Torturo dum la milito de Alĝerio

La torturo dum la milito de Alĝerio estis praktikata sur la alĝeriaj kaj francaj loĝantoj fare de la koloniaj fortoj (la franca armeo, ties anstataŭantaj harkioj, la sekreta armita organizaĵo (OAS), la barbuzoj, la polico kaj eĉ koloniantoj) laŭ skalo, kiu laŭ iuj historiistoj kiaj Pierre Vidal-Naquet, frapis centmilojn da alĝerianojPierre Vidal-Naquet, La krimoj de la franca armeo en Alĝerio , 2001.Raphaëlle Branche, Torturo kaj armeo dum la milito de Alĝerio (1954-1962), Parizo, Gallimard, 2001, laŭ sia doktoriĝa tezo.«Torturo kaj milito de Alĝerio», Le Monde, 17-an de marto 2012.

Ĝi estis uzata ankaŭ kontraŭ harkioj, araboj kaj nigrapieduloj fare de la Fronto por nacia liberiĝo (FNL) kaj de la Armeo por nacia liberiĝo (ANL)Laŭ la verko La Guerre d'Algérie sub la estrado de la historiistoj Benjamin Stora kaj Mohammed Harbi, la doktoriĝa tezo de Raphaëlle Branche dediĉita al torturo kaj armeo dum la milito de Alĝerio, sed nek kun la sama sistemigo nek laŭ la sama skaloLa historiisto Jean Monneret asertas sur siaj retpaĝoj "www.jean-monneret.com", ke ne veras diri ke la praktiko de torturo estis sistema kaj disvastigita sur la tuta alĝeria teritorio. Ankoraŭ pli malveras diri ke ĉiuj alĝerianoj estis sisteme celitaj. La tuto de la serĉoj pri torturo en Alĝerio de Pierre Vidal-Naquet refutas la tendencon, kiu konsistas en invento de falsa paralelismo inter la krimoj de iuj kaj tiuj de la aliaj, kiel indikita en la antaŭe citita fonto..

La polica torturo ekzistis jam vaste en norda Afriko antaŭ la ribelego de 1954, kiel atestas la atentigo lanĉita, ekde tiu dato, de la verkisto François Mauriac. Ĝi estis sisteme uzata dum la koloniado de la lando, aparte dum la batala kampanjo de generalo Thomas Robert BugeaudVidu leteron de Leŭtenanto-kolonelo de Montagnac, Leteroj de soldato, Plon, Parizo, 1885 (reeldonita de Christian Destremeau, 1998, p. 153); Alexis de Tocqueville, Travail sur l’Algérie (1841), en Œuvres complètes, Gallimard, La Pléiade, 1991, paĝo 704 & 705; Olivier Le Cour Grandmaison, «Kiam Tocqueville legitimis la buĉojn», Le Monde diplomatique, junion 2001; Escadrons de la mort, l'école française, 2008, paĝo 62 , sed ĝi fariĝis firmigita kaj instituciigita kiel militarmilo de la armeo, kiu ricevis ĉiujn povojn, okaze de la «batalo de Alĝero», kiu estis, en 1957, «neretroirebla punkto» pri tio.Escadrons de la mort, l'école française, 9-a ĉapitro, «La torturo: armilo de la kontraŭrenversa milito» Tamen, la paso al totala milito kaj al sistemigo de torturo antaŭis la jaron 1957, kiu estas laŭ la tezo de Raphaëlle Branche, la alveno kiel estro de la stabo de Alĝero de generalo Raoul Salan en decembro 1956.

Amnestia leĝo estis voĉdonita la 31-an de julio 1968 konfirmante la du dekretojn de la 22-a de marto 1962dekretoj 62-327 (paĝo 3143, en la PDF-dokumento paĝo 7) kaj 62-328 (paĝo 3144, en la PDF-dokumento paĝo 8) de la 22-a de marto 1962, en la retejo de la franca registaro necesas solvi simplan matematikan kalkulon kaj tiam povas elŝuti (france "télécharger") dokumenton en formato PDF, alirita 2023-12-13 () temas pri la tuto de la deliktoj faritaj en Alĝerio. Tiu leĝo en sia artikolo 1 diras «Estas plenrajte amnestiataj ĉiuj deliktoj faritaj en rilato kun la eventoj en Alĝerio. Estas konsiderataj faritaj en rilato kun la milito de Alĝerio ĉiuj deliktoj faritaj de militistoj servantaj en Alĝerio».

