Ploubalay

Ploubalay  (bretonlingve Plouvalae, galolingve Ploubala () estas franca komunumo, en la departemento Côtes-d'Armor en la regiono Bretonio.

 Geografio 
Ploubalay situas nordoriente de departemento Côtes-d'Armor lime de Ille-et-Vilaine, Ploubalay estas marborda komunumo, sed sen plaĝo.

 Najbaraj komunumoj 

Enklave estas komunumo Plessix-Balisson.

 Loknomoj kaj ekstercentroj 
Les Saudrais, la Ville-Asselin, Brenan.

 Hidrografio 
 Rivero Frémur kaj ties estuaro borderas la orientan parton de la komunumo, rivereto le Drouet borderas ĝian okcidentan parton.
 Rivereto de Floubalay trairas la komunumon sude-norden kaj enfluas en la golfeton de Lancieux.
 Vojo D768 direkte al Plancoët limigas areon nomatan « les polders. » La maro supreniris ĝis la mezo de la nuna centro, en la marĉaj areoj kie staras la domaroj de la Prée Neuve kaj la nova komerca centro. La digo, kiu estis konstruita (mankas dato) ebligis bari la antaŭiron de la ekvinoskaj tajdoj. Tio kaŭzis enkotiĝon, kiu definitive senigis la komunumon je plaĝo.

 Vojoj kaj transporto 
La komunumo havas kromnomon « carrefour des plages » (esperantlingve "kruciĝo de plaĝoj") pro sia geografia situo. La centro estas trairata de departementa vojo D2 inter Dinan kaj marbordo, kaj D786 inter Plancoët kaj Dinard.

 Toponimio 
La origino de nomo Ploubalay estas britonika. Plou signifas bretonlingve "paroĥo" kaj Balae estas la sanktulo, kiu fondis la paroĥon de la urbo, mistera persono eble disĉiplo de sankta Gvenoleo. La galoa formo ne havas la mutacion de /b/ > /v/ karakterizan de la insula kelta lingvo, kio estas la kazo en Lanvallay, konsistanta el la sama nomo de sanktulo. Tio indikas pli fruan elpelon de la bretona lingvo el tiu regiono.

 Historio 
La primitiva paroĥo de Ploubalay estis pli vasta al ĝi estas nun, ĝi enhavis la apudajn komunumojn Créhen, Lancieux, Plessix-Balisson, Saint-Jacut-de-la-Mer kaj Trégon. Tiu paroĥo estis menciita unuafoje kiel preĝejo de Ploballeio (malnova nomo de Ploubalay) en 1163 en skribaĵo de papo Aleksandro la Tria, kiu konfirmis la rajtojn de la preĝejo de Ploubalay en tiu de Saint-Jacut (Anc.év.IV.278). Ĝi fariĝis oficiale paroĥo en 1439 per akto de la duko de Bretonio Johano la Kvina.
La paroĥo de Ploubalay estis ligita en la Malnova Reĝimo en diocezo de Saint-Malo, kaj en tiu ĉi, ĝi estis parto de Puduvro. La unua komunuma baloto okazis en 1790.

 Politiko kaj administrado 
 Liste des maires 

 Ĝemeliĝoj 
eta|dekstra|upright|Tabulo pri la ĝemeliĝo de Ploubalay kun Boreham
 Boreham, Essex (graflando), , ekde 1987.

 Enloĝantaro kaj socio 
 Demografio 

 Komunumaj servoj 
 Komunuma biblioteko, mediateko kaj ludoteko)
 Libertempa akceptejo, merkrede kaj lernejaj ferioj
 EHPAD (ancien Foyer Logement)
 Komunuma tendumejo (de la 15-a de junio ĝis la 15-a de septembro)
 Turismoficejo (de la 15-a de junio ĝis la 15-a de septembro)
 Centre communal d'action sociale en urbodomo de Ploubalay.

