Ĉilia tinamo

La ĉilia tinamoOrnitologia taksonomio. (), ankaŭ nomata Perdrikotinamo, estas birdospecio el la familio de tinamedoj, komune troviĝanta en altaltitudaj arbustaroj en subtropikaj regionoj de centra ĈilioClements, J (2007).

 Etimologio 
Nothoprocta derivas el du grekaj vortoj, nothos signifanta falsa, kaj prōktos signifanta malantaŭo aŭ vosto. Tiu kombino de vortoj probable rilatas al la fakto ke la vosto estas malgranda kaj kovrita per korpaj plumoj, kaj tiele ŝajnas falsaGotch, A. F. (1995)..
La scienca specia epiteto perdicaria originas el la latina vorto por "perdriko" al kiu tiu specio similas.

Taksonomio
Laŭ AviListAviList v2025, konsultita la 16-an de jan. 2026., jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

Tinamiformes - tinamoformaj
Tinamidae - tinamedoj
Nothoprocta Sclater, PL; Salvin, O, 1873
Nothoprocta perdicaria (Kittlitz, FH, 1830) - ĉilia tinamo
Nothoprocta perdicaria perdicaria (Kittlitz, FH, 1830)
Nothoprocta perdicaria sanborni Conover, HB, 1924

Ĉiuj tinamoj estas el la familio tinamedoj, kaj en pli granda skemo estas ankaŭ paleognatoj. Malkiel la tre konataj neflugaj birdoj el paleognatoj kiaj la struto, la emuo kaj aliaj, la tinamoj povas flugi, kvankam ĝenerale ili ne estas fortaj flugantoj. Ĉiuj strutoformaj evoluis el prahistoriaj flugantaj birdoj, kaj la tinamoformaj estas la plej proksimaj vivantaj parencoj de tiuj birdojDavies, S. J. J. F. (2003)..

Disvastiĝo kaj habitato
La ĉilia tinamo estas indiĝena de la tuta Ĉilio escepte suda Los Lagos, Tarapakio, Antofagasto, Aisén, kaj Magelano kaj ĉilia Antarkto, kaj povas troviĝi ankaŭ en apudaj areoj de ArgentinoBirdLife International (2008)(a).. Ĝi havas 2 subspeciojn:
 N. p. perdicaria, la nomiga raso, loĝas en duonaridaj herbejoj de nordcentra Ĉilio: Atakamo, Kokimbio, Valparaíso, Santiago, O'Higgins, Maule, kaj norda Biobío aŭ Ñuble.
 N. p. sanborni loĝas en sudcentra Ĉilio: Maule, Biobío, Araŭkanio, kaj norda Los Lagos kaj apuda Argentino.

La ĉilia tinamo troviĝas en altaltitudaj arbustaroj je 400 al 2 000 m de altitudo. Ĝi ankaŭ troviĝi en aridaj montararbaroj en asocio kun arboj kiaj Acacia caven, Porlieria chilensis kaj la endanĝerita Jubaea chilensis.Hogan, Michael C.(2008) Ĝi estis enmetita en la PaskinsuloJaramillo, A. (2008).

Aspekto
eta|maldekstre|240ra|Ilustraĵo fare de Keulemans, 1895
La ĉilia tinamo estas proksimume 29 cm longa. Ĝi estas preskaŭ senvosta kaj fortika laŭ formo. Ĝi havas bekon iom kurban kaj estas simila al la Kalifornia koturno. Ĝi havas dikajn, mallongajn, palajn, flavecajn krurojn. Ĝi ĝenerale piediras rekte kaj havas "mallongan voston kaj vostokovrilojn kiuj falas malantaŭ la kruroj." La bildo en ties supra parto aspektas strieca, sed ĝi estas pli komplika detale. Ĝi havas sablokoloran vizaĝon kun malhela elokula strio kiu iras suben kaj malgranda strio en vango, kun pli hela krono. Ties kolo estas bruna kaj ties suba kolo havas malhelajn punktojn. Ĝi havas komplikajn bildojn kiuj striecas ĉe brustoflankoj, kiuj estas grizaj. La ĉilia tinamo, ĝuste sude de Maule, havas brunecan bruston anstataŭ grizan kaj pliajn kaj ruĝecbrunajn striojn en ties supra korpo kaj pugo. Ĉe ambaŭ regionoj, ĝi havas grandajn flugilojn kiuj kovras la korpon surgrunde, kaj dumfluge la flugiloj ŝajnas grandaj kaj ruĝecbrunaj sube. La flugiloj estas ankaŭ rondoformaj.Jaramillo, Alvaro, 28.

Ĝi havas laŭtan stridan fajfon kiu sonas dusilabe kaj iel kiel "sŭii ŭii." Kaze de ĝenado, ĝi elsendas pli mallaŭtan serion de fajfoj kiuj sonas kiel " sŭii ŭii ŭii ŭii" kun rapide elsenditaj flugilsonoj.

Kutimaro
La ino demetas 10-12 brilajn ovojn en skrapaĵo. La masklo kovas la ovojn kaj idozorgadas. La ovoj estas kovritaj per plumoj kiam ili restas neatentitaj. La kovado daŭras ĉirkaŭ 21 tagoj. La idoj estas sablokoloraj kun malhelaj strioj, kaj kuras tuj post eloviĝo kaj flugas ankoraŭ duonkreskaj. Poste povas aperi bluaj aŭ grizaj punktoj.

Konservado
La IUCN klasigas la ĉilian tinamon kiel Malplej Zorgiga, kun loĝa teritorio de 120 000 km2.

Referencoj

Eksteraj ligiloj

 ĉilia tinamo, filmetoj, fotoj kaj sonoj  ĉe Internet Bird Collection.

Kategorio:Tinamoformaj
Kategorio:Tinamedoj
Kategorio:Tinamoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno