Johano la 3-a (Portugalio)

Johano la 3-a de Portugalio (naskiĝis en Lisbono en la 6-a de Junio 1502, mortis en Lisbono en la 11-a de Junio 1557), estis la 15-a reĝo de Portugalio kaj Algarve. Johano la 3-a postvenis sian patron en la 13-a de Decembro 1521, kiam li estis 19-jara. Li heredis vastegan disigitan imperion, sur la atlantikaj insuloj, okcidenta kaj orienta marbordo de Afriko, Hindio, Malajzio, Insuloj en la Pacifiko, Ĉinio kaj Brazilo.

 Biografio 
Li kontinuis la centraligan politikon de sia patro. Dum sia reĝado li estis devigata negoci la Molukojn kun Hispanio per la Traktato de Zaragozo (1529), li akiris novajn koloniojn en Azio: Chalé, Diu, Mumbajo kaj Makao. Grupo da portugaloj alvenis unuafoje al Japanio en 1543, etendante la portugalan ĉeeston el Lisbono ĝis Nagasaki. Por alfronti la piratecon li iniciatis la efektivan koloniigon de Brazilo, dividinte ĝin laŭ heredaj kapitanlandoj, kaj starigis la centran registaron en 1548.

Samtempe, li forlasis multenombrajn fortikigitajn urbojn en Maroko, pro la altaj kostoj de la defendo kontraŭ la muzulmanaj atakoj. Li vidis la morton de siaj dek gefiloj, kiu generis la krizon komencintan en sia reĝado kaj kiu daŭre ampleksiĝis sub la regado de sia nepo kaj postveninto, Sebastiano la 1-a, reĝo de Portugalio.

 Unuaj jaroj 
Li naskiĝis en Lisbono, kaj estis filo de la reĝo Emanuelo la 1-a de Portugalio, kaj de ties edzino Maria de Aragonio kaj KastilioGeneAll. (1482-1517), princino de Hispanio.

Johano la 3-a ascendis la tronon en epoko kiam Portugalio estis en la plej alta pinto de sia politika povo kaj Lisbono troviĝis en pozicio de komerca graveco neniam antaŭe atinginta. La aziaj teritorioj estis etenditaj kun pliaj konkeroj, dum iniciatis ankaŭ la sistemiga koloniigo de Brazilo.

Johano estis submetita al la klerika partio, malprofite de sia regado. El inter liaj rezolucioj ni povas mencii la enkondukon de la Inkvizicio en 1536. La konsekvencoj estis tragediaj por la komerca sociala progreso de la regno: Portugalio fakte falis en stagnadon kiu karakterizis ankaŭ la regno de Sebastiano la 1-a, lia postveninto.

Li mortis pro apopleksio en Lisbono.

 Idaro 
 Lia edzino, Katarina de HabsburgoGeneAll. (1507-1578), princino de Hispanio, estis kuzino kaj filino de Filipo la Bela (1478-1506) kaj Johana la Freneza (1479-1555), krom fratino de ŝia baptopatrino Leonor de AvizoLeonor de Avizo, ankaŭ konata kiel Dona Eleonor de Portugalio, aŭ Leonor de Lankastro aŭ Leonor de Viseu (1458-1525), (* Beja, en la 2-a de Majo 1458 - Paço de Xabregas, Lisbono, en la 17-a de Novembro 1525), estis portugala princino kaj reĝino de Portugalio., reĝino de Portugalio:

 AlfonsoGeneAll. (* Almeirim, en la 24-a de Februaro 1526 † Junio 1526), li mortis pro forta doloro en la kapo.
 Maria Manuela de Portugalio (* Koimbro, en la 15-a de Oktobro 1527 † Valladolid, en la 12-a de Julio 1545), edziniĝis kun Filipo la 2-a, Reĝo de Hispanio.
 Izabela, infantino de Portugalio (* en la 29-a de Aprilo 1529 † en la 23-a de Julio 1529).
 Beatrica, infantino de PortugalioGeneAll. (* en la 15-a de Februaro 1530 † en la 1-a de Aŭgusto 1531)
 Manuelo, princo de PortugalioGeneAll. (* Alvito, en la 1-a de Novembro 1531 † en la 14-a de Aprilo 1537).
 Filipo, princo de PortugalioGeneAll. (* Évora, en la 25-a de Majo 1533 † en la 29-a de Aprilo 1539)
 Denizo, infanto de PortugalioGeneAll (* Évora, en la 16-a de Aprilo 1535 † Évora, en la 1-a de Januaro 1537).
 Johano EmanueloGeneAll. (* Évora, en la 3-a de Junio 1537 † Lisbono, en la 2-a de Januaro 1554), kronprinco de Portugalio, edziĝis en 1552 kun Johana de Hispanio (* 1535 † 1573).
 Antonio, infanto de PortugalioGeneAll. (* en la 9-a de Marto 1539 † en la 20-a de Januaro 1540)

 Li havis ankaŭ naturan filon generitan antaŭ lia edziĝo:
 Manuelo, infanto de PortugalioGeneAll., naskiĝis en 1521 kaj mortis en la 11-a de Novembro 1543, kies patrino estis Dona Izabela Moniz, ĉambristino de la reĝino Dona Leonor, vidvino de Johano la 2-a, kaj filino de alkado de Lisbono. Li ŝanĝis sian nomon kiel Duarte kaj estis ĉefepiskopo de Braga. Home treege kulta, li tradukis en la latinan la plej granda parto de la Kronikoj de Dom Alfonso Henriques fare de Duarte GalvãoDuarte Galvão (* Évora, 1446 † Camarán, en la 9-a de Junio 1517) estis portugala kronikisto kaj diplomato.. Li ricevis de la papo Paŭlo la 3-a la Katedralon de Braga en la 12-a de Aŭgusto 1543.

 Referencoj 
 O Portal da História.
 Dicionário Histórico de Portugal.
 História de Portugal .
 Infopédia.
 Johano la 3-a - la piulo .
 História de Portugal 
 GeneAll
 NNDB - Tracking the entire world.

 Vidu ankaŭ 
 Listo de reĝoj de Portugalio
 Vasco da Gama
 Genealogia arbo de la reĝoj de Portugalio.

 Notoj 

Kategorio:Portugalaj reĝoj
Kategorio:Dinastio Aviso
Kategorio:Naskiĝintoj en Lisbono
Kategorio:Mortintoj en Lisbono