Haut-Vully

Haut-Vully (malnova germanlingva nomo Oberwistenlach) estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1369 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

 Geografio 
Haut-Vully situas ĉe la norda flanko de la Lago de Morato. En nordo de la komunumo pasas la Kanalo de la Broye, kiu konektas la lagon de Morato kun la Lago de Neŭŝatelo. La komunumo konsistas el la kvin vilaĝoj Môtier (la ĉefloko de la komunumo sur alteco de 434 m s.m. ĉe la lagobordo), Mur (sur alteco de 485 m s.m. apud la okcidenta komunumlimo, kiu estas ankaŭ la kantonlimo, la okcidenta parto de Mur apartenas al la vaŭda komunumo Vully-les-Lacs), Lugnorre (sur alteco de 507 m s.m., sur teraso ĉe la sudokcidenta deklivo de la Monto Vully), Joressens (sur alteco de 465 m s.m., ĉe la nordokcidenta deklivo de Monto Vully super la ebenaĵo de Cudrefin), kaj Guévaux (sur alteco de 439 s.m. tute en okcidento ĉe la bordo de la lago kaj apud la komunum- kaj kantonlimo, la okcidenta parto de Guévaux apartenas al la vaŭda komunumo Vully-les-Lacs).Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,58 km², de kiuj 13,2% estas kovritaj de arbaro, 70,4% servas por agrikulturo kaj 13,1% por setlado.
Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011

 Najbaraj komunumoj 
La komunumo Haut-Vully limas en nordo al Ins (BE), en oriento al Bas-Vully, en sudo al la Lago de Morato, en okcidento al Vully-les-Lacs (VD), kaj en nordokcidento al Coudrefin (VD).

 Trafiko 
Tra Haut-Vully pasas laŭlonge de la lagobordo la vojo n-ro 3410 de Sugiez al Salvaux. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 8 kilometrojn oriente de la komunumo apud Kerzers. Per poŝtaŭtolinio de Sugiez al Lugnorre la komunumo estas konektita al la publika transportreto. En Môtier troviĝas krome ŝiphaltejo, per kiu la komunumo estas konektita al la ŝipreto sur la lagoj de Morato, Neŭŝatelo kaj Bielo.

 Lingvoj 
La oficiala lingvo de la komunumo estas la franca, kiun parolas 58,3 de la loĝantaro. Ekzistas tamen granda germanlingva malplimulto, kiu nombris okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 36,5 % de la loĝantaro.

 Historio 
La unua dokumenta mencio de Haut-Vully datiĝas el la jaro 968 kiel Vuisliacense. Estis trovitaj lagobordaj setlejoj en Haut-Vully, kiuj datiĝas el la neolitiko kaj la bronzepoko. Dum mezepoko Lugnorre estis aparta senjorujo, kiu apartenis dumtempe al la Grafoj de Neŭŝatelo sed estis vendita en la jaro 1469 al la urbo de Morato, tiu kiu ĝi fariĝis ĝis la Helveta Revolucio komuna havaĵo de la urboj Berno kaj Friburgo. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 Môtier kaj Mur apartenis al la distrikto Morato, dum Lugnorre kaj Joressant apartenis al la distrikto Avenches. Ek de 1803 ĉiuj vilaĝo de la komunumo Haut-Vully apartenis al la distrikto Morato, kaj ek de 1848 surbaze de la nova friburga konstitucio fariĝis komunumo de la friburga Lagodistrikto. En la jaro 1980 la civitanoj de Bas-Vully malakceptis kunigon de la du komunumoj Haut-Vully kaj Bas-Vully, kial ili restis ĝis nun sendependaj.Fonto: Marianne Rolle: Haut-Vully en Historia Leksikono de Svislando (2007-11-29)

 Notoj kaj referencoj 


 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo de la komunumo Haut-Vully