Krestopingvenoj

La termino Krestopingvenoj estas komuna nomo kolektive uzata por specioj pingvenaj de la genro Eudyptes.ITIS, konsultita la 19a de novembro, 2013 La preciza nombro de specioj en la genro varias inter kvar kaj sep depende el la fakulo, kaj la specio de Ĉathamaj Insuloj povus iĝis formortinta en la 19a jarcento. Ĉiuj estas blankanigraj pingvenoj kun flavaj krestoj kaj ruĝaj bekoj kaj okuloj, kaj troviĝas ĉe ĉeantarktaj insuloj en la tutmondaj sudaj oceanoj. Ĉiuj demetas du ovojn sed zorgas nur unu junulon por reprodukta sezono; la unua demetita ovo estas klare pli malgranda ol la dua.

 Taksonomio 
Tiu genro estis priskribita de la franca ornitologo Louis Jean Pierre Vieillot en 1816; la nomo estas deriva el la vortoj de la antikva greka eŭ "bona", kaj diptes "plonĝanto".

Klasike oni agnoskis ses nunajn speciojn, kun la ĵusa disiĝo de la Flavtufa pingveno, kio plinombrigas ilin al sep. Male la proksima rilataro de la Ortufa kun la Ŝlegela pingvenoj, kaj de la Sklatera pingveno kun la Forta pingveno kondukis kelkajn proponi, ke la du paroj estu konsiderataj specioj.

ORDO SFENISKOFORMAJ
 Familio Sfeniskedoj
 Dikbeka pingveno, Eudyptes pachyrhynchus
 Forta pingveno, Eudyptes robustus – estis konsiderata subspecio de la Dikbeka pingveno.
 Sklatera pingveno, Eudyptes sclateri
 Flavtufa pingveno, Eudyptes chrysocome
 Orienta flavtufa pingveno, Eudyptes (chrysocome) filholi
 Okcidenta flavtufa pingveno, Eudyptes (chrysocome) chrysocome
 Norda flavtufa pingveno, Eudyptes moseleyi – tradicie konsiderata subspecio de Eudyptes chrysocome kiel la Flavtufa pingveno.
 Ŝlegela pingveno, Eudyptes schlegeli – foje konsiderata morfo de E. chrysolophus
 Ortufa pingveno, Eudyptes chrysolophus
 Ĉathama pingveno, Eudyptes chathamensis (formortinta).

 Evoluo 
eta|maldekstra|Fosilio de Madrynornis
Pruvero pere de mitokondrio kaj nuklea DNA sugestas, ke Krestopingvenoj disiĝis el prauloj de sia plej proksima vivanta parenco, nome la Flavokula pingveno, meze de Mioceno antaŭ ĉirkaŭ 15 milionoj da jaroj, antaŭ disiĝi en separataj specioj antaŭ ĉirkaŭ 8 milionoj da jaroj en la fino de Mioceno.

Oni identigis pingvenan genron el fosilioj, nome Madrynornis, kiel la plej proksima konata parenco de la Krestopingvenoj. Trovita en kuŝejoj de la fino de Mioceno date el ĉirkaŭ antaŭ 10 milionoj da jaroj, ĝi devis esti separinta el la Krestopingvenoj antaŭ ĉirkaŭ 12 milionoj da jaroj. Ĉar la kapornamo per flavaj filoplumoj ŝajnas pleziomorfa por la stirpo de la Eudyptes-Megadyptes, probable ankaŭ Madrynornis havis ilin.

 Aspekto 
La Krestopingvenoj estas similaj laŭ aspekto, havante tre klare markitan blankanigran plumaron kun ruĝaj bekoj kaj elstaraj flavaj krestoj. Ties alvokoj estas pli komplikaj ol tiuj de aliaj specioj, kun kelkaj frazoj de diferencaj longoj.Williams (The Penguins) p. 69 La Ŝlegela pingveno (ĉefe) havas blankan vizaĝon, dum aliaj specioj havas nigrajn vizaĝojn.

 Reproduktado 
Krestopingvenoj reproduktiĝas ĉe ĉeantarktaj insuloj en la sudaj bordoj de la mondaj oceanoj; la plej granda diverseco estas ĉe Novzelando kaj najbaraj insuloj. Ties reproduktaj memmontradoj kaj kutimaroj estas ĝenerale pli prilaboritaj ol ĉe aliaj pingvenaj specioj.Williams (The Penguins) p. 52 Kaj masklo kaj ino faras per vicoj kovadon kaj de ovoj kaj de junulo.Williams (The Penguins) p. 76

Krestopingveninoj demetas du ovojn sed preskaŭ ĉiam ili zorgas nur unu junulon sukcese. Ĉiuj specioj montras la strangan fenomenon de ovogranda dimorfismo en reproduktado; nome la unua ovo (aŭ ovo A) demetita estas klare pli malgranda ol la dua (ovo B). Tio estas plej ekstrema ĉe la Ortufa pingveno, kie la unua ovo averaĝe estas nur 60 % el la grando de la dua.Williams (The Penguins) p. 38 La tialo por tio estas nekonata, kvankam oni proponis kelkajn teoriojn. Brita ornitologo David Lack teoriis, ke la genro estis evoluante al ovodemeto de unuova demetado. Eksperimentoj per ovanstataŭo montris, ke la ovoj A povas produkti survivontajn idojn kiuj estis nur 7 % pli malpezaj je eloviĝo.

Oni konstatis, ke ĉe la ovodemetado de Ŝlegela pingveno kaj de Sklatera pingveno la gepatroj forigas la pli malgrandajn ovojn ĉe la demeto de la dua.

 Specifotoj 
Fotoj de plenkreskuloj de la nunaj (vivantaj) specioj estas la jenaj:

 Referencoj 

 Citita teksto 


 Eksteraj ligiloj 

 TerraNature Tri specioj de Eudyptes endemiaj de Novzelando

Kategorio:Sfeniskedoj
Kategorio:Pingvenoj
Kategorio:Sfeniskoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Antarkto
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio