Argo (apartigilo)

Argoartikolo Argo en la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la 1-a eldono de 1970, paĝoj 64 - pri variaĵo Arguso vidu sube (helene Ἄργος, latine Argus) estis antikva urbo en antikva Grekio kaj krome estis la nomo de kelkaj figuroj en la helena mitologio.

 Argo - urbo 
Urbo situanta proksime de la altaĵo Lariso, la ĉefurbo de helena Argolando, oriente de Lakonio kaj Arkadio, unu el centroj de la mikena kulturo. Ĝiaj urbanoj multfoje militis kontraŭ Sparto, ruinigis en la jaro 468 a.K. Mikenon kaj Tirinson, administris Nemeajn Ludojn. Ĝi estis unu el la unuaj demokrataj teritorioj amikaj kun helena Ateno.

 Argo - centokula paŝtisto 
Amaĵema, la plej alta dio Zeŭso enamiĝis al pastrino Io kaj kontraŭ sia ĵaluzema edzino Hera kaŝis ŝin en formo de bovino. Sed Hera trovis kiel la afero okazas kaj konvinkis Zeŭson, ke li donacu la bovinon al ŝi. Poste ŝi gardigis ĝin per centokula paŝtisto Argo (iam priskribata unuokula, aliakaze kvarokula), de pratempo plejparte faranta bonon. Argo en la  priskribiĝis kiel giganto - PIV diferencigas ĝin de la aliaj vortouzoj per nomigo Arguso.artikolo Arguso en la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la 1-a eldono de 1970, paĝoj 65

Zeŭso sendis dion Hermeson, ke li paŝtiston mortigu. Poste Hera sendis al ensorĉitan Ion grandegan tabanon, kiu forpeligis ŝin ĝis nordokcedenta maro, kiu laŭ ŝi estis nomata Ionia Maro. Sed tie Ioa pilgrimado ne finiĝis, ŝi fuĝadis de la tabano ĝis Egiptujo, kie ŝi naskis Epafon, filon de Zeŭso.

Per okuloj de Argo poste ornamis Hera pavan voston.

 Argo - filo de Arestoro 
Alia Argo estis filo de Arestoro. Tiu ĉi Argo famiĝis per konstruo de konata ŝipo Argo (ŝipo), per kiu Argonaŭtoj veturis ĝis Kolĥido por la ora ŝaffelo. La ŝipon dum la vojaĝo akompanis kaj gardis diino Atena. Estro de la ekspedicio estis Jazono, la leĝa sekvanto de trono en Jolko, sed kiu plenumon de sia rajto neniam ĝisatendis. Per nomo Argo Argonaŭtoj onidire nomigis ankaŭ la lokon, kie la ŝipo sur sia longa vojaĝo unuafoje albordiĝis.

 Argo - filo de Frikso 
Portanto de la nomo Argo estis ankaŭ la plej aĝa filo de Frikso, filo de la orĥomena reĝo Atamanto kaj de la diino de nuboj Nefelo. Frikso estis en infanaĝo rolulo de mito pri la ora ŝaffelo, estinte antaŭ ofero al dioj kun sia fratino Helo forportata en foran Kolĥidon. Tie li edziĝis al Ĥalkiopo kaj naskigis kun ŝi kvar filojn, la plej aĝan Argon.

 Argo - filo de Zeŭso kaj Nioba 
Plia Argo estis filo de Zeŭso kaj Nioba, filino de la reĝo en Argo Foroneo. Post sia avo li akiris la landon kiu estis poste nomata laŭ li, la nova reĝo.

 Argo - hundo de Odiseo 
Kiam Odiseo post longa pilgrimado rehejmiĝis el la Troja milito, estis lia ege maljuna hundo Argo nura, kiu sian mastron ekkonis. Laŭ legendo, kiam ĝi Odiseon ekvidis, alkuris al li, eksvingis la voston, ekbojis pro ĝojo, ke ĝi vidas lin, kaj mortis.

 Notoj kaj referencoj 

 Fonto 

Kategorio:Paŝtistoj en la helena mitologio
Kategorio:Argidoj
Kategorio:Inaĥidoj
Kategorio:Mortigitoj fare de Hermeso
Kategorio:Punitoj fare de Zeŭso
Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
Kategorio:Ekspedicio de la argonaŭtoj
Kategorio:Argonaŭtoj
Kategorio:Eolidoj
Kategorio:Princoj en la helena mitologio
Kategorio:Argolanda mitologio
Kategorio:Idaro de Zeŭso
Kategorio:Hundoj en la helena mitologio
Kategorio:Roluloj de la Odiseado
Kategorio:Pajnoj
Kategorio:Ekspedicio de Dionizo kontraŭ Hindio
Kategorio:Gigantoj de la helena mitologio
Kategorio:Roluloj de la Iliado
Kategorio:Roluloj de Metamorfozoj de Ovidio
Kategorio:Arkadia mitologio
Kategorio:Arga mitologio
Kategorio:Mitaj monstroj
Kategorio:Mitaj reĝoj de Argo
Kategorio:Kondamnitoj al mortopuno en la helena mitologio
Kategorio:Hundaro de Akteono
Kategorio:Argo
Kategorio:Loĝlokoj de Argolando
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Peloponezo
Kategorio:Lokoj en Iliado