Somera Olimpiko 2020

La Somera Olimpiko de 2020, oficiale la Ludoj de la 32-a Olimpiado () kaj markitaj Tokio 2020, estis internacia multsporta evento okazinta de la 23-a de julio ĝis la 8-a de aŭgusto 2021 en Tokio, Japanio, kun kelkaj preparaj eventoj kiuj komencis je la 21-a de julio.

La 125-a sesio de la Internacia Olimpika Komitato (IOK) en Bonaero, Argentino elektis Tokion gastiga urbo je la 7-a de septembro 2013. Oni originale intencis okazigi la ludojn de la 24-a de julio ĝis la 9-a de aŭgusto 2020, sed en marto 2020 oni postdatigis la eventon pro la kronvirusa pandemio, la unua tia okazaĵo en la historio de la Olimpikaj ludoj (antaŭaj ludoj estis nuligitaj sed neniam postdatigita). Tamen, la evento retenis la nomon Tokio 2020 por merkataj kaj markaj celoj.Multiple sources: Ĝi estis plejparte okazigita sen publikaj spektantoj permesitaj pro la deklaro de stato de krizo en la Granda Tokia Areo responde al la pandemio. Sekvanta la olimpiko, la somera Paralimpiko estis ŝovitaj al inter la 24-a de aŭgusto kaj la 5-a de septembro 2021, 16 tagoj post la fino de la Olimpiko.

eta|maldekstre|Litova poŝtmarko pri la 32a Somera Olimpiko de Tokio. La bildoj de la diversaj sportoj ŝajnas stiligitaj japanaj literoj.
Ĉi tiu estis la kvara Olimpiko en Japanio, post Tokio 1964 (somero), Sapporo 1972 (vintro) kaj Nagano 1998 (vintro). Tokio estis la unua urbo en Azio kiu gastigis la somerajn ludojn dufoje. La Olimpiko de 2020 estis la dua el tri sinsekvaj Olimpikoj en Orienta Azio, post la Vintra Olimpiko de 2018 en Pjonĉango, Sud-Koreio kaj antaŭ la Vintra Olimpiko de 2022 en Pekino, Ĉinio.

En la plursporta evento okazis 339 konkursoj de 50 sportfakoj de 33 sportoj. Novaj eventoj por 2020 inkluzivis triopan korbopilkon, liberstilan BMX-n, kaj la revenon de medisona biciklado por viroj kaj enkonduko de la sama evento por inoj. Novaj politikoj de la IOK ankaŭ permesis, ke la gastiga organizanta komitato aldonu novajn sportojn al la Olimpika programo por nur unu Olimpiko. La sportofakoj aldonitaj de la japana Olimpika Komitato estis bazopilko kaj softbalo, karateo, sporta grimpado, surfado, kaj rultabulado. La lastaj kvar el ĉi tiuj okazis la unuan fojon en Olimpiko.

Usono ricevis la plej multajn medalojn laŭ kaj oraj medaloj (39) kaj medaloj entute (113), kaj Ĉinio estis dua laŭ ambaŭ kalkuloj (38 kaj 88). Gastiga nacio Japanio estis tria, kun la plej multaj oraj (27) kaj entutaj (58) medaloj gajnitaj de la japana delegacio ĉe Olimpiko. Britio estis kvara, kun entute 22 orajn kaj 65 medalojn, la unua nacio ĉe la someraj Olimpikoj kiu pliigis aŭ egalis siajn entutajn medaojn gajnitajn en la du Olimpikoj post gastigi ilin. La rusa delegacio konkurencante kiel la ROC estis kvina kun 20 oraj medaloj, kaj tria en la entuta medala kalkulo, kun 71 medaloj. Bermudo, Filipinoj, kaj Kataro ĉiu gajnis sian unuan Olimpikan oran medalon. Burkino, San Marino, kaj Turkmenio gajnis sian unuan Olimpikan medalon.

 Kandidatintaj urboj 
eta|279x279ra|La nove konstruita Japana Nacia Stadiono en Tokio gastigis la malferman kaj ferman ceremoniojn kaj atletikon.
Ĝis la 1-a de septembro 2011 Nacia Olimpika Komitato devis anonci, ke urbo de ties lando volas aranĝi la Olimpiajn ludojn. La ses urboj, kiuj kandidatiĝis estis: Bakuo (Azerbajĝano), Doho (Kataro), Istanbulo (Turkio), Madrido (Hispanio), Romo (Italio) kaj Tokio (Japanio). Duonan jaron poste Romo rezignis sian kandidatiĝon, ĉar la itala registaro ne volis subteni la ludojn finance. La 23-an de majo 2012 la IOK anoncis tri urbojn el kiuj la membroj de la IOK elektis la aranĝontan urbon. Ili estis Istanbulo, Madrido, kaj Tokio. En kunsido je la 7-a de Septembro 2013 urbo bezonis almenaŭ 50 procentoj de la voĉoj por esti la aranĝonta loko. Neniu urbo atingis tion en la unua voĉdono. Ĉar Istanbulo kaj Madrido ricevis la saman nombron de voĉoj, okazis decida voĉdono inter tiuj urboj. La nombro de la voĉdonintoj ŝanĝiĝis, ĉar neniu membro rajtas voĉdoni kiam urbo de ties ŝtato estas elektebla. Oni ankaŭ supozas, ke iuj voĉodonintoj estas subaĉetitaj.

+ Elekto de la gastigonta urbo Urbo Ŝtato 1-a voĉdono decida voĉdono 2-a voĉdono Tokio  42 – 60 Istanbulo  26 49 36 Madrido  26 45 –Voĉdonintoj 94 94 96

 Sportoj 
La 9-an de junio 2017 la estraro de la IOK aprobis la programon de la ludoj. Okazis 339 konkursoj en 33 sportoj ampleksante 50 fakojn. Kompare al la ludoj de 2016 tio estas pligrandigo de 15 konkursoj. Samtempe tamen la nombro de sportistoj estas 285 homoj malpli granda ol antaŭ kvar jaroj. Kvin sportoj unuafoje estas en la programo: Karateo, ondorajdado, softbalo, sporta grimpado, kaj rultabulado. Ĉiuj sportoj de 2016 reaperis en tiuj ludoj.

