La Morto kaj la junulino

La Morto kaj la knabino estas subjekto de la vidaj artoj, de la literaturo kaj de la muziko, kiu troviĝas jam en la renesanco ĉe Niklaus Manuel (1484–1530) kaj Hans Baldung Grien (1484–1545) kaj estis reekprenata ĉefe en la 19-a jarcento. En la tradicio de la motivo Morto aperas kiel deloganto aŭ eĉ amanto de la junulino.Freiburger Anthologie – Lyrik und Lied: Der Tod und das Mädchen, vokita la 15-an de aŭgusto 2012

Priskribo
Fama ekzemplo de ĉi tiu temo en la 19-a jarcento estas la arĉkvarteto n-ro 14 d-minora D 810 Der Tod und das Mädchen de Franz Schubert (1797–1828). Sian nomon dankas la kvarteto ekestinta en 1824 al la temo de la dua movimento, kiu devenas el la lido Der Tod und das Mädchen laŭ samnoma poemo de Matthias Claudius (1740–1815), kiun en 1817 komponis ankaŭ Schubert. Jen la teksto de Claudius:
Das Mädchen:
Vorüber! Ach vorüber!
Geh wilder Knochenmann!
Ich bin noch jung, geh Lieber!
Und rühre mich nicht an.

Der Tod:
Gib deine Hand, du schön und zart Gebild!
Bin Freund, und komme nicht, zu strafen:
Sei gutes Muts! ich bin nicht wild,
Sollst sanft in meinen Armen schlafen.La junulino:
Preteren! Aĥ preter!
Iru kruda ostul'!
Mi junas, iru kara!
Kaj ne vi tuŝu min.

La Morto:
Donu vian manon, vi belulin'!
Amiki, ne puni mi volas:
Kuraĝu! mi ne krudas ja,
En mia brak' trankvile dormu.
eta|maldekstra|Adolf Hering: Der Tod und das Mädchen (Death and the Maiden), 1900

La arĉkvarteto estas menciita en la romano Brandung (ondoresalto) de Martin Walser kiel iaspeca gvidmotivo; same kiel en la teatraĵo Ariel Dorfman La muerte y la doncella (1991), kiun en 1994 Roman Polanski filmis sub la titolo Death and the Maiden (Morto kaj la fraŭlino). Ankaŭ Michel Tournier verkis novelon kun la titolon La jeune fille et la mort. Moderna interpretaĵo (2007) de la lido komponita de Franz Schubert devenas de la ensemblo Bacio di Tosca. Theodor Haering verkis 1943 novelon sub ĉi tiu titolo.
 Interesaĵo 
 Kiel frua arta prezentado de pubhararo en la eŭropa moderna epoko validas la pentraĵo Der Tod und das Mädchen de Baldung.Michael Sims: Adams Nabel und Evas Rippe: eine Erkundung des menschlichen Körpers

Vidu ankaŭ
 Makabro

 Eksteraj ligiloj 

 Muzikigo kiel lido fare de Schubert 
 Referencoj 

Kategorio:Literaturaj subjektoj
Kategorio:Morto en arto