Katedrala lernejo

La Katedralaj lernejoj (aŭ “episkopaj lernejoj”) estis institucioj por la edukado kaj instruado florintaj ĉe la episkopaj sidejoj en la 11-a kaj 12-a jarcentoj en multaj eŭropaj urboj. Ĉar ili ĉiam estis administrataj de eklezianoj kaj plejofte kun majstroj klerikaj en ekleziaj medioj, ili prenis tiun nomon. Ilia komenca celo koncernis la edukadon de la estontaj pastroj, sed iom post iom ili komencis akcepti ankaŭ laikojn imitante en tio la paralelajn, kaj malpli junajn, lernejon ĉe la monaĥejoj. Tiuj lernejoj estis bazo de la renaskiĝo de la emo al la kulturo kun la kreiĝo de novaj konoj kaj teknikaĵoj. Kaj skolastika filozofio estis la rektaj antaŭantoj de la fondiĝontaj Universitatoj. Fakte, iuj de tiuj altaj lernejoj transformiĝos al Universitatoj eĉ se lokiĝontaj ekstere de la ekleziaj lokoj.
eta|Studcentroj en Okcidento komence de la 12-a jarcento.  
En la katedralaj lernejoj estis instruataj la disciplinoj organizitaj laŭ la instrua sistemo de la imperia Romo: ili estis arigitaj en objektoj de la Quadrivium kaj studobjektoj Trivium.

Qvadrivium koncernis:
Aritmetiko
Geometrio
Astronomio
Muziko

Trivium koncernis tri studobjektojn filozofiajn- literaturajn:
Gramatiko, aŭ la latina lingvo
Retoriko, nome la arto de retorika komponado kaj publika  prelegado
Dialektiko, nome filozofio

Al tiuj disciplinoj aldoniĝis la instruo pri la naturaj sciencoj, praktikata pere de studo pri la Naturalis Historia de Plinio la Maljuna.

 Bibliografio 
 Sonja Ulrike Klug: Kathedrale des Kosmos. Die heilige Geometrie von Chartres. 2. überarbeitete und ergänzte Auflage. Kluges, Bad Honnef 2005, ISBN 3-9810245-1-6 (darin längeres Kapitel über die Kathedralschule von Chartres inkl. der antiken Philosophen, auf denen sie basiert, sowie die sieben freien Künste).

eta|280px|La katedrala lernejo de Trondheim, fundida en 1152, estas la plej antikva katedrala lernejo de Norvegio. Hodiaŭ ĝi gastigas duagradan lernejon.

 Vidu ankaŭ 
Mezepoka edukado en Okcidento
Karolida Skolo
Scriptorium
Edukado en antikvaj tempoj
Mezepokaj renesancoj
Karolida renesanco
Skolo palaca

Kaj sur la fono de ĉio staras la religia kaj biblia platformo ĉion ombranta.

Kategorio:Mezepoka scienco
Kategorio:Edukado
Kategorio:Lernejoj