La 12-an de februaro 2013 la estraro de la IOK anoncis la 25 kernosportojn, kiujn ĝi rekomendas kune kun la du novaj sportoj de 2016 – golfo kaj rugbeo sepopa. Surprize estis, ke luktado unue ne estis rekomendita. La sporto jam estis en la antikvaj Olimpiaj ludoj kaj krom 1900 en ĉiuj modernaj ludoj. La IOK bazis sian decidon sur analizo de la 26 sportoj per 39 kriterioj ekz. spektantoj, venditaj biletoj, aŭ membronombro. Pri la 28-a sporto la estraro el ok sportoj elektis tri. El tiuj kunsido de la IOK je la 8-a de septembro 2013 elektis luktadon. Laŭ la Agendo 2020 la gastigonto ankaŭ povas proponi sportojn. El la proponitaj sportoj la 3-an de aŭgusto 2016 la IOK anoncis, ke la kvin sportoj bazopilko/softbalo, karateo, ondorajdado, sporta grimpado, kaj rultabulado estoi en la programo. Tiu decido validis nur por ĉi tiuj Olimpiaj ludoj.

 25ra|class=noviewer Arkpafado
 25ra|class=noviewer Atletiko
 25ra|class=noviewer Badmintono
 Bazopilkado/softbalo
 25ra|class=noviewer Bazopilkado
 25ra|class=noviewer Softbalo
 Biciklado
 25ra|class=noviewer BMX liberstila
 25ra|class=noviewer BMX vetkura
 25ra|class=noviewer Montobiciklado
 25ra|class=noviewer Voja biciklado
 25ra|class=noviewer Traka biciklado
 25ra|class=noviewer Boksado
 Flugpilkado
 25ra|class=noviewer Hala flugpilkado
 25ra|class=noviewer Plaĝa flugpilkado

 25ra|class=noviewer Futbalo
 Gimnastiko
 25ra|class=noviewer Arta gimnastiko
 25ra|class=noviewer Ritma gimnastiko
 25ra|class=noviewer Trampolina gimnastiko
 25ra|class=noviewer Golfo
 25ra|class=noviewer Halterlevado
 25ra|class=noviewer Hokeo
 25ra|class=noviewer Ĵudo
 Kajakado-Kanuado
 25ra|class=noviewer Mallongdistanca kurumo
 25ra|class=noviewer Slalomo
 Karateo
 25ra|class=noviewer Katao
 25ra|class=noviewer Kumiteo

 Korbopilkado
 25ra|class=noviewer Korbopilkado
 25ra|class=noviewer Triopa korbopilkado
 Luktado
 25ra|class=noviewer Klasik-stila luktado
 25ra|class=noviewer Liber-stila luktado
 25ra|class=noviewer Manpilkado
 25ra|class=noviewer Moderna pentatlono
 Naĝado
 25ra|class=noviewer Akvopilkado
 25ra|class=noviewer Maratona naĝado
 25ra|class=noviewer Naĝkonkurenco
 25ra|class=noviewer Plonĝado
 25ra|class=noviewer Sinkrona naĝado
 25ra|class=noviewer Ondorajdado

 25ra|class=noviewer Sporta pafado
 Rajdado
 25ra|class=noviewer Dresrajdado
 25ra|class=noviewer Eventado
 25ra|class=noviewer Ĉevalsaltado
 25ra|class=noviewer Remado
 25ra|class=noviewer Rugbeo sepopa
 25ra|class=noviewer Rultabulado
 25ra|class=noviewer Skermo
 25ra|class=noviewer Sporta grimpado
 25ra|class=noviewer Tabloteniso
 25ra|class=noviewer Tekvondo
 25ra|class=noviewer Teniso
 25ra|class=noviewer Triatlono
 25ra|class=noviewer Velado

En la jena tabelo la ŝanĝoj al la ludoj de 2016 estas listigitaj. Se ne alie indikite, temas pri po unu konkurso por viroj kaj virinoj.
+ Aldonitaj kaj forigitaj konkursojsporto  aldonita  forigita Arkpafado  miksita teama konkurso  - Atletiko  miksita 4×400-metra stafeto  - Bazopilkado/Softbalo  Bazopilko (viroj)jam de 1992 ĝis 2008 Olimpia sporto  - Softbalo (virinoj)jam de 1996 ĝis 2008 Olimpia sporto  - Montbiciklado liberstila  nova  - Traka biciklado  Medisononova por virinoj, de 2000 ĝis 2008 Olimpia por viroj  - Boksado  Virinoj ĝis 57 kg  Viroj ĝis 49 kg Virinoj ĝis 69 kg  Viroj ĝis 64 kg Viroj ĝis 56 kg  Viroj ĝis 57 kg Halterlevado  ĉiu pezoklaso estis ŝanĝita, nun nur 7 anstataŭ 8 klasoj Ĵudo  miksita teama konkurso  - Kajakado-kanuado (mallongdistanca)  virina solopa kanuado 200-metra (WC1-200m)  vira solopa kanuado 200-metra (MC1-200m) virina solopa kanuado 500-metra (WC1-500m)  vira duopa kajakado 200-metra (MK2-200m) virina kvaropa kajakado 500-metra (WK4-500m)  vira kvaropa kajakado 1000-metra (MK4-1000m) Kajakado-kanuado (slaloma)  virina solopa kanuado (WC1)  vira duopa kanuado (MC2) Karateo  Katao  - Kumiteo ĝis 67 kg (viroj)/ĝis 55 kg (virinoj)  - Kumiteo ĝis 75 kg  - Kumiteo super 75 kg  - Korbopilkado  Triopa korbopilkado  - Naĝkonkurenco  vira 800-metra liberstila naĝado  - virina 1500-metra liberstila naĝado  - miksita 4×100-metra kvarnaĝado  - Surfado  nova  - Pafado  miksita aerfusila teamo  etkalibra fusilo - kuŝante - 50 m (viroj) miksita aerpistola teamo  pistolo - 50 m (viroj) miksita teama trapa pafado  duobla diskopafo laŭ trapa sistemo (viroj) Remado  virina unuremila remado (W4-)  malpeza vira unuremila remado (LM4-) Rultabulado  parko  - strato  - Skermo  vira teama sabradoDe 2008 ĝis 2016 ĉiufoje po unu teama konkurso intermitis. La vira teama sabrado jam okazis de 1908 ĝis 2012. La virina teama rapirado jam okzais de 1960 ĝis 2012 krom 2004.  - virina teama rapirado  - Sporta grimpado  kombino  - Tabloteniso  miksita duopo  - Triatlono  miksita teama konkurso  -

