Sándor Károlyi (politikisto)

Grafo Sándor Károlyi [ŝAndor kAroji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Károlyi Sándor estis hungara politikisto, ekonomikisto, magnato, mecenato, membro direktora de Hungara Scienca Akademio (1881).

Sándor Károlyi  naskiĝis la  1831 en Pest (urbo). Li mortis la  1906 en Menton, sed li estis entombigita en Fót.

 Biografio 
Sándor Károlyi batalis por la hungara liberecbatalo sub György Klapka en 1849, poste li migris al Francio. Tie li konatiĝis kun Pierre Guillaume Frédéric le Play. Grafo Károlyi hejmenvenis en 1854 kaj li okupigixis pri sia bieno. Post 2 jaroj li strebis por ĉevaltira tramo inter Pest kaj Újpest. Li oferis multe da monoj por la trafikilo, kiu realiĝis, eĉ poste ĝi trafikis ĝis Rákospalota (iama urbo). En 1861 li partoprenis en escepta parlamento en 1861, en la sama jaro li edziĝis. poste li senĉese estis deputito inter 1881–1906. Ekde 1879 li okupiĝis pri agraraj reformoj. En 1895 li fondis hospitalon de Újpest, baldaŭe apude pensiulejon kaj orfejon. En 1898 li establis kooperativan tutlandan reton. Li ricevis ordenon de la Ora Ŝaffelo en 1900.

 Verkaro (elekto) 
eta|<center>Skulptaĵo pri Sándor Károlyi
 Terménykivitelünk és a vízi utak (Eksportado de agraraj produktoj kaj la navigeblaj riveroj), (1881)
 Néhány szó a magyar munkáskérdésről (Kelkaj vortoj pri la hungara laborista demando), (1895)
 A telepítés kérdéséhez (1900)

 Memorigiloj 
 memortabuloj en Újpest kaj en Budapeŝto
 skulptaĵo de Alajos Stróbl farita en 1908

 Fontoj 
 biografio kun foto (la teksto estas legebla: maldekstre serĉu la nomon)
 hungarlingva biografio

 biografio hungare (la teksto estas legebla: maldekstre klaku al litero K, poste serĉu la nomon, fine klaku tien)

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj mecenatoj
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj