Makistinamo

La Makistinamo aŭ vepra tinamoOrnitologia taksonomio. () estas birdospecio el la familio de Tinamedoj, komune troviĝanta en altaltitudaj sekaj arbustaroj en subtropikaj kaj tropikaj regionoj de suda SudamerikoClements, J. (2007)..

Etimologio
Nothoprocta derivas el du grekaj vortoj, nothos signifanta falsa, kaj prōktos signifanta malantaŭo aŭ vosto. Tiu kombino de vortoj probable rilatas al la fakto ke la vosto estas malgranda kaj kovrita per korpaj plumoj, kaj tiele ŝajnas falsaGotch, A. F. (1995)..

Taksonomio
Laŭ AviListAviList v2025, konsultita la 16-an de jan. 2026., jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

Tinamiformes - tinamoformaj
Tinamidae - tinamedoj
Nothoprocta Sclater, PL; Salvin, O, 1873
Nothoprocta cinerascens (Burmeister, KHK, 1860) - vepra tinamo
Nothoprocta cinerascens cinerascens (Burmeister, KHK, 1860)
Nothoprocta cinerascens parvimaculata Olrog, CC, 1959

Ĉiuj tinamoj estas el la familio tinamedoj, kaj en pli granda skemo estas ankaŭ paleognatoj. Malkiel la tre konataj neflugaj birdoj el paleognatoj kiaj la struto, la emuo kaj aliaj, la tinamoj povas flugi, kvankam ĝenerale ili ne estas fortaj flugantoj. Ĉiuj strutoformaj evoluis el prahistoriaj flugantaj birdoj, kaj la tinamoformaj estas la plej proksimaj vivantaj parencoj de tiuj birdojDavies, S. J. J. F. (2003)..

Hermann Burmeister unuafoje identigis la vepran tinamon el specimeno el Tukumano, Argentino, en 1860.

Aspekto
La vepra tinamo estas proksimume 31,5 cm longa kaj pezas 540 g. Ties supraj partoj estas grizaj al olivecbrunaj striecaj je nigra kaj blanka. Ties krono estas nigra, la kapoflankoj kaj gorĝo estas blankaj, ties suba gorĝo estas strieca je nigra, ties brusto estas griza punkteca je blanka, kaj ties ventro estas blankeca. Ties kruroj estas malhelgrizaj. La ino estas pli granda kaj pli malhela.

Disvastiĝo kaj habitato
La vepra tinamo estas neotropisa specio indiĝena de sudorienta Bolivio, nordokcidenta Paragvajo kaj nordokcidenta kaj centra Argentino en Sudameriko. Ĝi havas du subspeciojn:
 N. c. cinerascens, la nomiga subspecio, loĝas en sudorienta Bolivio, nordorienta Paragvajo, kaj centra Argentino.
 N. c. parvimaculata loĝas en nordokcidenta Argentino en orienta Rioĥo.

La vepra tinamo preferas loĝi en seka arbustaro ĝis 1 000 m de altitudo. Sed ĝi povas regule esti troviĝanta tiom alte kiom ĝis 2 000 m, kaj ankaŭ en sekaj savanoj, sekaj herbejoj kiuj estas sezone inunditaj, kaj ankaŭ paŝtejo kaj agrikultura tero.

Kutimaro
La alvoko de la vepra tinamo estas serio de sep al dek klaraj fajfaj notoj kiuj povas esti akraj kiam ili defendas sian teritorion de ĉirkaŭ 20 ha. Ili manĝas insektojn kaj malgrandajn animalojn kaj iome da fruktoj.

Reproduktado
Maskloj allogas 2 al 4 inojn kaj kontrolas ties ovodemetadon en la nesto, kiu estas tipe kaŝita en arbustaro. La inoj trovas aliajn masklojn kaj la masklo kovas la ovojn kaj idozorgadas.

Konservado
La vepra tinamo estas klasita de la IUCN kiel Malplej Zorgiga, kun loĝa teritorio de 1 200 000 km²BirdLife International (2008)(a)..

Referencoj

Literaturo
 BirdLife International (2008(a)). "Brushland Tinamou - BirdLife Species Factsheet". Data Zone. Konsultita 12 Feb 2009.
 Brands, Sheila (Aug 14 2008). "Systema Naturae 2000 / Classification, Nothoprocta cinerascens". Project: The Taxonomicon. Konsultita 12 Feb 2009.
 Clements, James (2007). The Clements Checklist of the Birds of the World (6 ed.). Ithaca, NY: Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-4501-9.
 Davies, S.J.J.F. (2003). "Tinamous". In Hutchins, Michael. Grzimek's Animal Life Encyclopedia. 8 Birds I Tinamous and Ratites to Hoatzins (2 ed.). Farmington Hills, MI: Gale Group. pp. 57–59, 65. ISBN 0-7876-5784-0.
 Gotch, A. F. (1995) [1979]. "Tinamous". Latin Names Explained. A Guide to the Scientific Classifications of Reptiles, Birds & Mammals. New York, NY: Facts on File. p. 183. ISBN 0-8160-3377-3.

Vidu ankaŭ
Ĉako

Eksteraj ligiloj

Bildo ĉe ADW

Kategorio:Tinamoformaj
Kategorio:Tinamedoj
Kategorio:Tinamoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno