Metropolaj regionoj

Metropolaj regionoj (foje ankaŭ nomataj metropolaj areoj laŭ la angla termino "metropolitan areas" respektive la hispana "áreas metropolitanas") estas metropola teritorio el pluraj urbegoj, kiu karakteriĝas ne nur per alta loĝdenso de sia kerna parto, sed per alta signifo por la socia kaj ekonomia evoluo de la tuta ŝtato al kiuj ili apartenas.

Eŭropaj metropolaj regionoj (EMR) havas sian "ŝlosilan rolon" por la evoluo de tuta Eŭropo. Unuopaj ŝtatoj - ene de Eŭropa Unio en internacia kunordigo fare de EU-funkciuloj, naciaj registaroj kaj sciencistoj - difinas la konsiston kaj limojn de eventualaj sialandaj metropolaj regionoj, kiuj do estas oficiala administraj, ekonomikaj kaj sociologiaj unuoj kaj ne arbitraj elpensaĵoj de unuopaj subŝtataj unuoj, kiuj varbocele volus akcenti sian gravecon. La termino Eŭropaj metropolaj regionoj ne miksendas kun tiu de eŭropaj regionoj (Euregio), kiu signas intense kunlaborantajn regionojn en la teritorio de almenaŭ du naciaj ŝtatoj. "Eŭropa regiono" en la laŭ nacia vidpunkto malcentra pozicio ĉe ŝtata limo nur en maloftaj kazoj samtempe plenumas la ekonomikajn kaj sociologiajn kondiĉojn de "metropola regiono".

Kontraste al aglomeraĵo, kiu konsistas el kerna urbego kaj ĉirkaŭa, dense loĝata "ĉirkaŭurbaro", la termino de metropola regiono unuflanke povas ampleksi plurajn, samgravajn "kernajn urbegojn", kaj aliflanke povas ampleksi pli vastan teritorion, ankaŭ malurbe strukturigitan ĉirkaŭaĵon de la kerna parto de la metropola teritorio, kiu interplektiĝas kun tiu kerna parto per fortaj ekonomikaj interrilatoj aŭ per tio ke multaj homoj loĝas en la malurbeca parto kaj laboras en la urbeca kerno de la regiono. Grandaj urboj de 100 000 ĝis 300 000 loĝantoj, kiuj por sia ĉirkaŭaĵo havas similajn funkciojn kiel la kernoj de metropolaj regionoj, sed sume pli malgrandas, foje kofrovorte nomatas "regiopoloj" (kvazaŭ mallongigo el "regionaj malgrandaj metropoloj"), kaj la socie kaj ekonomie interplektita teritorio sekve nomatas "regiopola regiono".

Larĝa urba zono respektive larĝa urbeca zono (LUZ, angle larger urban zone, laŭvorte "pli larĝa urbeca zono"), aŭ funkcia urba areo respektive funkcia urbeca areo (FUA, angle functional urban area), estas mezuraĵo pri la loĝantaro kaj etendo de la metropolaj regionoj en la landoj de la Eŭropa Unio kaj la Organizaĵo pri Ekonomiaj Kunlaboro kaj Evoluigo (OEKE).Pozicia komunikaĵo pri kohereca politiko 2014-2020 , EuroMETREX, vidita la 26-an de julio 2017. ()

 Ekzemploj de metropolaj regionoj 
Ekzemploj de metropolaj regionoj, kiuj jam  havas propran artikolon en la Vikipedio en Esperanto, estas:

 Metropola regiono Berlino-Brandenburgio
 Metropola regiono Hamburgo
 Metropola regiono Munkeno
 Metropola regiono Rejno-Majno
 Metropola regiono Rhein-Neckar

 Eŭropa metropolo de Lillo

 Metropola areo de La Palmoj de Granda Kanario
 Metropola areo de Malago
 Metropola areo de Vigo
 Metropola areo de Valencio
 Metropola areo de Zaragozo

 Metropola regiono de Milano

 Tajheja Megalopolo
 Grandtokia Areo

 Randstad

 Granda Bostono
 Nordorienta megalopolo
 Megalopolo Grandaj Lagoj
 Metropola areo de Novjorko
 Metropola areo de Vaŝingtono
 Areo de la Golfo de San-Francisko
 Metropola Los-Anĝeleso
 Metropola areo Ĉikago

 Granda Toronto

 Megalopolo Grandaj Lagoj
 Metropolo Vankuvero

 Granda Meksikurbo

 Metropola areo de Bogoto

 Granda Bonaero

 Metropola Moskvo
 Granda Sankt-Peterburgo
 Aglomeraĵo de Obninsk

 Manila Metropolo

 Metropola Regiono Bangkoko (Bangkoka Metropola Regiono, akronime BMR)

Sed ankaŭ en aliaj landoj ekzistas fortaj metropolaj regionoj, ekzemple en Brazilo, kvankam ties metropolaj regionoj ĝis nun ne tiom atentiĝis per propraj artikoloj en la e-lingva branĉo de vikipedio, nur menciiĝas en la tekstoj pri unuopaj urboj.

 Vidu ankaŭ 
 urba areo
 kunurbejo
 megalopolo

 Referencoj 


Kategorio:Ekonomiko
Kategorio:Demografio
Kategorio:Metropolaj regionoj laŭ landoj