Privativo

Privativo (de latina prīvāre „prirabi“) estas semantika trajto de derivitaj verboj kaj el tiuj derivitaj adjektivoj kaj substantivoj. Ĉe tio verboj esprimas forprenon aŭ mankon de io resp. negacion.

Krome ekzistas privativaj afiksoj, kiuj estas uzataj ĉe substantivoj kaj adjektivoj.

 Ekzemploj 

 Esperanto 
Kelkaj prefiksoj ĉe verboj indikas privativon, nome sen- kaj mal-. La jenaj verboj esprimas privativon:
 senmaskigi
 senfarbigi
 malfidelo

 Germana 
Kelkaj prefiksoj ĉe verboj indikas privativon, nome ent-, aus-, ab- kaj de- (en fremdvortaj verboj). La jenaj verboj esprimas privativon:
 demaskieren „senmaskigi“
 entfärben „senfarbigi“

Ankaŭ substantivoj kaj adjektivoj povas enhavi privativan prefikson, nome un- aŭ ent-.Difino en la germana
 Untreue „malfidelo“

 Tjurkaj lingvoj 
Tjurkaj lingvoj havas sufikson por la privativo, kiu varias laŭ vokala harmonio. Bonvolu atenti, ke ne temas pri kazo, ĉar la rezultanta vorto estas adjektivo.

 Baŝkira 
En la baŝkira ekzistas la privativa sufikso +hEҙLa majuskleco indikas la literon, kiu varias laŭ vokala aŭ konsonanta harmonoj., kiu aperas pro la vokala harmonio en kelkaj variantoj: -һеҙ, -һыҙ,-һоҙ kaj -һөҙ. Ĝi tradukeblas germanen per -los resp. ohne („sen--a“), un- („mal-, sen-“), miss- (“mis-“) kaj estas la antonimo de -лЕ „kun--a“ en la kvar variantoj -лы, -ле, -ло, -лө.
 эшһеҙ „senlabora“
 һөтһөҙ кофе „senlakta kafo“
 балһыҙ сәй „senmiela teo“
 боросһоҙ риҙыҡ „senpipra manĝaĵo“

 Turka 
En la turka ekzistas la privativa sufikso en la variantoj -siz, -sız, -suz kaj -süz. Ĝi estas la antonimo de -li, -lı, -lu kaj -lü.
 șekersiz „sensukera“
 tuzsuz „sensala“

 Tupi-gvaraniaj lingvoj 
 Gvarania 
En la gvarania lingvo ekzistas privativaj sufiksoj, nome -o kaj -ỹ.
 ojetavy'o „li lernas“ (laŭvorte „li-sin-stulteco-senigas“)Priskribo de la gvarania lingvo 
 y'ỹ „sekego“Sebastian Nordhoff: Nomen/Verb-Distinktion im Guarani, , versio en la interreto paĝo 43 (elŝutita la 17-an de oktobro 2012; retrovita la 28-an de marto 2016) A. Scott Britton: Hippocrene Concise Dictionary Guaraní-English, English-Guaraní, Hippocrene Books Inc., 2005, ISBN 0-7818-1066-3, paĝo 115

 Notoj 

 Fontoj 
Ĝeneralaj
 , paĝo 484, kapvorto Privativ
 , paĝoj 187-188, kapvorto privativ
Por unuopaj lingvoj
 , paĝoj 66, 169 (kun germanlingva indiko Privativsuffix)
 , paĝo 103

 Vidu ankaŭ 
 Seniga a

Kategorio:Lingvoscienco