Ruĝflugila tinamo

La ruĝflugila tinamoOrnitologia taksonomio. (), estas sudamerika birdospecio el la familio de Tinamedoj. Tiu mezgranda tinamo troviĝas en centra kaj orienta SudamerikoClements, J (2007)..

Taksonomio
Laŭ AviListAviList v2025, konsultita la 16-an de jan. 2026., jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

Tinamiformes - tinamoformaj
Tinamidae - tinamedoj
Rhynchotus Spix, JB, 1825
Rhynchotus rufescens (Temminck, CJ, 1815) - ruĝflugila tinamo
Rhynchotus rufescens catingae Reiser, O, 1905
Rhynchotus rufescens pallescens Kothe, K, 1907
Rhynchotus rufescens rufescens (Temminck, CJ, 1815)

Ĉiuj tinamoj estas el la familio tinamedoj, kaj en pli granda skemo estas ankaŭ paleognatoj. Malkiel la tre konataj neflugaj birdoj el paleognatoj kiaj la struto, la emuo kaj aliaj, la tinamoj povas flugi, kvankam ĝenerale ili ne estas fortaj flugantoj. Ĉiuj strutoformaj evoluis el prahistoriaj flugantaj birdoj, kaj la tinamoformaj estas la plej proksimaj vivantaj parencoj de tiuj birdojDavies, S. J. J. F. (2003)..

Coenraad Jacob Temminck unuafoje identigis la ruĝflugilan tinamon el specimeno el Sanpaŭlio, Brazilo, en 1815.

Iam, la taksono maculicollis estis konsiderata subspecio de la ruĝflugila tinamo, sed sekve al la SACC ĝi estas nune konsiderata propra specio; nome la huajka tinamoRemsen Jr., J. V. (2000).

 Etimologio 
Ĝia komunlingva kaj scienca nomo aludas al la brila rufa koloro de la unuarangaj flugilplumoj, kiuj ĉefe videblas dumfluge.

 Aspekto 
eta|maldekstre|240ra|Ruĝflugila tinamo
La ruĝflugila tinamo estas proksimume 40 al 41 cm longa, kaj pezas 830 g, kaj la ino povas esti iomete pli granda. Ĝi havas nigran kronon, ruĝecajn unuarangajn flugilplumojn kaj helgrizajn al malhelbrunajn subajn partojn. Ĝi povas havi nigrajn striojn ĉe flankoj, abdomeno kaj subpugo. La gorĝo estas blankeca, la kolo kaj brusto estas cinamokoloraj. La kurbeca beko estas kornokolora kun nigreca supra bekobordo. Junuloj estas pli senkoloraj.

 Teritorio kaj habitato 
La teritorio de la ruĝflugila tinamo estas sudorienta, nordorienta kaj centra Brazilo, orienta Paragvajo, sudorienta Peruo, Bolivio kaj orienta Argentino. Tiu specio havas 3 subspeciojn:
 R. r. catingae loĝas en centra kaj nordorienta Brazilo.
 R. r. pallescens loĝas en norda Argentino; orienta Formosa, Ĉako, Santa Fe, Kordobo, La Pampa, Bonaero, Entre Ríos, Corrientes, kaj Rio Negro.
 R. r. rufescens, la nomiga subspecio, loĝas en sudorienta Peruo, Bolivio, orienta Paragvajo sudorienta Brazilo kaj nordorienta Argentino, kaj eble Urugvajo.

Je pli malaltaj lokoj (1,000 m), la ruĝflugila tinamo preferas marĉajn herbejojn (laŭsezone inunditaj) kaj arbarbordojn. Dum je pli altaj lokoj, ĝis 2,500 m, ĝi ĉeestas aridajn arbustarojn, paŝtejojn kaj grenkampojnBirdLife International (2008)(a). Ĝenerale ĝi preferas sekan savanon.

 Kutimaro 
La ruĝflugila tinamo havas voĉemajn masklojn kiuj estas dumlonge elsendante solajn fajfojn sekvitajn de pli mallongaj kaj tristaj fajfoj. La ino ne alvokas. Tiu specio estas plej aktiva dum la plej varmaj partoj de la tago.

 Manĝo 
Ties dieto varias laŭsezone; ĝi manĝas insektojn kaj aliajn malgrandajn animalojn (eĉ malgrandaj mamuloj) somere, kaj ŝanĝe al vegetala materialo, kia fruktoj, burĝonoj, tuberoj kaj bulboj vintre. Ĝi povas iĝi agrikultura plago, ĉar manĝas cerealojn, rizon kaj ternuksojn, same kiel iĝas predanto, kaj kaptas venenajn serpentojn kaj eĉ saltas en aeron por kapti insektojn el folioj.

 Reproduktado 
La masklo de la specio allogas la ino per strategio manĝosekvo kaj post la allogo ili moviĝas al la nesto kie ŝi demetas ovojn kiujn nur li kovas kaj poste ankaŭ li idozorgadas.

 Konservado 
Kiel ĉiuj tinamoj, la ruĝflugila tinamo estas populara celo por ĉasistoj, kaj en areoj de alta homa populacidenseco ties nombroj estis malpliiĝantaj, sed la specio ankaŭ pliiĝantis en kelkaj areoj kie arbarklarigado kreis favorajn habitatojn. Ĝenerale, ĝi ne estas konsiderata minacata kaj tiele ĝi estis listigita kiel Malplej Zorgiga fare de IUCN. Ĝi havas loĝan teritorion de 5,700,000 km².

 Referencoj 

 Literaturo 
 BirdLife International (2008(a)). "Red-winged Tinamou - BirdLife Species Factsheet". Data Zone. Konsultita 09 Feb 2009.
 Brands, Sheila (Aug 14 2008). "Systema Naturae 2000 / Classification, Rhynchotus rufescens". Project: The Taxonomicon. Konsultita Feb 09 2009.
 Clements, James (2007). The Clements Checklist of the Birds of the World (6 ed.). Ithaca, NY: Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-4501-9.
 Davies, S.J.J.F. (2003). "Tinamous". In Hutchins, Michael. Grzimek's Animal Life Encyclopedia. 8 Birds I Tinamous and Ratites to Hoatzins (2 ed.). Farmington Hills, MI: Gale Group. pp. 57–59, 64–65. ISBN 0-7876-5784-0.
 del Hoyo, J., Elliot, A., Sargatal, J., eds (1992) Handbook of the Birds of the World, Volume One Ostritch to Ducks, ISBN 84-87334-10-5
 Remsen Jr., J. V.; et al. (04 Oct 2000). "Proposal to South American Checklist Committee (#2000-01):". South American Classification Committee. American Ornithologists' Union. Konsultita 04 Feb 2009.

 Eksteraj ligiloj 

 BirdLife Species Factsheet 
 Ruĝflugila tinamo, filmetoj, fotoj kaj sonoj  ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Tinamoformaj
Kategorio:Tinamedoj
Kategorio:Tinamoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno