Ĵeaj lingvoj

La ĵeaj lingvoj (en brazila portugala lingvo Jê aŭ Gê, prononco ) estas familio de indiĝenaj lingvoj de Ameriko, kiu parolatas en centra, orienta kaj suda Brazilo kaj konsistas el 13 unuopaj lingvoj.

 Divido 
 Apinaĵea lingvo - (Apinaĵeoj).
 Akvena lingvo - (Akvenoj).
 Ŝakriabaa lingvo - dialekto (Ŝakriabaoj).
 Ŝavanta lingvo - dialekto (Ŝavantoj).
 Ŝerenta lingvo - dialekto (Ŝerentoj).
 Kajapoa lingvo (Kajapooj).
 Kajapoa-Aŭkra lingvo - dialekto (Kaiapoa-Aŭkroj).
 Kajapoa-Kararaa lingvo - dialekto (Kajapoa-Kararaoj).
 Kajapoa-Kokraimora lingvo - dialekto (Kajapoa-Kokraimoroj).
 Kajapoa-Kubema-Kram-Kena lingvo - dialekto (Kaiapoa-Kubema-Kram-Kenoj).
 Kajapoa-Gorotira lingvo - dialekto (Kajapoa-Gorotiroj).
 Kajapoa-Mekranotia lingvo (Ĉukahamana) - dialekto (Kaiapoo-Mekranotioj).
 Kajapoa-Metuktira lingvo - dialekto (Kajapoo-Metuktiroj).
 Kainganga lingvo - (Kaingangoj).
 Centra Kainganga lingvo - dialekto (Centra Kaingangoj).
 Paranaa Kainganga lingvo - dialekto (Paranaaj Kaingangoj).
 Sudoorianta Kainganga lingvo - dialekto (Sudoorientaj Kaingangoj).
 Timbira lingvo - (Timbiroj)
 Apaniekraa-Kanela lingvo - dialekto (Apaniekraoj-Kaneloj).
 Kraoa lingvo - dialekto (Kraooj).
 Kreĵea lingvo - dialekto (Kreĵeoj).
 Krikatia lingvo - dialekto (Krikatioj).
 Parkatiea-niza lingvo - dialekto (Parcatieoj-Nizoj).
 Pukobiea-niza lingvo - dialekto (Pukobieoj-Nizoj).
 Rankokamekra-Kanela lingvo - dialekto (Rankokamekraoj-Kaneloj).
 Kenkateĵea-kanela lingvo - dialekto (Kenkateĵeoj-Kaneloj).
 Panara lingvo - (Panaroj).
 Suiaa lingvo - (Suiaoj).
 Tapaiuna lingvo - dialekto (Tapaiunoj).
 Ĉoklenga lingvo - (Ĉoklengoj).
 Maŝakaraa lingvo - (formorta, Maŝakaraoj).
 Maŝakaliaj lingvoj - lingva familio.
 Makonia lingvo - (formorta, Makonioj).
 Malalia lingvo - (formorta, Malalioj)

La unuopa lingvo kun relative plej multaj parolantoj estas la ŝavanta lingvo (Xavánte) kun laŭ takso de la jaro 2000 proksimume 9 600 parolantoj. La lingvoj Acroá kaj Xakriabá jam formortis.

La ĵeaj lingvoj estas la kerna lingvogrupo de hipoteza pli granda lingvofamilio, kiu titoliĝas makro-ĵea lingvaro.

 Literaturo 
 Irvine Davis: Proto-Jê phonology. En: Estudos Lingüísticos. Revista Brasileira de Lingüística Teórica e Aplicada. Volumo 1, kajero 2. São Paulo 1967, paĝoj 10–24.
 Flavia de Castro Alves: O Timbira falado pelos Canela Apãniekrá. Uma contribução aos estudos da morfossintaxe de uma língua Jê. Universidade Estadual de Campinas, 2004.
 J. Alden Mason: The languages of South American Indians. En: Julian H. Steward (eld.): Handbook of South American Indians. Volumo 6. Vaŝingtono 1950, paĝoj 157–319.
 E. R. Ribeiro: A reconstruction of Proto-Jê. En: Ponencia al 52º Congreso Internacional de Americanistas (Sevilla 2006). 2006.
 Ursula Wiesemann: The pronoun systems of some Jê and Macro-Jê languages. En: Pronominal Systems. Eldonejo Narr, Tübingen 1986.
 Johannes Wilbert: Material lingüístico Ye. Editorial Sucre, Caracas 1962.

 Eksteraj ligiloj 
 konciza priskribo de la lingvaro en la retejo Ethnologue