Pentatlono

Pentatlono - aŭ per pli simpla vorto kvinbatalo - estas konkurso de 5 atletikaj sportoj. La nomo devenas de la grekaj vorteroj πεντα
[penta] (kvin) kaj kaj ἄθλος [athlos] (konkurso) respektive ἄθλον [athlon] (heroa ago). Konkursanton de pentatlono eblas neologisme nomi pentatleto, kvankam tiu vorto ne oftas en Esperanto kaj prefere por simpla kompreno evitindas.

Antikva pentatlono
La antikva pentatlono aŭ antikva olimpika pentatlono (en greka: πένταθλον) estis atletika konkurenco de la Antikvaj Olimpikaj Ludoj, kaj de aliaj Tuthelenaj Ludoj de la Antikva Grekio.

Atletikaj pentatlonoj
Dum la historio de moderna atletiko, estis pluraj pentatlonoj de malsamaj unuopaj fakoj. La nuntempe plej oftaj estas la sekvaj du variaĵoj:

Eventoj deklasika pentatlonolongosaltolancoĵeto 200-metra kurodiskoĵeto 1500-metra kuro

Klasika pentatlono
La klasika pentatlono estis atletika sporto en la Someraj Olimpikoj de 1906 ĝis 1924. En la Somera Olimpiko 1912, Jim Thorpe gajnis la orajn medalojn kaj pri pentatlono kaj pri dekatlono, sed poste oni forprenis ambaŭ de li pro akuzo de sportista profesieco. Liaj titoloj estis reatribuitaj al li nur 70 jarojn poste fare de la Internacia Olimpika Komitato.

Eventoj desporthala pentatlono 60-metra barierkuro altosalto kugloĵeto longosalto 800-metra kuro

Sporthala pentatlono
Por ĉiu fako, poentoj estas atribuataj laŭ norma regularo. Tiuj poentoj povas esti kalkulataj ektemple en la retejo de la usona federacio de atletiko (USATf).reta kalkulilo pri pentatlonaj poentoj en la retejo de la usona federacio de atletiko La sporthala pentatlono okazas ene de unu tago. Ĉiuj atletoj samtempe konkuras pri unuopaj fakoj, poste sekvas 30-minuta paŭzo kaj la sekva fako.

eta|maldekstra|Tia Hellebaut gajnis la oran medalon de pentatlono en la Sporthala Monda Ĉampionumo de Atletiko en 2008
Laŭ la stato de somero 2012, Natalija Dobrinska havas la mondan rekordon de 5013 pentatlonaj poentoj, pri kio ŝi sukcesis la 9-an de marto 2012 en Istanbulo, Turkio.

La Internacia Asocio de Atletikaj Federacioj (angle International Association of Athletic Federations , IAAF), la tutmonda organizaĵo pri atletiko, havas virinan pentatlonan konkurson en la Sporthala Monda Ĉampionumo de Atletiko. La sportistoj konkursantoj kutime estas fakuloj pri pentatlono, ĉar la fakoj de ambaŭ konkursoj similas. Ĝis la jaro 2000, viroj ankaŭ konkursis pri sporthala pentatlono.

 Moderna pentatlono 
Ekde 1912 en la someraj olimpikoj elstaras sporta kombinaĵo nomata moderna pentatlono, kiu kunigas diversajn sportajn fakojn kiuj tradicie ne kalkulatas kiel atletiko. Ĉi-tiu sporta kombinaĵo estis kreita de Pierre de Coubertin, kreinto de la nuntempa olimpika movado. Ĝi konsistas de la kvin sportaj fakoj: naĝo, pafado, rajdo, skermo kaj transkuro.

La Internacia Unuiĝo de Moderna Pentatlono estis kreita en 1948 en Londono por gvidi kaj evoluigi modernan pentatlonon fare de Thorne Wibohm.

 Vintra pentatlono 
En 1948 estis prezentita la vintra pentatlono konsistanta el skikurado, pafado, rajdado, skermado kaj descendskiado.

Referencoj

 Vidu ankaŭ 
 dekatlono, simila kombinaĵo de difinitaj dek atletaj disciplinoj
 triatlono, kombinita konkurso de la tri sportaj disciplinoj naĝado, biciklado kaj kurado kun netranspaseblaj tempokadroj


Kategorio:Atletiko