Anda alno

La anda alno (Alnus acuminata) estas arbospecio en la familio de la  betulacoj. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Kolumbio, Kostariko, Ekvadoro, Gvatemalo, Meksiko, Panamo, Peruo kaj Venezuelo.

En Peruo la specio estas konata sub la nomo de lambras kiu devenas de lámran en keĉua lingvaro Parodi, Claudia 1973 : Observaciones en los quechuismos del Diccionario Etimológico de Coro Anuario de Letras, XI, pp. 225-233. Aleza Izquierdo, Milagros  1992 : Americanismos léxicos en la narrativa de J. M. Arguedas. Cuadernos de Filología. Anexo V: .

Priskribo
Tiu neotropisa arbo altas ĝis 20 metroj. La tigo ĝenerale estas unutrunka, kelkfoje multtrunka ekde la bazo.  La arboŝelo estas skvama, griza, kun lenticeloj kiuj tuj videblas. La foliaro estas ĉiamverda kiam la arbo vegetas en humidaj starejoj kaj decidua en kvazaŭsekaj medioj. La folioj estas alternaj, simplaj, ovalaj, iomete rezinecaj, kun pinta apekso kaj segiligita rando. La floroj estas monoikaj, la masklaj kaj femalaj troviĝas sur unu sama arbo sed en diferencaj infloreskoj. La masklaj floroj estas pendantaj amentoj, la femalaj havas brakteojn kiuj konstituas ŝajnstrobilojn. La fruktoj estas flugilhavaj nuksetoj, protektitaj de la ligneca ŝajnstrobilo. Ili liberiĝas kiam ili maturiĝas, kaj estas vente kaj akve dissemitaj.

Disvastiĝo kaj ekologio
Ĝi troviĝas en kavaĵoj kaj en humidejoj kaj altitude vegetas inter 1 400 kaj 3 200 m. Ĝi preferas profundajn aŭ mezprofundajn grundojn kun roka subgrundo.  Tamen ĝi kapablas disvolviĝi en ejoj kun malpli da humideco, submetataj al sekaj ventoj; sed tie ĉi la kreskado estas malpli abunda. En la humidaj kavaĵoj povas formiĝi arbareroj kvazaŭ unuspeciaj; sur la montodeklivoj anda alno asociiĝas  kun Polylepis besseri, Schinus andinus, Escallonia salicifolia, Escallonia resinosa, Escallonia tucumanensis kaj Berberis commutata.

Taksonomio
Anda alno estas priskribita de Carl Sigismund Kunth kaj publikigita en Nova Genera et Species Plantarum en 1817 Nova Genera et Species Plantarum (quarto ed.) 2: 20. 1817. (28 Apr 1817)Retligilo Tropicos de novembro 2012 (Missouri Botanical Garden). 
Sinonimoj
 Alnus acuminata var. spachii Regel = Alnus acuminata subsp. acuminata
 Alnus ferruginea Kunth = Alnus acuminata subsp. acuminata
 Alnus mirbelii Spach = Alnus acuminata subsp. acuminata
 Alnus spachii (Regel) Callier = Alnus acuminata subsp. acuminata
 Betula arguta Schltdl. ≡ Alnus acuminata subsp. arguta Retligilo Grin

Referencoj

Vidu ankaŭ
Sud-andaj jungaoj

Eksteraj ligiloj

 Monda Konserveja Observa Centro 1998 : Anda alno .   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 20 August 2007.
 Anda alno (Grin) 
 Anda alno (Tropicos)

Kategorio:Arboj
Kategorio:Betulacoj
Kategorio:Neotropisa flaŭro