Eugene O'Neill

Eugene Gladstone O'NEILL  (naskiĝinta la 16-a de oktobro 1888 en Novjorko, mortinta la 27-an de novembro 1953 en Boston) estis usona verkisto. Ekde 1920 li sukcesege reformis la usonan teatron.

 Vivo 
La filo de aktoro de irlanddevena akompanis la gepatrojn ĉe multaj rondvojaĝoj profesiaj. De 1906-07 li studis ĉe la Princeton Universitato. Post la finstudado li ekvivis aventuran vivon: li estis orserĉisto en Honduro kaj maristo kaj iĝis finfine reportero kaj aktoro. Pro tuberkulozo li devis viziti sanatorion por pulmonmalsanuloj.

 Kreiva agado kaj stilo 
En la sanatorio li komencis verki. La sekvontajn jarojn li partoprenis la laborrondon "Workshop 47" de George Pierce Baker kaj fondis kune kun grupo da avangardaj verkistoj kaj aktoroj la aron "Provincetown Players". Lia verko "Beyond the Horizon" sukcesegis ĉe Broadway. La sekvontaj verkoj famigis lin ankaŭ ekster de Usono.

Liaj teatraĵoj estas karakterizitaj per granda diverseco laŭ la problemoj, kiuj aperas en ili, kaj laŭ ilia strukturo: En iuj el liaj teatraĵoj O'Neill elektis etendi la teatraĵon al 9 aroj, kiuj estas prezentitaj dum tri sinsekvaj vesperoj. Dum lia tuta verkanta vivo diversaj problemoj aperis en la teatraĵoj de O'Neill, esprimante perdon de aparteneco al la mondo kaj ankaŭ perdante lian fidon al Dio, emocioj, kiuj influis lian verkadon.

Laŭ memtakso li iĝis la vera fondanto de moderna usona teatro, kiam li serĉis propran stilon sub la influo de Strindberg, Ibsen, Shaw kaj Nietzsche.

 Premioj 
Li ricevis la Pulitzer-premion en la jaroj 1920, 1921, 1928 und 1938. En 1936 oni aljuĝis al li la nobelpremion pri literaturo.

 Verkoj (elekto) 
 The (S.S.) Glencairn Plays, 1910-aj jaroj
 Beyond The Horizon, 1920
 The Emperor Jones, 1921
 Anna Christie, 1920
 The Hairy Ape, 1922
 All God’s Chillun Got Wings, 1924
 Desire Under the Elms, 1924
 The Great God Brown, 1926
 Strange Interlude, 1928
 Mourning Becomes Electra, 1931
 Ah, Wilderness!, 1933
 The Iceman Cometh 1946
 A Moon for the Misbegotten, 1947
 Long Day’s Journey Into Night, 1956
 A Touch of the Poet, 1957

 Filmoj 
 1930: Anna Christie – Reĝisoro: Clarence Brown – kun Greta Garbo
 1933: The Emperor Jones – Reĝisoro: Dudley Murphy
 1940: The long voyage home – Reĝisoro: John Ford
 1944: The Hairy Ape – Reĝisoro: Alfred Santell
 1947: Mourning becomes Electra – Reĝisoro: Dudley Nichols – kun Michael Redgrave
 1957: Desire under the elms – Reĝisoro: Delbert Mann
 1960:The iceman cometh – Reĝisoro: Sidney Lumet
 1962: A long day’s journey into night – Reĝisoro: Sidney Lumet
 1987: Strange interlude – Reĝisoro: Herbert Wise

 Literaturo 
 Helmut M. Braem: Eugene O'Neill. Friedrich eldonejo, Velber bei Hannover, 1970.
 Hans Galinski: Eugene O‘Neill: Die Wendung des modernen amerikanischen Theaters zur Tragödie. En: Franz H. Link (eld.): Amerika · Vision und Wirklichkeit, Beiträge deutscher Forschung zur amerikanischen Literaturgeschichte. Athenäum Verlag, Frankfurt am Main 1968, p. 401–417.
 Arthur and Barbara Gelb: O'Neill - life with Monte Cristo. Applause, New York u.a. 2000, ISBN 0-399-14609-1.
 Helmut Papajewski: Realismus und Verfremdung in der Symbolik von O‘Neills Desire under the Elms. En: Franz H. Link (eld.): Amerika. Vision und Wirklichkeit. Beiträge deutscher Forschung zur amerikanischen Literaturgeschichte. Athenäum Verlag, Frankfurt am Main 1968, p. 418–432.









 Eksteraj ligiloj 

 Germanlingva datumbazo kun biografiaj notoj al ĉiuj nobel-premiitoj de ĉiuj fakoj  (angle)
 Eugene O'Neill - hejmpaĝo oficiala (angle)
 Casa Genotta-hejmpaĝo (angle)

Kategorio:Nobel-premiitoj pri literaturo
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj