Ladono

Unu tagon post ŝia morto, Jazono kaj la argonaŭtoj estis preterpasantaj tiun ĝardenon dum sia ktonia vojaĝo reveninte el Kolĥido, kiam ili aŭdis la lamenton de la «brila» Eglo, unu el la kvar hesperidinoj, kaj sukcesis vidi la ankoraŭ spasmantan korpon de Ladono, ankoraŭ ringiĝita en la pom-arboApolonio el Rodiso. Argonaŭta, 4.. Tamen, troviĝas versio laŭ kiu Heraklo fine ne mortigis la hesperian drakon, kiu en tiu rakonto estas nemorteblaApolodoro. Mitologia biblioteko, 2.113..

eta|200px|maldekstra|Heraklo kaj Ladono, sur romia reliefa telero, (malfrua antikvo).
Oni atribuis al Ladono plurajn devenojn, ĉiu el kiuj lokigis ŝin en la plej arkaika nivelo de la greka mitaro. Do, kelkaj konsideris ŝin frukto de la ekscitita pasio de Keto kaj ForkisoHeziodo. Teogonio, 333., aŭ filo de Tifeo (kiu ankaŭ estis serpent-forma sub sia talio) kaj EĥidnoApolodoro. Mitologia biblioteko, 2.113.Higeno. Epitomo de la Fabloj.. Plia versio kalkulas ŝin inter la idaro de Geo, per partenogenezo, aŭ de ŝia olimpa personigo Hero: «La drakajno kiu gardis la orajn pomojn estis fratino de la Nemea leono», asertis Ptolomeo HefestionoPtolomeo Hefestiono. Nova historio, 5. Kvankam ĉi tiu verko perdiĝis, la mencio aperas en resumo de Fotio: Myriobiblion, 190..

La bildo de Ladono ĉirkaŭante la arbon, origine adoptita de la helenoj el fontoj de Proksima Oriento kaj Minoa civilizo, iĝis konata nuntempe danke al sia prezentado sur vazaj pentraĵoj. En la 2-a jarcento, Paŭzanio priskribas, inter la trezoraĵoj ĉe Olimpio, arkaikan porkultan idolon el cedra ligno, skulptita fare de Teoklo, kiu prezentis Heraklon kaj la arbon de la oraj pomoj, kun Ladono ĉirkaŭanta ĝinPaŭzanio. Priskribo de Grekio, 6.19.8.. En la 3-a jarcento a.K. Filostrato la Maljuna uzis la miton de Ladono, kaj tiun pri la Kolĥida drako, por atesti la legendon pri la or-avidemo de la drakoj, kiu postvivis ĝis MezepokoFilostrato la Maljuna. Bildoj, 2.21..

Kelkaj versioj atribuas al Ladono multoblajn kapojn, cent laŭ AristofanoAristofano. La ranoj, linio 475., kiuj verŝajne kapablis paroli ĉiu kun sia propra voĉo.

Diodoro Sicila aldonas eŭhemeran interpreton pri la mito de Ladono. Lau ĝi, la mito referencas homan paŝtiston nomiĝintan Drako, kiu gardadis or-koloran ŝafaron (la greka vorto por "pomo" kaj "ŝafo" similis), kvankam li mem atentigas en tiu punkto pri la libera privilegio de ĉiu verkisto formi sian opinion laŭ sia propra kredoDiodoro Sicila. Historia biblioteko, 4.26.2..

Malĝoje kaj dankeme pro ŝia servado, Hero lokigis Ladonon en la stelaro post ŝia morto defendante la sakralan ĝardenonEratosteno. Katasterismoj, 3.. Ekde tiam, ŝi konsistigas la konstelacion DrakoHigeno. Astronomio, 1, poreterne atakata de HerakloEratosteno. Katasterismoj, 4. ankaŭ en la ĉielo. Oni asertis ke ŝi ankoraŭ ringiĝas, sed ĉirkaŭ la Norda poluso, komprenata kiel nevidebla arbo. Pro tio, oni identigas ŝin kun la Okcident-ŝemida serpento Lotano, aŭ al la huria Illujanko. Aristofano, siavice, identigas Ladonon al Eĥidno, lokigante ŝin en la subtera mondo.

