Albert Gleizes

 Eksteraj ligiloj 

 Fondaĵoj Albert Gleizes Parizo 
 Peter Brooke, Albert Gleizes 
 Artcyclopedia, Albert Gleizes
 Site Rose-Valland, Musées Nationaux Récupération, Paysage (Meudon; paysage avec personnage), 1911
 Ministère de la Culture (France) – Médiathèque de l'architecture et du patrimoine, Albert Gleizes
 Réunion des Musées Nationaux, Grand Palais, Agence photographique, page 1 of 6 

 Fonto 

Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Kubismaj pentristoj