 Datoj 
 Postdatigo 
La 3-an de marto 2020 proparolanto de la IOK anoncis, ke la ludoj okazos kiel planitaj. La 23-an de marto la japana ĉefministro Ŝinzo Abe esprimis subtenon de postdatigo. Kanado tiam jam decidis retiri sian teamon. Post longa hezito Ŝinzo Abe kaj la prezidanto de la IOK Thomas Bach anoncis postdatigon de la ludoj pro la kronvirusa pandemio. Unue estis nur klara, ke ili ne okazos pli poste ol somero de 2021. La 30-an de marto 2020 la IOK kaj la Tokia Aranĝanta Komitato anoncis la novan daton de la ludoj. Ili estis okazontaj preskaŭ unu jaron post la origina dato. La malferma ceremonio okazis la 23-an de julio 2021 kaj la malferma la 8-an de aŭgusto 2021. Tio ankaŭ signifis, ke ili ree okazus dum la somero kiam oni atendis malfacile elteneblan varmegon. Tio estis la unua fojo, ke ili ne okazis en la komencojaro de Olimpiado.

 Programo 
      Malferma kaj ferma ceremonio          Kvalifika konkurso      x   Finalaj konkursoj
Lasta kolumno: tuta nombro de decidoj en la unuopaj sportaj branĉoj

 Programo de la Olimpiaj ludoj de 2020 (kun nombro de la medalaj aljuĝoj)  Julio  Aŭgusto Sportofakoj  21Me  22Ĵa  23Ve  24Sa  25Di  26Lu  27Ma  28Me  29Ĵa  30Ve  31Sa  01Di  02Lu  03Ma  04Me  05Ĵa  06Ve  07Sa  08Di  Entute Ceremonio                    Arkopafado   1 1 1    1 1          5 Atletiko         2 3 5 5 6 5 7 7 7 1  48 Badmintono         1 1 1 2        5 Bazopilkado/Softbalo Bazopilkado                 1   1Softbalo      1              1 Biciklado  BMX liberstila           2         2 BMX vetkura         2           2 Montobiciklado     1 1              2 Traka biciklado            1 2 1 2 2 1 3  12 Voja biciklado   1 1   2             4 Boksado             2 1 1 1 4 4  13 Flugpilkado Hala                  1 1  2 Plaĝa                 1 1   2 Futbalo                1 1   2 Gimnastiko  Arta gimnastiko     1 1 1 1   4 3 3       14 Ritma gimnastiko                 1 1  2 Trampolina gimnastiko         1 1          2 Golfo           1      1   2 Halterlevado   1 2 1 2 1   2 1 2 1 1      14 Hokeo               1 1    2 Ĵudo   2 2 2 2 2 2 2 1          15 Kajakado-kanuado  Mallongdistanca kurumo             4  4  4   12 Slalomo     1 1  1 1           4 Karateo               3 3 2   8 Korbopilkado  Korbopilkado 3×3       2             2 Korbopilkado                 1 1  2 Luktado            3 3 3 3 3 3   18 Manpilkado                 1 1  2 Moderna kvinbatalo                1 1   2 Naĝado  Akvopilkado                 1 1  2 Maratona naĝado              1 1     2 Naĝado    4 4 4 5 5 4 4 5         35 Plonĝado    1 1 1 1    1  1  1  1   8 Sinkrona naĝado              1   1   2 Ondorajdado       2 * * * *         2 Sporta pafado Fusilo kaj pistolo    2 2  2   1 1  2        10 Kartoĉa fusilo      2   2  1          5 Rajdado  Dresrajdado      1 1             2 Tritaga konkurso            2        2 Ĉevalsaltado              1   1   2 Remado      2 4 4 4           14 Rugbeo sepopa       1   1          2 Rultabulado Parko               1 1     2 Strato     1 1               2 Skermo   2 2 2 1 1 1 1 1 1         12 Sporta grimpado               1 1    2 Tabloteniso     1   1 1      1 1    5 Tekvondo   2 2 2 2              8 Teniso         1 1 3         5 Triatlono     1 1    1          3 Velado          2 2 2 2 2      10 Medalaj aljuĝoj – – – 11 18 21 22 23 17 22 19 26 22 14 17 28 22 34 13  339  21Me  22Ĵa  23Ve  24Sa  25Di  26Lu  27Ma  28Me  29Ĵa  30Ve  31Sa  01Di  02Lu  03Ma  04Me  05Ĵa  06Ve  07Sa  08Di  Entute fonto: https://tokyo2020.org/en/games/schedule/olympic/
* = Ĉar ondorajdado ege dependas de la eco de la ondoj, la tempoplano povis esti ŝanĝita.

