ISO 9

La ISO internacia normo ISO 9 establas sistemon por la transliterumo en latinaj karakteroj de cirilaj karakteroj konstituantaj la alfabetojn de multaj slavaj kaj ne-slavaj lingvoj.

La ĉefa avantaĝo kiun ISO 9 havas pli ol aliaj konkurencaj sistemoj estas ĝia unuvokala sistemo de unu-litero-por-unu-literaj ekvivalentoj (uzante diakritojn), kiu fidele reprezentas la originalan literumadon kaj permesas inversan transliterigon, eĉ se la lingvo estas nekonata.

Antaŭaj versioj de la normo, ISO/R 9:1954, ISO/R 9:1968 kaj ISO 9:1986, estis pli strikte bazitaj sur la internacia scienca sistemo por lingvistiko (scienca transliterado), sed diskonigis por senduba transliterigo sur la vidpunkto de fonema reprezento. La eldono de 1995 anstataŭis la eldonon de 1986.

 ISO 9:1995, aŭ GOST 7.79 
La normo enhavas tri surĵetajn tabelojn: la unua kovras nuntempajn slavajn lingvojn, la dua pli malnovajn slavajn ortografiojn (ne enhavante leterojn de la unua), kaj la tria ne-slavajn lingvojn (enhavante preskaŭajn literojn de la unua). Pluraj cirilaj karakteroj enhavitaj en ISO 9 ne estas disponeblaj kiel antaŭkreitaj karakteroj en Unikodo, nek estas kelkaj el la transliterumoj; kombinaj diakriaj markoj estas uzenda en ĉi tiuj kazoj. Unikodo, aliflanke, inkludas kelkajn historiajn literojn, kiuj ne estas traktitaj en ISO 9.

La jena kombina tabelo montras karakterojn por diversaj slavaj, iranaj, latinidaj, tjurkaj, uralaj, mongolaj, kaŭkazaj, tungus-manĉuraj, prasiberiaj kaj aliaj lingvoj de la eksa Sovetunio, kiuj estas skribitaj en cirila.

+ ISO 9:1995, GOST 7.79 Sistemo A Cirila Latina Unikodo PriskriboАаAa ӒӓÄä00C400E4 a kun tremaoӒ̄ӓ̄Ạ̈ạ̈00C4+032300E4+0323 a kun tremao kaj dot subpunktoӐӑĂă01020103 a kun ronda hoketoА̄а̄Āā01000101 a kun makronoӔӕÆæ00C600E6 ae ligaturaА́а́Áá00C100E1 a kun dekstra kornoА̊а̊Åå00C500E5 a kun ringoБбBb ВвVv ГгGg ЃѓǴǵ01F401F5 g kun dekstra kornoҒғĠġ01200121 g kun superpunktoҔҕĞğ011E011F g kun ronda hoketoҺһḤḥ1E241E25 h kun subpunktoДдDd ЂђĐđ01100111 d kun makronoЕеEe ӖӗĔĕ01140115 e kun ronda hoketoЁёËë00CB00EB e kun tremaoЄєÊê00CA00EA e kun ĉapeloЖжŽž017D017E z kun pinta hoketoҖҗŽ̦ž̦017D+0326017E+0326 z kun pinta hoketo kaj komoӜӝZ̄z̄Z+0304z+0304 z kun makronoӁӂZ̆z̆Z+0306z+0306 z kun ronda hoketoЗзZz ӞӟZ̈z̈Z+0308z+0308 z kun tremaoӠӡŹź0179017A z kun dekstra kornoЅѕẐẑ1E901E91 z kun ĉapeloИиIi ӢӣĪī012A012B i kun makronoИ́и́Íí00CD00ED i kun dekstra kornoӤӥÎî00CE00EE i kun ĉapeloЙйJj ІіÌì00CC00EC i kun maldekstra kornoЇїÏï00CF00EF i kun tremaoІ̄і̄Ǐǐ01CF (012C)01D0 (012D) i kun hoketoЈјJ̌ǰJ+030C01F0 j kun pinta hoketoЈ̵ј̵J́j́J+0301j+0301 j kun dekstra kornoКкKk ЌќḰḱ1E301E31 k kun dekstra kornoӃӄḲḳ1E321E33 k kun subpunktoҜҝK̂k̂K+0302k+0302 k kun ĉapeloҠҡǨǩ01E801E9 k kun pinta hoketoҞҟK̄k̄K+0304k+0304 k kun makronoҚқK̦k̦K+03260326 k kun komoК̨к̨K̀k̀K+0300k+0300 k kun maldekstra kornoԚԛQq ЛлLl ЉљL̂l̂L+0302l+0302 l kun ĉapeloЛ’Л’Ĺĺ0139013A l kun dekstra kornoԠԡL̦l̦L+0326l+0326 l kun komoМмMm НнNn ЊњN̂n̂N+0302n+0302 n kun ĉapeloҢңN̦n̦N+0326n+0326 n kun komoӉӊṆṇ1E461E47 n kun subpunktoҤҥṄṅ1E441E45 n kun superpunktoԊԋǸǹ01F801F9 n kun maldekstra kornoԢԣŃń01430144 n kun dekstra kornoӇӈŇň01470148 n kun pinta hoketoН̄н̄N̄n̄N+0304n+0304 n kun makronoОоOo ӦӧÖö00D600F6 o kun tremaoӨөÔô00D400F4 o kun ĉapeloӪӫŐő01500151 o kun duobla kornoӦ̄о̄̈Ọ̈ọ̈00D6+032300F6+0323 o kun tremao kaj subpunktoҨҩÒò00D200F2 o kun maldekstra kornoО́о́Óó00D300F3 o kun dekstra kornoО̄о̄Ōō014C014D o kun makronoŒœŒœ01520153 oe ligatureПпPp ҦҧṔṕ1E541E55 p kun dekstra kornoԤԥP̀p̀P+0300p+0300 p kun maldekstra kornoРрRr СсSs ҪҫŞşS+0326s+0326 s kun komoС̀с̀S̀s̀S+0300s+0300 s kun maldekstra kornoТтTt ЋћĆć01060107 c kun dekstra kornoԎԏT̀t̀T+0300t+0300 t kun maldekstra kornoТ̌т̌Ťť01640165 t kun pinta hoketoҬҭȚțT+03260326 t kun komoУуUu ӰӱÜü00DC00FC u kun tremaoӮӯŪū016A016B u kun makronoЎўŬŭ016C016D u kun ronda hoketoӲӳŰű01700171 u kun duobla kornoУ́у́Úú00DA00FA u kun dekstra kornoӰ̄ӱ̄Ụ̈ụ̈00DC+032300FC+0323 u kun tremao kaj subpunktoҮүÙù00D900F9 u kun maldekstra kornoҰұU̇u̇U+0307u+0307 u kun subpunktoӰ̄ӱ̄Ụ̄ụ̄016A+0323016B+0323 u kun makrono kaj subpunktoԜԝWw ФфFf ХхHh ҲҳH̦h̦H+0326h+0326 h kun komoЦцCc ҴҵC̄c̄C+0304c+0304 c kun makronoЏџD̂d̂D+0302d+0302 d kun ĉapeloЧчČč010C010D c kun pinta hoketoҶҷC̦c̦C+0326c+0326 c kun komoӋӌC̣c̣C+0323c+0323 c kun subpunktoӴӵC̈c̈C+0308c+0308 c kun tremaoҸҹĈĉ01080109 c kun ĉapeloЧ̀ч̀C̀c̀C+0300c+0300 c kun maldekstra kornoҼҽC̆c̆C+0306c+0306 c kun ronda hoketoҾҿC̨̆c̨̆C+0328+0306c+0328+0306 c kun komo kaj ogoneko and breveШшŠš01600161 s kun pinta hoketoЩщŜŝ015C015D s kun ĉapeloЪъʺ02BAЫыYy ӸӹŸÿ017800FF y knu tremaoЫ̄ы̄Ȳȳ02320233 y kun makronoЬьʹ02B9ЭэÈè00C800E8 e kun maldekstra kornoӘәA̋a̋A+030Ba+030B a kun duobla kornoӚӛÀà00C000E0 a kun maldekstra kornoЮюÛû00DB00FB u kun ĉapeloЮ̄ю̄Û̄û̄00DB+030400FB+0304 u kun ĉapelo kaj makronoЯяÂâ00C200E2 a kun ĉapeloҐґG̀g̀G+0300g+0300 g kun maldekstra kornoѢѣĚě011A011B e kun pinta hoketoѪѫǍǎ01CD01CE a kun pinta hoketoѲѳF̀f̀F+0300f+0300 f kun maldekstra kornoѴѵỲỳ1EF21EF3 y kun maldekstra kornoӀ‡2021’``ˮ¨00A8

