Irigacia sistemo de Turpan

eta|maldekstra|La kanato-akvo-sistemo konsistas el reta aro de interkonektitaj kanatoj.

dekstra|eta|Modelo de la Kanato-sistemo, Karez-Muzeo Turpan
La irigacia sistemo de Turfan estas subtera sistemo por la akvoprovizado (irigacio) de la urbo Turpan en Ŝinĝango, Ĉinio.

Irigaciaj sistemoj, nomitaj Karez-irigaziaj sistemoj jam ekzistis en la okcidenta Han-Dinastio. Ili ekzistas i.a. en Turpan, Hami (Kumul) kaj Kutscha (Kuqa). La Persa vorto kanato aŭ Karez; ĉine Kan'erjing ) nomigas horizontale en la monton fositaj tuneloj aŭ horizontalaj putoj.

En la turpan-valo troviĝas pli ol 100 da tiuj. Per tiu sistemo oni povas uzi la subteran akvon, kiu devenas de la degelinta neĝo de la montaro Tjanŝano. La profundeco de puto estas ĝis 70 m kaj la longeco de subtera kanalo ĉ. 10 km.http://www.china-tour.net/de/ueber%20china/stadt_fuehrer/Antike%20Seidenstrasse/turpan.htm La Kanaloj de la irigacia sistemo de Turpan havas longecon de entute ĉ. 5000 km.http://www.travelchinaguide.com/attraction/xinjiang/turpan/karez.htm

Kune kun la Granda Ĉina Muro kaj la Granda Kanalo de Ĉinio oni nomigas
la sistemon "la tri homfaritajn grandajn konstru-projektojn" (sanda gongcheng ) bezeichnet.

Kun la nomo Kan'erjing dixia shuili gongcheng  ĝi estas listigita ekde 2006 en la listo de la monumentoj de Ĉinio (6-1077).

 vidu ankaŭ 
 monumentoj de Ĉinio

 Eksteraj ligiloj 

 Karez - the Underground Canal (engl.)
 Roger D. Hansen: Karez (Qanats) of Turpan, China (engl.)
 The Karez (engl.) 
 "Kan'erjing"
 Kan'erjing (Subterranean Canals) 
 US$30 Mln to Protect Karezes (engl.)
 Karez System (engl.)
 Karez Well (engl.)


 referencoj 

Kategorio:Irigacia systemo
Kategorio:Irigacio
Kategorio:Ŝinĝango
Kategorio:Han-Dinastio
Kategorio:Nacia Kulturmonumento de Ĉinio