 Emblemo 
La emblemo de la ludoj estis prezentita al la publiko la 24-an de Julio 2015. Ĝi montras stiligitan T kun ruĝa disko. La T reprezentu la anglajn vortojn Tokyo (Tokio), Tomorrow (morgaŭ) kaj Team (teamo). La ruĝa disko reprezentu povon de batanta koro kaj la Japanan flagon. La kreinto de la emblemo de la Théâtre de Liège, Olivier Debi, juĝe volis preventi ties uzon, ĉar ĝi siaopinie estis plagiato de sia emblemo. La 1-an de Septembro 2015 oni anoncis, ke oni elektos novan emblemon. La 8-an de aprilo 2016 ĝi estis prezentita. Ĝin kreis Asao Tokolo. La emblemo montras multajn indigajn rektangulojn, kiuj formas cirklon. La indiga koloro estas tradicia Japana koloro. La rektanguloj en tri diversaj formoj reprezentu diversajn landojn, kulturojn kaj pensmanierojn. Tio enhavu la mesaĝon „unueco en diverseco“.

 Partoprenantoj 
eta|Mapo de la kvalifikitaj landoj
Atletoj de ĉiuj Naciaj Olimpiaj Komitatoj (NOK) povis kvalifiki sin por la ludoj. Tamen la 9-an de decembro 2019 la monda kontraŭdopa organizaĵo  malpermesis al atletoj partopreni sub Rusia flago por daŭro de kvar jaroj. Tiu decido estis rezulto de la ŝtata dopa skandalo. Atletoj el la Rusa Federacio nur rajtas partopreni sub neŭtrala flago kaj kiam ili povas pruvi, ke ili ne dopas.

Nord-Makedonio unuafoje partoprenis per sia nova nomo. La gastiginto Japanio en multaj konkursoj estis aŭtomate kvalifikita.

Atletoj kaj sportistoj el 205 landoj, kaj duafoje olimpika teamo de rifuĝintoj (EOR), partoprenis la ludojn. Nord-Koreio estis la sola lando, kiu elektis ne partopreni la ludojn pro tio, ke ĝi protektis siajn sportistojn kontraŭ la korona pandemio.

 Afriko (54 NOK)  (ALG)
  (ANG)
  (BEN)
  (BOT)
  (BUR)
  (BDI)
  (CAF)
  (CHA)
  (CIV)
  (EGY)
  (GEQ)
  (ERI)
  (ETH)
  (GAB)
  (GAM)
  (GHA)
  (GUI)
  (GBS)  (DJI)
  (CPV)
  (CMR)  (KEN)
  (COM)
  (COD)
  (CGO)
  (LES)
  (LBR)
  (LBA)
  (MAD)
  (MAW)
  (MLI)
  (MTN)
  (MAR)
  (MRI)
  (MOZ)
  (NAM)

  (NGR)
  (NIG)
  (RWA)
  (STP)
  (SEY)
  (SEN)
  (SLE)
  (SOM)  (RSA)
  (SUD)
  (SSD)
  (SWZ)
  (TAN)
  (TOG)
  (TUN)
  (UGA)
  (ZAM)
  (ZIM)|-
! Ameriko (41 NOK)
|-
|

  (ARU)
  (ANT)
  (ARG)
  (BAH)
  (BAR)
  (BIZ)
  (BER)
  (BOL)
  (BRA)
  (IVB)
  (CHI)
  (DOM)
  (DMA)
  (ECU)

  (GRN)
  (GUY)
  (GUA)
  (HAI)
  (HON)
  (JAM)
  (CAY)  (CAN)
  (COL)
  (CRC)
  (CUB)
  (MEX)
  (NCA)
  (PAN)  (PAR)  (PER)
  (PUR)
  (ESA)
  Sankta-Kito kaj Neviso (KNA)
  Sankta Lucio (LCA)
  Sankta Vincento k. Grenadinoj (VCT)
  (SUR)
  (TTO)
  (URU)
  (ISV)
  (USA)
  (VEN)

|-
! Azio (43 NOK)
|-
|

  (AFG)
  (BAN)
  (IND) 
  (BRN)
  (BRU)
  (BHU)
  (CHN)
  (TPE) 
  (PHI)
  (HKG)
  (INA) 
  (IRQ)
  (IRI)
  (JPN)
  (YEM)

  (JOR)
  (CAM)
  (QAT) 
  (KAZ)
  (KGZ)
  (KUW)
  (LAO)
  (LIB)
  (MAS)
  (MDV)
  (MYA, Birmo)
  (MGL)
  (NEP)
  (OMA)
  (TLS)

  (PAK)
  (PNG)
  (KSA)
  (SGP)
  (SYR)
  (SRI)
  (KOR)
  (TJK)
  (THA)
  (TKM)
  (UAE)
  (UZB)
  (VIE)

|-
! Eŭropo (49 NOK)
|-
|

  (ALB)
  (AND)
  (ARM)
  (AUT)
  (AZE)
  (BEL)
  (BLR)
  (BIH)
  (GBR)
  (BUL)
  (CZE)
  (DEN)
  (EST)
  (FIN)
  (FRA)
  (GER)
  (GRE)

  (ESP)
  (HUN)
  (IRL)
  (ISL)
  (ISR)
  (ITA)
  (GEO) 
  (CYP)
  (KOS)
  (CRO)
  (LAT)
  (LIE)
  (LTU)
  (LUX)
  (MDA)
  (MON) 

  (MLT)
  (MNE)
  (MKD)
  (NED)
  (NOR)
  (POL)
  (POR)
  (ROU)
  (SMR)
  (SRB)
  (SVK)
  (SLO)
  (SWE)
  (SUI)
  (TUR)
  (UKR)

|-
! Oceanio (17 NOK)
|-
|

  (AUS)
  (FIJ)
  (GUM)
  (KIR)
  (COK)
  (MHL)

  (FSM)
  (NRU)
  (NZL)
  (PLW)
  (PNG)
  (SOL)

  (SAM)
  (ASA)
  (TON)
  (TUV)
  (VAN) Aliaj kadra|ligilo=|20ra Olimpika teamo de rifuĝintoj (EOR)
 14ra Unuopaj sportistoj el Rusio (ROC)
Klarigo: Teamoj kun klinitaj literoj havas kolektan subpaĝon por la partopreno en kelkaj jaroj kaj teamoj kun rektaj literoj eĉ havas apartan subpaĝon nur pri tiu-ĉi jaro.

