Fedro

Fedro (helene Φαίδρα, latine Phaedra) estis en la helena mitologio filino de la kreta reĝo Minoo kaj de lia edzino Pazifao.

Ŝi havis kvar fratojn - Deŭkalionon, Glaŭkon, Androgeon kaj Katreon - kaj pli aĝan fratinon Ariadnon.

Filo de la atena reĝo Egeo Tezeo mortigis Minotaŭron helpe de Fedra fratino Ariadno. Sed tiun Tezeo forlasis kaj post vico da aventuroj li fariĝis atena reĝo. Post kiam mortis lia edzino Antiopo, li edziĝis duafoje — al Fedro. Ili havis ĉiujn dispoziciojn por la feliĉa geedzeco.

Sed Fedro enamiĝis al la Tezea filo el la unua edzeco — Hipolito. La okazaĵo havas kelkajn versiojn. Unu el ili diras, ke Fedro kontraŭstaris la amon kaj mortigis sin por savi honoron sian kaj de sia edzo. Laŭ la alia versio Fedro mem persvadis Hipoliton, sed pro lia rifuzo ŝi ofendiĝis kaj venĝe kulpigis lin pro sekstentado. Tezeo petis dion Posejdonon, ke li Hipoliton pereigu. Posejdono sendis monstron, kiu panikigis ĉevalojn kaj ili Hipoliton mortarĉumis. Kiam aperiĝis la vero, Fedro memmortigis sin.

 Reflekso en arto 
Generacioj de artistoj disputis, ĉu Fedro estis delogistino aŭ senkulpa viktimo. Ŝian historieton prilaboris:

 Pentroarto 
 Pierre-Narcisse Guérin: Fedro kaj Hipolito, 1815, Museo Luvro
 Alexandre Cabanel: Fedro, 1880, Museo Fabre

 Dramoj 
 Eŭripido: Hippolytos (Hipolito), tragedio
 Seneko: Phaedra (Fedro)
 Jean Racine: Phèdre (Fedro), 1677
 Gabriele d'Annunzio: Fedra (Fedro), 1909
 Miguel de Unamuno, Fedra (1911)
 Eugene O'Neill, Desire Under the Elms (1924)
 Bernard von Brentano: Phädra (Fedro), 1939
 Robinson Jeffers: Žena z Kréty (Virino el Kreto), 1951
 Marguerite Yourcenar, "Phaedra" rakonto el (1957)
 Per Olov Enquist: Pro Faidru (Por Fedro), 1980
 Sarah Kane: Faidra (z lásky) (Amo de Fedro), 1996, adaptaĵo de Seneka Fedro
 Karol Horák: Domov z plastelíny (Hejmo el plastelino), 2007

 Muziko 
 Jean-Philippe Rameau: Hippolyte et Aricie (1733) - opera
 Christoph Willibald Gluck: Ippolito (Hipolito) (1744) - opero
 Jules Massenet: Antaŭludo al Fedro de Racin, 1909
 Ildebrando Pizzetti: Fedro, 1915, opero
 Arthur Honegger: Antaŭludo al Fedro de d'Annunzio, 1926
 Jean Cocteau, muziko Georges Auric: Phédre'', 1950 - baledo

 Vidu ankaŭ 
 Fedro (apartigilo)
 174 Fedro

 Ligiloj 

 Fonto 

Kategorio:Roluloj de la helena mitologio