Arĉkvinteto (Schubert)

Arĉkvinteto C-maĵora op. post. 163, D 956, estas ĉambromuzika verko de Franz Schubert en kvar movimentoj. Ĝi havas nekutiman instrumentadon por la ĝenro el du violonoj – vjolo – du violonĉeloj.

Schubert komponis la kvinteton verŝajne en semptembro de 1828, do du monatojn antaŭ sia morto. Li ne plu travivis la unuan prezentadon de la kvinteto, kiu estis presita nur en 1853. La memskribaĵo verŝajne perdiĝis.

 Movimentoj 
 Allegro ma non troppo
 Adagio
 Scherzo. Presto – Trio. Andante sostenuto
 Allegretto
Apartan konatecon atingis la dua movimento, kiu havas la strukturon de triparto kantoformo A – B – A. La komenca kaj fina partoj en E-maĵoro estas transmonde trankvilaj, kaj ilin kontrastas la impetega mezparto en f-minoro. Ĉi tiu movimento servas pro sia elegia karaktero en kelkaj filmoj kiel filmmuziko. Nomindaj ekzemploj estas la filmbiografio pri Schubert Mit meinen heißen Tränen, Die Wannseekonferenz (2001), Der menschliche Makel kaj The Limits of Control de Jim Jarmusch.

 Citaĵo 
Joachim Kaiser diris pri la verko: „Al la arĉkvinteto en C-maĵoro de Franz Schubert riverencas ĉiuj homoj, al kiuj gravas muziko, ja eĉ ĉambromuziko, feliĉe admirante – aŭ ili revegas. La verko entenas unikan rangon en la kreado de Schubert, ja eĉ en la muzika literaturo. Ĝi estas mistera kaj ĝi estas perfekta … Per vortoj neniu homo povos plene deĉifri la sonan misteron de ĉi tiu verko aŭ meti en komprenon.“

 Sonregistraĵoj 
 Die von Joachim Kaiser für seine Beispiele benutzte Aufnahme des Bayerischen Rundfunks mit dem Koeckert-Quartett und Walter Nothas, 2. Violoncello, ist nie im Gesamten als CD erschienen.
 Festivalo en Prades 1952: Isaac Stern (violono), Alexander Schneider (violono), Milton Katims (vjolo), Paul Tortelier (violonĉelo), Pablo Casals (violonĉelo). CBS Masterworks 44853; diskeldonejo Sony (Sonregistraĵo je youtube.com)
 Melos-Quartett, Mstislav Rostropowitsch (1978). Deutsche Grammophon
 Alban Berg Quartett, Heinrich Schiff (1982). EMI Classics
 Lindsay String Quartet kun Douglas Cummings (en) (1985). ASV
 Juilliard String Quartet kaj Bernard Greenhouse (1988). CBS
 Brandis Quartett kaj Natalia Gutman (1992). IPPNW-Concerts
 Emerson-Quartett, Mstislav Rostropowitsch (1992). Deutsche Grammophon
 Orpheus Quartett, Pieter Wispelwey (1994). Channel Classics
 Borodin-Quartett, Misha Milman (1995). Teldec
 Leipziger Streichquartett, Michael Sanderling ([P]1996). MDG
 Nomos-Quartett, Klaus Kämper (2000). Amphion.
 Auryn Quartett, Christian Poltéra (2002). Tacet
 Artemis Quartett, Truls Mork (2008). Virgin classics
 Belcea Quartet, Valentin Erben (2009). EMI Classics
 Tokyo String Quartet, David Watkin (2011). Harmonia Mundi

 Literaturo 
 Walther Dürr, Arnold Feil: Reclams Musikführer Franz Schubert. Reclam, Stutgarto 1991 (2002 kun ĝisdatigita literaturlisto). ISBN 3-379-20049-2.
 Hans Renner: Reclams Kammermusikführer. Reclam, Stutgarto 1955, pj. 393–397.
 Werkeinführung in Joachim Kaisers Konzertführer, CD Nr. 13. Produktaĵo de la Bayerischer Rundfunk (1995), disvendado per TR-Verlagsunion.
 Peter Gülke: Zum Bilde des späten Schubert, presita en Jahrbuch der Musikwissenschaft 1973-1977, Lepsiko 1978 kaj Musik-Konzepte (edition text+kritik, H.-K.Metzger/R.Riehn) specialvolumo, Munkeno 1979. ISBN 3-88377-019-1.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 


 Arĉkvinteto C-maĵora D 956 de Schubert fare de Arĉkvinopo Tanejev

Kategorio:Verkoj de Franz Schubert
Kategorio:Kvintetoj