 Konkursejoj 
La Olimpia vilaĝo troviĝas en la kvartalo Ĉuo. Ĝi havas litojn por  personoj. Post la paralimpiaj ludoj la loĝejoj estos vendataj kiel apartamentoj. La ludoj okazis en 42 konkursejoj. La areo ĉirkaŭ la Olimpia vilaĝo estas dividata en du subareoj: la hereda areo kaj la Tokia golfa areo. La plejparto de la konkursejoj troviĝas ene de ok kilometroj de la Olimpia vilaĝo. La malferma kaj ferma ceremonioj okazis en la Nova Nacia Stadiono (Olimpia Stadiono). Ĝi estas nove konstruita stadiono sur la sama loko de la Olimpia stadiono de 1964.

Hereda areo
 Olimpia stadiono:  20ra|class=noviewer Malferma kaj ferma ceremonioj  20ra|class=noviewerAtletiko  20ra|class=noviewer Futbalo
 Tokia urbega gimnastejo:  20ra|class=noviewer Tabloteniso
 Nacia stadiono de Yoyogi:  20ra|class=noviewer Manpilkado
 Nippon Budokan:  20ra|class=noviewer Ĵudo  20ra|class=noviewerKarateo
 Internacia forumo de Tokio:  20ra|class=noviewer Halterlevado
 Areno de Kokugikan:  20ra|class=noviewer Boksado
 Ĉevalosporta parko:  20ra|class=noviewer Rajdado
 Musashino Forest Sport Plaza:  20ra|class=noviewer Badmintono  20ra|class=noviewerModerna pentatlono (skermo)
 Stadiono de Tokio:  20ra|class=noviewer Futbalo  20ra|class=noviewerModerna pentatlono (kurado, naĝado, rajdado, skermo)  20ra|class=noviewer Rugbeo
 Parko de Musashinonomori:  20ra|class=noviewer Voja biciklado (starto de la voja konkurso)
Malproksimaj konkursejoj
 Ondorajdada plaĝo de Tsurigasaki:  20ra|class=noviewerOndorajdado
 Super Arenade Sajtama:  20ra|class=noviewer Korbopilkado
 Pafadejo de Asaka:  20ra|class=noviewer Pafado
 Kasumigaseki Country Club:  20ra|class=noviewer Golfo
 Jaĥta haveno de Enoshima:  20ra|class=noviewer Velado
 Ciklodromo de Izu:  20ra|class=noviewer Traka biciklado
 Montobicikla konkursejo de Izu:  20ra|class=noviewer Montobiciklado
 Fuji International Speedway:  20ra|class=noviewer Voja biciklado (individua tempokurumo, fino de voja biciklado)
 Bazopilkada stadiono de Fukushima Azuma:  20ra|class=noviewer Bazopilkado  20ra|class=noviewerSoftbalo
 Bazopilkada stadiono de Yokohama:  20ra|class=noviewer Bazopilkado  20ra|class=noviewerSoftbalo
 Kupolo de Sapporo:  20ra|class=noviewer Futbalo
 Stadiono de Miyagi:  20ra|class=noviewer Futbalo
 Stadiono de Ibaraki Kashima:  20ra|class=noviewer Futbalo
 Stadiono de Saitama:  20ra|class=noviewer Futbalo
 Internacia stadiono de Yokohama:  20ra|class=noviewer Futbalo
 Parko Odori:  20ra|class=noviewer Atletiko (Maratono, marŝkurado)

Tokia golfa areo
 Areno de Ariake:  20ra|class=noviewer Flugpilkado (hala)
 Gimnastika centro de Ariake:  20ra|class=noviewer Gimnastiko
 Urba sporta parko de Ariake:  20ra|class=noviewer Biciklado (BMX liberstila) 20ra|class=noviewerBiciklado (BMX vetkura)  20ra|class=noviewer Rultabulado
 Tenisa parko de Ariake:  20ra|class=noviewer Teniso
 Mara parko de Odaiba:  20ra|class=noviewer Maratona naĝado  20ra|class=noviewerTriatlono
 Parko de Shiokaze:  20ra|class=noviewer Flugpilkado (plaĝa)
 Urba sporta parko de Aomi:  20ra|class=noviewer Korbopilkado 3×3  20ra|class=noviewerSporta grimpado
 Hokeo stadiono de Oi:  20ra|class=noviewer Hokeo
 Sea Forest Cross-Country Course:  20ra|class=noviewer Tritaga konkurso (Tratereno)
 Sea Forest Waterway:  20ra|class=noviewer Mallongdistanca kajakado-kanuado  20ra|class=noviewerRemado
 Kajakado-Kanuada slaloma centro de Kasai:  20ra|class=noviewer Kajakado-kanuada slalomo
 Arkpafada parko de Yumenoshima:  20ra|class=noviewer Arkpafado
 Akvosporta centro de Tokio:  20ra|class=noviewer Naĝkonkurenco  20ra|class=noviewerPlonĝado  20ra|class=noviewer Sinkrona naĝado
 Akvopilkada centro de Tatsumi:  20ra|class=noviewer Akvopilkado
 Makuhari Messe Hall A:  20ra|class=noviewer Luktado  20ra|class=noviewerTekvondo
 Makuhari Messe Hall B:  20ra|class=noviewer Skermo
Aliaj gravaj ejoj
 Olimpia vilaĝo
 Tokyo Big Sight:  Internacia dissenda centro  Ĉefa amaskomunikila centro
 Imperia hotelo:  Sidejo de la IOK

eta|La Olimpia stadiono
eta|Nacia stadiono de Yoyogi
eta|La Areno de Ariake
eta|Konstruejo de la urba sporta parko de Ariake
eta|Akvosporta centro de Tokio
eta|Akvopilkada centro de Tatsumi
eta|Tokyo Big Sight