 Interkomunumaj servoj 
eta|dekstra|upright|Multi-Accueil (Multcela akceptejo) « Mobydouce » de Ploubalay
 SIVU infanvartejo kaj multcela akceptejo « Mobydouce »
 CAP Sports kaj CAP Armor (kun Lancieux)
 SA de HLM La Rance
 SIDCOM

 Publikaj servoj 
 Ĝendarmejo
 Poŝtejo

 Edukado 
 Espace scolaire Henri Derouin (publikaj vartaj kaj )
 Lernejo Saint-Joseph (katolika instruado de Bretonio)
 Lernejrestoracio (tagmeze en lernejtagoj, por infanoj en publikaj kaj privataj lernejoj)
 Libertempa akceptado (matene kaj vespere en lernejtagoj)

 Kulturo kaj festoj 
 Fajro Sankta-Johano
 Futbalturniro Mickaël Esnault
 Popola balo de la 14-a de julio
 Jungadkonkurso (Ploubalay - Lancieux), en aŭgusto
 Foirfesto Sankta-Mateo, kromnomata « Foire aŭ ânes » (esperantlingve "Foirfesto de azenoj"), foirfesto kaj ĉiovendo (tria semajnfino de septembro)
 Jara muzikfestivalo Ska : Les Fennecs (Tiu festivalo ne plu okazas en Ploubalay, sed en la Lando de Dinan)
 De 1978 à 1988 okazis la 24 horoj de Ploubalay, motokrosa konkurso, kaj en 1985 Coluche startigis tiun konkurson.

 Ekonomio 
 Hoteloj : 1 /
 Ĝeneralaj supermagazenoj : 2 /
 Fakaj supermagazenoj (meblo, memfaro, ĝardeno...) : 1 /
 Diskontaj magazenoj : 1 /
 Nutraĵejoj, legomejoj : 1 /
 Bovviandejoj, porkviandejoj, pladvendejoj: 4 (+ supermagazeno) /
 Fiŝvendejoj: 3 (+ superbazaro) /
 Panejoj, kukejoj : 5 (+ supermagazeno) /
 Gazetvendejoj, lernejaj kaj oficejaj materialoj : 3 (+ supermagazeno) /
 Modo, vestaĵoj, ŝuoj: 4 (+ supermagazeno) /
 Bankoj, asekuroj : 4 /
 Trinkejoj, tabakejoj : 3 /
 Restoracioj : 4 /
 Hartondejoj, higieno, estetiko : 5 (+ al hejmo) /
 Komputada materialo (vendo, riparo) : 1 /
 Stirlernejo : 2 /
 Manĝarto, donacoj : 1 /
 Juvelvendejo, horloĝvendejo : 1 /
 Aŭtomobilo (vendo, bontenado) : 2 /
 Motorcickloj, bicikloj, motorkulturo (vendo, riparo) : 1 /
 Karburaĵoj : 3 (+ supermagazeno) /
 Vinoj kaj alkoholaĵoj : 1 /
 Apoteko: 1 /
 Kuracistoj, paramedicinistoj, veterinaroj, dentistoj : 6 /
 Foto, video (vendo, rivelado) : 1 /
 Radio-televido, domilaro : 1 /
 Ŝuriparistoj, vestpurigejoj, selvendejoj : 1 /
 Floristoj, arbidejistoj : 5 (+ supermagazeno) /
 Konstruaĵvendejoj, arkitekturo, templima laboro : 4 /
 Sepultisto : 2 /
 Memoraĵbutiko "Bretagne" : 2 /

Bazaro vendrede matene sur la placo de la preĝejo.

 Lokoj kaj monumentoj 
 Malnovaj riamrkindaj konstruaĵoj 
 Kastelo de La Mallerie
 apartenis al familio Breil poste ekde 1787 al Toussaint Briot, qui konsistigis reĝisman rekrutcentron en la franca revolucio.
 Kastelo de La Crochais
 Nobeldomo de Bellestre
 Nobeldomo de La Coudraie
 Nobeldomo de la Guérais
 Kapelo Saint Cadreuc
 Kapelo de La Ville Briand
 Preĝejo Saint-Pierre kaj Saint-Paul en la centro

 La akvoturo 
Alta je 57 m, ĝi staras je  super la marnivelo. Ruĝa pentraĵo sube signifas ke ĝi utilas kiel gvidomarko kaj okcidenta enirpunkto por la alproksimiĝa cirkvito de la flughaveno Dinard-Pleurtuit-Saint Malo, kiu situas proksime.