Heziodo rilatas la monstran idaron de Ladono (kvankam li ne menciis tiun nomon) al ĉiu mara danĝero. Fakte, ŝia nomo («forta fluo») kaj la fakto, ke ŝi havis cent kapojn, verŝajne simbolis la danĝerajn akvofluojn de la maro.

 Ladono, la oceanido 
eta|Apolono kaj Dafno, laŭ Jean Baptiste van Loo (1720-37). Ĉi tie, la oceanida Ladono aliformigas sian filinon en laŭro, por eviti tiel seksperforton fare de Apolono.
Tiu Ladono estis unu el la oceanidoj, filo do de Okeano kaj TetisoHeziodo. Teogonio, 337 kaj sekv.. Li personigis samnoman riveron, la plej ĉarma en Grekio laŭ PaŭzanioPaŭzanio. Priskribo de Grekio, 8.20.2.. Ĝi fontas en la monto Kileno, trafluas la nordon de Arkadio kaj alfluas en la riveron Alfeo proksime de la elea marbordo, okcidente.

La oceanida Ladono edziĝis al Stimfaliso, kaj iĝis fama ĉefe pro siaj nimfaj filinoj, la ladonidinojApolodoro. Mitologia biblioteko, 3.12.6.:

 Metopo, edzino de la rivera dio AsopoApolodoro. Mitologia biblioteko, 3.156., kun kiu ŝi iĝis patrino de Ismeno, Pelagono kaj du dek nimfoj.
 Telpuzo aŭ Temiso, eponima de arkadia urboPaŭzanio. Priskribo de Grekio, 8.52.2 kaj 8.42.2..
 Dafno, al kiu enamiĝis Apolono tiel pasie, ke li persekutadis ŝin senĉese. Terurite, la nimfo petegis al sia patro aŭ al Geo liberiĝon de la am-proponoj de la dio, kaj oni aliformigis ŝin en laŭroNono. Dioniza, 42.386.. Ekde tiam, tiu arbo iĝis la plej ŝatata de la olimpanoStatio. Tebaida, 4.289..
 Karmentiso, la unua kiu aŭguris al Eneo la estontan grandecon de lia dinastioVergilio. Eneado, 8.336.. Ŝi estis, kun Hermeso, la patrino de la saĝa Evandro.
 Sirinkso, metamorfoziita en kaŭĉukarbo, por eviti seksperforton fare de Pajno ĝuste ĉe la bordo de la rivero LadonoOvidio. Metamorfozoj, 1.688.. Desapontite, la kampara dio tranĉis kelkajn tigojn el tiu planto kaj kreis fluton, kiu ricevis la nomon de la metamorfoziita najado.

 Aliaj roluloj same nomiĝintaj 
Krom la antaŭe priskribitaj, Ladono estis ankaŭ la nomo de la jenaj roluloj de la helena mitologio:

 Unu el la hundoj de Akteono, kiuj mortigis sian mastron tuj post Artemiso aliformigis lin en cervoOvidio. Metamorfozoj, 3.206 kaj sekv..
 Arkardia kapitano kiu partoprenis la ekspedicion de Eneo en Italio, kie li mortis fare de HalesoVergilio. Eneado, 10.413..

 Eksteraj ligiloj 

  La oceanida Ladono ĉe Theoi.com
  La hesperia Drako ĉe Theoi.com

 Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Bestoj en la helena mitologio
Kategorio:Drakoj en la helena mitologio
Kategorio:Idaro de Geo
Kategorio:La dek du laboroj de Heraklo
Kategorio:Mitaj hundoj
Kategorio:Oceanidoj
Kategorio:Roluloj de la Eneado
Kategorio:Steligoj