 Torĉa stafetokuro 
eta|240ra|
La torĉo estis flamigita de la olimpika flamo per la tradicia ceremonio la 12-an de marto 2020 en la antikva Olimpio. Post semajno en Grekio la torĉo alvenis al Japanio la 20-an de marto. Unue ĝi estis speciale elmontrita en la tri gubernioj, kiuj estis plej severe trafitaj de la tertremo de Sendajo en 2011. La torĉa stafetokuro mem devis komenci la 26-an de marto en Fukuŝima kaj fini la 24-an de julio dum la malferma ceremonio en la Nova Nacia Stadiono en Tokio. Pro la prokrastro de la ludoj da stafetkuro rekomencis la 25-an de marto 2021. La torĉo vojaĝis dum 121 tagoj tra ĉiu de la 47 Gubernioj de Japanio. Ĝi pasigis pro tri tagojn en la gubernioj Fukuŝima, Iŭate kaj Mijagi (La tri plej severe trafitaj gubernioj). La torĉo ankaŭ pasigis po tri tagojn en Ĉiba, Kanagava, Sajtama kaj Ŝizuoka. Tie okazas pluraj konkursoj dum la Olimpiaj ludoj. En la gubernio Tokio la torĉo restis 15 tagojn kaj en la aliaj 39 gubernioj po du tagojn. Ĉar estas tro malfacile teni la Olimpian fajron en la stadiono dum la ludoj, alia fajro flamas ĉe la ponto Yume-on-Ohashi en Ariake.

La unuaj torĉoportantoj estis la japanaj virinaj futbalaj ĉampionoj de 2011. Ili komencis la stafeton en trejnocentro 18 km for de la nuklea centralo Fukuŝima 1. En tiu futbala trejnocentro laboristoj, kiuj forigis radioaktivan rubon, estis loĝigitaj.

La torĉo longas 71 cm kaj pezas 1,2 kg. 30% de la materialo estas reuzita Aluminio, kion oni uzis en konstruado de portempaj loĝejoj por homoj, kiuj perdis iliajn hejmojn dum la katastrofo.

 Efikoj de pandemio KOVIM-19 
Pro la Pandemio COVID-19, tiuj ĉi olimpikaj ludoj estas malsamaj kompare kun antaŭaj okazintaj ĝis nun. La Ludoj okazis sen publiko, kaj la solaj eksterlandanoj rajtigitaj eniri Japanion estis la delegacioj mem, arbitraciistoj, teknikistoj, membroj de la Internacia Olimpika Komitato kaj ĵurnalistoj.

La atletoj, la delegacioj, la juĝistoj kaj la ĵurnalistoj estis en vezikaj kondiĉoj. Atletoj estis malpermesitaj forlasi la olimpikan vilaĝon krom trejnado kaj konkursoj. Kaj devis porti maskon ĉiam en publikaj spacoj krom dum trejnado, konkurado, manĝado kaj trinkado. Atleto, kiu finis la konkurson, havis ĝis 48 horojn por forlasi la landon tuj. Ĉiuj, kiuj venis al Tokio, kaj la atletoj kaj la ĵurnalistoj ofte suferis koronajn testojn (almenaŭ unufoje tage), kaj kun totala malpermeso iri ekster la olimpikaj kompleksoj, precipe por restoracioj kaj turismaj lokoj.

Atletoj devis alŝuti al siaj telefonoj spuran programon nome de la gastiganta japana registaro kaj ne rajtis viziti turismajn ejojn. Ankaŭ akomponantoj estis malpermitaj kanti kaj hurai.

 Teknologiaj progresoj 
Laŭ la deklaroj de la ĝenerala direktoro de la organiza komitato ĉe la olimpikaj ludoj en Tokio - Mori Yoshiro, kiuj estis diritaj en la somero de 2016 - estis vasta uzo de modernaj kaj unikaj teknologioj kiel:

 Robotoj, kiuj estos uzataj en la manĝoprovizejo por la miloj da atletoj kaj aliaj akompanantoj, kaj ankaŭ aliajn gastojn, kiuj alvenos tien.
 3D-fotado kun pliigita realeca teknologio (Pliigita realo).
 Plena 8K-foto-kvalito.
 Uzo de ekologiaj sistemoj, de reciklado de materialoj.

 Malferma ceremonio 
eta|
La malferma ceremonio okazis en Tokia Nacia Stadiono la 23-an de julio, 2021, sen spektantaro kaj kun marŝoj de delegacioj en grupeto por malhelpi homamason. Ĝi inkluzivis la tradician paradon de nacioj. Imperiestro Naruhito formale malfermis la Ludojn, kaj ĉe la fino de la torĉa stafetado la olimpikan kaldronon ekbruligis japana tenisisto Naomi Osaka. Dum la ceremonio, la masakro de israelaj atletoj en la Somera Olimpiko de 1972 en Munkeno estis eksplicite menciita kaj por la unua fojo en la historio de la olimpikaj ludoj minuto da silento estis observita en ilia memoro, en memoro de tiuj mortigitaj en ĉiuj olimpikoj kaj en memoro de tiuj mortigitaj en la koronvirusa epidemio.BBC Olympics: Munich victims honoured for first time at opening ceremony

Por la unua fojo en la olimpika historio en 2020, estis decidite, ke enirante la stadiono unu viro kaj unu ino de ĉiu landa delegacio portu kune iliaj nacian flagon fronte de iliaj nacia delegitaro en la parado.

