Koriozolitoj

La koriozolitoj estis gaŭla popolo de la grupo de la armorikaj popoloj.

 Originoj kaj etimologio 
eta|La koriozolitoj (franclingve 'Coriosolites'), unu el la popoloj nordokcidente de Gaŭlio
La koriozolitoj apartenis al la armorika Konfederacio.

La nomo de la koriozolitoj estas konata sub diversaj latinigitaj formoj : Coriosolitæ (variaĵoj : Curiosolitæ, Coriosoliti)César, Guerre des Gaules, II, 34., CoriosolitesCésar, Guerre des Gaules, III, 11, 4., Coriosultes (variaĵoj : Coricoriosuelites, Cariosuelites, Coriosuelites)Pline l'Ancien, Natura historio, IV, 107.. Tiu nomo estis ankaŭ trovita en singulara formo en gaŭla-romia skribaĵo : Coriosolis « Coriosolite »CIL XIII 616.. Oni povas rekoni la keltan elementon corio- « armeo, trupo »Georges Dottin, La langue gauloise, Parizo, 1920, p. 248.Pierre-Henry Billy, Thesaurus Linguae Gallicae, Hildesheil / Zürich / New-York, Olms-Wiedmann, 1993, p. 57a.Xavier Delamarre, Dictionnaire de la langue gauloise, Errance, Parizo, 2001, paĝoj : 104-105.. Tiu elementoLa gaŭla vorto °corios « armeo » venas de la komuna kelta °korios, samsenca, al kiu ligiĝas en la malnovirlanda lingvo cuire « trupo, armeo », la kimra cordd « tribo, klano; trupo », la malnovbretona cor- kaj la mezbretona (cost-)cor « familio; trupo ». Ĝi devenas de la komuna hindeŭropa pralingvo°kór-yo-s, kiu signifas « roto (?)», de tio « eta armita trupo », formita per °kóros « ago tranĉi; sekcio, divido ». De la hindeŭropa venas ankaŭ la komuna ĝermana °harjaz « armeo » (vidi la germanan Heer « armeo ») kaj en la litova lingvo kãrias « armeo ». Vidi Xavier Delamarre, op. cit., loc. cit.;  Don Ringe, From Proto-Indo-European to Proto-Germanic, Oxford University Press, Oxford, 2006, paĝoj : 62-63. oftas en la gaŭlaj etnonimoj (Vidi la Uocorii « la du armeoj »; la Tricorii « la tri armeoj », de tio Tregoro kaj Tréguier; la Petrucorii « la kvar armeoj », de tio Périgord kaj Périgueux, ktp.) kaj la antroponimoj, same kiel kelkaj toponimoj kiel Coriallo / °Coriovallum (pranomo de Cherbourg) kaj Coriovallum, kelta pranomo (3-a jc)Irvojo de Antonin. de la urbo Heerlen en Nederlando.

La signifo de la dua elemento, -solit-, -suelit- aŭ -sult-, ne estas konata.

 Teritorio 
La koriozolitoj rezidis inter la nunaj departementoj Côtes-d'Armor kaj Ille-et-Vilaine. Ili donis sian nomon al la urbo Corseul, kiu estis ilia ĉefurbo (gaŭla-romia nomo Fanum Martis), same kiel Aleth (Aletum, nun Saint-Servan).

Multaj arkeologiaj fosadoj, faritaj de 30 jaroj, ebligis plibone koni la realecon de tiu armorika popolo.

 Praromiaj lokoj sur la koriozolita teritorio 
Aleth, roka promontoro situanta ĉe la dekstra bordo de rivero Rance (Reginca) (nun sur la komunumo Saint-Malo), atestas pri intensa homa restado datiĝanta de fina La-Tène-kulturo. Sur la insuloj Agot kaj Les Ebihens, esplorataj en 1984 de profesoro Langouet, grandaj gaŭlaj restaĵoj estis malkovritaj.

En aprilo 2008, okaze de arkeologia ekzameno por prepari la konstruon de aŭta vojringo por preterpasi la urbon Saint-Brieuc, grava gaŭla-romia loko estis malkovrita en Trégueux. La loko estis esplorita de la asocio "Oxford Archeology" de junio 2009 ĝis marto 2010, laŭ distanco pli longa ol unu kilometro. Laŭ la esploristoj, la malkovritaj restaĵoj pruvas la ekziston de vilaĝo kun preskaŭ  loĝantoj, starigita dum la FerepokoRetpaĝo de La Porte-Allain sur la retpaĝo de la komunumo Trégueux.

 Ekonomio 
 Mono 

 Toponimio 
Multaj nomoj de praromiaj lokoj estis trans konigitaj per skribaĵoj : Alet (Aleth), Canalch (insulo sur kiu situas nuna intermura Saint-Malo), eble Segisama-Briga (insulo Cézembre), kaj Reginca (rivero Rance).

 Bibliografio 
 Loïc Langouet, « Le site gaulois des Ebihens en Saint-Jacut (Côtes- d'Armor) », en Bulletin de la Société d'histoire et d'archéologie de l'Arrondissement de Saint-Malo, 1985.
 Loïc Langouet, Les Coriosolites, un peuple armoricain de la période gauloise à l'époque gallo-romaine, eldoninto "Centre régional d'archéologie d'Alet", 1987, 279 paĝoj, ISSN : 0399-6662

 Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Gaŭlaj popoloj