 Bibliografio 
 Esploroj en franca lingvo 
 Jean-Pierre Rondeau, Crimes et attentats FLN en Algérie française, Editions Dualpha, januaron 2012, 
 Jean-Jacques Jordi, Un silence d’État, Les disparus civils européens de la Guerre d'Algérie, Soteca-Belin, oktobron 2011, 
 Jean Monneret, La tragédie dissimulée : Oran, 5 juillet 1962, Editions Michalon, februaron 2006, 
 Raphaëlle Branche, La torture et l'armée pendant la guerre d'Algérie, Gallimard, septembron 2001 
 Raphaëlle Branche, Sylvie Thénault, Le secret sur la torture pendant la guerre d'Algérie , Matériaŭ pour l’histoire de notre temps, 2000, n° 1, pp. 57-63.
 Hamid Bousselham, Torturés par Le Pen, Alĝero, Rahma, 2000, 
 Hamid Bousselham,Quand la France torturait en Algérie, Alĝero, Rahma, 2001, 
 Mohammed Harbi, Benjamin Stora, La guerre d'Algérie, Hachette littérature, 2005
 Paulette Péju, Ratonnades à Paris, antaŭata de Les harkis à Paris, antaŭparolo de Pierre Vidal-Naquet, postparolo de François Maspero, eld. La découverte.
 Benoist Rey, Les Égorgeurs, antaŭparolo de Mato-Topé, eldoninto Los Solidarios kaj "Editions du Monde Libertaire, 1999, 
 Escadrons de la mort, l'école française (La Découverte, 2004, 2008) (prezento sur LDH-Toulon.net )
 Pierre Vidal-Naquet, L'Affaire Audin, 1957-1978, eldoninto "Éditions de Minuit", 1989, nova pligrandigita eldono
 Pierre Vidal-Naquet, La Torture dans la République : essai d'histoire et de politique contemporaine (1954-1962), Minuit, 1972
 Pierre Vidal-Naquet, Les Crimes de l'armée française Algérie 1954-1962, La Découverte, 2001.
 Pierre Vidal-Naquet, La Raison d'État. Tekstoj publikigitaj de la komitato Audin, La Découverte, 2002 (nova eldono de la libro publikigita en 1962 de "éditions de Minuit")
 Patrick Rotman, L'Ennemi intime, Seuil, 2002, 
 Patrick Rotman, Bertrand Tavernier, La Guerre sans nom : Les appelés d'Algérie (1954-1962), Seuil (Poche), 2001, 305 paĝoj, 

 Tekstoj samtempaj kun la faktoj 
 Henri Alleg, La Question, eldoninto "Éditions La Cité", Lausanne, 1958 ; eldoninto "Éditions de Minuit", Parizo, 1961,  ; eldoninto "Éditions Rahma", Alĝero, 1992

 Beletro 
 Francis Zamponi, Mon colonel, eldoninto "Actes sud", 1999, ISBN 2742766286
 Eric Michel, Algérie ! Algérie !, eldoninto "Presses de la Renaissance", 2007, ISBN 978-2-7509-0319-0

 Filmaro 
 1960 : Le Petit Soldat, de Jean-Luc Godard
 1966 : Les Centurions (Lost Command), de Mark Robson
 1966 : La Batalo de Alĝero (intallingve "La Battaglia di Algeri"), de Gillo Pontecorvo
 1971 : Avoir 20 ans dans les Aurès de René Vautier
 1977 : La Question, de Laurent Heynemann
 1982 : L'Honneur d'un capitaine, de Pierre Schoendoerffer
 2005 : La Trahison, de Philippe Faucon
 2006 : Mon colonel, de Laurent Herbiet
 2007 : L'Ennemi intime franca-alĝeria filmo de Florent Emilio Siri, scenaro de Patrick Rotman

 Dokumentaj filmoj 
 La intima malamiko, perfortaĵoj dum la milito de Alĝerio, Patrick Rotman
 Un rêve algérien, Jean-Paul Lledo. Dokumenta filmo, kiu priskribas la revenon en Alĝerion de Henri Alleg, vojaĝo en kiu li reiras inter du revidoj al la lokoj, kie li estis torturita.

 Vidu ankaŭ 
 Maurice Audin, matematikisto mortinta pro torturo en 1957
 Krangono Bigeard, la metodo uzata por kaŝi korpojn
 Kabila rideto, murdmetodo uzata de anoj de la Fronto por nacia liberigo (FNL) aparte kontraŭ harkioj
 Henri Alleg, fama kontraŭkoloniisma batalanto torturita de la franca armeo
 Larbi Ben M'hidi, kromnomita "la alĝeria Jean Moulin" murdita de la torturistoj de la franca armeo post ricevo de la militaj honoroj.
 Frantz Fanon, la antila psikiatro, kiu kuniĝis al la kontraŭkoloniisma movado dum la milito de Alĝerio.
 Pierre Vidal-Naquet denuncis la uzon de torturo.
 Jean-Marie Le Pen akuzita pri torturoj dum la milito de Alĝerio
 Marcel Bigeard, Ma vie pour la France, le livre Testament''
 Paul Aussaresses, pravigis uzon de torturo dum la milito de Alĝerio

 Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Homaj rajtoj en Francio
Kategorio:Alĝeria Milito de Sendependeco
Alĝerio
Kategorio:Militkrimoj