Duarte la 1-a (Portugalio)

Eduardo la 1-a de Portugalio,  (naskiĝis la  en Viseu, mortis la  en Tomar), kromnomita "la Elokventa" aŭ "la filozofa Reĝo", pro la intereso je la kulturo kaj pro la verkoj kiujn li lasis, estis la dekunua reĝo de Portugalio, filo de Johano la 1-a kaj Dona Filipa de LankastroFilipa de Lankastro (1359-1415) (* Kastelo de Lankastro, en la 31-a de Marto 1359 † Sacavém, en la 19-a de Julio 1415), ŝi estis princino de Anglio kaj Reĝino de Portugalio.. Ekde frue li estis preparita por reĝi kiel la unua de glora dinastio. En 1433 li postvenis sian patron. En mallonga kvinjara reĝado li kontinuis la politikon de maresplorado kaj konkeroj en Afriko. Lia frato Henriko la NavigantoHenriko de Avizo (1394-1460), (* Porto, en la 4-a de Marto 1394 - Sagres, en la 13-a de Novembro 1460), 1-a Duko de Viseu kaj 1-a Sinjoro de Covilhã, estis portugala infanto kaj plej grava figuro en la inico de la epoko pri la malkovroj, populare konata kiel la Infanto de Sangres aŭ la Naviganto. (1394-1460), stariĝis en Sagres, el kie li estris la unuajn navigadojn kaj, en 1434, Gil EanesGil Eanes estis portugala naviganto kaj la unua trapasi la Kabon Boĵador. kurbigis la Kabon Boĵador, en Afriko, sude de la Kanariaj Insuloj. Pere de malsukcesa kampanjo okazinta en Tanĝero, lia frato Dom Fernando estis kaptita kaj mortis en malliberejo. Dom Duarte interesiĝis pri kulturo kaj verkis plurajn librojn, same kiel la Lojala Konsilisto kaj la libro pri la Instruado de la bona kavalgado. Kiam li mortis pro pesto, li estis preparinta revizion pri la portugala leĝodono.

 Reĝado 
Dom Duarte ricevis la nomon omaĝe al la avo de sia patrino, la reĝo Eduardo la 3-a de Anglio. Ekde kiam li estis tre juna, Dom Duarte akompanis sian patron en la aferoj pri la regno, do li estis heredanto preparita por regni, kaj en 1412, li estis formale enkorpigita al la regado de la patro, kaj fariĝis lia ĉefa asistanto.

Kontraŭe de Dom Johano la 1-a, Dom Duarte estis monarko kiu priokupiĝis en la generado de akordoj kaj laŭlonge de la mallonga kvinjra reĝado li kunvokis la Kortegojn proksimume kvin fojojn, por pridiskuti ŝtatajn aferojn. Plurfoje la Kortegoj estis petitaj al Johano la 1-a pri la organizado de leĝdono kiu kunordigus kaj aktualigus la rajton tiam en uzo, por la bona fido kaj facila administrado de la justico. Por realigi tiun verkon, Dom Duarte komisiis D-ron Rui FernandesBatalha de Alfarrobeira, konsilisto kaj ĉefkanceliero, kiu konkludis tiun laboron ĝis post la morto de la reĝo en 1446, kaj ke, reviziita laŭ ordono de la infanto Dom PetroPetro de Portugalio, 1-a Duko de Koimbro (1392-1449) (* en la 9-a de Decembro 1392 † 20-a de Majo 1449), estis filo de Johano la 1-a, kaj regento de Portugalio inter 1439 kaj 1448., rezultis en la tiel nomataj Alfonsaj StatutojLa Alfonsaj Statutoj aŭ Alfonsa Kodaro, estis la unua leĝodono de la moderna erao, promulgita dum la reĝado de Alfonso la 5-a. La kodaro devis klarigi la aplikadon de la konona romana rajto en la Regno de Portugalio, kaj post longa periodo da kodigado, la unuaj kopioj aperis meze de la 15-a jarcento. Ĝia aplikado ne estis unuforma en la Regno e dxi daŭris ĝis la promulgado de tiu kiu postvenis ĝin, la Manuelaj Statutoj..

Dom Duarte kontinuis la politikon pri instigo al maresplorado kaj pri konkeroj en Afriko. Dum lia reĝado, lia frato Henriko stariĝis en Sagres, el kie li estris la navigadojn: tiamaniere ke, en 1434, Gil Eanes kurbigis la Kabon Boĵador, legenda punkto de la epoko, kies trapaso kaŭzis hororon en la maristoj, kaj el tie avancoj estis faritaj cele al Angra dos RuivosGeonames. en 1435, kaj Alfonso Gonçalves Baldaia atingis la Riveron de la OroRio do Ouro (Saharo, Afriko), estis la alnomo je unu el la teritorioj kiuj estis partoj de la hispana protektorato kies nomo estis Hispania Saharo, korespondanta al la nuntempa Okcidenta Saharo., en la Saharo, kaj la Ŝtonon de la GaleroPedra da Galé . en 1436.

En 1437, liaj fratoj Henriko kaj Fernando, la SanktuloFernando, la Sankta Infanto (1402-1443), (* Santarém, en la 29-a de Septembro 1402 † Fez, en la 5-a de Junio 1443), estis la 8-a filo de la reĝo Johano la 1-a., konvinkis lin lanĉi atakon kontraŭ Marokon, celante plifirmigi la portugalan ĉeeston en la nordo de Afriko, kiu intencis starigi bazon por esplorado de la Atlantika Oceano. La ideo ne trovis unuanimecon: Dom Petro, Duko de Koimbro kaj Dom Johano, infanto de Portugalio, estis kontraŭ la iniciato de rekta atako al la reĝo de Maroko.