Pro la fortaj ventofrapoj en la 15-a de aŭgusto 2012, parto de la parapeto el betono, kiu ĉirkaŭas la supron falis. Pluraj tunoj da betono elŝiriĝis kaj falis sur la aŭtoparko malsupren sen trafi personojn. Atendante riparojn kaj fakistajn raportojn por identigi respondecojn (parabolaj antenoj de poŝtelefonaj kompanioj estis fiskitaj sur la supro), la krespejo, kiu staras supre estas fermita.

 La menhiro de la Prévôté 
La menhiro stras ĉe la enirejo de la tombejo de Ploubalay, ĝi datiĝus de neolitiko.

 Naturaj lokoj 
 La valoj Bonas 

 La parkoj de la urbodomo 

 La lageto de Bois Joli 
Tiu lageto situas inter Ploubalay kaj Pleurtuit. Tiu artefarita rezervejo kun baraĵo provizas akvon al la najbaraj komunumoj. Eblas ĉirkaŭiri piede aŭ bicikle la lageton sed navigadp estas malpermesita.

 La polderoj 
La polderoj de Ploubalay estis kreitaj per digo konstruita de la benediktanaj monaĥoj de la abatejo de Saint-Jacut por kultivi sur areo de Ploubalay. La plej malnova digo inter Ploubalay kaj Lancieŭ (Digo de la monaĥoj), estis konstruita en ĉirkaŭ la fino de la 15-a jc por ŝirmi la nunan areon de Bauglais kaj de Briantais.

La digo de la polderoj de Ploubalay estis konstruita multjare post la unua, en la 17-a kaj 18-a jc. Ankaŭ sub la estrado de la abatejo de Saint-Jacut, sed ĉifoje ĝi ne estis konstruita de la monaĥoj sed de malliberuloj de urbo Saint-Malo, kiu situas proksime. La digoj prezentas centran "bekon" kontraŭ la ondoj. Estis ne nur agrikulturo sen ankaŭ 13 salejoj en la Golfeto de Lancieŭ kaj Ploubalay. Sed nur restas neniu spuro de tiu rimarkinda pasinteco, escepte etaj murspuroj.

La polderoj de Ploubalay, same kiel aliaj bretonaj areoj, estas escepta migra haltejo mezvoje inter la nordaj kaj la sudaj landoj, kiaj Hispanio kaj Afriko. 

Sur la polderoj estas du rimarkindaj areoj. La sliko (salŝlimo kovrata per ĉiu tajdo), tie prosperas la angla spartino (franclingve "Spartine d'Angleterre"), kiu rezistas al la salo kaj progresas per aldono de naturaj sedimentoj. Estas ankaŭ la salmarĉoj (areo kovrata nur dum kelkaj periodoj de la jaro, dum plej altaj flusoj), kaj tie estas maloftaj plantoj kiaj limonio (scienclingve "Limonium vulgare"), atriplekso kaj herbejoj da puccinelliaj.

Tiu escepta loko estas protektita kaj klasita kiel Natura Areo kun ekologia, faŭna kaj flora intereso (franclingve "Zone Naturelle d’intérêt Écologique Faunistique et Floristique").

 Elstaruloj ligitaj al la komunumo 
 Saint-Balay, sankta patrono de Ploubalay festata la .
 Guy Homery : franca religiulo, fondinto de Religieuses de la Divine Providence naskiĝis en Ploubalay en 1781.
 Henri Lassourd, malnova deputito de Ille-et-Vilaine (1968-1973) naskiĝis en Ploubalay.
 Monumento honoras la memoron de Leŭtenanto Edward Durst kaj soldato Charles W. Dysko, mortigitaj en 1944 okaze de la liberigo de Ploubalay.
 Fabrice Jeandesboz, biciklisto.

 Heraldiko 

Ŝildo de familio Plessis de Grenédan

 Eksteraj ligiloj 

 Vidu ankaŭ 
 Komunumoj de Côtes-d'Armor
 Komunumaro de Côte d'Émeraude

 Eksteraj ligiloj 
 Oficiala TTT-ejo de Ploubalay
 TTT-ejo de Komunumaro de Côte d'Émeraude

 Notoj kaj referencoj 
 Notoj 

 Referencoj 

Ploubalay
Ploubalay
Kategorio:Côte d'Émeraude