Hans Jaray

Hans Jaray (naskiĝinta la 24-an de junio 1906 en Vieno; mortinta la 6-an de januaro 1990 samurbe) estis aŭstra aktoro, reĝisoro kaj verkisto.

 Vivo 
Hans Jaray vizitis en Vieno la Terezanan Akademion kaj la Universitaton pri Muziko kaj Prezentaj Artoj. Lia unua dungiteco kiel aktoro kondukis lin al la Nova Viena Teatro, post tio ekde 1925 ĝis 1930 al la Viena Popolteatro, kie li enkorpigis ĉefe rolojn de la klasika repertuaro, ekde Hamleto ĝis Medardo.

En 1930 Max Reinhardt venigis lin al la Teatro en la Jozefurbo, kie li laboris ĝis 1938. Jaray ankaŭ mem verkis aron da teatraĵoj. Per sia personigo de Franz Schubert en la filmo Leise flehen meine Lieder de Willi Forst (1933) li ankaŭ fariĝis unu el la plej diskonataj filmaktoroj en Germanujo kaj Aŭstrujo.

Post la aneksado de Aŭstrujo al nazia Germanujo li kiel judo devis fuĝi en Usonon, kie li laboris ĝis 1948 ĉe teatroj en Holivudo kaj Novjorko. En 1942 li estis unu el la kunfondintoj de la trupo „The Players from Abroad“, kiu konsistis ĉefe el rifuĝintaj aktoroj. Lia romano One Day Missing, kiu en Usono publikiĝis en 1948, aperis en germana lingvo en 1949 sub la titolo Es fehlt eine Seite. Sia vivraporto Was ich kaum erträumen konnte ..., kiun li verkis mallonge antaŭ sia morto, aperis nur en 1990.

En 1948 Jaray revenis al Vieno. Komence li prezentis ĉe la Popolteatro kaj ekde 1951 ĉe Teatro en la Jozefurbo, ĉe kiu li pli malfrue ankaŭ enscenigis. Krom sia teatra laboro, kie li precipe prezentis je sociokomedioj, Jaray ankaŭ kunverkis filmproduktaĵojn. Ekde 1954 ĝis 1964 li instruis ĉe la Max-Reinhardt-Seminario, kies direktoro li mallonge estis en 1960.

 Verkoj 
eta|Hans Jaray 1940.
 Ein feiner Herr. Lustspiel in drei Akten. Eirich, Vieno 1932. UBW
 Ist Geraldine ein Engel? Lustspiel in drei Akten. Eirich, Vieno 1933. UBW
 Christiano zwischen Himmel und Hölle. Schauspiel in sechs Bildern. Eirich, Vieno 1933. ÖNB
 Blaue Wolken. Komödie in sechs Bildern. Ms. Marton, Vieno, Berlino, Londono 1936. ÖNB
 Ping-Pong. Lustspiel in drei Akten. Eirich, Vieno 1935. UBW
 Liebesheirat. 1937, komedio
 Es fehlt eine Seite. Roman. (aperinta en 1948 je Novjorko titolo One Page missing.], Zsolnay, Vieno 1948, ISBN 3-7766-1141-3. ÖNB
 Was ich kaum erträumen konnte ... Ein Lebensbericht. (Hrsg. v. Michaela Jaray.) Mit 40 Fotos sowie Verzeichnissen d. Theaterauftritte, Inszenierungen, Bühnenbearb. u. Filmrollen. Amalthea, Vieno, Munkeno 1990, ISBN 3-85002-301-X.

 Filmoj 
 Pat und Patachon als Schwiegersöhne. 1926
 Die Liebe der Jeanne Ney. 1927, kun Brigitte Helm
 Kaiserliebchen. 1931
 Der Bettelstudent. 1931
 Leise flehen meine Lieder. 1933
 Peter. 1934
 Ball im Savoy. 1934
 Letzte Liebe. 1935
 Hoheit tanzt Walzer. 1935
 Marie Bashkirtseff. 1936
 Fräulein Lilli. 1936
 Der Pfarrer von Kirchfeld. 1937
 Ein Frauenherz vergisst nie. 1941
 Lydia. 1941
 Carnegie Hall. 1947
 Frühlingsstimmen. 1952
 Kolportage. 1964
 Der Kommissar: Der Tod fährt 1. Klasse. 1969, televidserio
 Fedora. 1977, Reĝio: Billy Wilder

 Literaturo 
 Felix Czeike: Historisches Lexikon Wien, Band 3. Kremayr & Scheriau, Vieno 1994, ISBN 3-218-00547-7, p. 344.

 Eksteraj ligiloj 

 Unvergessene Stars der Josefstadt: Hans Jaray 


Kategorio:Aŭstraj aktoroj
Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Literaturo de la 20-a jarcento
Kategorio:Literaturo de Germanio
Kategorio:Literaturo de Aŭstrio
Kategorio:Romanistoj
Kategorio:Aŭstraj dramistoj
Kategorio:Aŭstraj aŭtobiografoj
Kategorio:Vienanoj