 Ekzemplo 
Jen estas ekzempla transliterumado. La teksto en cirila estas la ĥoro de la Nacia Himno de la Rusia Federacio:
CirilaISO 9

 Landaj adoptoj 
La laŭvorte tradukita teksto de ISO 9 estas adoptita kiel interŝtata normo en la landoj listigitaj sube (la nacia nomado estas en krampoj). Tamen, aliaj transskriba skemoj estas ankaŭ uzataj en praktiko.

  (GOST 7.79)
  (GOST 7.79)
  (GOST 7.79)
  (GOST 7.79–2000)"Система стандартов по информации, библиотечному и издательскому делу (СИБИД), действующих в Республике Беларусь", item 55 (Sistema standartov po informacii, bibliotečnomu i izdatel'skomu delu (SIBID), dejstvuûŝih v Respublike Belarus')
  (GOST 7.79)
  (GOST 7.79)
  (GOST 7.79)
  (GOST 7.79)
  (GOST 7.79)

 ISO 9 kaj Esperanto 
Jen estas la komparo de transliterumo per ISO 9 kun Esperantigo de cirilaj fontaj vortoj.

 Cirila  ISO 9  EsperantigoНи́жний Но́вгород  Nížnij Nóvgorod  Niĵni-NovgorodoPIVЛьвів  L'vìv  LvovoДушанбе  Dušanbe  Duŝanboколхо́з  kolhóz  kolĥozoшрот  šrot  ŝrotoсамовар  samovar  samovaro

 Vidu ankaŭ 
 Vikipedio:Esperantigo de rusaj nomoj en Esperanta Vikipedio
 Cirila transliterumo de Esperanto
 Internacia Organizaĵo por Normigado
 GOST

 Notoj 
  - aŭtentika rusa versio de ISO 9
 ISO 5426

 Eksteraj ligiloj 
 Aŭtomata transliterigilo de la rusa
 CyrAcademisator Du-direkta reta transliterigo de la rusa por ALA-LC (diakrito), scientific, ISO/R 9, ISO 9, GOST 7.79B kaj aliaj. Ĝi elportas malnovajn slavajn literojn.

Kategorio:Cirila alfabeto
Kategorio:Transliteruma sistemo