Ĥazario

Historio 
Komence ĥazaroj estis tjurkaj nomadoj. Je 555 ili estis unuafoje menciitaj kiel sendependa tribo.

Dum Persia-bizanca milito (602-628) ĥazaroj estis aliancanoj de Bizanco.

Post disfalo de Okcidenta Tjurkio je 630, en Orienta Eŭropo aperis du tjurkaj landoj: Granda Bulgario (632) kaj Ĥazario. Dum 660-aj jaroj Granda Bulgario disfalis kaj ĥazaroj aneksis ĝin. Reganto de ĥazaroj prenis titolon «ĥano».

Je 653 estis milito inter Ĥazario kaj Araba Kaliflando en kiu ĥazaroj venkis.

Dum 8a jarcento estis multe da militoj inter araboj kaj ĥazaroj:
 716 - 718, ĥazaroj savis Konstantinopolon de araboj.
 730, la plej granda rabatako de ĥazaroj.
 737, araboj atakis Ĥazarion kaj okupis ĝin. Ĥazario restis sendependa.
 762 - 764, 799 - du lastaj rabatakoj.

Dum 8a jc., Ĥazario estis denove aliancano de Bizanco.

Je 740 ĥazara ĥano Bulano iĝis judisto. Lia dinastio regis Ĥazarion ĝis pereo de Ĥazario.

Dum 9a jc. el Ĥazario elvenis hungaroj. Tiam aperis lasta malamiko de ĥazaroj - Rusio.

Rusio militis kontraŭ Ĥazario, kaj post malvenkoj (ekz. je 922 j. en Ĥazario pereis Olego la Saĝa) rusoj atakis Bizancon. Sed dum ekspedicio de Svjatoslavo la Brava, okazinta je 964 - 969, Ĥazario estis frakasita.

Je 1079 ĥazaroj lastfoje mensciitis en ĥronikoj.

 Regantoj 
Paganoj
 Ĥazaro
 Kadiro Kasaro (ĉ. 6a jc)
 Ĝebuo-Ĥano (620 - 623)
 Ibuziro Glavano (705 - 711)
 Barĝilo (721 - 731)
 Virĥoro (731 - 750)
 Parsbit - regentino
 Bagaturo (763 - 764)
 Zaĥario
Judistoj
 Obadio
 Ezekio
 Manasio la 1-a
 Isaako
 Zabulono
 Manasio la 2-a
 Nisio
 Menaĥemo
 Beniameno
 Aarono la 2-a
 Josifo

Kategorio:Historio de Rusio
Kategorio:Historio de judismo
Kategorio:Eksaj landoj de Azio
Kategorio:Tjurklingvaj etnoj
Kategorio:Tjurkaj dinastioj
Kategorio:Antikvaj etnoj en Rusio
Kategorio:Kubano
Kategorio:Aperis en 650
Kategorio:Malaperis en 969
Kategorio:650
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en la 7-a jarcento
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 960-969
Kategorio:969