 Spektantoj 
En la komenco de Julio 2021 la gastiganto anoncis, ke la ludoj okazis sen spektantoj ĉe la konkursejoj. Antaŭe la ministroprezidanto starigis kvaran krizan staton pro la kreskanta nombro de infektitoj. Ĝi daŭris ĝis post la olimpiaj ludoj. Du monatojn antaŭe la IOK anoncis, ke eksterlandaj spektantoj ne ĉeestu la ludojn. Tio ankaŭ koncernis kaj familianoj de sportistoj kaj helpantoj.

 Biletoj 
Biletoj por la malferma ceremonio kostis inter  kaj  Japanaj enoj. Por la ferma ceremonio ili kostis inter  kaj  enoj. Por vidi konkurson oni povis pagi inter  kaj  enoj. Grandajn partojn de la maratonoj, voja biciklado, triatlonoj kaj marŝkurado oni povis spekti senpage. 50% de la biletoj kostis maksimume ĝis  enoj. Iuj biletoj kostis nur simbolan prezon de  enoj. Familioj, grupoj, kiuj inkluzivas infanojn, emeritojn aŭ malkapablulojn povis aĉeti ilin. La sama prezo ankaŭ validis por lernejanoj kadre de lerneja programo.

En Japanio oni povis aĉeti biletojn en  vendejoj. Eksterlande nur "rajtigitaj bileto-revendejoj" povis vendi biletojn ekde la 15-a de junio 2019.

Loĝantoj de Japanujo estis la unuaj, kiuj povis aĉeti biletojn interrete. Ili estis venditaj en tri etapoj en 2019 kaj 2020. La du unuaj estis lotadoj. Por la unua lotado 7,5 milionoj da homoj registriĝis por gajni unu el la pli ol 3,2 milionoj da biletoj inter la 9-a kaj 28-a de Majo 2019. Pro la multo da vizitantoj okazis alia lotado de la 8-a ĝis la 19-a de aŭgusto, kiam  biletoj estis lotumitaj. En la dua lotado pli ol unu miliono da biletoj estis lotumitaj de la 13-a ĝis al 26-a de novembro. Se la ludoj estus okazinta laŭplane, en la tria etapo la biletoj estis venditaj al la plej rapidaj aĉetanoj. Tiam ankaŭ loĝantoj ekster Japanujo povis aĉeti biletojn interrete per la oficiala paĝo.

 Medaloj 
La 24-an de julio 2019, unu jaron antaŭ la origina komenco de la ludoj, la medaloj estis prezentitaj al la publiko. La antaŭa flanko montras Nikon (la helena dio de venko) antaŭ la Tut-Atena Stadiono. Sur la malantaŭa flanko videblas la emblemo inkluzive la angla nomo  kaj la kvin Olimpiaj ringoj. La aspekton fasonis .  estas venkinto de konkurso por fasoni la medalojn. En tiu konkurso partoprenis 400 fasonistoj kaj fasono-studantoj. La medaloj estas produktitaj el reuzitaj noblaj metaloj. Ilin oni gajnis el elektronikaj iloj kiel saĝtelefonoj aŭ similaj iloj, kiujn homoj donacis.

 Gajnintoj 
Ankaŭ vidu apartan artikolon Medaltabelo de la Somera Olimpiko 2020.

  *   Lando de la gastiga urbo
+ Medaloj de la Somera Olimpiko 2020  Rango Teamo Oro ArĝentoBronzo Entute1 (USA)3941331132 (CHN)383218883  (JPN)*271417584 (GBR)22212265514ra  (ROC)202823716 (AUS)17722467 (NED)101214368 (FRA)101211339 (GER)1011163710 (ITA)1010204011–93Aliaj teamoj137150206493Entute (93 teamoj)3403384021080
+En du eventoj, unu lando gajnis ĉiujn medalojnDatoSportoEventoTeamoOroArĝentoBronzoRef27a de julioBicikladoIna XC-montobicikladoSvislandoJolanda NeffSina FreiLinda Indergand31a de julioAtletikoIna 100 metrojJamajkoElaine Thompson-HerahShelly-Ann Fraser-PryceShericka Jackson

 Olimpika spirito: elstaraj momentoj kaj unuaj en la olimpika historio 
La Tokiaj Ludoj estas la "unuaj Ludoj pri genro-ekvilibro en la historio". Preskaŭ 49% de la atletoj konkurantaj estas virinoj. La paralimpikoj ankaŭ havas rekordan nombron de inaj konkurencantoj.

En elmontro de sportema kaj olimpika spirito, itala Gianmarco Tamberi kaj katara Mutaz Essa Barshim konsentis disdividi la oran medalon anstataŭ decidi la gajninton en alta salto. La du atletoj klarigis, ke ĝi estas "mesaĝo al la pli juna generacio: dividi kun amiko estas pli bela, kaj ĝi estas pli ol sporto".

Kiam Isaiah Jewett, la 800-metra medalisto, estis faligita de Nijel Amos el Bocvano, li ne kriis pro ĉagreno al sia kolego, kiu ankaŭ falis, sed helpis lin supren kaj finis la vetkuron kun li mano en mano. Javat konfesis, ke li estas seniluziigita, sed aldonis, ke ĝuste tiu estis la momento por montri sian homan flankon, ĉar "li kreskis kun bildstraj superherooj, kiuj superis sin en malfacilaj momentoj".