La kampanjo estis malsukcesa kaj la urbo Tanĝero ne estis konkerita, kaj la malvenko kostis grandajn perdojn al la regno. La princo Fernando mem estis kaptita kaj mortis en malliberejo, ĉar li rifuzis sin esti liberigita interŝanĝe de redonado de Ceŭtio, kio donis al li la alnomon la sankta infanto. Dom Duarte mortis iom poste pro pesto.

Ekster la politika rondo, Dom Duarte estis homo kiu interesiĝis pri kulturo kaj konado. Li verkis plurajn librojn pri poezioj kaj prozo. El ĉi-lastaj ni povas mencii la Lojalan Konsiliston, kiu estis eseo pri multenombraj temoj kie la religio kaj la moralo havis specialan fokuson, kaj la Libro de la Instruado pri la Bona Kavalgado de la tuta selo (laŭ la formo de gvidlibro por kavaliroj). Li estis preparinta revizion de la portugala civila kodo kiam la malsano viktimigis lin.

Li kuŝas sur la Neperfektaj Kapeloj de la Monaĥejo de Sankta Maria de la Venko, en Batalla.

 Verko 
 Li verkis la libron O Leal Conselheiro (La lojala konsilisto), adresita al sia edzino Leonor de Aragonio.
 Li lasis ankoraŭ libron pri Regimento por tiuj kiuj havas la kutimon rajdi surĉevale, kies titolo estis O Bem Cavalgar (La bona kavalkado).

 Idaro 
 Kun sia edzino, Leanor aŭ Eleanor de AragonioLeonor de Aragonio, Reĝino de Portugalio (1402-1449) (* 2-a de Majo 1402 † Toledo, en la 19-a de Februaro 1449), estis aragonia infantino kaj edzino de Dom Duarte la 1-a, Reĝo de Portugalio. (ĉ. 1402 † Toledo, en la 19-a de Februaro 1445), kun kiu li edziĝis en la 22-a de Septembro 1428, li havis naŭ gefilojn. La reĝino pli malfrue fariĝis regentino de la regno ĝis kiam Alfonso la 5-a atingis la plenaĝecon, fakto kiu kaŭzis polemikon en la regno, ĉar la publika opinio konsideris la infantojn Dom Petro kaj Dom Johano pli kapablaj por la regeco.

Dona Leonor tenis sin kiel regentino ĝis la jaro 1440, kaj signaturis la reĝajn aktojn kiel la malgaja reĝino'', kaj en tiu jaro ŝi estis anstataŭita de la infanto Dom Petro kaj forigita de la kortego. Ŝi ekziliĝis en Hispanio kaj mortis en Toledo. El tiu edziniĝo naskiĝis:

 D. Johano de Portugalio (* Oktobro 1429 † Batalla, en la 14-a de Aŭgusto 1433), mortis june.
 Filipa de Portugalio (* en la 27-a de Novembro 1430 † Lisbono en la 24-a de Marto 1439), ŝi mortis en Lisbono kiam ŝi estis nur naŭjara pro pesto.
 Alfonso la 5-a de Portugalio, la Afrika, (1432-1481), postveninto de la patro en la portugala trono.
 D. Maria de Portugalio, ŝi naskiĝis en Batalla, en la 7-a de Decembro 1432 kaj mortis en la 8-a de Decembro 1432.
 D. Fernando de Portugalio, Duko de Viseu (* Almeirim, en la 17-a de Novembro 1433 † Santa Maria da Concepção, Setúbal, en la 18-a de Septembro 1470), li estis princo de Portugalio de 1438-1451 kaj patro de D. Manuel la 1-a de Portugalio.
 D. Leonor de Portugalio (* Torres Novas Vedras, en la 18-a de Septembro 1434 † Monaĥejo Sankta Trinitatis, Wiener Neustadt, en la 3-a de Septembro 1467), ŝi edziniĝis kun Frederiko la 3-a.
 D. Duarte de Portugalio, naskiĝis Alenquer, en la 12-a de Julio 1435 † 1435).
 D. Katarina de Portugalio (* Lisbono, en la 26-a de Novembro 1436 † Lisbono, 17-a de Junio 1463), ŝi estis monaĥino en la Monaĥejo de Sankta Klara. Ŝi estis promesita al Karlo la 4-a de Aragonio kaj Navaro, Princo de Viana, tamen li mortis kaj ŝi decidis alpreni religian vivon.
 Johana de Portugalio (* Monte Oliveto, proksima de Almada, en la 20-a de Marto 1436 † Madrido, 13-a de Junio 1475), edziniĝis en la 21-a de Majo 1455 kun Henriko la 4-a, Reĝo de Kastilio, la Malpotenca, pro lia malforto kaj malkontrolo dum sia regado.

 Kies patrino estis Johana Manuel de Vilhena.

 D. Johano Manoelo (1420-1476), religiulo de la Ordeno de la Sankta Karmo, Episkopo de Ceŭto kaj Guarda kie li vivis. Li havis du filojn: Dom Johano Manuelo kaj D. Nuno Manoelo.

 Referencoj 
 Dom Duarte, Reĝo de Portugalio .
 Arqnet: O Portal da História
 Monarchia 
 GeneAll
 Geocities
 Os Grandes Portugueses
 Dicionário Histórico de Portugal
 Portugal Kings.

 Vidu ankaŭ 
 Genealogia arbo de la reĝoj de Portugalio.

 Notoj 

Kategorio:Portugalaj reĝoj
Kategorio:Dinastio Aviso