Elektoprinclando Palatinato

Elektoprinclando Palatinato, aŭ pli mallonge Elekto-Palatinato, germane Kurpfalz, oficiale Pfalzgrafschaft bei Rhein, estis historie grava teritorio de la germana Sankta Romia Imperio. Ĝi situis proksimume en la areoj de la hodiaŭaj Rejnlando-Palatinato kaj Baden-Virtembergo. Ĉefaj urboj estis Heidelberg kaj Mannheim. Elekto-Palatinato ne estis unu konektita teritorio, sed aro da multaj etaj, disaj landopartoj.

Supra Palatinato (germane Oberpfalz) situas 300 km for de Palatinato en la germana federacia lando Bavario, sed historie estis ligita al Palatinato sub regado de la dinastio Vitelsbaĥoj.

Elekto-Palatinato estis dum pluraj jarcentoj (proks. de 1200 ĝis 1800) regata de princo-elektisto (Kurfürst) de la Sankta Romia Imperio kaj tial havis gravan politikan rolon en la germana politiko. La reganto de Elekto-Palatinato havis la titolon Pfalzgraf bei Rhein, "palatina grafo ĉe Rejno". Li estis unu el la sep princoj-elektistoj de la imperio.

En 1777, Elekto-Palatinato unuiĝis kun la elektoprinclando Bavario al elektoprinclando Palatinato-Bavario, Kur-Pfalz-Bayern, kiu ekzistis ĝis la fino de la Sankta Romia Imperio.

 Listo de palatinaj grafoj ĉe Rejno 
ekde Ludoviko la 1-a, la unua vitelsbaĥa palatina grafo ĉe Rejno

 1214–1231 Ludoviko la 1-a, "la Kelheim-ano"
 1214/1228–1253 Otto la 2-a
 1253–1255 Henriko, kune kun sia filo Ludoviko la 2-a
 1253–1294 Ludoviko la 2-a, "la Severa"
 1294–1317 Rudolfo la 1-a, "la Balbutulo"
 1294/1301–1329 Ludoviko la Bavaro, imperiestro
 1329–1353 Rudolfo la 2-a
 1329–1390 Rupreĥto la 1-a, ĝis 1353 kune kun sia frato Rudolfo la 2-a, ekde 1356 princo-elektisto, sen gefiloj
 1390–1398 Rupreĥto la 2-a, princo-elektisto, nepo de Rudolfo la 1-a
 1398–1410 Rupreĥto la 3-a, princo-elektisto, estis 1400-1411 ankaŭ imperiestro Rupreĥto la 1-a de la Sankta Romia Imperio
 1410–1436 Ludoviko la 3-a, princo-elektisto
 1436–1449 Ludoviko la 4-a, princo-elektisto, ĝis 1445 sub regenteco de sia onklo Otto de Pfalz-Mosbach
 1449–1451 Filipo, "la Sincera", princo-elektisto, ĝis 1451 sub regenteco de sia onklo Frederiko la 1-a
 1451–1476 Frederiko la 1-a, "la Venkanto", princo-elektisto
 1476–1508 Filipo, "la Sincera", princo-elektisto
 1508–1544 Ludoviko la 5-a, "la Pacema", princo-elektisto
 1544–1556 Frederiko la 2-a, "la Saĝa", princo-elektisto
 1556–1559 Otto Henriko, Ottheinrich, princo-elektisto; luteranigis la Palatinaton
 1559–1576 Frederiko la 3-a, "la Pia", princo-elektisto; linio Pfalz-Simmern; unue luterano, poste kalvinano
 1576–1583 Ludoviko la 6-a, princo-elektisto, luterano
 1583–1610 Frederiko la 4-a, princo-elektisto, luterano
 1583 ĝis 1592 sub regenteco de sia onklo Johann Kasimir von Pfalz-Simmern
 1610–1623 Frederiko la 5-a, "la vintro-reĝo", 1619-1620 ankaŭ reĝo de Bohemio, 1623 perdis princo-elektistecon (edzino: Elizabeto Stuart, filino: Sofia de Palatinato)
 1648-1680 Karolo la 1-a Ludoviko, filo de Frederiko la 5-a, ricevis 1648 novan princo-elektistecon (filino: Elizabeto Ĉarloto de Palatinato); permesis religian multecon en la Palatinato
 1680-1685 Karolo la 2-a, princo-elektisto, filo de Karolo la 1-a Ludoviko, sen gefiloj; la lasta de la protestanta familio Pfalz-Simmern.
 1685-1690 Filipo Vilhelmo, princo-elektisto (filino: Mariana de Neoburgo, reĝino de Hispanio); de la katolika linio Pfalz-Neuburg, kiu estis ankaŭ dukoj de duklando Jülich-Berg; parta rekatolikigo de la Palatinato
 1690-1716 Johano Vilhelmo, princo-elektisto
 1716-1742 Karolo la 3-a Filipo, princo-elektisto
 1742-1799 Karolo la 4-a Teodoro, ĝis 1777 princo-elektisto de Palatinato, ekde 1777 princo-elektisto de Palatinato-Bavario

 Kurpfalz hodiaŭ 
Hodiaŭ oni uzas la nomon Kurpfalz proksimume por la sama regiono kie situis la historia elektoprinclando, pli-malpli la regiono ĉirkaŭ Mannheim kaj Heidelberg.

Kategorio:Palatinato

Kategorio:Historiaj germanaj teritorioj
Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Elektoprinclandoj
Kategorio:Historio de Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Historio de Baden-Virtembergo