Alana Smith, usona rultabulisto, estis la unua malkaŝe neduuma atleto konkuranta ĉe la Ludoj, partoprenanta en la unua konkuro de virina strata rultabuladoprofilo de Alana Smith, tre konciza, en la oficiala retejo olympics.com la 25-an de julio, la lasta el dudek, kaj sekve ne avancinta al la finalo. Alana uzas la anglan pluralan pronomon "they" (ili) por si kaj skribis la vortojn "they/them" sur sian roltabulon. En Instagram-afiŝo ili skribis, ke sia celo por la Ludoj estis "esti feliĉa kaj esti vida reprezento por homoj kiel mi." Britaj aktivistoj de neduuma anglalingva gramatiko poste plendis ke pluraj britaj ĵurnalistoj ne referis al Alana per plurala pronomo kaj asertis ke la usonaj ĵurnalistoj jes sukcesus pri tio.artikolo de sensacia titolo "Neduuma rultabulisto faras olimpikan historion - kaj mise ricevas malĝustan genron farante tion!" en la brita aktivista retejo "pinknews.co.uk"

Dum transgenraj sportistoj estas bonvenaj konkuri en la olimpikoj ekde 2004, kanada futbalisto Quinn fariĝis la unua malkaŝe transa atleto, kiu gajnis olimpikan medalon kadre de la virina futbala teamo de Kanado kiu gajnis ormedalon. 

Unuaj olimpikaj medaloj iris al la teamoj de San-Marino kaj Turkmenio. Kaj la filipina pezlevisto Hidilyn Diaz gajnis la plej unuan oran medalon al sia lando, levinte 127 kg.

Simone Biles de Usono estis la plej medaldekorita atleto kiam ŝi venis al tiu ĉi olimpiko, sed ŝi travivis mensan krizon, kiu tuŝis ŝin ĝis vivminaca, do ŝi decidis retiriĝi. Responde, ŝi ricevis malkomplimentojn, ĉefe de konservativaj komentistoj dirinte ke ŝi "seniluziigis sian grupon" kaj eĉ "hontigis la landon". Sed ŝi klarigis, ke "finfine ni ne estas nur sportistoj aŭ amuzistoj, ni estas homoj kun emocioj, kaj aferoj malantaŭ la kulisoj influas nin kiam ni konkurencas. Homoj ne scias pri kio ili parolas." Ŝi ja revenis al la konkurencoj kaj gajnis medalon.

Kiam Caeleb Dressel, la atleto, kiu gajnis la plej multajn medalojn en Tokio 2020, diris al raportistoj, ke li estas "sufiĉe laca naĝi" kaj ke li planas longajn feriojn post la ludoj, li montris, ke inteligenta moderna atleto scias ne nur puŝi mem, sed ankaŭ lasi ĝin, kiam necesas.

La dekdujaraĝa tablotenisa stelulino Hend Zaza el Sirio estis la plej juna konkuranto iam ajn en sia sporto en olimpika historio. La dektrijaraĝa rultabulistino de la brita teamo Sky Brown estis la plej juna atleto de sia lando partopreninta en la Someraj Ludoj, kaj la dekdujaraĝa japana rultabulistino Kokona Hiraki ankaŭ estis la plej juna somerolimpikulo por sia lando: la knabinoj Kokona (arĝenta medalo) kaj Sky (bronza) konkuris en la sama konkurso.

 Kritiko 
 Suspekto de subaĉeto 
En decembro de 2015 Parizaj financkrimaj enketistoj komencis enketi du pagojn de Japana konto al la Singapura konsila firmao Black Tidings. Temas pri kvanto de 2,8 milionoj da singapuraj dolaroj. La pagoj okazis en junio kaj oktobro de 2013 kun la rimarko „Tokio 2020 Olimpiaj Ludoj-kandidatiĝo“ (Tokyo 2020 Olympic Game Bid). La tenanto de Black Tidings, Tan Tong Han, estas proksimulo de Papa Massata Diack - filo de Lamine Diack, kiu estas eksa estro la IAAF. Ĉi tiu enketo komenciĝis ene de alia enketo pri aliaj suspektoj de subaĉeto kaj ĉantiĝo de ambaŭ. Pri Lamine Diack estas konata, ke li havis influon sur kelkaj afrikaj membroj de la IOK.

En januaro de 2019 la Francaj enketistoj ankaŭ komencis enketi pri Tsunekazu Takeda, la tiama prezidanto de la Japana Olimpia komitato kaj estrarano de la IOK. Laŭ la enketistoj li aprobis la du pagojn al la Singapura firmao. Pro la enketo li anoncis en marto 2019, ke li rezignis siajn postenojn.

 Varmego 
La ludoj povos esti la plej varmaj de la historio. Kiam Tokio aranĝis la ludojn en 1964 ili okazis dum oktobro por eviti la varmegon de la somero. En la dek lastaj jaroj antaŭ ĉi tiuj ludoj la mezuma taga temperaturo de Aŭgusto estis  - jam  pli varma ol antaŭ 1964. Krom la tutmonda varmiĝo ankaŭ la efiko de la urba varmo-insulo malhelpas al la situacio. Laŭ  (eks-ano de la Olimpia Komitato kaj Televida Negoaca Komitato) la ĉefa kialo, kial la ludoj tamen okazos en somero, estas la granda influo de la usona televido. La usona televida firmao NBC estas respondeca por la duono da enspezoj de la telekomunikaj sendorajtoj, kiuj mem konsistigas tri kvaronojn de la enspezoj de la IOK.

La 1-an de novembro 2019 la IOK decidis alilokigi la maratonojn kaj marŝkuradon al Sapporo pro la varmego - 800 km for de Tokio. Tio i.a. rezultis el la spertoj dum la Atletika monda ĉampionumo en Kataro en 2019, kiam multaj kuristoj rezignis dum la maratonoj.

 Notoj 

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Somera Paralimpiko 2020

 Eksteraj ligiloj 
 Oficiala retejo (angle, france kaj japane)
 olympic.org retejo de la IOK pri la ludoj


Kategorio:2021 en Japanio
Kategorio:Sporto en Tokio