Aulne

Rivero Aulne (Aon bretonlingve) estas franca marborda rivero longa je 140 km, kiu fontas sur la komunumo Lohuec en departemento Côtes-d'Armor kaj elfluas en la rodon de Brest je la nivelo de la komunumoj Landévennec kaj Rosnoën. Ĝia vala parto nomiĝas ankaŭ "Rivero de Châteaulin".

 Toponimio 
La nomo Aulne venas de la modifo de la kelta vorto Aven aŭ Avon aŭ Aoun kaj de la esprimo, kiu estis derivita en la bretonan lingvon kiel Steir-Aoun aŭ Ster-Aoun, tio estas "profunda rivero"Adolphe Joanne, "Dictionnaire géographique et administratif de la France et de ses colonies", tome 1, A-B, 1890, legebla de http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k73389j/f229.image.r=Ellez.langFR.

 Geografio 
eta|maldekstra|Rivero Aulne en Poullaouen ĝuste vale de sia kunfluejo kun rivero Squiriou
eta|maldekstra|Malnova ponto sur rivero Aulne norde de Poullaouen
eta|maldekstra|Rivero Aulne en Locmaria-Berrien
Mara rivero longa je 140 km, rivero Aulne fontas en Lohuec, apud la loko nomata Penn Aon, oriente de Menez Are. Tiu mara rivero fluas en sia monta parto de nordo al sudo, en fendo inter Lanneanou kaj Landeleau farita per la erupcio de la granita masivo de Huelgoat. Pli alvale, post la kunfluejo kun rivero Hyères, ĝi fluas paralele al la armorika direkto de la faldoj, tio estas de oriento al okcidento. Sed ĝi desegnas tre kurbaj kaj interkrutaj meandroj : inter la kunfluejo kun rivero Hyères en Pénity-Saint-Laurent, komunumo de Landeleau, kaj Châteaulin, ĝia fluejo estas longa je 60 km sed la birdfluga distanco estas nur 30 kmL. Gallouedec, revuo "Annales de géographie", jaro 1893, n°10, legebla de http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k104135h.r=Landeleau.f56.langEN.hl.

Alvale, inter Pont Triffen kaj Port-Launay, rivero Aulne estas kanalizita kaj konsistigas parton de la kanalo inter Nantes kaj Brest. Rivero Aulne finiĝas per rio laŭ siaj 18 lastaj km inter Châteaulin kaj Rosnoën, kiu estas submetata al la influo de la tajdoj. Tiu parto de la rivero, de Port-Launay al la maro, estis ofte nomata mara Aulne kaj fluas en la rodon de Brest je la nivelo de Landévennec.

Meandro de mara Aulne ŝirmas la ŝiptombejon de Landévennec.

eta|center|750px|mapo de rivero Aulne kaj ties ĉefaj flankriveroj

 Kanalizita rivero Aulne, parto de la kanalo inter Nantes kaj Brest 
De la kunfluejo kun rivero Hyères ĝis Châteaulin kaj eĉ Port-Launay, la meza fluejo de rivero Aulne koincidas kun parto de la kanalo inter Nantes kaj Brest, ne plu uzata por komerca navigado, sed alloga por la kanfiŝistoj kaj la padantojn sur la haŭlvojo. Turisma navigado ekzistas ĉirkaŭ Châteauneuf-du-Faou.

 Estuaro de rivero Aulne kaj rodo de Brest 
eta|maldekstra|Geologia mapo de la rodo de Brest
eta|La malnovaj meandroj de rivero Aulne sub la rodo de Brest
Dum la kvaternaraj glaciepokoj, kaj parte dum la lastaj glaciepokoj risa Glaciepoko kaj vurma Glaciepoko, rivero Aulne ankoraŭ fluis tra la nuna situo de la rodo de Brest por aliri Atlantikon, la marnivelo estis tiam je 80 ĝis 120 metroj sub la nuna nivelo. Sub la akvo de la rodo de Brest ekzistas tre kurbaj meandroj de la malnova fluejo de rivero Aulne, duone mergitaj (la duoninsulo de Landévennec estas la lobo de malnova meandro) aŭ tute mergitaj. La marbordaj riveretoj, kiuj elfluas en la rodon de Brest, inkluzive de rivero Élorn, estis tiutempe flankriveroj de rivero Aulne.

 Beletro 
 Xavier Grall omaĝis al la loĝantoj de la rivero Aulnehttp://www.menezhom.com/IMG/pdf/DossierPresse_MHJ_D.pdf en artikolo publikigita en la semajngazeto La Vie.
 vidi Xavier Grall, La Fête de nuit kaj Philippe Le Guillou, Le Passage de l'Aulne.

 Notoj kaj referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Listo de la riveroj de Bretonio
 Listo de la riveroj de Francio

Kategorio:Riveroj de la marborda baseno de Luaro-Bretonio
Kategorio:Riveroj en Finistère
Kategorio:Riveroj en Côtes-d'Armor
Kategorio:Brest (Francio)