Grand-basenaj montarbaroj

La grand-basenaj montarbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la okcident-nordamerika ekoprovinco de la nearktisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF).  Biome la ekoregiono apartenas al mezvarmaj koniferarbaroj de la regiono de Granda Baseno en Nevado, orienta Kalifornio kaj okcidenta Utaho. 

La montarbaroj ofte estas trovataj sur ĉielinsuloj en altaĵoj super la grand-basenaj dezerto aŭ kserofitaroj. 

Priskribo
La vegetaĵaro ekde la valaj profundaĵoj al montaraj pintoj inkludas arbustaran stepon, duonarbarojn, pinarojn, juniperarojn, menzies-pseŭdocugarojn kaj sub-altmontaraj komunumojn. La duonarbaroj konstituas la transiron de la pli humidaj koniferaj arbaroj de pli alta altitudo kaj la pli sekaj herbejoj kaj dezertoj de la baseno. Ili emas esti pli malfermaj ol arbaroj kaj entenas pli etajn arbojn. La superregantaj maldensarbaraj arboj estas sekeco-rezistemaj pinoj kaj juniperoj de meksika origino dum la arbaraj koniferoj ĉefe estas malvarmo-rezistemaj specioj el borealaj regionoj. 

Flaŭro
eta|220px|maldekstre|Duonarbaro de longviva pino.
Kvar ĉefaj duonarbaraj kaj arbaraj tipoj estis identigitaj en tiu regiono, inkluzive de kolorad-abia arbaro (Abies concolor), sub-altmontara duonarbaro, fleks-pina duonarbaro (Pinus  flexilis), kaj longviv-pina duonarbaro (Pinus  longaeva). Longviva pino estas vera arbolimo-specio de la plej altaj (ĝis 3 540 m) dezertaj altitudoj. Tipe la specio konstituas unuspeciajn maldensajn arbarerojn, alimaniere ĝi miksiĝas kun fleksa pino kaj troviĝas en la plej malriĉaj kaj plej sekaj grundoj kaj vegetas je iuj el la plej severaj klimatoj ene de la regiono (ekzemple montaj pintoj). Longvivaj pinoj estas inter la plej maljunaj organismoj en la mondo kun iuj individuoj datigitaj al pli ol 4 600 jaroj. Ironie, la plej maljuna individuo estis dehakita dum la datiĝo-procezo. Sub-altmontara duonsarbaroj estas inter la plej alt-altitudaj duonarbaroj en la regiono kaj konsistas el fleksa pino aŭ longviva pino. Tiuj arboj kutime estas tro mallongaj kaj tro larĝ-spacigitaj por esti konsiderataj kiel arbaroj. Montaraj kolorad-abiaroj estas larĝe boskete dissemitaj ofte miksite kun pinoj el la pinjono-grupo kaj kun aliaj arboj en krutaj modere humidaj norden-fruntantaj ravinoj kaj deklivoj sub la montokrestoj. Fleks-pinaj duonarbaroj estas dezerto-orientigitaj pinoj kiuj malofte konstituas arbarojn kaj kutime estas miksitaj kun longviva pino. Fleksa pino kaj kolorada abio boskete miksiĝas ĉe la enirejoj de orienten-fruntantaj kanjonoj kie blankoŝela pino (Pinus albicaulis) kaj mertens-cugo (Tsuga mertensiana) troviĝas laŭlonge de okcidenten-fruntantaj kanjonoj. 

En Blanka Montaro (White Mountains, Kalifornio), fleksa pino estas la plej abunda en humidaj, granitaj grundoj je 2 900-3 355 metroj kaj je pli malaltaj altitudoj tiu specio konstituas unuspeciajn arbarerojn. Aliaj malpli okulfrapaj duonarbaraj tipoj enhavas tordan pinon (Pinus contorta) kaj ŝajntremolan poplon (Populus tremuloides). Torda pino estas sporade disvastigita ene de iuj norden-fruntantaj kanjonoj, kaj amerika tremolo troviĝas en humidejoj kaj herbejoj sur orienten-fruntantaj deklivoj. Fajro estas la ĉefa perturbo tra la regiono.  

Vidu ankaŭ
Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
Konservada stato de ekoregiono
Metuŝelaĥ-arbo
Prometeo-arbo

Eksteraj ligiloj

 Ekoregiono NA0515 : Grand-basenaj montarbaroj (WWF)
 Grand-basenaj montarbaroj (WWF-Wildworld)
 Grand-basenaj montarbaroj (Wildworld) - Nacia Geografia Societo 
 Grand-basenaj montarbaroj (The Encyclopedia of Earth)
 Grand-basenaj montarbaroj (Globalspecies)  

Kategorio:Nearktisaj ekoregionoj
Kategorio:Mezvarmaj koniferarbaroj
Kategorio:Arbaroj de Usono
Kategorio:Geografio de Kalifornio
Kategorio:Nevado
Kategorio:Utaho