Centr-usonaj foliarbaroj

La centr-usonaj foliarbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la orient-nordamerika ekoprovinco de la nearktisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj de Orienta Usono. La ekoregiono havas unu el la plej diversaj flaŭroj en Nordameriko pri herbecaj plantoj.

 Priskribo 
Tiu vasta regiono ĉefe konsistas el ondanta ebenaĵo, escepte de Ozark-Altebenaĵo kaj aliaj pli malgrandaj areoj de altebenaĵo aŭ de baseno en Kentukio kaj Tenesio. La regiono gastigas la vastan sistemon de grejso-kavernojn en Nacia Parko Mamuto-Kaverno. La WWF-ekoregiono estas nur parto de tiu kiu aliuloj konsideras la "Centran Foliarbaron" de la "Centra Foliarbaro-Regiono", kiu enhavas ankaŭ la "Nordan Foliarbaron" en la nordo    (cites definition by Braun 1950).

Tiu estas landinterna areo kun sufiĉe seka klimato.

 Flaŭro 
eta|220px|maldekstra|Acero-Vojo en Nacia Arbaro Hoosier, Indianio.
La antaŭkolumbaj dominaj ekosistemoj en tiu regiono estis kverkosavanoj kun kverkaj kaj karjaj duonarbaroj kaj arbaroj. Hodiaŭ nur malgrandaj areoj de kverka kaj karja duonarbaro restas, miksaj kun kornusoj, sasafrasoj (Sassafras el laŭrasoj) kaj ostrioj. La ekoregiono enhavas grandajn areojn de prerio same kiel pli humidajn herbejojn kiuj estas hejmaj al arboj de tulipa liriodendro kaj storaka likvidambaro (Liquidambar styraciflua).

 Faŭno 
La ekoregiono subtenas 203  Hoekstra J. M.; Molnar J. L.; Jennings M.; Revenga C.; Spalding M. D. ; Boucher T. M. ; Robertson J. C.; Heibel T. J.; Ellison K. 2010 : The Atlas of Global Conservation: Changes, Challenges, and Opportunities to Make a Difference, University of California Press, Molnar J.L. (ed.) ISBN 978-0-520-26256-0 da birdospecioj kaj 69  da mamulospecioj.

Birdoj de la duonarbaroj inkludas vireedojn kaj traŭpedojn dum mamuloj inkludas cindrogrizajn sciurojn, tamiasojn, lav-ursojn kaj didelfedojn.

 Minacoj kaj konservado 
eta|220px|Aluvi-grundaj arbaroj ĉe Volf-Rivero, Tenesio.
La superrego de kverko en tiu parto de la antaŭkolumbaj savanoj de Nordameriko estis kaŭzita de la oftaj incendioj. La fajrokontraŭbatala politiko ekde la 1930-aj jaroj estas estinta signifa arbara perturbo   .

Nuntempe ekzistas tre malmulte da sendifekta vivejo en tiu ekoregiono, kun redukto de aluvi-grundaj foliarbaroj de 70-95%, kaj nur 0,02 pocentoj de la originaj kverkosavanoj restas . Kvankam multe de la areo estas arbarkovrita, tiuj arbaroj emas esti altgrade fragmentitaj kaj signife ŝanĝitaj per disvolviĝo, agrikulturo, kaj fajrosubpremado. La arbaroj estas dominitaj ĉefe per kverkaj kaj karjaj specioj, sed la sukcesio plenigas la subarbaraĵon kun aceroj kaj tulipa liriodendro kaj blokas la kverkoregeneradon .

En kelkaj areoj, la vivejo estas minacita per urbigo kaj invadaj specioj kiel ekzemple la ne-indiĝenaj ligustro, lonicero, oficina aliario kaj kudzuo. Signifaj naturaj areoj en la ekoregiono inkludas: Volf-Riveron, Cedar glades kaj okcidentan Highland Rim de Tenesio; Nacian Parkon Mamuto-Kaverno; Nacian Libertempo-Areon Lando-Inter-la-Lagoj de Tenesio kaj Kentukio; Nacian Arbaron Hoosier kaj Nacian Arbaron Jelaŭvud en suda Indianao; Rezervejon Rando de Apalaĉio en Ohio; Kaĉe-Riveron, humidejojn kaj Ŝaŭni-Montetojn en suda Ilinojso; kaj Ozarkojn en Misurio inkluzive de Nacia Arbaro Mark Twain. La plej bone konservitaj estas Mamuto-Kaverno, Rando de Apalaĉio, kaj parto de la misuriaj Ozarkoj kaj la tenesiaj Cedar Glades.

 Referencoj 

 Bibliografio 
  Ricketts, T.H., E. Dinerstein, D.M. Olson, C.J. Loucks, et al. 1999 : Terrestrial Ecoregions of North America: A Conservation Assessment. World Wildlife Fund - United States and Canada. Island Press, Washington, D.C. pp. 337–340.

 Vidu ankaŭ 
 Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
 Konservada stato de ekoregiono

 Eksteraj ligiloj 
  Ekoregiono NA0404 : Centr-usonaj foliarbaroj (WWF)
  Centr-usonaj foliarbaroj (WWF-Wildworld)
  Centr-usonaj foliarbaroj (Wildworld) - Nacia Geografia Societo
  Centr-usonaj foliarbaroj (Bioimages)
  Centr-usonaj foliarbaroj (The Encyclopedia of Earth)
  Centr-usonaj foliarbaroj (Globalspecies) 

  Nacia Faŭno-Rifuĝejo Wheeler

Kategorio:Nearktisaj ekoregionoj
Kategorio:Mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj
Kategorio:Arbaroj de Usono
Kategorio:Alabamo
Kategorio:Arkansaso
Kategorio:Indianio
Kategorio:Kentukio
Kategorio:Misisipio
Kategorio:Misurio
Kategorio:Ohio
Kategorio:Oklahomo
Kategorio:Tenesio