Dalpe

Dalpe estas komunumo de la Komunumaro Quinto kaj la Distrikto Leventina en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 172 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

 Geografio 
Dalpe situas en la Valo Piumongna, flanka valo en sudo de la supra Leventina, proksimume 25 kilometrojn norde de Belinzono sur altebenaĵo ĉe la okcidenta flanko de la Valo Leventina. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Dalpe kaj Cornone, kaj la setlejoj Buzza, Cleuro di Prato kaj VidreschFonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 14,52 km², de kiuj 43,3% estas kovritaj de arbaro, 20,9% servas por agrikulturo kaj 2,1% por setlado. Proksimume triono de la komunuma teritorio konsistas el altmontara dezerto.Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011

 Najbaraj komunumoj 
La komunumo Dalpe limas en nordo al Prato (Leventina), en oriento kaj sudo al Faido, kaj en okcidento al Lavizarra.

 Trafiko 
Dalpe situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj ja de ĉiuj trafikvojoj entute. Al Dalpe kondukas nur mallarĝa flanka vojo de Ambri tra Prato (Leventina). Pere de poŝtaŭtolinio al Faido respektive al Airolo la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

 Historio 
La unua dokumenta mencio de Dalpe datiĝas el la jaro 1217 kiel Albe. En Dalpe estis trovita malgranda tombokampe de la Glasecca-Kulturo el la 5-a jarcento antaŭ Kristo. En la 14-a jarcento la vojo al la Gotardo-Pasejo pasis de Faido tra Corone al Parto (Leventina). La unua mencio de la preĝejo de Dalpe datiĝas el la jaro 1338, dum la preĝejo de Cornone datiĝas el la 15-a jarcento. En la jaro 1640 Dalpe disiĝis de la Paroĥo Parto. La hodiaŭa pastra preĝejo de la Sanktuloj Karlo kaj Bernardo datiĝas el la jaro 1661. En la jaro 1866 Dalpe ankaŭ politike disiĝis de Parto kaj fariĝis memstara komunumo. Pro formigrado ĉefe al Francio en la 2-a duono de la 19-a jarcento la loĝantaro de Dalpe kiel en multaj aliaj tiĉinaj vilaĝo forte malkreskis. Nur en la 1950-aj jaroj tiu tendenco ŝanĝiĝis pro kreo de konstruofirmao kaj konstruo de turismaj loĝejoj.Fonto: Mario Fransioli:  Dalpe en Historia Leksikono de Svislando (2005-01-20)

 Notoj kaj referencoj 


 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo de la komunumo Dalpe